Have you ever think about it

_dæà˝≤¢ Væ≤Ás¡Vt≤e÷ ìÁs¡V”≤+.
yês¡T áe÷≥˝qT >∑T]+∫ (m|ü⁄Œ&ÓÌHê)
Á|üXÊ+‘·+>± Ä˝À∫+#êsê? (yÓ÷$THé`23`68)
>∑T]+∫ nH˚«wæ+#·+&ç.
qT >∑T]Ô+#·+&ç.
dü‘·ýÓTÌq e÷≥ ô|Ì Ä#·]+#·+&ç.
H˚ ‘Ó|ü+&ç.
H˚ ÄC≤„|æ+#·+&ç.
nq+‘· ø£s¡TD≤eTj·TT&ÉT, nbÕs¡ ø£èbÕoT&ÉT nsTTq n˝≤¢Vt≤ ù|s¡T‘√ ÁbÕs¡+_ÛdüTÔHêïqT.
Çqï˝Ÿ Vü≤+<ä *˝≤¢Væ≤ qVt≤eT<äTVüA eqdüÔáqTVüA eTHéj·T´Vt≤~ Væ≤˝≤¢VüQ |òü˝≤
eTTõ¢VüA eeTHéj·TTĆŸ*˝Ÿ ˝≤¢Vü≤|òü˝≤ Vü‰~j·T VüA enwtVü≤<äT nHé˝≤Ç˝≤Vü≤
Ç¢˝≤¢VüQeVt≤<äVüA ˝≤wüØø£VüA enqï eTTVü≤eTà<äHénuŸ<äTVüAes¡dü÷TVüA.
(düV”≤eTTdæ¢+)
n˝≤¢VüQeTà dü*¢n˝≤ eTTVü≤eTà~Hé en˝≤n*eTTVü≤eTà~Hé ø£e÷ dü˝…Ì¢‘· n˝≤
ÇÁu≤V”≤eT en˝≤ Ä* ÇÁu≤V”≤eT Çqïø£ Vü≤MT<äT+ eTJ<é. n˝≤¢VüQeTà u≤]ø˘ Ä˝≤
eTTVü≤eTà~Hé en˝≤ Ä* eTTVü≤eTà~Hé ø£e÷ u≤s¡ø£Ô n˝≤ ÇÁu≤V”≤eT en˝≤ Ä*
ÇÁu≤V”≤eT Çqïø£ Vü≤MT<äT+ eTJ<é.
düã“Vü≤≈£î+eeTkÕ‡≈£î+ eø±s¡dü÷T˝≤¢Væ≤ dü¢˝≤¢VüQ n˝…’Væ≤ edü¢eT ãTÇdt‘·T nHê
ekÕ‡n‘· ø£Vü‰‘Ó’Hé.
ne÷àu≤<äT |òü Çqï U…’s¡˝Ÿ Vü≤Bdæ øÏ‘êãT˝≤¢Væ≤ eU…’s¡˝Ÿ Vü≤<ésTT Vü≤<éj·TT eTTVü≤eTà~Hé.
ewüÁs¡˝Ÿ ñeT÷] eTTVt≤<äkÕ‘·TVü‰ e≈£î¢eTTVt≤<ä dü‹Hé _<én. e≈£î¢ _<én‹Hé »˝≤
e≈£î¢ »˝≤‹Hé |òæHêïsY.
n}E_˝≤¢Væ≤ $Tqôw’¸‘ê ìÁs¡J+. $THé Vü≤+õVæ≤ eq|òtœVæ≤ eq|òtdæVt≤. _dæà˝≤¢
Væ≤Ás¡Vü‰à ìÁs¡V”≤+
ø±˝≤¢VüQ ‘·u≤s¡ø˘ e‘·Ä˝≤ |òæ˝Ÿ KTsYÄì˝Ÿ eTJ<é e˝Ÿ |òü⁄sYø±ì˝Ÿ Vü≤MT<é.
wüs¡n ≈£î+ $TqB›Hé.
ÇqïB›q Ç+<ä˝≤¢Væ≤˝Ÿ ÇkÕ¢+.
s¡J‘·T≈£îeTT˝Ÿ ÇkÕ¢eT BHê.
n˝Ÿ j·TÚeT nø£à˝Ÿ‘·T ≈£î+BqT≈£î+ en‘·à+‘·T n˝…’≈£î+ HêéTr.
eeT+j·TúŸ‘·– ¬>’s¡˝Ÿ ÇkÕ¢eT BqHé |òüHé j·TTø˘ã$THéVüQ .
ø± s¡dü÷T˝≤¢Væ≤ dü¢˝≤¢VüQ n˝…’Væ≤ edü¢+
sêuÀj˚T ø±+˝À á <Ûäs¡àe÷s¡Z+ ø=‘·Ô>± nì|ædüTÔ+~.

á Ä<ÛäTìø£ j·TT>∑+˝À eTqTwüß+‘ê ñ<äj·T+ ìÁ<ä ˝Ò∫q|üŒ{Ï
qT+&ç sêÁ‹ |ü&ÉT≈£îH˚ es¡≈£î, Á|ü|ü+#· eéVü‰sê˝À¢ |üs¡T>∑TT rdü÷Ô ø£åD+ r]ø£
˝Òø£ eTqXÊÙ+‹ ø£s¡TyÓ’ ,e÷qdæø£ ˇ‹Ô&çøÏ >∑Ts¡e⁄‘·THêïs¡T. á düT$XÊ Á|ü|ü+#·+˝À
C≤„q $k˛Œ¤≥q+ #Ó+~, XÊÁd”Ôj·T+>± (ôd’Hé‡), kÕ+πø‹ø£+>± (f…ø±ïJ) m+‘√
n_Ûeè~∆ #Ó+~, nìï s¡+>±˝À n‹y˚>∑+>± Á|ü>∑‹ kÕ~ÛdüTÔqï á Ä<ÛäTìø£
j·TT>∑+˝À, e÷qe⁄T ø±+‘√ bÕ≥T b˛{°|ü&ÉT‘·÷ á Á|ü|ü+#· yêýÓ÷Vü≤+˝À
|ü&ç ˇø£]øÏ $T+∫ ˇø£s¡T dü+bÕ~+#êì e÷qdæø£ Á|üXÊ+‹˝Òø£ |ü]¬>&ÉT‘·THêïs¡T.
‘êeTT kÕ~Û+∫q yÓ’C≤„ìø£, Ä<ÛäTìø£ |ü]ø£sê‘√ uÛÀ>∑ uÛ≤>±´qT nqTuÛÑ$+#·&ÜìøÏ
nyê≥T|ü&ç, yê{Ï<ë«sê @s¡Œ&ÉT‘·Tqï e´‹πsø£ Á|üuÛ≤yê˝À ∫≈£îÿ≈£îì, yê{Ï
nqsêú qT+&ç ãj·T≥ |ü&É&ÜìøÏ ‹]– Á|üø£è‹ yÓ’|ü⁄ <äèwæº kÕ]dü÷Ô ‘·eT eTqT>∑&ÉqT
ø±bÕ&ÉT ø√e&ÜìøÏ $X¯«Á|üj·T‘·ï+ #˚düTÔHêïs¡T. e÷qe⁄T ˇø£yÓ’|ü⁄ e÷qdæø£
Á|üXÊ+‘·‘· ø√dü+ |ü]‘·|ædüTÔHêïs¡T, eTs√yÓ’|ü⁄ n_Ûeè~∆ n+≥÷ $HêX¯q+ yÓ’|ü⁄
|ü]¬>&ÉT‘·THêïs¡T. <ëì |üs¡ékÕqy˚T bÕ¢dæºø˘ e¢ ø±Twü´+, s¡kÕj·THê e¢
ø±Twü´+, ‘·s¡+>±e¢ ø±Twü´+, yÓTT<ä˝…’q$ @s¡Œ&ç Á|üø£è‹ düeT‘·T´‘· <Óã“‹ì,
yê‘êes¡D+ e÷s¡TŒ#Ó+~ e÷qe eTqT>∑&Éπø düyêT>± ‘·j·÷¬s’+~. e÷qe⁄T
‘·j·÷s¡T#˚dæq |ü]C≤„q+, e÷qe⁄ $HêX¯Hêìπø <ë] rdüTÔqï~. n<˚ $<Ûä+>±
e÷qe⁄T ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï ìj·Te÷T, ø£≥Tºu≤≥T¢, <Ûäsêà‘√ e÷qe
Jeq$<Ûëq+˝À e÷s¡TŒ e∫Ã á s√E mø£ÿ&É #·÷dæHê <√|æ&ûT, Vü≤‘·´T,
e÷quÛÑ+>±T, n$˙‹, Væ≤+dü yÓTT<ä˝…’qe˙ï Á|üã* b˛‘·T+&É&É+ eTq+
ø£fi≤flsê#·÷düTÔHêï+.
á >∑+<äs¡>√ |ü]dæú‘·T˝À Á|ü|ü+#· düTK kÂU≤´ yêýÓ÷Vü≤+˝À
|ü&ç ndüT <Ûë]àø£, Ä<Ûë´‹àø£ $wüj·T+ >∑T]+∫ ‘ÓTdüT ø√e&É+ >±˙, á
$XÊ Á|ü|ü+#êìï ‘·j·÷s¡T #˚dæq düèwæºø£s¡Ô mes¡T ? eTq*ï |ü⁄{Ïº+∫q düèwæºø£s¡Ô
mes¡T ? á düèwæºì m+<äT≈£î ‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT ? eTq*ï m+<äT≈£î |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT?
eTq J$‘· ø£å´+ @$T{Ï? nH˚ $wüj·÷ >∑T]+∫ Ä˝À∫+#·&Éy˚T ˝Ò<äT. n+‘˚ø±<äT
ø=+<ä¬s’‘˚ Ç˝≤+{Ï $wüj·÷ >∑T]+∫ (ùV≤fi¯q) m>∑‘ê[ #˚dü÷Ô
ªªnqTuÛÑ$+#ê*‡+<ä+‘ê á Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ ø£<ë, Ç+ø± Ç˝≤+{Ï bÕ‘·ø±|ü⁄
Ä˝À#·q‘√, Á|ü|ü+#· uÛÀ>∑ uÛ≤>±´qT nqTuÛÑ$+#·ø£ e<äTT ø√e&É+ ‘Ó*$

‘·≈£îÿe‘·q+µµnì ø={ÏºbÕπsdü÷Ô ñ+{≤s¡T. ø=+<ä¬s’‘˚ Ä<Ûë´‹àø£‘· >∑T]+∫ ø±düÔ
|ü{Ïº+#·T≈£îHêï @<√ yÓTT≈£îÿã&ç>± yê] |üPØ«≈£î (ô|<ä›) |ü<ä∆‹H˚ Ä#·]+#˚dü÷Ô
ñ+{≤s¡T. á yÓTT≈£îÿã&ç Ä#·s¡D˝À ndüT ‘êeTT @+ #˚düTÔHêïyÓ÷ n~ j·T<Ûës¡úyÓ÷,
ø±<√ nì ≈£L&Ü Ä˝À∫+#·&É+ ˝Ò<äT. Ç+<äT˝À #·<äTe⁄˝Òì nC≤„qT˝Ò ø±ø£,
u≤>± #·<äTe⁄≈£îqï C≤„qTT, y˚T<Ûëe⁄T (&Üø£ºs¡T¢, Ç+»˙s¡T¢, XÊÁdüÔE„T, $<ëý˚‘·ÔT
yÓTT<ä˝…’qyês¡T) ≈£L&Ü yês¡T @+ #˚düTÔHêïs√ Ä˝À∫+#·≈£î+&Ü yê] |üPØ«≈£î
|ü<ä∆‘·TqT nqTdü]+#˚düTÔHêïs¡T. ªªMTs¡T m+<äT≈£î Ç˝≤ #˚düTÔHêïs¡T? Bì >∑T]+∫
ø±düÔsTTHê Ä˝À∫+#êsê? ˝Ò<ë Ç~ dü‘·´+ nq&ÜìøÏ @<Ó’Hê Á|üe÷D+ ñ
+<ë? nì n&ç–‘˚, ªª@yÓ÷ e÷ ô|<ä›yês¡T (|üPØ«≈£îT) Ç˝≤H˚ #˚dü÷Ô ñ+&É&É+
#·÷XÊeTT. ø£qTø£ y˚TeT÷ Ç˝≤H˚ #˚düTÔHêïeTTµµ n+{≤s¡T. ªªeT] MT ô|<ä›yês¡T
Á|ü|ü+#· $wüj·÷˝À eT÷&ÛÉ qeTàø±‘√ ø=ìï |üqTT (ñ<ë:- dü÷s¡´Á>∑Vü≤D≤ìï
>∑T]+∫: dü÷s¡T´ìï bÕeTT $T+π>j·T&É+ eT∞fl ø£πøÿj·T&É+, eTdü÷∫ yê´~Ûì
neTàyês¡T nì #Ó|æŒ y˚bÕ≈£î‘√ eT+Á‹+∫ n+ã* |ü+#·&É+ ˝≤+{Ï$) q$Tà
#˚ùdyês¡T ø£<ë. eT] MTs¡T m+<äT≈£î qeTà&É+ ˝Ò<äT? nì n&ç–q|ü⁄Œ&ÉT, Á>∑Vü‰
>∑eTq+ e¢ dü÷s¡´Á>∑Vü≤D+ @s¡Œ&ÉT‘·T+~. eTdü÷∫ yê´~Û e÷Á‘·y˚T <ëìøÏ {°ø±T
y˚j·÷* nì n+{≤πs µµnì n&ç–‘˚. ªªn|üð&ÉT yê]øÏ ôd’Hé‡ |ü]C≤„q+ ˝Òø£
eT÷&ÛÉqeTàø£+‘√ n˝≤ #˚ùd yês¡T. Ç|üð&ÉT ôd’Hé‡ <ë«sê ì»+ ‘Ó*dæq ‘·s¡Tyê‘·
≈£L&Ü eT÷&ÛÉqeTàø±H˚ qeTà&É+ nC≤„qy˚T ne⁄‘·T+~µµ n+{≤s¡T. eT] düèwæºø£s¡Ô
$wüj·T+˝À ì»+ ‘Ó*dæq ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü eT÷&ÛÉqeTàø±H˚ qeTTà‘·÷, ô|<ä›yê]H˚
nqTdü]dü÷Ô Ä#·]+#·&É+ nC≤„qy˚T ne⁄‘·T+~ ø£<ë. n+fÒ e÷≈£î yê{Ï >∑T]+∫
m≈£îÿe>± ‘Ó*j·T<äT, <ëì >∑T]+∫ |ü{Ïº+#·T ø√˝Ò<äT n+{≤s¡T.
ø±düÔ Á|üXÊ+‘·+>± Ä˝À∫ùdÔ eTq #·T≥÷º ñqï j·T<Ûësêúìï, eTq+
#˚düTÔqï ‘·|üðqT eTqy˚T Á>∑Væ≤+∫ eTq*ï eTq+ e÷s¡TÃø√>∑+. ø±˙ á
y˚>∑e+‘·yÓTÆq ~q#·s¡´˝À, á b˛{° Á|ü|ü+#·+˝À ndüT dü‘·´+ >∑T]+∫
Ä˝À∫+#˚, nH˚«wæ+#˚ r]πø ˝Ò≈£î+&Üb˛‘√+~. á Á|ü|ü+#· yêýÓ÷Vü≤+˝À ˇø£]ì
$T+∫ ˇø£s¡T ø±yêì |ü]¬>&ÉT‘·THêïs¡T. ìC≤ìøÏ eTq+ m+‘· |ü]¬>‹Ô
Á|üj·÷dü|ü&çHê eTq ÁbÕ|üÔ+˝À Áyêdæ ñ+∫q <ëì ø£+fÒ m≈£îÿe>±
dü+bÕ~+#·˝ÒeTT. <ëì ø£+fÒ ‘·≈£îÿyê dü+bÕ~+∫ qwüºb˛eTT. eTq≈£î
ÁbÕ|æÔ+#·edæ+~ ‘·|üŒ≈£î+&Ü eTq≈£î #˚] rs¡T‘·T+~.

yêdüÔyêìøÏ á Á|ü|ü+#· J$‘·+ ˇø£ÿkÕπs Á|ükÕ~+#· ã&ç+~. eTs√ »qà
n+≥÷ @B˝Ò<äT. eTq |üPØ«≈£îT >±˙, >=|üŒ eTVü≤˙j·TTT>±˙, XÊÁdüÔE„T
>±˙ eT∞fl »ìà+#·˝Ò<äT. ø£qTø£ j·T<ës¡ú+ @eT+fÒ á Á|ü|ü+#· uÛÀ>∑ uÛ≤>±´T,
nqTuÛÑyêT ø=ìï s√E es¡πø. ‘·s¡Tyê‘· eTTdü*‘·q+ e#˚Ãdæ, ìdü‡Vü‰j·T
dæú‹øÏ #˚s¡T≈£î+{≤s¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· eTs¡D+ nH˚ ù|s¡T‘√ XÊX¯«‘·+>± á Á|ü|ü+#êH˚ï
e<ä* yÓ[¢b˛‘ês¡T. ø=+<äs¡T eT<Ûä´ ej·TdüT‡˝ÀH˚ eTs¡DÏdü÷Ô ñ+{≤s¡T. Ç~ Á|ü‹
ˇø£ÿs¡÷ ˇ|üð≈£î+≥Tqï, ˇ|üðø=ì rs¡edæq ì»+. n|üð&ÉT eTq+ m+‘√
Á|üj·÷dü|ü&ç dü+bÕ~+∫q á ÄdæÔbÕdüTÔT >±˙, <Ûäq+ >±˙, düTK kÂU≤´T
>±˙ @M eTq‘√bÕ≥T sêe⁄. πøe+ eTq+ #˚dæq eT+∫|üqT |ü⁄D≤´T,
eTq+#˚dæq #Ó&ÉT|üqT bÕbÕT (eTq ø£s¡àT) eTq‘√ bÕ≥T ekÕÔsTT. á
ìC≤ìï ‘ÓTdüTø=ì Ä˝À∫+#˚yês¡T eT+∫ì (dü‘ê´ìï) Ä#·]+∫ Á|ü|ü+#·+˝Àq÷
eTqXÊÙ+‹, düTK dü+‘√cÕT bı+<ä&Éy˚T >±ø£, |üs¡˝Àø£+˝À XÊX¯«‘·yÓTÆq dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•kÕÔs¡T. ìC≤ìøÏ nø£ÿ&˚ düTKkÂU≤´T, uÛÀ>∑ uÛ≤>±´T nqTuÛÑ$+#˚ düú+.
n~ #ê˝≤ eT+∫ düú+. n<˚ ì»yÓTÆq $»j·T+ kÕ~Û+∫q≥T¢.
n˝≤ ø±≈£î+&Ü dü‘ê´ìï ìsêø£]+∫, <ëì >∑T]+∫ Ä˝À∫+#·≈£î+&Ü
Á|ü|ü+#·yêýÓ÷Vü≤+˝À|ü&ç eTq #·T≥÷º ñqï qT>∑Ts¡T @$<Ûä+>± #˚düTÔHêïs√
n˝≤ #˚dü÷Ô ‘·eT $TyÓ’q J$‘· ø±˝≤ìï Á|ü|ü+#· düTU≤ ø√dü+ eè<Ûë #˚düTø=ì
á Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓ[¢b˛sTTqyês¡T qs¡ø£+˝À Á|üy˚•kÕÔs¡T. nø£ÿ&˚ XÊX¯«‘·+>±
ñ+&Ü*. n~ eTVü‰ #Ó&É¶ düú+.m|üð&É÷ n–ï>∑T+&É+˝À u≤<ÛäqT nqTuÛÑ$dü÷Ô ñ
+&Éedæq düú+.
Çø£ eTq+ dü‘ê´ìï >∑T]+∫, düèwæºì >∑T]+∫, düs¡« X¯øÏÔe+‘·T&Ó’q düèwæºø£s¡ÔqT
>∑T]+∫ ‘ÓTdüTø=ì, n‘·qT #·÷|æq ì»e÷s¡Z+ Ä#·]+∫ dü«s¡Z+ bı+<ë˝À ˝Òø£
Á|ü|ü+#· yêýÓ÷Vü≤+˝À |ü&ç, dü‘ê´ìï ‹s¡düÿ]+∫, |ü+‘êìø√, e+X¯
>ös¡yêìø√ b˛sTT, ‘·|üð nì ‘Ó*dæHê qT>∑T]‘√ bÕ≥T eTq+ ≈£L&Ü n˝≤π>
#˚dü÷Ô á J$‘êìï >∑&çù|dæ qs¡ø£+˝À Á|üy˚•+#ê˝À eTq #˚‘·T˝À¢H˚ ñ+~.
dü‘·´, ndü‘ê´qT >∑T]+∫ <˚e⁄&ÉT ne‘·]+|ü CÒdæq $wüj·÷qT
M˝…’q+‘· $es¡+>± kÕøå±´<Ûësê‘√ MT eTT+<äT ñ+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‘·ï+ #˚düTÔHêïeTT.
Ç~ düTìï‘·yÓTÆq $wüj·TyÓTÆHê ìC≤ìï <ë#·≈£î+&Ü n+<ä]ø° ‘Ó*j·TCÒj·÷ì

<˚e⁄&ç∫Ãq u≤<Ûä´‘·>± uÛ≤$+∫ MT eTT+<äT ñ+#·T‘·THêïeTT. n+‘˚ø±˙ Bì<ë«sê
@ eT‘êìø√, C≤‹ø√, esêZìø√ e´‹πsø£+>± ø±˙, yê]ì Çã“+~ ô|{≤ºì ø±˙
ø±<äT. n+<ä] ÁX‚j·TdüT‡ ø√] n+<äs¡÷ dü‘ê´ìï Á>∑Væ≤+∫, qs¡ø£+ qT+&ç ø±bÕ&É
ã&ÜH˚ ‘·|üq, Äø±+ø£å ‘·|üŒ eTπsB ˝Ò<äT. Ç+<äT˝Àì Ä<Ûësêìï <˚e⁄&ÉT
#Ó|æŒq e÷≥˝Òø±˙, e÷ dü«+‘· $wüj·÷T ø±e⁄. ø£qTø£ @yÓ’Hê MT≈£î e´‹πsø£+>±
ñ+fÒ yê{Ïì düVü≤è<äj·TeTT‘√ dü‘ê´ìï d”«]+∫, MT J$‘êìï <˚e⁄&ÉT #Ó|æŒq
$<Ûä+>± e÷s¡TÃø√e&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#·+&ç. m+<äTø£+fÒ ì»+ m|üð&É÷ #˚<äT>±
nì|ædüTÔ+<äH˚ eTq+ $+≥THêïeTT. ø±ã{Ïº ø±düÔ Á|üXÊ+‘· eTqdüT‡‘√,
ìwüŒø£åbÕ‘·+>± Ä˝À∫+#·+&ç. ì»y˚T$T{À eTq eTqkÕ‡øÏåπø ‘ÓTdüTÔ+~.
<˚e⁄&ÉT eTq+<ä]ø° dü‘ê´ìï Á>∑Væ≤+∫, Ä#·]+∫, ‘·q ø£s¡TD‘√ dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•+#˚ ns¡Ω‘· Á|ükÕ~+#êì ø√s¡T ≈£î+≥THêïeTT. ndü‘ê´ìï e<ä* qs¡ø£+
qT+&ç ø±bÕ&˚ uÛ≤>∑´+ Á|ükÕ~+#êì ø√s¡T ≈£î+≥THêïeTT. Ç+<äTø√dü+ Hê X¯øÏÔ
y˚Ts¡≈£î #˚ùd á ∫s¡T Á|üj·T‘·ï+ n+^ø£]+∫, Bì <ë«sê n+<ä]ø° dü‘ê´ìï
Á>∑Væ≤+#˚ uÛ≤>∑´+ Á|ükÕ~+∫, Hê ‘·|üðqT ø£å$T+∫, qqTï ‘·q ø£s¡TD, ø£è|ü
bı+<˚ uÛ≤>∑´+ Á|ükÕ~+#êì ÁbÕ]údüTÔHêïqT (ÄMTHé).
Ç+<äT˝À @yÓ’Hê ‘·|üðT ñHêï, Ä<ÛësêT dü]>±Z ˝Ò≈£îHêï düVü≤è<äj·TeTT‘√
e÷≈£î ‘Ó*j·TCÒdæq#√ eTqdü÷Œ¤]Ô>± yê{Ïì d”«ø£]+∫ ‘·<äT|ü] Á|ü#·Ts¡D˝À
e÷s¡Ã&ÜìøÏ Á|üj·T‘·ï+ #˚kÕÔeTì ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT.
Ç|üð&ÉT eTq+ dü‘·´+ @$T{Ïdü‘·´+ @$T{Ïdü‘·´+ @$T{Ïdü‘·´+ @$T{Ïdü‘·´+ @$T{Ï ? ndü‘·´+ @$T{Ï ? nìndü‘·´+ @$T{Ï ? nìndü‘·´+ @$T{Ï ? nìndü‘·´+ @$T{Ï ? nìndü‘·´+ @$T{Ï ? nì
‘ÓTdüTø√e&Üìø‘ÓTdüTø√e&Üìø‘ÓTdüTø√e&Üìø‘ÓTdüTø√e&Üìø‘ÓTdüTø√e&ÜìøÏ á düèwæº >∑T]+∫, düèwæºø£s¡Ô >∑T]+∫ eTT+<äT>± #·]Ã+#·&É+
nedüs¡+. m+<äTø£+fÒ düèwæºø£s¡Ô >∑T]+∫, düèwæº >∑T]+∫ ˇø£ ne>±Vü≤q @s¡Œ&ç‘˚düèwæºø£s¡Ô >∑T]+∫, düèwæº >∑T]+∫ ˇø£ ne>±Vü≤q @s¡Œ&ç‘˚düèwæºø£s¡Ô >∑T]+∫, düèwæº >∑T]+∫ ˇø£ ne>±Vü≤q @s¡Œ&ç‘˚düèwæºø£s¡Ô >∑T]+∫, düèwæº >∑T]+∫ ˇø£ ne>±Vü≤q @s¡Œ&ç‘˚düèwæºø£s¡Ô >∑T]+∫, düèwæº >∑T]+∫ ˇø£ ne>±Vü≤q @s¡Œ&ç‘˚
$T>∑‘ê $wüj·÷ ìï+{Ïø° eTq≈£î |ü]cÕÿs¡+ _Û+∫qfÒ¢.$T>∑‘ê $wüj·÷ ìï+{Ïø° eTq≈£î |ü]cÕÿs¡+ _Û+∫qfÒ¢.$T>∑‘ê $wüj·÷ ìï+{Ïø° eTq≈£î |ü]cÕÿs¡+ _Û+∫qfÒ¢.$T>∑‘ê $wüj·÷ ìï+{Ïø° eTq≈£î |ü]cÕÿs¡+ _Û+∫qfÒ¢.$T>∑‘ê $wüj·÷ ìï+{Ïø° eTq≈£î |ü]cÕÿs¡+ _Û+∫qfÒ¢. ø£qTø£ düèwæºø£s¡ÔqT
>∑T]+∫ eTT+<äT>± #·]Ã<ë›+. <˚e⁄&ÉT n˝≤¢Vt≤ (düèwæºø£s¡Ô) ñHêï&Ü ?
˝Ò&ÉT nqT≈£î+fÒ :˝Ò&ÉT nqT≈£î+fÒ :˝Ò&ÉT nqT≈£î+fÒ :˝Ò&ÉT nqT≈£î+fÒ :˝Ò&ÉT nqT≈£î+fÒ : á ÁãVü‰à+&ÉyÓTÆq düèwæº m≥Te+{Ï düèwæºø£s¡Ô ˝Ò≈£î+&Ü
‘·q+‘·≥ ‘êqT>± Ä$s¡“¤$+∫, ˇø£ Áø£eT|ü<ä∆‹˝À ìj·Te÷qT kÕs¡+>± »s¡>∑&É+
nH˚~ ñ+&É<äT.á $XÊ«qï+‘·{Ïì q&ç|æ+#˚ eTVü≤‘·Ôs¡X¯øÏÔ ‘·|üŒ≈£î+&Ü ñ+&Ü*.
q÷´≥Hé >∑eTq dü÷Á‘·+ ≈£L&Ü Ç<˚ ‘Ó*j·T CÒdüTÔ+~. u≤Vü≤´ ã+ Á|üjÓ÷–+#·q+‘·

es¡≈£î ìX¯Ã+>± ñqï edüTÔe⁄ n<˚ dæú‹˝ÀqT, ìj·T$T‘· y˚>∑+‘√ Á|üj·÷DÏdüTÔqï
edüTÔe⁄ n<˚ >∑eTq+˝ÀqT ñ+≥T+~.
ìX¯Ã+>± ñqï yêj·TTe⁄T $k˛Œ¤≥q+ #Ó+~ Á>∑Vü‰T>±, qø£åÁ‘êT>±
e÷] ìØí‘· ø£ø£å˝À ‹s¡T>∑T‘·÷ ñHêïj·T+fÒ yê{Ïô|’ ‘·|üŒ≈£î+&Ü u≤Vü≤´ ã+
Á|üjÓ÷–+#· ã&ç+~. ˝Ò≈£î+fÒ á $X¯«+ @s¡Œ&É&É+ ndü+uÛÑe+. ø£qTø£ Ä u≤Vü≤´X¯øÏÔ
nsTTq <˚e⁄&ÉT ‘·|üŒ≈£î+&Ü ñHêï&ÉT.
BìH˚ <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) KTsêqT Á>∑+<∏äÛä+˝À Ç˝≤ ôd$düTÔHêï&ÉT.
@$T{Ï? á düèwæº m≥Te+{Ï düèwæºø£s¡Ô ˝Ò≈£î+&ÜH˚ ‘·q+‘·≥ ‘êqT ‘·j·÷s¡sTT+~
nqT≈£î+≥THêïsê?
ñHêï&ÉT nqT≈£î+fÒ :ñHêï&ÉT nqT≈£î+fÒ :ñHêï&ÉT nqT≈£î+fÒ :ñHêï&ÉT nqT≈£î+fÒ :ñHêï&ÉT nqT≈£î+fÒ : á düT$XÊyÓTÆq $XÊ«ìï düèwæºø£s¡Ô 6 s√E˝À
düèwæº+#ê&ÉT. m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+ ˝Ò≈£î+&Ü Äø±XÊìï düèwæº+#ê&ÉT. Äø±XÊìøÏ
n+ø±s¡ÁbÕj·T+>±, qø£åÁ‘êqT düèwæº+#ê&ÉT.
|ü>∑T, sêÁ‹ ø√dü+ dü÷s¡T´&çì, HÓT ˝…ø£ÿ ø£≥º&ÜìøÏ #·+Á<äT&çì düèwæº+#ê&ÉT.
$X¯«+˝À Á|ü‹ Á>∑Vü≤+ yê{Ï ø£ø£å´˝À¢ ‹]π> @sêŒ≥T #˚XÊ&ÉT. uÛÑ÷$T, Äø±X¯+ yê{Ï

eT<Ûä´ ñqï Á|ü‹ edüTÔe⁄qT düèwæºø£s¡Ô |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. uÛÑ÷$T <=]¢ b˛≈£î+&Ü ø=+&ÉqT
Hê{≤&ÉT, #·¢ì >±TqT |ü+|æ y˚T|òü÷qT e]¸+|üCÒdüTÔHêï&ÉT. es¡¸+ ø±s¡D+>±
eTè‘·uÛÑ÷$Tì J$+|üCÒdæ ‘êπ>˙{Ïì uÛÑ÷$T qT+&ç nH˚ø£ |ü+&ÉT¢, |üPT, <ÛëHê´T
|ü+&çdüTÔHêï&ÉT. ‘·<ë«sê »+‘·Te⁄T, |ü≈£åîT, eTqTwüß≈£î ÄVü‰s¡+ n+~düTÔHêï&ÉT.
Á|ü‹ J$ eTqT>∑&Éø√dü+ Á|ü‹yê{ÏøÏ »+≥T>± |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. e÷‘·è >∑s¡“¤+˝À
n+#Ó+#ÓT>± J$ X¯Øsêìï ‘·j·÷s¡T#˚dæ Je+ b˛düTÔHêï&ÉT.
ìØ®e |ü<ës¡ú+ qT+&ç Je |ü<ësêúìï |ü⁄{ÏºdüTÔHêï&ÉT. Je |ü<ës¡ú+ qT+&ç
ìØ®e |ü<ës¡ú+ düèwæºdüTÔHêï&ÉT. Á|ü‹ |ü⁄{Ïºq J$øÏ eTs¡D+ ÇdüTÔHêï&ÉT. eTè‘·
uÛÑ÷$Tì J$+|ü CÒdæq≥T¢ Á|ü‹ ÁbÕDÏì eT∞¢ rs¡TŒ ~q+ Áã‹øÏkÕÔ&ÉT.
Çe˙ï ìj·Te÷qT kÕs¡+>± »s¡T>∑T‘·÷ ñHêïsTT n+fÒ
M≥ìï+{Ï˙ q&çù| eTVü≤‘·Ôs¡ X¯øÏÔe+‘·T&ÉT ‘·|üŒø£ ñHêï&ÉT. nì düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~.
BìH˚ <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) KTsêqT Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ ôd$düTÔHêï&ÉT.
á düèwæºì ‘·j·÷s¡T #˚dæq düèwæºø£s¡Ô ñHêï&ÉT.
eT] düèwæºø£s¡Ô (<˚e⁄&ÉT) ñ+fÒ, m+‘·eT+~ ñHêïs¡T? nH˚~ düŒwüº+ ø±yê*
ø£qTø£ <ëì >∑T]+∫ #·]Ã<ë›+.
düèwæºø£s¡ÔT (<˚e⁄fi¯ó¢) m+‘· eT+~ ñHêïs¡T ?
nH˚ø£+ (ˇø£] ø£Hêï m≈£îÿe ) ñHêïs¡T nqT≈£î+fÒ :nH˚ø£+ (ˇø£] ø£Hêï m≈£îÿe ) ñHêïs¡T nqT≈£î+fÒ :nH˚ø£+ (ˇø£] ø£Hêï m≈£îÿe ) ñHêïs¡T nqT≈£î+fÒ :nH˚ø£+ (ˇø£] ø£Hêï m≈£îÿe ) ñHêïs¡T nqT≈£î+fÒ :nH˚ø£+ (ˇø£] ø£Hêï m≈£îÿe ) ñHêïs¡T nqT≈£î+fÒ : düèwæºø£s¡ÔT (<˚e⁄fi¯ó¢) ˇø£]
ø£Hêï m≈£îÿe>± ñ+fÒ Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ á Á|ü|ü+#·+ô|’ Ä~Û|ü‘·´+ #·˝≤sTT+#·&ÜìøÏ
b˛{°|ü&˚yês¡T. Ç+<äT˝À uÛ≤>∑+>± yê] eT<Ûä´ b˛s¡T »]– á Á|ü|ü+#·+
HêX¯qeTj˚T´~. ˝Ò<ë Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ yê] yê] düèwæºì rdüTø=ì y˚s¡sTTb˛sTT
e⁄+&˚yês¡T. n˝≤+≥|üð&ÉT Á|ü‹ ˇø£ÿ eT‘êìøÏ yê] dü÷s¡T´&ÉT, yê] #·+Á<ä&ÉT,
yê] uÛÑ÷$T, yê] Äø±X¯+ y˚s¡Ty˚s¡T>± ñ+&Ü*. Je⁄qT |ü⁄{Ïº+#˚ $<Ûëq+,
eTs¡DÏ+#˚ $<Ûëq+ y˚s¡T>± ñ+&Ü*. ø±˙ n˝≤ »s¡>∑&É+ ˝Ò<äT. n+fÒ M≥ìï+{Ï
düèwæºø£s¡Ô ˇø£ÿ&˚ nsTT ñ+&Ü* nìï~ düTdüŒwüº+. (n+_j·÷ 22) ø£qTø£ ˇø£{Ï
ø£Hêï m≈£îÿe <˚efi¯ófl ñ+&É&É+ ndü+uÛÑe+.
ˇø£ÿ&˚ nqT≈£î+fÒ :ˇø£ÿ&˚ nqT≈£î+fÒ :ˇø£ÿ&˚ nqT≈£î+fÒ :ˇø£ÿ&˚ nqT≈£î+fÒ :ˇø£ÿ&˚ nqT≈£î+fÒ : düèwæºø£s¡Ô ˇø£ÿ&˚ ø±e&É+ e¢ ‘·q ÇcÕºqTØ‹˝À á Á|ü|ü+#êìï
‘·j·÷s¡T#˚dæ q&ç|ædü÷Ô e⁄+{≤&ÉT. á uÛÑ÷$T, Äø±X¯+, dü÷s¡T´&ÉT, #·+Á<äT&ÉT,
düø£ Jesê• n+<ä] ø√dü+ ˇø£fÒ>± ñ+~. ‘·q Ä»„≈£î mes¡÷ n&ÉT¶˝Ò≈£î+&Ü,

Á|ü‹ edüTÔe⁄ ‘·q n<äTbÕ»„˝À ìj·TeTã<ä∆+>± »]|æ+#·&É+ düTuÛÑ+ ne⁄‘·T+~.
Á|üdüTÔ‘·+ n<˚$<Ûä+>± m≥Te+{Ï Ä≥+ø£+ ˝Ò≈£î+&Ü düèwæº kÕ–b˛‘·÷ ñ+~
ø£qT≈£ düèwæºø£s¡Ô ˇø£ÿ&˚ nsTT e⁄+&Ü* nH˚~ j·T<Ûës¡ú+.
Bìì ã{Ïº eTq≈£î düŒwüºyÓTÆq~ @eT+fÒ á düs¡«düèwæºøÏ eT÷yÓTÆq <˚e⁄&ÉT
ñHêï&ÉT. eT]j·TT <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ ñHêï&ÉT, ø±˙ nH˚ø£+ ø±<äT. ˇø√ÿ uÛ≤wü˝À
ˇø√ÿ $<Ûä+>± |æTdü÷Ô ñ+&Ée#·TÃ. ñ<ëVü≤s¡D≈£î : ns¡;“ uÛ≤wü˝À n˝≤¢Vt≤
nì, ‘ÓT>∑T˝À <˚e⁄&ÉT nì, Ç+^¢wüß˝À >±&é nì, bòÕs¡d”˝À KT<ë nì yÓTT<ä˝…’q
$<Ûä+>± #Ó|üŒe#·TÃ. ø±˙ n+<ä]ì düèwæº+∫q <˚e⁄&ÉT e÷Á‘·+ ˇø£ÿ&˚. n‘·H˚
n+<ä]øÏ düèwæºø£s¡Ô nH˚~ j·T<ës¡ú+.
BìH˚ <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) KTsêqT Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ ôd$düTÔHêï&ÉT.
MT <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ ø±ì nH˚ø£+ ø±<äT.
≈£î˝Ÿ VüQe˝≤¢VüQ nVü≤<é. Á|üeø±Ô! (d.ün.dü) yê]øÏ #Ó|üŒ+&ç <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚.
eT] düèwæºø£s¡Ô <˚e⁄&ÉT ñHêï&ÉT eT]j·TT ˇø£ÿ&˚ ñHêï&ÉT nì düŒwüºyÓTÌq|ü⁄Œ&ÉT
n‘·ìì m˝≤ >∑T]Ô+#ê*? n‘·ì ø£¸D≤T @$T{Ï? nH˚ $wüj·T+ >∑T]+∫
#·]Ã+#ê*.
düèwæºø£s¡Ô ø£åD≤T:düèwæºø£s¡Ô ø£åD≤T:düèwæºø£s¡Ô ø£åD≤T:düèwæºø£s¡Ô ø£åD≤T:düèwæºø£s¡Ô ø£åD≤T: 1. Ä~, n+‘·+˝Òìyê&ÉT.1. Ä~, n+‘·+˝Òìyê&ÉT.1. Ä~, n+‘·+˝Òìyê&ÉT.1. Ä~, n+‘·+˝Òìyê&ÉT.1. Ä~, n+‘·+˝Òìyê&ÉT.
Ä~, n+‘·+ ñ+fÒ :Ä~, n+‘·+ ñ+fÒ :Ä~, n+‘·+ ñ+fÒ :Ä~, n+‘·+ ñ+fÒ :Ä~, n+‘·+ ñ+fÒ : ÁbÕs¡+uÛÑ+ ñ+fÒ ÁbÕs¡+_Û+#˚ X¯øÏÔ ≈£L&Ü ñ+&Ü*. ÁbÕs¡+uÛÑ+
nj˚T´ X¯øÏÔ ø£+fÒ ÁbÕs¡+_Û+#˚ X¯øÏÔ m≈£îÿe X¯øÏÔe+‘·yÓTÆq<Ó’ ñ+≥T+~. ø£qTø£
n‘·&ÉT (ÁbÕs¡+uÛÑ+) nH˚~ ˝Òìyê&Ó’ ñ+&Ü*. n<˚$<Ûä+>± n+‘·+ ø±yê+fÒ
n+‘·+ #˚ùd X¯øÏÔ ≈£L&Ü ñ+&Ü*. n+‘·eTj˚T´ yê&ÉT n+‘·+#˚ùd X¯øÏÔ ø£+fÒ
X¯øÏÔV”≤qT&Ó’ e⁄+{≤&ÉT.ø£qTø£ n+‘·+˝Òì yê&ÉT>± ñ+&Ü*.
Ä~, n+‘·+ ˝Ò≈£î+fÒ :Ä~, n+‘·+ ˝Ò≈£î+fÒ :Ä~, n+‘·+ ˝Ò≈£î+fÒ :Ä~, n+‘·+ ˝Ò≈£î+fÒ :Ä~, n+‘·+ ˝Ò≈£î+fÒ : Ä~ (ÁbÕs¡+uÛÑ+) nH˚~ ˝Ò≈£î+fÒ Ä X¯øÏÔ me]ø°
˝ÀqTø±≈£î+&Ü ñ+≥T+~. n<˚$<Ûä+>± n+‘·+ nH˚~ ˝Ò≈£î+&Ü ñ+fÒ X¯øÏÔV”≤qT&ÉT>±
˝Ò≈£î+&Ü nìï+{Ïø° nr‘·+>± X¯øÏÔe+‘·yÓTÆq~>± ñ+{≤&ÉT.
VüQe˝Ÿ ne«T e˝Ÿ Äœs¡T.(57`3)
Äj·TH˚ Á|ü<∏äeT+ eT]j·TT Äj·TH˚ n+‘·+.(ìs¡+‘·s¡ X¯øÏÔ).

2. ìÁ<ä, ÄVü‰sê nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT :2. ìÁ<ä, ÄVü‰sê nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT :2. ìÁ<ä, ÄVü‰sê nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT :2. ìÁ<ä, ÄVü‰sê nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT :2. ìÁ<ä, ÄVü‰sê nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT :
ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ñ+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ñ+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ñ+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ñ+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ñ+fÒ : |üì#˚dæ ndæb˛j˚T ‘·‘·«+ ñ+fÒ $ÁXÊ+‹
rdüTø√e&É+ nedüs¡+.˝Ò≈£î+fÒ ìs¡+‘·s¡+ |üì#˚j·T&É+ »s¡>∑<äT. Bì‘√ ìÁ<ä≈£î
˝§+– $ÁXÊ+‹ ‘·|üŒìdü] nsTTb˛‘·T+~. n<˚$<Ûä+>± ÄVü‰s¡+ nedüs¡+ ñ+fÒ
ÄVü‰s¡+˝Òì düeTj·T+˝À X¯øÏÔV”≤qT&Ó’ b˛‘ê&ÉT. ø£qTø£ ÄVü‰s¡+ô|’ Ä<Ûës¡|ü&É&É+
nìyês¡´+ ne⁄‘·T+~. <˚ìô|’q nsTTHê Ä<Ûës¡|ü&˚yê&ÉT <ëìøÏ ˝§+–b˛‘ê&ÉT.
düèwæºø£s¡Ô n˝≤ Ä<Ûës¡|ü&ç ˝§+–b˛‘˚ düeTdüÔ düèwæºì ìj·T+Á‹+#·&É+ ø£wüºyÓTÆb˛‘·T+~.
düèwæºø£πsÔ ìÁ<äb˛‘˚ Á|ü|ü+#·+ yÓTT‘·Ô+ ø£åD≤˝À¢ Áø£eTsêVæ≤‘ê´ìøÏ >∑T¬s’ nqsêúT
»]–b˛‘êsTT. ø£qTø£ düèwæºø£s¡Ô ìÁ<ëVü‰sê nedüs¡+ ˝Òìyê&Ó’ ñ+&Ü*.
ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ˝Ò≈£î+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ˝Ò≈£î+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ˝Ò≈£î+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ˝Ò≈£î+fÒ :ìÁ<ëVü‰sêT nedüs¡+ ˝Ò≈£î+fÒ : ìÁ<ëVü‰sê nedüs¡+˝Òìyê&ÉT ìs¡+‘·s¡+
$XÊ«ìï ‘·q ÄC≤„qTkÕs¡+>± ìj·TeT ìã<ä∆‘·‘√ q&ç|æ+#·>∑&ÉT. ø£qTø£
Áø£eTsêVæ≤‘ê´ìøÏ >∑T]ø±≈£î+&Ü ìj·T+Á‹+#·>∑&ÉT. ø£qTø£ düèwæºø£s¡Ô, ìÁ<ëVü‰sê
nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT>± ñ+&Ü*.
BìH˚ <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) KTsêqT Á>∑+<∏ää+˝À Ç˝≤ ôd$düTÔHêï&ÉT.
˝≤‘·ø˘ KTEVüA dæq‘·+yé e˝≤ HÍ+. (2`255).
m|üŒ{Ïø° ìÁ~+#·ìyê&ÉT. ø£˙dü+ ≈£îqT≈£î bÕ≥T¢ ≈£L&Ü |ü&Éìyê&ÉT.
3. nedüsêT, ø√]ø£T˝Òìyê&ÉT :3. nedüsêT, ø√]ø£T˝Òìyê&ÉT :3. nedüsêT, ø√]ø£T˝Òìyê&ÉT :3. nedüsêT, ø√]ø£T˝Òìyê&ÉT :3. nedüsêT, ø√]ø£T˝Òìyê&ÉT :
nedüsêT, ø√]ø£T+fÒ :nedüsêT, ø√]ø£T+fÒ :nedüsêT, ø√]ø£T+fÒ :nedüsêT, ø√]ø£T+fÒ :nedüsêT, ø√]ø£T+fÒ : düèwæºø£s¡Ô≈£î nedüsêT, ø√]ø£T e⁄+fÒ yê{ÏøÏ ˝À≈£îyÓ’
dü+|üPs¡í ìj·T+Á‘·D kÕ<Ûä´+ø±<äT. nedüsê≈£î ˝§+–b˛‘ê&ÉT.
nedüsêT, ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT :nedüsêT, ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT :nedüsêT, ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT :nedüsêT, ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT :nedüsêT, ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT : nedüsêT, ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT <˚ìø° ˝§+>∑&ÉT.
nìï+{Ïø° n+r‘·+>± dü«‘·Vü‰>± ‘êqT ø√]q $<Ûä+>± ìj·T+Á‹+#·>∑&ÉT.
n˝≤¢VüQdü‡eT<é <˚e⁄&ÉT me] nedüs¡+ ˝Òìyê&ÉT. ìs¡ù|ø±¸ |üs¡T&ÉT.
4. ‘·*¢, ‘·+Á&ç, uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT :4. ‘·*¢, ‘·+Á&ç, uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT :4. ‘·*¢, ‘·+Á&ç, uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT :4. ‘·*¢, ‘·+Á&ç, uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT :4. ‘·*¢, ‘·+Á&ç, uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT :
‘·*¢, ‘·+Á&ç, ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :‘·*¢, ‘·+Á&ç, ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :‘·*¢, ‘·+Á&ç, ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :‘·*¢, ‘·+Á&ç, ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :‘·*¢, ‘·+Á&ç, ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ : ‘·*¢, ‘·+Á&ç ñqï yê&ÉT kÕ<Ûës¡D+>± ‘·*¢
‘·+Á&ç X¯øÏÔø£+fÒ ‘·≈£îÿe X¯øÏÔ ø£*– ñ+{≤&ÉT. yê]øÏ |ü⁄{Ïºq düeTj·T+˝À yê]ô|’
Ä<Ûës¡|ü&ç ñ+{≤&ÉT. X¯øÏÔV”≤qT&Ó’ e⁄+{≤&ÉT.

‘·*¢,‘·+Á&ç ˝Òìyê&ÉT :‘·*¢,‘·+Á&ç ˝Òìyê&ÉT :‘·*¢,‘·+Á&ç ˝Òìyê&ÉT :‘·*¢,‘·+Á&ç ˝Òìyê&ÉT :‘·*¢,‘·+Á&ç ˝Òìyê&ÉT : ‘·*¢, ‘·+Á&ç ˝Òìyê&ÉT me]ô|’ Ä<Ûës¡|ü&É&ÉT. dü«‘·Vü‰>±
@<Ó’Hê #˚j·T>∑ düeTs¡Tú&ÉT. me]ø° u≤<ÛäT´&ÉT ø±&ÉT.
uÛ≤s¡´, |æ¢T ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ñqïyê&ÉT nqT≈£î+fÒ : uÛ≤sê´,|æ¢T ñqïyês¡T ø√]ø£≈£î,
nedüsê≈£î ˝À≈£îe nsTT yê{ÏøÏ ˝Àã&ç ñ+{≤s¡T. kÕ<Ûës¡D+>± |æ¢T, yê]
‘·*¢<ä+Á&ÉT ø£åD≤T bı+~ yês¡T ≈£L&Ü n+‘·{Ï X¯øÏÔkÕeTsêú´qT bı+<äT‘ês¡T.
ø£qTø£ ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ düe÷q X¯øÏÔkÕeTsêú´T>∑ yês¡T m≈£îÿyÓ’ nH˚ø£ eT+~
<˚e⁄ﬁ¯ﬂsTTb˛‘ês¡T.|òü*‘·+>± düèwæº Ä~Û|ü‘·´+ ø√dü+ n+<äs¡÷ ns¡TΩsTT yê]
eT<Ûä´ $uÛÒ<ëT e#˚Ã neø±X¯+ m≈£îÿe. Bì‘√ düèwæº˝À nH˚ø£ e÷s¡TŒT
dü+uÛÑ$kÕÔsTT.
uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT nqT≈£î+fÒ :uÛ≤s¡´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT nqT≈£î+fÒ : uÛ≤sê´, |æ¢T ˝Òìyê&ÉT m≥Te+{Ï
ø√]ø£≈£î ‘·˝§>∑Z≈£î+&Ü ‘·q˝≤+{Ï ø£åD≤T X¯øÏÔ, kÕeTsêú´T >∑ yês¡T y˚s=ø£s¡T
˝Ò≈£î+&Ü ‘·H=ø£ÿ&˚ düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT>± e⁄+{≤&ÉT. Bì‘√ düèwæº ø±s¡´ø£˝≤bÕT
düe´+>± Áø£eTã<ä›+>± m˝≤+{Ï Ä≥+ø£+ ˝Ò≈£î+&Ü »s¡T>∑T‘·T+{≤sTT.BìH˚ <˚e⁄&ÉT
(n˝≤¢Vt≤) KTsêqT Á>∑+<∏äÛä+˝À Ç˝≤ ôd$düTÔHêï&ÉT.
+j·T*<é e+j·T÷<é
<˚e⁄ìøÏ‘·*¢ <ä+Á&ç ˝Òs¡T uÛ≤sê´ |æ¢T ˝Òs¡T.(n‘·qT me]ø° |ü⁄≥º˝Ò<äT, n‘·ìøÏ
mes¡÷ |ü⁄≥º˝Ò<äT.)
5. n>√#·s¡ C≤„q+ ø£yê&ÉT, düs¡«C≤„ì :5. n>√#·s¡ C≤„q+ ø£yê&ÉT, düs¡«C≤„ì :5. n>√#·s¡ C≤„q+ ø£yê&ÉT, düs¡«C≤„ì :5. n>√#·s¡ C≤„q+ ø£yê&ÉT, düs¡«C≤„ì :5. n>√#·s¡ C≤„q+ ø£yê&ÉT, düs¡«C≤„ì :
>√#·s¡ (ø£qã&˚) $wüj·÷ C≤„q+, |ü]$T‘· C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ:>√#·s¡ (ø£qã&˚) $wüj·÷ C≤„q+, |ü]$T‘· C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ:>√#·s¡ (ø£qã&˚) $wüj·÷ C≤„q+, |ü]$T‘· C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ:>√#·s¡ (ø£qã&˚) $wüj·÷ C≤„q+, |ü]$T‘· C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ:>√#·s¡ (ø£qã&˚) $wüj·÷ C≤„q+, |ü]$T‘· C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ:
>√#·s¡ $wüj·÷qT e÷Á‘·y˚T #·÷&É≥+, yê{Ï qT+∫ e#˚Ã nuÛÑ´s¡úqqT e÷Á‘·y˚T
$q&É+, yê{ÏøÏ e÷Á‘·y˚T Á|ü‹düŒ+~+#·&É+ »]–‘˚ n>√#·s¡ $wüj·÷˝À
Hê´j·T+#˚j·T&É+ ndü+uÛÑe+. ø£qã&˚yê{Ï nuÛÑ´s¡úq˝Ò $+fÒ, yê{Ïπø Á|ü‹düŒ+~ùdÔ
ø£qã&Éì,eTqdüT˝Àì ø£|ü≥‘·«+, ≈£îÁ≥T ‘ÓTdüTø√e&É+ yê{Ï $wüj·÷˝À¢
•øÏå+#·≥+ nH˚~ K∫Ã‘·+>± »s¡|ü˝Ò&ÉT.
Á|üdüTÔ‘·+ Hê´j·TkÕúHê˝À dü¬sÌq kÕø±¸´<ÛësêT ˝Òeì ¬πødüT ø={Ïºy˚j·T&É+
e¢ H˚s¡+ #˚dæq yês¡T ≈£L&Ü •ø£å˝Ò≈£î+&Ü ‘·|æŒ+#·Tø=ì <äsê®>± J$düTÔHêïs¡T.
ø=ìï ¬πødüT˝À H˚s¡+ #˚j·Tì yês¡T ≈£L&Ü nH˚ø£ dü+e‘·‡sêT C…ÌT •ø£å nqTuÛÑ$+∫
yê] J$‘ê˝Ò HêX¯q+ ne⁄‘·THêïsTT. Ä ‘·sê«‘· yês¡T H˚s¡+ #˚j·T˝Ò<äì
‘ÓTdüTø=ì ø√s¡Tºyês¡T bÕXÊÃ‘êÔ|ü |ü&ÉT‘·THêïs¡T. ø±s¡D+ @eT+fÒ Hê´j·TkÕúHê˝≈£î

ø±qã&˚ $wüj·÷ô|Ì e÷Á‘·y˚T C≤„q+ ñ+&É&É+. eT] <˚e⁄&ÉT ≈£L&Ü |ü]$T‘·,
>√#·s¡ C≤„q+ ø£yê&ÓÌ‘˚ dü¬sÌq Hê´j·T+ #˚j·T˝Òø£ nqsêúT »]–b˛‘êsTT.
n>√#·s¡ $wüj·÷ C≤„q+, düs¡«C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ :n>√#·s¡ $wüj·÷ C≤„q+, düs¡«C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ :n>√#·s¡ $wüj·÷ C≤„q+, düs¡«C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ :n>√#·s¡ $wüj·÷ C≤„q+, düs¡«C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ :n>√#·s¡ $wüj·÷ C≤„q+, düs¡«C≤„q+ ø£yê&ÉT nqT≈£î+fÒ : n>√#·s¡ $wüj·÷T,
eTqdüT˝Àì eTsêàqT ≈£L&Ü ‘Ó*dæqyê&˚, düs¡«C≤„q+ ø£yê&˚ nìï
$wüj·÷˝À¢q÷ Hê´j·T+ #˚j·T>∑&ÉT. Á|ü‹ ˇø£ÿ]ø° düŒ+~+#· >∑&ÉT. düs¡«C≤„q+
ø£yê&˚ K∫Ã‘·yÓTÆq rs¡TŒ #˚j·T>∑&ÉT.
eVüQe _≈£î*¢ ôwÌñHé n©+.(2`137) Äj·Tq düeTdüÔ $wüj·÷T ‘Ó*dæq yê&ÉT.
Ç˙ï ÄeTT ¬>Ìãdü‡e÷yê‹ e˝Ÿ nsYõ eÄeTT e÷ ‘·TuŸ<ä÷q ee÷ ≈£îHé‘·T+
‘·ø˘‘·TeT÷Hé (2`33)
uÛÑ÷$T Äø±XÊ˝À¢ì düeTdüÔ $wüj·÷T Hê≈£î ‘ÓTdüTqì H˚qT eTT+<˚ ‘Ó|ü˝Ò<ë?
MTs¡T ô|ÌøÏ yÓ*ãT#˚Ã eT]j·TT ˝Àq <ë#˚ $wüj·÷T düsTT‘·+ Hê≈£î ‘ÓTdüT.
6. düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT :6. düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT :6. düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT :6. düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT :6. düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT :
düs¡« X¯øÏÔ e+‘·&ÉT ø±≈£î+&Ü ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ˝Ò≈£î+fÒ :düs¡« X¯øÏÔ e+‘·&ÉT ø±≈£î+&Ü ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ˝Ò≈£î+fÒ :düs¡« X¯øÏÔ e+‘·&ÉT ø±≈£î+&Ü ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ˝Ò≈£î+fÒ :düs¡« X¯øÏÔ e+‘·&ÉT ø±≈£î+&Ü ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ˝Ò≈£î+fÒ :düs¡« X¯øÏÔ e+‘·&ÉT ø±≈£î+&Ü ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ˝Ò≈£î+fÒ : kÕ<Ûës¡D+>±
düèwæº˝À ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ñ+&ç, eT] ø=ìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ˝Ò≈£î+fÒ
<ëì Á|üuÛ≤e+ ìj·T+Á‘·D˝À ñqï yê{Ïô|’ |ü&ç Áø£eTsêVæ≤‘·´+ @s¡Œ&ÉT‘·T+~.
n|üð&ÉT |ü]dæú‹ n<äT|ü⁄ ‘·|üð‘·T+~. ø±s¡D+ |üP]Ô ìj·T+Á‘·D ˝Òø£b˛e&É+. ñ
<ëVü≤s¡D≈£î y˚T|òü÷≈£î #·¢ì >±TT ‘√&ÓÌ m|ü⁄Œ&ÉT, mø£ÿ&É, m+‘· es¡¸+ ≈£îs¡yê˝À
n+‘· es¡¸+ ≈£îs¡TdüTÔ+~. ˝Ò≈£î+fÒ eTãT“˙ï ˇπø #√≥ #˚] es¡¸+ |ü&çHê n<äT|ü⁄
‘·|æŒ ñ|üÁ<äe+ yê{ÏT¢‘·T+~. ˝Òø£ eTãT“THêï >±TT düVü≤ø£]+#·ø£ b˛‘˚
ndüT es¡¸y˚T |ü&É≈£î+&Ü b˛‘·T+~. ø£qTø£ y˚T|òü÷ô|Ì ˇø£]øÏ Ä~Û|ü‘·´+, >±*ô|Ì
ˇø£]øÏ Ä~Û|ü‘·´+ ñ+fÒ ìj·Te÷qT kÕs¡+>± esê¸T |ü&É&É+ n<äT|ü⁄ ‘·|ü⁄Œ‘·T+~.
nìï+{Ïô|Ì ˇø£]πø |üP]Ô n~Ûø±s¡+ ñ+fÒ ‘êqT ø√]q $<Ûä+>± yê{Ïì ìj·T+Á‹+#·
>∑&ÉT.
nìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·Dø£yê&ÉT :nìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·Dø£yê&ÉT :nìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·Dø£yê&ÉT :nìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·Dø£yê&ÉT :nìï+{Ïô|’ ìj·T+Á‘·Dø£yê&ÉT : nìï+{Ïô|’ |üP]Ô ìj·T+Á‘·D ø£*– ñqï|üð&ÉT
Á|ü‹ |üì düeTj·÷qTkÕs¡+>±, ìj·TeT ìã+<Ûäq‘√, ìj·T+Á‘·D˝ÀkÕ>∑T‘·÷
ñ+≥T+~. Á|ü‹ <ëìô|’ n<äT|ü⁄ ñ+≥T+~. Áø£eTsêVæ≤‘ê´ìøÏ ÄkÕÿs¡y˚T ˝Ò≈£î+&Ü

