EL210

1. Infinitive and gerundГ.Нямдорж

2. Эс тухайлах төлөв нь үйлийн эзэнгүй дангаар хэрэглэгдэх бөгөөд үйлийн ба нэрийн шинжийг агуулсан байдаг.Infinitive /эс тухайлах төлөв/

3. Эс тухайлах төлөв нь өөр үйл үг, баймж үйл үгтэй нийлж баймж үйл үгийн ямар нэгэн цагийг илэрхийлнэ.Жишээ нь:He began to learn English at the age of 7.Тэр 7 настайдаа англи хэл судлаж эхэлжээ.

4. Тусгай асуух үгийн хамтTo infinitive хэрэглээaskknowunderstanddeciderememberwonderexplainshowforgettellЗэрэг үйл үг хэрэглэгдвэл:Could you tell me how to get to airport?- Онгоцны буудалруу яаж хүрдгийг хэлж өгөхгүй юу?I asked how to get to the airport.- Онгоцны буудалд яаж хүрдэгийг би асуув.

5. Үйлийн эхлэл, төгсгөл, явцыг илэрхийлсэн үгийн араас to infinitive хэрэглэнэ. Үүнд: begin, finish, continue, startЖишээ нь:He began to study Russian when he was 7.-Тэр 7 настай байхаасаа орос хэл судлаж эхэлжээ.She continued to write her letter after dinner. – Тэрээр оройн хоолны дараа захиагаа үргэлжлүүлж бичив.Have you finished to write your letter?- Захиагаа бичээд дуусчихав уу?

6. Зарим үгийн араас “to infinitive” хэрэглэдэгafford agreeappeararrangefailchoosedaredecidelearnmanagehopeIntendbe afraidpromiseofferplanpretendattemptseemtendthreatentryforgetЖишээ нь:We arranged to meet at the petrol station.-Бид шатахуун түгээх станц дээр уулзахаар тохиролцов.She tends to tell lies.- Тэр эмэгтэй жаахан худал хэлэх гээд байдаг юм.He refused to be interviewed.- Тэр ярилцлага өгөхөөсөө татгалзав.

7. Үйл үг + тусагдахуун+to+эс тухайлах төлөв гэсэн бүтцэд доорх үгс хэрэглэгдэнэ.AdviseAllowAskCommandEnableEncourageExpectForbidForceGetHelpInviteMeanOrderPermitPersuadeRecommendRemindTeachTellWantWarnWould likeWould prefer Жишээ нь:The doctor advised her to take much liquid.-Эмч түүнд шингэн юм сайн ууж байхыг зөвлөв.The darkness enabled him to escape.-Түнэр харанхуй түүнд зугтах боломж олгов.

8. Like, want, love, can’t bear, hate, need зэрэг үг хэллэг нь “to infinitive” тэй хэрэглэгдэнэ.Жишээ нь:I like to ride a horse.-Би морь унах дуртай.Bold wants to ride a race horse.- Болд уралдааны морь унахыг хүсдэг.I love to see a movie.- Би кино үзэх дуртай.

9. Ардаа “for” угтвартай хэрэглэгддэг үйл үгийн ард to infinitive хэрэглэнэ.Жишээ нь:We are waiting for him to play football.- Бид түүнийг хөл бөмбөг тоглохоор хүлээж байна.The police are looking for the guilty person to arrest.- Цагдаагийнхан гэмт этгээдийг баривчлахаар хайж байна.

10. Үйл үг нь “-ing” төгсгөл авч нэр үгийн үүрэг гүйцэтгэхийг үйлт нэр гэнэ.

11. Англи хэлний үйлт нэр нь нэрийн болон үйлийн шинжийг агуулсан байдаг тул өгүүлбэрт аль ч гишүүний үүргийг гүйцэтгэж чадна.Gerund /Үйлт нэр/

12. Жишээ нь:Smoking is unhealthy- Тамхи татах нь эрүүл мэндэд хортой (өгүүлэгдэхүүн) He prefers living in a ger-Тэр гэрт амьдрахыг илүүд үздэг. (тусагдахуун) My hobby is collecting stamps-Миний сонирхдог зүйл бол марк цуглуулах. (өгүүлэхүүн)This teacher has used several methods of teaching english-Энэ багш англи хэл заах хэд хэдэн арга хэрэглэж иржээ. (тодотгол) He came to Mongolia for studying ethnography-Тэрээр монголд угсаатны зүйг судлахаар иржээ. (байц)

13. Мөн нэр үг, төлөөний үг, үйл хавсралтай оршдгоороо үйл үгтэй төстэй.

14. Жишээ нь:I like reading books- Би ном унших дуртай.I like reading it- Би үүнийг унших дуртайI like reading aloud- Би чанга унших дуртай.

16. Indefinite gerund:Active: John likes fishing.- Жонн загасчлах дуртай.Passive: I don’t like being told what to do when I’m cooking .- Би хоол хийж байхдаа юу хийхээ заалгах дургүй.

17. Perfect gerund:Active:I congratulate you on having graduated from the institute. – Дээд сургуулиа төгссөнд чинь баяр хүргэе.Passive:I congratulate you on having been awarded the gold medal. – Алтан медалиар шагнуулсанд тань баяр хүгэе.

18. Тодорхой бүлэг үг болон хэлц үгийн араас хэрэглэгдэнэ.Үйлт нэрийн хэрэглээadmit Consider excuse forget like practise suggest try avoid delay enjoy Hate mind remember go begin deny finish Imagine miss stop regret need Continue dislike Fancy involve mention start risk Жишээ нь: Have you finished reading this novel? – Чи энэ романыг уншад дуусчихсан уу?I hate playing cards.– Би хөзөр тоглох тун дургүй.

19. b) Apologize for depend on hear of look forward to think about (of) put off approve of congratulate sb on stop sb from warn sb against carry on give up insist on object to thank for dream ofdisapprove offorgive sb ofthank sb ofcongratulate ongo ontalk aboutkeep onsucced inaccuse sb ofsuspect sb ofprevent sb ofЖишээ нь: You should give up smoking.- Чи тамхи татахаа болимоор юм даа.They accused me of stealing the car. – Тэд намайг машин хулгайлсан гэж буруутгав.

20. Хавсрал нэрийн дараа.a) Угтвар үггүйbusy, worth, angryЖишээ нь: Ann is busy doing her homework. – Анна гэрийн даалгавараа хийгээд завгүй байна. She is angry shouting at her children.- Тэр эмэгтэй хүүхдүүдээ загнаад ууртай байна.

21. b) Угтвар үгтэйafraid ofsorry for hopeless atkeep onbored withbrilliant atcapable oftired ofgood atinterested inresponsible forЖишээ нь:Tom is good at skiing. - Том цанаар гулгахдаа сайн.I am fond of riding a horse.- Би морь унах дуртай.I got tired of asking you.- Би чамаас гуйж залхлаа.Most people are afraid of being bitten by dog.- Ихэнх хүмүүс нохойд хазуулахаас айдаг.I’m interested in living here.- Би энд амьдрах сонирхолтой байна.