منابع انسانی

1. ‫انسانی‬ ‫منابع‬
Human Resource
‫انسانی‬ ‫منابع‬
‫ملکی‬ ‫میثم‬ ‫دکتر‬
maleki@gmail.com

2. ‫منابع؟‬
‫انسانی؟‬

3. ‫امروز‬ ‫دنیای‬ ‫رقابتی‬ ‫محیط‬
•‫محصوالت‬ ‫عمر‬ ‫کاهش‬
•‫نوآوری‬ ‫ثبت‬ ‫سندهای‬ ‫از‬ ‫حفاظت‬ ‫قانون‬ ‫وجود‬
•‫بازارها‬ ‫به‬ ‫دسترسی‬ ‫افزایش‬
•‫محصوالت‬ ‫و‬ ‫فرآیندها‬ ‫در‬ ‫نوآوری‬ ‫اهمیت‬ ‫افزایش‬
‫مزيت‬‫رقابتي‬‫در‬‫بازارهاي‬‫بين‬‫ب‬ ‫المللي‬‫ه‬
‫انتخاب‬ ‫چگونگي‬‫و‬‫انساني‬ ‫منابع‬ ‫اداره‬
‫ها‬ ‫شركت‬‫دارد‬ ‫بستگي‬

4. ‫چیست؟‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫مدیریت‬
‫استرات‬ ‫و‬ ‫انساني‬ ‫نيروي‬ ‫هماهنگي‬ ‫و‬ ‫تامين‬ ‫براي‬ ‫كه‬ ‫هايي‬ ‫فعاليت‬‫هاي‬ ‫ژي‬
‫شوند‬ ‫مي‬ ‫انجام‬ ‫سازمان‬.
•‫پيشتر‬‫به‬‫آن‬‫مديريت‬‫پرسنل‬Personnel management‫يا‬Personnel administration‫گفته‬‫مي‬‫شد‬.
•‫توجه‬‫به‬‫نيازهاي‬‫انسان‬‫ازاوايل‬‫قرن‬‫نوزدهم‬‫شروع‬‫و‬‫تا‬‫به‬‫امروز‬‫تداوم‬‫يافته‬‫است‬.‫اصطالح‬‫مديريت‬‫منابع‬‫انساني‬‫طي‬
‫دهه‬1970‫رايج‬‫گرديد‬.
‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫همگان‬ ‫پذيرش‬ ‫مورد‬ ‫واحد‬ ‫تعريف‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫مختلفي‬ ‫تعاريف‬ ‫انساتي‬ ‫منابع‬ ‫مديريت‬ ‫براي‬.

5. ‫چیست‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫استراتژیك‬ ‫مدیریت‬‫؟‬
‫استراتژیک‬ ‫مدت‬ ‫بلند‬ ‫و‬ ‫مدت‬ ‫کوتاه‬ ‫هدفهای‬ ‫با‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫مدیریت‬ ‫ساختن‬ ‫مرتبط‬‫بهبود‬ ‫برای‬
‫تقویت‬ ‫را‬ ‫خالقیت‬ ‫و‬ ‫پذیری‬ ‫انعطاف‬ ‫بتوان‬ ‫که‬ ‫سازمانی‬ ‫فرهنگ‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫سازمان‬ ‫عملکرد‬‫کرد‬.
‫واژه‬‫استراتژي‬‫از‬‫لغت‬‫يوناني‬‫استراتژيا‬‫گرفته‬‫شده‬‫است‬‫كه‬‫در‬‫حدود‬400‫سال‬‫پيش‬‫از‬‫ميالد‬‫به‬‫كار‬‫مي‬‫رفته‬‫و‬‫به‬‫هنر‬‫و‬‫علم‬‫هدايت‬‫نيروهاي‬
‫نظامي‬‫گفته‬‫مي‬‫شده‬‫است‬.‫در‬‫تعريف‬‫استراتژي‬‫آمده‬‫است‬:‫استراتژي‬‫عبارت‬‫است‬‫از‬‫طرحها‬‫و‬‫هاي‬‫برنامه‬‫مديريت‬‫براي‬‫كسب‬‫نتاي‬‫ج‬‫منطبق‬‫با‬
‫رسالت‬‫و‬‫هدفهاي‬‫سازمان‬‫در‬‫جاي‬‫ديگر‬‫آمده‬‫است‬:‫استراتژي‬‫طرحي‬‫است‬،‫جامع‬‫واحد‬‫و‬‫كامل‬‫كه‬‫براي‬‫رسيدن‬‫به‬‫هدف‬‫از‬‫برتريهاي‬‫ويژه‬
‫موسسه‬‫براي‬‫رويارويي‬‫با‬‫تغييرات‬‫عمده‬‫محيطي‬‫استفاده‬‫ميکند‬.