ñ+≥T+~. ø£qTø£ düèwæºø£s¡Ô düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&Ó’ e⁄+&Ü*.
ø£qTø£ M≥ìï+{Ïì |ü]o*+#·&É+ <ë«sê ‘Ó*ùd<˚eT+fÒ düèwæºø£s¡Ô
nsTTq n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) ñHêï&ÉT
n‘·&ÉT ˇø£ÿ&˚ ñHêï&ÉT
Ä~, n+‘·+ ˝Òìyê&ÉT.
ìÁ<ëVü‰sêT, nedüsêT ø√]ø£T ˝Òìyê&ÉT
‘·*¢<ä+Á&ÉTT, uÛ≤sê´ |æ¢T ˝Òìyê&ÉT.
‘êqT me«]ø° |ü⁄≥º˝Ò<äT, ‘·q≈£î me«s¡÷ |ü⁄≥º˝Ò<äT.
>√#·s¡, n>√#·s¡ $wüj·÷T ‘Ó*dæq düs¡«C≤„ì.
á ÁãVü‰à+&É+ n+‘·{Ïô|’ |üP]Ô n~Ûø±s¡+ >∑ düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&ÉT.
ô|’ $wüj·÷T j·T<ës¡úyÓTÆq$>±, eTq+ ≈£åîDí+>± |ü]o*+∫ #·]Ã+#·&É+
<ë«sê ìsê∆]+#·&ÉyÓTÆq~.ø£qTø£ Á|üdüTÔ‘·+ eTq+Äsê~ÛdüTÔqï , |üPõdüTÔqï <˚e⁄ì˝À
Ç˝≤+{Ï ø£¸D≤T ñHêïj·÷? ˝Òyê? nì ˇø£ÿkÕ] Á|üXÊ+‘· eTqdüT‡‘√
ìwüŒø£¸bÕ‘·+>± Ä˝À∫+#·+&ç. eTq+ #˚düTÔqï <˚$T{À, @~ dü‘·ýÓ÷ , @~
ndü‘·ýÓ÷ eTqπø ‘ÓTdüTÔ+~. eTq eTqdüT‡ dü‘·´+ yÓÌ|ü⁄ ‘·|üŒø£ Áù|πs|ædüTÔ+~.
m+<äTø£+fÒ eTq eTqdüT‡qT ‘·j·÷s¡T #˚dæ+~ ≈£L&Ü Ä<˚e⁄&˚ ø£qTø£ eTq eTqdüT‡
m|ü⁄Œ&É÷ dü‘·´+ yÓÌ|ü⁄πø rdüT≈£î yÓfi¯ó‘·T+~. ø±˙ eTq |ü]düsêT, eTq
kÕ+Á|ü<ëj·÷T, düe÷»+, eTq eTqdüT‡qT nD∫ ‘·|ü⁄Œ nì ‘Ó*dæHê ˝Ò<ë
eTq+ #˚düTÔqï <ëìøÏ m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+ ˝Ò<äT nì ‘Ó*dæHê eTq |üPØ«≈£î
|ü<Ûä∆‹H˚ Ä#·]+#˚≥≥T¢ #˚kÕÔsTT. Bì |üs¡ékÕq+ @$T{Ï nì ‘Ó*ùdÔ Á|ü‹
ˇø£ÿs¡T Ä˝À∫+∫ dü‘·´+ yÓÌ|ü⁄≈£î eTs¡&ÜìøÏ Á|üj·T‹ïkÕÔs¡T. n˝≤ Ä˝À∫+#·≈£î+&Ü
@<√ ˇø£{Ï #˚ùdÔ qwüº+ @eTT+~˝Ò nì #˚düTÔHêïs¡T. <ëìøÏÏ ø±s¡D+ eTs¡D+
‘·sê«‘· J$‘·+ >∑T]+∫ ‘ÓTdüTø√ø£ b˛e&É+. ‘ÓTdüT≈£îHêï <ëìì qeTàø£ b˛e&É+.
Çø£ÿ&É ˇø£ dü+<˚Vü≤+ ø£>∑e#·TÃ. eT] Ç+‘· $es¡+>± ,düŒwüº+>± dü‘·´+ ‘ÓTdü÷Ô
ñ+fÒ, á s√E Á|ü|ü+#·+˝Àì ø√{≤¢qT ø√≥¢ eT+~ á dü‘·´ e÷sêZìï m+<äT≈£î
Ä#·]+#·&É+ ˝Ò<äT? ô|Ì>± á dü‘ê´ìøÏ e´‹πsø£+>± mH√ï n|üe÷sêZ˝À m+<äT≈£î
Ä#·]düTÔHêïs¡T? mH√ï <˚e⁄fi¯flqT m+<äT≈£î ø£*Œ+#·T ≈£îHêïs¡T? ndüT m|üŒ{Ï
qT+&ç e÷s¡Z+ ‘·bÕŒs¡T? m˝≤ e÷s¡Z+ ‘·bÕŒs¡T? Á|üdüTÔ‘·+ nH˚ø£ eT+~ C≤„qe+‘·TT
ñ+&ç≈£L&Ü dü‘ê´ìï m+<äT≈£î ‘ÓTdüTø√˝Òø£ b˛‘·THêïs¡T? Ç˝≤ nH˚ø£ $wüj·÷

>∑T]+∫ dü+<˚Vü≤+ edüTÔ+~. yê{Ï >∑T]+∫ eTq+ ‘ÓTdüTø√yê*. ˝Ò≈£î+fÒ eTq+
dü‘ê´ìøÏ <ä÷s¡yÓTÌ, n|üe÷s¡Z+˝À |ü&ç Ç;¢düT‘√ bÕ≥T qs¡ø£+˝À yÓfi‚fl Á|üe÷<ä+
ñ+~. ø£qTø£ ndüT dü‘·´+ >∑T]+∫ ‘ÓTdüTø√e&ÜìøÏ ÁX¯<ä∆>± #·<äe+&ç. m+<äTø£+fÒ
á J$‘·+ ˇø£ÿkÕπs Çe«ã&ç+~. eT∞fl »qà n+≥÷ @B ˝Ò<äT. mes¡÷ n˝≤
|ü⁄≥º ˝Ò<äT. ø£qTø£ eTq+ #˚düTÔ qï~ ‘·|ü⁄Œ nì ‘Ó*ùdÔ, á J$‘· ø±+˝ÀH˚
dü]~<äT›ø=ì dü‘·´ e÷s¡Z+ô|Ì Ä#·]+∫ kÕ|òü´+ bı+<ë*.
Ç|üð&ÉT ìs¡+‘·s¡, düs¡«X¯øÏÔ e+‘·T&Ó’q n˝≤¢Vt≤ >∑T]+∫ ‘ÓTdüTø=qï ‘·s¡Tyê‘·
á düèwæº >∑T]+∫, e÷qe düèwæºe÷qe düèwæºe÷qe düèwæºe÷qe düèwæºe÷qe düèwæº >∑T]+∫ ‘ÓTdüT≈£î+<ë+.
eTq≈£î ø£ì|ædüTÔqï á düèwæº ($X¯«+) ‘·j·÷s¡T #˚j·Tø£ eTT+<äT n+‘ê
X¯Sq´+. m˝≤+{Ï edüTÔeP, m˝≤+{Ï J$ ≈£L&Ü ˝Òì düeTj·T+˝ÀH˚ ìs¡+‘·s¡
X¯øÏÔ,düs¡« X¯øÏÔ e+‘·yÓTÌq <˚e⁄&ÉT ñ+&˚yê&ÉT. n‘·ì ñìøÏì eTq+ m|üŒ{Ï qT+&ç
ñHêï&ÉT nì ≈£L&Ü }Væ≤+#·˝ÒeTT. n˝≤+{Ï düeTj·T+ qT+#˚ <˚e⁄&ÉT ñ
Hêï&ÉT.n+fÒ ÁbÕs¡+uÛÑ+ nH˚<˚ ˝Òì düeTj·T+ qT+∫ <˚e⁄ì ñìøÏ ñ+&˚~. á
uÛÑ÷$T, düs¡« düèwæº @s¡Œ&ç ø=ìï ø√≥¢ dü+e‘·‡sêT nsTTq<äì, n+‘·≈£î eTT+<äT
$X¯«+ yÓTT‘·Ô+ ˇø£ yêj·TT s¡÷|ü+˝À ñ+&˚<äì XÊÁdüÔE„T ‘ÓT|ü⁄‘·THêïs¡T.
n˝≤+{Ï düeTj·T+˝ÀH˚ <˚e⁄&ÉT ñHêï&ÉT. BìH˚ KTsêHé˝À Ç˝≤ ‘ÓT|ü⁄‘·THêï&ÉT.
VüQe˝Ÿ ne«T e˝Ÿ nœs¡T.(57`3) Äj·TH˚ Á|ü<∏äeT+ eT]j·TT Äj·TH˚ n+‘·+.
(ìs¡+‘·s¡ X¯øÏÔ)
<Ó’e<ä÷‘·T :<Ó’e<ä÷‘·T :<Ó’e<ä÷‘·T :<Ó’e<ä÷‘·T :<Ó’e<ä÷‘·T : düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&Ó’q n˝≤¢Vt≤ yÓTT<ä≥>± ø±+‹ øÏs¡D≤ qT+&ç
<Ó’e<ä÷‘·qT düèwæº+#ê&ÉT(‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT).á <ÓÌe<ä÷‘·˝qT eTq+ #·÷&É˝ÒeTT.
eTq ø£+{ÏøÏ n+‘·{Ï X¯øÏÔ ˝Ò<äT. ø£qTø£ <˚e⁄&ÉT me]¬øÌ‘˚ Ä X¯øÏÔì Á|ükÕ~kÕÔ&√
yêπs á Á|ü|ü+#·+˝À <ÓÌe <ä÷‘·qT #·÷&É>∑s¡T. ˝…ø£ÿ˝Òqìï dü+K´˝À <Ó’e<ä÷‘·qT
düèwæº+∫ yê]øÏ ø=ìï u≤<Ûä´‘·qT n|üŒ–+#ê&ÉT. yê{ÏøÏ ndü≥,nedüsêT,
Äø£* ˝Ò≈£î+&Ü ‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT. πøe+ yê]øÏ ÄC≤„|æ+∫q |üìì n$ ìs¡+‘·s¡+
#˚dü÷Ô ñ+{≤sTT. $ÁXÊ+‹ rdüTø√e&É+ >±˙, ndæ b˛e&É+ >±˙, ÄC„≈£î
e´‹πsø£+>± #˚j·T&É+ >±˙ yê]øÏ ‘Ó*j·T<äT. n˝≤+{Ï <ÓÌe<ä÷‘·T ndü+U≤´ø£+>±
á Á|ü|ü+#·+˝Àì |üT s¡ø±˝…Ìq |üqTqT <˚e⁄ì ÄC„ Á|üø±s¡+ #˚dü÷Ô ñ+{≤s¡T.
<ÓÌe Á|üeø£Ô Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T.

<˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ m+‘·eT+~ <ÓÌe<ä÷‘·T ñHêïs¡+fÒ? <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ dæ+Vü‰düq+
ÁøÏ+<ä ˇø£ÿkÕ] 70,000 eT+~ <ÓÌe<ä÷‘·T ÁbÕs¡úq #˚dæ Á|üø£ÿ≈£î »]–‘˚, eT∞ﬂ
70,000 eT+~ ÁbÕs¡úq #˚dü÷Ô ñ+{≤s¡T.á$<Ûä+>± ˇø£ düeT÷Vü≤+ ‘·sê«‘·
eTs=ø£ düeT÷Vü≤+ ÁbÕs¡úq #˚dü÷Ô ñ+fÒ yÓTT<ä≥ ÁbÕs¡úq #˚dæq düeT÷Vü≤+ eT∞ﬂ
ÁbÕs¡úq #˚j·T&ÜìøÏ ø=ìï dü+e‘·‡sê düeTj·T+ es¡≈£î y˚∫ ñ+&Ü*‡q |ü]dæú‹
ñ+≥T+~. n+fÒ <ÓÌe<ä÷‘·T m+‘· eT+~ ñ+{≤s√ n+#·Hê y˚j·T+&ç.
á $<Ûä+>± <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ ndü+U≤´ø£yÓTÌq <˚e<ä÷‘·T <˚e⁄ì ÄC„ Á|üø±s¡+
q&É#·T≈£î+≥÷ ñ+{≤s¡T.
õHéõHéõHéõHéõHé :``Ä ‘·s¡Tyê‘· <˚e⁄&ÉT eT+&˚ n–ï C≤«˝‘√ õHéqT düèwæº+#ê&ÉT. õHé
≈£î Äø£* y˚dæq|ü⁄Œ&ÉT ÄVü‰s¡+ rdüTø√e&É+, ndæ b˛‘˚ $ÁXÊ+‹ rdüTø√e&É+
˝≤+{Ï nedüsêT ø£*– ñ+&˚ $<Ûä+>± ‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT. BìH˚ <˚e⁄&ÉT KTsêqT˝À
Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
e Kø£˝Ÿ C≤qï $T+e÷à]õ+ $THêïsY. (55`15)(15`26) eT]j·TT õHé
qT n–ï C≤«‘√ düèwæº+#ê&ÉT.
dü«s¡Z+ , qs¡ø£+ , uÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+.dü«s¡Z+ , qs¡ø£+ , uÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+.dü«s¡Z+ , qs¡ø£+ , uÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+.dü«s¡Z+ , qs¡ø£+ , uÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+.dü«s¡Z+ , qs¡ø£+ , uÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+.
dü«s¡Z+ :`dü«s¡Z+ :`dü«s¡Z+ :`dü«s¡Z+ :`dü«s¡Z+ :` <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ n<äT“¤‘·yÓTÌq düèwæº‘ê˝À dü«s¡Z+ ˇø£{Ï. Ç+<äT˝À nH˚ø£
ñ<ë´q eHêT, |ü+&É¢ ‘√≥T, ã+>±s¡T, yÓ+&ç‘√ #˚dæq uÛÑeHêT,dü«s¡Z ø£q´T,
s¡ø£s¡ø± ÄVü‰s¡ |ü<ësêú‘√ bÕ≥T uÛÑeHê ÁøÏ+<ä qT+&ç Á|üeVæ≤+#˚ dü«#·Ã¤yÓTÌq
bÕ˙j·T+, bÕT, ‘˚HÓ jÓTTø£ÿ ôd˝@s¡TT Á|üeVæ≤dü÷Ô ñ+{≤sTT. n$ m|üŒ{Ïø°
n+‘·+ ø±e⁄. nø£ÿ&É <=s¡ø£ì edüTÔe⁄, |ü<ës¡ú+ n+≥÷ @B ˝Ò<äT. nø£ÿ&É eT+∫
e÷≥T, X¯óuÛ≤T, düTK dü+‘√cÕT e÷Á‘·y˚T ñ+{≤sTT. Á|ü|ü+#·+˝À <ÓÌe
e÷s¡Z+˝À J$‘·+ >∑&ç|æq yê]øÏ e÷Á‘·y˚T n+<äT˝À Á|üy˚X¯+ ñ+≥T+~. dü«sêZìøÏ
8 <ë«sêT ñ+{≤sTT.
qs¡ø£+ :`qs¡ø£+ :`qs¡ø£+ :`qs¡ø£+ :`qs¡ø£+ :` Ç~ n‘·´+‘· uÛÑj·T+ø£s¡yÓTÌq eT]j·TT •ø£åT neTT |üs¡#˚ düú+.
Ç~ dü«#·Ã¤yÓTÌq n–ï‘√ ‘·j·÷s¡T#˚j·Tã&ç m|ü⁄Œ&É÷ eT+&ÉT‘·÷ ñ+&˚ n–ï >∑T+&É+.
nø£ÿ&ç n–ïì 70 kÕs¡T¢ ˙{Ï‘√ ø£&ç–‘˚ (Ä]Œ‘˚) á Á|ü|ü+#·+˝Àì n–ï
‘·j·÷¬sÌq<ä+fÒ Çø£ Ä˝À∫+#·+&ç n~ m+‘· uÛÑj·T+ø£s¡+>± ñ+≥T+<√. Çø£ÿ&ç
n–ï ‘êbÕìπø eTq+ zs¡TÃø√˝ÒeTT n+fÒ Çø£ ˇø£ÿkÕ] ≈£L&Ü ˙{Ï‘√ ‘·&Éeì

n–ï m+‘· uÛÑj·T+ø£s¡+>± ñ+≥T+<√ Ä˝À∫+#·+&ç. Ç~ Á|ü|ü+#·+˝À <ÓÌyêìï
~Ûø£ÿ]+∫q yê]ø√dü+, <ÓÌe+‘√ bÕ≥T Ç‘·s¡TqT uÛ≤>∑kÕ«eTTT>± #˚dæ Äsê~Û+#˚
yê] ø√dü+ ‘·j·÷s¡T #˚dæq •ø±å düú+. qs¡ø±ìøÏ 7 <ë«sêT ñ+{≤sTT.
uÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+ :ùÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+ :ùÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+ :ùÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+ :ùÛÑ÷$Tì ($XÊ«ìï) düèwæº+#·&É+ :` uÛÑ÷$T, Äø±XÊìï eT]j·TT yê{Ï eT<Ûä´qTqï
düs¡« düèwæºì Äs¡T s√E˝À¢ düèwæº+#ê&ÉT. uÛÑ÷$Tì ¬s+&ÉT s√E˝À¢ eT]j·TT |üs¡«‘êT,
X¯óuÛ≤T HêT>∑T s√E˝À¢ ‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT.(41-9,10) BìH˚ KTsêqT Á>∑+<∏ä+˝À
Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
düTeTàdüÔyê Çdü‡e÷Ç eVæ≤j·T <äTU≤qTHé |òüø± ˝Vü‰ e*˝Ÿ nsYõ ‹j·÷
‘ÍnHé Äyé ø£sYVü≤Hé ø±‘ê n‘ÓÌHê ‘êÇ áHé.(41-11)(9-12)
n|ü⁄Œ&ÉT Äj·Tq πøe+ bı>∑>± ñqï Äø±X¯+ yÓÌ|ü⁄q≈£î ‘·q <Ûë´Hêìï eTs¡*Ã
<ëìì (Äø±XÊìï) eT]j·TT uÛÑ÷$Tì ñ<˚›•+∫ Ç˝≤ nHêï&ÉT.ªª MT]<ä›s¡÷ ñ
ìøÏ˝ÀøÏ s¡+&ç. MT≈£î Çwüº+ ñHêï Çwüº+ ˝Òø£b˛sTTHê µµ n$ ¬s+&É÷ ªª y˚T$T<ä›s¡eT÷
$<Û˚j·TTyÓTÌ (ñìøÏ˝ÀøÏ) ekÕÔeTT µµ nì nHêïsTT.
@&ÉT Äø±XÊT ` (41`12)
_>¥u≤´+>¥ ~∏j·TØ :`_>¥u≤´+>¥ ~∏j·TØ :`_>¥u≤´+>¥ ~∏j·TØ :`_>¥u≤´+>¥ ~∏j·TØ :`_>¥u≤´+>¥ ~∏j·TØ :` ôdÌqT‡ |ü]C≤„q+ ˝Òì Ä ø±+˝ÀH˚ Bì >∑T]+∫
#Ó|üŒã&ç+<ä+fÒ, Ç~ Ä düèwæºì ‘·j·÷s¡T #˚dæq <˚e⁄ì e÷fÒ >±˙ e÷qe⁄
e÷≥ ø±<äì ns¡ú+ ne⁄‘√+~. Ç˝≤+{Ï$ mH√ï ôdÌqT‡ $wüj·÷T KTsêqT
Á>∑+<∏ä+˝À #Ó|üŒã&çHêsTT. yê{Ï˝À ø=ìï Ç|ü⁄Œ&ÉT |ü]XÀ<Ûäq #˚dæ ø£qT>=Hêïs¡T.
Ç+ø± #ê˝≤ $wüj·÷T ø£qTø√ÿedæ ñ+~. yÓ÷&És¡Hé ÄÁkÕºõdtº n+<ä]
n_ÛÁbÕj·T+ ≈£L&Ü $X¯«eT+‘ê ˇπø ˇø£ eT÷Á<äe´+ ôV≤ÌÁ&√»Hé |üs¡e÷DTe⁄
qT+&ç düèwæº+#·ã&ç+~. ‘·sê«‘· Ä ôV≤ÌÁ&√»Hé |üs¡e÷DTe⁄T >∑Ts¡T‘ê«ø£s¡¸D X¯øÏÔ

e¢ ø£T|üã&ç nH˚ø£ |ü<ësêú düeTT<ëj·T+>± @s¡Œ&ç ‘·sê«‘· |ü>∑T>=≥º ã&É&É+
e¢ (¬>˝≤ø°‡, HÓãT´˝≤sY, eT]j·TT k˛˝≤sY dædüºyéT‡) qø£åÁ‘ê düeTT<ëj·÷T
@s¡Œ&çHêsTT. Ç<ä+‘ê »s¡>∑&ÜìøÏ m+‘√ X¯øÏÔ ø±yê*. ø±ã{Ïº Ç<ä+‘ê #˚ùd X¯øÏÔ
ø£˝≤yê&ÉT, düs¡« düèwæºøÏ Ä<Ûës¡ uÛÑ÷‘·yÓTÌq, düs¡« X¯øÏÔ e+‘·yÓTÌq düèwæºø£s¡Ô <˚e⁄&ÉT
e÷Á‘·y˚T. Á|ü‹ J$ ˙{Ï qT+&ç |ü⁄{Ïº+#· ã&çq<äì Ç|üŒ{Ï ôdÌ+{ÏdüTºT ≈£L&Ü
n+^ø£]düTÔHêïs¡T. Jeø£D+ (ôd˝Ÿ) ˝Àì n‘·´~Ûø£ uÛ≤>∑+ bò˛{À bÕ¢dtà. Ç+<äT˝À
≈£L&Ü n‘·´~Ûø£ uÛ≤>∑+ (<ë<ë|ü⁄ 72%) ˙πs.
BìH˚ <˚e⁄&ÉT KTsêqT Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
ne+ j·Ts¡¢Jq ø£|òüs¡÷ nqïdü‡e÷yê‹ e˝ŸnsY» ø±q‘ê s¡‘Yø£Hé
|òü|òü‘·ø˘HêVüQe÷ e»n˝ŸHê $Tq˝Ÿe÷sTT ≈£î¢ôw’ÇHé ôV’≤sTT´Hé n|òü˝≤
j·T÷$Tq÷Hé (21`30)
@$T?á dü‘·´ ‹s¡kÕÿs¡T≈£î ‘Ó*j·T<ë (yês¡T #·÷&É˝Ò<ë?) yêdüÔyêìøÏ
uÛÑ÷$T, Äø±XÊT (ˇπø ˇø£ÿ uÛÖ‹ø±+X¯+>±) ø£TdüT ø=ì ñ+&˚eì. nsTT‘˚
y˚Ty˚T yê{Ïì |ü>∑T >={Ïº y˚s¡T #˚XÊeT˙, eT]j·TT y˚TeTT Á|ü‹ ÁbÕDÏì ˙{Ï
qT+&ç |ü⁄{Ïº+#êeTT. nsTTHê yês¡T $X¯«dæ+#·sê ?
á $wüj·÷qT mH√ï |ü]XÀ<Ûäq <ë«sê á s√E ‘ÓTdüT≈£îHêïs¡T. ø±˙
m≥Te+{Ï |ü]XÀ<ÛäqT, kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤„q+ ˝Òì Äs√E˝À¢H˚ $es¡+>± ‘Ó*j·T
CÒj·T ã&ç+<ä+fÒ , Çe˙ï <˚e⁄ì ‘·s¡|ü⁄ qT+∫ ne‘·]+∫q dü‘·´ yêø±´ì
‘ÓTdüTÔqï~. uÛÑ÷$T eT]j·TT yê{Ï eT<Ûä´ qTqï Á|ü‹ edüTÔe⁄q÷ e÷qe JeHêìøÏ
nedüs¡yÓTÌq $<Ûä+>± düèwæº+#ê&ÉT. Ä‘·sê«‘· n~Ûø±s¡ dæ+Vü‰düq+ô|Ì n~Ûwæº+#ê&ÉT.

á$<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT <ÓÌe <ä÷‘·qT, õHéqT, dü«s¡Z+, qs¡ø£+, uÛÑ÷$T, Äø±XÊqT
düèwæº+∫ ‘·qH˚ Äsê~Û+∫, ‘·qH˚ ÁbÕ]údü÷Ô düVü‰j·T+ ø=s¡≈£î ‘·qH˚ Ä]∆dü÷Ô ñ
+&ÉeTì ÄC≤„|æ+#ê&ÉT. <˚e⁄ì ÄC„ Á|üø±s¡+ <ÓÌe<ä÷‘·T, õHéT ø£dæ n˝≤¢Vt≤
(<˚e⁄ì)H˚ ÁbÕ]údü÷Ô, n‘·ìH˚ bı>∑T&ÉT‘·÷, ø°]Ôdü÷Ô ñ+&˚yês¡T. á$<Ûä+>±
<˚e⁄ì ÁbÕ]ú+#·&É+˝À õHé, <ÓÌe <ä÷‘· ø£+fÒ m≈£îÿe>± <˚e⁄ì ø°]Ôdü÷Ô <˚e⁄ì
|ü$Á‘· Hêe÷ìï »|ædü÷Ô <˚e⁄ìøÏ n‘·´+‘· Á|”‹bÕÁ‘· yÓTÌq yê&ÉT>± e÷] <˚e⁄ì
Á|üdüqï+ bı+<˚yê&ÉT.
m+‘·>± ÁbÕ]∆+#˚˚ yê&É+fÒ á düeTdüÔ uÛÑ÷$T ô|’ <˚e⁄ì eTT+<äT kÕcÕº+>∑
|ü&Éì U≤∞ Á|ü<˚X¯eT+≥÷ mø£ÿ&Ü ˝Ò<äT n+fÒH˚ ‘ÓTk˛Ô+~, n‘·&ÉT m+‘· uÛÑøÏÔ‘√
<˚e⁄ì ÁbÕ]údüTÔ+&˚ yê&Éì. <˚e⁄&ÉT ≈£L&Ü õHé jÓTTø£ÿ uÛÑøÏÔì yÓT∫Ã n‘·ì kÕìï<Ûä´+˝À
>=|üŒ >ös¡e kÕúq+ ø£*Œ+#ê&ÉT. m+‘· >ös¡e+ n+fÒ, õHé ã+>±s¡T ñj·÷´˝À
}>∑T‘·÷ <ÓÌe<ä÷‘·qT <˚e⁄ì HêeT düàs¡D #˚j·TeTì ÄC≤„|æ+#˚yê&ÉT. n+‘·{Ï
>ös¡e kÕúq+ bı+~q õHé eTqdüT‡˝À ˇø£ >∑s¡«uÛ≤e+ @s¡Œ&ç+~. Hêø£+fÒ
m≈£îÿe>± <˚e⁄ì ÁbÕ]ú+#˚yês¡T mes¡÷ ˝Òs¡ì, <ÓÌe<ä÷‘· ø£+fÒ m≈£îÿe >ös¡e
kÕúq+ _Û+∫+<äì >∑]«+#·kÕ>±&ÉT. düeTdüÔ düèwæºì |ü⁄{Ïº+∫q <˚e⁄&ÉT, õHé
eTqdüT‡˝À ø£*–q >∑s¡« uÛ≤e+ ≈£L&Ü ‘ÓTdüT ≈£îHêï&ÉT. m+<äTø£+fÒ eTqdüT‡qT

|ü⁄{Ïºæº+∫+~ ≈£L&Ü n˝≤¢Vt≤H˚ ø£qTø£ eTqdüT‡˝À <ë–q $wüj·÷qT ≈£L&Ü
‘ÓTdüTø√ >∑*–q düs¡«C≤„ì <˚e⁄&ÉT. BìH˚ KTsêqT Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
*˝≤¢Væ≤ e÷|òædü‡e÷yê‹ ee÷|òæ˝ŸnsYõ. eÇHé ‘·TuŸ<ä÷e÷|ò” nHé|òü⁄dæ≈£î+ nyé
‘·TUŸ|òüPVüQ j·TTVü‰dæuŸ≈£î+ _Væ≤˝≤¢Vt≤ (2`284)
Äø±X¯+˝À eT]j·TT uÛÑ÷$T˝À ñqï<ä+‘ê n˝≤¢Vt≤<˚. MTs¡T MT eTqdüT‡˝À
e⁄qï~ yÓ*ãT∫ÃHê ˝Òø£ <ë∫Hê n˝≤¢Vt≤ MT qT+∫ <ëì ˝…ø£ÿ rdüT≈£î+{≤&ÉT.
<˚Óe⁄&ÉT >∑s¡«|ü&˚ yê]ì Çwüº|ü&É&ÉT. eTqdüT‡˝À <ë–q $wüj·÷qT
≈£L&Ü ‘ÓTdüTø√ >∑ düs¡«C≤„ì nsTTq <˚e⁄&ÉT, õHé eTqdüT‡˝À @s¡Œ&çq
>∑sê«ìï nD∫y˚j·T&ÜìøÏ uÛÑ÷$T ô|Ìq ‘·q Á|ü‹ì~Û>± e÷qe⁄&çì
düèwæº+#·uÀ‘·THêïqì Á|üø£{Ï+#ê&ÉT (15`28... 44)
ìqTï <Ûë´ì+#·&ÜìøÏ, Äsê~Û+#·&ÜìøÏ y˚T$T+‘· eT+~ ñ+&É>± s¡ø£ÔbÕ‘êìï
düèwæº+#˚ e÷qe⁄&çì m+<äT≈£î düèwæºkÕÔeì <Ó’e<ä÷‘·T n&ç>±s¡T. n+<äT≈£î <˚e⁄&ÉT
ªªHê≈£î ‘Ó*dæq $wüj·T+ MT≈£î ‘Ó*j·T<äTµµ nHêï&ÉT. ªìX¯Ãj·T+>± ˙e⁄ düs¡«C≤„ì$.
˙e⁄ ‘Ó*|æq $wüj·÷T ‘·|üŒ eTπs $wüj·÷T e÷≈£î ‘Ó*j·Te⁄.nHêïs¡T <ÓÌe
<ä÷‘·T.
Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…ÌVæ≤ ndü‡˝≤+ >±] |ü⁄≥Tºø£.Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…ÌVæ≤ ndü‡˝≤+ >±] |ü⁄≥Tºø£.Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…ÌVæ≤ ndü‡˝≤+ >±] |ü⁄≥Tºø£.Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…ÌVæ≤ ndü‡˝≤+ >±] |ü⁄≥Tºø£.Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…ÌVæ≤ ndü‡˝≤+ >±] |ü⁄≥Tºø£.
<˚e⁄&ÉT Ä ‘·sê«‘· õHéqT |æ∫ ø=+‘· eT{Ïº rdüT≈£î s¡eTàHêï&ÉT. õHé yÓ[ﬂ
˙{Ï˝À ‘·&çdæq ‘·sê«‘· m+&çb˛sTTq ô|+≈£î˝≤+{Ï ã+ø£eT{Ïº rdüT≈£îe#êÃ&ÉT.
<˚e⁄&ÉT Ä ã+ø£eT{Ïº‘√ e÷qe X¯Øsêìï düèwæº+#ê&ÉT. ‘·sê«‘· <˚e⁄&ÉT ÄX¯Øs¡+˝ÀøÏ
Ä‘·àqT }<ë&ÉT. n‘·&˚ yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe⁄&ÉT Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…ÌVæ≤ ndü‡˝≤+.
Ä ‘·sê«‘· Ä<ä+ (n˝…Ì) >±]øÏ ø=ìï edüTÔe⁄qT #·÷|æ+∫, yê{Ï ù|s¡¢qT H˚]Œ+#ê&ÉT.
‘·sê«‘· <˚e⁄&ÉT <ÓÌe<ä÷‘·qT |æ*∫ ÄedüTÔe⁄ ù|s¡¢qT ‘Ó|üeTHêï&ÉT.
n|ü⁄Œ&ÉT <ÓÌe<ä÷‘·T ªz<˚yê! ˙e⁄ H˚]Œq $wüj·÷T ‘·|üŒ e÷πø$T ‘Ó*j·Te⁄µµ
nHêïs¡T. ‘·sê«‘· Ä<ä+ n˝…Ì >±]ì n&ÉT>∑>± ÄedüTÔe⁄ ù|s¡¢qT #ÓbÕŒs¡T. <˚e⁄&ÉT
<ÓÌe<ä÷‘·qT, õHéqT |æ*∫ ªªMTs¡+<äs¡÷ Ä<ä+ (n˝…’ ) eTT+<äT düC≤› (kÕcÕº+>∑)
|ü&É+&çµµ nì ÄC≤„|æ+#ê&ÉT. <Ó’e<ä÷‘·+‘ê <˚e⁄ì Ä»„ Á|üø±s¡+ kÕcÕº+>∑
|ü&Ü¶s¡T. ø±˙ õHé e÷Á‘·+ düC≤› (kÕcÕº+>∑+)#˚j·T˝Ò<äT. n+<äT≈£î <˚e⁄&ÉT H˚qT
ÄC≤„|æ+∫ q|üŒ{Ïø° kÕcÕº+>∑+ #˚j·T≈£î+&Ü ìqTï Ä|æq~ @$T{Ï?µµ nì n&ç>±&ÉT.
n+<äT≈£î õHé ªª H˚qT n‘·ì ø£+fÒ ÁX‚wüß˜&ÉqT. ˙e⁄ qqTï n–ï‘√ |ü⁄{Ïº+#êe⁄

eT]j·TT n‘·ìï eT{Ïº‘√ |ü⁄{Ïº+#êe⁄. n–ï eT{Ïºì ø±*Ã y˚düTÔ+~µµ nì »yê_#êÃ&ÉT.
eT{Ïº‘√ |ü⁄{Ïºq Ä<ä+(n˝…’) ø£Hêï n–ï‘√ |ü⁄{Ïºq ‘êqT (õHé ) y˚Tì >∑s¡«+
eVæ≤+#ê&ÉT. >∑s¡«+ m|üð&Ó’‘˚ edüTÔ+<√ <Ó’e»„qT ìsêø£]kÕÔ&ÉT. n+<äTπø õHé
(Ç;¢wt) <Ó’yê»„qT ìsêø£]+#ê&ÉT. ø£qTø£ <˚e⁄ì Ä»„qT ñ¢+|òæT+|üCÒdæq >∑s¡«+
n+fÒ n˝≤¢Vt≤≈£î #ê˝≤ ø√|ü+. n˝≤+{Ï >∑s¡«|ü&˚yê]ì n˝≤¢Vt≤ Áù|$T+#·&ÉT.
n+<äTπø n˝≤¢Vt≤ ÄÁ>∑Væ≤+∫ õHéqT X¯|æ+#ê&ÉT. õHéH˚ Ç;¢wt nHêï&ÉT.nq>±
X¯|æ+|üã&çqyê&ÉT nì ns¡ú+. BìH˚ ôwÌ‘êHé nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T.Ç;¢wtqT qs¡ø£+˝À
|ü&Éy˚kÕÔqHêï&ÉT <˚e⁄&ÉT.
<Ó’yê»„ m|üŒ{Ïø° e÷s¡<äT. ø£qTø£ ìsêX¯ #Ó+~q Ç;¢wüß rs¡TŒ~q+ es¡≈£î
>∑&ÉTe⁄ Çe«eTì ø√sê&ÉT. n+<äT≈£î <˚e⁄&ÉT düπsqHêï&ÉT. n|üð&ÉT Ç;¢wüß, <Ó’e+‘√,
‘·q qs¡ø£ ìyêkÕìøÏ ø±s¡DyÓTÆq Ä<ä+(n˝…’) eT]j·TT n‘·ì yês¡düTqT nìï
yÓÌ|ü⁄ qT+&ç (≈£î&ç qT+&ç, m&ÉeT qT+&ç eTT+<äT qT+&ç, yÓqTø£ qT+&ç, ô|Ì
qT+&ç) e÷≥T y˚dæ, yê] eTqdüTqT Áù|πs|æ+∫, yê]ì <Ó’ee÷s¡Z+ qT+&ç
‘·|æŒkÕÔqì yê>±›q+ #˚XÊ&ÉT. n+<äT≈£î <˚e⁄&ÉT ªª˙e÷≥ $H˚yê&çì ˙‘√ bÕ≥T
qs¡ø£+˝À |ü&Éy˚kÕÔqT. Hêe÷s¡Z+˝À q&ç#˚ yê]ì ˙e⁄ @MT #˚j·T˝Òe⁄µµ nHêï&ÉT.
Ä‘·sê«‘· Ä<ä+ n˝…Ì >±] m&ÉeT |üø£ÿf…eTTø£ qT+&ç Ád”Ô nsTTq Vü≤»s¡‘Y
Vü≤yê n˝…Ì >±]ì |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT.
BìH˚ Á|üeø£Ô dündü >±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T.
Çqï˝Ÿ eTsY n‘· KT*ø£˝Ÿ $THé »sTTHé. (eTTdæ¢+).
Á|üeø£Ô (dündü) >±s¡T Ç˝≤ ôd$#êÃs¡T. ªª Ád”Ô (Vü≤yê n˝…Ì) Á|üø£ÿf…eTTø£‘√
|ü⁄{Ïº+#·ã&çq~.µµ
Ä‘·sê«‘· <˚e⁄&ÉT Ä<ä+(n˝…Ì), Vü≤yê(n˝…Ì)≈£î dü«s¡Z <äTdüTÔT <Ûä]+|üCÒdæ
dü«s¡Z+˝À e<ä*, Ç˝≤ nHêï&ÉT. ªªÇø£ÿ&É MTs¡T ø√]q #√≥ ‹s¡>∑+&ç, ø√]q~
‹q+&ç, ø±˙ Ä#Ó≥Tº e<ä›≈£î b˛e<äT›. Ç;¢düT(õHé) MT X¯Á‘·Te⁄. n‘·ì e÷≥T
$qe<äT›µµ nì ôV≤#·Ã]+#ê&ÉT. Ä<ä+(n˝…Ì), Vü≤yê(n˝…Ì) <˚e⁄ì Ä»„ Á|üø±s¡+
dü«s¡Z+˝À Vü‰sTT>± $Vü≤]dü÷Ô ø√]q |ü<ësêúT ‹+≥÷ J$+#· kÕ>±s¡T.
ø=+‘·ø±+ ‘·s¡Tyê‘· Ç;¢wüß Ä<ä+(n˝…’) >±] <ä>∑Zs¡≈£î yÓ[ﬂ yê]#Ó$˝À
s¡dü´+>± Ç˝≤ nHêï&ÉT. ªªMT]<ä›s¡÷ <ÓÌe<ä÷‘·T nsTTb˛‘ês¡ì, eT]j·TT XÊX¯«‘·+>±
dü«s¡Z+˝ÀH˚ ñ+&çb˛‘ês¡ì, MTÁ|üuÛÑTe⁄ MT Ç<ä›]˙ Äeèø£å+ qT+&ç ìyê]+#ê&ÉT.

ø±yê˝+fÒ Ä#Ó≥Tº e<ä›≈£î yÓ[fl <ëì |òü˝≤ìï s¡T∫ #·÷&É+&ç MTπø‘ÓTdüTÔ+~.µµ
nHêï&ÉT. n+<äT≈£î Ä<ä+n˝…Ì >±s¡T ªª˙e⁄ e÷ X¯Á‘·Teì, ˙ e÷≥T qeTàe<ä›ì
<˚e⁄&ÉT eTT+<˚ ôV≤#·Ã]+#ê&ÉT.µµ nì #ÓbÕŒs¡T. n+<äT≈£î Ç;¢düT m˝≤¬>ÌHê M]ì
<˚e⁄ì Ä»„ ñ¢+|òæT+#˚ yês¡T>± #˚dæ, <˚e⁄ì e÷s¡Z+ qT+∫ ‘·|æŒ+∫, <˚e⁄ì
ø√bÕìøÏ >∑T]#˚j·÷ì, ákÕ] Ád”Ô nsTTq Vü≤yên˝…Ì >±] <ä>∑Zs¡≈£î yÓ[fl ªª
ìX¯Ãj·T+>± H˚qT MT Ç<ä›] ÁX‚jÓ÷_Û˝≤wæì, Ä #Ó≥Tº |òü+ ‹+fÒ MT¬ø|üŒ{Ïø°
#êe⁄sê<äì, n+<äTπø <˚e⁄&ÉT yê]+#ê&Éì, MT y˚TTø√] #ÓãT‘·THêïqTµµ nì
ndü‘·´ Á|üe÷D≤T #˚dæ q$Tà+#ê&ÉT.
düVü≤»+>± Ád”Ô≈£î ‘=+<äs¡>± qy˚Tà dü«uÛ≤e+ ñ+≥T+~. ø£qTø£ Vü≤yê
n˝…Ì >±s¡T Ä<ä+ n˝…Ì >±] <ä>∑Zs¡≈£î yÓ[fl ˇø£kÕ] Ä|òü+ s¡T∫ #·÷<ë›+ nì
ø√]+~. Ä<ä+ (n˝…’) >±s¡T <˚e⁄ì Ä»„≈£î e´‹πsø£+>± #˚j·T≈£L&É<äì #Ó|æŒHê,
Ç;¢düT e÷≥ Á|üuÛ≤e+‘√ Vü≤yên˝…Ì >±s¡T |ü<˚ |ü<˚ ø√s¡&É+‘√ ∫e]øÏ Ä<ä+
n˝…Ì >±s¡T ≈£L&Ü ˇ|ü⁄Œø=ì , ìùw~Û+∫q Ä#Ó≥Tº |òü+ ø√dæ y˚XÊs¡T. á$<Ûä+>±
Ç;¢düT yê]<ä›]˙ yÓ÷dü|ü⁄∫Ã ‘·q |üHêï>∑+ yÓÌ|ü⁄≈£î ‹|ü⁄Œø=ì <˚e⁄ì Ä»„qT ñ
¢+|òæT+#˚ $<Ûä+>± #˚XÊ&ÉT. yê]<ä›s¡÷ Ä#Ó≥Tº |òü+ s¡T∫ #·÷&É>±H˚ yê] dü«s¡Z
eÁkÕÔT b˛sTT, nej·TyêT ãVæ≤s¡Z‘·yÓTÆ, ~>∑+ãs¡T˝…’ dæ>∑TZ‘√ #Ó≥Tº #ê≥T≈£î
yÓ[¢ yê] eTsêàj·TyêqT Ä≈£î‘√ ø£|üðø√kÕ>±s¡T.
yÓ+≥H˚ <˚e⁄&ÉT ÄÁ>∑Væ≤+∫ ªª @MT? H˚qT MT Ç<ä›]˙ Ä #Ó≥Tº e<ä›≈£î
yÓfi¯fle<ä›ì ìyê]+#· ˝Ò<ë? ôwÌ‘êHé(Ç;¢düT) MT ãVæ≤s¡+>∑ X¯Á‘·Teì #Ó|üŒ˝Ò<ë?
MTs¡T Hê Ä»„qT ñ¢+|òæT+#ês¡T. Çø£ Çø£ÿ&É ñ+&˚ ns¡Ω‘· MT≈£î ˝Ò<äT. MTs¡T
uÛÑ÷$Tô|’øÏ ~–b˛+&ç. MTs¡T ˇø£]H=ø£s¡T ã<ä∆X¯Á‘·Te⁄Tµµ nHêï&ÉT. (7`25)
n|ü⁄Œ&ÉT yê]<ä›s¡÷ bÕXÊÃ‘êÔ|ü+‘√ <˚e⁄ì ø£åe÷|üD yêø±´T H˚s¡TÃø=ì,
Ç˝≤ ø£åe÷|üD y˚&ÉT≈£îHêïs¡T. ªªz e÷ Á|üuÛÑ÷! e÷≈£î y˚TeTT nHê´j·T+
#˚düT≈£îHêïeTT. eT]j·TT ˙e⁄ eTeTà*ï ø£s¡TDÏ+#·ø£ b˛‘˚ ìX¯Ãj·T+>± y˚TeTT
HêX¯qyÓTÌ b˛j˚T yês¡eTT ne⁄‘êeTTµµ nHêïs¡T. <ëìøÏ <˚e⁄&ÉT yê] bÕXÊÃ‘êÔbÕìï
d”«ø£]+∫, ø£å$T+∫, bÕ|ü |ü]Vü‰s¡+>± uÛÑ÷$Tô|’q ø=+‘· ø±+ J$+∫, ‹]–
Çø£ÿ&É≈£î sêyêì, uÛÑ÷$Tô|’ e⁄qï ø±+˝À ‘·q qT+∫ e#˚Ã Ä»„ Á|üø±s¡+
J$‘·+ >∑&çù| yê]øÏ ‹]– Çø£ÿ&É dü«s¡Z+˝À Á|üy˚X¯+ ñ+≥T+<äì, ‘·qqT ‹s¡düÿ]+∫
Ç;¢wüß (õHé) e÷≥ô|’ nqTdü]+#˚yê]ì n‘·ì‘√ bÕ≥T qs¡ø£+˝À y˚kÕÔqì

yê>±∆q+ #˚XÊ&ÉT.(7`30)
düeTdüÔ e÷qe⁄ Ä‘·àT |ü⁄{Ïº+#·&É+ :`düeTdüÔ e÷qe⁄ Ä‘·àT |ü⁄{Ïº+#·&É+ :`düeTdüÔ e÷qe⁄ Ä‘·àT |ü⁄{Ïº+#·&É+ :`düeTdüÔ e÷qe⁄ Ä‘·àT |ü⁄{Ïº+#·&É+ :`düeTdüÔ e÷qe⁄ Ä‘·àT |ü⁄{Ïº+#·&É+ :`Ä ‘·s¡Tyê‘· Ä<ä+ (n˝…’) yÓqTï
qT+&ç Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î e#˚Ã düeTdüÔ e÷qyê[ Ä‘·àqT düèwæº+#ê&ÉT. yês¡+<ä]˙
düe÷y˚X¯|ü]∫ Ç˝≤ n&ç>±&ÉT.
ªªH˚qT MT düèwæºø£s¡ÔqT ø±<ë?µµ nHêï&ÉT.
<ëìøÏ n+<ä] Ä‘·à÷ ªªne⁄qT ìX¯Ãj·T+>± ˙y˚ e÷ düèwæºø£s¡Ô Á|üuÛÑTe⁄µµ nì
nHêïs¡T.
n|üð&ÉT <˚e⁄&ÉT Ç˝≤ nHêï&ÉT.ªª MT˝À mes¡T Hê Ä»„qT bÕ{ÏkÕÔs√,
mes¡T Hê Ä»„qT ‹s¡düÿ]+∫ Ç;¢düT e÷≥ô|Ì Ä#·]kÕÔs√ |üØøÏå+#·&ÜìøÏ
$TeTà*ï uÛÑ÷$Tô|Ì |ü⁄{ÏºkÕÔqT. MTs¡T Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ yÓ[¢q ‘·s¡Tyê‘· Ç<˚ kÕø£å´+
Çyê«*. Á|ü|ü+#·+˝À MTs¡T qqTï #·÷&É˝Òs¡T. Hê düèwæºì #·÷∫ ,n+<äT˝Àì Hê
X¯øÏÔ j·TT≈£îÔ ì<äs¡ÙHêT #·÷∫ MTs¡T $X¯«dæ+#ê*. MT≈£î e÷s¡Z<äs¡Ùø£+ ø√dü+
Á|ü‹ ø±+˝À HêqT+&ç e#˚Ã Ä»„qT bÕ{Ï+∫ J$‘·+ >∑&ç|æ, eTs¡D+ ù|s¡T‘√
‹]– Hêe<ä›≈£î sêyê*.µµ nHêï&ÉT (7`172`174) BìH˚ KTsêqT˝À Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
Äj·TH˚ $TeTà*ï eT{Ïº‘√ düèwæº+#ê&ÉT ‘·sê«‘· Ms¡´ _+<äTe⁄‘√ ,Ä‘·sê«‘·
s¡ø£Ô|ü⁄eTT<ä› (|æ+&É+‘√), Ä‘·sê«‘· $TeTà*ï •X¯óe⁄ s¡÷|ü+˝À ãj·T{ÏøÏ rkÕÔ&ÉT.
Ä‘·sê«‘· j·TTø£Ô ej·TdüT‡˝À ã+ >∑ yê]>± #˚kÕÔ&ÉT. ∫e]øÏ $TeTà*ï
eTTdü*yês¡T>± e÷s¡TkÕÔ&ÉT. MT˝Àø=+<äs¡T BìøÏ eTT+<˚ #·ìb˛‘ês¡T. eT]j·TT
MTs¡+‘ê MT ìj·T$T‘· ø±+ es¡πø J$kÕÔs¡T. ãVüQXÊ MTs¡T ns¡ú+ #˚düT≈£î+{≤s¡ì
($e]+#·ã&ÉT‘√+~). (40`67)
uÛÑ÷$Tô|Ì yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ :ùÛÑ÷$Tô|Ì yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ :ùÛÑ÷$Tô|Ì yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ :ùÛÑ÷$Tô|Ì yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ :ùÛÑ÷$Tô|Ì yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ :`
Ä$<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT, uÛÑ÷$Tô|Ì áÁ|ü|ü+#·+˝À yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe
»+≥ Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+n˝…Ì eT]j·TT Vü≤»s¡‘Y Vü≤yê n˝…Ì >±]ì |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. H˚&ÉT
XÊÁdüÔE„T ≈£L&Ü &Ü]«Hé dæ<ë∆+‘·+ ‘·|ü⁄Œ nì ˇ|ü⁄Œ≈£î+≥THêïs¡T. ∫+bÕ+J
qT+&ç e÷qe⁄&ÉT |ü]D≤eT+ #Ó+<ä˝Ò<äì, ∫+bÕ+J »+‘·Te⁄>±H˚ ñ+<äì, eTìwæ
eTìwæ >±H˚ |ü⁄{Ïº n_Ûeè~∆ #Ó+<ë&Éì H˚&ÉT ôdÌHé‡ ‘ÓT|ü⁄‘·÷ ñ+~. &Ü]«Hé
dæ<ë∆+‘êìï e´‹πsøÏdüTÔqï yÓTT<ä{Ï <˚X¯+ nyÓT]ø±H˚. ø£qTø£ áÁ|ü|ü+#·+˝Àì
e÷qe⁄ +<äs¡÷ ˇπø»+≥ Ä<ä+n˝…Ì, Vü≤yên˝…Ì qT+&ç |ü⁄{Ïºq<äì düŒwüºyÓTÌq~.

j·÷nj·TT´ Vü≤Hêïdt ÇHêï Kø˘Hê≈£î+ $THé »ø£]Hé e ñHékÕ
e»n˝ŸHê≈£î+wüß}ãHéeø£u≤Ç*‘· ns¡|òüP.Çqï nÁø£eT≈£î+ Ç+<ä˝≤¢Væ≤ n‘Yø±≈£î+
Çqï˝≤¢Vü≤ n©eTTHé K;sY.(49`!3)
z e÷qe⁄˝≤sê! ìX¯Ãj·T+>± y˚TeTT $TeTà*ï ˇø£ |ü⁄s¡Twüß&ÉT eT]j·TT
ˇø£ Ád”Ô qT+&ç |ü⁄{Ïº+#êeTT.eT]j·TT MTs¡T ˇø£]H=ø£s¡T >∑T]Ô+#·&ÜìøÏ $TeTà*ï
C≤‘·TT>±, ‘Ó>∑T>± #˚XÊeTT.ìX¯Ãj·T+>± MT˝À m≈£îÿe <ÓÌe ;Û‹ >∑yê&˚
<˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ m≈£îÿe >ös¡e+ >∑yê&ÉT. ìX¯Ãj·T+>± n˝≤¢Vt≤ düs¡«E„&ÉT düs¡«+
‘Ó*dæq yê&ÉT.
»HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ Á|üø±s¡+ #·÷∫Hê>±˙ ø±+ yÓqTø£≈£î yÓﬁ‚ﬂ ø=~›
»HêuÛ≤ ‘·≈£îÿe ne⁄‘·÷ ñ+~. n+fÒ yÓTT<ä{ÏøÏ #˚πs dü]øÏ ˇπø ˇø£ »+≥‘√ á
Á|ü|ü+#·eT+‘ê $dæ*¢+<äì düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~. n+fÒ Á|ü|ü+#· e÷qe⁄+‘ê
Ä<ä+(n˝…Ì) eT]j·TT Vü≤yê(n˝…Ì) yê] dü+‘êqy˚T. yÓTT‘·Ô+ e÷qyê[
n<ä+(n˝…Ì)>±]‘√H˚ Á|ü|ü+#·+˝À $dæ*¢+~. n|üŒ{Ï es¡≈£î Á|ü|ü+#·+˝À ˇπø
ˇø£ C≤‹ e÷qe C≤‹ ñ+&˚~. Á|ü|ü+#· e÷qe⁄+<äs¡÷ ˇø£]H=ø£s¡T k˛<äs¡T˝Ò.
á dü‘ê´ìï Á>∑Væ≤ùdÔ H˚&ÉT »s¡T>∑T‘·Tqï ≈£î, eT‘· $<˚«cÕT, nsê#·ø±T,
<Ís¡®Hê´T, Vü≤‘·´T, ˝≤+{Ï$ s¡÷|ü⁄e÷|æ, Áù|eT, nqTsê>∑+, düTVü≤è<ë“¤e+,
düVü≤ø±s¡+, >ös¡e+ nH˚$ @s¡Œ&É‘êsTT. ø±˙ #ê˝≤ ‘·≈£îÿe eT+~ Bìì
Á>∑Væ≤düTÔHêïs¡T. Bìì ã{Ïº ‘Ó*dæq <˚eT+fÒ düs¡« düèwæºì |ü⁄{Ïº+∫q düèwæºø£s¡Ô
ˇø£ÿ&˚. n‘·&˚ e÷qe⁄qT |üØø£å ø√dü+ uÛÑ÷$Tô|Ì |ü⁄{ÏºdüTÔHêï&ÉT. Á|ü|ü+#·+˝À
|ü⁄{Ïºq Á|ü‹ J$ ø=+‘· ø±+ J$‘·+ >∑&ç|æq ‘·sê«‘· eTs¡D+ ù|s¡T‘√ q•dü÷Ô
ñ+~. Á|ü|ü+#·+˝À e∫Ãq Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ |üØøÏå+|ü ã&ÉT‘·THêïs¡T. yê]øÏ
Á|ükÕ~+∫q+‘· ø±+ J$‘·+ >∑&ç|æ eTs¡D+ ù|s¡T‘√ ‹]– <˚e⁄ì e<ä›≈£î
#˚s¡T≈£î+≥THêïs¡T. yês¡T J$‘·+˝À #˚dæq ø£s¡à (|üqT) Ä<Ûës¡+>± yês¡T dü«s¡Z+˝À
>±˙, qs¡ø£+˝À >±˙ #˚s¡T≈£î+{≤s¡T. ny˚ XÊX¯«‘·yÓTÌq düú˝≤T. Á|ü|ü+#·+ πøe+
|üØø±å düú+ nì ‘ÓTk˛Ô+~.
BìH˚ KTsêqT Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
ø±Vt≤_‘·÷ u≤E≈£î+ *u≤EHé n<äTe⁄«Hé e≈£î+ |òæ˝ŸnsYõ
eTTdüÔø£Ás¡THé eeT‘êe⁄Hé Ç˝≤V”≤Hé.ø± |ò”Vü‰ ‘·Vt≤j·TÚq e|ò”Vü‰ ‘·eT÷‘·÷q
e$THéVü‰ ‘·TUŸs¡pHé.(7`25).

~–b˛+&ç MTs¡+‘ê ˇø£]H=ø£s¡T X¯Á‘·Te⁄T. MTs¡T ˇø£ ìØï‘· ø±+ˇø£ ìØï‘· ø±+ˇø£ ìØï‘· ø±+ˇø£ ìØï‘· ø±+ˇø£ ìØï‘· ø±+
es¡≈£î uÛÑ÷˝Àø£+˝À >∑&É|ü edæ ñ+≥T+~. nø£ÿ&É MT≈£î ìyêdü+ JeH√bÕ~Û
dü<äTbÕj·÷T ñ+{≤sTT. nø£ÿ&˚ MTs¡T J$+#ê*, nø£ÿ&˚ #·ìb˛yê*. ∫e]øÏ
$TeTà*ï |ü⁄qs¡TJ®eq+‘√ ‹]– ˝Ò|ü&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. nHêïeTT y˚TeTT.
á$<Ûä+>± áuÛÑ÷$T Äø±XÊqT, n+<äT˝Àì düeTdüÔ sêX¯óqT düèwæº+∫q
ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+n˝…Ì, Vü≤yên˝…Ì
>±]ì uÛÑ÷$Tô|Ì |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. yê]‘√bÕ≥T õHé(Ç;¢düT,ôwÌ‘êHé) qT ≈£L&Ü
e÷qe⁄qT |üØøÏå+#·&ÜìøÏ |ü+|æ+#ê&ÉT. <ëìøÏ Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î >∑&ÉTe⁄ Çe«
ã&ç+~. ø£qTø£ n‘·qT Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î uÛÑ÷$Tô|Ì |ü⁄fÒº e÷qe⁄qT ì»yÓTÌq
<˚e⁄ì Äsê<Ûäq qT+∫ ‘·|æŒ+∫, <ÓÌe e÷s¡Z+ qT+∫ e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚dæ, <˚e⁄ìøÏ
s¡÷bÕT ø£*Œ+∫, düèwæº˝Àì edüTÔe⁄qT |üPõ+∫ Äsê~Û+#˚ $<Ûä+>± Áù|πs|ædü÷Ô
ñ+{≤&ÉT. <˚e⁄&ÉT yê>±›q+ #˚dæq $<Ûä+>± Ç;¢düT e÷≥T $ì <ÓÌe e÷s¡Z+
qT+∫ ‘·|æŒq yê]ì Ç;¢düT‘√ bÕ≥T qs¡ø£+˝À rdüT≈£î yÓfi¯fl&ÜìøÏ Á|üj·T‘·ï+
#˚dü÷Ô ñ+{≤&ÉT.
Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+n˝…Ì, Vü≤yên˝…Ì >±s¡T uÛÑ÷$Tô|Ì dü+#·]dü÷Ô <˚e⁄ì
ÁbÕ]údü÷Ô, ø£åe÷|üD y˚&ÉT≈£î+≥÷ ‹]– yê]ì dü«s¡Z Á|üy˚X¯+ ø£*–+#· edæ+~>±
ø√s¡T≈£î+≥÷ Jeq+ >∑&É|ü kÕ>±s¡T. Ä e÷qe »+≥ <ë«sê nH˚ø£ e÷qe⁄qT
|ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. Ä$<Ûä+>± uÛÑ÷$Tô|Ì e÷qe C≤‹ ô|s¡T>∑T‘·÷ b˛sTT+~. H˚&ÉT
Á|ü|ü+#·+˝Àì e÷qe⁄+‘ê Ä<ä+ ,Vü≤yê >±] dü+‘êqy˚T. n+fÒ ˇø£] H=ø£s¡T
k˛<äs¡T˝Ò. Ä$<Ûä+>± yê]øÏ ø£*–q dü+‘êHêìøÏ Ä<ä+ n˝…Ì >±s¡T <ÓÌee÷s¡Z+
>∑T]+∫ ‘Ó*j·T CÒdü÷Ô |üPs¡«+ dü«s¡Z+˝À ñqï ‘êeTT Ç;¢düT e÷≥T $ì m˝≤
dü«s¡Z+ ø√˝ÀŒj·÷yÓ÷, uÛÑ÷$Tô|ÌøÏ |üØø£å ø√dü+ m˝≤ |ü+|ü ã&Ü¶yÓ÷ , uÛÑ÷$Tô|Ì
ìØí‘· ø±+ es¡≈£î e÷Á‘·y˚T J$+∫, ‹]– <˚e⁄ì e<ä›≈£î yÓ[fl eTq J$‘· ˝…ø£ÿ
#·÷|üedæq $wüj·T+ >∑T]+∫ $es¡+>± ‘ÓT|ü⁄‘·÷ e#êÃs¡T. eT∞fl Ç;¢düT
e÷≥T $ì yÓ÷dü b˛e<ä›ì, n˝≤#˚ùdÔ XÊX¯«‘·+>± qs¡ø£ •ø£å ÄqTuÛÑ$+#· edæ
ñ+≥T+<äì ôV≤#·Ã]dü÷Ô e#êÃs¡T. ø£qTø£ ìØí‘· J$‘· ø±+˝À <˚e⁄ì Ä»„
Á|üø±s¡+ J$‘·+>∑&ç|æ XÊX¯«‘·yÓTÌq dü«s¡Z+ bı+<ëì ñ|ü<˚•dü÷Ô e#êÃs¡T.
ÇVü≤˝Àø£ u≤Vü≤´s¡÷|üy˚T ‘ÓTdüT |üs¡˝Àø£+ >∑T]+∫ @eTs¡bÕ≥T˝À ñHêïs¡T.

uÛÑ÷e÷´ø±XÊ*ï ìØí‘· ø±+ ø=s¡πø |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. ‘·eT Á|üuÛÑTe⁄qT ø£TdüTø√edæ
ñ+<äqï dü‘ê´ìï ìsêø£]düTÔHêïs¡T (30`7,8)
Á|ü|ü+#·+ ÁbÕ|ü+∫ø£ J$‘·+ ˇø£ |üØø£å`ndüTJ$‘·+ XÊX¯«‘·Á|ü|ü+#·+ ÁbÕ|ü+∫ø£ J$‘·+ ˇø£ |üØø£å`ndüTJ$‘·+ XÊX¯«‘·Á|ü|ü+#·+ ÁbÕ|ü+∫ø£ J$‘·+ ˇø£ |üØø£å`ndüTJ$‘·+ XÊX¯«‘·Á|ü|ü+#·+ ÁbÕ|ü+∫ø£ J$‘·+ ˇø£ |üØø£å`ndüTJ$‘·+ XÊX¯«‘·Á|ü|ü+#·+ ÁbÕ|ü+∫ø£ J$‘·+ ˇø£ |üØø£å`ndüTJ$‘·+ XÊX¯«‘·
kÕúq+ dü«s¡Z+ ˝Òø£ qs¡ø£+.:`kÕúq+ dü«s¡Z+ ˝Òø£ qs¡ø£+.:`kÕúq+ dü«s¡Z+ ˝Òø£ qs¡ø£+.:`kÕúq+ dü«s¡Z+ ˝Òø£ qs¡ø£+.:`kÕúq+ dü«s¡Z+ ˝Òø£ qs¡ø£+.:` Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄{Ïºq Á|ü{Ï J$ q•+∫ bıe&É+
eTq+ ø£fi≤flsê #·÷düTÔHêïeTT. ˇø£kÕ] |ü⁄{Ïºq J$ eT∞fl á Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ ‹]–
sêe&É+ ˝Ò<äH˚ dü‘ê´ìï ≈£L&Ü eTq+ Á>∑Væ≤düTÔHêïeTT. n+<äTπø m+‘√ eT+~
eTVü‰qTuÛ≤e⁄T |üPs¡«+ |ü⁄{Ïºq yês¡T ‹]– Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ sêe&É+ ˝Ò<äT. ø£qTø£
Á|ü‹ J$ì <˚e⁄&ÉT |üØø£å ø√dü+ |ü⁄{ÏºdüTÔHêï&ÉT. eT]j·TT Á|ü‹ J$øÏ ø=+‘· ø±˝≤ìï
ìs¡ísTT+∫ |ü+|ædüTÔHêï&ÉT. n+<äTπø ø=+‘·eT+~ eTTdü* yês¡j˚T+‘· es¡≈£î
J$düTÔHêïs¡T, ø=+‘·eT+~ eT<Ûä´ ej·TdüT‡˝ÀH˚ #·ìb˛‘·THêïs¡T. ø£qTø£ áÁ|ü|ü+#·+
πøe+ ˇø£ |üØø±å ø±˝+(J$‘·+) nì düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~.
<˚e⁄&ÉT eTT+<äT>±H˚ Ä<ä+(n˝…’) Vü≤yê(n˝…’)>±]ì eT]j·TT yê] yÓqTï
qT+&ç Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄{Ïº+#· edæq yê] n+<ä] Ä‘·àqT
düèwæº+∫ yê]qT+&ç yê>±›q+ ≈£L&Ü rdüT≈£îHêï&ÉT. ø±˙ Á|ü|ü+#· J$‘·+ ˇø£
|üØø±åJ$‘·+. ø£qTø£ Ä$wüj·÷ ìï+{Ïì eTs¡$T+∫, m≥Te+{Ï ø£àwü+ ˝Òì
dü«#·Ã¤yÓTÌq eTqdüT‡‘√ ‘·*¢ >∑s¡“¤+˝À X¯Øsêø£è‹ì ‘·j·÷s¡T#˚dæ n+<äT˝À Ä‘·àqT
ì+|æ @MT‘Ó*j·Tì |ü$Á‘·J$>± Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ ˇø£] ‘·sê«‘· ˇø£]ì |ü⁄{ÏºdüTÔHêï&ÉT.
Ä$<Ûä+>± |ü⁄{Ïºq Á|ü‹ eTìw” n+#Ó+#ÓT>± m~– Á|ü|ü+#· C≤„Hêìï dü+bÕ~+∫,
n+<äT˝Àì <˚e⁄ì ì<äs¡ÙHêqT #·÷∫, ne˙ï @ø£ <ÓÌe+ yÓÌ|ü⁄πø #·÷|ü⁄‘·Tqï
Ä<ÛësêqT #·÷∫ <˚e⁄ì $X¯«dæ+#ê*. yê{Ïì <ÛäèMø£]+#·&ÜìøÏ ø±˝≤qT>∑TD+>±
<˚e⁄&ÉT <ÓÌe Á|üeø£Ô e<ä›≈£î <ÓÌe <ä÷‘· <ë«sê ‘·q e÷s¡Z+ >∑T]+∫ ‘Ó*j·TCÒdü÷Ô,
e÷qe⁄≈£î e÷s¡Z <äs¡Ùø£+ #˚düTÔHêï&ÉT. Ä$<Ûä+>± Á|ü|ü+#·+˝À e÷s¡Z <äs¡Ùø£+
#·÷|ü&ÜìøÏ <ÓÌyêC„qqT Ä<ä+n˝…Ì >±] e<ä›≈£î rdüT≈£îe∫Ã $ì|æ+#˚ u≤<Ûä´‘·qT
|ü$Á‘· <ÓÌe <ä÷‘· nsTTq Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì >±]øÏ n|üŒ–+#ê&ÉT.á<ÓÌe<ä÷‘·
<˚e⁄ì ÄC„qT m≥Te+{Ï ôV≤#·TÃ ‘·>∑TZ÷ ˝Ò≈£î+&Ü |üP]Ô>± Á|üeø£Ô≈£î ‘Ó*j·T
CÒkÕÔ&ÉT.
yÓTT<ä{Ï e÷qe⁄ì qT+∫ ∫e] Á|üeø£Ô es¡≈£î <˚e⁄ì ÄC„T <ÓÌeyÓTT<ä{Ï e÷qe⁄ì qT+∫ ∫e] Á|üeø£Ô es¡≈£î <˚e⁄ì ÄC„T <ÓÌeyÓTT<ä{Ï e÷qe⁄ì qT+∫ ∫e] Á|üeø£Ô es¡≈£î <˚e⁄ì ÄC„T <ÓÌeyÓTT<ä{Ï e÷qe⁄ì qT+∫ ∫e] Á|üeø£Ô es¡≈£î <˚e⁄ì ÄC„T <ÓÌeyÓTT<ä{Ï e÷qe⁄ì qT+∫ ∫e] Á|üeø£Ô es¡≈£î <˚e⁄ì ÄC„T <ÓÌe
yêDÏ $ì|æ+#˚ yêsêÔ Vü≤s¡T&ÉT Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì:`yêDÏ $ì|æ+#˚ yêsêÔ Vü≤s¡T&ÉT Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì:`yêDÏ $ì|æ+#˚ yêsêÔ Vü≤s¡T&ÉT Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì:`yêDÏ $ì|æ+#˚ yêsêÔ Vü≤s¡T&ÉT Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì:`yêDÏ $ì|æ+#˚ yêsêÔ Vü≤s¡T&ÉT Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì:` Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ
(n˝…’) <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ ñqï ndü+U≤´ø£ <ÓÌe <ä÷‘·˝À n‘·´+‘· $XÊ«dü bÕÁ‘·T&ÉT,

>ös¡e ˙j·TT&ÉT. <ÓÌe+ e<ä› eTôVAqï‘· kÕúq+ bı+~q yês¡T. Ç‘·qT Á|ü‹
ø±+ ˝Àq÷ <ÓÌyêC„qqT Äø±X¯+qT+&ç rdüT≈£îe∫Ã uÛÑ÷$Tô|Ì <ÓÌe Á|üeø£Ô≈£î
#˚]Ã <ÓÌe e÷sêZìï ‘Ó*ù| <ÓÌe<ä÷‘·.
á$<Ûä+>± uÛÑ÷$Tô|Ì |ü⁄{Ïºq yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï e÷qe »+≥ Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+
(n˝…’), Vü≤»s¡‘Y Vü≤yê (n˝…’) >±s¡T uÛÑ÷$Tô|Ì dü+#·]dü÷Ô <˚e⁄ì ÁbÕ]údü÷Ô Jeq+
>∑&É|ü kÕ>±s¡T.yê]øÏ ø£*–q dü+‘êHêìøÏ ≈£L&Ü <ÓÌe e÷s¡Z+ >∑T]+∫ ñ|ü<˚•dü÷Ô
e#êÃs¡T. Ä $<Ûä+>± Ä<ä+ (n˝…’) Vü≤yên˝…Ì <ë«sê ø£*–q dü+‘êq+˝À Vü‰;˝Ÿ,
ø±;˝Ÿ nH˚ Ç<ä›s¡T nqï <äeTTà≈£î eT<Ûä´ ˇø£kÕ] $yê<ä+ »]–+~. yê]
$yê<ä |ü]cÕÿs¡+ ø√dü+ Äø±+˝À <ÓÌyêC„ Á|üø±s¡+ yês¡T ø√s¡T≈£îqï edüTÔe⁄qT
ˇø£ Á|ü<˚X¯+˝Àñ+∫ <˚e⁄ìøÏ ÁbÕ]ú+#·T ø√yê*. me] yÓÌ|ü⁄ Hê´j·T+ ñ+≥T+<√
yê] edüTÔe⁄qT Äø±X¯+ qT+&ç ˇø£ ø±+‹ |ü⁄+»+ e∫Ã (ø±*Ã y˚düTÔ+~)
d”«ø£]düTÔ+~. <ëì <ë«sê yê] yÓÌ|ü⁄ rs¡TŒ edüTÔ+~. Ä$<Ûä+>± Vü‰;˝Ÿ ,ø±;˝Ÿ
<˚e⁄ìøÏ HÓÌy˚<ä´+>± ñ+∫q |ü<ësêú˝À Vü‰;˝Ÿ |ü<ësêúqT Äø±X¯+ qT+&ç
e∫Ãq ø±+‹ <äVæ≤+∫ y˚dæ+~. Bì‘√ rs¡TŒ ô|<ä›yê&ÓÌq Vü‰;˝Ÿ yÓÌ|ü⁄ e∫Ã+~.
n+<äT≈£î Ç+ø± ø√|ü+ ô|+#·T≈£îqï ‘·eTTà&ÉT ø±;˝Ÿ, Vü‰;˝ŸqT #·+|ü⁄‘êqì
nHêï&ÉT. n+<äT≈£î Á|ü‹>± Vü‰;˝Ÿ ªª ìX¯Ãj·T+>± <˚e⁄&ÉT uÛÑj·TuÛÑ≈£îÔT ø£yê]
‘ê´>±H˚ï (Ksê“˙H˚) d”«ø£]kÕÔ&ÉT. ˙e⁄ qqTï #·+|æHê, H˚qT e÷Á‘·+ ìqTï #·+|üqT.
yêdüÔyêìøÏ H˚qT düs¡« ˝Àø±≈£î b˛wü≈£î&ÓÌq n˝≤¢Vt≤≈£î (<˚e⁄ìøÏ) uÛÑj·T|ü&ÉT
‘·THêïqT. ˙e⁄ ˙ bÕ|ü+‘√ düVü‰ Hê bÕbÕìï ≈£L&Ü uÛÑ]+∫ qs¡ø£ yêdüT˝À
ˇø£&ÉT ø±yêì Hê ø√]ø£. eT]j·TT Ç<˚ <äTsêàs¡TZ Á|ü‹|òü+µµ nHêï&ÉT. ∫es¡≈£î
ø±;˝Ÿ eTqdüT‡ n‘·ì k˛<äs¡Tì Vü≤‘·´ yÓÌ|ü⁄πø |ü⁄]>=*Œ+~. ø±e⁄q n‘·&ÉT ‘·q
k˛<äs¡T&ÉT Vü‰;˝ŸqT #·+|æ qwüº+ bı+~q yê]˝À #˚] b˛j·÷&ÉT. Ä $<Ûä+>±
uÛÑ÷$Tô|’ yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï Vü≤‘·´ »]–+~. n+‘· es¡≈£î @ e÷qe⁄&É÷ #·ìb˛ì
ø±s¡D+>± n+‹eT dü+kÕÿs¡+ m˝≤ #˚j·÷˝À ø±;˝Ÿ≈£î ‘Ó*j·T˝Ò<äT.
ø±øÏ <ë«sê n+‘·´ ÁøÏj·TT H˚]Œ+#·&É+ :`ø±øÏ <ë«sê n+‘·´ ÁøÏj·TT H˚]Œ+#·&É+ :`ø±øÏ <ë«sê n+‘·´ ÁøÏj·TT H˚]Œ+#·&É+ :`ø±øÏ <ë«sê n+‘·´ ÁøÏj·TT H˚]Œ+#·&É+ :`ø±øÏ <ë«sê n+‘·´ ÁøÏj·TT H˚]Œ+#·&É+ :`
n|üð&ÉT <˚e⁄&ÉT ˇø£ ø±øÏì |ü+bÕ&ÉT. n~ ø±;˝Ÿ eTT+<äT≈£î e∫Ã yê*,
‘·q ø±ﬁ¯ﬂ‘√ ˇø£ >√‹ì ‘·$«+~. ‘·q ‘√{Ï ø±øÏ #·ìb˛‘˚ <ëì X¯yêìï á&ÉTÃ≈£î
e∫Ã >√‹˝À y˚dæ eT{Ïº‘√ ø£|æŒy˚dæ+~. <ëìì #·÷dæ ø±;˝Ÿ njÓ÷´! á |üøÏåøÏ
<˚e⁄&ÉT Á|ükÕ~+∫q C≤„q+ ≈£L&Ü Hê≈£î ˝Ò≈£î+&Üb˛sTT+<˚. Hêk˛<äs¡Tì <ë#˚

ñbÕj·T+ yÓ‘·ø£ ˝Òø£ b˛j·÷qT. nì u≤<Ûä|ü&ç, n<˚$<Ûä+>± Vü‰;˝Ÿ n+‹eT
dü+kÕÿs¡+ #˚XÊ&ÉT. n|ü⁄Œ&É‘·&ÉT bÕXÊÃ‘êÔ|ü |ü&˚yê]˝À #˚] b˛j·÷&ÉT. Bìì
ã{Ïº ‘Ó*dæq <˚eT+fÒ <˚e⁄ì ÄC„≈£î e´‹πsø£+>± #˚ùdyês¡T, yês¡T #˚ùd |üqT
>∑T]+∫ Ä˝À∫+#˚ ø£˙dü C≤„q+ ≈£L&Ü ˝Ò≈£î+&Ü ø√˝ÀŒ‘ês¡T. yês¡T #˚ùd |üqTT
eT+∫$ >±H˚ ñqï≥T¢ yê]øÏ nì|ædüTÔ+~. ∫es¡≈£î ‘·|ü⁄Œ ‘ÓTdüTø=ì bÕXÊÃ‘êÔ|ü
|ü&ÉT‘·T+{≤s¡T.
bÕ|ü |òü+ <ëìï ÁbÕs¡+_Û+#˚ yê] ô|ÌH˚ :`bÕ|ü |òü+ <ëìï ÁbÕs¡+_Û+#˚ yê] ô|ÌH˚ :`bÕ|ü |òü+ <ëìï ÁbÕs¡+_Û+#˚ yê] ô|ÌH˚ :`bÕ|ü |òü+ <ëìï ÁbÕs¡+_Û+#˚ yê] ô|ÌH˚ :`bÕ|ü |òü+ <ëìï ÁbÕs¡+_Û+#˚ yê] ô|ÌH˚ :`
Ä $<Ûä+>± uÛÑ÷$Tô|’ yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï e÷qe Vü≤‘·´ #˚dæq ø±s¡D+>±
ÄbÕ|ü+‘√bÕ≥T , Çø£ Á|üﬁ¯j·T+ es¡≈£î »]π> Vü≤‘·´ bÕ|ü uÛ≤s¡+ ≈£L&Ü
n‘·ìô|Ì yÓ÷|ü ã&ÉT‘·T+~. m+<äTø£+fÒ Ä bÕ|ü ø±sê´ìï ÁbÕs¡+_Û+#·&É+ e¢,
Ç‘·s¡TT ≈£L&Ü <ëìï #·÷∫ #˚j·T&É+ yÓTT<äT ô|&É‘ês¡T ø£qTø£ ‘·sê«‘· »]π>
bÕbÕ≈£î ≈£L&Ü n‘·H˚ ø±s¡D+ ne⁄‘ê&ÉT. n+<äTπø Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ bÕ|ü ø±s¡´+
qT+&ç uÛÑj·T|ü&ÉT‘·÷, n˝≤+{Ï yê{ÏøÏ <ä÷s¡+>± ñ+&Ü*. n<˚ $<Ûä+>± me¬sÌHê
ˇø£ |ü⁄D´ ø±sê´ìï ÁbÕs¡+_ÛùdÔ ,<ëì |ü⁄D´+ _Û+#·&Éy˚T ø±ø£, <ëìì #·÷∫
m+‘· eT+~ Ä#·]kÕÔs√ Ä|ü⁄D≤´ Á|ü‹|òü+ ≈£L&Ü n‘·ìøÏ _ÛdüTÔ+~. m+<äTø£+fÒ
Ä|ü⁄D´ ø±sê´ìï ÁbÕs¡+_Û+∫ n+<ä]ø° n˝≤+{Ï eT+∫ |üì #˚ùd e÷s¡Z<äs¡Ùø£+
#·÷bÕ&ÉT ø£qTø£. n+<äTπø eTq+ eT+∫|üqTT #˚j·T&É+˝À Ä+<ä]ø° e÷s¡Z
<äs¡Ùø£+>± ñ+&Ü*. BìH˚ <˚e⁄&ÉT KTsêHé˝À Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
y˚TeTT ÇÁkÕsT÷˝Ÿ dü+‘·‹ yê]øÏ á ñ‘·Ôs¡Te⁄ Ç#êÃeTT. ìX¯Ãj·T+>±
ˇø£ e´øÏÔ Vü≤‘·´ ≈£î ã<äTT>± >±˙, ˝Ò<ë uÛÑ÷$T˝À ø£˝À¢+ yê´|æ+|ü CÒdæq+<äT≈£î
>±˙ ø±≈£î+&Ü, me¬sÌHê ˇø£ e´øÏÔì (nHê´j·T+>±) #·+|æ‘˚, n‘·&ÉT düs¡« e÷qe
C≤‹ì #·+|æqfÒ¢. eT]j·TT me¬sÌHê ˇø£ e÷qe⁄ì ÁbÕD≤ìï ø±bÕ&ç‘˚, n‘·&ÉT
düs¡« e÷qeC≤‹ ÁbÕD≤ìï ø±bÕ&çqfÒ¢.
Ä ‘·s¡Tyê‘· uÛÑ÷$Tô|’ nH˚ø£ e÷qe»+≥T @s¡Œ&ç yê] dü+‘êq+ ô|s¡T>∑T‘·÷
b˛j·÷s¡T. ˇø£kÕ] Ç;¢wüß e÷≥T $ì <Ó’yê»„qT ñ¢+|òæT+∫q ø±s¡D+>±
dü«sêZìï ø√˝ÀŒsTT uÛÑ÷$Tô|’øÏ sêedæ e∫Ã+~. ø£qTø£ Çø£ m|üŒ{Ïø° <ëì e÷≥T
$ì yÓ÷düb˛ø£+&ç. ˇø£y˚ﬁ¯ yÓ÷düb˛sTT <ëì e÷≥˝À¢ e∫Ã <ëìì nqTdü]+#ês√,
MTs¡T ≈£L&Ü <ëì‘√u≤≥T qs¡ø£•ø£å nqTuÛÑ$+#·edæ ñ+≥T+~. Ç;¢wüß, <ëì
dü+‘êq+ m˝≤>∑÷ <Ó’yêÁ>∑Vü‰ìøÏ >∑T¬s’b˛sTT X¯|æ+#·ã&Ü¶s¡T, yê]øÏ qs¡ø£+ ìs¡íj·TyÓTÆ

b˛sTT+~. MTs¡T e÷Á‘·+ <Ó’ee÷s¡Z+˝À J$‘·+ >∑&ç|æ, <˚e⁄&çì e÷Á‘·y˚T Äsê~Ûdü÷Ô
ñ+&É+&ç. <Ó’yê<˚XÊìøÏ nqT>∑TD+>± MT J$‘·+ >∑&ç|æ‘˚ MTs¡T dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•+|üã&É‘ês¡T nì Ä<ä+(n˝…’) m|üŒ{Ïø£|üð&ÉT ‘·q dü+‘êHêìøÏ <˚e⁄ì qT+&ç
e#˚Ã ÄC„T $ì|ædü÷Ô , <ÓÌe dü+<˚XÊìï ‘Ó*j·TCÒdü÷Ô, Ç;¢düT(õHé) >∑T]+∫
ôV≤#·Ã]dü÷Ô e#êÃs¡T. ø£qTø£ Ç;¢wüß(ôwÌ‘êHé, õHé) ≈£îj·TT≈£îÔT n|üð&ÉT #Ó¢˝Ò<äT.
Ä<ä+ (n˝…’) dü+‘êq+ ≈£L&Ü ‘·+Á&ç #Ó|æŒq Á|üø±s¡+ <˚e⁄&çH˚ Äsê~Ûdü÷Ô Jeq+
>∑&É|ükÕ>±s¡T. ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ Ä<ä+ (n˝…’) Á|ü|ü+#· J$‘·ø±+ eTT–dæ b˛sTT+~.
n|üð&ÉT n‘·ì dü+‘êHêìøÏ ∫e] kÕ]>± ôV≤#·Ã]dü÷Ô Ç;¢wüß <˚e⁄ì‘√ yê>±›q+
#˚dæq $<Ûä+>± $TeTà*ï nìï yÓÌ|ü⁄ qT+&ç e÷≥T y˚dæ @<√$<Ûä+>± <ÓÌe e÷s¡Z+
qT+∫ ‘·|æŒ+#êì Á|üj·T‹ïkÕÔ&ÉT. MTs¡T <˚e⁄ì e<ä* Ç‘·s¡TqT |üPõ+#˚$<Ûä+>±
e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ #˚j·÷ì #·÷kÕÔ&ÉT. ‘·q‘√bÕ≥T qs¡ø±ìøÏ rdüT≈£î b˛e&ÜìøÏ
Á|üj·T‹ïkÕÔ&ÉT. MTs¡T Hê ‘·s¡Tyê‘· (H˚qT Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓ[ﬂq ‘·sês¡«‘·)
≈£L&Ü <˚e⁄ìπø $<Û˚j·TT˝…’, <˚e⁄ìH˚ Äsê~Û+#·+&ç, |üPõ+#·+&ç. Ç;¢düT e÷≥T
$ì e÷s¡ZÁuÛÑwüºyÓTÌ‘˚, #·ìb˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· XÊX¯«‘·+>± qs¡ø£ ìyêdüTT ø±edæ
ñ+≥T+~. ø£qTø£ #·ìb˛j˚T+‘· es¡≈£î <Ó’e $<Û˚j·TTT (eTTdæ¢+)>± J$+#·+&ç
nìôV≤#·Ã]+∫ Á|ü|üü+#·+ $&ç∫ (#·ìb˛j·÷s¡T) yÓﬁ≤¢s¡T. ÇHêï*˝≤¢Væ≤ e ÇHêïÇ˝…’Væ≤
sêõePHé
Ä<ä+(n˝…’) ñqï+‘· ø±+ @MT #˚j·T˝Òì Ç;¢wüß, Ä<ä+ (n˝…’)
Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓ[¢q ‘·s¡Tyê‘· n‘·ì dü+‘êq+ <ä>∑Zs¡≈£î yÓ[¢ <Ó’e+ >∑T]+∫
nb˛Vü≤qT düèwæº+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#ê&ÉT. ø±˙ yês¡T ªª ˙ e÷≥T $ì e÷
Hêqï>±s¡T ˇø£kÕ] yÓ÷düb˛sTT <Ó’yêÁ>∑Vü‰ìøÏ >∑Ts¡sTT dü«s¡Z+ qT+∫ á uÛÑ÷$Tô|’øÏ
|ü+|üã&Ü¶s¡T. ˙e⁄ e÷ ã<ä∆ÁX¯‘·Teì, ˙e÷≥T $ì <Ó’e+ $wüj·T+˝À e÷s¡Z+
‘·|æŒq yê]øÏ ˙‘√bÕ≥T qs¡ø±–ï˝À ø±T‘·÷ •ø£å nqTuÛÑ$+#· edæ ñ+≥T+<äì,
˙e⁄ e÷|üØø£å ø√dü+ |ü⁄{Ïº+#·ã&Ü¶eì, e÷ Hêqï>±s¡T ôV≤#·Ã]+#ês¡T. ø£qTø£
˙e⁄ eTeTà*ï yÓ÷dü–+#·˝Òe⁄ nHêïs¡T. n+<äT≈£î Ç;¢wüß ìsêX¯ #Ó+~ @MT
#˚j·T˝Òø£b˛j·÷&ÉT. ‘·s¡Tyê‘· ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ Ä<ä+(n˝…’) dü+‘êq+ ≈£L&Ü yê]
|æ¢≈£î <Ó’ee÷s¡Z+ >∑T]+∫ ‘Ó*j·TCÒdæ(H˚]Œ+∫) Ç;¢wüß eTq X¯Á‘·Teì n‘·ì
e÷≥T $ì me¬s’‘˚ <Ó’ee÷s¡Z+ e<ä* n‘·ì e÷≥T nqTdü]kÕÔs√ yê]ì
n‘·ì‘√bÕ≥T qs¡ø£+˝À •ø£å nqTuÛÑ$+#· edæ ñ+≥T+<äì ôV≤#·Ã]+∫ πøe+

@ø£<Ó’yêH˚ï |üPõ+#·+&ç nì #Ó|æŒ yê] J$‘·ø±+ |üP]Ô nsTTq ‘·s¡Tyê‘·
Á|ü|ü+#·+ M&ç yÓ[¢b˛j·÷s¡T (#·ìb˛j·÷s¡T).
‘·sê«‘· ø=ìï ‘·sê es¡≈£Lmes¡÷ Ç;¢düT e÷≥T $q˝Ò<äT πøe+
ˇπø <˚e⁄&çH˚ Äsê~Ûdü÷Ô, <˚e⁄&ÉT #·÷|æq e÷s¡Z<äs¡äÙø£+ Á|üø±s¡+ Jeq+ >∑&É|ü
kÕ>±s¡T. n+fÒ yÓTT≥º yÓTT<ä≥ Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄{Ïºq e÷qe⁄+‘ê ˇπø <˚e⁄&çì
ÁbÕ]údü÷Ô, n+‘ê ø£dæ ˇπø kÕe÷õø£ es¡Z+>± ñ+&˚yês¡T.yê]˝À mes¡÷ <˚e⁄ìøÏ
s¡÷bÕìï ø£*Œ+∫ |üPõ+#·&É+ >±˙, Äsê~Û+#·&É+ >±˙, $$<Ûä C≤‘·TT eT‘êT>±
$&çb˛e&É+>±˙ #˚j·T˝Ò<äì düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~. #·]Á‘·˝À ≈£L&Ü BìøÏ Ä<ÛësêT
ñHêïsTT.
Ç;¢düT e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚sTT+#·&É+ :`Ç;¢düT e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚sTT+#·&É+ :`Ç;¢düT e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚sTT+#·&É+ :`Ç;¢düT e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚sTT+#·&É+ :`Ç;¢düT e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚sTT+#·&É+ :` Çø£ e÷qe⁄qT H˚s¡T>± <Ó’ee÷s¡Z+ qT+∫
‘·|æŒ+#·&É+ ≈£î<äs¡<äì ìsêX¯ #Ó+~q Ç;¢wüß, ˇø£ |üHêï>∑+ s¡∫+#ê&ÉT. n|üŒ{Ï
es¡≈£L n+‘ê ø£dæ ˇπø düeT÷Vü≤+>± @ø£ <Ó’yêsê<Ûäq #˚düTÔqï e÷qe⁄ <ä>∑Zs¡¬ø[¢
ªªMTs¡T πøe+ @ø£<Ó’yêsê<Ûäq #˚j·T&É+ eT+∫ |üH˚. Ç˝≤#˚j·T&É+ e¢ MTs¡T
dü«s¡Z+˝À Á|üy˚•kÕÔs¡T. ø±˙ MTs¡T Á|ü‹ s√p #·÷düTÔqï dü÷s¡T´DÏí >∑eTì+#·+&ç.
n+<äT˝À m≥Te+{Ï X¯øÏÔ ñ+<√ #·÷&É+&ç. dü÷s¡T´&˚ ñ<äsTT+#·≈£î+fÒ MT≈£î
yÓT>∑T ˝Ò<äT. yÓT>∑T ˝Ò≈£î+fÒ MTs¡T |üqTT #˚düTø√e&É+, ÄVü‰s¡+ dü+bÕ~+#·&É+
»s¡>∑<äT. n˝≤+{Ï yÓT>∑Tì#˚Ã dü÷s¡T´&ç˝À eTVü≤‘·Ôs¡ X¯øÏÔ ñ+~. <ëì qT+&ç
MTs¡T mH√ï ˝≤uÛ≤T bı+<äT‘·THêïs¡T ø£<ë. n~ ˝Ò≈£î+fÒ MTJ$‘·y˚T n+<Ûäø±s¡+
nsTTb˛‘·T+~. n˝≤+{Ï eTVü≤‘·Ôs¡ X¯øÏÔ ø£*–q dü÷s¡T´ìøÏ ˇø£ s¡÷bÕìï ø£*Œ+∫
>ös¡$+#·&É+ e¢ MT≈£î eT+∫ »s¡T>∑T‘·T+~.µµ nì nH˚ø£ ø£*Œ‘êT #Ó|æŒ, yê]
eTqdüT˝À¢ nb˛Vü≤T düèwæº+#ê&ÉT.yê]˝À ø=+<äs¡T n~ <˚e⁄&ÉT eTqø√dü+ yÓT>∑T,
y˚&ç Çe«&ÜìøÏ ‘·j·÷s¡T #˚dæq ˇø£ düèwæº e÷Á‘·y˚T. <ëì˝À dü«j·T+>± @ X¯øÏÔ
˝Ò<äT. nì nHêïs¡T. eT] ø=+<äs¡T eTq+s√p <ëìì #·÷düTÔHêï+. n+<äT˝À
<˚e⁄&ÉT @<√ X¯øÏÔ ñ+∫ ñ+{≤&ÉT. <ëì s¡÷bÕìï ‘·j·÷s¡T #˚dæ >ös¡$+#·&É+˝À
‘·|ü⁄Œ ˝Ò<äT ø£<ë. nì <ëìøÏ ˇø£ s¡÷bÕìï ø£*Œ+∫ ‘·j·÷s¡T #˚XÊs¡T. n<˚$<Ûä+>±
ì|ü⁄Œ qT+&ç eT+≥T yÓTe&ÉT ‘·THêïsTT. <ëì˝À ø±*Ãy˚ùd X¯øÏÔ <ë–ñ+~.
<ëì qT+&ç eTq+ ÄVü‰sêìï ‘·j·÷s¡T #˚düT ≈£î+≥THêïeTT. Nø£{Ï˝À yÓT‘·Ts¡T
bı+<äT‘·THêï+. »+‘·Te⁄ qT+&ç s¡øÏå+#·T ø=+≥THêï+. n≥Te+{Ï X¯øÏÔøÏ s¡÷bÕìï
ø£*Œ+∫ >ös¡$+#·&É+ ‘·|ü⁄Œ˝Ò<äT ø£<ë. nì <ëìøÏ ˇø£ s¡÷bÕìï ø£*Œ+∫ ‘·j·÷s¡T

#˚sTT+#ê&ÉT Ç;¢düT.
Ä$<Ûä+>± Á|üø£è‹ ˝Àì Á|ü‹ edüTÔe⁄‘√ e÷qe⁄ìøÏ @<√$<Ûä+>± ˝≤uÛÑ+
ñ+&É&É+‘√ Ä ˝≤uÛ≤ìï #·÷|æ+∫, yê{Ï˝À @<√ X¯øÏÔ ñqï<äì, yê{ÏøÏ s¡÷bÕT
ø£*Œ+#·&ÜìøÏ e÷qe⁄ eTqdüT‡˝À nb˛Vü≤T ø£*Œ+#ê&ÉT. Çe˙ï e÷qe⁄qT
<˚e⁄ì ÁbÕs¡úq qT+&ç e÷s¡Z+ ‘·|æŒ+#·&ÜìøÏ Ç;¢düT (õHé) #˚düTÔqï |üHêï>∑+ nì
yês¡T Á>∑Væ≤+#·˝Ò<äT. πøe+ >ös¡e+>± yê{Ï ∫Á‘êT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&Éy˚T ø£<ë
nì nqT≈£îHêïs¡T. n<˚$<Ûä+>± yê{Ïì #·÷XÊπsø±˙, m|ü⁄Œ&É÷ yê{Ïì |üPõ+#·&É+
>±˙, Äsê~Û+#·&É+ >±˙ #˚j·T˝Ò<äT. m+<äTø£+fÒ ne˙ï dü«j·T+>± yê] #˚‘·T‘√
‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï Á|ü‹eT˝Òqì yê]øÏ ‘ÓTdüT. yê{Ï˝À m˝≤+{Ï X¯øÏÔ ˝Ò<äì
yê]øÏ ‘ÓTdüT. ø£qTø£ yês¡T m|ü⁄Œ&É÷ yê{Ïì Äsê~Û+#·˝Ò<äT. Ç;¢düT ≈£L&Ü
yê]#˚‘· Ä|üì #˚sTT+#·˝Òqì }s¡≈£î+&ç b˛j·÷&ÉT.
Ä‘·sê«‘· yê] dü+‘êq+ ô|]– ô|<ä› yê¬sÌq|ü⁄&ÉT, Ç;¢düT yê] e<ä›≈£î
yÓ[ﬂ <˚e⁄&çì eTq+ #·÷&É˝ÒeTT. <˚e⁄&ÉT düèwæº+∫q á düèwæº sêX¯óqT |üPõùdÔ
<˚e⁄&çì |üPõ+∫ qfÒ¢qì, yê{Ï e¢ eTq≈£î mH√ï ñ|üjÓ÷>±T ≈£L&Ü ø£T>∑T
‘·THêïj·Tì,n+<äTπø MTô|<ä›T yê{Ï s¡÷bÕT #˚dæô|{≤ºs¡ì, mH√ï ø£≥Tº ø£<∏äT,
ø£*Œ‘êT düèwæº+∫ yê] eTqdüT˝À¢ Ä∫Á‘êH˚ |üPõ+#˚≥≥T¢>± |ü⁄]>=˝≤Œ&ÉT.
m≥Te+{Ï Ä<ÛësêT ˝Òì e÷≥T ø£*Œ+∫ yê]ì <˚e⁄ì Äsê<Ûäq qT+∫
‘·|æŒ+∫, düèwæºsêX¯óqT Äsê~Û+#˚≥≥T¢>± e÷s¡Z+ ‘·|æŒ+#ê&ÉT. yê]˝À ø=+<äs¡T
Ç;¢düT e÷≥T $ì yê{ÏH˚ |üPõ+#·&É+, Äsê~Û+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. ø=+<äs¡T
e÷Á‘·+ Ç<ä+‘ê Ç;¢düT eTq*ï <ÓÌee÷s¡Z+ qT+∫ ‘·|æŒ+#˚ |üHêï>∑+ nì,
<˚e⁄ìøÏ ÄÁ>∑Vü≤+ ø£*–+#˚≥≥T¢ #˚j·T&ÜìøÏ Ç˝≤ #ÓãT‘·THêï&Éì, Ä ∫Á‘êqT

|üPõ+#·˝Ò<äT. πøe+ <˚e⁄&çH˚ Äsê~Û+#êì, n‘·ìH˚ |üPõ+#êì nHêïs¡T.
düèwæºø£s¡ÔqT e<ä* eTq #˚‘·T‘√ ‘·j·÷s¡T #˚dæq ∫Á‘êqT, Á|ü‹eTqT
Äsê~Û+#· sê<äì, n+<äT˝À m≥Te+{Ï X¯øÏÔ ˝Ò<äì, eTq+ @<ÓÌHê Ä]∆ùdÔ eTq
e÷≥qT $q˝Òeì, n˝≤+{Ï yê{Ïì ÁbÕ]úùdÔ <˚e⁄ìøÏ ÄÁ>∑Vü≤+ ø£T>∑T‘·T+<äì
nHêïs¡T.
á $<Ûä+>± yÓTT<ä{Ï kÕ]>± e÷qe⁄˝À ¬s+&ÉT esêZT>± N*b˛j·÷s¡T.
πøe+ <˚e⁄&çH˚ $X¯«dæ+∫, ÁbÕ]ú+#˚ @ø£ <ÓÌyêsê<Ûä≈£î es¡Z+ ˇø£{Ï. <˚e⁄&ç‘√
bÕ≥T $Á>∑Vü‰qT |üPõ+#˚ ãVüQ <ÓÌyêsê<Ûä≈£î es¡Z+ ˇø£{Ï. á$<Ûä+>±
e÷qe⁄˝À ¬s+&ÉT esêZT>± @s¡Œ&É&É+ »]–+~. Ç|üŒ{Ï es¡≈£L ˇπø kÕe÷ø£
es¡Z+>± J$+∫q e÷qe⁄˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï kÕ] ¬s+&ÉT esêZT>± N*b˛sTT
<˚e⁄ìøÏ ã<äTT $Á>∑Vü‰qT Äsê~Û+#·&É+ yÓTT<äTô|{≤ºs¡T. <˚e⁄ìøÏ kÕ{Ï
ø£*Œ+#·&É+,s¡÷bÕqT ø£*Œ+#·&É+ yÓTT<ä˝…’+~. BìH˚ ns¡;“˝À ªª wæsYÿ µµn+{≤s¡T.
Ä‘·s¡Tyê‘· ãVüQ <ÓÌyêqT |üPõ+#˚ $Á>∑Vü‰sê<Ûä≈£îT Áø£y˚TD≤ düèwæº˝Àì
Á|ü‹ edüTÔe⁄‘√q÷ ˝≤uÛÑ+ bı+<ä&É+‘√, yês¡T Ä edüTÔe⁄H˚ Äsê~Û+#·&É+,
|üPõ+#·&É+ yÓTT<äTô|{≤ºs¡T. nH˚ø£ s¡ø± $Á>∑Vü‰T, JesêX¯ó u§eTàT ‘·j·÷s¡T
#˚dæ yê{Ïì ÁbÕ]ú+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. Ç~ e÷qe⁄T dü«j·T+>±
‘·j·÷s¡T#˚düT≈£îqï |ü<ä∆‹ ø±ã{Ïº, yê]øÏ ø£˙dü Ä˝À#·Hê C≤„q+ ≈£L&Ü ˝Ò≈£î+&Ü
b˛sTT+~. eTq #˚‘·T‘√ ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï u§eTàT, dü«j·T+>± ‘·eTqT
‘êeTT s¡øÏå+#·Tø√˝Òì á Á|ü‹eTT, eTq*ï m˝≤s¡øÏåkÕÔsTT? nì≈£L&Ü Ä˝À∫+#·
˝Òø£ b˛j·÷s¡T. dü«j·T+>± eTq+≈£L&Ü #·÷düTÔHêïeTT, ø=ìï #√≥¢ $Á>∑Vü‰T
es¡<ä≈£î ø=≥Tºø=ì b˛e&É+, uÛÑ÷ø£+bÕ˝À ‘·THê‘·Tqø£˝…Ì HêX¯qyÓTÌ b˛e&É+,
yêq≈£î ‘·&çdæ, m+&É≈£î m+&ç bÕ&ÉTã&ç b˛e&É+, yÓTT<ä˝…Ìq yê{Ï qT+&ç e÷qe⁄˝Ò
yê{Ïì s¡øåÏdüTÔHêïs¡T ø±˙, Ä$Á>∑Vü‰T ‘·eTqT ‘êeT ≈£L&Ü ø±bÕ&ÉTø√˝Òø£
b˛‘·THêïsTT. n<˚ $<Ûä+>±, bÕeTT ø±≥T≈£î >∑T¬sÌ #·ìb˛e&É+ #·÷|æ+∫, düs¡Œ<˚e‘·qT
|üPõùdÔ, MT≈£î y˚TT »s¡T>∑T‘·T+<äì, düsêŒ Äø±sêT ‘·j·÷s¡T #˚sTT+∫
yê{Ïì |üPõ+#˚ düVü‰ Ç#êÃ&ÉT. Ä$<Ûä+>± ø=+<äs¡T Hê>∑ <˚e‘· nH˚ ù|s¡T‘√
<ëìì |üPõ+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. n˝≤π> es¡¸+, ‘·TbòÕqT ;ÛuÛÑ‘ê‡qT #·÷|æ+∫
yêq<˚e⁄&ç ù|s¡T‘√ u§eTàqT ‘·j·÷s¡T #˚dæ |üPõùdÔ MT≈£î s¡ø£åD ø£T>∑T ‘·T+<äì,
<ëìøÏ ˇø£ Äø±sêìï ‘·j·÷s¡T#˚sTT+∫, |üPõ+#˚≥≥T¢ #˚XÊ&ÉT. n˝≤π> »+

˝Ò≈£î+fÒ eTìwæ ã‘·ø£ ˝Ò&Éì, Á|üø£è‹ yÓÌ|üØ‘ê´‘√ » Á|üfi¯j·T+ e∫Ã ˙{Ï
Á|üyêVü≤+ e¢ qwüº+ ø£*–‘˚ »<˚e‘· ù|s¡T‘√ uÛÑj·T+ ø£*Œ+∫, <ëì $Á>∑Vü‰T
‘·j·÷s¡T #˚sTT+#ê&ÉT.
á$<Ûä+>± düèwæºì ‘·j·÷s¡T #˚dæq düèwæºø£s¡Ô nsTTq <˚e⁄ì Äsê<Ûäq
qT+∫ ‘·|æŒ+∫, $Á>∑Vü‰qT Äsê~Û+#·&É+ yÓTT<äT ô|{Ïº+∫, e÷s¡ZÁuÛÑwüº+
#˚sTT+#ê&ÉT. eT∞fl yê]˝À esêZT düèwæº+∫, ø=+‘· eT+~ ø=ìï $Á>∑Vü‰qT
|üPõ+∫ , ø=ìï $Á>∑Vü‰qT ìsêø£]+#·&É+ #˚sTT+#ê&ÉT. n+<äTπø ø=+<äs¡T
e÷≈£î Ä <˚e⁄&ÉT ˝Ò&ÉT. <ëìì y˚TeTT |üPõ+#ê*‡q nedüs¡+ ˝Ò<äT n+{≤s¡T.
á$<Ûä+>± Äs√E <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ ªª áÄ<ä+ eq H˚qT qs¡ø±ìøÏ
b˛edæ e∫Ã+~. ø£qTø£ Ä<ä+ì, Ä<ä+ dü+‘êHêìï nìï yÓÌ|ü⁄ qT+∫ e÷≥T
y˚dæ yê] eTqdüT˝À¢ nb˛Vü≤T düèwæº+∫ ˙e÷s¡Z+qT+∫ ‘·|æŒkÕÔqT µµ nì
X¯|ü<∏ä+ #˚dæq $<Ûä+>± n+<ä]˙ e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ #˚sTT+#ê&ÉT.
m|üð&Ó’‘˚ yês¡T áÁ|ü|ü+#êìï düèwæº+∫, q&ç|ædüTÔqï düs¡« X¯øÏÔe+‘·T&ÓÌq
düèwæºø£s¡Ô <˚e⁄ì e<ä*, <˚e⁄&ÉT ìs¡ísTT+∫q ìj·TeT ìã+<Ûäq‘√ ≈£L&çq Jeq
$<Ûëq+ e<ä*, <˚e⁄ìøÏ s¡÷bÕT ø£*Œ+∫, Á|ü|ü+#·+˝À <˚ì˙ düèwæº+#·˝Òì,
m≥Te+{Ï X¯ø°Ô ˝Òì, dü«j·T+>± ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï Äø±sêqT |üPõdü÷Ô,
$Á>∑Vü‰sê<Ûäq≈£î, edüTÔ Äsê<Ûäq≈£î bÕŒ&çHês√ yê]˝À ø£˙dü Ä˝À#·Hê C≤„q+
ø°åDÏ+∫+~.
n+‘· es¡≈£î düC≤e⁄>± kÕ>∑T‘·Tqï yê] Jeq $<Ûëq+, yês¡T dü«j·T+>±
ìs¡ísTT+#·T≈£îqï |ü<Ûä∆‘·T‘√ e÷s¡TŒT »]–, #Ó&ÉT yÓÌ|ü⁄ <ë] eT[fl+~. |òü*‘·+>±
<˚e⁄ì uÛÑj·T+ b˛sTT, yês¡T J$‘·+˝À #˚ùd |üqT≈£î #·ìb˛sTTq ‘·sê«‘·
<˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ ˝…ø£ÿ #·÷bÕH˚ uÛÑj·T+ b˛sTT+~. á Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ n+‘ê
nqTuÛÑ$+#ê*. ø£qTø£ Äq+<ä+ ø√dü+ @$T #˚dæHê ‘·|ü⁄Œ ˝Ò<äT, nì Ç;¢düT
yê] Á|ü‹ #Ó&ÉT|üì˙ eT+∫>± #·÷|æ+∫, yê]øÏ ‘Ó*j·T ≈£î+&ÜH˚ düe÷»+˝À
#Ó&ÉTqT yê´|æ+|ü CÒXÊ&ÉT. <ëì‘√ yê]˝À #Ó&ÉT|üqTT Á|üã* b˛j·÷sTT. sêqT
sêqT <ÓÌe e÷s¡Z+˝À q&ç#˚yês¡T n+‘·]+∫ b˛>±, |üP]Ô>± $Á>∑Vü‰sê<Ûäq, #Ó&ÉT
|üqTT, nHê´j·÷T, nÁø£e÷T, n‘ê´#êsêT, no¢‘·, nsê#·ø±T
Á|üã*b˛sTTq düe÷»+ ‘·j·÷s¡sTT+~. |üP]Ô>± <˚e⁄ìï ÁbÕ]ú+#˚yêπs ˝Òì düe÷»+
‘·j·÷s¡sTT+~.

<ÓÌeÁ|üeø£Ô (<ÓÌe dü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT)<ÓÌeÁ|üeø£Ô (<ÓÌe dü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT)<ÓÌeÁ|üeø£Ô (<ÓÌe dü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT)<ÓÌeÁ|üeø£Ô (<ÓÌe dü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT)<ÓÌeÁ|üeø£Ô (<ÓÌe dü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT):` n˝≤+{Ï düeTj·T+˝À yê]˝À
qT+#˚ ˇø£ eT+∫ q&Ée&çø£, eT+∫ eTqdüT‡, C≤„q+ ø£*–q ˇø£ e´øÏÔì <˚e⁄&ÉT
m+#·T≈£îHêï&ÉT. n‘·ì e<ä›≈£î |ü$Á‘· <ÓÌe<ä÷‘· nsTTq õÁu≤sT÷˝Ÿ(n˝…Ì) >±]ì
|ü+|æ, <˚e⁄ì Ä»„qT $ì|æ+∫,yê{Ïì Á|ü»≈£î ‘Ó*j·T CÒj·TeTì #ÓbÕŒ&ÉT.
Ä$<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT mqTïø=ìq e´øÏÔì ªª <ÓÌeÁ|üeø£Ô µµn+{≤s¡T. <ÓÌe dü+<˚XÊìï
Á|ü»≈£î ‘Ó*j·TCÒùd <ÓÌedü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT n+{≤s¡T. n˝≤ mqTïø√ã&çq <Ó’eÁ|üeø£Ô
e<ä›≈£î <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ n‘·´+‘· Á|æj·TyÓTÆq Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sTT˝Ÿ (n˝…’) nH˚ <Ó’e<ä÷‘·,
<˚e⁄ì Ä»„qT Äø±X¯+ qT+&ç uÛÑ÷$Tô|’øÏ rdüT≈£îe∫Ã $ì|ækÕÔ&ÉT. Ä <Ó’e<ä÷‘·
πøe+ mqTïø√ã&çq Á|üeø£Ô≈£î e÷Á‘·y˚T ø£qã&ÉT‘ê&ÉT. Ä <ÓÌe<ä÷‘· $ì|æ+∫q
ÄC„qT Á|üeø£Ô düs¡« e÷qe⁄≈£î ‘Ó*j·TCÒdæ <ÓÌee÷s¡Z+ #·÷|ækÕÔ&ÉT. düèwæº m˝≤
yÓTT<ä˝…Ì+<√, düèwæºì mes¡T ‘·j·÷s¡T #˚XÊs√, m+<äT≈£î ‘·j·÷s¡T #˚XÊs√, eTq+
m+<äT≈£î uÛÑ÷$Tô|ÌøÏ sêedæ e∫Ã+<√, yÓTT<ä{À¢ e÷qe⁄+‘ê ˇπø düèwæºø£s¡ÔqT
m˝≤ Äsê~Ûdü÷Ô ñ+&˚yês√, Ä‘·sê«‘· Ç;¢düT yê]ì m˝≤ e÷s¡Z+ ‘·|æŒ+#ê&√,
Ç;¢düT eTqqT |üØøÏ¸+#·&É+ ø√dü+ m˝≤ |ü+|üã&Ü¶&√, n‘·ì e÷≥T $ì
<ÓÌe e÷s¡Z+ e<ä* <˚e⁄ìøÏ s¡÷bÕqT ø£*Œ+∫ yê{Ïì Äsê~Û+#˚ yê]ì,düèwæº˝Àì
Je⁄ s¡÷bÕqT Äsê~Û+#˚ yê]ì <˚e⁄&ÉT m˝≤ Ç;¢düT‘√bÕ≥T qs¡ø£+˝À
y˚kÕÔ&√, <ÓÌe Á|üeø£Ô #·÷|æq <ÓÌee÷s¡Z+ô|Ì Ä#·]+#˚yê]ì m˝≤ dü«s¡Z+˝À Á|üy˚X¯
ô|&É‘ê&√ yÓTT<ä˝…Ìq $wüj·÷qT $es¡+>± ‘ÓT|ü⁄‘·÷ Á|üeø£Ô Á|ü»+<ä]˙ @ø£
<ÓÌyêsê<Ûäq yÓÌ|ü⁄≈£î |æTkÕÔ&ÉT. me¬sÌ‘˚ n‘·ì e÷≥T $X¯«dæ+∫, Á|ü|ü+#·+˝Àì
ì<äs¡ÙHêqT #·÷∫, ‹]– @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq yÓÌ|ü⁄≈£î eTs¡T‘ês√ yê]ì
$X¯«dæ+#˚yês¡T ªªeTTdæ¢+µµ n+{≤s¡T. me¬sÌ‘˚ Á|üeø£Ô e÷≥qT $X¯«dæ+|üø£, <˚e⁄ì
Ä»„qT ìsêø£]kÕÔs√ yê]ì $X¯«dæ+#·ì yês¡T, Ä$XÊ«dæ ªªø±|òæsYµµ n+{≤s¡T.
<˚e⁄ì $X¯«dæ+∫q ‘·sê«‘· ≈£L&Ü Ç‘·s¡ Á|ü‹eTqT, Je⁄qT Äsê~Û+#˚ yê]ì
ãVüQ <ÓÌyêsê<Ûä≈£îT ªªeTTÁwæ≈£îTµµ n+{≤s¡T. ô|ÌøÏ ˇπø <˚e⁄ì Äsê~Û+#˚≥≥T¢ ñ
+&ç, eTqdüT‡˝À $XÊ«dü+˝Òø£ ãVüQ<ÓÌyêsê<Ûäq yÓÌù| qeTàø£+ ø£*–q yê]ì
ø£|ü≥TT ªªeTTHê|òæø˘µµ n+{≤s¡T.
<ÓÌe Á|üeø£ÔqT nqTdü]ùdÔH˚ yÓ÷ø£åe÷s¡Z+:`<ÓÌe Á|üeø£ÔqT nqTdü]ùdÔH˚ yÓ÷ø£åe÷s¡Z+:`<ÓÌe Á|üeø£ÔqT nqTdü]ùdÔH˚ yÓ÷ø£åe÷s¡Z+:`<ÓÌe Á|üeø£ÔqT nqTdü]ùdÔH˚ yÓ÷ø£åe÷s¡Z+:`<ÓÌe Á|üeø£ÔqT nqTdü]ùdÔH˚ yÓ÷ø£åe÷s¡Z+:` m+<äTø£+fÒ <˚e⁄&ÉT e÷qe⁄ì
Ä‘·àqT |ü⁄{Ïº+∫q ‘·sê«‘· <ëì s¡÷bÕìï ‘·*¢ >∑s¡“¤+˝À •X¯óe⁄>± ‘·j·÷s¡T#˚dæ
n+<äT˝À Á|üy˚X¯ô|&É‘ê&ÉT. ‘·sê«‘· @MT ‘Ó*j·Tì, ø£àwü+˝Òì Vü≤è<äj·T+‘√

Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄{ÏºkÕÔ&ÉT. Á|ü|ü+#·+ ˝Àì düèwæºì #·÷∫ <˚e⁄ì $X¯«dæ+#˚ $<ÛäyÓTÌq
C≤„Hêìï Á|ükÕ~kÕÔ&ÉT. ø£qTø£ Á|ü‹ e÷qe⁄&É÷ Á|üø£è‹ yÓÌ|ü⁄πø eTs¡*, á düèwæºì
‘·j·÷s¡T #˚dæq @ø£<ÓÌyêH˚ï $X¯«dækÕÔ&ÉT. n+<äTπø ∫qï |æ¢T m|ü⁄Œ&É÷ ìC≤H˚ï
#ÓãT‘ês¡T. ø±˙ n‘·ì ‘·*¢<ä+Á&ÉTT, ≈£î≥T+ã+, düe÷»+, |ü]düsêT, n‘·ìì
Áù|πs|æ+∫ Ç‘·s¡ e÷sêZ yÓÌ|ü⁄ rdüT≈£î b˛‘ês¡T. ø£qTø£ n‘·&ÉT ô|]– ô|<ä›yê&ÓÌq
‘·sê«‘· n‘·ì eTT+<äT ¬s+&ÉT e÷sêZT ñ+{≤sTT. yÓTT<ä{Ï~Ï <˚e⁄&ÉT
düèwæº+∫q Á|üø£è‹e÷s¡Z+, $X¯«+, <˚e⁄&ÉT dü÷∫+∫q ìj·Te÷T, düVü≤»yÓTÌq
e÷qe J$‘·+. Bìì <ÛäèMø£]+#· &ÜìøÏ <˚e⁄&ÉT Á|ü‹ ø±+ ˝Àq÷ Á|üeø£Ô˝qT,
<ÓÌe Á>∑+<∏ëqT |ü+|æ+#ê&ÉT. ¬s+&Ée~ e÷qe⁄T dü«j·T+>± ø£*Œ+#·T≈£îqï
ìj·Te÷T, ø£≥Tºu≤≥T¢, Ç;¢düT ø£*Œ+∫q ÁuÛÑeTT, ø£*Œ‘· J$‘·+. Bìì <ÛäèMø£]+#·
&ÜìøÏ m≥Te+{Ï Ä<ÛësêT ˝Òe⁄. M≥ìï+{Ïì u≤>± |ü]o*ùdÔ Á|ü‹ ˇø£ÿ]eTqdü÷‡
düŒwüº+>± dü‘·´+ yÓÌ|ü⁄πø, Á|üø£è‹ yÓÌ|ü⁄πø, ˇπø <˚e⁄ì yÓÌ|ü⁄πø eTs¡T‘·T+~. m+<äTø£+fÒ
ÄeTqdüT‡qT #˚dæ+~ ≈£L&Ü Ä<˚e⁄&˚ ø£qTø£. ø±˙ |ü]düsêT, düe÷»+, |üs¡Te⁄,
Á|ü‹wüº yÓTT<ä˝…Ìq$ eTq≈£î dü‘ê´ìï ˇ|ü⁄Œø√e&ÜìøÏ n&ÉT¶ |ü&É‘êsTT. Ç<˚ eTq≈£î
|üØø±¸ düeTj·T+. me¬sÌ‘˚ ‘·q eTH√yê+#Û·qT e<ä* dü‘·´+ d”«ø£]kÕÔ&√ n‘·qT
ÇVü≤,|üs¡ ˝Àø±˝À yÓ÷ø£å+ bı+~, dü«s¡Z+˝À Á|üy˚•kÕÔ&ÉT. me¬sÌ‘˚ ‘·q
eTH√yê+#Û·≈£î ˝ÀHÓÌ, düe÷»+˝À qT>∑Ts¡÷ @$<Ûä+>± #˚kÕÔs√, n˝≤π> #˚dü÷Ô,
dü‘·´+ düŒwüº+>± ‘Ó*dæq|üŒ{Ïø° <ÓÌeÁ|üeø£Ô e÷≥qT, <ÓÌee÷sêZìï ìsêø£]kÕÔs√
yês¡T yÓ÷ø£å+ bı+<äø£, Ç;¢düT‘√bÕ≥T qs¡ø£ ìyêdü+ bı+<äT‘ês¡T. á$wüj·÷qT
Á>∑Væ≤+∫ Ä#·]+#·&ÜìøÏ eTqô|Ì me] ãe+‘·eT÷ ñ+&É<äT. dü«j·T+>± me¬sÌ‘˚
<˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T|ü&ç, dü‘·´e÷s¡Z+ô|Ì Ä#·]+#êì ø√s¡T≈£î+{≤s√ yê]πø <˚e⁄&ÉT Ä
C≤„Hêìï Á|ükÕ~kÕÔ&ÉT. me¬sÌ˚‘˚ dü‘ê´ìï ‹s¡düÿ]+∫ n|üe÷s¡Z+ bı+<äT‘ês√
yê]øÏ <˚e⁄&ÉT ªªyês¡T ø√s¡T≈£îqï e÷s¡Z+ yÓÌ|ü⁄πø rdüT≈£î b˛‘êqT. ∫e]øÏ yê]øÏ
•ø£¸ $~ÛkÕÔqT µµ n+≥THêï&ÉT.
e÷qe⁄&çøÏ nìï $wüj·÷ >∑T]+∫, düèwæº s¡Vü≤kÕ´ >∑T]+∫ |üP]Ô>±
‘Ó*j·T<äT. n$ á düs¡« düèwæºì |ü⁄{Ïº+∫q düèwæºø£s¡Ôπø ‘ÓTdüT. Ädüèwæºø£s¡Ô ‘·q
dü+<˚XÊqT <ÓÌe<ä÷‘· <ë«sê ‘êqT m+#·T≈£îqï Á|üeø£Ô≈£î e÷Á‘·y˚T ‘Ó*j·TCÒkÕÔ&ÉT.
ø£qTø£ Á|üeø£Ô <ë«sêH˚ eTq≈£î <ÓÌe e÷s¡Z+, düèwæº s¡Vü≤dü´+ ‘ÓTdüTÔ+~. Á|üeø£Ô
‘Ó*|æq $wüj·÷T eTq+ u≤>± |ü]o*+∫qf…¢Ì‘˚ Á|ü|ü+#·+˝À nH˚ø£ ì<äs¡ÙHêT

eTq≈£î ø£ì|ækÕÔsTT. n$#êT eTq+ n‘·ìï $X¯«dæ+#·&ÜìøÏ. m+<äTø£+fÒ
Ä$wüj·÷T düèwæºì |ü⁄{Ïº+∫q düèwæºø£s¡Ô‘·|üŒ, mes¡÷ ‘ÓT|ü˝Òs¡T. dü«j·T+>±
Á|üeø£Ô≈£î ≈£L&Ü Ä$wüj·÷ C≤„q+ ñ+&É<äT. ø£qTø£ n‘·&ÉT ‘Ó*j·TCÒùd Á|ü‹
$wüj·T+ <˚e⁄&ÉT ‘Ó*|æq<˚ ñ+≥T+~ ø±˙ dü«j·T+>± #Ó|æŒ+~ ø±<äT. Ä$<Ûä+>±
<ÓÌe e÷s¡ZeTH˚~ eTq≈£î <ÓÌe Á|üeø£Ô <ë«sêH˚ ‘ÓTdüTÔ+~. n‘·ìì nqTdü]+#·&É+
n+fÒ <˚e⁄ì nqTdü]+∫ qfÒ¢ ne⁄‘·T+~.
ee÷ nsYdü˝ŸHê $TÁs¡dü÷*Hé Ç˝≤¢*j·TT‘ê n_ÇCŸì˝≤¢Væ≤ (4`64)
eT]j·TT y˚TeTT @ Á|üeø£ÔqT |ü+|æHê n˝≤¢Vt≤ nqT»„‘√ n‘·ìì
nqTdü]+#êH˚ |ü+bÕeTT.
eTHéj·TT´‹ ÇÁs¡dü÷ |òüø£<é n‘ê n˝≤¢Vt≤ ` (4`80)
me¬s’‘˚ Á|üeø£Ô (dü.n.dü.) qT ndüdü]kÕÔs√ yês¡T ìC≤ìøÏ n˝≤¢Vt≤qT
nqTdü]+#ês¡T.
ee÷ j·TìÔ≈£î nì˝Ÿ Vü≤yê ÇHéVüQe Ç˝≤¢ eVt≤j·TTHé j·T÷Vü‰ ` (53`3,4)
eT]j·TT n‘·qT (Á|üeø£Ô) eTH√ yê+#Û·qT nqTdü]+∫ e÷{≤¢&É&ÉT.
Ç~ n‘·ìô|’ ne‘·]+|üCÒj·Tã&çq ~e´C≤„q+ (eV”≤) e÷Á‘·y˚T. ø£qTø£ Á|üeø£ÔqT
nqTdü]ùdÔH˚ eTq≈£î yÓ÷ø£å+ ø£T>∑T‘·T+~.
Ä$<Ûä+>± Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+(n˝…Ì) >±s¡T Á|ü|ü+#·+ qT+&ç b˛sTTq
‘·sê«‘· Á|ü»T, Ç;¢düT ø£*–+∫q nb˛Vü≤≈£î ˝ÀHÓÌ <ÓÌee÷s¡Z+ e<ä*, <˚e⁄ì
Äsê~Û+#·&É+ e<ä*, düèwæº ˝Àì JesêX¯óqT,Á|ü‹eTqT, edüTÔe⁄qT
Äsê~Û+#·&É+ yÓTT<äT ô|{Ïº nH˚ø£ e÷s¡TŒ≈£î >∑T¬sÌ #Ó&ÉT düe÷»+ Á|üã*
b˛sTT+~.<ëì‘√ yê]˝À #Ó&ÉT |üqTT Á|üã* b˛j·÷sTT. sêqT sêqT <ÓÌe
e÷s¡Z+˝À q&ç#˚yês¡T n+‘·]+∫ b˛>±, |üP]Ô>± $Á>∑Vü‰sê<Ûäq, #Ó&ÉT |üqTT,
nHê´j·÷T, nÁø£e÷T, n‘ê´#êsêT, no¢‘·, nsê#·ø±T Á|üã*b˛sTTq
düe÷»+ ‘·j·÷s¡sTT+~. |üP]Ô>± <˚e⁄ìï ÁbÕ]∆+#˚ yêπs ˝Òì düe÷»+
s¡j·÷s¡sTT+~. n˝≤+{Ï düe÷»+˝À yê]˝À qT+#˚ <˚e⁄&ÉT mqTïø=ìq yÓTT≥º
yÓTT<ä{Ï Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì).
Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì) :`Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì) :`Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì) :`Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì) :`Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì) :`Äj·TqqT <˚e⁄&ÉT Á|üeø£Ô>± mqTïø=ìq ‘·sê«‘·
Äj·Tq e<ä›≈£î õÁu≤sT÷˝Ÿ(n˝…Ì).nH˚ <ÓÌe<ä÷‘· <˚e⁄ì ÄC„qT rdüT≈£îe∫Ã