6. ‫در‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫متداول‬ ‫مباحث‬HR
•‫استخدام‬
•‫سازمان‬ ‫به‬ ‫تعهد‬
•‫وفاداری‬
•‫تالش‬
•‫نوآوری‬
•‫مشتری‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫نگرش‬
•‫کار‬ ‫انجام‬ ‫مهارت‬ ‫و‬ ‫توانایی‬ ،‫دانش‬

7. ‫علمی‬ ‫تعامل‬HR‫دیگر‬ ‫علوم‬ ‫با‬
•‫اقتصاد‬:‫جریمه‬ ‫و‬ ‫پاداش‬
•‫اجتماعی‬:‫گروهی‬ ‫رفتار‬ ‫های‬ ‫نرم‬
•‫شناختی‬ ‫روان‬:‫بخشی‬ ‫انگیزه‬
•‫سیاسی‬:‫نانوشته‬ ‫و‬ ‫نوشته‬ ‫قوانین‬ ‫و‬ ‫قاعده‬

8. ‫در‬ ‫عمده‬ ‫حوزه‬ ‫چهار‬‫مدیریت‬‫انسانی‬ ‫منابع‬
‫بکارگيري‬
‫جذب‬
‫بهسازي‬ ‫و‬ ‫توسعه‬
‫نگهداري‬

9. ‫جذب‬ ‫و‬ ‫انتخاب‬‫دقدقه‬ ،‫ها‬‫بهترین‬‫سازمانهای‬ ‫روز‬‫پیشرو‬
‫تحوالت‬‫همه‬‫جانبه‬‫در‬‫سازماندهی‬‫و‬‫مدیریت‬‫سازمانهای‬‫کسب‬‫و‬‫کار‬‫در‬‫شرایط‬‫رقابتی‬‫خش‬‫ن‬
،‫جهانی‬‫سازمانهای‬‫کسب‬‫و‬‫کار‬‫را‬‫به‬‫تالش‬‫در‬‫حفظ‬‫و‬‫بقا‬‫خود‬‫نموده‬‫است‬.‫تحوالت‬‫فناور‬‫ی‬‫و‬
‫پیچیدگی‬‫علمی‬‫اداره‬‫کردن‬‫امور‬‫از‬‫تدارك‬‫کنندگان‬‫گرفته‬‫تا‬‫تولید‬‫و‬،‫مشتریان‬‫ای‬‫جاب‬‫می‬‫کند‬
‫که‬‫تمام‬‫تصمیم‬‫ها‬‫گیری‬‫و‬‫اقدامات‬‫مدیریتی‬‫دانش‬‫محور‬‫باشد‬‫بنابراین‬‫درچنین‬‫شرایط‬‫ی‬‫نیاز‬‫مبرم‬
‫به‬‫کارکنان‬‫دانشی‬‫است‬.
‫و‬ ‫هوشمند‬ ‫کارکنان‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ،‫تکنولوژي‬ ‫آيا‬‫دانش‬ ‫داراي‬‫توسعه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫جبران‬ ‫را‬‫هاي‬ ‫تکنولوژي‬‫پیشرفته‬
‫برجسته‬ ‫افراد‬ ‫حضور‬ ‫از‬ ‫تدريج‬ ‫به‬‫بی‬‫شويم‬ ‫می‬ ‫نیاز‬‫؟‬

10. ‫کنیم؟‬ ‫استخدام‬ ‫را‬ ‫کسی‬ ‫چه‬

11. The Occupational Information Network (O*NET) is being developed under
the sponsorship of the US Department of Labor/Employment and Training
Administration (USDOL/ETA) through a grant to the North Carolina Department
of Commerce.
http://www.onetonline.org

12. ‫کنند‬ ‫می‬ ‫کار‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫هایی‬ ‫شرکت‬ ‫از‬ ‫هایی‬ ‫نمونه‬

13. ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫به‬ ‫مدرن‬ ‫نگرش‬
•‫اگر‬‫به‬‫جای‬‫اینکه‬‫برنامه‬‫های‬‫کوتاه‬‫مدت‬‫را‬‫تنظیم‬‫کنید‬‫در‬‫ف‬‫کر‬
‫انتخاب‬‫افراد‬‫متناسب‬‫با‬‫اهداف‬‫بلند‬‫مدت‬‫باشید‬‫می‬‫توانید‬‫به‬‫راحتی‬‫به‬
‫دنیایی‬‫متحول‬‫قدم‬‫بگذارید‬.
•‫افراد‬‫شایسته‬‫نیازی‬‫به‬‫کنترل‬‫شدید‬‫و‬‫ایجاد‬‫انگیزه‬‫چندانی‬‫ن‬‫دارند‬.‫آنها‬‫به‬
‫واسطه‬‫های‬‫انگیزه‬‫درونی‬‫خود‬‫به‬‫حرکت‬‫در‬‫آیند‬‫می‬‫تا‬‫بهترین‬‫دس‬‫ت‬
‫آوردها‬‫را‬‫پدید‬‫آورده‬‫و‬‫سهمی‬‫در‬‫تحقق‬‫ها‬‫هدف‬‫داشته‬‫باشند‬.
•‫اگر‬‫افراد‬‫ناالیق‬‫را‬‫استخدام‬،‫کنیم‬‫حتی‬‫درصورتی‬‫که‬‫مسیر‬‫د‬‫رست‬‫را‬
‫در‬‫اختیار‬‫آنها‬‫قرار‬،‫دهیم‬‫آن‬‫مسیر‬‫به‬‫درستی‬‫طی‬‫نخواهد‬‫شد‬.

14. ‫آموزش‬ ‫انواع‬
•‫در‬‫دانشگاهها‬ ‫و‬ ‫مدارس‬Education
‫نیکو‬ ‫شهروند‬ ‫به‬ ‫انسانها‬ ‫تبدیل‬
•‫کار‬ ‫محیط‬ ‫در‬Training‫و‬Development
‫خبره‬ ‫کارشناسان‬ ‫به‬ ‫کارکنان‬ ‫تبدبل‬

15. ‫آنهاست‬ ‫جذب‬ ‫از‬ ‫دشوارتر‬ ‫مراتب‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫بهترین‬ ‫نگهداری‬!

16. ‫کار‬ ‫محیط‬ ‫از‬ ‫رضایت‬ ‫و‬ ‫شغل‬ ‫از‬ ‫رضایت‬
‫با‬ ‫و‬ ‫مانند‬ ‫می‬ ‫سازمان‬ ‫در‬
‫کنند‬ ‫می‬ ‫همکاري‬ ‫عالقمندي‬
‫خاطر‬ ‫به‬ ‫صرفا‬ ،‫مانند‬ ‫مي‬ ‫سازمان‬ ‫در‬
‫مزايا‬
‫عالقه‬ ‫ولي‬ ‫مانند‬ ‫مي‬ ‫سازمان‬ ‫در‬
‫دهند‬ ‫نمي‬ ‫نشان‬ ‫كار‬ ‫به‬ ‫چنداني‬.
‫کنند‬ ‫می‬ ‫ترک‬ ‫را‬ ‫سازمان‬.
‫شغل‬ ‫از‬ ‫رضايت‬
‫از‬ ‫رضايت‬
‫کار‬ ‫محیط‬
‫راضي‬
‫راضي‬
‫ناراضي‬
‫ناراضي‬
•‫دو‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫نيست‬ ‫ثابت‬ ‫سازمانها‬ ‫شرايط‬ ‫و‬ ‫كاركنان‬ ‫رضايت‬ ‫شرايط‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫ذكر‬ ‫به‬ ‫الزم‬‫تغييرات‬‫خاص‬‫د‬ ‫خواهند‬ ‫را‬ ‫خود‬‫اشت‬.
•‫متف‬ ‫گردد‬‫مي‬ ‫بهتر‬ ‫كار‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫عالقمندي‬ ‫باعث‬ ‫كه‬ ‫اقداماتي‬ ‫با‬ ‫شود‬‫مي‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫افراد‬ ‫ماندگاري‬ ‫باعث‬ ‫كه‬ ‫اقداماتي‬‫است‬ ‫اوت‬.
،‫گردد‬‫مي‬ ‫ماندگاري‬ ‫باعث‬ ‫كه‬ ‫عواملي‬ ‫جنس‬‫بيروني‬‫شود‬‫مي‬ ‫بيشتر‬ ‫تالش‬ ‫باعث‬ ‫كه‬ ‫عواملي‬ ‫و‬‫دروني‬‫هستند‬.