<ÓÌee÷sêZìï ñ|ü<˚•+#ê&ÉT. ªª ás√E qT+&ç <˚e⁄&ÉT ìqTï Á|üeø£Ô>± mqTïø=Hêï&ÉT.
H˚qT ˙≈£î $ì|æ+#˚ <ÓÌe yêDÏì Á|ü»≈£î ‘Ó*ù| u≤<Ûä´‘· ˙~. me¬sÌ‘˚ <ÓÌe
dü+<˚XÊìï $ì, $X¯«dæ+∫ <˚e⁄&ÉT ìπs›•+∫q <Ûäs¡àe÷s¡Z+ô|Ì Ä#·]kÕÔs√ yê]ø√dü+
dü«s¡ZeHêT ñHêïj·TH˚ X¯óuÛÑyês¡ÔqT $ì|æ+#·T. eT¬se¬sÌ‘˚ ˙e÷≥qT ‹s¡düÿ]+∫
<ÓÌe e÷sêZìï e<ä*, Ç;¢düT e÷sêZìï nqTdü]kÕÔs√ yê]øÏ Ç;¢düT‘√ bÕ≥T qs¡ø£
•ø£å ñ+≥T+<äì ôV≤#·Ã]+#·T.µµ nì ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤
n˝…Ì >±s¡T ‘·q C≤‹ Á|ü» e<ä›≈£î yÓ[ﬂ ªª Á|ü»˝≤sê! á Á|ü|ü+#êìï, n+<äT˝Àì
düø£ JesêX¯óqT , $TeTà*ï ,qqTï düèwæº+∫q <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚. n‘·H˚ |üP»≈£î
ns¡TΩ&ÉT.n‘·qT ‘·|üŒ eTs√ <˚e⁄&ÉT ˝Ò&ÉT. eTq+ πøe+ @¬øÌø£ düèwæºø£s¡ÔqT e÷Á‘·y˚T
|üPõ+#ê*. n‘·qT ‘·|üŒ eT¬se«s¡÷ |üP»≈£î ns¡TΩT ø±<äT. eTq+ eTT+<äT>±
Ç<˚ $<Ûä+>± Äsê~Û+#˚ yês¡eTT. Ä‘·sê«‘· Ç;¢düT eTq ô|<ä›qT <ÓÌe e÷s¡Z+
qT+∫ ‘·|æŒ+#ê&ÉT. <˚e⁄ì e<ä*, <˚e⁄&ÉT düèwæº+∫q düèwæºsêX¯óqT, JesêX¯ó
qT Äsê~Û+#˚ $<Ûä+>± e÷s¡Z+ ‘·|æŒ+#ê&ÉT. n$ <ÓÌyê÷ ø±e⁄, n$ eTq
$qïbÕ÷ $q˝Òe⁄. eTq≈£î m≥Te+{Ï ˝≤uÛ≤ìïø±˙, qcÕºìïø±˙ ø£*–+#· ˝Òe⁄.
eTq+ dü«j·T+>± yê{Ïì ‘·j·÷s¡T #˚düTÔHêïy˚T >±˙ n$ eTq*ï>±˙, düèwæº˝Àì
∫qï edüTÔe⁄qT>±˙, J$ì>±˙ ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+ ˝Ò<äT. n$ eTq e÷≥qT
$q˝Òeì, eTq ÁbÕs¡úq≈£î »yêãT #Ó|üŒ˝Òeì eTqy˚T ˇ|ü⁄Œ≈£î+≥THêïeTT. ø£qTø£
eTq*ï |ü⁄{Ïº+∫q düèwæºø£s¡ÔH˚ eTq+ Äsê~Û+#ê*. <˚e⁄&ÉT Hê e<ä›≈£î ‘·q dü+<˚XÊìï
<ÓÌe<ä÷‘· <ë«sê |ü+|æ, dü‘·´ e÷sêZìï ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT. ø£qTø£ á<ÓÌe dü+<˚XÊìï
$X¯«dæ+∫ eTqeT+‘ê ˇπø <˚e⁄&çì Äsê~Û+#ê*.µµ nHêï&ÉT.
n+<äT≈£î Á|ü»T ªªq÷Vt≤! Ç<˚$T{Ï? ˙e⁄ ø=‘·Ô e÷≥T #ÓãT‘·THêïe⁄.
y˚TeTT e÷ ô|<ä›ø±+ qT+&ç Ç<˚ $Á>∑Vü‰sê<Ûäq #˚j·T&É+ #·÷dü÷Ô edüTÔHêïeTT.
n<˚ Ä#·]düTÔHêïeTT. Ç|ü⁄Œ&ÉT ˙e⁄ ø=‘·Ô>± M≥ìï+{Ïì e<ä* ˇπø <˚e⁄&çì
Äsê~Û+#ê+≥THêïe⁄. Ç~ m|ü⁄Œ&É÷ y˚TeTT $q˝Ò<˚. ø=‘·Ô $wüj·T+ #ÓãT‘·THêïe⁄.
˙e⁄ e÷ô|<ä› Ä#êsê qT+&ç ‘·|æŒ+#êì #·÷düTÔHêïyê? ˙e⁄ eTeTà*ï
e÷s¡Z+ ‘·|æŒ+#êì #·÷düTÔHêïyê? µµ nì #Ó|üŒ kÕ>±s¡T. n+<äT≈£î q÷Vt≤ n˝…Ì
>±s¡T ªª Ç~ ø=‘·Ô $wüj·T+ ø±<äT. eTq |üPØ«≈£îT eTq+<ä] ‘·+Á&ç nsTTq
Ä<ä+ n˝…Ì >±] ø±+ qT+&ç nqTdü]düTÔqï |ü<ä∆‹ @ø£ <ÓÌyêsê<ÛäH˚. yês¡+‘ê
áÁ|ü|ü+#êìï |ü⁄{Ïº+∫q @¬øÌø£ düèwæºø£s¡Ô <˚e⁄&çì e÷Á‘·y˚T |üPõ+#˚yês¡T. Ç+ø±

MTs¡T #˚düTÔqï á|ü<ä›‘·T˙ï eT<Ûä´˝À Ç;¢düT ø=‘·Ô>± ø£*Œ+∫q$. ì»yÓTÌq düèwæºø£s¡Ô
<˚e⁄&çì e<ä* Á|ü‹eTqT, JesêX¯óqT Äsê~Û+#·&É+ eTVü‰bÕ|ü+. n˝≤ #˚ùdÔ
eTq*ï |ü⁄{Ïº+∫q <˚e⁄ìøÏ ÄÁ>∑Vü≤+ ø£T>∑T‘·T+~. ø£qTø£ eTq+ dü«j·T+>±,
ø=‘·Ô>± ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï ô|<ä› |ü<ä∆‘·TqT e<ä*, πøe+ <˚e⁄&ÉT ‘Ó*|æq
e÷s¡Z+ô|Ì $X¯«dæ+∫, Ä#·]+∫qf…¢Ì‘˚, eTq+ Ç+‘·es¡≈£î #˚dæq ‘·|ü⁄ŒqT <˚e⁄&ÉT
ø£å$TkÕÔ&ÉT. eT]j·TT dü«s¡Z Á|üy˚X¯+ ø£*ŒkÕÔ&ÉT. ø£qTø£ $X¯«dæ+#·&É+ e¢ eTqπø
eT+∫~ ø±˙, <˚e⁄ìøÏ m≥Te+{Ï nedüs¡+˝Ò<äT. n˝≤ø±<äì düŒwüºyÓTÌq e÷s¡Z+
‘Ó*dæ q|üŒ{Ïø° <˚e⁄ì e÷s¡Z+e<ä*, Ç;¢düT ø£*Œ+∫q Á|ü‹eTqT, düèwæºsêX¯ó
Á|ü‹eTqT, dü‘Y|ü⁄s¡Twüß Á|ü‹eTqT ÁbÕ]∆dü÷Ô eTq+ dü«j·T+>± ø£*Œ+#·T≈£îqï
Ä#êsêH˚ nqTdü]dü÷Ô ñ+fÒ eTs¡D+ ‘·sê«‘· ‹]– ˝Ò|üã&ç, <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡
Vü‰»s¡j˚T´ rs¡TŒ~q+ s√Eq Ç;¢düT‘√ bÕ≥T eTq+ ≈£L&Ü qs¡ø£+˝À •ø£å
nqTuÛÑ$+#· edæ ñ+≥T+~. Bìeq eTqπø qwüº+ø±ì <˚e⁄ìøÏ @$T ø±<äì
düŒwüº+>± $e]+#·&É+ »]–+~. Äø±+ ˝Àì Á|ü»≈£î Äe÷≥T ø=‘·Ôì>±
nì|æ+#· kÕ>±sTT. ìC≤ìøÏ n$ ø=‘·Ô e÷≥T ø±e⁄. á düèwæº q+‘·{Ïì 6
~Hê˝À |ü⁄{Ïº+∫q <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nqï~ dü‘·´+. <ÓÌe <ä÷‘·qT, õHé (Ç;¢düT
ôwÌ‘êHé)qT, e÷qe⁄&ÓÌq Ä<ä+(n˝…Ì)qT, <˚e⁄&ÉT |ü⁄{Ïº+#ê&Éqï~ dü‘·´+. Ä<ä+(n˝…Ì
) jÓTTø£ÿ yÓqTï qT+&ç Á|üfi¯j·T+ es¡≈£L |ü⁄fÒº düs¡« e÷qe⁄ Ä‘·àqT |ü⁄{Ïº+∫
yê] qT+∫ <˚e⁄&ÉT eTq düèwæºø£s¡Ô nì yê>±›q+ rdüTø√e&É+ dü‘·´+. dü«s¡Z+˝À
Ç;¢düT e÷≥T $ì #Ó≥Tº |òü+ ø√j·T&É+ e¢ ìØí‘· ø±+ |üØøÏå+#·&É+ ø√dü+
Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ |ü+|æ+#·ã&É&É+ dü‘·´+. Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ e∫Ãq ‘·sê«‘· Ä<ä+ n˝…Ì
<˚e⁄&çH˚ Äsê~Ûdü÷Ô, <˚e⁄ì Ä<˚X¯+ Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&ç|æ yÓfi¯fl&É+ dü‘·´+. Ä‘·sê«‘·
Ç;¢düT Á|ü»qT <ÓÌe e÷s¡Z+qT+&ç ‘·|æŒ+∫ ø=‘·Ô>± $Á>∑Vü‰sê<Ûäq yÓTT<äT ô|{Ïº+#·&É+
dü‘·´+. ø±˙ á$wüj·÷˙ï ‘Ó*j·Tì Á|ü»T $Á>∑Vü‰sê<ÛäH˚ yÓTT<ä{Ï qT+&ç
edüTÔqï |ü<ä∆‹ nì, @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq ø=‘·Ô>± yÓTT<äT ô|&ÉT‘·Tqï |ü<ä∆‹ nì
nqT≈£îHêïs¡T. ø£qTø£ yês¡T q÷Vt≤n˝…Ì e÷≥T $X¯«dæ+#· ˝Ò<äT. ô|Ì>± e÷s¡Z+
‘·|æŒdüTÔHêï&Éì n‘·ìH˚ e´‹πsøÏ+#·&É+ »]–+~.
q÷Vt≤n˝…Ì Á|ü»qT <ÓÌe e÷s¡Z+yÓÌ|ü⁄ ÄVü‰«ìdü÷Ô, Á|ü»˝≤sê! ádüèwæºì
n+<äT˝Àì düèwæºsêX¯óqT |ü⁄{Ïº+∫q düèwæºø£s¡Ô ˇø£ÿ&˚. n‘·H˚ á Äø±XÊìï uÛÑ÷$Tì
JesêX¯óqT dü÷s¡T´&çì, #·+Á<äT&çì eTqø√dü+ |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. M{Ï qT+&ç eTq+

mH√ï ˝≤uÛ≤T bı+<äT‘·THêï+. eTqø√dü+ »+‘·Te⁄T, |ü≈£îåT, eèø±åT
düèwæº+#ê&ÉT.Äø±X¯+ qT+&ç esê¸ìï ≈£î]|æ+∫ ‘·<ë«sê eTq≈£î ‹q&ÜìøÏ ÄVü‰sêìï
ÇdüTÔHêï&ÉT. eTq|üPØ«≈£îqT, yê] ‘·+Á&ç Ä<ä+n˝…Ì qT |ü⁄{Ïº+∫q~ Ä<˚e⁄&˚.
eTqeT+‘ê Ä<ä+n˝…Ì >±] dü+‘êqy˚T. ∫es¡≈£î ìØí‘· J$‘·+ ‘·sê«‘· eTs¡D+
Ç#˚Ã~ ≈£L&Ü Ä<˚e⁄&˚. eTs¡D+ ‘·sê«‘· eTq+ ‹]– <˚e⁄ì e<ä›πø #˚s¡edæ ñ
+~. ø£qTø£ |üP»≈£î ns¡TΩ&ÉT πøe+ <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚. eTq+ <˚e⁄ì e<ä* <˚e⁄&ÉT
düèwæº+∫q dü÷s¡T´&ÉT, #·+Á<äT&ÉT, JesêX¯óqT, $Á>∑Vü‰qT |üPõ+#·sê<äT. n˝≤#˚ùdÔ
<˚e⁄ì •ø£åqT+&ç eTq*ï ø±bÕ&˚ yê¬ses¡÷ ˝Òs¡T. eTq+ πøe+ <˚e⁄ì e÷≥qT
$+{≤e÷ ˝Ò<ë Ç;¢düT e÷≥qT $+{≤e÷ nì |üØøÏå+|ü ã&É&ÜìøÏ Á|ü|ü+#·+˝À
|ü⁄{Ïº+#· ã&Ü¶eTT. Ç;¢düT eTq ã<ä› X¯Á‘·Te⁄. me¬sÌ‘˚ <˚e⁄ì $X¯«dæ+∫ <ÓÌe
e÷s¡Z+˝À Ä#·]+∫ Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓfi¯‘ês√ yê]ì <˚e⁄&ÉT dü«s¡Z+˝À Á|üy˚•+|ü
CÒkÕÔ&ÉT. me¬s’‘˚ Ç;¢wüß e÷≥T $ì <Ó’ee÷s¡Z+ e<ä* m≥Te+{Ï düVü‰j·T+
#˚j·T˝Òì $T<Ûë´ <Ó’yêqT |üPõ+∫ Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓfi¯‘ês√ yês¡T Ç;¢wüß‘√
bÕ≥T XÊX¯«‘·+>± qs¡ø£+˝À •ø£å nqTuÛÑ$+#ê*. ø£qTø£ eTq+ á J$‘· ø±+˝ÀH˚
<˚e⁄ìøÏ $<Û˚j·TT˝…’ n‘·ì e÷s¡Z+˝À J$+∫ XÊX¯«‘· dü«s¡Z+ bı+<ë*. J$‘·+
ˇø£ÿkÕ] e÷Á‘·y˚T Çe«ã&ÉT‘·T+~. Ç|üð&ÉT $X¯«dæ+|üø£ ‹s¡düÿ]+∫ #·ìb˛sTTq
‘·s¡Tyê‘· ì»+ ‘Ó*dæ bÕXÊÃ‘êÔ|ü|ü&ç, eTs√ neø±X¯+ ÇùdÔ <˚e⁄DÏí $X¯«dæ+∫
dü‘êÿsê´T #˚kÕÔqì #Ó|æŒHê neø±X¯+ Çe«&É+ »s¡>∑<äT. ø£qTø£ á J$‘·
ø±+˝À ì»yÓTÆq <˚e⁄&çH˚ $X¯«dæ+#·+&ç. MTs¡T dü«s¡Z+ bı+<äT‘ês¡Tµµ nHêï&ÉT.
n+<äT≈£î yês¡T ªª@$T{Ï y˚TeTT #·ìb˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· eT{Ïº˝À ø£*dæb˛sTT,
≈£î[¢b˛sTTq yês¡T ‹]– J$+#·ã&É‘êe÷ ? y˚TeTT #˚dæq Á|ü‹ |üìøÏ <˚e⁄ì
<ä>∑Zs¡ ˝…ø£ÿ #·÷|üedæ e⁄+≥T+<ë? á e÷≥T ø=‘·Ô>± e⁄Hêïj˚T. M{Ïì y˚T+m˝≤
qeTà>∑+µµ nHêïs¡T.
n+<äT≈£î q÷Vt≤ (n˝…’) MTs¡T @MT ˝Ò≈£î+&Ü e⁄qï|üð&ÉT πøe+ MT ‘·+Á&ç Ms¡´
_+<äTe⁄‘√, MT ‘·*¢ s¡ø£Ô+‘√ ‘·*¢>∑s¡“¤+˝À MT ø£+&ÉT¢, #Óe⁄T, eTT≈£îÿ, H√s¡T,
ø±fi¯ófl, #˚‘·TT, X¯Øs¡+ yÓTT‘·Ô+ nej·TyêT, 9 HÓ˝À¢ ‘·j·÷s¡T #˚dæq <˚e⁄&ÉT,
MTs¡T eT{Ïº˝À ø£*dæb˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· ‹]– eT{Ïºø£D≤qT #˚]Ã Áã‹øÏ+#·˝Ò&Ü?
‘·|üŒ≈£î+&Ü #˚j·T>∑ düeTs¡Tú&ÉT, düs¡« X¯øÏÔe+‘·T&ÉT <˚e⁄&ÉTµµ nì nHêï&ÉT.
ñ<ë:` ã+>±s¡+ ÄeT¢eTT(j·÷dæ&é)˝À ø£]–b˛‘˚ ‹]– ã+>±s¡+ ‘·j·÷s¡T

#˚j·T&É+.
ñ|üð ˙ﬁ¯ﬂ˝À¢ ø£]–b˛‘˚ m+&É˝À Ç>∑s¡u…&ç‘˚ ‹]– ñ|üð ø±e&É+ yÓTT<äˆˆ
n<˚ $<Ûä+>± m+&çb˛sTT ìØ®e+>± e÷]q uÛÑ÷$Tì es¡¸+ |ü&É>± ‹]–
J$+|üCÒdæ <ëì qT+&ç yÓTT¬ø‹Ô+#·&É+, <˚e⁄ìøÏ #ê˝≤ düTuÛÑ+. eT] $TeTà*ï
J$+|ü CÒj·T˝Ò&Ü. Ä˝À∫+#˚ $y˚ø£ e+‘·T≈£î, uÛÑj·TuÛÑ≈£îÔT ø£yê]øÏ M{Ï˝À
mH√ï ì<äs¡ÙHêTHêïsTT.
Äø±XÊìï #·÷&É+&ç m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+ ˝Ò≈£î+&Ü m˝≤ ìu…≥º ã&ç+<√,
qø£åÁ‘êT n+ø±s¡+>± ‘·j·÷s¡T#˚XÊeTT.
dü÷s¡T´&çï |ü>∑T, sêÁ‹ ø=s¡≈£î #·+Á<äT&çï HÓT, dü+ˆˆ, ˝…ø£ÿô|≥º&ÜìøÏ
‘·j·÷s¡T#˚XÊeTT. Äø±X¯+˝À #·÷&É+&ç eT∞¢ #·÷&É+&ç, m+‘√ <ä÷s¡+ #·÷dæHê
MT #·÷|ü⁄T ‹]– yÓq≈£îÿ sêedæ+<˚ ø±ì MTs¡T @MT #·÷&É˝Òs¡T. (ñ<ëˆˆø£èwüí
_+) ø£qTø£ Ç+‘· ÁãVü‰à+&ÉyÓTÆq $XÊ«ìï düèwæº+∫q düèwæºø£s¡Ô n‘·´+‘· X¯øÏÔe+‘·T&ÉT.
n‘·ì X¯øÏÔì ˝…ø£ÿu…≥º˝Òs¡T.
|üs¡«‘êT #·÷&É+&ç m˝≤ m‘·TÔ>± e⁄HêïjÓ÷, n<˚ $<Ûä+>± yê{Ïì uÛÑ÷$T˝À
˝À‘·T>± bÕ‹ô|{≤ºeTT. uÛÑ÷$T MT‘√bÕ≥T <=]¢b˛≈£î+&Ü e⁄+&É&ÜìøÏ y˚TeTT

düeTTÁ<ä+˝À q<äTT ø£*ùd #√≥ ˇø£ ‘Ós¡y˚XÊeTT. Ç≥TyÓ’|ü⁄ ‹j·T´ì ˙s¡T,
n≥TyÓ’|ü⁄ ñ|üð˙s¡T ñHêïsTT. #˚|üT ≈£L&Ü nø£ÿ&ç es¡≈£î e∫Ã ‹]– yÓ[¢
b˛‘·THêïsTT. n+‘˚ ø±ø£ ‘˚*ø£bÕ{Ï >±TT, ˙{Ïì rdüTø=ì Äø±X¯+˝À ‹]>∑T‘·÷
e⁄+{≤sTT. ø√]q#√≥ esê¸ìï ≈£î]|ædüTÔHêïsTT. Çe˙ï mes¡T #˚düTÔHêïs¡T?
ìØ®e+ qT+∫ Jyêìï, Je+ qT+∫ ìØ®yêìï ‘·j·÷s¡T#˚düTÔqï~ mes¡T ? (ñ
<ë:`Ms¡´ ø£D+ qT+&ç |æ+&É+, –+»˝À qT+&ç yÓTTø£T, >∑T&ÉT¶¶ qT+&ç |æ¢T).
Je+ qT+&ç ìØ®yêìï (eTìwæ qT+&ç Msê´ìï, |üøÏå qT+&ç >∑T&ÉT¶, #Ó≥Tº qT+&ç
–+») Çe˙ï mes¡T #˚düTÔHêïs¡T? Ä˝À∫+#·+&ç nHêïs¡T.
M≥ìï+{Ïì >∑T]+∫ Ä˝À∫+∫ yê]˝À ø=+‘· eT+~ dü‘ê´ìï Á>∑Væ≤+∫
$XÊ«düTT>± e÷sês¡T. #ê˝≤ eT+~ q÷Vt≤(n˝…’) e÷≥T ‹s¡düÿ]+∫
n$XÊ«düTj·÷´s¡T. ‹s¡düÿ]+∫q yê]˝À q÷Vt≤(n˝…’) uÛ≤s¡´, ø=&ÉT≈£î ≈£L&Ü ñ
Hêïs¡T. yês¡T $X¯«dæ+#· ˝Ò<äT.
<˚e⁄&ÉT <˚ìHÓÌHê ø£å$TkÕÔ&ÉT ø±˙ <˚e⁄ìøÏ s¡÷bÕT ø£*Œ+∫, kÕ{Ïø£*Œ+#·&Üìï
(wæsYÿì) ø£¸$T+#·&ÉT.(7`48)
á $<Ûä+>± q÷Vt≤(n˝…’) Á|ü»≈£î @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq yÓÌ|ü⁄≈£î |æTdü÷Ô, dü«s¡Z+
>∑T]+∫ X¯óuÛÑyês¡ÔqT $ì|ædü÷Ô, ìsêø£]+∫q yê]øÏ qs¡ø£ •ø£åqT >∑T]+∫ ôV≤#·Ã]+#·
kÕ>±s¡T. ø±˙ Á|ü»T n‘·ì e÷≥T $X¯«dæ+#· ˝Ò<äT. á $<Ûä+>± düTe÷s¡T
950 dü+ˆˆ Á|ü»≈£î <Ó’edü+<˚X¯+ ‘ÓT|ü⁄‘·÷ Á|ü#ês¡+ #˚j·T&É+ »]–+~. nsTTHê
yês¡T Á|üeø£ÔqT ‹s¡düÿ]dü÷Ô Ç+ø± ‘·_s¡TdüT ‘·q+‘√ Á|üe]Ô+#· kÕ>±s¡T. πøe+
80 eT+~ es¡≈£î $X¯«dæ+#ês¡T. Äø±+˝Àì e÷qe⁄ J$‘· ø±+ #ê˝≤
m≈£îÿe>± ñ+&˚~. yê] X¯ØsêT ≈£L&Ü uÛ≤Ø Äø±s¡+˝À ñ+&˚eì H˚&ÉT XÊÁdüÔy˚‘·Ô˝Ò
‘ÓT|ü⁄ ‘·THêïs¡T. M{ÏøÏ ì<äs¡Ùq+ H˚&ÉT áõ|tº ˝Àì |æ^àT, eTMTàT, eT÷´õj·T+

˝Àì |òæsöHé jÓTTø£ÿ X¯e+.
q÷Vt≤(n˝…’) <ë«sê <˚e⁄&ÉT yê]øÏ Á|ü|ü+#·+˝À ∫e] kÕ]>± uÛÑj·Tô|{Ïº
yê]ì düHêàs¡Z+ yÓ’|ü⁄ sêedæq~>± ôV≤#·Ã]+#·&É+ »]–+~. q÷Vt≤(n˝…’) >±s¡T
Á|ü»qT<˚›•+∫ ªª MTs¡T <˚e⁄ì $X¯«dæ+#·≈£î+&Ü ‹s¡düÿ]ùdÔ Á|ü|ü+#·+˝À MT≈£î
e´<Ûë uÛÑ]‘·yÓTÆq •ø£å>± ‘·÷bòÕqT |ü+|æ •øÏå+#·&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. eT]j·TT
eTs¡DÏ+∫q ‘·sê«‘· XÊX¯«‘·+>± qs¡ø£•ø£å e⁄+≥T+~. ø£qTø£ <˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T|ü&É+&çµµ
nì ôV≤#·Ã]+#ê&ÉT.
|ü&ÉeqT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+:`|ü&ÉeqT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+:`|ü&ÉeqT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+:`|ü&ÉeqT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+:`|ü&ÉeqT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+:` Á|üfi¯j·T+ >∑T]+∫ ôV≤#·Ã]+∫Hê yês¡T
uÛÑj·T|ü&É˝Ò<äT. Çø£ yê]øÏ •ø£å $~Û+#êì ìs¡ísTT+∫ <˚e⁄&ÉT q÷Vt≤(n˝…’) ‘√ ªª
˙e⁄ ˇø£ ô|<ä› |ü&ÉeqT ‘·j·÷s¡T#˚sTT, n+<äT˝À ˙e⁄, ìqTï $X¯«dæ+∫q Á|ü»qT
rdüTø=ì eT]j·TT Á|ü‹ »+‘·T, |üøÏå C≤‘·T˝À ˇø=ÿø£ÿ »+≥qT rdüTø=ì ‘·j·÷s¡T>±
ñ+&ÉT, <˚e⁄ì •ø£å ‘·«s¡˝ÀH˚ edüTÔ+~µµ nì ôV≤#·Ã]+#ê&ÉT. q÷Vt≤(n˝…’) |ü&ÉeqT
‘·j·÷s¡T#˚XÊs¡T. n|üð&ÉT ≈£L&Ü Á|ü»≈£î ôV≤#·Ã]+#·&É+ »]–+~. <ëìøÏ yês¡T
ªªmø£ÿ&É ˙e⁄ #Ó|æŒq Á|üfi¯j·T+ Ç+ø± sê˝Ò<˚, ‘=+<äs¡>± s¡eTàì #Ó|üð µµ nì
ùV≤fi¯q #˚j·TkÕ>±s¡T. <ëìøÏ q÷Vt≤(n˝…’) n~ <Ó’e•ø£å, n+<äT˝À qT+&ç mes¡÷
‘·|æŒ+#·Tø√˝Òs¡T, ø£qTø£ düs¡«X¯øÏÔe+‘·T&Ó’q n˝≤¢Vt≤≈£î uÛÑj·T|ü&ÉeTì, ‘·q |ü&Ée
mø£ÿeTì ôV≤#·Ã]+#ês¡T. n+<äT≈£î q÷Vt≤ (n˝…’) >±] ≈£îe÷s¡T&ÉT ªªHêHêï! ˇø£
y˚fi¯ ˙e⁄ #Ó|æŒq≥T¢ <˚e⁄ì •ø£å Á|üfi¯j·T+ dü+uÛÑ$+∫ ‘·÷bòÕqT eùdÔ H˚qT düMT|ü+˝Àì
ø=+&Éô|’øÏ møÏÿ ø±bÕ&ÉT≈£î+{≤qTµµ nHêï&ÉT. n+<äT≈£î q÷Vt≤ (n˝…’) ªª≈£îe÷s¡T&Ü!
n~ uÛÑ÷$T, Äø±XÊqT düèwæº+∫q düs¡« X¯øÏÔe+‘·T&Ó’q <˚e⁄ì •ø£å, <ëìqT+&ç
‘·|æŒ+#·Tø√˝Òe⁄µµ nHêïs¡T. nsTTHê n‘·ì ≈£îe÷s¡T&ÉT $X¯«dæ+#·˝Ò<äT. ∫e]øÏ
»Á|üfi¯j·T+ e∫Ã+~. n+<äT˝À n+<äs¡÷ HêX¯q+ nsTTb˛j·÷s¡T. πøe+ q÷Vt≤
(n˝…’) eT]j·TT n‘·ìô|’ $XÊ«düeTT+∫q $XÊ«düTT e÷Á‘·+ |ü&Ée˝À ˙{Ïô|’
‘˚T‘·÷ düTs¡øÏå‘·+>± ãj·TT<˚] Á|üj·÷D+ #˚dæq ‘·s¡Tyê‘· ˇ&ÉT¶≈£î #˚s¡T≈£îHêïs¡T.
q÷Vt≤(n˝…’) e÷≥T qeTàì n$XÊ«düTT n+<äs¡÷ ÄÁ|üfi¯j·T+˝À HêX¯q+
nsTT b˛j·÷s¡T. n+<äT˝À q÷Vt≤ n˝…Ì >±] uÛ≤s¡´ ≈£L&Ü ñ+~. ‘·TbòÕqT m≈£îÿe
ø±e&É+ >∑eTì+∫q q÷Vt≤ n˝…Ì >±] ≈£îe÷s¡T&ÉT düMT|ü+ ˝Àì ø=+&Éô|ÌøÏ
mø±ÿ&ÉT. ø±˙ <˚e⁄ì •ø£¸ qT+&ç mes¡T ‘·|æŒ+#·Tø√>∑s¡T? ‘·TbòÕqT m+‘·
uÛÑj·T+ø£s¡+>± ≈£î]dæ+<ä+fÒ ÄÁbÕ+‘·+ |üP]Ô>± eTTì– b˛e&Éy˚T ø±≈£î+&Ü,

˙{ÏeT≥º+ ô|s¡T>∑T‘·÷ ø=+&Éô|Ì qTqï q÷Vt≤ n˝…Ì >±] ≈£îe÷s¡T&çì ≈£L&Ü
eTT+∫y˚dæ+~.
Bìì ã{Ïº ‘Ó*dæq <˚eT+fÒ, <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ $XÊ«kÕìï ã{Ïº dü«s¡ZyÓ÷,
qs¡ø£yÓ÷ ÁbÕ|æÔdüTÔ+~ ø±˙ e+XÊìï, ≈£î≥T+u≤ìï, ≈£î˝≤ìï ã{Ïº ø±<äT nì
düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~. ˇπø ≈£î≥T+ã+ ˝Àì düVü≤Jeq+ #˚dæq uÛÑs¡Ô $XÊ«dü+ ñ
+&É&É+ e¢ dü«s¡Z+ bı+~‘˚, $XÊ«dü+ ˝Òì ø±s¡D+>± uÛ≤s¡´ qs¡ø±ìï #˚]+~.
dü«j·T+>± ‘·q ø£&ÉT|ü⁄q |ü⁄{Ïºq ≈£îe÷s¡T&ÉT $XÊ«dü+ ˝Òì ø±s¡D+>± qs¡ø£
ìyêdüT˝À #˚] b˛j·÷&ÉT. ø±˙ $XÊ«dü+ ñ+&É&É+ e¢ ‘·+Á&ç dü«s¡Z ìyêdüT˝À
#˚sê&ÉT. e+XÊìï ã{Ïº >±˙, ≈£î˝≤ìï ã{Ïº >±˙ dü«s¡Z+ Á|ü|æÔ+#˚≥f…¢Ì‘˚ ˇπø ≈£î≥T+ã+
˝Àì eTT>∑TZs¡÷ ˇπø ≈£î+, ˇπø e+X¯+ ø±s¡D+>± eTT>∑TZs¡÷ dü«s¡Z+˝ÀøÏ b˛yê*.
ø±˙ n˝≤ »s¡>∑ ˝Ò<äT n+fÒ <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ πøe+ $XÊ«dü+ e÷Á‘·y˚T |ü]>∑Dq˝ÀøÏ
rdüTø√ ã&ÉT‘·T+~ nì düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~.
Ä$<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT Á|ü»qT ôV≤#·Ã]+∫q ‘·s¡Tyê‘· me¬s’‘˚ $X¯«dæ+#·˝Ò<√
yê]øÏ Á|ü|ü+#·+˝Àq÷ •øÏå+∫ #Ó&ÉTqT s¡÷|ü⁄e÷bÕ&ÉT eT]j·TT eTs¡D≤q+‘·s¡+
≈£L&Ü yê]øÏ XÊX¯«‘· qs¡ø£•ø£å ñ+≥T+~. $X¯«dæ+∫qyê]øÏ Á|ü|ü+#·+˝Àq÷
>ös¡e+ ø£*Œ+#ê&ÉT, eT]j·TT eTs¡D≤q+‘·s¡+ XÊX¯«‘· dü«s¡Z eHêT ñHêïsTT.
n$XÊ«düT+‘ê <˚e⁄ì •ø£å≈£î >∑Ts¡sTT HêX¯qyÓTÆb˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· $T–*q
$XÊ«düTT, Á|üeø£Ô q÷Vt≤ (n˝…’) düTs¡øÏå‘·+>± ˇø£ ˇ&ÉT¶qT #˚] nø£ÿ&É Jeq+
>∑&É|ü kÕ>±s¡T. q÷Vt≤ (n˝…’) ñqï+‘· ø±+ yê]øÏ <Ó’edü+<˚XÊìï $ì|ædü÷Ô,
Ç;¢wüß jÓTTø£ÿ #Ó&ÉT e÷s¡Z+ qT+∫ ôV≤#·Ã]dü÷Ô <Ó’ee÷s¡Z+ô|’ q&ç|æ+#ês¡T.
Ä ‘·s¡Tyê‘· ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ q÷Vt≤ (n˝…’) J$‘·ø±+ eTT–dæ eTs¡D+
<ë«sê <Ó’edüìï~ÛøÏ #˚]b˛j·÷s¡T. Äj·Tq ‘·s¡Tyê‘· yê] nqT#·s¡TT, n‘·qT
#·÷|æq <Ó’ee÷s¡Z+ ô|’H˚ nqTdü]+#· kÕ>±s¡T. yês¡T ≈£L&Ü eTTdü* yê¬sÌ Á|ü|ü+#·+
qT+&ç yÓ[¢b˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· Ç;¢wüß yê] dü+‘êq+˝À <Ó’yêìøÏ dü+ã+~Û+∫
nb˛Vü≤T πs|æ <Ó’ee÷s¡Z+ qT+∫ ‘·|æŒ+∫ #Ó&ÉTe÷s¡Z+ yÓ’|ü⁄ eT[¢+#ê&ÉT. eT∞¢
yê]˝À <Ó’yêìøÏ (s¡÷bÕT) kÕ{Ï ø£*Œ+∫, dü÷s¡´|üP», n–ï|üP», »|üP»
yÓTTˆˆ düèwæºsêX¯óqT |üPõ+#˚yês¡T yÓTT<ä˝…’ ∫es¡≈£î düe÷»+˝À #Ó&ÉT
Á|üã*b˛sTT+~. n˝≤+{Ï düeTj·T+˝À <˚e⁄&ÉT yê]˝À Ä<é C≤‹ qT+&ç ˇø£
e´øÏÔì ‘·q Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì n‘·ìe<ä›≈£î ‘·q dü+<˚XÊìï õÁu≤sTT˝Ÿ (n˝…’)

<ë«sê |ü+|æ+#ê&ÉT. Ä$<Ûä+>± mqTïø√ ã&çq Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y VüA<é (n˝…’)
(7`65)
Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y VüA<é (n˝…’):`Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y VüA<é (n˝…’):`Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y VüA<é (n˝…’):`Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y VüA<é (n˝…’):`Á|üeø£Ô Vü≤»s¡‘Y VüA<é (n˝…’):` Vü≤»s¡‘Y q÷Vt≤(n˝…Ì) >±] ˝≤>±H˚ Vü≤»s¡‘Y
VüA<é(n˝…Ì) >±s¡T ≈£L&Ü Á|ü»qT @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq (<˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚) yÓÌ|ü⁄ |æe
kÕ>±s¡T. Ç+‘·≈£î eTT+<äT q÷Vt≤n˝…Ì >±] e÷≥T $X¯«dæ+#·ì yê]øÏ ‘·TbòÕqT
•ø£å |ü&çq≥T¢ ‘Ó*j·TCÒdæ, <˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T|ü&ÉeTì ôV≤#·Ã]+#ês¡T. yê]˝À ø=+<äs¡T
$X¯«dæ+#ês¡T, #ê˝≤eT+~ $X¯«dæ+#· ˝Ò<äT. ô|Ì>± ‘· _s¡TdüT ‘·q+‘√ ªª ˇø£
y˚fi¯ ‘·÷bòÕqT eùdÔ y˚TeTT á‘· H˚s¡TÃø=ì ‘·|æŒ+#·T ≈£î+{≤eTT µµ nHêïs¡T. VüA<é
n˝…Ì >±] ø±+ ˝Àì Á|ü» X¯ØsêT #ê˝≤ ô|<ä›$>± ñ+&˚$. #ê˝≤ bı&Ée⁄>±
ô|]π>yês¡T. ô|<ä›, ô|<ä› ‘ê{Ï #Ó≥¢qT eèø±åqT ≈£L&Ü >∑&ç¶˝≤>± düTHêj·÷dü+>±
y˚fi¯fl‘√ ô|]øÏ y˚ùdyês¡T. n+‘·{Ï X¯øÏÔ ø£*–q Ms¡T >∑s¡«+‘√ $Ás¡ M>∑T‘·÷ ñ
+&˚yês¡T. &ÓÌH√kÕsY ˝≤+{Ï uÛ≤Ø X¯Øs¡+ >∑ Je⁄T M]ø±+ ˝Àìy˚ n+{≤s¡T.
Vü≤»s¡‘Y VüA<é(n˝…Ì) >±s¡T mH√ï $<ÛëT>± yê]ì ôV≤#·Ã]+#ês¡T.
ø±˙yês¡T $T‹MT] b˛sTTq yês¡T>± >∑s¡«+ eVæ≤+∫ VüA<én˝…Ì >±] e÷≥qT
‹s¡düÿ]+#· kÕ>±s¡T. #·ìb˛sTTq ‘·sê«‘· ‹]– ˝Ò|üã&˚ s√E >∑T]+∫ $X¯«dæ+#·
≈£î+&Ü >∑s¡«+‘√ ìsêø£]+#ês¡T. ∫e]>± Á|üfi¯j·T+ >∑T]+∫ VüA<én˝…Ì >±s¡T
ôV≤#·Ã]+#·>± yês¡T ùV≤fi¯q #˚dü÷Ô ‹s¡düÿ]+#ês¡T. ˇø£ s√E sêÁ‹ <˚e⁄&ÉT <ÓÌe
<ä÷‘· <ë«sê Vü≤»s¡‘Y VüA<é(n˝…Ì) eT]j·TT n‘·ìì $X¯«dæ+∫q $XÊ«düTqT
}s¡T e<ä* yÓ[fl b˛edæq~>± ÄC≤„|æ+#ê&ÉT. yês¡T <ÓÌyê<˚X¯+ Á|üø±s¡+ }s¡T
e<ä* yÓ[fl b˛j·÷s¡T. ø±˙ ákÕ] <˚e⁄&ÉT ‘·TbòÕqT |ü+|ü˝Ò<äT. uÛÑj·T+ø£s¡yÓTÌq
>±T <ë«sê M] uÛ≤Ø X¯ØsêqT ô|ÌøÏ ˝Ò|æ ‘·ÁøÏ+<äTT>± $dü] y˚j·Tã&Ü¶sTT.
>±T X¯øÏÔøÏ ô|<ä›, ô|<ä› sêfi¯ófl ≈£L&Üô|ÌøÏ ˝Ò∫ es¡¸+˝≤>± ô|ÌqT+∫ øÏ+<ä|ü&É
kÕ>±sTT. <ëì‘√ yê] Ç+&ÉT¢ ≈£L&Ü HêX¯qyÓTÌ b˛j·÷sTT.
ÄÁ|üfi¯j·T ‘êøÏ&çøÏ yê] X¯ØsêT m˝≤ nj·÷´sTT n+fÒ, |üX¯óe⁄T
‹ì $T–*q >∑&ç¶ ‘=øÏÿ #Ó˝≤¢ #Ó<äTs¡T>± e÷]q $<Ûä+>±, mø£ÿ&É #·÷∫Hê yê]
X¯ØsêT ∫+<äs¡ e+<äs¡>± |ü&ç HêX¯qyÓTÌ b˛j·÷s¡T. Bì <ë«sê <˚e⁄ì X¯øÏÔ
eTT+<äT yê] uÛ≤Ø X¯ØsêT, X¯øÏÔ kÕeTsêú´T @MT #˚j·T ˝Òeì, <˚e⁄ì ÄÁ>∑Vü≤+
qT+∫ mes¡÷ ‘·|æŒ+#·T ø√˝Òs¡ì ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT.
ÄuÛÑj·÷qø£ Á|üfi¯j·T+ ‘·sê«‘· ÄÁbÕ+‘·+˝Àì <äèX¯´+ m˝≤ e÷]

b˛sTT+<ä+fÒ ‘·sê«‘· ‘·sê yê]øÏ ≈£L&Ü ÄuÛÑj·T+ø£s¡ yê‘êes¡D+ uÛÑj·T+
ø£*–+#˚ $<Ûä+>±, ˇø£ ñ<ëVü≤s¡D>± $T–* b˛sTT+~. Ç|üŒ{Ïø° ÄÁbÕ+‘êT
uÛÑj·T+ø£s¡+>± ø£ì|ædü÷Ô eTq≈£î kÕø±å´ìdüTÔHêïsTT. Ä$<Ûä+>± VüA<én˝…Ì >±]
ø±+˝Àì n$XÊ«düT≈£î Á|ü|ü+#·+˝Àq÷ •ø£å #·T≥Tº eTT{Ïº+~ eT]j·TT eTs¡D+
‘·sê«‘· ≈£L&Ü •ø£å nqTuÛÑ$+#· edæ ñ+≥T+~.
‘·sê«‘· VüA<é (n˝…’) eT]j·TT n‘·ì nqT#·s¡TT @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq
#˚dü÷Ô ‘·eT dü+‘êHêìøÏ ≈£L&Ü <˚e⁄ì e÷s¡Z+ ñ|ü<˚•dü÷Ô Jeq+ >∑&É|ü kÕ>±s¡T.
ø=+‘· ø±+ ‘·sê«‘· VüA<é (n˝…’) >±s¡T ‘·q J$‘· ø±+ |üP]Ô #˚düTø=ì
Á|ü|ü+#·+qT+&ç yÓ[¢b˛j·÷s¡T. Äj·Tq ‘·s¡Tyê‘· yê] nqT#·s¡TT, n‘·qT #·÷|æq
<Ó’ee÷s¡Z+ô|’H˚ nqTdü]+#·kÕ>±s¡T. Ä ‘·sê«‘· yê] dü+‘êq+ e<ä›≈£î eT∞¢
Ç;¢wüß e∫Ã yê]ì <ÓÌee÷s¡Z+ qT+∫ ‘·|æŒ+∫ n|ü e÷s¡Z+ |ü{Ïº+#ê&ÉT. yês¡T
$T<Ûë´ <Ó’yêqT |üPõ+#·&É+ yÓTT<äTô|{≤ºs¡T. yê] yês¡düTT yê]ì #·÷dæ
nqTdü]+#·kÕ>±s¡T. yê]øÏ <˚e⁄ì •ø£å qT+&ç ‘·|æŒ+#·T ø√e&ÜìøÏ ákÕ] ø=+&ÉH˚
‘=∫ yê{Ï˝À Ç+&ÉT¢ @sêŒ≥T #˚düTø=H˚ ñbÕj·T+ dü÷∫+#ê&ÉT. n+<äT≈£î
Äø±+ ˝Àì Á|ü»T ô|<ä› ô|<ä› ø=+&ÉH˚ ‘=∫ n+<äT˝ÀH˚ yê]øÏ nedüs¡yÓTÌq
$<Ûä+>± Ç+&ÉT¢ @sêŒ≥T #˚düTø√ kÕ>±s¡T. Ms¡T ≈£L&Ü uÛ≤Ø X¯Øs¡ Äø±s¡+ ø£*–
nVü≤+ø±s¡ dü«uÛ≤e+‘√ $Ás¡ M>∑T‘·T+&˚ yês¡T. <ÓÌe e÷s¡Z+ ‘·|æŒq ø±s¡D+>±
düe÷»+˝À #Ó&ÉT Á|üã* b˛sTT+~. nsê#·ø±T, nÁø£e÷T #√≥T #˚düT≈£îHêïsTT.
n|ü⁄Œ&ÉT <˚e⁄&ÉT düeT÷<é C≤‹ Á|ü» e<ä›≈£î dü«j·T+>± yê] C≤‹ qT+#˚
kÕ*Vt≤ (n˝…’)ì Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì |ü+bÕ&ÉT (7`73... 99) (26`141)
Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ (n˝…’)Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ (n˝…’)Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ (n˝…’)Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ (n˝…’)Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ (n˝…’) :` Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ (n˝…’) >±] e<ä›≈£î
<ÓÌe<ä÷‘· nsTTq Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿn˝…Ì e∫Ã <˚e⁄ì ÄC„ >∑T]+∫ ‘Ó*j·TCÒdæ
Á|ü»≈£î @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq yÓÌ|ü⁄≈£î ÄVü‰«ì+#· edæq~>± ‘Ó*bÕs¡T. me¬sÌ‘˚
MTe÷≥qT $X¯«dæ+∫ @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq #˚kÕÔs√ yês¡T dü«s¡Z+˝À Á|üy˚•kÕÔs¡T.
me¬sÌ‘˚ MTe÷≥qT ‹s¡düÿ]kÕÔs√ yê]øÏ qs¡ø£ •ø£å ñ+≥T+<äì ôV≤#·Ã]+#·
edæq~>± ‘Ó*bÕs¡T. Vü≤»s¡‘Y kÕ*Vt≤ n˝…Ì >±s¡T ‘·q J$‘· ø±+ |üP]Ô
#˚düTø=ì Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓ[¢q ‘·s¡Tyê‘· Ç;¢wüß eT∞¢ yê] nqT#·s¡TqT
e÷s¡ZÁuÛÑwüº‘·«+˝ÀøÏ HÓ{Ïºy˚XÊ&ÉT. n|üð&ÉT <˚e⁄&ÉT eT<Ûä´Hé Á|ü» <ä>∑Zs¡≈£î yê]
k˛<äs¡T&ÉT wüßÇuŸqT |ü+bÕ&ÉT (7`85`93)

Ä ‘·sê«‘· wüßÇuŸ (n˝…’) ‘·q J$‘· ø±+ |üP]Ô nsTTq ‘·s¡Tyê‘· Ç;¢wüß
Á|ü»qT eTuÛÑ´ô|{Ïº e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ #˚XÊ&ÉT. n|ü⁄&ÉT yê]˝À ˇø£ e´øÏÔì <˚e⁄&ÉT
Á|üeø£Ô>± mqTïø=Hêï&ÉT.
n‘·qT düj·T´<äHê Vü≤Á»‘Y ÇÁu≤V”≤+ n˝…’ : (16`120`122), (6`74...90),
(29`16,25) (26`70`104)
Ç‘·qT q÷Vt≤ (n˝…’) e+X¯+˝Àì yês¡T (6`74...83)
sêE‘√ uÛÒ{Ï ` (2`258)
‘·+Á&ç Ä»sYøÏ ÇkÕ¢+ jÓTTø£ÿ ñ|ü<˚X¯+ (19`41...48)
C≤‹yê]øÏ ÇkÕ¢+ jÓTTø£ÿ dü+<˚X¯+ (42`69...89)
(ãT‘Ywüø£˙) $Á>∑Vü‰qT s¡÷|ü⁄e÷|ü&É+ ` (21`57...65) (37`88...93)
n–ï˝À Á|üy˚•+|üCÒj·T&É+ ( 21`51...77)
<Ó’e<ä÷‘·T dü+‘êq X¯óuÛÑyês¡Ô (11`69...72)
ã*<ëq+, ø±u≤ ìsêàD+ ` (37`99...113)
sêE q+s¡÷<é‘√ eTTU≤eTTœ ( 2`258)
ìØ®e |ü≈£åî e÷+dü+, Je+ bı+<ä&É+ (2`260)
Væ≤Á»‘Y : uÛ≤s¡´ kÕsê (n˝…’)‘√ Á|üj·÷D+ ` ÄyÓTqT ‘·q #Ó˝…¢T>± <äTsêàs¡Z|ü⁄
sêE e<ä› Á|ükÕÔ$+#·&É+ ` <äTsêàs¡Z|ü⁄ sêE kÕsê (n˝…’)ì |æ*|æ+∫ ã˝≤‘êÿsêìøÏ
ø£$«+#·&É+ ` n˝≤¢Vt≤ nÁ>∑Vü‰ìøÏ >∑T¬s’ $HêX¯q+ @s¡Œ&ç X¯Øs¡+ ø£+|æ+#·&É+ `
kÕsê (n˝…’)‘√ á •ø£å qT+&ç ø±bÕ&ÉeTì <˚e⁄ì ÁbÕ]ú+#· eTì ø√s¡&É+`∫e]øÏ
ÄyÓT düNÃ‘·≈£î yÓT∫Ã ˇø£ ÁdÔ” Vü‰õsê(n˝…’)qT ‘√&ÉT#˚dæ |ü+|ü&É+ ` n|üð&ÉT
ÇÁãV”≤+ n˝…’. qe÷E #·<äTe⁄‘·÷ ñHêïs¡T.
|ü⁄Á‘·T&ÉT »ìà+#˚ X¯óuÛÑdü+<˚X¯+ ` (37 `101) (51`68)
Vü‰õsê ` ÇkÕàsTT˝Ÿ (n˝…’) ` kÕsê ` ÇdtVü‰UŸ (n˝…’)
KTsYu≤˙ (37`99...113)
n‹~∏ dü‘êÿs¡+ (51`24...30)
ø±u≤>∑èVü≤+ ìsêàD+ (22`26...27) (22`125...128)
Vü≤Á»‘Y ÇkÕàsTT˝Ÿ (n˝…’) : Vü≤Á»‘Y ÇÁu≤V”≤+ n˝…’. >±s¡T Vü‰Jsê n˝…’ eT]j·TT
ÇkÕàsTT˝Ÿ n˝…’. >±]ì m&Ü]˝À e~* yÓﬁ¯¢&É+ ` <ëVü≤+ ø=s¡≈£î _&É¶ @&É«&É+
` Vü‰õsê n˝…’. dübòÕ, eTsê« |üs¡«‘ê eT<Ûä´ |ü]¬>‘·Ô&É+ ` ÄuÒ »yéT»yéT ` 8

@+&É¢ ej·TdüT‡˝À KTsê“˙ ` $yêVü≤eTT ‘·sê«‘· ÇÁu≤V”≤+ n˝…’. |üsêeT]Ù+#·&ÜìøÏ
sêe&É+ ø√&ÉT e÷≥T $ì ÄyÓT≈£î $&Ü≈£î*e«eTq&É+ ` ¬s+&Ée kÕ] sêe&É+
` ¬s+&Ée uÛ≤s¡´qT $yêVü≤ ã+<Ûä+˝ÀH˚ ñ+#·eTq&É+.
ÇkÕàsTT˝Ÿ (n˝…’) ` <Ó’eÁ|üeø£Ô>± ( 19`54)
÷‘Y (n˝…’) (26`160)
Vü≤Á»‘Y ÇdtVü‰UŸ (n˝…’) : (51`28...30) (VüA<é 69...73)
eT÷kÕ (n˝…’) , Vü‰s¡÷Hé (n˝…’)
|ü⁄≥Tºø£ `b˛wüD (28`4,6...21)
eT<Ûä´qT˝À ô|[¢ , ‘=* ~yê´$wüÿè‹ ` (28`22...35)
dü+<˚X¯Á|ü#ês¡+, |òæsöHé‘√ uÛÒ{Ï ` (20`45`55)
eT+Á‘·C≤+, e÷+Á‹≈£î $XÊ«düÁ|ü≥ø£q ` (26`29`51)nqT#·s¡TT Á|üø£è‹
$|ü‘·TÔT ` (10`82)
ˇø£ $XÊ«dæ ñ|ü<˚X¯+ ` (40`25`45) 66`11 (Ädæj·÷)
C≤„Hês¡®q |üj·Tq+` œ»sY(n˝…’) eTVæ≤eTT ` ( 18`60`82)
Vü≤Á»‘Y ÇdtVü‰UŸ (n˝…’) : (51`28...30) (VüA<é 69...73)
Vü≤Á»‘Y ÷‘Y (n˝…’) : (Äsê|òt ` 80...82) (VüA<é `74) (Vü≤»sY `61...75)
(nHéø£ã÷‘Y `32)
Vü≤Á»‘Y j·÷K÷uŸ (n˝…’) : (2`133) ÇdtVü‰UŸ (n˝…’) ≈£îe÷s¡T&ÉT , ÇÁãV”≤yéT
(n˝…’) eTqTeT&ÉT.
Vü≤Á»‘Y j·T÷dü÷|òt (n˝…’) : (j·T÷dü÷|òt ` 3....) k˛<äs¡T ≈£îÁ≥
Vü≤Á»‘Y wüß◊uŸ (n˝…’) (Äsê|òt `85)
Vü≤Á»‘Y nj·T÷´uŸ (n˝…’) : (n+_j·÷ `83) (kÕ<é`41..44)
<Ûäqe+‘·T&ÉT ` uÛÑ÷kÕ«$T ` ãyÓTÆq dü+‘êq+ ` Äs√>∑´+>± e⁄qï e´øÏÔ
|üØø£å≈£î >∑T]ø±e&É+. ` »ã÷sY Á>∑+<∏ä+
Vü≤Á»‘Y E˝ŸøÏ|òt¢ (n˝…’) ` (kÕ<é ` 48)
ndtVü‰ãTÁs¡dt ` (|òü⁄sYø±Hé ` 38) (ø±|òt `14)
ndtVü‰ãT˝Ÿ ø£]j·T ` (j·÷d”Hé `15)
Vü≤Á»‘Y j·T÷qTdt (n˝…’) : (j·T÷qTdt ` 98) (kÕbòÕŒ‘Y ` 141) (n+_j·÷ `
88)

Vü≤Á»‘Y eT÷kÕ (n˝…’) (‘êVü‰ `39) ‘Ísê‘Y Á>∑+<∏ä+
Vü≤Á»‘Y œ»sY (n˝…’)
Vü≤Á»‘Y j·T÷wü_Hé HÍHé (n˝…’) (2`58)
Vü≤Á»‘Y Vü‰s¡÷Hé (n˝…’) (eTs¡´+ `52) (‘êVü‰ ` 29...)
Vü≤Á»‘Y <ëeP<é (n˝…’) (2`259) (n+_j·÷ `19) (nÁkÕÔ `55)
Vü≤Á»‘Y düT˝Òe÷Hé (n˝…’) ` (qeT˝Ÿ ` 15...20) (kÕ<é ` 30) (düu≤`14)
Vü≤Á»‘Y Ç˝≤´dt (n˝…’) (kÕbòÕŒ‘Y ` 123)
Vü≤Á»‘Y Tø±àHé (n˝…’) ` (Tø±àHé ` 12)
Vü≤Á»‘Y ñC…’sY (n˝…’) ` (‘Íã ` 30) (ãø£s¡ ` 259)
Vü≤Á»‘Y j·T÷qTdt (n˝…’) ` (j·T÷qTdt `98) (n+_j·÷ ` 88) (ø£+`139)
Vü≤Á»‘Y »ø£]j·÷ (n˝…’) (eTs¡´+`2)
Vü≤Á»‘Y j·TVü‰´ (n˝…’) : (Ä˝…ÇÁe÷Hé ` 39) (eTs¡´+`12)
Vü≤Á»‘Y ákÕ (n˝…’) : (Ä˝… ÇÁe÷Hé ` 35)
Vü≤»s¡‘Y eTs¡´+ (n˝…Ì):`Vü≤»s¡‘Y eTs¡´+ (n˝…Ì) >±s¡T Vü≤»s¡‘Y ÇÁe÷Hé(n˝…Ì) >±]
≈£îe÷¬sÔ.<˚e⁄&ÉT ÇÁe÷Hé n˝…Ì >±] dü+‘·‹ì $T>∑‘ê yê]ô|Ì ÁbÕeTTU≤´ìï
Á|ükÕ~+#ê&ÉT. Vü≤»s¡‘Y eTs¡´+ (n˝…Ì) >±] ‘·*¢ Vü≤»s¡‘Y Vü≤Hêï s¡õ.>±s¡T
>∑s¡“¤e‹>± ñqï|ü⁄&ÉT u≤T&ÉT (eT>∑_&É¶) |ü⁄&É‘ê&ÉqTø=ì Ä_&É¶qT <˚e⁄ì e÷s¡Z+˝À
n]ŒkÕÔqì yÓTT≈£îÿã&ç #˚düT≈£îqï ‘·sê«‘· ªªz n˝≤¢Vt≤! Hê yÓTT≈£îÿã&ç d”«ø£]+#·Tµµ
nì. ÁbÕ]∆+∫+~. ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ ø±qTŒ nsTTq ‘·sê«‘· #·÷&É>± u≤*ø£ (Ä&É_&É¶)
»ìà+∫+~. n|ü⁄&ÉT ÄyÓT z Hê<˚e⁄&Ü! Hê≈£î Ä&É_&É¶ »ìà+∫+<˚. ÇyÓTqT
<˚e⁄ì e÷s¡Z+˝À m˝≤ n]Œ+#˚~? áyÓT <˚e⁄ìe÷s¡Z+˝À @|üì #˚j·T>∑T>∑T‘·T+~.
eT>∑ |æ¢yê&ÉT nsTT‘˚ <ÓÌee÷s¡Z+˝À ñ|üjÓ÷>∑ |ü&É‘ê&ÉTø£<ë nì nqï~.
n|ü⁄&ÉT ªªá bÕ|üqT C≤Á>∑‘·Ô>± ô|+#·T áyÓT <ë«sê ˇø£ eTVü≤‘·Ôs¡ ø±sê´ìï
<˚e⁄&ÉT #˚j·T<ä#·T ≈£îHêï&ÉT.µµ nì ÄC„ Çe«ã&çq~. ÄyÓT ‘·*¢ Äu≤*ø£≈£î
eTs¡´+ nì ù|s¡T ô|{Ïº, ábÕ|üqT áyÓT dü+‘êHêìï X¯|æ+#·ã&çq ôwÌ‘êqT
qT+&ç s¡øÏ¸+#·eTì ÁbÕ]∆+∫+~. <˚e⁄&ÉT ÄyÓT ‘·*¢ ÁbÕs¡úqqT d”«ø£]+∫ n‘·´+‘·
>ös¡e+>±,düTs¡øÏ¸‘·+>± b˛wæ+#ê&ÉT. eTs¡´+n˝…Ì >±] ‘·*¢ #·ìb˛>±H˚ ÄyÓT |æìïe<ä›
ô|s¡>∑kÕ–+~. ÄyÓTqT b˛wæ+#˚ $wüj·T+˝À yê] C u≤<Ûä´‘· rdüTø√yêì
ø√s¡T≈£îH˚yês¡T. ÄyÓT≈£î <˚e⁄&ÉT ÄyÓT≈£î n+‘· >ös¡yêìï Á|ükÕ~+#ê&ÉT. n+<ä]

ù|s¡T¢ sêdæ ≈£î*≈£î rj·T>± Vü≤»s¡‘Y »ø£]j·÷´ n˝…Ì >±] ù|s¡T sêe&É+‘√
Vü≤»s¡‘Y »ø£]j·÷´ >±]øÏ ÄyÓTqT b˛wæ+#˚ u≤<Ûä´‘· <äøÏÿ+~. Vü≤»s¡‘Y »ø£]j·÷´
n˝…Ì >±s¡T Vü≤»s¡‘Y eTs¡´+ n˝…Ì >±]ì ÁbÕs¡úHê eT+~s¡+˝À ñ+∫ ÄyÓTqT
ø£+{ÏøÏ ¬s|üŒ˝≤ ø±bÕ&ÉT‘·÷ b˛wæ+#·kÕ>±s¡T. Vü≤»s¡‘Y »ø£]j·÷´ n˝…Ì ÁbÕs¡úHê
eT+~sêìøÏ yÓ[ﬂq|ü⁄&É+‘ê ÄyÓTe<ä› ‹H˚ ‘êC≤ ÄVü‰s¡ |ü<ësêúqT #·÷ùdyê&ÉT.
ˇø£s√E ÄyÓTqT ªªzeTs¡´+! á ÄVü‰s¡ |ü<ësêúT ˙≈£î mø£ÿ&É qT+∫ edüTÔHêïsTT?
nì n&ç>±s¡T. n+<äT≈£î eTs¡´+n˝…Ì >±s¡T ªªn˝≤¢Vt≤ <ä>∑Zs¡ qT+&ç #·kÕÔsTT.
<˚e⁄&ÉT ‘êqT ø√]q yê]øÏ ˝…ø£ÿ˝Òq+‘· ÄVü‰sêìï Á|ükÕ~kÕÔ&ÉTµµ nHêïs¡T. ˇø£s√E
ø=+<äs¡T <ÓÌe <ä÷‘·T Vü≤»s¡‘Y eTs¡´+ (n˝…Ì) >±] <ä>∑Zs¡≈£î e∫Ã ÄyÓT≈£î ˇø£ X¯ó
uÛÑyês¡ÔqT Ç˝≤ $ì|æ+#ês¡T. ªªz eTs¡´+! n˝≤¢Vt≤ ìqTï mqTïø=ì, |ü]X¯ó<äT∆sê*ì
#˚XÊ&ÉT. eT]j·TT Á|ü|ü+#·+˝Àì Ád”Ô+<ä]ô|Ì MT≈£î >=|üŒ‘·Hêìï Á|ükÕ~+#ê&ÉT.
˙jÓTTø£ÿ <˚e⁄ì ÄC≤„qTkÕs¡+ J$‘·+ >∑&ÉT|ü⁄‘·÷ ñ+&ÉT.eT]j·TT <˚e⁄ì eTT+<äT
kÕcÕº+>∑ |ü&ÉT‘·÷ ñ+&ÉT. <˚e⁄&ÉT ˙≈£î ˇø£ u≤Tì Á|ükÕ~+#˚ X¯óuÛÑyês¡ÔqT
$ì|ædüTÔHêï&ÉT. Äu≤T&ÉT |ü⁄]{Ï _&É¶>± ñqï|ü⁄&ÉT ≈£L&Ü e÷{≤¢&ÉT‘ê&ÉT. eT]j·TT
n‘·qT dü‘êÿsê´T #˚ùd yê]˝À ñHêï&ÉTµµ nìnHêïs¡T. n+<äT≈£î eTs¡´+>±s¡T
Ç˝≤ nHêïs¡T.ªªzHê <˚e⁄&Ü! Hê≈£î u≤T&ÉT m˝≤ |ü⁄&É‘ê&ÉT. @eT>∑yê&É÷ qqTï
ø£˙dü+ #˚‹‘√ nsTTHê ‘êø£˝Ò<˚?µµ nì nHêïs¡T. n+<äT≈£î <ÓÌe<ä÷‘·T ªª Ç<˚
$<Ûä+>± »]– rs¡T‘·T+~. á|üì <˚e⁄ìøÏ m+‘· e÷Á‘·+ ø£wüº+ø±<äT. <˚e⁄&ÉT
‘êqT ‘·∫q |üì #˚kÕÔ&ÉT. Ç˝≤ düèwæº+#·&É+ n‘·ìøÏ #ê˝≤ düTuÛÑyÓTÌq
|üì.eT]j·TT Ç˝≤ |ü⁄{Ïº+#·&É+˝À <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ ñ<˚›X¯´+ e÷qe⁄≈£î ˇø£dü÷#·q>±
‘·q düøÏÔ j·TT≈£îÔT #·÷|ü&ÜìøÏ, ‘·q ø±s¡TD≤´ìï Á|ü»≈£î Á|ükÕ~+#·&ÜìøÏ
<˚e⁄&ÉT ìs¡ísTT+#·T≈£îHêï&ÉT. eT]j·TT á$<Ûä+>±H˚ »]– rs¡T‘·T+~.µµnHêïs¡T.
Ä‘·sê«‘· eTs¡´+ n˝…Ì >±s¡T >∑s¡“¤+<ë˝≤Ãs¡T. á|ü]dæú‹˝À eTs¡´+n˝…Ì >±s¡T
<ä÷s¡+>± ñqï ˇø£ Ç+{Ï˝À ñ+&É kÕ>±s¡T. <˚e⁄&ÉT ÄyÓT ø£&ÉT|ü⁄˝À ˇø£ Ä‘·àqT
|ü+|æ ô|+#·kÕ>±&ÉT. Á|üdüe düeTj·T+ <ä>∑Zs¡ |ü&ç |ü⁄]{ÏH=|ü⁄ŒT yÓTT<ä˝…Ìq|ü⁄Œ&ÉT
ÄyÓT ˇø£ Ks¡÷®s¡|ü⁄ #Ó≥T› <ä>∑Zs¡≈£î e∫Ã Ç˝≤ #Ó|üŒ kÕ–+~.ªª njÓ÷´! H˚qT
Bìø£+fÒ eTT+<˚ #·ìb˛sTT ñ+fÒ ˝Ò<ë eT‹ ‘·|æŒq <ëì˝≤ nsTT b˛sTT ñ+fÒ
m+‘· u≤>∑T+&˚~.(á u≤T&É÷ ñ+&É&ÉTÇ á n|üyê<ä÷ ñ+&É<äT ø£<ë) ÄyÓT
Ç˝≤ Ä˝À∫dü÷Ô ñqï<√ ˝Ò<√ n+‘·˝ÀH˚ ˇø£ <ÓÌe <ä÷‘· Á|ü‘·´ø£åyÓTÌ Ç˝≤

#ÓbÕŒ&ÉT.ªª˙e⁄ u≤<Ûä |ü&Ée<äT›. Ç≥T #·÷&ÉT ˙ <˚e⁄&ÉT ˙ø√dü+ ˇø£ ˙{Ï ø±TeqT
@sêŒ≥T #˚XÊ&ÉT. eT]j·TT Ks¡÷®s¡|ü⁄ #Ó≥Tº ø=eTàqT |ü{Ïº ˙yÓÌ|ü⁄˝≤>∑T. ˙ô|Ì ‘êC≤
Ks¡÷®s¡|ü⁄ |ü+&ÉT¢ sêT‘êsTT.yê{Ïì ‹+≥÷ á˙{Ïì ‘ê>∑T‘·÷ ñ+&ÉT.eT]j·TT
˙ ø£+&É¢qT #·¢>± ñ+#·T. ˙≈£î u≤T&ÉT »ìà+∫q ‘·sê«‘· me¬sÌHê e÷qe⁄T
ø£ì|æùdÔ yê]‘√ e÷{≤¢&Ée<äT›. ˇø£y˚ﬁ¯ me¬sÌHê ˙‘√ e÷{≤¢&ç‘˚, ôdÌ>∑ <ë«sê
Ç˝≤ Ç˝≤ #Ó|ü⁄Œ.ªªH˚qT ø£s¡TD≤eTj·TT&ÓÌq <˚e⁄ì ø√dü+ ñ|üyêdü+ ñ+≥THêïqT.ø£qTø£
ás√E me]‘√q÷ e÷{≤¢&É˝ÒqT.µµ nì nHêï&ÉT.
ø=ìï s√E ‘·sê«‘· ÄyÓT ˇø£ u≤T&çì Á|üdü$+∫+~. ÄyÓT Äu≤T&çì
ˇ&ç˝À rdüT≈£îì ÄyÓT C≤‹yê] e<ä›≈£î e∫Ã+~. $yêVü≤+ ø±≈£î+&ÜH˚ u≤T&çøÏ
»qàìe«&É+ #·÷∫ Á|ü»T ÄyÓTô|Ì n|üì+<äT yÓ÷|ükÕ>±s¡T. yês¡T Ç˝≤ nHêïs¡T.
ªªz eTs¡´+! ˙‘·+Á&ç #Ó&É¶ yê&ÉT ø±<äT.eT]j·TT ˙‘·*¢ ≈£L&Ü #Ó&çq~ ø±<äT. ˙e⁄
á|üì m+<äT≈£î #˚XÊe⁄? ˙e⁄ #ê˝≤ #Ó&É¶|üì #˚XÊe⁄µµ nHêïs¡T. eTs¡´+ n˝…Ì
<ÓÌe<ä÷‘· #Ó|æŒq $<Ûä+>± me]‘√q÷ e÷{≤¢&É≈£î+&Ü, πøe+ }j·T˝Àì
|æ¢yêì yÓÌ|ü⁄ #·÷|ædü÷Ô n‘·ìï n&É>∑+&ç nH˚ e<Ûä+>± ôdÌ>∑#˚XÊs¡T. n+<äT≈£î
yês¡T ªªy˚TeTT }j·T˝Àì |ü⁄]{Ï |æ˝¢yêì‘√ m˝≤ e÷{≤¢&É>∑eTT?µµ nHêïs¡T.
n|ü⁄Œ&ÉT dü«j·T+>± u≤T&˚ }j·T˝ÀqT+#˚ e÷{≤¢&ÉT‘·÷ Ç˝≤ #ÓbÕŒ&ÉT. ªªH˚qT
n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ <ëdüT&çì. <˚e⁄&ÉT Hê≈£î Á>∑+<∏ä+ Ç#êÃ&ÉT. qqTï Á|üeø£Ô>± #˚XÊ&ÉT.
H˚qT J$+∫ ñqï+‘· ø±+ qe÷E #·<äeeTì,eT]j·TT »ø±‘Y (ÄdæÔô|Ì $~Û<ëq+)
Çe«eTì ÄC≤„|æ+#ê&ÉT. Hê‘·*¢ |ü$Á‘·yÓTÌq~. qqTï ‘·*¢‘√ eT+∫>± yÓT*π>yê&ç>±
#˚XÊ&ÉT.‘·_s¡TdüT‘·q+, <äTwüßºì>± #˚j·T˝Ò<äT. @s√C…Ì‘˚ H˚qT |ü⁄{≤ºH√, @s√C…Ì‘˚
H˚qT #·ìb˛‘êH√,eT]j·TT @s√C…Ì‘˚ H˚qT ‹]– Áã‹øÏ+#·ã&É‘êH√ Äs√E Hêô|Ì
‘·q nqTÁ>∑Vü≤+ ñ+~.µµ nHêï&ÉT. }j·T˝À qT+#˚ e÷{≤¢&çq Ä u≤T&˚
Vü≤»s¡‘Y ákÕ n˝…Ì. Ç‘·ìH˚ Á¬øÌdüÔe⁄T @düTÁ|üuÛÑTe⁄ n+{≤s¡T. Á|ü»≈£î <ÓÌee÷s¡Z+
#·÷|ü&ÜìøÏ <˚e⁄&ÉT ákÕ n˝…Ì >±]ô|Ì Ç+J˝Ÿ (u…Ì_˝Ÿ) Á>∑+<∏ä+ ne‘·]+|ü
CÒXÊ&ÉT. Äø±+˝Àì e÷qe⁄+‘ê <ëìÁ|üø±s¡+ Ä#·]+#êì <˚e⁄&ÉT
ÄC≤„|æ+#ê&ÉT.
Vü≤»s¡‘Y ákÕ n˝…Ì.>±s¡T <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ n‘·´+‘· Á|æj·TyÓTÌq Á|üeø£Ô. <˚e⁄&ÉT
‘·q düèwæºì #·÷|æ+#·&ÜìøÏ >∑Ts¡TÔ>± Ç‘·ìì eTs¡´+>±] ø£&ÉT|ü⁄q ‘·+Á&ç ˝Ò≈£î+&ÜH˚
düèwæº+∫ #·÷|æ+#ê&ÉT. ákÕ n˝…Ì >±s¡T ô|]– ô|<ä›yê¬sÌq ‘·sê«‘· Á|ü»qT <ÓÌe

e÷s¡Z+ yÓÌ|ü⁄ ÄVü‰«ìdü÷Ô ‘·q yê]‘√ Ç˝≤ nHêïs¡T.ªª H˚qT MTyÓÌ|ü⁄ Á|üeø£Ô>±
mqTïø=ì |ü+|üã&Ü¶qT. á $wüj·T+˝À MT<˚e⁄ì ‘·s¡|ü⁄q ø=ì >∑Ts¡TÔT ≈£L&Ü
rdüT≈£î e#êÃqT. n$ @eT+fÒ? H˚qT MT≈£î qeTàø£+ ≈£î<äs¡&ÜìøÏ eT{Ïº‘√ |ü≈£îå
s¡÷bÕqT ‘·j·÷s¡T #˚kÕÔqT. ‘·sê«‘· <ëì˝À }<äT‘êqT. n|ü⁄&ÉT n~ n˝≤¢Vt≤
jÓTTø£ÿ ÄC„‘√ |üøÏå>± e÷]b˛‘·T+~. H˚qT |ü⁄≥Tºø£‘√ >∑T&ç¶>± ñqï yê]øÏ <˚e⁄ì
nqTÁ>∑Vü≤+‘√ #·÷|ü⁄ ø£*ŒkÕÔqT. ≈£îwüßº yê´~Û ø£ yê]øÏ <˚e⁄ì nqTÁ>∑Vü≤+‘√
qj·T+ #˚sTTkÕÔqT. H˚qT <˚e⁄ì ÄC„‘√ #·ìb˛sTTq yê]ì Áã‹øÏ+∫ #·÷|ækÕÔqT.
Çe˙ï <˚e⁄ì nqTÁ>∑Vü≤+‘√H˚ #˚kÕÔqT.(Hê dü«j·T+>± ø±<äT).eT]j·TT <˚e⁄ì
X¯≈£îÔ >∑T]+∫ ‘ÓTdüTø√e&ÜìøÏ ˇø£ >∑Ts¡TÔ. Hêø£+fÒ eTT+<äT e∫Ãq (ÇÁu≤V”≤+
n˝…Ì, eT÷kÕ n˝…Ì, ÇdtVü‰UŸ n˝…Ì, j·T÷düT|òt n˝…Ì, j·÷≈£LuŸ n˝…Ì, <ëeP<é n˝…Ì,
düT˝…Ìe÷Hé n˝…Ì, Ç*j·÷dt n˝…Ì, j·TVü‰´ n˝…Ì yÓTTˆˆ) Á|üeø£ÔqT eT]j·TT Ä
Á|üeø£Ôô|Ì ne‘·]+∫q (»ã÷sY, ‘Ísê‘Y) Á>∑+<∏ëqT H˚qT <ÛäèMø£]düTÔHêïqT.
eT]j·TT MT ‘·_s¡TdüT ‘·q+ e¢ MTô|Ì ìùw~Û+∫q edüTÔe⁄qT MT≈£î düeTà‹+|ü
CÒkÕÔqT. MTe<ä›≈£î <˚e⁄ì yêø±´T, dü÷≈£îÔT rdüT≈£î e#êÃqT. @$wüj·÷˝À¢
MTs¡T $uÛÒ~+#·T ≈£î+≥THêïs√ yê{Ï˝À @~ dü¬sÌq<√ rs¡TŒ #ÓãT‘êqT. ø£qTø£
n˝≤¢Vt≤≈£î uÛÑj·T|ü&É+&ç. eT]j·TT qqTï nqTdü]+#·+&ç. $TeTà*ï qqTï düèwæº+∫q
<˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚.(H˚qT <˚e⁄&ÉT ø±<äT). ø£qTø£ eTq+ n‘·ìH˚ ÁbÕ]ú+#ê*. n<˚ <ÓÌe
e÷s¡Z+. nHêïs¡T.
<˚e⁄&ÉT ákÕ n˝…Ì <ë«sê mH√ï ì<äs¡ÙHêT #·÷|æq|üŒ{Ïø° Á|ü»T n‘·ìì
$X¯«dæ+#·˝Ò<äT. ne˙ï eT+Á‘·C≤+ nì n‘·ìì ‹s¡düÿ]+#· kÕ>±s¡T. ø=+‘·eT+~
e÷Á‘·+ Ç‘·qT dü‘·´yÓTÌq e÷≥H˚ #ÓãT‘·THêï&ÉT,eT]j·TT |üPs¡«|ü⁄ Á|üeø£ÔqT,
Á>∑+<∏ëqT ≈£L&Ü <ÛäèMø£]düTÔHêï&ÉT nì n‘·ì e÷≥qT $X¯«dæ+∫ n‘·ìì
nqTdü]+#·kÕ>±s¡T. ákÕ n˝…Ì >±]ì nqTdü]+∫q yê]ì ªªVü≤yêØTµµ n+{≤s¡T.
Ä‘·sê«‘· ákÕ n˝…Ì >±s¡T ªªMT˝À me¬sÌHê Hê≈£î <˚e⁄ìe÷s¡Z+˝À düVü‰j·T+
#˚ùdyês¡THêïsê? nì n&ç>±s¡T. n‘·ì e÷≥T $qï ø=+‘·eT+~ Vü≤yêØT ªª
y˚TeTT n˝≤¢Vt≤ e÷s¡Z+ (<˚e⁄ì <Ûäs¡à+ Á|ü#ês¡+ #˚j·T&É+)˝À MT≈£î düVü‰j·T+
#˚kÕÔeTT. y˚TeTT ˇπø<˚e⁄ìô|Ì $X¯«dædüTÔHêïeTT. eT]j·TT MTs¡T kÕøÏå>± ñ+&É+&ç.
y˚TeTT <˚e⁄ìøÏ $<Û˚j·TTT(eTTdæ¢+) nsTTHêeTT. Ä‘·sê«‘· Vü≤yêØT <˚e⁄ì‘√
Ç˝≤ ÁbÕ]ú+#ês¡T.ªªze÷<˚e⁄&Ü! y˚TeTT áÁ>∑+<∏ä+ (Ç˙®˝Ÿ, u…Ì_˝Ÿ)ô|Ì $X¯«dæ+#·T

#·THêïeTT. <˚ìHÓÌ‘˚ ˙e⁄ ákÕ Á|üeø£Ôô|Ì ne‘·]+|ü CÒXÊy√.eT]j·TT ˙Á|üeø£ÔqT
nqTdü]düTÔHêïeTT. ø£qTø£ @ø£<ÓÌe+ô|Ì eT]j·TT Á|üeø£Ôô|Ì $X¯«dæ+#˚yê] C≤_‘ê˝À
e÷ ù|s¡T¢ ≈£L&Ü #˚s¡TÃø√.µµnHêïs¡T. ákÕ n˝…Ì >±]ì e´‹πsøÏ+#˚yê]øÏ á$wüj·T+
‘Ó*dæ Çø£ Ç˝≤π> ñ+fÒ n+<äs¡÷ $XÊ«düT˝…Ìb˛‘ês¡ì, ‘·eT |üPØ«≈£î |ü<ä∆‹
n+‘·]+∫b˛‘·T+<äì ákÕ n˝…Ì >±]øÏ u≤<Ûäô|≥º&É+, nes√<ÛëT ø£*–+#·&É+
yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. n‘·ìøÏ e´‹πsø£+>± nH˚ø£ |üHêï>±T #˚XÊs¡T. ø±˙ <˚e⁄&ÉT
yê] |üHêï>±ìï e´s¡ú+ #˚dü÷Ô e#êÃ&ÉT. Ç˝≤+{Ï $|ü‘·ÿs¡ |ü]dæú‘·T˝À <˚e⁄&ÉT
ákÕ n˝…Ì >±]øÏ <ÛÓÌs¡´+ #ÓãT‘·÷ Ç˝≤ nHêï&ÉT. ªªz ákÕ! uÛÑj·T|ü&Ée<äT›. H˚qT
‘·«s¡˝ÀH˚ ìqTï Äø±X¯+ yÓÌ|ü⁄ rdüT≈£î+{≤qT. eT]j·TT n$XÊ«düT qT+&ç ìqTï
s¡øÏå+#êì ìs¡ísTT+#˚XÊqT. ìqTï nqTdü]+#˚ yê]ì ≈£L&Ü H˚qT Á|üﬁ¯j·T+
es¡≈£î n$XÊ«düTô|Ì Ä~Û|ü‘ê´ìï Á|ükÕ~kÕÔqT. ‘·sê«‘· MTs¡+<äs¡÷ HêyÓÌ|ü⁄
‹]– ekÕÔs¡T. n|ü⁄&ÉT H˚qT MT eT<Ûä´˝Àì $yê<ë rs¡TŒ #˚kÕÔqT. me¬sÌ‘˚
dü‘ê´ìï $X¯«dæ+#·≈£î+&Ü n$XÊ«dü+ eVæ≤+#ês√ yê]øÏ Á|ü|ü+#·+˝Àq÷ eT]j·TT
eTs¡D+ ‘·sê«‘· uÛÑj·T+ø£s¡yÓTÌq •ø£å $~ÛkÕÔqT. eT]j·TT Ä •ø£å qT+&ç yê]ì
ø±bÕ&˚ yês¡T mes¡÷($Á>∑Vü‰T>±˙, Ç;¢wüß>±˙, Á|üeø£ÔT>±˙, dü‘Y|ü⁄s¡TwüßT>±˙)
ñ+&És¡T. me¬sÌ‘˚ $X¯«dæ+#ês√ eT]j·TT |ü⁄D´ø±sê´T #˚XÊs√ yê]øÏ yê]
ø£s¡à (eT+∫|üqT) |üP]Ô Á|ü‹|òü+ ÇkÕÔqT.eT]j·TT me]ø° nHê´j·T+ #˚j·TqT.µ
nHêï&ÉT. ákÕ n˝…Ì >±s¡T Á|ü»≈£î <Ûäs¡à Á|ü#ês¡+ #˚dü÷Ô, <˚e⁄ì ÄC„qT
>∑T]+∫ Á|ü»≈£î ‘ÓT|ü⁄‘·÷H˚ ñHêïs¡T. ø±˙ yês¡T yê] <äTsêàs¡Z+, n$XÊ«dü+
e÷qTø√˝Ò<äT. ô|Ì>± ákÕn˝…Ì >±]ì nH˚ø£ u≤<Ûä≈£î >∑T] #˚j·TkÕ>±s¡T. ákÕn˝…Ì
>±s¡T #·÷ù| <˚e⁄ì ì<äs¡ÙHêT #·÷dæ yê{Ïì e÷j·÷ eT+Á‘êT nì e´‹πsøÏdü÷Ô
e#êÃs¡T. yê] <äTwüº ø±sê´ e¢ ákÕn˝…Ì >±s¡T yê]ì X¯|æ+#ês¡T.
ákÕn˝…Ì >±s¡T $XÊ«düT≈£î eT]j·TT n$XÊ«düT≈£î ìs¡+‘·s¡+ <˚e⁄ì
ÄC„qT ‘ÓT|ü⁄‘·÷ ñHêïs¡T. ÇÁkÕÔsT÷˝Ÿ dü+‘·‹ yê]øÏ ≈£L&Ü ìs¡+‘·s¡+ uÀ~Ûdü÷Ô
ñ+&˚yês¡T. ã˙ÇÁkÕÔsT÷˝Ÿ dü+‘·‹ yês¡T |üPs¡«+ e∫Ãq eT÷kÕn˝…Ì, <ëeP<é
n˝…Ì,düT˝…Ìe÷Hé n˝…Ì, ñC…ÌsY n˝…Ì Á|üeø£Ôô|Ì $X¯«dæ+∫ yês¡T #·÷|æq |ü<ä∆‹ô|Ì
Ä#·]+#˚yês¡T. ø±ì ‘·sê«‘· e∫Ãq ákÕn˝…Ì Á|üeø£Ô >±]ì $X¯«dæ+#·˝Ò<äT.
n|ü⁄&ÉT ákÕn˝…Ì >±s¡T yê]‘√ ªªH˚qT MTyÓÌ|ü⁄ <˚e⁄ì ‘·s¡|ü⁄q |ü+|üã&çq Á|üeø£ÔqT.
H˚qT ‘Ísê‘Y Á>∑+<∏ëìï dü‘·´yÓTÌq<äì <ÛäèMø£]düTÔHêïqT. eT]j·TT H˚qT MT≈£î eTs√

C≤„q dü+ã+<Ûä $wüj·÷ìï ≈£L&Ü ‘Ó*j·T CÒdüTÔHêïqT.n<˚eT+fÒ Hê‘·sê«‘· ªªnVü≤à<éµµ
nH˚ ù|s¡T‘√ ˇø£ Á|üeø£Ô ekÕÔ&ÉT. MTs¡T n‘·ìô|Ì ≈£L&Ü $XÊ«dü+ ñ+#ê*.
n‘·ìì nqTdü]+#ê*. ákÕn˝…Ì >±] dü‘·´ uÀ<Ûäq ‘·sê«‘· ≈£L&Ü ã˙ÇÁkÕÔsT÷˝Ÿ
C≤‹ yês¡T Äj·TqqT e´‹πsøÏdü÷Ô e#êÃs¡T eT]j·TT n$XÊ«düT‘√ ø£dæ Vü≤‘·´
#˚j·÷ì |üHêï>∑+ |üHêïs¡T.
ˇø£s√E ákÕn˝…Ì >±s¡T ˇø£ >∑~˝À ‘·q nqT#·s¡TT(Vü≤yêØ)‘√ <˚e⁄ì
dü÷≈£îÔ >∑T]+∫ uÀ<ÛäqT #˚düTÔ+&É>± n$XÊ«düTT n‘·ìì Vü≤‘·´ #˚j·÷ì
nø£ÿ&É≈£î #˚s¡T≈£îì Ä>∑~ì #·T≥Tº eTT{≤ºs¡T.yê]˝À ˇø£&ÉT ákÕn˝…Ì >±]ì
Vü≤‘·´ #˚j·T&ÜìøÏ >∑~˝ÀøÏ Á|üy˚dæ+#·>± $T–*qyês¡T ãj·T≥ ø±#·Tø=ì ñ
Hêïs¡T. n|ü⁄Œ&ÉT <˚e⁄&ÉT #˚dæq yê>±›q+ Á|üø±s¡+ ákÕn˝…Ì >±]ì Äø±X¯+
yÓÌ|ü⁄≈£î rdüTø=ì, ˝À|ü*øÏ Á|üy˚•+∫q yê&çì ákÕn˝…Ì s¡÷|ü+˝ÀøÏ e÷]Ã
y˚XÊ&ÉT. ˝À|ü≈£î Á|üy˚•+∫q yê&ÉT m+‘·≈£L ãj·T≥≈£î sêø£ b˛j˚Tdü]øÏ n+<äs¡÷
˝ÀìøÏ Á|üy˚•+∫ nø£ÿ&É ákÕn˝…Ì >±] s¡÷|ü+˝À ñqï yêìì |ü≥Tºø=ì
ákÕn˝…Ì>± uÛ≤$+∫, ñ]rdæ •Te y˚XÊs¡T. ìC≤ìøÏ <˚e⁄&ÉT #˚dæq yê>±›q+
Á|üø±s¡+ ákÕn˝…Ì >±]ì düJe+>± Äø±X¯+ yÓÌ|ü⁄≈£î rdæ≈£îì s¡øÏå+#ê&ÉT. yê]
≈£î‘·+Á‘êqT+&ç ø±bÕ&Ü&ÉT. eT]j·TT Á|üfi¯j·T+ dü+uÛÑ$+#˚eTT+<äT ‹]– á
Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ |ü+|æ+#·qTHêï&ÉT. BìH˚ Á¬øÌdüÔe⁄T @düTÁ|üuÛÑTe⁄ ‹]– áÁ|ü|ü+#·+˝ÀøÏ
sêHÓÌ ñHêï&ÉT nì Á|ü#ês¡+ #˚dü÷Ô ñ+{≤s¡T.
ákÕ n˝…Ì >±s¡T Á|üfi¯j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ—`ákÕ n˝…Ì >±s¡T Á|üfi¯j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ—`ákÕ n˝…Ì >±s¡T Á|üfi¯j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ—`ákÕ n˝…Ì >±s¡T Á|üfi¯j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ—`ákÕ n˝…Ì >±s¡T Á|üfi¯j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ—` <˚e⁄&ÉT Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
ákÕ Á|üfi¯j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ. ø£qTø£ MTs¡T á $wüj·T+˝À ø±düÔ ≈£L&Ü dü+<˚Væ≤+#·e<äT›.
ákÕn˝…Ì >±]ì <˚e⁄&ÉT düJe+>± Äø±X¯+˝ÀøÏ rdüT≈£îHêï&ÉT. ø£qTø£ eT∞fl
Á|üfi¯j·÷ìøÏ eTT+<äT áÁ|ü|ü+#·+˝ÀøÏ |ü+|æ ø=+‘· ø±+ J$+|üCÒdæ ‘·sê«‘·
düVü≤» eTs¡D+ Á|ükÕ~kÕÔ&ÉT.
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.>±s¡T >∑>∑qj·÷Á‘· (y˚TsêCŸ) yÓ[flq|ü⁄&ÉT Vü≤»s¡‘Y ÇÁu≤V”≤+
n˝…Ì >±]‘√, eT÷kÕ n˝…Ì >±]‘√, ákÕn˝…Ì >±]‘√ ø£*XÊs¡T. yê]eT<Ûä´
Á|üfi¯j·T+>∑T]+∫ Á|ükÕÔeq sê>± á$wüj·T+ >∑T]+∫q C≤„q+ me]ø° ˝Ò<äT.
yês¡T á$wüj·T+>∑T]+∫ ákÕn˝…Ì >±] yÓÌ|ü⁄ dü÷∫+#ês¡T. ákÕ n˝…Ì >±s¡T
Ç˝≤ nHêïs¡T. Á|üfi¯j·T+dü+uÛÑ$+#˚ düeTj·T+ >∑T]+∫q C≤„q+ n˝≤¢Vt≤≈£î ‘·|üŒ

me]ø° ‘Ó*j·T<äT nHêïs¡T. ‘·sê«‘· <äC≤®˝Ÿ >∑T]+∫ Á|ükÕÔ$+∫ Ç˝≤ nHêïs¡T.
H˚qT eT∞fl Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ ekÕÔqT eT]j·TT <äC≤®˝ŸqT dü+Vü≤]kÕÔqT nHêïs¡T.
ákÕn˝…Ì>±s¡T Á|üfi¯j·÷ìøÏ <ä>∑Zs¡˝À áÁ|ü|ü+#·+˝ÀøÏ ‹]– e∫Ã Hê´j·T+>±
áÁ|ü|ü+#êìï |ü]bÕ*kÕÔs¡T. n‘·qT Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ e#˚Ã≥|ü⁄&ÉT ¬s+&ÉT <äT|üŒ≥T¢
ø£|ü⁄Œø=ì ñ+{≤s¡T. Ç<ä›s¡T <ÓÌe<ä÷‘· uÛÑTC≤ô|Ì n‘·ì #˚‘·TT ñ+∫ ñ+{≤s¡T.
n‘·qT ‘· e+∫q|ü⁄&ÉT ‘·qT+&ç ˙{Ï#·Tø£ÿT sêT‘·÷ ñ+{≤sTT. ‘· m‹Ôq|ü⁄&ÉT
˙{Ï#·Tø£ÿT eTT‘ê´˝≤¢ yÓTs¡Tdü÷Ô, sêT‘·÷ñ+{≤sTT. á |ü]dæú‹˝À <ä+wüßø˘
jÓTTø£ÿ ‘Ó¢{Ï MTHêsYô|Ì ~>∑T‘ês¡T. n|ü⁄Œ&ÉT qe÷E jÓTTø£ÿ Çø±eT‘Y (|æT|ü⁄)
nsTTb˛sTT ñ+≥T+~. eTTdæ¢MTHé jÓTTø£ÿ nMTsY yê]ì qe÷E #·~$+#·eTì
ø√s¡‘ê&ÉT. ákÕn˝…Ì >±s¡T MTπs #·~$+#·+&ç. m+<äTø£+fÒ á ñeTà‘Y jÓ÷ø£ÿ
>ös¡e+, >=|üŒ‘·q+ @$T≥+fÒ M]˝ÀqT+#˚ ˇø£ Hêj·T≈£î&ÉT(nMTsY) ñ+{≤s¡T.µµ
nì n+{≤s¡T. á#·s¡Ã »]–q ‘·sê«‘· ∫e]øÏ ákÕn˝…Ì >±πs qe÷E #·~$kÕÔs¡T.
n|üŒ{Ïπø <äC≤®˝Ÿ Ä$s¡“¤$+∫ ñ+{≤&ÉT. Ä n$XÊ«dæ ákÕn˝…Ì >±]ì #·÷&É>±H˚
yê]qT+∫ e#˚Ã düTyêdüqπø yê&çøÏyê&˚ dü«j·T+>± ø°åDÏ+∫ q•+∫ b˛j˚T yê&˚.
ø±˙ ákÕn˝…Ì >±s¡T n‘·ìì dü+Vü≤]kÕÔs¡T. ákÕn˝…Ì >±] qT+∫ e#˚Ã düTyêdüq
ø£qT #·÷|ü⁄ y˚Ts¡≈£î yê´|æ+∫ ñ+≥T+~.Ä ‘·sê«‘· ákÕn˝…Ì >±s¡T 40 dü+ˆˆ
J$+∫ ñ+{≤s¡T. Äø±+˝À Á|ü»T dü«j·T+>± ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï nìï |ü<ä∆‘·TT,
Ä#êsêT s¡÷|ü⁄e÷|ü ã&É‘êsTT. πøe+ <˚e⁄ì ÄC„ eT]j·TT Á|üeø£Ô >±]
düTqï‘Y nsTTq ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ e÷Á‘·y˚T n#·]+#· ã&ÉT‘·T+~.Ä‘·sê«‘· ákÕ
n˝…Ì >±s¡T #·ìb˛‘ês¡T. eTTdæ¢MTHé Ä‘·ì »HêC≤ qe÷E #·<äTe⁄‘ês¡T.
Ä$<Ûä+>± ákÕn˝…Ì >±s¡T Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ e∫Ã @ø£<ÓÌyêH˚ï Äsê~Û+#êì,
n‘·H˚ Hê≈£L <˚e⁄&ÉT eT]j·TT MT≈£L <˚e⁄&ÉT. eTqeT+‘ê #·ìb˛sTTq ‘·sê«‘·
n‘·ì e<ä›πø yÓ[fl eTqJ$‘·+ >∑T]+∫ ˝…ø£ÿ#·÷bÕì, Á|ü»≈£î uÀ~Û+#ês¡T.
n‘·qT m|ü⁄Œ&É÷ H˚H˚ <˚e⁄&ÉqT Äì>±˙, H˚qT <˚e⁄ì dü+‘êq+ nì>±˙, qqTï
y˚&ÉTø=ì |üPõ+#·eTì >±˙ #Ó|üŒ˝Ò<äT. u…Ì_˝Ÿ˝À ≈£L&Ü Ä$<Ûä+>± mø£ÿ&Ü #Ó|üŒ˝Ò<äT.
H˚qT <ÓÌe Á|üeø£ÔqT. H˚qT #·÷|æq eTs¡Z+ >∑T+&ÜH˚ MT≈£î yÓ÷ø£å+ _ÛdüTÔ+~.
m+<äTø£+fÒ <˚e⁄&ÉT Hêe<ä›πø ‘·q ÄC„T |ü+|æ MT≈£î ‘Ó*j·TCÒj·TeTHêï&ÉT.
ø£qTø£ H˚qT #·÷|æq e÷s¡Z+˝À Ä#·]+∫q yê]πø dü«s¡Z+ _ÛdüTÔ+~ nHêïs¡T.
n+‘˚>±˙ qH˚ï Äsê~Û+#·+&ç nì m|ü⁄Œ&É÷, mø£ÿ&Ü #Ó|üŒ˝Ò<äT. n+<äTπø n‘·ì

‘·sê«‘· n‘·ì nqT#·s¡TT (Vü≤yêØT) ≈£L&Ü n‘·qT #·÷|æq e÷s¡Z+˝ÀH˚
Ä#·]+#ês¡T >±˙ n‘·ìì |üPõ+#·˝Ò<äT. Ä‘·sê«‘· ø=ìï dü+e‘·‡sê≈£î Ç;¢wüß
yê] ‘·sê«‹ ‘·sê˝À $uÛÒ<ëT düèwæº+∫ ø=+<äs¡T Äj·Tq ‘·+Á&ç ˝Òø£H˚ |ü⁄{Ïº+#·
ã&çHê&ÉT n+fÒ n‘·qT <˚e⁄ì _&É¶ nì, <˚e⁄ìøÏ dü+‘êHêìï ÄbÕ~+∫ esêZT>±
#˚XÊ&ÉT. Ä‘·sê«‘· ‘·+Á&ç, ø=&ÉT≈£î, |ü]X¯ó<ë∆‘·à nH˚ Á‹‘·« dæ<ë∆+‘êìï ø£*Œ+∫
yê]ì e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+ #˚XÊ&ÉT. n|üŒ{Ï qT+&ç yê]˝À esêZT>± $&çb˛sTT ø=+<äs¡T
ákÕ n˝…Ì >±]ì Á|üeø£Ô>± |ü]>∑DÏùdÔ, ø=+<äs¡T <˚e⁄ì s¡÷|ü+>± |ü]>∑DÏ+∫
n‘·ìH˚ |üPõ+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. ø=+<äs¡T <˚e⁄&˚ e÷qe s¡÷|ü+˝À |ü⁄{Ïº
Á|ü»≈£î düHêàs¡Z+ #·÷|æ+#ê&ÉT n+{≤s¡T. düHêàs¡Z+ #·÷|ü&ÜìøÏ e÷qes¡÷|ü+
<Ûä]+#ê*‡q+‘· ãV”≤qT&ÉT ø±<äT <˚e⁄&ÉT. πøe+ ≈£îHé (nsTTb˛) n+fÒ düs¡«
e÷qe⁄T düHêàs¡Z+˝À Ä#·]kÕÔs¡T. m+<äTø£+fÒ n+<ä] eTqdüT÷ n‘·ì
ÄBÛq+˝ÀH˚ ñ+{≤sTT ø£qTø£ n~ <˚e⁄ìøÏ #ê˝≤ düTuÛÑ+. ø±˙ n|ü⁄&ÉT |üØø£å
nH˚<˚ ñ+&É<äT. Á|ü|ü+#·+ ˇø£ |üØø±å Á|ü<˚X¯+ ø£qTø£ n+<ä]˙ ùd«#·Ã¤>± e<ä*
|üØøÏådüTÔHêï&ÉT. <˚e⁄&˚ e÷qes¡÷|ü+˝À ñ+fÒ, n$XÊ«düT #˚‘·T˝À¢ Çìï u≤<ÛäT
|ü&Éedæq nedüs¡+ @eTT+~. düVü‰j·T+ ø=s¡≈£î Äj·TH˚ <˚e⁄&çì ÁbÕ]ú+∫Hê&É+fÒ
Äj·Tq≈£î düVü‰j·T+ #˚dæq ô|Ìyê&˚ <˚e⁄&ÉT Äe⁄‘ê&ÉT ø±˙ Ç‘·qT <˚e⁄&Ó˝≤
ne⁄‘ê&ÉT? <˚e⁄&˚ e÷qes¡÷|ü+˝À ñ+fÒ $T–*q düèwæº ø±sê´T mes¡T #˚kÕÔs¡T?
dü«j·T+>± n‘·H˚ ªªH˚qT <ÓÌee÷s¡Z+ #·÷|ü&ÜìøÏ e∫Ãq <ÓÌe Á|üeø£ÔqT, Hê≈£L,
MT≈£L <˚e⁄&ÓÌq yê&ÉT ô|ÌqTHêï&ÉTµµ nHêïs¡T. ø£qTø£ u≤>± Ä˝À∫+#·+&ç. ø=+<äs¡T
Á|ü|ü+#· e÷qe⁄+<ä] Ä‘·àqT |ü]X¯<ä›+ >±$+#·&ÜìøÏ, n+<ä] bÕbÕqT
‘·qs¡ø£Ô+‘√ ø£&ç– bÕ|ü$eTT≈£îÔ*ï #˚j·T&ÜìøÏ •Teô|ÌHÓøÏÿ ã*ø±e&ÜìøÏ e#êÃs¡T
n+{≤s¡T. n˝≤ nsTT‘˚ yÓTT<ä{ Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄{Ïºq Ä‘·à qT+&ç ∫es¡>±
Á|üﬁ¯j·T+ es¡≈£î |ü⁄fÒº Ä‘·à es¡≈£î n+<ä]˙ bÕ|ü $eTT≈£îÔ*ï #˚j·T&ÜìøÏ n+<ä]ø£+fÒ
eTT+<äT>± ã*nsTTb˛sTT ‘·sê«‘· |ü⁄fÒº n+<äs¡÷ n‘·ìH˚ Äsê~Û+#ê* nì
#ÓbÕŒ*. ˝Ò<ë n+<ä]ø£+fÒ ∫e]>± e∫Ã n+<ä] n+<ä] bÕbÕqT ø£&ç–
y˚j·T&ÜìøÏ ã*ø±yê*. eT<Ûä´˝À e∫Ã ã*nsTTb˛edæq nedüs¡+ @eTT+~?
Ç‘·ìø£Hêï eTT+<äT |ü⁄{Ïº Ç‘·ì >∑T]+∫ ‘Ó*j·Tì, Ç‘·ìì ÁbÕ]ú+#·ì Ä‘·à
|ü]dæú‹ @$T{Ï? Ä˝À∫+#·+&ç. ø£qTø£ ì»+ @eT+fÒ, n+<ä] Á|üeø£Ô ˝≤π>
n‘·q÷ ˇø£ Á|üeø£Ô. eT]j·TT <˚e⁄&ÉT ‘·q eTVü≤‘ê´qT #·÷|ü&ÜìøÏ n‘·ìì

‘·+Á&ç ˝Ò≈£î+&Ü |ü⁄{Ïº+∫ ‘·qT ø√]q~ #˚j·T>∑&ÉT nì #·÷|æ+#ê&ÉT. ø=+<äs¡T
‘·+Á&ç, ø=&ÉT≈£î, |ü]X¯ó<ë∆‘·à nH˚ Á‹‘·« dæ<ë∆+‘·+ ô|Ì eTs√es¡Z+>± e÷]b˛j·÷s¡T.
á$<Ûä+>± yê]˝À eT∞fl $Á>∑Vü‰sê<Ûäq yÓTT<ä˝…Ì+~. eTs¡´+ n˝…Ì, ákÕn˝…Ì >±]
$Á>∑Vü‰qT |üPõ+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. @ $Á>∑Vü‰sê<ÛäqqT s¡÷|ü⁄ e÷|ü&ÜìøÏ
ákÕn˝…Ì >±s¡T Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ e∫Ã Á|ü#ês¡+ #˚XÊs√ n<˚ $Á>∑Vü‰sê<Ûäq˝À
yês¡T ∫≈£îÿ≈£îHêïs¡T. ø±˙ Ä$wüj·T+ yê]øÏ ‘Ó*j·T ≈£î+&Ü Ç;¢wüß e÷s¡Z+
‘·|æŒ+#ê&ÉT. ákÕn˝…Ì >±]ì Äø±X¯+˝ÀøÏ rdüT≈£îqï ‘·sê«‘· düTe÷s¡T 570
dü+ˆˆ es¡≈£L @Á|üeø±Ô sê˝Ò<äT. <ëì‘√ Ç;¢wüß Á|ü»qT <ÓÌee÷s¡Z+ qT+∫
‘·|æŒ+#ê&ÉT. |òü*‘·+>± düe÷»+˝À eT∞fl #Ó&ÉT #√≥T #˚düT≈£î+~. Çø£ Á|üfi¯j·T+
rdüT≈£îe#˚Ã eTT+<äT>± <˚e⁄&ÉT eTø±ÿ˝Àì yê]˝À ˇø£e´øÏÔì ∫e] Á|üeø£Ô>±
mqTï≈£îHêï&ÉT.
<Ó’e Á|üeø£ÔqT e÷qe⁄˝À qT+#˚ mqTïø√e&ÜìøÏ ø±s¡D+ (7`172`174):`<Ó’e Á|üeø£ÔqT e÷qe⁄˝À qT+#˚ mqTïø√e&ÜìøÏ ø±s¡D+ (7`172`174):`<Ó’e Á|üeø£ÔqT e÷qe⁄˝À qT+#˚ mqTïø√e&ÜìøÏ ø±s¡D+ (7`172`174):`<Ó’e Á|üeø£ÔqT e÷qe⁄˝À qT+#˚ mqTïø√e&ÜìøÏ ø±s¡D+ (7`172`174):`<Ó’e Á|üeø£ÔqT e÷qe⁄˝À qT+#˚ mqTïø√e&ÜìøÏ ø±s¡D+ (7`172`174):`
Ä$<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT Á|ü‹ ø±+˝Àq÷ e÷qe⁄≈£î s¡TE e÷s¡Z+ <ÓÌe e÷s¡Z+
#·÷|ü&ÜìøÏ yê]˝À qT+#˚ ˇø£ e÷qe⁄ì Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì n‘·ì e<ä›≈£î
<˚e⁄ì Ä<˚XÊqT <ÓÌe<ä÷‘· <ë«sê |ü+|æ Ä#·]+|ü CÒXÊ&ÉT. m+<äTø£+fÒ πs|ü{Ï
s√E e÷qe⁄T e÷≈£î <ÓÌee÷s¡Z+ ‘Ó*j·T<äT nì #Ó|üŒ ≈£L&É<äì, yê]˝À
qT+&˚ ˇø£e´øÏÔì kÕø£å´+>± ñ+#êì Ä$<Ûä+>± #˚XÊ&ÉT. ˇø£y˚fi¯ e÷qe⁄
qT+∫ ø±≈£î+&Ü <ÓÌe <ä÷‘·˝À qT+∫ ˇø£ <ÓÌe<ä÷‘·qT Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì
e÷qe⁄ e<ä›≈£î |ü+|æ ñ+fÒ e÷qe⁄T ªªn‘·qT <ÓÌe<ä÷‘· ø£qTø£ <˚e⁄ì ÄC„
Á|üø±s¡+ Ä#·]+#· >∑*>±&ÉT. y˚TeTT e÷qe⁄+ ø£qTø£ Ä$<Ûä+>± Ä#·]+#·˝ÒeTT
µµnì #Ó|üŒe#·TÃ. n+<äTπø n˝≤+{Ï e÷≥≈£î ÄkÕÿs¡+ ˝Ò≈£î+&Ü <˚e⁄&ÉT
e÷qe⁄˝À qT+&˚ ˇø£ e´øÏÔì Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì <˚e⁄ì e÷s¡Z+ #·÷|æ, n‘·ì#˚
Ä#·]+|ü CÒdæ #·÷|æ+#ê&ÉT. n+fÒ <˚e⁄&ÉT Ç#˚Ã ÄC„T ˇø£e÷qe⁄&ÉT düTuÛÑ+>±
Ä#·]+#· >∑*π> $<Ûä+>± ñ+{≤j·Tì Ä#·s¡D≈£î kÕ<Ûä´+ ø±ì ÄC„T e÷qe⁄ô|Ì
ãe+‘·+>± #˚sTT+#·&Éì ‘ÓTdü÷Ô ñ+~. m+<äTø£+fÒ Äe÷qe⁄&çì |ü⁄{Ïº+∫+~
≈£L&Ü Ä<˚e⁄&˚ ø£qTø£ e÷qe⁄&ÉT @ |üì #˚j·T>∑&ÉT, @|üì #˚j·T˝Ò&ÉT nH˚
$wüj·T+ Ä <˚e⁄ìπø u≤>± ‘ÓTdüT. ø£qTø£ <˚e⁄&ÉT |ü+ù| Á|ü‹ ÄC„ô| ÌÁ|üeø£Ô

Ä#·]+∫, Ä‘·sê«‘· Á|ü»≈£î ‘Ó*j·T CÒkÕÔ&ÉT. n+fÒ <˚e⁄&ÉT ÄC≤„|æ+#˚ Á|ü‹
|üìì Á|ü‹ e÷qe⁄&É÷ Ä#·]+#· >∑&ÉT nì düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~. n˝≤ Ä#·]+#˚
yê]øÏ dü«s¡Z eHêT ñ+{≤j·Tì n+<äT˝À XÊX¯«‘·+>± ñ+{≤s¡ì X¯óuÛÑyês¡ÔqT
‘Ó*j·T CÒkÕÔ&ÉT. ìsêø£]+∫q yê]øÏ qs¡ø£ •ø£å ñ+≥T+<äì ôV≤#·Ã]kÕÔ&ÉT.
Ä$<Ûä+>± |ü+|üã&çq Á|üeø£Ô˝À
∫e] Á|üeø£Ô
Vü≤»s¡‘Y
eTTVü≤eTà<é dü¢˝≤¢VüQ n˝…ÌVæ≤ edü¢+. (21-107)
eTs¡´+ >±] ≈£îe÷s¡T&ÓÌq ákÕ Á|üeø£Ô (@düTÁ|üuÛÑTe⁄) >±s¡T Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ
e∫Ã yÓ[¢q 573 dü+ˆˆ ‘·s¡Tyê‘· Á|ü|ü+#· e÷qyê[øÏ e÷s¡Z<äs¡Ùø£+ #·÷|ü&É+
ø√dü+ kÂBnπs_j·÷ <˚X¯+˝Àì eTø±ÿ |ü≥ºD+˝À n‘·´+‘· >ös¡ekÕúq+ ø£*–q
Vü≤»s¡‘Y ÇkÕàsTT˝Ÿ (n˝…’) e+X¯+˝Àì øÏHêHê e+XÊìøÏ #Ó+~q KT¬s’wt ‘Ó>∑˝Àì
ãq÷Vü‰wæ+ C≤‹øÏ #Ó+~q nãT›˝Ÿ eTT‘·*¢uŸ >±] |ü~ eT+~ ≈£îe÷s¡T˝À
∫e] yê¬sÌq nãT›˝≤¢Vt≤ eT]j·TT n‘·ì uÛ≤s¡´ ÄMTHê >±]øÏ ø£*–q @¬ø’ø£
dü+‘êqy˚T eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. (ãTU≤])
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]ì <˚e⁄&ÉT Á|üeø£Ô>± mqTï≈£îHêï&ÉT.
eTTVü≤eTà<äTÁs¡dü÷T˝≤¢Vt≤(48`29)
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ dü+<˚X¯Vü≤s¡T&ÉT.
ee÷ eTTVü≤eTà<äTHé Ç˝≤¢ s¡dü÷THé ø£<é K‘Y $THé ø£uŸ*Væ≤Ás¡dü÷T(31`44)
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.πøe+ ˇø£ dü+<˚X¯ Vü≤s¡T&ÉT e÷Á‘·y˚T. yêdüÔyêìøÏ n‘·ìøÏ
|üPs¡«+ nH˚ø£ dü+<˚X¯ Vü≤s¡TT >∑&É∫ b˛j·÷s¡T.
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±πs dü«j·T+>± Ç˝≤ nHêïs¡T.
nHê eTTVü≤eTà~Hé enHê nVü≤à<é (ãTU≤])
Hê ù|s¡T eTTVü≤eTà<é eT]j·TT nVü≤à<é.
n‘·qT ‘·*¢ >∑s¡“¤+˝À ñqï ø±+˝ÀH˚ n‘·ì ‘·+Á&ç nãT›˝≤¢Vt≤ >±s¡T
eTs¡DÏ+#ês¡T. ‘·s¡Tyê‘· Äπsﬁ¯¢ ej·TdüT‡˝À ‘·*¢ ÄMTHê >±s¡T eTs¡DÏ+#ês¡T. Ä
‘·s¡Tyê‘· n‘·ì ÄHê, bÕHê #·÷#˚ ‘ê‘· nãT›˝Ÿ eTT‘·*¢uŸ >±s¡T ≈£L&Ü

eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±] mì$T<äe @≥ eTs¡DÏ+#ês¡T. n|üŒ{Ï qT+&ç n‘·ì
ô|<äHêqï >±¬s’q nã÷‘ê*uŸ >±s¡T n‘·ìì b˛wæ+#ês¡T. KTsêHé˝À
<˚e⁄&ÉT Ç˝≤ nHêï&ÉT.
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T ∫qï|üŒ{Ï qT+&ç m|üð&É÷ nã<ä∆+ #Ó|üŒì dü‘·é+‘·T&ÉT.
yÓTTVü≤e÷≥+, dæ>∑TZ m≈£îÿe.
Ä ø±+˝À eTø±ÿ˝ÀqT, nπs_j·÷ ÁbÕ+‘·+˝ÀqT mø£ÿ&É #·÷dæHê
nsê#·ø±T, <Ís¡®Hê´T, <√|æ&ûT, no¢‘·, eT‘·TÔ bÕ˙j·÷T (kÕsêsTT),
e´_Û#ês¡+, u≤ìdü‘·«+, Ád”Ô|ü≥¢ ˙#· Á|ües¡Ôq, ø£]ƒq‘·«+, ø£è≤s¡‘·«+, Ä&É|æ¢T
|ü⁄&ç‘˚ ÁbÕD+‘√H˚ yê]ì >√‹˝ÀbÕ‹ô|{Ïº #·+|æy˚j·T&É+, ø±u≤ >∑èVü≤+˝À
s√Eø√ $Á>∑Vü≤+ #=|üðq 360s√E≈£î >±qT 360 $Á>∑Vü‰qT |üPõ+#˚yês¡T.
ø±u≤ #·T≥÷º q>∑ï+>± Á|ü<äøÏåD+ #˚sTT+#·&É+, yê]ì #·÷∫ $T–*q yês¡+‘ê
#·|üŒ≥T¢ ø=&ÉT‘·÷ áT y˚j·T&É+ e+{Ï nH˚ø£ <äTsê#êsêT Á|üã*b˛sTT
düe÷»+ e÷s¡ZÁuÛÑwüº‘ê«ìøÏ >∑T¬s’ ñ+&˚~. n˝≤+{Ï |ü]dæú‘·TqT #·÷∫ eTTVü≤eTà<é
dü.n.dü.>±] eTqdüT‡ ‘·¢&ç*¢b˛j˚T~. ndüT e÷qe J$‘·+ n+fÒ @$T{Ï?
m+<äT≈£î á Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ e#êÃeTT? düTK XÊ+‘·T‘√ ≈£L&çq J$‘·+ m˝≤
@s¡Œ&ÉT‘·T+~? e÷qe J$‘· ø£å´+ @$T{Ï ? XÊ+‹ kÂU≤´‘√ ≈£L&çq düe÷»+
m˝≤ @s¡Œ&ÉT‘·T+~. ndüT á düèwæºì düèwæº+∫q düèwæº ø£s¡Ô mes¡T ? n‘·ì ø£å´+
@$T{Ï ? nH˚ Á|üX¯ï‘√ m|üð&É÷ Ä˝À∫dü÷Ô, düe÷»+˝À e÷s¡TŒ ‘˚e&É+ ø√dü+
m|üð&É÷ |ü]‘·|ædü÷Ô ñ+&˚yês¡T. n˝≤ 25dü+ˆˆ ej·TdüT‡˝À eTø±ÿ˝Àì
<Ûäqe+‘·Tsê˝…’q Vü≤»s¡‘Y KrC≤ s¡õ. >±] <ä>∑Zs¡ yê´bÕs¡ edüTÔe⁄T rdüTø=ì
kÕj·T+Á‘·+ es¡≈£î yê{Ïì n$Tà e∫Ãq kıeTTà ÄyÓT≈£î #Ó*¢+#˚yês¡T. n+<äT≈£î
ÄyÓT Ç∫Ãq J‘·+ rdüTø=ì <ëì‘√ ù|<ä≈£î, nHê<Ûä≈£î, $‘·+‘·Te⁄≈£î düVü‰j·T+
#˚dü÷Ô Jeq+ >∑&É|ükÕ>±s¡T. n<˚ $<Ûä+>± Ç‘·s¡TT ≈£L&Ü nH˚≈£ eT+~ KrC≤
(s¡õ.) >±] <ä>∑Zs¡ edüTÔe⁄T rdüTø=ì yÓ[fl yê´bÕs¡+ #˚ùdyês¡T. ø±˙ n+<äs¡÷
edüTÔe⁄˝Àì ˝ÀbÕìï <ë∫, nã<ë∆T #Ó|æŒ @<√ ˇø£ $<Ûä+>± edüTÔe⁄qT
ny˚Tàj·÷ì #·÷ùdyês¡T. ø±˙ eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±s¡T edüTÔe⁄˝Àì ˝ÀbÕìï
#·÷|æ+∫ ‘·≈£îÿe <Ûäs¡≈£î nsTTHêdüπs ÇwüºyÓTÆ‘˚H˚ ø=qeTì #Óù|Œyês¡T. yê]
dü‘·ó‘·qT q$Tà n+<äs¡÷ n‘·ì e<˚› edüTÔe⁄T ø=H˚yês¡T. <ëì‘√ yê´bÕs¡+
u≤>± »]– n+<ä]ø£Hêï ‘·≈£îÿe <Ûäs¡≈£î n$TàHê m≈£îÿe ˝≤uÛÑ+ dü+bÕ~+#˚yês¡T.