17. Jobs are Increasing in their Complexity
How would you characterize the change in skill requirements in your
establishment?
Source: Osterman, 1992

18. ‫کنند؟‬ ‫می‬ ‫ترک‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫سازمان‬ ‫افراد‬ ‫چرا‬
‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫کنند‬ ‫ترك‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫سازمان‬ ‫افراد‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫موجب‬ ‫که‬ ‫عواملی‬ ‫ترین‬ ‫مهم‬:
.1‫ضعیف‬ ‫سرپرستی‬
.2‫پیشرفت‬ ‫فرصت‬ ‫کمبود‬
.3‫و‬ ‫حقوق‬ ‫پرداخت‬ ‫کمبود‬‫مزایا‬
.4‫؟‬

19. ‫ایران‬ ‫در‬ ‫کاری‬ ‫شرایط‬
‫در‬‫تحقیقی‬‫از‬‫مدیران‬‫ارشد‬‫ایرانی‬‫اکثر‬‫مدیران‬‫مورد‬‫مصاحبه‬‫بر‬‫این‬‫عقیده‬
‫بوده‬‫اندکه‬‫در‬‫شرایط‬‫فعلی‬‫بازار‬‫کار‬‫ایران‬:
‫نگهداری‬‫ها‬‫بهترین‬‫به‬‫مراتب‬‫از‬‫جذب‬‫آنها‬‫دشوارتر‬‫است‬.‫چون‬‫بهتری‬‫ها‬‫ن‬
‫همیشه‬‫به‬‫دنبال‬‫بهترین‬‫سازمانها‬‫هستند‬‫و‬‫فرهنگ‬‫جابجائی‬‫مکرر‬‫د‬‫ر‬‫بین‬
‫ها‬‫بهترین‬‫بیشتر‬‫از‬‫هاست‬‫ترین‬‫ضعیف‬.

20. ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫مدیریت‬ ‫اصول‬
•‫استراتژی‬ ‫با‬ ‫یکپارچگی‬ ‫و‬ ‫همسویی‬
•‫سازمانی‬ ‫انعطاف‬
•‫تعهد‬
•‫کیفیت‬
• Strategic integration
• Organisational flexibility
• Commitment
• Quality

21. ‫مهارت‬
Skill
‫دانش‬
Knowledge
‫توانايی‬
Ability
‫است‬ ‫مهارت‬ ‫و‬ ‫توانايي‬ ،‫دانش‬ ‫از‬ ‫تركيبي‬ ‫نيازمند‬ ‫شغل‬ ‫هر‬.

22. ‫استاندارد‬ ‫نگاه‬ ‫از‬ISO 9001
‫شرکتی‬‫که‬‫بر‬‫اساس‬‫استانداردهای‬‫کیفیت‬‫عمل‬‫می‬‫نماید‬‫شرکتی‬‫کاراتر‬‫و‬‫اثر‬‫بخ‬‫ش‬‫تر‬،‫است‬‫به‬
‫عالوه‬‫شاهد‬‫بهبود‬‫مسئولیت‬،‫پذیری‬‫انگیزش‬‫و‬‫تعهد‬‫کارکنان‬‫خود‬‫خواهد‬‫بود‬.‫مدیریت‬‫منابع‬
‫یکی‬‫از‬‫مباحث‬‫مهمی‬‫است‬‫که‬‫در‬‫متن‬‫استاندارد‬ISO 9001‫و‬‫در‬‫قالب‬‫فصل‬‫شش‬‫این‬‫استاندارد‬
‫بر‬‫آن‬‫تاکید‬‫شده‬‫است‬.
‫طبق‬‫بند‬1-2-6‫استاندارد‬(ISO 9001):‫کارکنانی‬‫که‬‫عملکرد‬‫آنها‬‫بر‬‫کیفیت‬‫محصول‬‫تاث‬‫یر‬‫می‬
،‫گذارد‬‫باید‬‫دارای‬‫صالحیت‬‫های‬‫الزم‬‫بر‬‫مبنای‬‫تحصیالت‬‫،آموزش‬،‫مهارتها‬‫و‬‫تجارب‬‫مناس‬‫ب‬
‫باشند‬.