á $wüj·T+ ‘Ó*dæ KrC≤ s¡õ. >±s¡T Äj·Tq dü‘·´o‘·qT yÓT∫Ã n‘·ì‘√
$yêVü≤+ #˚düTø√e&ÜìøÏ sêj·Tu≤s¡+ |ü+bÕs¡T. ÄyÓT ej·TdüT‡ 40dü+ˆˆ eTTVü≤eTà<é
dü.n.dü. >±] ej·TdüT‡ 25 dü+ˆˆ nsTTHê eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±s¡T ÄyÓTqT
$yêVü≤e÷&Üs¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Á|ü‹ s√p eTø±ÿ˝Àì
ª>±¬sVæ≤sêµ nH˚ ø=+&Éô|’q ñqï ˇø£ >∑TVü≤˝ÀøÏ yÓ[¢ ≈£Ls=Ãì düe÷»+ >∑T]+∫,
<˚e⁄ì >∑T]+∫ Ä˝À∫dü÷Ô dü‘ê´H˚«wüD˝À ø=+‘· düeTj·T+ >∑&ç|æ e#˚Ãyês¡T.
ˇø√ÿkÕ] ˇø£ s√»+‘ê nø£ÿ&˚ Ä˝À∫dü÷Ô >∑&çù|yês¡T. Ä düeTj·T+˝À Vü≤»s¡‘Y
KrC≤ s¡.õ. >±s¡T uÛÑs¡Ô≈£î ‘√&ÜŒ≥T>± ñ+≥÷, ÄyÓT dü«j·T+>± ø=+&Éô|’øÏ yÓ[¢
ÄVü‰s¡ bÕ˙j·÷qT düeT≈£L]Ã ùde#˚dæ e#˚Ãyês¡T. Ä $<Ûä+>± ø=H˚ïﬁ¯ó¢ >∑&ç∫q
‘·s¡Tyê‘· eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]øÏ 40 @+&É¢ ej·TdüT‡ e∫Ãq|ü⁄&ÉT ø=+&Éô|’
>∑TVü≤˝À <Ûë´q+ #˚düTÔ+&É>± <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ n‘·´+‘· Á|æj·TyÓTÆq <Ó’e<ä÷‘· nsTTq
Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sTT˝Ÿ n˝…’. ˇø£ ‘Ó¢{Ï Äø±s¡+˝À e∫Ã eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±]
m<äT≥ ìã&ç n‘·ì m<äô|’ >∑{Ïº>± H=øÏÿ ˇø£ Áyê‘·Á|ü‹ì #·÷|æ+∫ ª#·<äTe⁄µ
nHêïs¡T.n|üð&ÉT eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±s¡T ªHê≈£î #·<äTe⁄sê<äTµ nHêïs¡T. <Ó’e<ä÷‘·
eT∞¢ n‘·ì m<äô|’ >∑{Ïº>±H=øÏÿ ª#·<äTe⁄µnHêïs¡T. n+<äT≈£î eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T
ªHê≈£î #·<äTe⁄sê<äTµ nHêïs¡T. eT÷&ÉekÕ] <Ó’e<ä÷‘· #ê˝≤ >∑{Ïº>± n‘·ì m<äô|’
H=øÏÿ ª<˚e⁄ì (n˝≤¢Vt≤) ù|s¡T‘√ #·<äTe⁄µnHêïs¡T. n|üð&ÉT eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T.
‘·q≈£î ‘Ó*j·T≈£î+&ÜH˚ #·<äe&É+ ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. n|üð&ÉT Ä <Ó’e<ä÷‘· Ç˝≤
nHêï&ÉT. ˙e⁄ á s√E qT+&ç <˚e⁄ì#˚ mqTïø√ã&çq Á|üeø£Ôe⁄. Çø£ô|’ <˚e⁄ì
qT+∫ e#˚Ã dü+<˚XÊqT, Ä»„qT Á|ü»≈£î #˚s¡y˚j·Tedæq u≤<Ûä´‘· ˙ô|’ ñ
+~. Á|ü|ü+#· e÷qyê[øÏ düHêàsZ¡+ #·÷|ü⁄≥≈£î ˙ô|’ |ü$Á‘· KTsêHé Á>∑+<∏ëìï
ne‘·]+|ü CÒj·TT≥≈£î ìqTï Á|üeø£Ô>± mqTïø=Hêï&ÉTµ nì Á|üø£{Ï+#ê&ÉT. Ä
<Ó’e<ä÷‘· Ç+‘·≈£î eTT+<äT Á|üeø£Ô e<ä›≈£î e∫Ãq $<Ûä+>±H˚ eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]
e<ä›≈£î e∫Ã <ÓÌe dü+<˚XÊìï ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT.
n‘·qT Á|üeø£Ô e<ä›≈£î e∫Ãq|ü⁄&ÉT ˇø£ s¡ø£yÓTÌq X¯ã›+ ˝≤+{Ï~ edü÷Ô ñ
+≥T+~. ˇø√ÿkÕ] ‘˚CÀe+‘·yÓTÌq ø±+‹ ˝≤>± nì|ædü÷Ô ñ+≥T+~. á$<Ûä+>±
nH˚ø£ $<ÛëT>± <ÓÌe<ä÷‘· nedüs¡yÓTÌq|ü⁄Œ&ÉT <˚e⁄ì yêø±´T ‘Ó∫Ã Á|üeø£Ô≈£î
$ì|ædü÷Ô ñ+{≤&ÉT. Á|üeø£Ô yê{Ïì Á|ü»≈£î ‘Ó*j·T CÒdü÷Ô ñ+{≤&ÉT.Ä$<Ûä+>±
<˚e⁄&ÉT mqTï ≈£îqï Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü.

|ü$Á‘· Á>∑+<∏ä+ KTsêHé:`|ü$Á‘· Á>∑+<∏ä+ KTsêHé:`|ü$Á‘· Á>∑+<∏ä+ KTsêHé:`|ü$Á‘· Á>∑+<∏ä+ KTsêHé:`|ü$Á‘· Á>∑+<∏ä+ KTsêHé:`
Çø£ Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄fÒº Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ ∫e] Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü >±]
<ë«sê <˚e⁄&ÉT Ä<˚•+∫q <ÓÌe e÷s¡Z+ Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&ç|æ dü«sêZìï bı+<ë*.
n+<äTπø <˚e⁄&ÉT Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î |ü⁄fÒº e÷qe⁄+<ä] e÷s¡Z<äs¡Ùø£+ ø√dü+ eTTVü≤eTà<é
dündü >±]ô|Ì <ÓÌe Á>∑+<∏äyÓTÌq ªªKTsêHéµµ qT ne‘·]+|ü CÒXÊ&ÉT. ø£qTø£ KTsêHé
Á>∑+<∏ä+ πøe+ eTTdæ¢+ ø√dü+ ne‘·]+∫q~ ø±<äT. düs¡«e÷qyê[, ∫e]>±
|ü⁄fÒº Ä‘·à ≈£L&Ü Ä#·]+#·&ÜìøÏ ne‘·]+∫q <ÓÌe Á>∑+<∏ä+. ø£qTø£ Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷
Bìì #·~$ ndüT <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ Ä<˚XÊT @$T ñHêïjÓ÷ ‘ÓTdüTø√ edæq
|ü$Á‘· Á>∑+<∏ä+.
ÇqïVüA KTsYÄqTHé ø£Ø+.|ò” øÏ‘ê_Hé eTø˘q÷Hé. ˝≤ j·TeTdü‡VüQ Ç¢˝Ÿ
eTT‘·Vü≤Ωs¡÷Hé. ‘·HéJT+ $TÁs¡_“˝Ÿ ÄMTHé. (56`77...80)
ìX¯Ãj·T+>± á KTsêHé ~eýÓTÆq~. düTs¡øÏå‘·yÓTÆq Á>∑+<∏ä+˝À ñqï~.
<ëìì |ü]X¯ó<äT∆T ‘·|üŒ eT¬se«s¡÷ ‘êø£˝Òs¡T. Ç~ düs¡«˝Àø± Á|üuÛÑTe⁄ qT+&ç
ne‘·]+|ü CÒj·Tã&ç+~.
n*|òt ˝≤yéT MTyéT ‘·HéJT˝Ÿ øÏ‘ê_ ˝≤¬sÌã|ò”Væ≤ $TÁs¡_“˝Ÿ ÄMTHé.
n+j·T≈£L÷ q|òt‘·sêVüQ ã˝ŸVüQe˝Ÿ Vü≤≈£îÿ $TÁs¡_“ø£ *‘·THéõs¡ øöeTHée÷
n‘êVüQ+ $THéqJ]+ $THéø£uŸ*ø£ n¢VüQ+ j·T|òt‘·<ä÷Hé.(32`!..3)
n*|òt ˝≤yéT MTyéT. áÁ>∑+<∏ä+ düs¡«˝Àø£ Á|üuÛÑTe⁄ qT+&ç ne‘·]+∫+~.
Ç+<äT˝À m˝≤+{Ï dü+<˚Vü≤+ ˝Ò<äT. (Ç˝≤+{Ï Á>∑+<∏ä+ >∑T]+∫) Ms¡T Bìï Ç‘·qT
ø£*Œ+#·T ≈£îHêï&Éì, n+≥THêïsê? ø±<äT. Ç~ ˙ Á|üuÛÑTe⁄ qT+&ç e∫Ãq dü‘·´+.
˙≈£î |üPs¡«+ ôV≤#·Ã]+#˚ yê¬ses¡÷ sêq≥Te+{Ï C≤‹ì ˙e⁄ ôV≤#·Ã]+#˚+<äT≈£î
|ü+|üã&çq dü‘·´$T~. Bì <ë«sê ÄC≤‹ Á|ü»T s¡TEe÷s¡Z+˝ÀøÏ ekÕÔs¡qï
ø£å´+‘√ ne‘·]+∫q |üs¡eTdü‘·´+.
Ä<ä+(n˝…’) >±] yÓqTï qT+&ç |ü⁄{Ïº+∫q Ä‘·àìï+{Ï˙ ˇø£] ‘·sê«‘·
ˇø£s¡T>± |üØø£å ø√dü+ uÛÑ÷$Tô|Ì |ü⁄{Ïºdü÷Ô edüTÔHêï&ÉT. Çø£ uÛÑ÷$Tì düèwæº+∫q
ìØí‘·ø±+ |üP]Ô ø±edæ e∫Ã+~. Çø£ Á|üfi¯j·T+ rdüT≈£î e∫Ã á|üP]Ô $XÊ«ìï
n+‘·+ #˚dæ, n+<ä] Ä‘·àqT ‹]– J$+|ü CÒdæ, yê] J$‘· ø±+˝À Á|ü|ü+#·+˝À
@@ |üqTT #˚XÊs√ ˝…ø£ÿ #·÷#˚ rs¡TŒ~q+ @sêŒ≥T #˚j·TuÀ‘·THêï&ÉT. ø£qTø£ Çø£

MT<ä≥ Á|üeø£ÔqT |ü+|üedæq nedüs¡+ ˝Ò<äT. Çø£ sêuÀj˚T~ düs¡« düèwæºì
HêX¯q+ #˚ùd Á|üﬁ¯j·T+ e÷Á‘·y˚T. ø±ã{Ïº Çø£ Á|üﬁ¯j·T+ es¡≈£î |ü⁄fÒº düeTdüÔ
Á|ü|ü+#· e÷qe⁄ ø=s¡≈£î ∫e] Á|üeø£Ô>± eTTVü≤eTà<é dündü >±]ì mqTïø√e&É+
»]–+~. BìH˚ <˚e⁄&ÉT Ç˝≤ ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT.
eTTVü≤eTà<é s¡dü÷T˝≤¢Vt≤ ` (48`29)
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ dü+<˚X¯Vü≤s¡T&ÉT
ee÷ eTTVü≤eTà<äTHéÇ˝≤¢ s¡dü÷THéø£<é K‘Y$THé ø£uŸ*Væ≤Ás¡dü÷T (31 `44)
eT]j·TT eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. πøe+ ˇø£ dü+<˚X¯Vü≤s¡T&ÉT e÷Á‘·y˚T. yêdüÔyêìøÏ
n‘·ìøÏ |üPs¡«+ nH˚ø£ dü+<˚X¯Vü≤s¡TT >∑&ç∫b˛j·÷s¡T.
e÷ø±q eTTVü≤eTà<äTHé Äu≤ nVü≤~Hé $THéC≤*≈£î+ e˝≤øÏHé s¡dü÷˝≤¢Væ≤
eU≤‹eTqï;sT÷´q eø±q˝≤¢VüQ _≈£î*¢ ôw’ÇHé n©e÷ (33`40)
(z e÷qe⁄˝≤sê!) eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. MT |ü⁄s¡Twüß˝À¢ me«]ø° ‘·+Á&çø±&ÉT.
ø±ì Ç‘·qT n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ dü+<˚X¯Vü≤s¡T&ÉT. eT]j·TT Á|üeø£Ô˝À ∫e]yê&ÉT.
eT]j·TT yêdüÔyêìøÏ n˝≤¢Vt≤j˚T Á|ü‹ $wüj·T|ü⁄ C≤„q+ ø£yê&ÉT.
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*j·T CÒXÊs¡T.
<Ó’e Á|üeø£Ô |üs¡+|üs¡ eTT–dæb˛sTT+~. Hê ‘·s¡Tyê‘· Çø£ @ Á|üeø£Ô>±˙,
dü+<˚X¯Vü≤s¡T&ÉT>±˙ sê&ÉT (‹s¡àõ, eTTdüï<é nVü≤à<é)
ªªH˚qT n+‹eT <Ó’eÁ|üeø£ÔqT. Hê ‘·s¡Tyê‘· eTπs Á|üeø£Ô ˝Ò&ÉT.µµ
n|üŒ{Ï es¡≈£î n˝≤+{Ï Äø±sêìï m|üð&É÷ #·÷&Éì ø±s¡D+>±
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T ø£+>±s¡T|ü&ç yÓ+≥H˚ Ç+{ÏøÏ e∫Ã $wüj·TeT+‘ê ‘·q
uÛ≤s¡´ KrC≤ s¡.õ. >±]øÏ #Ó|æŒ ‘·q≈£î @<√ uÛÑj·T+>± ñ+<äì ˇø£ ø£+ã[
ø£|üŒeTì #Ó|æŒ |ü&ÉT≈£îHêïs¡T. n|üð&ÉT KrC≤ s¡õ. >±s¡T ªMTs¡T m|üð&É÷, me]ø°,
m≥Te+{Ï ø°&ÉT #˚j·T˝Ò<äT. Ç‘·s¡T≈£î düVü‰j·T+ #˚dü÷Ô ìs¡Tù|<ä≈£î, nHê<Ûä≈£î,
$‘·+‘·Te⁄≈£î y˚TT #˚j·T&Üìπø ø£wüº|ü&ç |üì#˚ùdyês¡T. ø±ã{Ïº <˚e⁄&ÉT $TeTà*ï
ø±bÕ&ÉT‘ê&ÉT. MT≈£î m|üŒ{Ïø° qwüº+ #˚j·T&ÉT nì <ÛÓ’s¡´+ #Ó|æŒ, Äj·TqqT z<ë]Ã
n+&É>±ì*#ês¡T.
n|üð&ÉT <Ó’e<ä÷‘· eT∞¢ n‘·ì e<ä›≈£î e∫Ã <˚e⁄ì Ä»„qT Ç˝≤ $ì|æ+#ê&ÉT.
ªªz <äT|üŒ{Ï ø£|ü⁄ð≈£îqï yê&Ü! ˝Ò! ˝Ò∫ (Á|ü»qT) ôV≤#·Ã]+#·T. ˙ Á|üuÛÑTe⁄

Wqï‘ê´ìï #ê{Ï#Ó|ü⁄ð. ˙ <äTdüTÔT |ü]X¯óÁuÛÑ+>± ñ+#·Tø√. n|ü$Á‘·‘·, n|ü]X¯ó
ÁuÛÑ‘·≈£î <ä÷s¡+>± ñ+&ÉT. @ y˚TsTTHê ÁbÕ|ü+∫ø£ Á|üjÓ÷»HêqT Ä•+∫
#˚j·T≈£î. (ø£cÕºT e∫Ãq|ü⁄&ÉT) ˙ Á|üuÛÑTe⁄ (Á|üdüqï‘·) ø√dü+ düVü≤q+ eVæ≤+#·Tµ
nì nHêï&ÉT. <ÓÌe<ä÷‘· $ì|æ+∫q <Ó’e dü÷≈£îÔqT |üø£ÿH˚ ñqï KrC≤ s¡õ
>±]øÏ #Ó|üŒ>± ÄyÓT ªªMT≈£î m˝≤+{Ï uÛÑj·T+ nedüs¡+˝Ò<äT. e÷ ∫Hêïqï ≈£îe÷s¡T&Ó’q
ˇø£‘·qT ñHêï&ÉT. n‘·qT <Ûë]àø£ Á>∑+<∏ëqT #·~$ C≤„q+ bı+~q |ü+&ç‘·T&ÉT.
n‘·ì e<ä›≈£î yÓ[¢ $wüj·T+ ‘ÓTdüT≈£î+<ë+ s¡+&çµ nì n‘·ì e<ä›≈£î rdüT≈£îyÓﬁ≤¢s¡T.
Ä <Ûë]àø£ |ü+&ç‘·T&ÉT n|üŒ{Ïπø #ê˝≤ eTTdü*yê&ÉsTTHê&ÉT. n‘·qT á
$wüj·÷qï+‘ê $ì eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]‘√ ªª˙e⁄ kÕ<Ûës¡D eTìwæ$ ø±e⁄.
<˚e⁄&ÉT mqTïø=qï <Ó’e Á|üeø£Ôe⁄. ˙ >∑T]+∫ |üPs¡«+ Á>∑+<∏ë˝À ≈£L&Ü #Ó|üŒã&ç+~.
H˚qT ÄÁ|üeø£Ô ø√düy˚T m<äTs¡T #·÷düTÔHêïqT. ÄÁ|üeø£Ôe⁄ ˙y˚. ˙<ä>∑Zs¡≈£î e∫Ãq
<ÓÌe<ä÷‘· yÓTT<ä{Ï qT+&ç Á|ü‹ ø±+ ˝Àq÷ mqTï≈£îqï Á|üeø£Ô e<ä›≈£î <ÓÌe yêDÏ
$ì|æ+#·&ÜìøÏ edüTÔqï Vü≤»s¡‘Y õÁu≤sT÷˝Ÿ n˝…Ì. Ç|üð&ÉT ˙ô|’ ˇø£ eTVü≤‘·Ôs¡
u≤<Ûä´‘· ñ+~. ˙e⁄ Á|ü»qT @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq yÓÌ|ü⁄≈£î ÄVü‰«ì+∫, #Ó&ÉTqT s¡÷|ü⁄
e÷|æ, eT+∫ì ÄC≤„|æ+#ê*. sêuÀj˚T ø±+˝À á $wüj·T+˝À Á|ü»T ìqTï
#ê˝≤ u≤<Ûäô|&É‘ês¡T. ˇø£y˚ﬁ¯ H˚H˚ >∑qTø£ J$+∫ ñ+fÒ ‘·|üŒø£ ˙≈£î düVü‰j·T+>±
‘√&ÉTìkÕÔqTµµ nHêï&ÉT.
n|üŒ{Ï qT+&ç eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±s¡T eTø±ÿ˝Àì Á|ü»+<ä] e<ä›≈£î
yÓ[¢ düsê«ìï düèwæº+∫q <˚e⁄&ÉT (ns¡; uÛ≤wü˝À n˝≤¢Vt≤) ˇø£ÿ&˚ |üP»≈£î ns¡TΩ&ÉT.
ø£qTø£ n‘·ìH˚ Äsê~Û+#·+&ç nHêïs¡T. <ëìH˚ ns¡;uÛ≤wü˝À
˝≤Ç˝≤Vü≤ Ç¢˝≤¢Vt≤ `
|üP»≈£î ns¡TΩ&ÉT mes¡÷ ˝Òs¡T πøe+ düs¡«düèwæºø£s¡Ô nsTTq ˇπø <˚e⁄&ÉT
(n˝≤¢Vt≤) ‘·|üŒ nì ns¡ú+.
Ä $<Ûä+>± düs¡«düèwæºì, n+<äT˝Àì Á|ü‹ J$ì |ü⁄{Ïº+∫q ì»yÓTÆq <˚e⁄&ÉT
ˇø£ÿ&˚, ø£qTø£ n‘·ìH˚ Äsê~Û+#·+&ç. eTq #˚‘·T‘√ dü«j·T+>± ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï
$T<Ûë´ <Ó’yêqT, eTq+ mìï $qïbÕT #˚düT≈£îHêï @MT $q˝Òì $Á>∑Vü‰qT
Äsê~Û+#·&É+ e÷ìy˚dæ ì»yÓTÌq düèwæºø£s¡Ô <˚e⁄&çì $X¯«dæ+∫, n‘·ìH˚ Äsê~Û+∫q
yê]øÏ <˚e⁄&ÉT dü«s¡Z eHêqT ‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT. yês¡T n+<äT˝À Á|üy˚•+∫
XÊX¯«‘·+>± ñ+{≤s¡T. n˝≤ø±<äì dü‘ê´ìï ‹s¡düÿ]+∫ ì»yÓTÆq düèwæºø£s¡ÔqT e<ä*,

MTs¡T dü«j·T+>± ‘·j·÷s¡T #˚düT≈£îqï $Á>∑Vü‰T, MT e÷≥T $q˝Òeì MT
eTqkÕ‡øÏå #ÓãT‘·THêï, MT ô|<ä› |ü<ä∆‹H˚ nqTdü]kÕÔeTì $Á>∑Vü‰sê<Ûäq #˚dæq≥¢sTT‘˚
yê]ì <˚e⁄&ÉT qs¡ø£+˝À Á|üy˚•+|ü CÒkÕÔ&ÉT. n+<äT˝Àì n–ï˝À m|üð&É÷ •ø£å
nqTuÛÑ$dü÷Ô XÊX¯«‘·+>± ñ+&É· edæ ñ+≥T+~. Ç~ H˚qT dü«j·T+>± #ÓãT‘·Tqï
e÷≥ø±<äT. <˚e⁄&ÉT qqTï Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì <Ó’e<ä÷‘· <ë«sê Hêe<ä›≈£î |ü+|æq
Ä»„. ø£qTø£ qqTï $X¯«dæ+#·+&ç nì @ø£ <Ó’yêsê<Ûäq yÓ’|ü⁄ ÄVü‰«ì+#· kÕ>±s¡T.
BìH˚ ns¡; uÛ≤wü˝À eTTVü≤eTà<äTsY s¡dü÷T˝≤¢Vt≤ ` eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±s¡T
<˚e⁄&ÉT mqTï≈£îqï Á|üeø£Ô n+{≤s¡T.
á e÷≥T $ì eTø±ÿ˝Àì Á|ü»T ªª@$T{Ï? y˚TeTT e÷ ‘ê‘·, ‘·+Á&ÉT
ø±+ qT+&ç edüTÔqï Ä#êsê*ï, #˚düTÔqï $Á>∑Vü‰ |üP»qT e<ä* ˇπø <˚e⁄&çï
Äsê~Û+#ê˝≤? Ç+‘· es¡≈£L y˚TeTT $qì ø=‘·Ô e÷≥T, ø=‘·Ô |ü<ä∆‹ #ÓãT‘·THêïy˚
µµ nì ìsêø£]+#ês¡T. n+<äT≈£î Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T.
Ç~ ø=‘·Ô e÷≥ ø±<äT. eTq+<ä] ‘·+Á&ç nsTTq yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï e÷qe⁄&ÉT Vü≤»s¡‘Y
Ä<ä+ (n˝…’) >±] qT+&ç edüTÔqï |ü<ä∆‹ ≈£L&Ü @ø£<Ó’esê<ÛäH˚. eTqeT+‘ê
Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄≥ºø£eTT+<äT, eTq n+<ä] Ä‘·àqT ‘·j·÷s¡T#˚dæq|ü⁄&ÉT
eTq+<˚e⁄ì‘√ ªª˙y˚ e÷ düèwæºø£s¡Ôe⁄µµ nì yê>±∆q+ #˚XÊeTT. ø±˙ Ç;¢wüß (õHé,
ôw’‘êHé) eTq˝À nb˛Vü≤T düèwæº+∫ @ø£ <Ó’yêsê<Ûäq qT+∫ e÷s¡Z+ ‘·|æŒ+∫
eTq˝À esêZT ‘·j·÷s¡T #˚sTT+∫, eTq‘√ s¡ø£s¡ø± eTVü‰qTuÛ≤e⁄, <˚e‘·
ù|s¡¢‘√ $Á>∑Vü‰T ‘·j·÷s¡T #˚sTT+∫, yê{ÏøÏ m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+ ˝Ò≈£îHêï yê{Ïì
|üPõ+#˚≥≥T¢ #˚dæ, ‘·q‘√bÕ≥T qs¡ø±ìøÏ rdüT≈£î b˛e&ÜìøÏ ì»yÓTÆq <Ó’ee÷s¡Z+
qT+&ç ‘·|æŒ+#ê&ÉT. ø£qTø£ $Á>∑Vü‰sê<Ûäq nH˚~ eT<Ûä´˝À ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆq ø=‘·Ôe÷≥,
ø=‘·Ô |ü<ä∆‹. Ç~ <˚e⁄ìøÏ n‘·´+‘· ÄÁ>∑Vü≤+ ø£*–+#˚ $wüj·T+. n+<äTπø <˚e⁄&ÉT
KTsêHé Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ nHêï&ÉT.
Çqï˝≤¢Vü≤ ˝≤j·T>¥|òü⁄s¡ nHéj·TT´Áwüø£ _V”≤ j·T>¥|òæs¡T e÷<ä÷q C≤*ø£ *eTHé
j·T´cÕñ eeTHéj·TT´Áwæø˘ _˝≤¢Væ≤ |òüø£~|òüÔsê ÇdüàHé nJe÷ (7`48)
ìX¯Ãj·TeTT>± n˝≤¢Vt≤ ‘·q≈£î uÛ≤>∑kÕ«$Tì ø£*Œ+#·{≤ìï m+‘· e÷Á‘·+
ø£å$T+#·&ÉT. eT]j·TT n~ ‘·|üŒ ‘êqT ø√]q <ëìì <˚ìø£sTTHê ø£å$TkÕÔ&ÉT.
eT]j·TT n˝≤¢Vt≤≈£î uÛ≤>∑kÕ«eTTqT ø£*Œ+#·qyê&˚ yêdüÔyêìøÏ eTVü‰bÕ|ü+
#˚dæqyê&ÉT.

<˚e⁄&˚ Ç˝≤ nHêï&É+fÒ <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ Ç~ m+‘· |òüTÀs¡yÓTÆq bÕ|üyÓ÷
Ä˝À∫+#·+&ç. á e÷≥T Á|ü‹ ø±+˝ÀqT <Ó’e Á|üeø£ÔT ‘·eT Á|ü»≈£î
#ÓãT‘·÷ e∫Ãqy˚ ‘·|üŒ, ø=‘·Ô e÷≥T ø±e⁄µµ nì nHêïs¡T. Ç+‘·≈£î eTT+<äT,
ø±+˝À ˇø£ Á|üeø£Ô e∫Ã Á|ü»qT ôV≤#·Ã]+∫, dü‘·´<Ó’e e÷s¡Z+ #·÷|æ yÓ[¢q
‘·sê«‘· eT∞¢ düe÷»+˝À Á|ü»T e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ #Ó+~‘˚ eTs√ Á|üeø£Ô e∫Ã yê]øÏ
dü‘·é÷s¡Z+yÓ’|ü⁄ |æ*#˚yês¡T. ø±˙ H˚qT Á|ü|ü+#·+˝Àì |üP]Ô e÷qyê[øÏ <Ó’e
e÷s¡Z+ #·÷|ü&É+ ø√dü+ e∫Ãq ∫e] Á|üeø£ÔqT. Çø£ Hê ‘·s¡Tyê‘· @ Á|üeø±Ô
sê&ÉT. sêuÀj˚T~ πøe+ Á|üfi¯j·T+ e÷Á‘·y˚T. n|üð&ÉT á Á|ü|ü+#·+ HêX¯qyÓTÆ
n+‘·]+∫ b˛‘·T+~. ‘·s¡Tyê‘· rs¡TŒ~q+ s√E n+‘ê Áã‹øÏ+|üã&ç, Á|ü‹
ˇø£ÿs¡÷ <˚e⁄ì e<ä› rs¡TŒ yÓTÆ<ëq+˝À düe÷y˚X¯yÓTÆ ˝…ø£ÿ #·÷bÕ*. Ä ‘·s¡Tyê‘·
eTq+ #˚dæq |üqTqT ã{Ïº dü«s¡Z+˝À ø±ì qs¡ø£+˝Àø±˙ XÊX¯«‘·+>± ñ+&Ü*
nì ôV≤#·Ã]+#ês¡T.
Ç˝≤+{Ï dü‘·ýÓTÌq e÷≥T $qï ø=+‘· eT+~ ªª ádüèwæº n+<ä] ø√dü+
ˇø£fÒ ñ+~. n+<ä]ø√dü+ ˇø£fÒ dü÷s¡T´&ÉT. n+<ä] ø√dü+ ˇø£fÒ uÛÑ÷$T, e÷qe⁄
|ü⁄≥Tºø£, eTs¡D+ ˇπø $<Ûä+>± e⁄+~.n+fÒ Çe˙ï #˚ùd≥≥Te+{Ï <˚e⁄&ÉT ≈£L&Ü
ˇø£&˚ ñ+&Ü* ø£<ë.á $wüj·÷˝Ò ø£<ë eTTVü≤eTà<é dü.n.dü >±s¡T #ÓãT‘·THêïs¡T.
ø£qTø£ Ç~dü‘·´+ nì yês¡T $X¯«dæ+∫ ªªnwtVü≤<äT nHé˝≤Ç˝≤Vü≤ Ç¢˝≤¢Vt≤,
enwtVü≤<äT nqï eTTVü≤eTà<äTÁs¡dü÷T˝≤¢Vt≤µµ nì kÕø£¸´$T#êÃs¡T. <ëì ns¡úy˚TeT+fÒ,
ªªH˚qT kÕø£¸´$TdüTÔHêïqT n˝≤¢Vt≤ ‘·|üŒ Äsê<Ûä´ <˚e⁄&ÉT mes¡÷ ˝Òs¡T. eT]j·TT
H˚qT kÕø£¸´$TdüTÔHêïqT eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T <˚e⁄&ÉT mqTï≈£îqï <ÓÌeÁ|üeø£Ô.
BìH˚ ø£*e÷jÓT wüVü‰<ä‘Y n+{≤s¡T. á$<Ûä+>± kÕø£¸´$T∫Ãqyês¡T Çø£ |üP]Ô>±
<˚e⁄ìøÏ $<Û˚j·TT˝…Ìq≥T¢. yê]ì ns¡; uÛ≤wü˝À ªªeTTdæ¢+µµ n+{≤s¡T. Çø£ yês¡T
@|üì #˚dæHê <˚e⁄&ÉT #·÷|æq <Ûäs¡àe÷s¡Z+ Á|üø±s¡y˚T #˚j·÷*. Ä <Ûäs¡àe÷sêZH˚ï
ªªÇkÕ¢+µµ n+{≤s¡T.
eTTdæ¢+ :eTTdæ¢+ :eTTdæ¢+ :eTTdæ¢+ :eTTdæ¢+ :`á$<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ |üP»≈£î ns¡TΩ&ÉT nì, <˚e⁄&ÉT mqTïø=ìq
∫e] Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô nì kÕø£¸´$T∫Ã KTsêHé Á>∑+<∏ëìøÏ nqT>∑TD+>±
ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ Á|üø±s¡+ Jeq+ >∑&çù| yê]ì eTTdæ¢+ n+{≤s¡T. eTTdæ¢+ n+fÒ
<˚e⁄ìøÏ $<Û˚j·TT&ÉT nì ns¡ú+.
VüQe düe÷à≈£îeTT˝Ÿ eTTdæ¢MTq $THéø£uŸT e|ò”” Vü‰C≤ ( Vü≤CŸ 23`78)

MT≈£î eTTdæ¢+ nì ù|s¡T ô|≥º&É+ »]–+~.Ç+<äT˝Àq÷Ç+‘·≈£î |üPs¡«+ ≈£L&Ü
n+fÒ <˚e⁄ìô|Ì eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ôô|Ì $XÊ«düeTT+∫q yê] ù|s¡T eTTdæ¢+
nì <˚e⁄&ÉT ô|{≤º&ÉT.
Ä$<Ûä+>± eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T #Óù|Œ <ÓÌe dü÷≈£îÔqT $qïyês¡T
$Á>∑Vü‰sê<Ûäq e<ä*, ÇkÕ¢+ d”«ø£]+∫ <˚e⁄ì ÄC„ Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&É|ü&É+
yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T. ˇø£ ≈£î≥T+ã+˝Àì ‘·*¢ <ä+Á&ÉTT $X¯«dæ+∫ @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq
#˚j·T>± yê] |æ¢T yê]ì e´‹πsøÏ+#· kÕ>±s¡T. eTs√ ≈£î≥T+ã+˝Àì |æ¢T
$X¯«dæ+∫ @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq #˚j·T>± yê] ‘·*¢,<ä+Á&ÉTT e´‹πsøÏ+#· kÕ>±s¡T.
n<˚$<Ûä+>± ˇø£ ≈£î≥T+ã+˝Àì uÛ≤s¡´ $X¯«dæ+∫ @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq #˚j·T>± uÛÑs¡Ô
e´‹πsøÏ+#· kÕ>±&ÉT. eTs√ ≈£î≥T+ã+˝Àì uÛÑs¡Ô $X¯«dæ+∫ @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq #˚j·T>±
uÛ≤s¡´ e´‹πsøÏ+#· kÕ–+~. á$<Ûä+>± nH˚ø£ eT+~ dü‘ê´ìï >∑T]+∫ Ä˝À∫+∫
@ø£ <ÓÌyêsê<ÛäH˚ ì»eTì $X¯«dæ+∫ yê] ≈£î≥T+u≤˝À mH√ï n&É¶+≈£îT
m<äTs=ÿHêï, dü«j·T+>± yê] ≈£î≥T+ã+ yêπs mH√ï u≤<Ûä≈£î >∑T]#˚dæHê, yês¡T
@ø£ <ÓÌyêsê<ÛäqqT M&É≈£î+&Ü <˚e⁄ìô|ÌH˚ $X¯«dæ+∫ dæús¡+>± Jeq+ >∑&É|ükÕ>±s¡T.
ø=+<ä¬sÌ‘˚ ≈£î≥T+ã+ yês¡T ô|fÒº u≤<ÛäT uÛÑ]+#·˝Òø£ $&çb˛edæ e∫Ã+~. nsTTHê
yês¡T <˚e⁄ìô|Ì uÛ≤s¡+ y˚dæ ≈£î≥T+ã+ qT+∫ $&çb˛sTT y˚πs Jeq+ >∑&É|ü&ÜìøÏ
dæ<ä∆|ü&Ü¶πs ‘·|üŒ, $XÊ«kÕìï $&Ée˝Ò<äT. m+<äTø£+fÒ á J$‘·+ ø=ìï s√E
es¡πø ñ+≥T+~. Ä‘·sê«‘· ‘·|üŒ≈£î+&Ü <˚e⁄ì e<ä›≈£î yÓ[ﬂ ˝…ø£ÿ #·÷bÕ*. Äs√E
$XÊ«dü+ ‘·|üŒ eTπsB |üìøÏ sê<äT. á ≈£î≥T+ã+, C≤‹, ≈£î+,ôôVA<ë, <Ûäq+,
ã+ @M ø±bÕ&É˝Òe⁄. ø£qTø£ ø£cÕºT ñHêï zs¡TŒ‘√ $X¯«dæ+∫ J$‘·+ >∑&ç|æ‘˚
dü«s¡Z+ _ÛdüTÔ+~. $XÊ«dü+ ˝Ò≈£î+&Ü J$‘·+ >∑&ç|æ‘˚ qs¡ø£ •ø£å ñ+≥T+~. nì
yês¡T ≈£î≥T+ã+ M&ç, $XÊ«dü J$‘·+ >∑&É|ü&Üìπø dæ<ä∆|ü&Ü¶s¡T. n˝≤+{Ï yê]ì
$T–*q $XÊ«düTT Ä<ä]+∫, düVü‰j·T düVü≤ø±s¡+ n+~+∫, ‘√&ÜŒ≥T n+~+#·
edæq~>± <˚e⁄ì ÄC„ sêe&É+‘√, nH˚ø£ eT+~ $XÊ«düTT ‘√{Ï $XÊ«düTqT
<ä>∑Zs¡ #˚]Ã yê]øÏ düVü‰j·T düVü≤ø±sêT n+~+#ês¡T.yê] JeHêìøÏ ø±edæq
@sêŒ≥T¢ #˚j·T kÕ>±s¡T. Bì‘√ ãVüQ <ÓÌyêsê<Ûä≈£îT áÁ|üeø£Ô e∫Ã ‘·eT
≈£î≥T+u≤˝À ø£˝À¢+ düèwæº+#ê&ÉT. nì ì+~+#· kÕ>±s¡T. ìC≤ìøÏ yê]
≈£î≥T+u≤ yê]øÏ dü«sêZìøÏ e÷s¡Z+ #·÷|æ+#ê&ÉT nì Ä˝À∫+#·˝Ò<äT.
Ä$<Ûä+>± |üPØ«≈£î qT+∫ eT÷&ÛÉ qeTàø±‘√ $Á>∑Vü‰sê<Ûäq #˚düTÔqï

yês¡T eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]ì e´‹πsøÏ+#· kÕ>±s¡T. ‘·eT |üPØ«≈£î |ü<ä∆‹
n+‘·]+∫ b˛‘·Tqï<äì n‘·ìô|Ì ø£ø£å ô|+#·T≈£îHêïs¡T. n‘·qT #Óù|Œ e÷≥˝Àì
dü‘ê´ìï >∑T]+∫ Ä˝À∫+#·˝Ò<äT. eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T #Óù|Œ e÷≥T
Á|ü|ü+#·+˝À »]π> dü‘ê´H˚ ‘ÓT|ü⁄‘·THêïsTT. ‘·q ˝≤uÛÑ+ ø√dü+ @MT #Ó|üŒ&É+
˝Ò<äT. yê{Ïì $X¯«dæ+∫ Ä#·]ùdÔ eTqπø dü«s¡Z+ _ÛdüTÔ+~. ‹s¡düÿ]ùdÔ eTqπø •ø£å
ñ+≥T+~ ø£<ë! nì yês¡T Ä˝À∫+#· ˝Ò<äT. ø=+<äs¡T Ä˝À∫+∫Hê Ç;¢düT yê]
eTqdüT˝À nb˛Vü≤T düèwæº+#ê&ÉT.ªª Ç|ü⁄Œ&ÉT MTs¡T ÇkÕ¢+ d”«ø£]+∫ e÷]b˛‘˚
MTô|<ä›T #˚dü÷Ô edüTÔqï |ü<ä∆‘·TT ‘·|ü⁄Œ nì yê]ì øÏ+#· |ü]∫qfÒ¢ ø£<ë! ˇø£
y˚ﬁ¯ eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T #Ó|æŒq $<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nsTT MTs¡T eTs¡DÏ+∫q
‘·sê«‘· n+<äs¡÷ rs¡TŒ~Hêq MT J$‘·+ >∑T]+∫ ˝…ø£ÿ #·÷|üedæq s√E eùdÔ,
Äs√E MTs¡T |üPõdüTÔqï á eTVü‰qTuÛ≤e⁄ $Á>∑Vü‰T, <˚e‘· $Á>∑Vü‰T <˚e⁄ì
e<ä› dæbòÕs¡düT #˚dæ, $TeTà*ï ø±bÕ&ÉT‘êsTT.µµ nì m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+˝Òì
ndü‘·´ e÷≥qT yê] eTqdüT˝À y˚XÊ&ÉT. Äe÷≥T q$Tà ø=+‘· eT+~
nC≤„q+‘√, ø=+‘·eT+~ nVü≤+ø±s¡+‘√, eT]ø=+‘· eT+~ düe÷»+˝À |üs¡Te⁄,
Á|ü‹wüº≈£î b˛sTT eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]ì e´‹πsøÏ+#· kÕ>±s¡T. e´‹πsøÏ+∫q
yê]˝À dü«j·T+>± eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±] ô|<äHêqïT ≈£L&Ü ñHêïs¡T. Ä‘·sê«‘·
ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ yê]˝À ø=+<äs¡T Ä˝À∫+∫, eTTdæ¢+ q&Ée&çø£, Ä#ês¡
e´eVü‰sêT #·÷∫ Ç~ ì»yÓTÌq <˚e⁄ì <Ûäs¡àe÷s¡Z+ nì $X¯«dæ+#ês¡T. ÇkÕ¢+
d”«ø£]+#ês¡T. Bìì ã{Ïº $XÊ«düeTT, <Ûäs¡àe÷s¡Z+ d”«ø£]+#·&É+ nH˚~ eTq
eTqdüT‡˝Àì uÛ≤eq˝À e÷s¡TŒ, <˚e⁄ì ÄC„qT q$Tà Ä#·]+#·&É+ e÷Á‘·y˚T.
Ç~ e+X¯ bÕs¡+|üs¡´+>± e#˚Ã~ø±<äT nì ‘ÓTdü÷Ô ñ+~. ˇπø e+XÊìøÏ eT]j·TT
≈£î≥T+u≤ìøÏ #Ó+~q Á|üeø£Ô dündü >±s¡T, yê] ô|<äHêqïT, yê] yê] uÛ≤eq,
$XÊ«kÕ Ä<Ûës¡+>± ø=+<äs¡T $XÊ«düTT ø=+<äs¡T n$XÊ«düTT>± ñHêïs¡+fÒ,
$XÊ«kÕìøÏ e+XÊ‘√, ≈£î≥T+u≤‘√ m≥Te+{Ï dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äì, πøe+
eTqdüT‡˝À ˇπø <˚e⁄ìô|Ì ø£*π> qeTàø£+. Ä<˚e⁄ì ÄC„ Á|üø±s¡+ J$‘·+˝À
Ä#·]+#·&É+ e÷Á‘·y˚T nì ‘ÓTdü÷Ô+~.
eeTKÔ |òü¢Jq }‘·T˝Ÿ øÏ‘êã Ç˝≤¢ $T+u≤~ e÷C≤ nVüQeTT˝Ÿ
Çà ã>¥j·T+u…’qVüQ+. eeTHéj·T´ø£ |òü⁄sY_ Äj·÷‹˝≤¢Væ≤ |òü Çqï˝≤¢Vü≤ düØ ñ˝Ÿ
Væ≤kÕuŸ (3`19)

ø±˙ |üPs¡« Á>∑+<∏ä Á|ü»T |üs¡düŒs¡ ás¡¸´‘√ yê]øÏ C≤„q+ _Û+∫q
‘·sê«‘·H˚ uÛÒ<ë_ÛÁbÕj·÷≈£î ˝Àqj·÷´s¡T. eT]j·TT me¬s’‘˚ n˝≤¢Vt≤ dü÷#·qqT
‹s¡düÿ]kÕÔs√ yês¡T ìX¯Ãj·T+>± n˝≤¢Vt≤ ˝…ø£ÿ rdüTø√e&É+˝À n‹ oÁ|òüTT&ÉT
(nì ‘ÓTdüTø√yê*.)
Ç˝≤+{Ï dü‘·´ ‹s¡kÕÿs¡TH˚ n$XÊ«düTT ( ˇπø <Ó’yêìï
$X¯«dæ+#·ìyês¡T) ns¡; uÛ≤wü˝À ªø±|òæs¡T¢µ nq>± dü‘ê´ìï qeTà≈£î+&Ü
‹s¡düÿ]+#˚yês¡T nì nHêïs¡T.
n<˚ $<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nì $X¯«dædü÷Ô, Ä <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ dü‘Y|ü⁄s¡TwüßT >±ì,
<˚e‘·T >±ì, dæbòÕs¡düT #˚dæ eTeTà*ï qs¡ø£+ qT+&ç ø±bÕ&ç dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•+|üCÒkÕÔsTT nì q$Tà <˚e⁄ìøÏ düVü≤es¡TÔT>± #˚dæ yê{Ïì ≈£L&Ü
|üPõ+#˚yê]ì ns¡; uÛ≤wü˝À eTTÁwæ≈£îTµ n+fÒ ãVüQ<Ó’esê<Ûä≈£îT nì n+{≤s¡T.
Ç˝≤+{Ï yê] >∑T]+∫ <˚e⁄&ÉT KTsêHé˝À á $<Ûä+>± ôV≤#·Ã]düTÔHêï&ÉT.
Çqï˝≤¢Vü≤ ˝≤j·T>¥|òæs¡T nHéj·TT´Áwæø£ _V”≤ ej·T>¥|òæs¡T e÷<ä÷q C≤*ø£
*eTHéj·T´cÕñ. eeTHéj·TT´Áwæø˘ _˝≤¢Væ≤ |òüø£<é»¢ »˝≤+ ãsT÷<é. ÇHé‘·<é}q
$THé<ä÷ìV”≤ Ç˝≤¢ ÇHêdüHé e ÇHéj·T´<é}q Ç˝≤¢ ôw’‘êqHé eTØ<ä¢ nqVüQ˝≤¢VüQ
eø± ˝≤ n‘·Ôœ»qï $THéÇu≤~ø£ qd”ã+eTà|òts¡÷C≤.
<˚e⁄&ÉT ‘·q≈£î kÕ{Ï ø£*Œ+#·&Üìï m{Ïº |ü]dæú‘·T˝Àq÷ ø£å$T+#·&ÉT.
n~ ‘·|üŒ eTπs bÕbÕqïsTTHê ‘êqT ‘·#·T≈£î+fÒ ø£å$T+#·>∑&ÉT. <˚e⁄ìøÏ kÕ{Ï
ø£*Œ+∫qyê&ÉT düHêàsêZìøÏ ãVüQ<ä÷s¡+>± b˛sTT|ü&çqfÒ¢. yês¡T ì» <˚e⁄&çì
e<ä* <˚e‘·T nqã&˚ Ád”Ô $Á>∑Vü‰qT |üPõdüTÔHêïs¡T. yês¡düT kÕ«$T Á<√Væ≤
nsTTq ôw’‘êHé (Ç;¢wüß)qT Äsê~ÛdüTÔHêïs¡T. ôw’‘êHéqT <˚e⁄&ÉT X¯|æ+#ê&ÉT. n‘·qT
<˚e⁄ì‘√ Ç˝≤ nHêï&ÉT. H˚qT ˙ <ëdüT˝À z ìØí‘· esêZìï ‘·|üŒ≈£î+&Ü e÷s¡ZÁuÛÑwüßº*ï
#˚kÕÔqT. H˚qT yê]˝À nH˚ø£ ÁuÛÑeTT ø£*ŒkÕÔqT. H˚ì#˚Ã Ä<˚X¯+‘√yês¡T |üX¯ó
e⁄ #Óe⁄T N*Ãy˚kÕÔs¡T. <Ó’e düèwæºì ‘ês¡Te÷s¡T #˚kÕÔs¡T.µø£qTø£ <˚e⁄&çï e<ä*
Ç˝≤+{Ï ôw’‘êHéì dü+s¡ø£å≈£îì>± #˚düT≈£îqï yês¡T |òüTÀs¡+>± qwüºb˛‘ês¡T. yê&ÉT
e÷qe⁄≈£î nH˚ø£ yê>±∆HêT #˚dæ yê]˝À ˝Òìb˛ì ÄX¯T πs¬ø‹ÔkÕÔ&ÉT. ø±˙
ôw’‘êHé yê>±∆Hê˙ï ˇ{Ïº ã÷≥ø£+, yÓ÷dü+e÷Á‘·y˚T.@$<Ûä+>±q÷ ãj·T≥|ü&É˝Òs¡T.
BìøÏ _Ûqï+>± dü‘ê´ìï $X¯«dæ+∫ dü<ë#ês¡ dü+|üqTï˝…’q yê]ì y˚TeTT ôdj˚Ts¡TT
Á|üeVæ≤+#˚ dü«s¡ZeHê˝À Á|üy˚•+|ü CÒkÕÔeTT. nø£ÿ&É yês¡T XÊX¯«‘·+>± (Vü‰sTT>±)

ñ+{≤s¡T. Ç~ <˚e⁄&ÉT #˚düTÔqï yê>±∆q+. <˚e⁄ì e÷≥ø£Hêï me] e÷≥ m≈£îÿe
ì»eTe⁄‘·T+~? |òü*‘·+ MT ø√]ø£ô|’>±ì, Á>∑+<∏ä Á|ü» ø√]ø£ô|’ >±ì Ä<Ûës¡|ü&ç
ñ+&É<äT. me¬s’Hê düπs #Ó&ÉT|üì #˚ùdÔ n‘·qT <ëì |üs¡ékÕq+ nqTuÛÑ$kÕÔ&ÉT.
Çø£ <Ó’yê;ÛcÕºìøÏ e´‹πsø£+>± n‘·ìøÏ m˝≤+{Ï düVü‰j·T+, dæbòÕs¡düT _Û+#·<äT.
Ád”Ô˝…’Hê, |ü⁄s¡Twüß˝…’Hê $X¯«dæ+∫qyê¬s’ ñ+&ç dü‘êÿsê´T #˚ùdÔ ‘·|üŒ≈£î+&Ü dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•kÕÔs¡T. yê]øÏ @ e÷Á‘·+ nHê´j·T+ »s¡T>∑<äT. (4`116....124)
á $<Ûä+>± <˚e⁄&ÉT ∫e] Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±]ì |ü+|æ
<Ó’ee÷s¡Z+ @$T{Ï ? e÷s¡ZÁuÛÑwüº‘·«+ (<Ó’ee÷s¡Z+ qT+&ç <ë] ‘·|üŒ&É+) @eT{Ï?
nH˚~ <Ó’eÁ>∑+<∏äyÓTÆq |ü$Á‘· KTsêHéqT n‘·ìô|’ ne‘·]+|üCÒdæ ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT.
eT+∫ e÷s¡Zy˚T~, #Ó&ÉT e÷s¡Zy˚T~ nH˚~ düŒwüº+>± ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT. ø£qTø£ düŒwüº+>±
‘Ó*dæq ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü eTq ÇcÕºqTkÕs¡+>± J$‘·+ >∑&ç|æ‘˚ @eTe⁄‘·T+<√
≈£L&Ü Ç˝≤ ôV≤#·Ã]+#ê&ÉT.
j·T÷<äTT>±˙ Á¬ø’düÔe⁄T >±˙ , yê] Ä#ês¡ eéVü‰sêqT ˙e⁄
bÕ{Ï+#·q+‘· es¡≈£î ˙‘√ mqï{Ïø° sêJ|ü&És¡T. ø£qTø£ <˚e⁄&ÉT #·÷|æq e÷s¡Zy˚T
düHêàs¡ZeTì, n~ ‘·|üŒ eTs√ eTTøÏÔ e÷s¡Z+ ˝Ò<äì yê]øÏ düŒwüº+>± #Ó|üð. ˇø£ y˚fi¯
˙≈£î (e÷ Á>∑+<∏ä) C≤„q+ n+~q ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü ˙e⁄ yê] eTH√yê+#Û·qT
nqTdü]ùdÔ e÷Á‘·+ ìqTï <˚e⁄ì u≤] qT+&ç ø±bÕ&˚ yê&˚ ñ+&É&ÉT. @ ùdïVæ≤‘·T&ÉT
düVü‰j·T≈£î&É÷ e÷ |ü≥Tº qT+&ç ìqTï ø±bÕ&É˝Òs¡T. (2`120` 121) (26`213)
<˚e⁄&ÉT mqTï≈£îqï Á|üeø£ÔH˚ mes¡÷ ø±bÕ&É˝Òs¡T nì ôV≤#·Ã]+#ê&É+fÒ
Çø£ eTq*ï ø±bÕ&˚yês¡T mes¡T+{≤s¡T? u≤>± Ä˝À∫+#·+&ç. <˚e⁄ìøÏ
uÛÑj·T|ü&˚yê]øÏ Ç+‘· ø£Hêï ì<äs¡Ùq+ @+ø±yê* #Ó|üŒ+&ç. ø£qTø£ Bì <ë«sê
eTq≈£î <˚e⁄ì Ä»„, Á|üeø£Ô>±] |ü<ä∆‹ Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&É|ü&É+ ‘·|üŒ eTs√
eTTøÏÔe÷s¡Z+ ˝Ò<äì düŒwüº+>± ìsê∆s¡D nsTT+~.
M≥ìï+{Ïì >∑T]+∫ Ä˝À∫+∫q yês¡T eTs¡D+ ‘·sê«‘· rs¡TŒ ~q+
s√E <˚e⁄ì •ø£å qT+&ç ø±bÕ&É ã&Ü+fÒ, XÊX¯«‘·yÓTÌq dü«s¡Z+ bı+<ë+fÒ, @ø£
<ÓÌyêìï $X¯«dæ+∫, <ÓÌe e÷s¡Z+(ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹) nqTdü]+#·&Éy˚T dü‘·´ e÷s¡ZeTì
Á>∑Væ≤+∫ ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#· kÕ>±s¡T. n+fÒ yÓTT<ä≥ Ä#·]dü÷Ô ñ+&çq @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq
yÓÌ|ü⁄πø eTs¡ kÕ>±s¡T. Ä$<Ûä+>± $X¯«dæ+∫q |ü⁄s¡Twüß˝À yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï yês¡T
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±] ùdïVæ≤‘·T&ÉT Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡õj·T˝≤¢VüQ

nHéVüQ. n˝≤π> Ád”Ô˝À yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï Ád”Ô Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±] uÛ≤s¡´
nsTTq Vü≤»s¡‘Y KrC≤ s¡õj·T˝≤¢VüQ nHéVü‰. ∫qï ej·TdüT ø£*–q yê]˝À
yÓTT≥º yÓTT<ä{ $X¯«dæ+∫q yês¡T Vü≤»s¡‘Y n© s¡õj·T˝≤¢VüQ nHéVüQ. á$<Ûä+>±
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±] <ÓÌe dü÷≈£îÔT $qïyês¡+‘ê ÇkÕ¢+ d”«ø£]+∫ @ø£
<ÓÌyêsê<ÛäH˚ dü‘·éTì $X¯«dæ+∫ eTTdæ¢+(<˚e⁄ì $<Û˚j·TT&ÉT)>± Jeq+ >∑&É|ü
kÕ>±s¡T. n~ #·÷∫ eTø±ÿ˝Àì eTTÁwæ≈£îT (ãVüQ <ÓÌyêsê<Ûä≈£îT)Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é
dü.n.dü.>±s¡T ‘·eT |üPØ«≈£î |ü<ä∆‹H˚ s¡÷|ü⁄ e÷bÕì #·÷düTÔHêï&Éì nb˛Vü≤|ü&ç,
n‘·ìøÏ e´‹πsø£+>± n+<ä]˙ ≈£L&É>∑{Ïº, mes¡÷ n‘·ì e÷≥T $q e<ä›ì, $qï
yês¡+‘ê n‘·ì nqT#·s¡T˝…Ì b˛‘·THêïs¡ì, ‘·eT |üPØ«≈£î |ü<ä∆‹ n+‘·]+∫
b˛‘·Tqï<äì, n‘·ìøÏ e´‹πsø£+>± nH˚ø£ Ä≥+ø±T ø£*–+#· kÕ>±s¡T. n+‘·
es¡≈£î eTø±ÿ˝Àì ø±u≤ >∑èVü≤+ (<ÓÌe>∑èVü≤+)˝À s√Eø√ $Á>∑Vü≤+ #=|ü⁄Œq 360
s√E≈£î >±qT 360 $Á>∑Vü‰qT |üPõdü÷Ô ñ+&˚yês¡T.
ø±u≤ >∑èVü‰ìï yÓTT≥ºyÓTT<ä≥ Vü≤»s¡‘Y Ä<ä+ n˝…Ì >±s¡T ì]à+#ês¡T.
Ä‘·sê«‘· q÷Vt≤ n˝…Ì >±] ø±+˝À es¡<ä ø±s¡D+>± •~∏yÓTÌ b˛sTT+~.
Ä‘·sê«‘· Vü≤»s¡‘Y ÇÁu≤V”≤+ n˝…Ì >±] ø±+˝À ny˚ |ü⁄Hê<äTô|Ì eT∞fl ì]à+#·&É+
»]–+~. ø±˝≤qT>∑TD+>± eTø±ÿ˝À @ø£<ÓÌyêsê<Ûäq n+‘·]+∫b˛sTT, ãVüQ
<ÓÌyêsê<Ûä≈£îT, $Á>∑Vü‰sê<Ûä≈£îT ô|]–b˛sTTq ø±s¡D+>± ˇπø <ÓÌyêìï ÁbÕ]∆+#˚
ø±u≤>∑èVü≤+˝À 360 $Á>∑Vü‰T Á|ü‹wæº+∫ yê{Ïì |üPõ+#· kÕ>±s¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT
eT∞fl @ø£ <ÓÌyêsê<Ûäq ô|]– b˛‘·T+&É&É+ #·÷∫ $Á>∑Vü‰sê<Ûä≈£îT Ä+<√fi¯q
#Ó+~ @ø£ <ÓÌyêsê<äq #˚ùd eTTdæ¢+≈£î nH˚ø£ u≤<ÛäT ô|≥º kÕ>±s¡T.
∫es¡≈£î yê]ì Væ≤+dæ+∫ nsTTHêdüπs ÇkÕ¢+ e<ä* eT∞fl ‘·eT‘√bÕ≥T
$Á>∑Vü‰sê<Ûäq #˚j·TeTì ãe+‘· ô|{ºkÕ>±s¡T. ø±˙ Äø±+ Hê{Ï ns¡ãT“˝À
ˇø£kÕ] e÷≥ Ç∫Ãq ‘·sê«‘· Çø£ ÁbÕD+ b˛sTTHê e÷≥ ‘·ù|Œ yês¡T ø±<äT.
n+<äT˝Àq÷ dü‘·ýÓTÌq <Ûäs¡à e÷s¡Z+ e<ä* ‘·eT #˚‘·T‘√ #˚düT≈£îqï $T<Ûë´
<ÓÌyêqT, $Á>∑Vü‰qT Äsê~ÛùdÔ XÊX¯«‘·yÓTÌq qs¡ø£+˝À yÓfi¯fl edæ ñ+≥T+<äì
‘·eTqT <˚e⁄ì e<ä› ø±bÕ&˚ yêπs ñ+&És¡ì yês¡T $Á>∑Vü‰sê<ä≈£îT ô|fÒº Væ≤+düqT
uÛÑ]+∫ eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô dündü >±]‘√H˚ ñ+≥÷ @ø£ <ÓÌyêìï Äsê~Û+#˚yês¡T.
ˇø£y˚fi¯ ÁbÕD≤T ø√˝ÀŒ edæ eùdÔ ÁbÕD≤T e~˝Ò yêπs ø±˙, ÇkÕ¢+ <Ûäs¡à
e÷sêZìï e<ä ˝Ò<äT. ás√E ø±ø£b˛sTTHê eTTdü* yês¡sTTq ‘·sê«‘· ÁbÕD≤T

b˛‘êsTT. ø±˙ <ÓÌe e÷s¡Z+ e<ä*, $XÊ«dü+ ˝Ò≈£î+&Ü ÁbÕD≤T b˛‘˚, XÊX¯«‘·
qs¡ø£+˝À yÓfi¯fl edæ edüTÔ+~. n<˚ $XÊ«dü+‘√ ÁbÕD≤T b˛‘˚ XÊX¯«‘· dü«s¡Z+
_ÛdüTÔ+<äì yês¡T ÁbÕD≤T ≈£L&Ü ˝…ø£ÿ #˚j·T≈£î+&Ü ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#·
kÕ>±s¡T. á$wüj·÷T ‘Ó*dæ ns¡ãT“ <˚XÊ˝Àì nH˚ø£ ÁbÕ+‘ê qT+&ç Á|ü»T
eTø±ÿ |ü≥ºD≤ìøÏ e∫Ã dü‘·ýÓTÌq <ÓÌe e#·Hê >∑T]+∫ ‘ÓTdüTø=ì Áeeø£Ô
eTTVü≤eTà<é dü. >±]e<ä›≈£î e∫Ã u…Ìj·T‘Y(X¯|ü<∏ä+) #˚j·TkÕ>±s¡T.
u…Ìj·T‘Y(X¯|ü<∏ä+):ù…Ìj·T‘Y(X¯|ü<∏ä+):ù…Ìj·T‘Y(X¯|ü<∏ä+):ù…Ìj·T‘Y(X¯|ü<∏ä+):ù…Ìj·T‘Y(X¯|ü<∏ä+):`nq>± <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nì, n‘·ìH˚ Äsê~ÛkÕÔqì, n‘·qT
‘·|üŒ y˚¬se«s¡T Äsê<Ûäq≈£î Äs¡TΩT ø±<äì, y˚¬se«]˙ Äsê~Û+#·qT nì, eTTVü≤eTà<é
dündü <˚e⁄&ÉT mqTïø=qï Á|üeø£Ô nì kÕø£å´ $TdüTÔHêïqì, <˚e⁄&ÉT #Ó|æŒq e÷s¡Z+ô|ÌH˚
Ä#·]kÕÔqì, n|ü<ä›+ #Ó|üŒqì, <=+>∑‘·q+ #˚j·Tqì, nø±s¡D+>± me] ÁbÕD≤T
rj·Tqì, qe÷E kÕú|ækÕÔqì, yÓTT<ä˝…Ìq $wüj·÷˝À <Ûäs¡àe÷s¡Z+ô|Ì Ä#·]kÕÔqì
Á|üeø£Ô >±] <ä>∑Zs¡ yê>±›q+ #˚j·T&É+.
j·÷ nj·TT´Vü≤qï_j·TT´ ÇC≤C≤ nø£˝Ÿ eT÷$THê‘·T eTTu≤sTTqø£ n˝≤
nHé˝≤¢ j·TTwt]ø£ _˝≤¢Væ≤ ôw’nHée«˝≤ eTdt]ø˘q e˝≤ j·TCŸ˙q e˝≤ j·Tø˘‘·T˝Ÿq
W˝≤<äVüQqï e˝≤j·THérq _ ãTVt≤‘êìHéj·T´|òt ‘·ØqVüA u…’q ◊BVæ≤qï
ensYE*Væ≤qï e˝≤ j·÷d”qø£ |ò”e÷s¡÷|òæHé |òüu≤sT÷ VüQqïedt‘·>¥|òæsY
VüQqï˝≤¢Vü≤. Çqï˝≤¢Vü≤ >∑|òüPs¡TsYÁs¡V”≤+ (60`12)
Á|üeø±Ô! (dü‘ê´ìï) $X¯«dæ+∫q Ád”ÔT ˙ <ä>∑Zs¡≈£î e∫Ã, <˚e⁄ìøÏ
me]˙ kÕ{Ï ø£*Œ+#·eTì, <=+>∑‘·q+ #˚j·TeTT nì, e´_Û#ês¡+ #˚j·TeTT
nì, •X¯óVü≤‘·´≈£î bÕŒ&ÉeTT nì, nÁø£eT dü+ã+<Ûë≈£î dü+ã+~Û+∫q n|üì+<äT
düèwæº+∫ yê´|æ+|üCÒj·TeTT nì, eT+∫ $wüj·÷˝À¢ ˙≈£î n$<Û˚j·T‘· #·÷|üeTT
nì Á|üe÷D+ #˚ùdÔ, yê]#˚‘· Á|üe÷D+ #˚sTT+#·T Ä ‘·s¡Tyê‘· yê]bÕ|ü eTìï+|ü⁄
ø√dü+ <˚e⁄DÏí ÁbÕ]ú+#·T, ìdü‡+<˚Vü≤+>± <˚e⁄&ÉT >=|üŒ ø£åe÷o*. nbÕs¡
<äj·÷eTj·TT&ÉT.
á$<Ûä+>± Á|ü»T Á|üeø£Ô >±] e<ä›≈£î e∫Ã u…Ìj·T‘Y #˚j·T&É+, s√Es√E≈£L
eTTVü≤eTà<é Áeeø£Ô>±] nqT#·s¡TT ô|]–b˛e&É+ #·÷∫ eTø±ÿ ˝Àì ãVüQ
<ÓÌyêsê<Ûä≈£îT eTTdæ¢+qT Ç+ø± m≈£îÿe>± y˚~Û+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T.
ˇø£kÕ] Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T ø±u≤ >∑èVü≤+ e<ä› qe÷E
#·<äTe⁄‘·÷ ñ+fÒ, <˚e⁄ì eTT+<äT kÕcÕ˜+>∑+ (düC≤›)#˚ùd düeTj·T+˝À yÓ÷ø±fi¯flô|Ì

≈£Ls¡TÃì ‘· qT<äT{Ï uÛ≤>∑+ uÛÑ÷$TøÏ Äì+∫ ÁbÕs¡úq #˚dü÷Ô ñ+fÒ ãVüQ
<ÓÌyêsê<Ûä≈£îT ˇ+f… jÓTTø£ÿ bı≥º, ù|>∑TqT <ëì˝Àì ÄVü‰s¡+‘√ düVü‰ yÓ÷düTø=∫Ã
n‘·ì M|ü⁄, ‘·ô|Ì y˚XÊs¡T. n+‘· ô|<ä› »+‘·Te⁄ jÓTTø£ÿ bı≥º, ù|>∑TT ô|Ì>± >∑&ç¶
‹qï ÄVü‰s¡+‘√ ì+&ç ñqï<ä+fÒ m+‘· ãs¡Te⁄>± ñ+≥T+<√, m+‘· <äTsê«düq
edüTÔ+<√ Ä˝À∫+#·+&ç. n|ü⁄Œ&ÉT Á|üeø£Ô >±s¡T Ä ãs¡Te⁄≈£î zs¡TÃø√˝Òø£, <äTsê«düq
uÛÑ]+#·˝Òø£ u≤<Ûä |ü&ÉT‘·÷ ñ+fÒ, $Á>∑Vü‰sê<Ûä≈£î +<äs¡÷ #·T≥÷º #˚] πø]+‘·T
ø=≥ºkÕ>±s¡T.
n+‘·˝À Á|üeø£Ô dündü >±] ∫qï ≈£îe÷¬sÔ Vü≤»s¡‘Y bòÕ‹e÷ s¡.õ. >±s¡T
e∫Ã m+‘√ ãs¡Te⁄>± ñqï Äbı≥º ù|>∑TqT, #Ó‘·ÔqT n‹ø£wüº+ô|Ì ‘=–dü÷Ô ªªMT
eT+∫ ø√dü+ MT≈£î <ÓÌe e÷sêZìï #·÷|ü⁄‘·Tqï e÷ Hêqï >±]ì Ç˝≤ u≤<Ûä
ô|&É‘êsê? MT≈£î <ÓÌe e÷sêZìï #·÷|æq+<äT≈£î MTqT+&ç @yÓTÌHê Á|ü‹ |òü˝≤ìï
rdüT≈£î+≥THêïsê? MTs¡T qs¡ø£+˝À b˛‘˚ n‘·ì πøyÓTÌHê qwüº+ ø£T>∑T ‘·T+<ë?
MTqT+&ç m˝≤+{Ï Á|ü‹ |òü˝≤ìï Ä•+#· ≈£î+&Ü MT y˚TT ø√], MT≈£î dü«s¡Z+
ÁbÕ|æÔ+#êì ø√s¡Tø=H˚ eT+∫ eTìwæì MTs¡T á$<Ûä+>± nee÷ì+∫
Væ≤+dækÕÔsê? $TeTà*ï <˚e⁄&ÉT ø£å$T+#·&ÉT. MTs¡T •ø£å nqTuÛÑ$kÕÔs¡Tµµnì
X¯|æ+#·kÕ>±s¡T. n+<äT≈£î eTTVü≤eTà<é dündü >±s¡T ªªn˝≤ nqø£e÷à! yês¡T eTs¡D+
‘·sê«‘· J$‘·+ >∑T]+∫ Ä˝À∫+#·ø£, n+‘ê á Á|ü|ü+#·+ ˝ÀH˚ ñ+<äH˚
ÁuÛÑeT˝À Ç˝≤ #˚düTÔHêïs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT ø±ø£b˛sTTHê ‘·sê«‘· yês¡T dü‘ê´ìï ‘ÓTdüTø=ì
ø£¸e÷|üD ø√s¡T ≈£î+{≤s¡T. Hê e÷≥T $X¯«dækÕÔs¡T.µµ nì dü]› #Ó|æŒ ≈£îe÷¬sÔqT
Ç+{ÏøÏ rdüT≈£î yÓfi≤fls¡T. n˝≤+{Ï $s√<ÛäTqT ≈£L&Ü ø£å$T+#˚ ø£s¡TD≤eT÷]Ô
nsTTq eTTVü≤eTà<é dündü >±]ì eTø±ÿ Á|ü»T nH˚ø£ u≤<Ûä≈£î >∑T] #˚XÊs¡T. á
düeTj·T+ ˝ÀH˚ eTBHê ˝Àì Á|ü»T m≈£îÿe>± eTTVü≤eTà<é dündü >±] uÀ<ÛäqqT
d”«ø£]+∫ Á|üeø£Ô >±]ì n_Ûe÷ì+#·&É+ »]–+~. <˚e⁄&ÉT ≈£L&Ü Á|üeø£Ô >±]ì
n_Ûe÷ì+#˚ eTBHê Á|ü» e<ä›≈£î yÓ[fl nø£ÿ&ç qT+&ç <Ûäs¡à Á|ü#ês¡+ #˚j·T
edæq~>± Ä»„≤ |æ+#·&É+‘√, <˚e⁄ì Ä»„≈£î nqT>∑TD+>± eTTVü≤eTà<é dü.n.dü
>±s¡T Á|üeø£Ô>± mqTï≈£îqï 12dü+ˆˆ ‘·sê«‘· eTø±ÿ |ü≥ºD+ qT+&ç eTBHê |ü≥ºD+
yÓfi≤fls¡T. BìH˚ Væ≤Á»‘Y (edü yÓfi¯fl&É+) n+{≤s¡T. ÇkÕ¢+˝À á edü yÓ[flq
s√E qT+&ç ø±´+&ÉsY ˝…ø£ÿ ô|≥º&É+ »]–+~.
eTBHê˝Àì Á|ü»T Á|üeø£Ô >±]ì n‘·´+‘· >ös¡e+>± ÄVü‰«ì+∫ yê]øÏ

ø√]q #√≥ Ç+{Ïì @sêŒ≥T #˚dæ nø£ÿ&˚ ø=+‘· düú+˝À ÁbÕs¡úHê eT+~s¡+
(eTd”<äTqT) @sêŒ≥T #˚dæ, nìï $<Ûë˝≤ ‘√&ÜŒ≥T Ä+~+#ês¡T. n<˚ $<Ûä+>±
eTø±ÿ ˝Àì ÇkÕ¢+ d”«ø£]+∫q yês¡T eTBHê≈£î edü yÓ[‘˚, yê]øÏ ≈£L&Ü
nH˚ø£ $<ÛëT>± düVü‰j·T+ #˚dæ n+&É>± ì*#ês¡T. Çø£ n|üŒ{Ï qT+&ç ÇkÕ¢+
#ê˝≤ y˚>∑+>± yê´|æÔ #Ó+<äT‘·÷ Ç‘·s¡ <˚XÊ˝Àq÷ ÇkÕ¢+ d”«ø£]+∫, $T<Ûë´
<ÓÌyêqT e<ä* πøe+ düèwæºø£s¡ÔH˚ Äsê~Û+∫ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ô|Ì Ä#·]+#˚ yês¡T
yÓTT<ä˝…ÌHês¡T. á$<Ûä+>± @s¡Œ&çq eTTVü≤eTà<édündü >±] nqT#·s¡T düeTT<ëj·÷ìï
ªª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé µµ nHêïs¡T. »e÷‘Y nq>± düeTT<ëj·T+ nì ns¡ú+.
s√E s√E≈£L eTBHê e∫Ã eTTVü≤eTà<é Áeeø£Ô>±] e<ä› u…Ìj·T‘Y (X¯|ü<∏ä+)
#˚dæ ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#˚ yê] dü+K´ ô|s¡>∑ kÕ–+~. <˚e⁄ì Ä»„ Á|üø±s¡+ Á|ü‹
s√p 5 y˚ﬁ¯˝≤ qe÷E kÕú|æ+#·&É+‘√, $XÊ«düT+‘ê ø£dæ ù|<äyês¡T, <Ûäì≈£îT,
nÁ>∑≈£î+, ìeTï≈£î+ nH˚ uÛÒ<ëT e<ä* <˚e⁄ì eTT+<äT n+<äs¡÷ ˇø£fÒ nH˚
uÛ≤yêìï ø£*Œdü÷Ô n+<äs¡÷ ø£dæ ˇπø es¡Tdü˝À ìã&ç qe÷E #·<äe kÕ>±s¡T.
sêE qT+&ç kÕe÷q´ ù|<äyêì es¡≈£î n+<äs¡÷ düe÷q+ nH˚ uÛ≤e+ sêe&É+‘√
n+<ä]ø° düe÷q >ös¡e+, k˛<äs¡ uÛ≤e+ @s¡Œ&ç+~. n|üŒ{Ï es¡≈£î $Á>∑Vü‰sê<Ûä≈£î˝À
nÁ>∑ ≈£î˝≤ yê]øÏ, <Ûäqe+‘·T≈£î e÷Á‘·y˚T ø±u≤ >∑èVü≤+˝À Á|üy˚•+∫ $Á>∑Vü‰qT
|üPõ+#˚ ns¡Ω‘· ñ+&˚~. ù|<äyês¡T, ìeTï ≈£î˝≤ yês¡T me¬sÌHê neT<äT˝À
Á|üy˚•+#ê+fÒ nÁ>∑≈£î˝≤ yê] nqTeT‹ rdüT≈£îH˚ Á|üy˚•+#ê*. Ç|ü⁄Œ&ÉT
ÇkÕ¢+˝À <˚e⁄&ç eTT+<äT n+<äs¡÷ düe÷qy˚Tqì, n+<ä]ø° <˚e⁄ì |üPõ+#˚
ns¡Ω‘· ñ+<äì ‘Ó*ù|dü]øÏ ù|<äT, ìeTï ≈£î˝≤ yês¡T ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#·&É+˝À
eTT+<äTHêïs¡T. n+<äTπø H˚&ÉT @≈£î+ yê&ÓÌHê, m˝≤+{Ï dæú‹˝À ñHêï ÇkÕ¢+
d”«ø£]+∫q ‘·sê«‘· yÓTT≥ºyÓTT<ä≥ $~Û>± #˚j·Tedæq |üì qe÷CŸ. n˝≤+{Ï
ÁbÕs¡úHêdüeTj·T+˝À mes¡T eTT+<äT eùdÔ yês¡T eTT+<äT es¡Tdü˝À ìã&ç ÁbÕ]ú+#˚
yê]øÏ m≈£îÿe>± |ü⁄D≤´T _ÛkÕÔsTT nì ‘ÓT|üã&ç+~. Ç˝≤+{Ï ÁbÕs¡úq˝À
m˝≤+{Ï uÛÒ<ä uÛ≤e+, ‘ês¡‘·eT´+ ˝Ò≈£î+&Ü ˇø£] |üø£ÿq ˇø£s¡T ìã&ç n+<äs¡÷
düe÷q uÛ≤e+‘√ <˚e⁄ì ÁbÕ]úkÕÔs¡T.
n<˚$<Ûä+>± s¡+C≤Hé HÓ˝À ñ|üyêdü+ bÕ{Ï+#·&É+ ˝≤+{Ï Ä»„ qT
bÕ{Ï+#· kÕ>±s¡T. Bì‘√ nqTì‘·´+ <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ k˛ÔÁ‘·+ #˚j·T&É+ Á|ü‹
$wüj·÷ìø° <˚e⁄ìô|Ì qeTàø£+‘√ n‘·ìH˚ ÁbÕ]ú+#·&É+, düVü‰j·T+ ø=s¡≈£î n‘·ìH˚

Ä]ú+#·&É+ e+{Ï$ @s¡Œ&çHêsTT. ñ|üyêdü+ <ë«sê dü«j·T+>± yê] X¯ØsêìøÏ
dü«düú‘· ø£T>∑T‘·T+~. n+‘˚ø±ø£ Ç‘·s¡T Äø£*u≤<ÛäqT ≈£L&Ü dü«j·T+>± nqTuÛÑe
|üPs¡«ø£+>± ‘ÓTdüTø=ì Äø£* >=qï yê]øÏ düVü‰j·T+ #˚ùd >∑TD+ ô|+bı+~+#·&É+
»]–+~. Ä‘·sê«‘· <Ûäqe+‘·T≈£î <˚e⁄&ç∫Ãq <Ûäq+˝ÀqT+∫ »ø±‘Y #Ó*¢+#˚ ÄC„
Çe«&É+ <ë«sê eTTdæ¢+ düe÷»+˝Àì ù|<ä≈£î Ä]úø£ s¡÷|ü+˝À #˚j·T÷‘· ìe«&ÜìøÏ,
Äø£*‘√ u≤<Ûä |ü&ÉT‘·Tqï yê]øÏ ÄVü‰s¡+ n+~+#·&ÜìøÏ, |ü]bÕHê nedüsê≈£î
‘√&ÜŒ≥T>± ñ+&ç+~.
yês¡T qH˚ï (n˝≤¢Vt≤H˚) Äsê~Û+#êì eT]j·TT Hê≈£î me]˙ kÕ{Ï
ø£*Œ+#·sê<äì, eT]j·TT Bì ‘·sê«‘· ≈£L&Ü me¬s’Hê dü‘·´ ‹s¡kÕÿsêìøÏ bÕŒ&ç‘˚
n˝≤+{Ïyêπs n$<Û˚j·TTT. eT]j·TT MTs¡T ø£s¡TDÏ+|üã&Ü+fÒ qe÷CŸqT
kÕú|æ+#·+&ç. »ø±‘Y Çe«+&ç eT]j·TT dü+<˚X¯Vü≤s¡TìøÏ $<Û˚j·TT˝…’ ñ+&É+&ç
(24`55,56)
n|üŒ{Ï es¡≈£L ñ|üjÓ÷–düTÔqï eT‘·TÔ |ü<ësêúT(kÕsêsTT,>∑+C≤sTT) <ë«sê
ø£*π> #Ó&ÉT |üsê´edüHêqT s¡÷|ü⁄ e÷|ü&ÜìøÏ eT‘·TÔ (kÕsêsTT) |ü<ësêúqT
ìùw~Û+#·&É+‘√ yê] e<ä› ñqï ø√{≤¢~ s¡÷bÕj·T kÕsêsTTì bÕs¡y˚dæ <ëì
yê&Éø±ìï ‘·´õ+#ês¡T. Bì‘√ nH˚ø£ ≈£î≥T+u≤T Ä]úø£+>±, kÕe÷õø£+>± n_Ûeè~∆
#Ó+<ësTT. n<˚ düeTj·T+˝À <=+>∑‘·HêT,<√|æ&ûT, n|ü⁄Œô|Ìe&û¶ edü÷T
#˚j·T&É+,+#·>=+&ç‘·q+,p<ä+ ˝≤+{Ï $wüj·÷qT n‘·´+‘· ˙#·yÓTÌq bÕbÕT>±
‘Ó*|æ, n˝≤+{Ï |üqTT #˚ùdyê]øÏ n‘·´+‘· ø£]ƒq •ø£å ñ+≥T+<äì ôV≤#·Ã]+∫
yê{Ïì |üP]Ô>± s¡÷|ü⁄e÷|ü&É+ »]–+~.
Ä&É|æ¢ |ü⁄≥º&Éy˚T nee÷q ø£s¡+>± uÛ≤$+∫ yê]ì düJe+>± >∑T+‘·
‘·$« n+<äT˝À bÕ‹ ô|fÒºyês¡T. ø=+‘·eT+~ Ä&É|æ¢qT ô|+∫Hê, es¡ø£≥ï+
Çe«˝Òø£ b˛e&É+‘√ yê] J$‘êT <äTs¡“s¡+>± e÷πs$. Ä&É|æ¢ |ü⁄≥º&É+ uÛ≤s¡+>±
uÛ≤$+#˚ s√E˝À¢ es¡ø£≥ï |”&ÉqT+&ç $eTTøÏÔ ø£*–dü÷Ô es¡ø£{≤ïìï ìùw~Û+#·&Éy˚T
>±ø£ ô|+&ç¢ ≈£L‘·T]øÏ eTVü≤sY (ø£Hê´X¯óÿ+) #Ó*¢+∫ yê] Ç+{Ïyê]ì dü+‘·è|æÔ
|üs¡∫ $yêVü≤+ #˚düTø√ edæ+~>± ÄC≤„|æ+∫ nH˚ø£ eT+~ Ä&É|æ¢ ‘·*¢,<ä+Á&ÉT
≈£î≥T+u≤˝À¢ dü+‘√cÕìï ì+|æ+~ ÇkÕ¢+. n+<äTπø n|üŒ{Ï qT+&ç H˚{Ï es¡≈£î
ns¡uŸ <˚XÊ˝À¢ Ä&É|æ¢ |ü⁄&ç‘˚ dü+ãsêT »s¡T|ü⁄≈£î+{≤s¡T. ø±˙ eTq ÁbÕ+‘·+˝Àì
eTTdæ¢+ Á|ü» ÇkÕ¢+ m|ü⁄Œ&√ <ë] ‘·|üŒ&É+ e¢ eT∞ﬂ es¡ø£≥ï+ ø√s¡˝À¢ ∫≈£îÿ≈£îì

nH˚ø£ eT+~ J$‘êT HêX¯q+ ne⁄‘·THêïsTT. ÇkÕ¢+ Á|üø±s¡+ Ä#·]+#˚ »e÷‘·T˝Ÿ
eTTdæ¢MTHé˝À <˚e⁄&ÉT ìùw~Û+∫q yê{ÏøÏ m|ü⁄Œ&É÷ ‘êe⁄ ˝Ò<äT. Ád”ÔqT y˚~Û+∫
yê]ì ˙#·+>± #·÷dü÷Ô, no¢ ø±sê´≈£î ñ|üjÓ÷–dü÷Ô, yê] e÷q uÛÑ+>±ìøÏ
ø±s¡DeTe⁄‘·Tqï düeTj·T+˝À ÁdÔ” >ös¡yêìï ô|+#·T‘·÷ yê]øÏ ñqï‘· kÕúHêìï
ø£*Œdü÷Ô, yê] <Ûäq, e÷q, ÁbÕD s¡ø£åD≈£î ãTs¡U≤ |ü<ä∆‹ì Ä»„≤|æ+∫ nìï
$<ÛëT>± yê]øÏ s¡ø£¸D ø£*Œ+#·&É+‘√ Ád”Ô kÕúq+ ñqï‘· kÕúsTTøÏ #˚]+~.
e÷qe⁄+<ä]˝À ‘·*¢ kÕúq+ jÓTTø£ÿ >=|üŒ ‘·Hêìï ô|+#·T‘·÷, ‘·*¢ bÕ<ë
ÁøÏ+<ä dü«s¡Z+ ñ+~, n+fÒ ‘·*¢øÏ ùde #˚j·T&É+˝À dü«s¡Z+ _ÛdüTÔ+~ nì ‘Ó*bÕs¡T.
Vü≤‘·´T, e÷quÛÑ+>±T #˚ùdyê]ì ñ]rj·÷ì ÄC≤„|æ+#·&É+‘√ H˚{Ï es¡≈£î
ns¡uŸ <˚XÊ˝À XÊ+‹j·TT‘· yê‘êes¡D+ kÕ>∑T‘·Tqï~.
H˚&ÉT n~ ˝Òø£ b˛e&É+ e¢ Ád”Ôô|Ì n‘ê´#êsêT, no¢‘·, <√|æ&ûT
ô|]– b˛‘·THêïj·Tì dü«j·T+>± b˛©düT eéùdú ø£+>±s¡T |ü&ÉT‘√+~. á #Ó&ÉT
ø±sê´ìï+{Ïø° ø±s¡D+ Ád”ÔT ãj·T≥≈£î yÓfi‚fl≥|ü⁄&ÉT <Ûä]+#˚ <äTdüTÔ <Ûës¡DÒ
nì, n$ |ü⁄s¡Twüß eTqdüT‡qT ñÁ<˚ø£ |ü]#˚$<Ûä+>± ñ+≥THêïj·Tì, ãTs¡U≤
|ü<ä∆‘˚ ndü˝…Ìq |ü<ä∆‹ nì b˛©düT ñqï‘ê~Ûø±] #Ó|üŒ&É+ >∑eTHês¡Ω+. Bì‘√
e÷qe⁄T ìs¡ísTT+#·Tø=H˚ |ü<ä∆‹øÏ, <˚e⁄&ÉT ìs¡ísTT+#˚ |ü<ä∆‹øÏ ‘˚&Ü düŒwüº+>±
‘ÓTk˛Ô+~.
á $<Ûä+>± düeTj·÷qT kÕs¡+>± n˝≤¢Vt≤ qT+∫ e∫Ãq ÄC„˝Ò KTsêqT
Á>∑+<∏ä+. áÄC„˙ï ˇπø s√E ø±≈£î+&Ü nedüsêìï ã{Ïº Á|ü»T n&çπ> Á|üX¯ï≈£î
düe÷<Ûëq+>± eT]j·TT $XÊ«düTT Ä#·]+#· edæq Jeq $<Ûëq+>± <˚e⁄&ÉT
Á|ü‹s√p ø=ìï ÄC„T ne‘·]+|ü CÒXÊ&ÉT.áÄC„qT <ÓÌe<ä÷‘· nsTTq õÁu≤sT÷˝Ÿ
n˝…Ì >±s¡T Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü >±]øÏ $ì|æ+#·>±, Äj·Tq Á|ü»≈£î
‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. Ä$<Ûä+>± düTe÷s¡T 23 dü+ˆˆø±+˝À ne‘·]+∫q ÄC„˝Ò
áKTsêHé Á>∑+<∏ä+. áÁ>∑+<∏ä+ ˝Àì ÄC„<ë«sê <˚e⁄&ÉT Çø£ Áfi¯j·T+ es¡≈£L |ü⁄fÒº
e÷qe⁄T m˝≤+{Ï Jeq $<Ûëq+ Ä#·]+#ê˝À |üP]Ô>± ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT. sêuÀj˚T
ø±+˝À ôdÌHé‡ eT]j·TT f…ø±ïJ <ë«sê <˚e⁄&ÉT m˝≤+{Ï |ü]dæú‘·TT rdüT≈£î
sêyêqT ≈£îHêï&√, düèwæº˝Àì @j˚T $wüj·÷qT ãVæ≤s¡Z‘·+ #˚j·÷qT ≈£îHêï&√
yê≥ìï+{Ï >∑T]+∫ KTsêqT Á>∑+<∏ä+ <ë«sê eTT+<˚ ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT. H˚&ÉT Ç+‘·
f…ø±ïJ n_Ûeè~∆ #Ó+~Hê XÊÁdüÔE„T KTsêHé ˝Àì ø=ìï $wüj·÷≈£î e÷Á‘·y˚T

s¡TEe⁄ #˚j·T>∑T>∑T ‘·THêïs¡T. Ç+ø± u≤¢ø˘ ôVA˝Ÿ‡, u…s¡Tà&Ü Á≥j·÷+–˝Ÿ, ˇπø
düeTTÁ<ä+˝Àì ˙{Ï˝À m≥Te+{Ï ‘Ós¡ ˝Ò≈£îHêï ¬s+&ÉT uÛ≤>±T>± ñ+&É&É+, ˝≤+{Ï
nH˚ø£ $wüj·÷T düyêT>±H˚ $T–* ñHêïsTT, eT]j·TT m≥Te+{Ï f…ø±ïJ
˝Òì Äs√E˝À¢H˚ Ç˝≤+{Ï $wüj·÷T ‘Ó*bÕs¡T n+fÒ áÁ>∑+<∏ä+ <˚e⁄&ÉT ne‘·]+|ü
CÒdæq<˚ >±˙ e÷qe⁄T s¡∫+∫q~ ø±<äT.nì H˚&ÉT nH˚ø£ eT+~ XÊÁdüÔE„T
ˇ|ü⁄Œø=ì $X¯«dæ+∫ ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#ês¡T. ñ<ë:` düTì‘ê$*j·TyéT‡
>∑eTìø£:` Ms¡+‘ê <ÓÌe Á>∑+<∏äyÓTÌq KTsêHé˝Àì <ÓÌyêC„qT #·÷∫ n$ dü‘·´eTì
$X¯«dæ+∫ ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#êπs >±˙, H˚{Ï eTTdæ¢+ Ä#·s¡D #·÷∫ ø±<äT nì
>∑eTì+#ê*. KTsêHé˝Àì ÇkÕ¢+≈£î, H˚{Ï eTTdæ¢+ Ä#·s¡D≈£î dü+ã+<Ûäy˚T ˝Ò<äT.
H˚&ÉT ì»yÓTÌq ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#˚ eTTdæ¢+T #ê˝≤ ‘·≈£îÿe eT+~ ñHêïs¡T.
ø£qTø£ eTq+ me]˙ #·÷&É≈£î+&Ü ndüT dü‘·´+ @$T{Ï? nì <˚e⁄ì Á>∑+<∏ä+
KTsêHé <ë«sê ‘ÓTdüTø=ì Ä#·]+#ê*.
á$<Ûä+>± düeTj·÷qT kÕs¡+>± <˚e⁄ì qT+∫ e#˚Ã ÄC„qT bÕ{Ïdü÷Ô,
e÷qe Jeq $<ÛëHêìï <˚e⁄&ÉT ‘Ó*|æq Ä»„ Á|üø±s¡+ e÷s¡TÃ≈£î+≥÷, n|üŒ{Ï
es¡≈£L yê]˝Àñqï #Ó&ÉT $wüj·÷qT e<ä*, eT+∫ ‘·Hêìï ô|+#·T≈£î+≥÷,
n+‘ê ø£dæ ˇø£ ≈£î≥T+ã+>±, ˇø£]ô|Ì H=ø£s¡T Áù|eT nqTsê>∑+‘√ ø£dæ yÓTdæ
Jeq+ >∑&É|ükÕ>±s¡T.
á$<Ûä+>± J$‘·+˝Àì Á|ü‹ $wüj·÷ìï n˝≤¢Vt≤(<˚e⁄ì) Ä»„Á|üø±s¡+,
Á|üeø£Ô >±] Ä#ês¡+ Á|üø±s¡+ Ä#·]+#·&É+‘√, eTTdæ¢eTT ≈£î≥T+u≤˝À
düTK,dü+‘√cÕT yÓ*¢$]XÊsTT. ù|<äyês¡T>± ñHêï dü+‘√wü ø£s¡yÓTÌq Jeq+
>∑&É|ü&É+, ˇø£] H=ø£s¡T düVü‰j·T düVü≤ø±sêT n+~+#·T ø√e&É+ #·÷∫ nH˚ø£eT+~
ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ì d”«ø£]+#· kÕ>±s¡T. s√Es√E≈£L eTTdæ¢MTHé dü+K´ nq>±
»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé n_Ûeè~∆ #Ó+<ä kÕ–+~. n~ #·÷∫ eTø±ÿ˝Àì
$Á>∑Vü‰sê<Ûä≈£îT ‘·eT |üPØ«≈£î |ü<ä∆‹ Ä#·]+#˚yês¡T, $Á>∑Vü‰sê<Ûäq #˚ùdyês¡T
s√Es√E≈£L ‘·–Z b˛‘·THêïs¡ì, n+<äs¡÷ ÇkÕ¢+ yÓÌ|ü⁄≈£î eTs¡* b˛‘·THêïs¡ì,
Bìì n&ÉT¶ø√ø£ b˛‘˚ ‘·eT eTqT>∑&Éπø ø£wüºyÓTÌ b˛‘·T+<äì ‘·eT e+X¯y˚T n+‘·]+∫
b˛‘·T+<äì eTBHê eTTdæ¢eTTô|Ì <ä+&Ó‹Ô yê]ì nD∫y˚dæ, s¡÷|ü⁄e÷bÕì
j·TT<ë›ìï Á|üø£{Ï+#ês¡T.
ÇkÕ¢+ nH˚~ ádüs¡« düèwæºì |ü⁄{Ïº+∫q <˚e⁄&ÉT ìs¡ísTT+∫q |ü<ä∆‹.

eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô <˚e⁄&ÉT mqTï≈£îqï Á|üeø£Ô. ø£qTø£ Ä düs¡« X¯øÏÔe+‘·T&ÓÌq düèwæºø£s¡Ô
eTT+<äT n‘·qT |ü⁄{Ïº+∫q e÷qe X¯øÏÔ j·TT≈£îÔT @MT #˚j·T˝Òe⁄. ø£qTø£ $XÊ«düT≈£î
<ÛÓÌsê´ìï Á|ükÕ~+∫ ªª MTπsMT ø°&ÉT #˚j·T≈£îHêï, me¬sÌ‘˚ MTô|Ì j·TT<ë∆ìï Á|üø£{Ï+∫
$TeTà*ï HêX¯q+ #˚j·÷qT ≈£î+≥THêïs√, áÁ|ü|ü+#êH˚ï düèwæº+∫q <˚e⁄ì
jÓTTø£ÿ <Ûäs¡à e÷sêZìï s¡÷|ü⁄ e÷bÕqT ≈£î+≥THêïs√, <˚e⁄ì uÛÑ÷$Tô|Ì J$dü÷Ô
<˚e⁄ìH˚ e´‹πsøÏdüTÔHêïs√, <˚e⁄&ÉT düèwæº+∫q >±*‘√ XÊ«dædü÷Ô, <˚e⁄&ÉT |ü⁄{Ïº+∫q
ÄVü‰sêìï ‹+≥÷ yês¡T dü«j·T+>± düèwæº+#·T≈£îqï ô|<ä› |ü<ä›‹ø√dü+ <˚e⁄ì
e÷sêZH˚ï n&ÉT¶ø√yêì #·÷düTÔqï á n$XÊ«düTT <˚e⁄ì (ø±u≤) >∑èVü‰ìøÏ
<Ûäs¡àø£s¡ÔT>± ñ+&É&É+ Ç+ø£ m+‘· e÷Á‘·eT÷ #Ó¢<äT. ø£qTø£ $XÊ«düT+<äs¡÷
<˚e⁄ìô|Ì uÛ≤s¡+ y˚dæ <˚e⁄ì düVü‰j·T+ Ä]údü÷Ô <˚e⁄ì Á|üdüqï‘· bı+<ä&ÜìøÏ
<˚e⁄ì e÷s¡Z+˝À õVü‰<é (<Ûäs¡à j·TT<ä∆+) #˚j·T+&ç. Bì‘√ MTs¡T <˚e⁄ìô|Ì m+‘·
es¡≈£î $XÊ«dü+ ñ+#ês√ |üØøÏå+|ü ã&ÉT‘·T+~. eT]j·TT MT˝À me¬sÌ‘˚ <˚e⁄ì
e÷s¡Z+˝À ÁbÕD≤T ‘·´õ+∫ b˛sê&ÉT‘ês√ yê]øÏ <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ n‘·´+‘· >=|üŒ
kÕúq+, >ös¡e+ _ÛdüTÔ+~.µµ nì Ä»„≤|æ+#ê&ÉT.
Ç;¢düT n$XÊ«düT≈£î |ü⁄]>=*Œ j·TT<ä›+˝À MTs¡T |üPõdüTÔqï
<˚e‘·T MT≈£î düVü‰j·T+ #˚kÕÔsTT. MTs¡T eTTdæ¢+qT n+‘·+ #˚j·T+&ç nì
Á|ü>∑˝≤“T |ü*ø±&ÉT. Çø£ <˚e⁄ì Ä»„‘√ $XÊ«düT+‘ê ôdÌq´+>± @s¡Œ&ç eTø±ÿ˝Àì
n$XÊ«düT‘√ b˛sê&Üs¡T. dü+U≤´ |üs¡+>± eTTdæ¢+T ‘·≈£îÿe>± ñHêï, n$XÊ«düTT
mH√ï ≈£î‘·+Á‘êT |üìïHê <Ûäq+˝Àq÷, ôdÌq´+˝Àq÷, ã+˝Àq÷, j·TT<ä∆
kÕeTÁ–˝Àq÷ eTTdæ¢+ ø£+fÒ eTø±ÿ˝Àì ãVüQ<ÓÌyêsê<Ûä≈£î˝Ò m≈£îÿe>± ø£*– ñ
Hêï, nH˚ø£ kÕs¡T¢ $XÊ«düTqT j·TT<ë∆ìøÏ |ü⁄]>=*ŒHê ∫es¡≈£î eTø±ÿ ˝Àì
ãVüQ <ÓÌyêsê<Ûä≈£îT z&çb˛j·÷s¡T. eTø±ÿô|Ì eTTdæ¢+T $»j·T+ kÕ~Û+#ês¡T.
Ç~ <˚e⁄&ÉT Á|ükÕ~+∫q $»j·T+ ø£qTø£ Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü eT]j·TT
$XÊ«düT+<äs¡÷ <˚e⁄ìøÏ ø£è‘·»„‘·T ‘ÓT|ü⁄‘·÷ eTø±ÿ˝Àì <ÓÌe>∑èVü≤+ (ø±u≤)˝À
ñqï $Á>∑Vü‰ìï+{Ïì ‘=–+∫, πøe+ <˚e⁄ìH˚ ÁbÕ]ú+#êì, <˚e⁄&ÉT me]¬øÌ‘˚
<ÛäHêìï Á|ükÕ~+#ê&√ yês¡T dü+e‘·‡s¡+˝À ˇø£kÕ] Vü≤CŸ (ø±u≤) j·÷Á‘· #˚j·÷ì
Ä»„≤|æ+#· ã&ç+~. n|üŒ{Ï qT+&ç eTø±ÿ,eTBHê πø+Á<ä+>± ÇkÕ¢+ yê´|ædü÷Ô
|üP]Ô ns¡uŸ <˚XÊ˝ÀH˚ ø±ø£ Ç‘·s¡ ÁbÕ+‘ê˝À ≈£L&Ü yê´|ædü÷Ô πøe+ <˚e⁄&çH˚
Äsê~Û+#˚ eTTdæ¢+T Á|ü|ü+#·eT+‘ê $dæ˝≤¢s¡T.yês¡T nìï #√{≤¢ ‹]– Á|ü»qT

qs¡ø£+ qT+&ç ø±bÕ&Üì, <˚e⁄ì >∑T]+∫ dü‘ê´qT, Á|ü|ü+#· J$‘·+ >∑T]+∫,
eTs¡D+ ‘·sê«‘· <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ ˝…ø£ÿ #·÷|üã&˚ s√E >∑T]+∫, dü«s¡Z+, qs¡ø£+
>∑T]+∫ ‘ÓT|ü⁄‘·÷ ÇkÕ¢+ Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&É|ü kÕ>±s¡T.
<ÓÌe <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (ÇkÕ¢+) |ü]|üPs¡í+ :`<ÓÌe <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (ÇkÕ¢+) |ü]|üPs¡í+ :`<ÓÌe <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (ÇkÕ¢+) |ü]|üPs¡í+ :`<ÓÌe <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (ÇkÕ¢+) |ü]|üPs¡í+ :`<ÓÌe <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (ÇkÕ¢+) |ü]|üPs¡í+ :`á$<Ûä+>± Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü
>±s¡T eTø±ÿ˝À 12 1/2dü+ˆˆ eTBHê˝À 10 1/2dü+ˆˆ ø£èwæ #˚dæ <˚e⁄ì qT+∫
e∫Ãq Ä»„qT |üP]Ô>± Á|ü»≈£î ‘Ó*j·T CÒXÊs¡T. ˇø£ e÷qe⁄&ÉT |ü⁄{Ïºq|üŒ{ÏqT+&ç
#·ìb˛j˚T+‘· es¡≈£î J$‘·+˝À Ä#·]+#ê*‡q Á|ü‹ |üìì <˚e⁄&ÉT $es¡+>±
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü >±] <ë«sê ne‘·]+|üCÒXÊ&ÉT. Ä$<Ûä+>± KTsêHé˝À
düeTdüÔ e÷qyê[ ø√dü+ <˚e⁄&ÉT ìπs›•+∫q <Ûäs¡à e÷s¡Z+ ªªÇkÕ¢+µµ nì ‘Ó*bÕ&ÉT.
wüs¡n≈£î+ $TqB›Hé ` (42`13)
Äj·Tq (n˝≤¢Vt≤) MT ø√dü+ Jeq e÷s¡Z+ (BHé ) ìπs›•+#ê&ÉT.
ÇkÕ¢+ <Ûäs¡à+˝Àì Á|ü‹ $wüj·T+ Á|üø£è‹ <ÛäsêàìøÏ nqT>∑TD+>± ñ+≥T+~.
Ç+<äT˝À m≥Te+{Ï ø£*Œ‘êT >±˙ e÷qe HÓÌC≤ìøÏ e´‹πsø£+>± ø±˙
|üsêés¡D≤ìøÏ Vü‰ìø£*–+#˚ $<Ûä+>± ø±˙ ñ+&É<äT. m+<äTø£+fÒ Ç+<äT˝Àì
Á|ü‹ ìj·Te÷ìï á düèwæºì, Á|üø£è‹ì ‘·j·÷s¡T #˚dæq <˚e⁄&˚ ìs¡ísTT+#ê&ÉT.
ø£qTø£ Á|ü‹B yêdüÔyêìøÏ, e÷qe eTqT>∑&É≈£î nqT>∑TD+>± ñ+≥T+~. Á|ü»˝Ò
<ëìì Ä#·]+#·≈£î+&Ü ˝Òø£ ñ¢+|òæT+∫ Á|üø£è‹ düeT‘·T´‘·qT <Óã“ rdüTÔHêïs¡T.
n˝≤ #˚ùd yês¡T ≈£L&Ü <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ <ëì |òü+ bı+<ë*. n+<äTπø <˚Óe⁄&ÉT Á|ü‹
$wüj·÷ìï $es¡+>± ‘ÓT|ü⁄‘·÷ ˇø£ e÷qe⁄&ÉT |ü⁄{Ïºq|üŒ{Ï qT+&ç #·ìb˛j˚T
es¡≈£î @$T #˚j·÷˝À ‘ÓT|ü⁄‘·÷ ÇkÕ¢+ <Ûäsêàìï |üP]Ô #˚XÊ&ÉT.
Jeq düs¡[, ÄVü‰s¡+, |ü]X¯ÁuÛÑ‘·, eÁdüÔ <Ûës¡D, e÷qe dü+ã+<ÛëT, Áù|eT,
<äj·T, $<ä´, yÓÌ<ä´, kÕe÷õø£, Ä]úø£, yêDÏ»´+, |ü]bÕq, Á|ü>∑‹, ôdÌìø£, kÕ+πø‹ø£,
eéVü‰]ø£ Ç˝≤ Á|ü‹ s¡+>∑+˝Àq÷ Çø£ Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î Ä#·]+#ê*‡q Á|ü‹
$wüj·÷ìï m˝≤+{Ï ˝À≥T ˝Ò≈£î+&Ü <˚e⁄&ÉT KTsêqT Á>∑+<∏ä+ <ë«sê, Á|üeø£Ô
<ë«sê ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT.
ÇqïB›q Ç+<ä˝≤¢Væ≤˝Ÿ ÇkÕ¢+ ` (3`19)
ìX¯Ãj·T+>± n˝≤¢Vt≤≈£î düeTà‘·yÓTÆq <Ûäs¡à+ πøe+ ÇkÕ¢+ e÷Á‘·y˚T.
ÇkÕ¢+ <Ûäs¡à+ Á|üfi¯j·T ~q+ es¡≈£î Ä#·]+#· edæq <Ûäs¡à+ ø£qTø£.
Á|üeø£Ô ‘·sê«‘· eTs√ Á|üeø£Ô sê&ÉT ø£qTø£, ÇkÕ¢+ dü+|üPs¡í <Ûäs¡àe÷s¡Z+ ø£qTø£,

Ç+<äT˝À m≥Te+{Ï ˝À≥TbÕ≥T¢ ñ+&É≈£L&É<äì n˝≤¢Vt≤ düT.e.Ä. ‘·q ∫e]
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. <ë«sê n‘·ì J$‘· ø±+˝ÀH˚ Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î
»]π> $wüj·÷ ìï+{Ï˙ |üP]Ô>± ‘Ó*ù|XÊ&ÉT. Ä‘·sê«‘· Ç˝≤ Á|üø£{Ï+#ê&ÉT.
n˝Ÿj·TÚeT nø£à˝Ÿ‘·T ≈£î+ BqT≈£î+ en‘·à+‘·T n˝…’≈£î+ HêéTr.
(e÷sTT<ä `3)
á s√E H˚qT MT ø=s¡≈£î <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (BHé) |ü]|üPs¡í+ #˚XÊqT. eT]j·TT
MTô|’ Hê nqTÁ>∑Vü‰ìï |üP]Ô #˚XÊqT.
á $wüj·T+ 10e Væ≤ÁJ nq>± Á|üeø£Ô dündü >±s¡T eTø±ÿ qT+&ç
eTBHê≈£î yÓ[flq 10e dü+ˆˆ ˝À õ˝ŸVæ≤»® HÓ 9e s√E Vü≤CŸj·÷Á‘· düeTj·T+˝À
ns¡bòÕ‘Y yÓTÌ<ëq+˝À, <ÓÌe Á|üeø£Ô n+‹eT ø±˝≤ìøÏ 82 s√E eTT+<äT ne‘·]+#·
ã&ç+~. Bì ‘·sê«‘· Hê´j·÷ìøÏ dü+ã+~Û+∫q @ yêø£´+ ≈£L&Ü ne‘·]+#·
ã&É˝Ò<äT. n+fÒ Äs√E‘√ ÇkÕ¢+ <Ûäs¡à+ dü+|üP]Ô ø±ã&ç+~.
n+<äT˝À m˝≤+{Ï ndü+|üPs¡í+ ˝Ò<äT. Çø£ n+<äT˝À Á|üeø£Ô >±] nqT#·s¡TT
>±˙, ‘êu…sT÷HéT >±ì, ‘·sê«‘· e#˚Ã Ä*+T, Çe÷+ (<Ûäs¡ày˚‘·Ô)T >±˙,
kÕ<Ûës¡D eTTdæ¢+T >±˙ ø£*Œ+#·Tø=ì e÷s¡TŒT #˚s¡TŒT #˚ùd neø±X¯+ ˝Ò≈£î+&Ü
<˚e⁄&˚ |ü]|üPs¡í+ #˚ùdXÊ&ÉT. Çø£ me¬sÌHê e÷s¡TŒT, #˚s¡TŒT #˚XÊs¡+fÒ n~
yês¡T dü«j·T+>± ø£*Œ+#·T≈£îqï ø=‘·Ô |ü<ä›‘˚ >±ì, <˚e⁄ì <Ûäs¡à+ ÇkÕ¢+ ø±<äT nì
ìsê∆s¡D nsTT+~.
j·÷ nj·TT´Vü≤¢Jq ÄeTq÷ nre⁄˝≤¢Vü≤ enre⁄Ás¡dü÷
ÇHé≈£î+‘·T+ eT÷$T˙Hé
$XÊ«düT˝≤sê! n˝≤¢Vt≤qT nqTdü]+#·+&ç. Äj·Tq Á|üeø£ÔqT nqTdü]+#·+&ç.
MTs¡T ì»+>± uÛÑj·TuÛÑ≈£îÔT ø£yê¬s’‘˚.
j·÷ nj·TT´Vü≤¢Jq ÄeTq÷ ˝≤‘·Tø£~›eT÷ u…’q j·T<äsTT˝≤¢Væ≤ es¡dü÷*V”≤
e‘·Ô≈£î˝≤¢Vü≤ Çqï˝≤¢Vü≤ düMTe⁄Hé n©+ (49`1)
$XÊ«düT˝≤sê! <˚e⁄ì düeTø£å+˝À Äj·Tq Á|üeø£Ô düeTø£å+˝À MTs¡T
$T‹MT]b˛ø£+&ç. <˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T |ü&É+&ç. Äj·Tq düeTdüÔ+ $+≥THêï&ÉT, düs¡«+
‘Ó*dæqyê&ÉT.
n+fÒ n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô #·÷|æq $<Ûëqy˚T <Ûäs¡àe÷s¡Z+.
yês¡T nqTeT‹+#·ì (#·÷|üì)

<ëìì <Ûäs¡à e÷s¡Z+˝À ø£|ü&É+ $T‹MT] qfÒ¢qì ns¡ú+.
≈£î˝Ÿ Çqï VüQ<ä˝≤¢Væ≤ VüQe˝Ÿ VüQ<ë. (2`120)
ìÙX¯Ãj·T+>± n˝≤¢Vt≤ #·÷|æq e÷s¡Zy˚T düHêàs¡Z+.
j·÷ nj·TT´Vü≤¢Jq ÄeTq÷ nre⁄˝≤¢Vü≤ enre⁄Ás¡dü÷ e˝≤ ‘·TuŸ‹÷
Äe÷≈£î+ (47`33)
$XÊ«düT˝≤sê! MTs¡T e÷Á‘·+ <˚e⁄ìøÏ, <Ó’eÁ|üeø£Ô≈£î $<Û˚j·TT˝…’ e⁄+&É+&ç.
MT ø£s¡àqT HêX¯q+ #˚düTø√ø£+&ç.
n+fÒÒ n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£ÔqT nqTdü]+#· ≈£î+&Ü y˚πs yê]ì
nqTdü]+∫‘˚, MTs¡T ø£wüº|ü&ç Ä#·]+∫Hê MTø£s¡àT eè<Ûë nsTTb˛‘êj·Tì
‘Ó*bÕs¡T. n+fÒ Çø£ eTq+ me]ì nqTdü]+#ê˝À Ä˝À∫+#·+&ç.
ø=+<ä¬sÌ‘˚ <Ûäs¡ày˚‘·ÔT (Çe÷+T), <ë]àø£ |ü+&ç‘·TT (Ä*+T) #Óù|Œ~ ≈£L&Ü
n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô #Ó|æŒq e÷≥˝Ò ø£<ë! n+{≤s¡T. n˝≤ nsTT‘˚
n+<ä] <Ûäs¡ày˚‘·Ô, |ü+&ç‘·T e÷≥ ˇø£fÒ nsTTñ+&Ü*. ø±˙ ˇø£ |ü+&ç‘·T&ÉT(Ä*+)
#Ó|æŒq e÷≥qT eTs=ø£ |ü+&ç‘·T&ÉT(Ä*+) s¡<äT› #˚düTÔHêï&ÉT. ‘·|ü⁄Œ n+≥THêï&ÉT.
n+fÒ yê]<ä›]˝À mes√ ˇø£] e÷fÒ dü] nsTTq~. n+fÒ n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT
n‘·ì Á|üeø£Ô #Ó|æŒq Á|üø±s¡+ ñ+≥T+~ ø±˙, Ç<ä›]B ø±<äT. ˇπø edüTÔe⁄ >∑T]+∫
n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô >±s¡T ˇø£ kÕ] Vü≤˝≤˝Ÿ (düeTà‹+#· ã&çq~)
ˇø£kÕ] Vü≤sê+ (ìwæ<ä›+) nì #Ó|üŒ˝Ò<äT. ø£qTø£ ÄedüTÔe⁄ Vü≤˝≤˝Ÿ (düeTà‹+#·
ã&çq~) nsTTHê ø±yê* ˝Ò<ë Vü≤sê+(ìwæ<ä›+) nsTTHê ø±yê*. ‘·T~ ìs¡íj·T+
n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô #Ó|æŒq Á|üø±s¡+ rdüT≈£î+fÒ dü]b˛‘·T+~. n˝≤
ø±≈£î+&Ü <Ûäs¡ày˚‘·Ô ìs¡íj·T+ Á|üø±s¡+ rdüT≈£î+fÒ n~ <˚e⁄ìøÏ uÛ≤>∑kÕ«eT´+
ø£*Œ+∫q <ëì‘√ (wæsYÿ‘√) düe÷q+. n+fÒ n~ m+‘· ô|<ä› ‘·b˛Œ Ä˝À∫+#·+&ç.
<ëì >∑T]+∫ n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
n+ VüQ+ wüßs¡ø±ñ wüs¡ }VüQ+ $TqB›ì e÷VüQ+ eTs¡UŸ»+_
Væ≤˝≤¢VüQ (42`21)
@$T{Ï?yês¡T <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤)≈£î uÛ≤>∑kÕ«eTTT #˚düTø=Hêïsê? me¬s’‘˚
yê] ø√dü+ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ ìπs›•düTÔHêïs√ (<Ó’e<Ûäs¡àe÷s¡Z+˝À Vü≤˝≤˝Ÿ, Vü≤sê+ nì
ø£*ŒdüTÔHêïs√) ìC≤ìøÏ <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) yê]øÏ Ä nqTeT‹ Çe«˝Ò<äT.
Bì<ë«sê ‘Ó*dæ+<˚eT+fÒ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ BHé ìs¡ísTT+#˚~ n˝≤¢Vt≤ e÷Á‘·y˚T.

n˝≤ø±≈£+&Ü me¬sÌHê n+<äT˝À ø£*Œ+#·Tø=ì <Ûäs¡àe÷s¡Z+ ìs¡ísTTùdÔ, n~ n˝≤¢Vt≤≈£î
uÛ≤>∑kÕ«eT´+ (wæsYÿ) ø£*Œ+∫q≥T¢. ø£qTø£ n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT Á|üeø£Ô #Ó|æŒ+<˚
<Ûäs¡àe÷s¡ZeTì düŒwüºyÓTÌ b˛sTT+~.
‘·s¡≈£îÔ |ò”≈£î+ ôw’◊ì Hé ‘·õ÷¢ u≤<äVüQe÷ øÏ‘êã˝≤¢Væ≤ edüTqïr.
(Vü‰øÏ+ ` düq<ädüV”≤, düV”≤ C≤$Tj·Tdü‡^sY n˝≤“˙ ECŸne«˝Ÿ ` 566)
H˚qT MT eT<Ûä´˝À ¬s+&ÉT edüTÔe⁄T e<ä* ô|&ÉT‘·THêïqT. yê{Ï düeTø£å+˝À
MTs¡T mqï{Ïø° e÷s¡ZÁuÛÑwüßºT ø±s¡T. n$ n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ Á>∑+<∏ä+ (KTsêHé) eT]j·TT
Hê |ü<ä∆‹ (düTqï‘Y).
n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ Á>∑+<∏ä+ (KTsêHé) eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹ (düTqï‘Y)
düeTø£å+˝À MTs¡T mqï{Ïø° e÷s¡ZÁuÛÑwüßºT ø±s¡T nì Á|üeø£Ô dündü >±s¡T #ÓãT‘·T+fÒ,
H˚&ÉT ø=+<äs¡T ªª MTs¡T KTsêHé eT]j·TT düTqï‘Y(Vü≤Bdt) ns¡ú+ #˚düTø√˝Òs¡T yê{Ïì
#·~$‘˚ >∑T+sêVt≤(e÷s¡Z ÁuÛÑwüº+) nsTTb˛‘ês¡Tµµ nì n+≥THêïs¡T. Çø£ eTq+
me] e÷≥ rdüTø√yê˝À MTπs Ä˝À∫+#·+&ç.
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T.
ª <Ó’e Á|üeø£Ô |üs¡+|üs¡ eTT–dæb˛sTT+~. Hê ‘·s¡Tyê‘· Çø£ @ Á|üeø£Ô>±˙,
dü+<˚X¯Vü≤s¡T&ÉT>±ì sê&ÉTµµ (‹s¡àõ, eTTdüï<é nVü≤à<é)
ªH˚qT n+‹eT<Ó’e Á|üeø£ÔqT, Hê ‘·s¡Tyê‘· eTπs Á|üeø±Ô˝Ò&ÉT. nsTT‘˚ Hê nqT#·s¡
düeTT<ëj·T+˝À (ñeTà‘Y) eTT|üŒ¤sTT eT+~ ndü‘·´yê<äTT |ü⁄&ÉT‘ês¡T. yê]˝À
Á|ü‹ ˇø£ÿ&ÉT ‘êqT <Ó’eÁ|üeø£Ôqì Á|üø£{Ï+#·Tø=+{≤&ÉTµµ (nã÷<ëeP<é)
ªÇkÕàsTT˝Ÿµ dü+‘·‹ yê]øÏ <Ó’e Á|üeø£ÔT Hêj·Tø£‘·«+ eVæ≤+#˚yês¡T. ˇø£
Á|üeø£Ô #·ìb˛>±H˚ ¬s+&Ée Á|üeø£Ô n‘·ìøÏ yês¡düT&Ée⁄‘ê&ÉT. ø±˙ Hê ‘·s¡Tyê‘·
eT¬ses¡÷ <Ó’eÁ|üeø£ÔT ñ+&És¡T. K©bòÕT (nMTsY) e÷Á‘·y˚T ñ+{≤s¡T. (ãTU≤])
Ä‘·sê«‘· Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T.
Çe÷s¡‘Y (Hêj·Tø£‘·«+) 12e K©bòÕ es¡≈£î ñ+≥T+~. Ä‘·sê«‘· s¡ø£Ô+
∫+~+#· ã&ÉT‘·T+~.(eTTdæ¢+)
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T.
eT÷kÕ Á|üeø£Ô >±] nqT#·s¡>∑D+ (ñeTà‘Y) ` 71 esêZT>± $&çb˛sTT+~.
ákÕ Á|üeø£Ô >±] nqT#·s¡>∑D+ (ñeTà‘Y) ` 72 esêZT>± $&çb˛sTT+~.
Hê jÓTTø£ÿ nqT#·s¡>∑D+ (ñeTà‘Y) ` 73 esêZT>± $&çb˛‘·T+~. n+<äT˝À