23. ‫ما‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫شاغلین‬ ‫امور‬ ‫به‬ ‫رسیدگی‬
•‫کارکنان‬‫مشمول‬ ،‫دولتی‬‫،وظی‬ ‫آنان‬ ‫امور‬ ‫به‬ ‫رسیدگی‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫کشوری‬ ‫استخدام‬ ‫قانون‬‫سازمان‬ ‫فه‬
‫می‬ ‫کشور‬ ‫استخدامی‬ ‫و‬ ‫اداری‬ ‫امور‬‫باشد‬.
•‫امور‬ ‫به‬ ‫رسیدگی‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫کار‬ ‫قانون‬ ‫غیردولتی،مشمول‬ ‫های‬ ‫سازمان‬ ‫کارکنان‬‫وظ‬ ،‫آنان‬‫یفه‬
‫وزارت‬‫و‬ ‫کار‬‫می‬ ‫اموراجتماعی‬‫باشد‬.

24. ‫در‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫مشارکت‬ ‫نیافتن‬ ‫تحقق‬ ‫دالیل‬‫ایران‬
•‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫ابزارها‬ ‫و‬ ‫دانش‬ ‫صحیح‬ ‫کارگیری‬ ‫به‬ ‫عدم‬
•‫سازی‬ ‫اعتماد‬ ،‫مشارکت‬ ‫کمبود‬‫جمعی‬ ‫کار‬ ‫روحیه‬ ‫و‬
•‫مغزها‬ ‫فرار‬
•‫مدیریت‬ ‫ضعف‬
•‫دولتی‬ ‫شرکتهای‬ ‫و‬ ‫سازمانها‬ ‫در‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫ساختار‬ ‫نداشتن‬
•‫دولت‬ ‫تغییر‬ ‫با‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫انسانی‬ ‫نیروی‬ ‫ساختار‬ ‫تغییر‬
‫منبع‬:‫دفتر‬ ‫گزارش‬‫برنامه‬ ‫كنترل‬ ‫و‬ ‫ريزي‬ ‫برنامه‬‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ،‫ها‬(1389)

25. ‫کشور‬ ‫در‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫آموزش‬ ‫انواع‬
‫ساعات‬ ‫مجموع‬ ‫درصد‬ ‫آموزش‬ ‫نوع‬
20% ‫توجيهي‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
12% ‫اي‬ ‫رايانه‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
11% ‫صنعتي‬ ‫حفاظت‬ ‫و‬ ‫بهداشت‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
11% ‫مديريت‬ ‫توسعه‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
10% ‫فروش‬ ‫مديريت‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
9% ‫خاص‬ ‫مهارتهاي‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
6% ‫نانوتکنولوژي‬ ‫تجهيزات‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
2% ‫زيست‬ ‫محيط‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
2% ‫عمومي‬ ‫تربيت‬ ‫و‬ ‫تعليم‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
17% ‫موارد‬ ‫ساير‬ ‫هاي‬ ‫دوره‬
‫منبع‬:‫دفتر‬ ‫گزارش‬‫برنامه‬ ‫كنترل‬ ‫و‬ ‫ريزي‬ ‫برنامه‬‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ،‫ها‬(1389)

26. ‫دنیای‬ ‫نیاز‬‫امروز‬:‫یافته‬ ‫توسعه‬ ‫انسان‬
‫جهان‬‫هم‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫احتیاج‬ ً‫ا‬‫شدید‬ ‫چیز‬ ‫یک‬ ‫به‬‫یافته‬ ‫توسعه‬ ‫انسان‬‫است‬.
‫چنین‬‫توسعه‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫اقتصادی‬ ‫توسعه‬ ‫عامل‬ ‫هم‬ ‫انسانی‬،‫اجتماعی‬‫چن‬ ‫داشتن‬ ‫با‬ ‫شدن‬ ‫جهانی‬ ‫به‬‫ین‬
‫توان‬ ‫می‬ ‫انسانهایی‬‫نگریست‬ ‫خوشبینانه‬.
‫سازمانها‬‫است‬ ‫الزم‬‫بمنظور‬‫منابع‬ ‫جانبه‬ ‫همه‬ ‫توسعه‬‫یعنی‬ ،‫انسانی‬‫نامشهود‬ ‫دارائیهای‬‫گذاری‬ ‫سرمایه‬‫جانبه‬ ‫همه‬
‫است‬ ‫پذیر‬ ‫امکان‬ ‫پایدار‬ ‫توسعه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کنند‬.