72 esêZT qs¡ø£+˝À Á|üy˚•+|ü ã&É‘êsTT. πøe+ 1 es¡Z+ e÷Á‘·y˚T dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•+|üã&ÉT‘·T+~. n~ »e÷‘Y (ˇπø düeT÷Vü≤+) nsTT ñ+≥T+~.
(nã÷<ëeP<é` øÏ‘êãTdüT‡qï)
á $wüj·T+ mes√ #Ó|æŒ+~ ø±<äT. dü«j·T+>± <Ó’eÁ|üeø£Ô nsTTq
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T ‘Ó*bÕs¡T. n+fÒ ‘·|üŒ≈£î+&Ü n˝≤π> »]– rs¡T‘·T+~.
m+<äTø£+fÒ Äj·Tq <Ûäs¡àe÷s¡Z $wüj·T+˝À @ e÷{≤ ‘·q dü«+‘·+>±
#Ó|üŒ&ÉT. n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄ì) Ä»„ nsTT‘˚H˚ ‘Ó*j·T CÒkÕÔ&ÉT. (53`3,4). ø£qTø£
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±] ñeTà‘Y (nqT#·s¡ >∑D+)˝À 73 esêZT @s¡Œ&ç rs¡T‘êsTT.
n+<äT˝Àq÷ 72 esêZT qs¡ø£+˝À Á|üy˚•kÕÔj·Tì, πøe+ ˇπø ˇø£ es¡Z+ dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•düTÔ+<äì düŒwüº+>± ‘Ó*j·TCÒj·T&É+ »]–+~. Ä es¡Z+ »e÷‘Y (ˇπø
düeT÷Vü≤+)>± ñ+≥T+<äì düŒwüº+ #˚j·T&É+ »]–+~.
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±] nqT#·s¡T˝À ˇø£s¡T Vü≤»s¡‘Y VüQC…’bòÕ _Hé j·Te÷Hé
s¡õ.>±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T. Á|ü»T |ü⁄D≤´T m≈£îÿe dü+bÕ~+#êì Á|üeø£Ô
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±]‘√ eT+∫ $wüj·÷ (|ü⁄D´ø±sê´) >∑T]+∫ n&ç–
‘ÓTdüT≈£î+≥÷ ñ+&˚yês¡T. eT]j·TT H˚qT mø£ÿ&Ó’Hê #Ó&ÉT(bÕ|ü) $wüj·÷˝À
|ü&ç Hêø£s¡à˙ï eè<Ûë nsTTb˛‘ê j˚TyÓ÷qì uÛÑj·T+‘√ #Ó&ÉT(bÕ|ü) $wüj·÷
>∑T]+∫, eT]j·TT yê{ÏqT+&ç m˝≤ s¡øÏå+|üã&Ü˝À n&ç– ‘ÓTdüTø=H˚yê&çì.
ˇø£ s√E H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT.ªªz Á|üeø±Ô! dü.n.dü. MTs¡T Á|üeø£Ô>±
mqTïø√ ã&Éø£ eTT+<äT y˚TeTT nC≤„q n+<Ûäø±s¡+˝À ≈£Ls¡T≈£îb˛sTT, #Ó&ÉT ø±+˝À
ñ+&˚yês¡eTT. Ä‘·sê«‘· <˚e⁄&ÉT $TeTà*ï Á|üeø£Ô>± mqTïø=ì dü‘·´ C≤„åHêìï
Á|ükÕ~+∫ á eT+∫ (|ü⁄D´)ø±+ n+fÒ ÇkÕ¢+ <ë«sê dü+düÿ]+#ê&ÉT. nsTT‘˚
á eT+∫ ø±+ ‘·s¡Tyê‘· eT∞¢ #Ó&ÉT ø±+ edüTÔ+<ë?µµ
n+<äT≈£î Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T ªªne⁄qTµµ. nHêïs¡T.
H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT. ªª@$T{°? Ä #Ó&ÉTø±+ ‘·s¡Tyê‘· eT∞¢ eT+∫ø±+
edüTÔ+<ë?µµ
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. ªªne⁄qT . ø±˙ n+<äT˝À ø=ìï
˝ÀbÕT+{≤sTT.µµ
H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT.ªª ˝ÀbÕT @eTT+{≤sTT? µµ
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T.ªªn+<äT˝À m˝≤+{Ï yês¡T+{≤s¡+fÒ Hê

|ü<ä›‹øÏ ã<äTT Ç‘·s¡ |ü<ä∆‘·T yÓÌ|ü⁄ e÷s¡Z<äs¡Ùø£+ #˚kÕÔs¡T. ˙e⁄ yê] ø=ìï
e÷≥T eT+∫$>± uÛ≤$kÕÔe⁄, eT]j·TT ø=ìï e÷≥qT #Ó&ÉT>± uÛ≤$kÕÔe⁄.µµ
n|ü⁄Œ&ÉT H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT.ªª @$T{°? á eT+∫ ø±+ ‘·s¡Tyê‘·
eT∞¢ #Ó&ÉT ø±+ edüTÔ+<ë ?µµ
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. ªªne⁄qT, Á|ü»T (m˝≤+{Ï e÷s¡Z
ÁuÛÑwüº‘ê«ìï $düÔ]+|ü CÒkÕÔs¡+fÒ) qs¡ø£ <ë«sê e<ä› ìã&ç Ç‘·s¡TqT ‘·eTyÓ’|ü⁄
|æTdüTÔqï≥T¢ ñ+{≤s¡T. me¬s’‘˚ yê] |æT|ü⁄qT n+<äTø=ì yê]yÓ’|ü⁄≈£î yÓfi¯‘ê&√
(yê]‘√ ø£*dæb˛‘ês√) yê]ì qs¡ø£+˝À |ü&Éy˚kÕÔs¡T.µµ
H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT. ªªz <Ó’e Á|üeø±Ô ! dü.n.dü. yê] >∑TD≤T ø=ìï
e÷≈£î ‘Ó*j·TCÒj·T+&ç.µµ
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. ªªyês¡T eTq düeT÷Vü‰ìπø #Ó+~q
yês¡sTT ñ+{≤s¡T. eT]j·TT eTq uÛ≤wü˝ÀH˚ e÷{≤¢&˚ yês¡T+{≤s¡T.µµ
H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT. ªª ˇø£ y˚fi¯ n˝≤+{Ï ø±+˝À H˚qT J$+∫ ñ+fÒ
MTs¡T Hê≈£î m˝≤+{Ï Ä»„ ÇkÕÔs¡T? ( H˚qT @+ #˚j·÷*?)
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. ªª‘·˝Ÿ»eTT˝Ÿ »e÷n‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTq
e Çe÷eTVüQ+
MTs¡T »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé eT]j·TT yê] Hêj·T≈£î&ÉT (nMTsY, Çe÷+)‘√
Ç$T&ç ñ+&É+&ç.µµ
H˚qT Ç˝≤ n&ç>±qT.ªª ˇø£ y˚fi¯ »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé ˝Ò≈£î+&Ü ñ+fÒ.
eT]j·TT yê] Çe÷+ (Hêj·T≈£î&ÉT, nMTsY) ˝Ò≈£î+&Ü ñ+fÒ @+ #˚j·÷*?µµ.
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. ªªn˝≤+{Ï düeTj·T+˝À MTs¡T nìï
esêZ (|òæs¡U≤) qT+&ç y˚s¡sTT b˛sTT dü‘·´ e÷s¡Z+ Ä#·]+#ê*. (n˝≤
#˚j·T&É+e¢ yês¡T ás¡¸´‘√ y˚TeT+‘ê #Ó&É¶yês¡T, MTπsHê n+‘· eT+∫yês¡T
nì $TeTà*ï u≤<Ûä≈£î >∑T]#˚ùdÔ) ˇø£ y˚fi¯ MT≈£î #Ó≥¢ y˚s¡T¢ qeTTT‘·÷ J$+#·edæ
eùdÔ n˝≤+{Ï J$‘êH˚ï >∑&É|ü+&ç. ˇø£ y˚fi¯ n˝≤+{Ï J$‘· |ü]dæú‘·T˝ÀH˚
eTs¡D+ dü+uÛÑ$ùdÔ n˝≤π> eTs¡DÏ+#·T. (ø±˙ m≥Te+{Ï es¡Z+˝À #˚s¡e<äT›)µµ nHêïs¡T.
(ãTU≤] / eTTdæ¢+)
<˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) KTsêqT˝À Ç˝≤ ôd$düTÔHêï&ÉT.
Çqïe÷ Vü≤Ás¡eT n˝…’≈£îeTT˝Ÿ yÓTÆ‘·‘·, e<ä›eT, eVü≤à˝Ÿ œ+J]

ee÷ñVæ≤¢ _V”≤‹ ¬>’]˝≤¢Væ≤.|òüeTìCŸ ‘·TÁs¡ ¬>’s¡ u≤–+e«˝≤ Ä~Hé |òü˝≤Çdüà
n˝…’Væ≤. Çqï˝≤¢Vü≤ >∑|òüPs¡TÁs¡V”≤+ (2`172, 173)
ìX¯Ãj·T+>± (<˚e⁄&ÉT) MT≈£î #·ìb˛sTTq |üX¯óe⁄*ï, s¡ø±Ôìï, |ü+~
e÷+kÕìï, n˝≤¢Vt≤ ù|s¡T‘√ ø±≈£î+&Ü Ç‘·s¡T ù|s¡T‘√ ($Á>∑Vü‰≈£î, e©≈£î,
eTVü‰ |ü⁄s¡Twüß≈£î, <äsêZ≈£î yÓTT<ä˝…’q yê{ÏøÏ) HÓ’y˚<ä´+ ô|{Ïºq |ü<ësêúqT,
»+‘·Te⁄qT ìùw~Û+#ê&ÉT. nsTT‘˚ <Ó’yê»„qT ñ¢+|òæT+#˚ ñ<˚›X¯+ ˝Ò≈£î+&Ü,
Vü≤<äT› MTs¡≈£î+&Ü >∑‘·´+‘·s¡+ ˝Òì (ÁbÕD≤bÕj·T) |ü]dæú‹˝À e÷Á‘·+ (ÁbÕD+
ø±bÕ&É{≤ìøÏ) ‹+fÒ n+<äT˝À ‘·|üð˝Ò<äT. <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) ø£å$T+#˚yê&ÉT,
ø£s¡TDÏ+#˚yê&ÉT. ô|Ì ¬s+&ÉT $wüj·÷qT ≈£åîDí+>± |ü]o*+∫q≥¢sTT‘˚ <˚e⁄&ÉT
(n˝≤¢Vt≤) ìwæ<ä∆+ (Vü≤sê+) #˚dæq edüTÔe⁄qT ≈£L&Ü ÁbÕD+ ø±bÕ&É&ÜìøÏ
nqTeT‹+#ê&ÉT. ø±˙ ÁbÕD+ b˛sTTHê ø±˙ |òæs¡U≤ (esêZ)˝À #˚s¡e<äT›. n˝≤+{Ï
dæú‹˝À eTs¡D+ dü+uÛÑ$+∫Hê n˝≤π> eTs¡DÏ+#·+&ç nHêïs¡T n+fÒ esêZ <ë«sê
m+‘· qwüº+ ñ+<√ Ä˝À∫+#·+&ç. BHé (<Ûäs¡àe÷s¡Z+)˝À esêZT>± #˚düT≈£îqï
yê]‘√ eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô dü.n.dü. >±]øÏ m≥Te+{Ï dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äT. nì
<˚e⁄&˚ KTsêqT˝À ‘Ó*bÕ&ÉT n+fÒ Çø£ eTq+ me] |ü<ä∆‹ô|’
nqTdü]düTÔHêïyÓ÷,eTq≈£î me]‘√ dü+ã+<Ûä+ ñ+<√ ø±düÔ Á|üXÊ+‘·+>±
Ä˝À∫+#·+&ç.
Çø£ÿ&É Á|üeø£Ô dündü >±s¡T düŒwüº+>± ‘Ó*j·T CÒXÊs¡T. HênqT#·s¡T˝À¢
esêZT>± @s¡Œ&ç b˛sTTq|ü⁄&ÉT »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé eT]j·TT yê] Hêj·T≈£î&ÉT
(nMTsY, Çe÷+) ñ+fÒ yê]‘√ Ç$T&ç ñ+&É+&ç. ˇø£y˚fi¯ n˝≤+{Ï »e÷‘Y ø±˙
yê] Hêj·T≈£î&ÉT ø±˙ ˝Ò≈£î+fÒ nìï esêZ‘√ <ä÷s¡+>± ñ+&ÉeTì
ÄC≤„|æ+#·ã&ç+~.
ø£qTø£ eTq+ ás√E˝À¢ ñqï »e÷‘Y(esêZ)˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé
ñ+<ë ˝Ò<ë #·÷&Ü*. ˇø£y˚fi¯ n˝≤+{Ï »e÷‘Y ˝Ò≈£î+fÒ nìï esêZ qT+&ç
y˚s¡sTT πøe+ n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±] ÄC„ Á|üø±s¡+ J$‘·+
>∑&ÉbÕ* >±˙, m≥Te+{Ï esêZ˝À ñ+&Ésê<äì düŒwüº+>± ‘Ó*j·T CÒj·Tã&ç+~.
Ä‘·sê«‘· ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ Á|üeø£Ô dündü >±s¡T yê] uÛ≤s¡´ >±¬sÌq Vü≤»s¡‘Y
Äj˚TcÕ s¡.õ. >±] Ç+{À¢ ‘·T~ XÊ«X¯ e<ä* Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓ[flb˛j·÷s¡T.
ÇHêï*˝≤¢Væ≤ ÇHêï Ç˝…ÌVæ≤ sêõ}Hé.

Çø£ <˚e⁄ì qT+∫ Ä»„ T rdüT≈£îe#˚Ã <ÓÌe<ä÷‘· Çø£ MT<ä≥ <˚e⁄ì
Ä»„T rdüT≈£îì sê&ÉT. m+<äTø£+fÒ Çø£ Á|üeπøÔ ˝Ò&ÉT ø£qTø£ me] <ä>∑Zs¡≈£î ‘Ó∫Ã
$ì|ækÕÔ&ÉT? ø£qTø£ <˚e⁄ì Ä»„T eTq≈£î $ì|æ+#˚ <ë] eT÷dæy˚j·Tã&ç+~.
Çø£ @|üì #˚j·÷Hêï <ÓÌe Á>∑+<∏äyÓTÌq KTsêHé Á|üø±s¡+ #˚j·÷*, ˝Òø£ Á|üeø£Ô
>±s¡T eTq≈£î $ì|æ+∫q uÀ<ÛäqT M{ÏH˚ Vü≤Bdt n+{≤s¡T. yê{Ï Á|üø±s¡+
Ä#·]+#ê*. @ düeTdü´ e∫ÃHê KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹ Á|üø±s¡+
|ü]wüÿ]+#ê*. Çø£ Á|üﬁ¯j·T+ es¡≈£î m+‘·eT+~ Á|ü|ü+#·+˝À |ü⁄&É‘ês√ <ÓÌe
Á>∑+<∏äyÓTÌq KTsêHé Á|üø±s¡+ eT]j·TT Á|üeø£Ô>±] |ü<ä∆‹ düTqï‘Y Á|üø±s¡+ >∑&ÉbÕ*.
n˝≤ >∑&çù| yê]øÏ dü«s¡Z Á|üy˚X¯+ ñ+≥T+~. yê{Ïì $X¯«dæ+|üø£ e´‹πsøÏ+#˚
yê]øÏ qs¡ø£ •ø£¸ ñ+≥T+~. eTs¡D+ ‘·sê«‘· ¬s+&˚ ¬s+&ÉT Á|ü<˚XÊT ñ+{≤sTT.
ˇø£{Ï dü«s¡Z+, ¬s+&Ée~ qs¡ø£+. ø£qTø£ <˚e⁄ì Á>∑+<∏ä+ Á|üø±s¡+ <ÓÌe Á|üeø£Ô uÀ<Ûäq
Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&ç|æ dü«s¡Z+ bı+<ë˝À, yê{Ïì e´‹πsøÏ+∫ qs¡ø£+ bı+<ë˝À
<˚e⁄&ÉT eTqπø ùd«#·Ã¤ ì∫Ã eTq ÇcÕºìπø e~˝ÒXÊ&ÉT. me]ø° m˝≤+{Ï ãe+‘·+
#˚j·T˝Ò<äT. yê] yê] Çwüº Á|üø±s¡+ yês¡T Ä#·]+∫ dü«s¡ZyÓ÷, qs¡ø£yÓ÷ bı+<äe#·TÃ.
Çø£ eTTVü≤eTà<é dündü >±s¡T ‘·T~ XÊ«X¯ e<ä* Á|ü|ü+#·+ qT+&ç yÓ[ﬂ
b˛j·÷s¡T nì ‘Ó*dæ Á|ü|ü+#·+˝Àì eTTdæ¢++<äs¡÷ XÀø£ düeTTÁ<ä+˝À eTTì–
b˛j·÷s¡T. Çø£ ‘·eT‘√bÕ≥T ñ+&˚ Á|üeø£Ô ˝Òs¡ì ‘Ó*dæ Ä #˚<äT $wüj·÷ìï
J]í+#·Tø√˝Òø£ b˛j·÷s¡T. <ÓÌedü÷≈£îÔT $ì|æ+∫ <˚e⁄ì Ä»„ Á|üø±s¡+ düeTdü´T
|ü]wüÿ]+#˚ Á|üeø£Ô Çø£ MT<ä≥ yê]eT<Ûä´ ñ+&És¡H˚ $wüj·T+ ‘Ó*dæ Çø£ mes¡T
‘·eTì e÷s¡Z<äs¡Ùø£+ #˚kÕÔs¡T? mes¡T |üP]Ô eTTdæ¢+ düe÷C≤ìï n˝≤¢Vt≤ Ä»„
Á|üø±s¡+ q&ç|ækÕÔs¡T? nì ‘·¢&ç*¢ b˛j·÷s¡T. j·÷e‘Y Á|ü|ü+#·+ ˝Àì
eTTdæ¢++<ä]˙ m˝≤ e÷s¡Zìπs›X¯+ #˚j·÷˝À nì uÛÑj·TÁuÛ≤+‘·T≈£î >∑Ts¡j·÷´s¡T.
n|ü⁄Œ&ÉT eTBHê˝Àì eTTdæ¢+ k˛<äs¡T+<äs¡÷ ø£dæ düe÷y˚X¯yÓTÌ düTBÛs¡È
düe÷˝À#·qT #˚dæ KTsêqT Á>∑+<∏ä+ eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] Á|üø±s¡+ »e÷‘·T˝Ÿ
eTTdæ¢MTHé (eTTdæ¢+ dü+|òüT+)≈£î ˇø£ Hêj·T≈£î&ÉT ñ+&Üì uÀ~ÛdüTÔHêïsTT. ø£qTø£
eTq+ eTTdæ¢+ düe÷C≤ìï e÷s¡Z ìπs›X¯+#·÷ù| ˇø£ nMTsY(Hêj·T≈£î&ÉT)ì mqTï
ø√yêì ìs¡ísTT+∫ Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡õj·T˝≤¢VüQ nHéVüQ >±]ì Á|üeø£Ô
>±] ‘·sê«‘· j·÷e‘Y Á|ü|ü+#· eTTdæ¢+ düe÷C≤ìøÏ K©bòÕ(nMTsY,Hêj·T≈£î&ÉT)>±
mqTï ≈£î+≥Tqï≥T¢ Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡.õ. Á|üø£{Ï+∫ Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.>±]

#˚‹˝À #˚sTTy˚dæ u…Ì‘Y (X¯|ü<∏ä+) #˚XÊs¡T. Ä‘·sê«‘· eTTdæ¢+ k˛<äs¡T+<äs¡÷
Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡.õ.>±] #˚‹˝À X¯|ü<∏ä+#˚dæ K©bòÕ(nMTsY, Hêj·T≈£î&ÉT)>±
d”«ø£]+∫ Á|üe÷D+ #˚XÊs¡T.
Ä‘·sê«‘· Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡.õ.>±] kÕs¡<Ûä´+˝À eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô
dündü >±]øÏ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ Á|üø±s¡+ kÕïq+ #˚sTT+∫, »HêC≤ qe÷E #·~$q
‘·sê«‘· n+‹eT dü+kÕÿs¡+ (|òüTÀØ˝À ñ+∫ eT{Ïº ø£|æŒ y˚j·T&É+) #˚kÕs¡T. ø£qTø£
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dündü >±s¡T J$+∫ ñqï ∫e] s√E es¡≈£î @<ÓÌ‘˚ <˚e⁄ì
‘·s¡|ü⁄ qT+&ç ne‘·]+∫+<√ ˝Ò<ë Á|üeø£Ô >±s¡T ÄC≤„|æ+#ês√ ˝Ò<ë Ä#·]+∫
#·÷bÕs√ n<˚ ì»yÓTÌq |üP]Ô ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹. n+<äTπø n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) ≈£L&Ü
Äj·Tq J$+∫ ñ+&É>±H˚ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (BHé) |ü]|üPs¡íeTsTT+~ nì Á|üø£{Ï+#˚dæ,
m≥Te+{Ï nqTe÷Hê≈£î, nb˛Vü≤≈£î neø±X¯+ ˝Ò≈£î+&Ü #˚XÊ&ÉT. ø£qTø£
n|üŒ{Ï es¡≈£î Ä#·]+∫q |ü<ä∆‹H˚ eTq+ dü‘·´yÓTÌq <ÓÌee÷s¡Z+, <Ûäs¡àe÷s¡Z+,
e÷qe J$‘· $<Ûëq+ ÇkÕ¢+ >± |ü]>∑DÏ+#ê*. Çø£ Á|üﬁ¯j·T+ dü+uÛÑ$+∫ |üP]Ô
Á|ü|ü+#·+ n+‘·eTj˚T´ es¡≈£î |ü⁄fÒº Á|ü‹ e÷qe⁄&ÉT BìH˚ Á|üe÷D+>± rdüT≈£îì
Ä#·]+#ê*.
ee÷n‘ê≈£îeTT Ás¡dü÷T |òüKTpVüQ ee÷qVü‰≈£î+ nHéVüQ |òüHé‘·VüA
e‘·Ô≈£î˝≤¢Vü≤ Çqï˝≤¢Vü≤ wüB<äT˝Ÿ Çø±uŸ (59`7)
Á|üeø£Ô MT≈£î Ç∫Ãq <ëìì rdüTø√+&ç eT]j·TT n‘·qT MT≈£î ìùw~Û+∫q
<ëìøÏ <ä÷s¡+>± ñ+&É+&ç.
ø£qTø£ n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ Á>∑+<∏ä+ KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô dü.n.dü. jÓTTø£ÿ
|ü<ä∆‹ düTqï‘YqT ªBHéµ n+{≤s¡T.
ø£qTø£ k˛<äs¡T˝≤sê eTq+ J$‘·+˝À kÕ|òü´+ bı+~ dü«s¡Z+˝À
Á|üy˚•+#ê+fÒ <˚e⁄ì jÓTTø£ÿ Ä»„ eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹ (düTqï‘Y) qT
Á|üe÷D+>± rdüTø=ì Ä#·]+#ê*.

Bì >∑T]+#˚ rs¡TŒ~q+ s√E <˚e⁄&ÉT eTq*ï Á|ü•ïkÕÔ&ÉT. n+‘˚>±ìBì >∑T]+#˚ rs¡TŒ~q+ s√E <˚e⁄&ÉT eTq*ï Á|ü•ïkÕÔ&ÉT. n+‘˚>±ìBì >∑T]+#˚ rs¡TŒ~q+ s√E <˚e⁄&ÉT eTq*ï Á|ü•ïkÕÔ&ÉT. n+‘˚>±ìBì >∑T]+#˚ rs¡TŒ~q+ s√E <˚e⁄&ÉT eTq*ï Á|ü•ïkÕÔ&ÉT. n+‘˚>±ìBì >∑T]+#˚ rs¡TŒ~q+ s√E <˚e⁄&ÉT eTq*ï Á|ü•ïkÕÔ&ÉT. n+‘˚>±ì
H˚&ÉT eTTdæ¢+ nì ù|s¡T ô|≥Tºø=ì ÇkÕ¢+˝À ˝Òìb˛ì Ä#êsêqT ø£*Œ+#·Tø=ì,H˚&ÉT eTTdæ¢+ nì ù|s¡T ô|≥Tºø=ì ÇkÕ¢+˝À ˝Òìb˛ì Ä#êsêqT ø£*Œ+#·Tø=ì,H˚&ÉT eTTdæ¢+ nì ù|s¡T ô|≥Tºø=ì ÇkÕ¢+˝À ˝Òìb˛ì Ä#êsêqT ø£*Œ+#·Tø=ì,H˚&ÉT eTTdæ¢+ nì ù|s¡T ô|≥Tºø=ì ÇkÕ¢+˝À ˝Òìb˛ì Ä#êsêqT ø£*Œ+#·Tø=ì,H˚&ÉT eTTdæ¢+ nì ù|s¡T ô|≥Tºø=ì ÇkÕ¢+˝À ˝Òìb˛ì Ä#êsêqT ø£*Œ+#·Tø=ì,
$$<Ûä esêZT>± $&çb˛sTT $$<Ûä s¡ø±T>± Ä#·]düTÔqï yê]ì #·÷&Ésê<äT.$$<Ûä esêZT>± $&çb˛sTT $$<Ûä s¡ø±T>± Ä#·]düTÔqï yê]ì #·÷&Ésê<äT.$$<Ûä esêZT>± $&çb˛sTT $$<Ûä s¡ø±T>± Ä#·]düTÔqï yê]ì #·÷&Ésê<äT.$$<Ûä esêZT>± $&çb˛sTT $$<Ûä s¡ø±T>± Ä#·]düTÔqï yê]ì #·÷&Ésê<äT.$$<Ûä esêZT>± $&çb˛sTT $$<Ûä s¡ø±T>± Ä#·]düTÔqï yê]ì #·÷&Ésê<äT.
m+<äTø£+fÒ H˚&ÉT ÇkÕ¢+˝Àì KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹øÏ, eTTdæ¢+m+<äTø£+fÒ H˚&ÉT ÇkÕ¢+˝Àì KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹øÏ, eTTdæ¢+m+<äTø£+fÒ H˚&ÉT ÇkÕ¢+˝Àì KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹øÏ, eTTdæ¢+m+<äTø£+fÒ H˚&ÉT ÇkÕ¢+˝Àì KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹øÏ, eTTdæ¢+m+<äTø£+fÒ H˚&ÉT ÇkÕ¢+˝Àì KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹øÏ, eTTdæ¢+
Ä#·s¡D≈£î #ê˝≤ ‘˚&Ü ñ+~. |üP]Ô>± Ä#·]+#˚yês¡T #ê˝≤ ø=~› eT+~Ä#·s¡D≈£î #ê˝≤ ‘˚&Ü ñ+~. |üP]Ô>± Ä#·]+#˚yês¡T #ê˝≤ ø=~› eT+~Ä#·s¡D≈£î #ê˝≤ ‘˚&Ü ñ+~. |üP]Ô>± Ä#·]+#˚yês¡T #ê˝≤ ø=~› eT+~Ä#·s¡D≈£î #ê˝≤ ‘˚&Ü ñ+~. |üP]Ô>± Ä#·]+#˚yês¡T #ê˝≤ ø=~› eT+~Ä#·s¡D≈£î #ê˝≤ ‘˚&Ü ñ+~. |üP]Ô>± Ä#·]+#˚yês¡T #ê˝≤ ø=~› eT+~
e÷Á‘·y˚T ñHêïs¡T. ø£qTø£ eTq+ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#ê+fÒ <˚e⁄ì Ä»„e÷Á‘·y˚T ñHêïs¡T. ø£qTø£ eTq+ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#ê+fÒ <˚e⁄ì Ä»„e÷Á‘·y˚T ñHêïs¡T. ø£qTø£ eTq+ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#ê+fÒ <˚e⁄ì Ä»„e÷Á‘·y˚T ñHêïs¡T. ø£qTø£ eTq+ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#ê+fÒ <˚e⁄ì Ä»„e÷Á‘·y˚T ñHêïs¡T. ø£qTø£ eTq+ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#ê+fÒ <˚e⁄ì Ä»„
KTsêHé Á>∑+<∏ä+ eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±] dü<ë#ês¡+ (düTqï‘Y) qT >∑T]+∫KTsêHé Á>∑+<∏ä+ eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±] dü<ë#ês¡+ (düTqï‘Y) qT >∑T]+∫KTsêHé Á>∑+<∏ä+ eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±] dü<ë#ês¡+ (düTqï‘Y) qT >∑T]+∫KTsêHé Á>∑+<∏ä+ eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±] dü<ë#ês¡+ (düTqï‘Y) qT >∑T]+∫KTsêHé Á>∑+<∏ä+ eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±] dü<ë#ês¡+ (düTqï‘Y) qT >∑T]+∫
Á>∑+<∏ë <ë«sê ‘ÓTdüTø=ì Ä#·]+#ê*.Á>∑+<∏ë <ë«sê ‘ÓTdüTø=ì Ä#·]+#ê*.Á>∑+<∏ë <ë«sê ‘ÓTdüTø=ì Ä#·]+#ê*.Á>∑+<∏ë <ë«sê ‘ÓTdüTø=ì Ä#·]+#ê*.Á>∑+<∏ë <ë«sê ‘ÓTdüTø=ì Ä#·]+#ê*.
Á|üeø£Ô dündü >±s¡T #Ó|æŒq $<Ûä+>± Äj·Tq ‘·sê«‘· K©bòÕ |ü]bÕHê
ø±+ e∫Ã+~. n~ 12e K©bòÕ es¡≈£î düC≤e⁄>± kÕ–+~. Ä‘·sê«‘· ÇkÕ¢+˝À
m˝≤ e÷s¡TŒT #˚s¡TŒT yÓTT<äe⁄‘êjÓ÷, n˝≤+{Ï ø±+ eùdÔ eTq+ m˝≤
Ä#·]+#ê˝À ≈£L&Ü Á|üeø£Ô dündü ‘Ó*j·T CÒXÊs¡T. m+<äTø£+fÒ á <Ûäs¡à e÷s¡Z+
Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î Ä#·]+#˚ e÷s¡Z+ ø±ã{Ïº. eT∞fl #Ó|üŒ&ÜìøÏ @ Á|üeø±Ô ñ+&É&ÉT
ø±ã{Ïº. <˚e⁄&ÉT eTTVü≤eTà<é dündü <ë«sê eTT+<˚ ‘Ó*j·T CÒXÊ&ÉT.
düVü‰; ø±+:`düVü‰; ø±+:`düVü‰; ø±+:`düVü‰; ø±+:`düVü‰; ø±+:` eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô dündü >±s¡T J$+∫ ñ+&É>± Äj·Tq
uÀ<ÛäqqT $X¯«dæ+∫ <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nì, eTTVü≤eTà<é dündü>±s¡T <ÓÌe Á|üeø£Ô
nì kÕø£¸´$T∫Ã eTTdæ¢+>± e÷]q ‘·sê«‘· n‘·ìì ø£fi≤flsê #·÷∫q yê]ì
düVü‰_ (nqT#·s¡T&ÉT)düVü‰_ (nqT#·s¡T&ÉT)düVü‰_ (nqT#·s¡T&ÉT)düVü‰_ (nqT#·s¡T&ÉT)düVü‰_ (nqT#·s¡T&ÉT) n+{≤s¡T. Ä$<Ûä+>± eTTVü≤eTà<é dündü >±] ø±+˝À
Äj·Tq uÀ<ÛäqqT $X¯«dæ+∫ Äj·TqqT #·÷∫q düVü‰;T ns¡uŸ <˚X¯+˝ÀH˚
düTe÷s¡T 1,24,000 eT+~ es¡≈£î ñ+&˚yês¡T. yê] >∑T]+∫ <˚e⁄&ÉT ≈£L&Ü Ç˝≤
nHêï&ÉT.
yês¡T n˝≤¢Vt≤qT, <ÓÌe Á|üeø£ÔqT eTqdü÷Œ]Ô>± $X¯«dæ+∫ yê] Ä»„qT
ÁbÕD≤T≈£L&Ü ˝…ø£ÿ #˚j·T≈£î+&Ü Ä#·]+#˚ yês¡T.ø£qTø£ <˚e⁄&ÉT yê]‘√
sêJ(Á|üdüqTï&ÉT) nj·÷´&ÉT. eT]j·TT yês¡T≈£L&Ü <˚e⁄ì‘√ sêJ (Á|üdüqTïT)
nj·÷´s¡T.
<˚e⁄&˚ yê] >∑T]+∫ Ç˝≤ Á|üø£{Ï+#ê&É+fÒ, yê] $XÊ«dü+, Ä#·s¡D,
düNÃ‘· m˝≤+{Ï<√ eTq+ ‘ÓTdüTø√e#·TÃ. Á|üeø£Ô dü.n.dü. Ç˝≤ ôd$#êÃs¡T.
˝≤‘·düTã÷“ ndtVü‰; (ãTU≤] e eTTdæ¢+)
Hê düVü‰u≤qT >∑T]+∫ #Ó&ÉT nqe<äT›.

n˝≤¢Vt≤ Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
j·TuŸ‘·>∑÷q |òüCŸHé $Tq˝≤¢Væ≤ e]C≤«Hê ( 48 |òü‘·Vt≤ ` 29)
yês¡T (Á|üeø£Ô nqT#·s¡TT) <˚e⁄ì nqTÁ>∑Vü≤+, Äj·Tq Á|üdüqï‘·qT Ä]ú+#·+&É+˝À
ìeT>∑TïsTT ñ+&É≥+ ø£ì|ædüTÔ+~.
en˝Ÿ»eTVüQ+ ø£*eT‘·‘·Ôø±« eø±q÷ nVü≤ø£ÿ _Vü‰ enVt≤Vü≤ ( 48
|òü‘·Vt≤ ` 26)
<˚e⁄&ÉT Á|üeø£Ô≈£î, $XÊ«düT≈£î düVü≤q+, dü+j·TeTq+ Á|ükÕ~+#ê&ÉT.
yê]ì uÛÑj·TuÛÑ≈£îÔ yÓ’K]øÏ ø£≥Tºã&ç ñ+&˚˝≤#˚XÊ&ÉT. ndüT yêπs uÛÑj·TuÛÑ≈£îÔT
ø£*– ñ+&É{≤ìøÏ m≈£îÿe ns¡TΩT.
Á|üeø£Ô dü.n.dü. Ç˝≤ Á|üe∫+#ês¡T.
nø˘]eT÷ ndtVü‰; |òü ÇqïVüQ+ œe÷s¡T≈£î+ (qkÕsTT, nVü≤à<é, Vü‰øÏ+ düq<ä
düV”≤)
Hê nqT#·s¡>∑D≤ìøÏ >ös¡$+#·+&ç m+<äTø£+fÒ yês¡T MT n+<ä]
ø£+fÒ ñ‘·ÔeTyÓTÆqyês¡T.
H˚qT me] n|üðHÓ’Hê rs¡Ã>∑qT >±˙ nã÷ãø£sY >±] ãTTD+ rs¡Ã˝ÒqT.
n~ n˝≤¢Vt≤ j˚T rs¡Ã>∑&ÉT.
ªªHê ‘·s¡Tyê‘· me¬s’Hê Á|üeø£Ô nj˚T´ neø±X¯+ ñ+&ç ñ+fÒ n~ ñ
eTsY (s¡õ.)nsTT ñ+&˚yês¡T. ø±˙ Á|üeø£Ô |ü<ä$ Hê‘√H˚ n+‘·eTsTT+~µµ.
n+<äTπø Ç˝≤ nHêïs¡T ªª eTTVü≤eTà<é dündü >±s¡T Á|ü|ü+#·+ qT+&ç
yÓ[fl b˛sTTq ‘·sê«‘· $X¯«dæ+∫ ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#˚yês¡T Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î e#˚Ã
yês¡T m+‘·eT+~ $X¯«dæ+∫Hê, yês¡T Á|üeø£Ô >±] ø±+ ˝Àì nqT#·s¡T˝À
#·e] nqT#·s¡Tì kÕúsTTì ≈£L&Ü bı+<ä˝Òs¡T nHêïs¡T. Bìï ã{Ïº yê] kÕúsTT
@$T{À }Væ≤+#·e#·TÃ.
Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.:`Ä$<Ûä+>± düVü‰; |ü]bÕHê ø±+
Vü≤»s¡‘Ynã÷ãø£sY s¡.õ.>±]‘√ yÓTT<ä˝…Ì+~. Ç‘·qT düTe÷s¡T 2 1/2 dü+ˆˆ
ø±+ bÕ≥T K©bòÕ>± eTTdæ¢+ düe÷C≤ìï |ü]bÕ*+#ês¡T. áj·Tq >±] ø±+˝À
yÓTT‘·Ô+ düe÷»+ yÓTT‘·Ô+ <ÓÌe Á>∑+<∏ä+ KTsêHé eT]j·TT eTTVü≤eTà<é dündü >±]
uÀ<Ûäq Á|üø±s¡+ |ü]bÕ*+#ês¡T. n<˚ $<Ûä+>± Á|ü»≈£î ÄC≤„ |æ+#ês¡T.
ˇø£y˚fi¯ me¬sÌHê Á|üeø£Ô >±] |ü<ä∆‹ ø±ø£ y˚πs Ç‘·s¡ |ü<ä∆‹ì nqTdü]ùdÔ,

<ëìì rÁe+>± e´‹πsøÏ+#˚yês¡T. »ø±‘Y $wüj·T+˝À düVü‰;T ø±˝≤qT>∑TD+>±
ø=ìï e÷s¡TŒT #˚j·Tedæq~>± düVü‰ Çe«>± Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡.õ.>±s¡T
ˇø£ >∑TÁs¡|ü⁄ Hê&É $wüj·T+˝À nsTTHê düπs me¬sÌHê Á|üeø£Ô>±] uÀ<Ûäq≈£î
e´‹πsø£+>± #˚ùdÔ, yê]‘√ õVü‰<é (<Ûäs¡àj·TT<ä∆+) #˚j·T&ÜìøÏ dæ<ä∆+>± ñHêïqT
nHêïs¡T. Ä$<Ûä+>± yês¡T <˚e⁄ì Á>∑+<∏ä+ KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô dündü >±]
|ü<ä∆‹ô|Ì uÛÑøÏÔ‘√ |ü]bÕ*+#ês¡T. n+<äTπø Äø±+˝À ÇkÕ¢+ô|Ì |ü{Ïwüº+>±
|ü]bÕ*+#ês¡T.
Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡.õ.:` Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡.õ. >±] ‘·sê«‘· Vü≤»s¡‘Y ñeTsY
s¡.õ. K©bòÕ>± ìj·T$T+#· ã&Ü¶s¡T. Ç‘·qT düTe÷s¡T 10 1/2dü+ˆˆT
Á|ü|ü+#·+˝Àì eTTdæ¢+ düe÷C≤ìï |ü]bÕ*+#ês¡T. áj·Tq >±] <ÓÌe uÛÑøÏÔ,
<˚e⁄ì uÛÑj·T+ m˝≤+{Ï<ä+fÒ Á|üeø£Ô >±] ø±+˝Àáj·Tq eTqdüT‡˝À ø√s¡T≈£îqï
$<Ûä+>±H˚ <˚e⁄ì qT+∫ Ä»„ ne‘·]+#˚~. áj·Tq >∑T]+∫ Á|üeø£Ô dündü >±s¡T
Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T.
ªªHê ‘·s¡Tyê‘· me¬s’Hê Á|üeø£Ô nj˚T´ neø±X¯+ ñ+&ç ñ+fÒ n~ ñ
eTsY (s¡õ.)nsTT ñ+&˚yês¡T. ø±˙ Á|üeø£Ô |ü<ä$ Hê‘√H˚ n+‘·eTsTT+~µµ.
n+fÒ áj·Tq m+‘·{Ï <ÓÌe Á|üdüqï‘· bı+~Hê&√ Bì <ë«sê ‘ÓTk˛Ô+~.
áj·Tq <˚e⁄ì $wüj·T+˝À me]ø° uÛÑj·T|ü&É&ÉT. n‘·´+‘· <ÛÓÌs¡´XÊ*. ø√|ü+ m≈£îÿe.
<˚e⁄ì Ä»„˝À ø£∫Ã¤‘·+>± e´eVü≤]kÕÔ&ÉT. n+<äTπø áj·Tq≈£î $TÁ‘·TT n‹
‘·≈£îÿe eT+~ ñHêïs¡T nì Á|üeø£Ô >±s¡T ‘Ó*bÕs¡T. áj·Tq >±] |ü]bÕHê
ø±+˝À nH˚ø£ eT+~ sêET ÇkÕ¢+ d”«ø£]+#ês¡T. ñeTsY >±] <ÓÌe ;Û‹,
$XÊ«dü+ n˝≤+{Ï~. n‹ kÕ<Ûës¡D J$‘·+ >∑&ç|æq e´øÏÔ. n+<äTπø Ç‘·s¡ eT‘·
sêET ≈£L&Ü n‘·ìï #ê˝≤ >ös¡$+#˚yês¡T. Ç‘·ì #·]Á‘· >∑T]+∫ #·~$q
>±+BÛ>±s¡T dü«j·T+>± Ç˝≤ nHêïs¡T.ªª eT] ø=ìï dü+e‘·‡sêT ñeTsY |ü]bÕ*+∫
ñ+fÒ |üP]Ô Á|ü|ü+#·y˚T ÇkÕ¢+˝ÀøÏ e÷]b˛j˚T~. Ç‘·ì |ü]bÕq n$<Ûä+>±
kÕ–+~µµ nHêïs¡T. n<˚ $<Ûä+>± ñeTsY >±] |ü]bÕq eTq≈£î Ä<äs¡Ù˙j·T+ µµ
nì &Ûç©¢ eTTK´eT+Á‹ πøÁõyê˝Ÿ #Ó|üŒ&É+ >∑eTHês¡Ω+. ñeTsY s¡.õ.>±] ø±+˝À
ÇkÕ¢+ Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± $dæ*¢+~. Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T Ç˝≤
‘Ó*j·TCÒXÊs¡T.
Vü≤»s¡‘Y ñeTsY ø£Vü‰≈£î, ø£˝À¢˝≤≈£î >√&É˝≤+{Ï yês¡T. áj·Tq ñqï+‘·

ø±+ m≥Te+{Ï ø£Vü‰T sêe⁄. Ç‘·ì ‘·sê«‘· ø£Vü‰T, ø£˝À¢˝≤T ñ<ä“¤$kÕÔsTT
nHêïs¡T. Ä‘·sê«‘· ñeTsY s¡.õ.>±s¡T Á|ü|ü+#· J$‘·+ |üPs¡ÔsTT |üs¡eT|ü~+#ês¡T.
Ä‘·sê«‘· Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡.õ. >±s¡T K©bòÕ>± mqTïø√ã&Ü¶s¡T.
Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡.õ.:`Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡.õ.:` áj·Tq >±s¡T düTe÷s¡T 12 1/2dü+ˆˆ T eTTdæ¢+
düe÷C≤ìøÏ K©bòÕ>± |ü]bÕ*+#ês¡T. áj·Tq eTè<äT dü«uÛ≤$. n+‘· es¡≈£î
ø£+sƒ¡düú+ #˚dæe⁄qï KTsêqT Á>∑+<∏ëìï ˇø£ Á>∑+<∏ä+>± #˚dæ, nH˚ø£ Áyê‘· Á|ü‘·TT
ÁyêsTT+∫ ñ+#ês¡T. sêuÀj˚T ø±+ yê]øÏ KTsêHé H˚s¡TÃø=ì ø£+sƒ¡düú+ #˚j·T&ÜìøÏ
kÂuÛ≤´ìï ø£*Œ+#ês¡T. áj·Tq |ü]bÕHê ø±+ düC≤e⁄>± kÕ–+~. ∫e]˝À
Ç;¢dü÷ ø£Vü‰T πs¬ø‹Ô+∫ s¡ø£ÔbÕ‘·+ ∫+~+#˚ $<Ûä+>± Á|ü»qT ñdæ>=˝≤Œ&ÉT.
Ä‘·s¡Tyê‘· Äj·Tq |üs¡eT|ü~+#ês¡T. ‘·s¡Tyê‘· Vü≤»s¡‘Y n©(s¡õ.)>±]ì K©bòÕ>±
mqTï≈£îHêïs¡T.
Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ.) :Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ.) :Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ.) :Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ.) :Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ.) : -áj·Tq >±s¡T düTe÷s¡T 5 1/2dü+ˆˆT eTTdæ¢+
düe÷C≤ìï |ü]bÕ*+#ês¡T. Á|üeø£Ô>±s¡T #Ó|æŒq $<Ûä+>± 12e K©bòÕ es¡≈£î
|ü]bÕq nMTsY Ä<Ûä«s¡´+˝À düC≤e⁄>± kÕ–+~.
á $<Ûä+>± 12e K©bòÕ es¡≈£î eTTdæ¢+ düe÷C≤ìøÏ Hêj·T≈£î&ÉT
|ü]bÕ*dü÷Ô ñ+&É&É+eq |üP]Ô ÇkÕ¢+ ˇø£ÿ{Ï>± ñ+≥÷ Á|ü»+‘ê ÇkÕ¢+
Á|üø±s¡+ J$‘·+ >∑&ÉT|ü⁄‘·÷ n‘·´+‘· ìj·TeTìwüº‘√ Ä#·]dü÷Ô <˚e⁄ì Ä»„T,
Á|üeø£Ô>±] Ä#ês¡+(düTqï‘Y) Á|üø±s¡+ ÇkÕ¢+ Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± yê´|æÔ #Ó+~+~.
Ä ‘·s¡Tyê‘· á Á|ü|ü+#·+ yÓTT‘êÔìøÏ K©bòÕqT mqTïø=H˚ $<Ûëq+ e~*y˚dæ @
ÁbÕ+‘·+ yês¡T Ä ÁbÕ+‘êìøÏ sêET>± Á|üø£{Ï+#·Tø=ì sê#·]ø£ e´edüú eT∞¢ ñ
<ä“¤$+∫+~. K©bòÕ |ü<ä∆‹˝À @<Ó’Hê ˇø£ $wüj·T+ >∑T]+∫ ÇkÕ¢+ Á|üø±s¡+
rs¡TŒ #Ó_‘˚ <ëìì j·÷e‘Y Á|ü|ü+#·+˝À düT<ä÷s¡ ÁbÕ+‘·+˝Àì eTTdæ¢T ≈£L&Ü
Ä#·]+∫ ˇπø ‘ê{Ïô|’ q&ç#˚yês¡T.
m|üð&Ó’‘˚ K©bòÕ |ü<ä∆‹ n+‘·]+∫b˛sTT+<√ ÇkÕ¢+≈£î dü+ã+~Û+∫q
C≤„q+ $wüj·T+˝À ns¡uŸ <˚XÊ≈£î <ä÷s¡+>± ñqï ÁbÕ+‘ê˝À ˇø√ÿ <˚X¯+
yês¡T ˇø√ÿ $<Ûëq+>± yê]øÏ ‘Ó*dæq $<Ûä+>± Ä#·]+#·kÕ>±s¡T. <ëì‘√ n|üŒ{Ï
es¡≈£î ˇπø|ü<ä∆‹ì Ä#·]+#˚ eTTdæ¢+ düe÷»+˝À ˇø√ÿ ÁbÕ+‘·+˝À ˇø√ÿ |ü<ä∆‹
yÓTT<ä˝…’b˛sTT ªˇπø <˚e⁄&ÉT. ˇπø Á|üeø£Ô ô|’ $X¯«dæ+∫ ÇkÕ¢+ Á|üø±s¡+ Ä#·]+#˚
eTTdæ¢+ düe÷»+˝À ≈£L&Ü nH˚ø£ |ü<ä∆‘·TT ø=‘·Ô>± #√≥T #˚düT≈£îHêïsTT. Äø±+˝À

<Ûäs¡àC≤„Hêìï H˚s¡TÃø√e&É+ #ê˝≤ ø£wüºyÓTÆq |üì>± e÷]b˛sTT+~. m+<äTø£q>±
á s√E˝À ñqï $<Ûä+>± Á|üj·÷D kÂø£sê´T >±˙, eTTÁ<äD≤ kÂø£sê´T
>±˙, yêsêÔ $X‚cÕT ‘ÓTdüTø=H˚ düe÷#ês¡ kÕ<ÛëHêT Äø±+˝À ˝Òe⁄ ø±ã{Ïº.
@ $wüj·÷ìï ‘ÓTdüTø√yêHêï ns¡uŸ <˚XÊ≈£î ø±*q&Éø£q >±˙, >∑TÁs¡|ü⁄
ã+&É¢<ë«sê >±˙ yÓ[¢ düe÷#êsêìï ùdø£]+#ê*. Ç~ n‘·´+‘· ø£wüºyÓTÆq $wüj·T+.
n+<äT˝Àq÷ qeTàø£yÓTÆq yês¡T eT]j·TT dü<ë#ês¡+˝À <Ó’e;Û‹ m≈£îÿe>± ñ
qïyê] <ë«sêH˚ düe÷#êsêìï ùdø£]+#ê*. n|üð&˚ ì»yÓTÆq düe÷#ês¡+
bı+<ä>∑+. Ç~ eTØ ø£wüºyÓTÆq|üì ø±e&É+ eq ø=+‘· eT+~ <Ûäs¡àC≤„Hêìï
bı+<ä&ÜìøÏ ‘·eT J$‘êH˚ yÓ∫Ã+∫ ìs¡+‘·s¡+ <˚e⁄ì Ä»„ >∑T]+∫ ªeTTVü≤eTà<é
Á|üeø£Ô (dü.) µ >±] Ä#·s¡D >∑T]+∫ düe÷#êsêìï ùdø£]+#˚yês¡T. ˇø£]‘√
ùdø£]+∫q $wüj·÷qT Ç‘·s¡T‘√ #·]Ã+∫ n$ dü‘·ýÓTÆqy√ ø±y√ ìsê›]+∫,
dü‘·ýÓTÆqy˚ nì ‘Ó*dæq ‘·s¡Tyê‘· <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ ÁbÕ]ú+∫ ‘·s¡Tyê‘· <ëìì Áyêdæ
ñ+#˚yês¡T. BìH˚ Vü≤Bdt n+{≤s¡T. Vü≤Bdt nq>± yês¡Ô nì ns¡ú+. Á|üeø£Ô >±s¡T
#Ó|æŒq $wüj·÷T, Ä#·]+∫q |ü<ä∆‘·TT ≈£îåDí+>± |ü]o*+∫ Áyêdæ ñ+∫q
Á>∑+<∏ëH˚ Vü≤BdüT Á>∑+<∏ëT n+{≤s¡T.
@<Ó’Hê $wüj·÷ìï >∑T]+∫, ˝Ò<ë düeTdü´ >∑T]+∫ yê] e<ä›≈£î me¬s’Hê
e∫Ã n&ç–q|ü⁄Œ&ÉT <ëìøÏ dü+ã+~Û+∫q düeT#ês¡+ ªKTsYÄHéµ Á>∑+<∏ä+˝À ñ+<ë
nì #·÷#˚yês¡T. n˝≤ ˝Òì düeTj·T+˝À eTTVü≤eTà<é (dü.) Á|üeø£Ô >±] Ä#·s¡D˝À,
yês¡T ùdø£]+∫q Vü≤BdüT˝À ñ+<ë nì #·÷#˚yês¡T. n+<äT˝Àq÷ ˝Òø£b˛‘˚
yês¡T KTsYÄHé Á>∑+<∏ëìøÏ Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] uÀ<Ûäq≈£î nqT>∑TD+>±
yês¡T dü«j·T+>± Ä˝À∫+∫ düeTdü´≈£î |ü]cÕÿs¡+ #Óù|Œyês¡T. n˝≤ dü«j·T+>±
Ä˝À∫+∫ |ü]cÕÿs¡+#·÷ù| $wüj·T+˝À yês¡T Ç˝≤ #Óù|Œyês¡T. y˚TeTT ùdø£]+∫q
eT]j·TT n+<äTu≤≥T˝À ñqï düe÷#ês¡+ Ä<Ûës¡+>± e÷≈£î <˚e⁄&ÉT Á|ükÕ~+∫q
C≤„q+ Á|üø±s¡+ Ä˝À∫+∫ á düeTdü´≈£î |ü]cÕÿs¡+ #·÷|ü⁄‘·THêïeTT. Ç<˚ n+‹eT
|ü]cÕÿs¡+ø±<äT. ˇø£y˚fi¯ e÷ ‘·s¡Tyê‘· me¬s’Hê BìøÏ dü+ã+~Û+∫ <˚e⁄ì Ä»„>±˙,
eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] Ä<˚X¯+ >±˙ ùdø£]+∫ MT≈£î ‘Ó*|æ‘˚ <ëìH˚ d”«ø£]+∫
Ä#·]+#·+&ç. n<˚ n+‹eT |ü]cÕÿs¡+. y˚TeTT dü÷∫+∫q |ü]cÕÿs¡+ e~*y˚j·T+&ç.
m+<äTø£+fÒ <Ûäs¡à e÷sêZìï ìs¡ísTT+#˚~ <˚e⁄&ÉT eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô e÷Á‘·y˚T.
ø£qTø£ n<˚ ì»yÓTÆq |ü]cÕÿs¡e÷s¡Z+. n+<äT˝À e÷s¡TŒ#˚ùd ns¡Ω‘· me]ø° ˝Ò<äT.

ø£qTø£ <ëìH˚ Ä#·]+#ê* nì‘Ó*bÕs¡T. M]H˚ eTTVü≤~›d”Hé (<Ûë]àø£ yês¡ÔqT
ùdø£]+#˚yês¡T) Çe÷yéT (<Ûë]àø£y˚‘·), Ä*yéT (<Ûë]àø£ |ü+&ç‘·TT) n+{≤s¡T.
Ç˝≤+{Ï <Ûë]àø£ $wüj·÷T ùdø£]+#˚ $wüj·T+˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä≥ Á|üj·T‘·ï+#˚dæ
‘·q J$‘·ø±+˝À nH˚ø£ e´j·T Á|üj·÷düø√]Ã ÇkÕ¢+ C≤„Hêìï dü+bÕ~+∫
‘·q≈£î n+<äTu≤≥T˝À ñqï düe÷#ês¡+ Ä<Ûës¡+>± nH˚ø£ $wüj·÷≈£î |ü]cÕÿs¡
e÷sêZqT #·÷|æq <Ûë]àø£ y˚‘·Ô ªVü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤).
ªVü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤). :ªVü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤). :ªVü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤). :ªVü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤). :ªVü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤). :`Ç‘·qT eTTVü≤eTà<é (dü.) Á|üeø£Ô>±s¡T eTø±ÿ
qT+&ç eTBHê≈£î edü yÓ[¢q 80 dü+e‘·‡sê ‘·s¡Tyê‘· Çsêø˘˝Àì ≈£LbòÕ˝À
|ü⁄{≤ºs¡T. áj·Tq >±s¡T ∫qï|üŒ{Ï qT+&ç <Ûë]àø£ $wüj·÷ |ü≥¢ ñ‘·‡Vü≤+>± ñ
+≥÷ $<ä´qT nuÛÑ´dæ+#ês¡T. ÇkÕ¢+ >∑T]+∫ düe÷#ês¡ ùdø£s¡D¬ø’ nH˚ø£ #√≥¢≈£î
Á|üj·÷D+ #˚dæ Á|üeø£Ô>±] nqT#·s¡T‘√ u≤>± kÕìïVæ≤‘·´+ ø£*–q <Ûë]àø£
|ü+&ç‘·TqT ø£*dæ düe÷#êsêìï ùdø£]+#˚yês¡T. Á|üj·÷D kÂø£sê´T ˝Òì ø±s¡D+>±
nH˚ø£ Çã“+<äT‘√ Á|üj·÷D≤ìï kÕ–dü÷Ô, e÷s¡ZeT<Ûä´+˝À e#˚Ã nH˚ø£ eT+~
düeTdü´≈£î |ü]cÕÿsêT #·÷|ü⁄‘·÷ Á|ü‹ ∫qï $wüj·÷ìøÏ nH˚ø£ s√E bÕ≥T
Á|üj·÷DÏ+∫ <ëì düe÷#êsêìï ùdø£]+#˚yês¡T. ùdø£]+∫q $wüj·÷qT yê]
•wüß´≈£î uÀ~Û+∫, <Ûäs¡àÁ|ü#ês¡+ #˚dü÷Ô ñ+&˚yês¡T. ø±˙ yês¡T dü«j·T+>± Á>∑+<∏ä
s¡#·qT m≈£îÿe>± #˚j·T˝Òø£b˛j·÷s¡T. m≈£îÿe düeTj·T+ Á|ü»≈£î <Ûë]àø£
$wüj·÷˝À dü+<˚Vü‰ ìeè‹Ô ø√dü+, düeTdü´ |ü]cÕÿs¡+ ø√dü+ yÓ∫Ã+#˚yês¡T.
nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤)>±] •wüß´˝À ˇø£s¡T n‘·ì uÀ<ÛäqqT Á>∑+<∏ä+˝À Áyêdæ ñ
+#˚yês¡T. Á|ü‹ $wüj·T+˝À n‘·´+‘· #êø£#·s¡´+>± n+<äTu≤≥T˝À ñqï C≤„q+
Ä<Ûës¡+>± |ü]cÕÿs¡+ #·÷ù|yês¡T. ‘·s¡Tyê‘· @<Ó’Hê $wüj·T+ >∑T]+∫ MT eTT+<äT
<ÓÌeÁ|üeø£Ô>±] Á|üe#·q+ ‘Ó*ùdÔ, Hê |ü]cÕÿs¡ e÷sêZìï e~*, <Ó’eÁ|üeø£Ô >±]
Á|üe#·q+ Á|üø±s¡+ Ä#·]+#·+&ç nì #Óù|Œyês¡T. Ä $<Ûä+>± Væ≤Áõ 150 dü+e‘·‡s¡+
es¡≈£î <Ûäs¡àÁ|ü#ês¡+ kÕ–dü÷Ô Jeq+ >∑&çbÕs¡T.
Vü≤»s¡‘Y e÷*ø˘ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y e÷*ø˘ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y e÷*ø˘ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y e÷*ø˘ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y e÷*ø˘ (s¡Vü≤) :`Ç‘·qT Væ≤Áõ 93e dü+ˆˆ »ìà+#ês¡T. Á|üeø£Ô>±]
Á|üe#·HêqT Á>∑+<∏ädüú+ #˚j·T&É+˝À yÓTT<ä{Ïyês¡T. Ç‘·qT s¡∫+∫q
eTTn‘êÔ`m`Çe÷yéT e÷*ø˘ nH˚ Á>∑+<∏ä+ Vü≤BdüT Á>∑+<∏ëìï+{Ï˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï
Á>∑+<∏ä+>±, n‹ |ü⁄sê‘·q Vü≤BdüT Á>∑+<∏ä+>± ù|s¡Tbı+~+~. áj·Tq >±s¡T ≈£L&Ü
nH˚ø£ #√≥¢ Á|üj·÷D+ #˚dæ eTTVü≤eTà<é (dü.) Á|üeø£Ô >±] Á|üe#·HêqT ùdø£]+#ês¡T.

yê{Ï˝À ø=ìï Vü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ (s¡Vü≤) >±s¡T #·÷|æq $wüj·÷≈£î _Ûqï+>±
ñHêïsTT.
ñ<ë: qe÷E˝À s¡T≈£L eT]j·TT düC≤› #˚j·T&ÜìøÏ eTT+<äT #˚‘·TT uÛÑTC≤
es¡≈£î m‘·Ô&É+ (s¡|òüj·T´<Ó’Hé)
kÕeT÷Væ≤ø£ qe÷E˝À Çe÷yéT yÓqTø£ qe÷E #·~y˚ nqT#·s¡TT
≈£L&Ü ªdü÷πs bòÕ‹Vü‰µ #·<äe&É+.
$&Ü≈£îT Ç#˚Ã düeTj·T+˝À uÛÑs¡Ô ˇπøkÕ] eT÷&ÉT |üsê´j·÷T $&Ü≈£îT
ÇkÕÔqT nì#Ó_‘˚ n~ ˇø£ÿkÕ]>±H˚ |ü]>∑DÏ+#· ã&É&É+. yÓTT<ä˝…’q $wüj·÷˝À
áj·Tq>±s¡T eTTVü≤eTà<é (dü) Á|üeø£Ô >±] Á|üe#·Hê‘√ Ä<ÛësêT ùdø£]+#ês¡T.
ø±˙ nã÷Vü≤˙bòÕ(s¡Vü≤) >±] nqT#·s¡TT M{Ïì d”«ø£]+#·≈£î+&Ü e÷ Çe÷yéT
>±s¡T #·÷|æq $<Ûä+>±H˚ Ä#·]kÕÔeTT nì yês¡T ˇø£ Á|ü‘˚´ø£ es¡Z+>± y˚¬s’ b˛sTTHês¡T.
Ä$<Ûä+>± yÓTT≥ºyÓTT<ä{>± ÇkÕ¢+˝À Vü≤»s¡‘Y nã÷Vü≤˙bòÕ(s¡Vü≤) >±] uÀ<ÛäqqT
ª|òæø£Vü‰µ>± @sêŒ≥T #˚düTø=ì yê] nqT#·s¡TT ˇø£ es¡Z+>±, e÷*ø˘ (s¡Vü≤) >±]
uÀ<ÛäqqT |òæø£Vü‰>± @sêŒ≥T #˚düTø=ì ˇø£ es¡Z+>± @s¡Œ&çHêsTT. e÷*ø˘ (s¡Vü≤)
>±s¡T Væ≤Áõ 179 dü+e‘·‡s¡+ es¡≈£î <Ûäs¡àÁ|ü#ês¡+ #˚XÊs¡T.
Vü≤»s¡‘Y cÕ|òæ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y cÕ|òæ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y cÕ|òæ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y cÕ|òæ (s¡Vü≤) :Vü≤»s¡‘Y cÕ|òæ (s¡Vü≤) : Ç‘·qT Væ≤Áõ 150 dü+ˆˆ˝À »ìà+#ês¡T. Ç‘·qT Vü≤»s¡‘Y
e÷*ø˘ (s¡Vü≤) >±] e<ä› •wüß´&ç>± #˚] $<ë´uÛ≤´dü+ >±$+#ês¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘·
nH˚ø£ $wüj·÷ >∑T]+∫ düŒwüºyÓTÆq Ä<Ûësê‘√ Á|üeø£Ô (dü.) >±] Á|üe#·HêqT
ùdø£]+#ês¡T. ø±˙ <äTs¡<äèwüºeXÊ‘·TÔ $T–*q ¬s+&ÉT esêZ yês¡T yê{Ïì
d”«ø£]+#·˝Ò<äT. e÷ $<ë«+düTT #Ó|æŒ+<˚ #˚kÕÔeTì yês¡T |ü≥Tº|ü≥º>±, eTs√
es¡Z+ @s¡Œ&ç+~. n<˚ $<Ûä+>± Vü≤»s¡‘Y cÕ|òæ (s¡Vü≤) >±s¡T Væ≤Áõ 204 dü+ˆˆ
es¡≈£î <Ûäs¡àÁ|ü#ês¡+ #˚XÊs¡T.
Vü≤»s¡‘Y Vü≤+u˝Ÿ (s¡Vü≤.) :Vü≤»s¡‘Y Vü≤+u˝Ÿ (s¡Vü≤.) :Vü≤»s¡‘Y Vü≤+u˝Ÿ (s¡Vü≤.) :Vü≤»s¡‘Y Vü≤+u˝Ÿ (s¡Vü≤.) :Vü≤»s¡‘Y Vü≤+u˝Ÿ (s¡Vü≤.) : Ç‘·qT Væ≤Áõ 164 dü+ˆˆ˝À »ìà+#ês¡T. Ç‘·qT
≈£L&Ü nH˚ø£ Á|üj·÷düø√]Ã <Ûäs¡àC≤„Hêìï dü+bÕ~+∫, Ä ø±+˝Àì Á|ü»≈£î
ÇkÕ¢+ C≤„Hêìï n+~+#ês¡T. nH˚ø£ $wüj·÷qT >∑T]+∫ ≈£L+≈£îwü+>± #·]Ã+∫,
yê{ÏøÏ Ä<ÛësêqT ùdø£]+#ês¡T. ø±+ >∑&ç#˚ ø=~› dü<äTbÕj·÷T ô|s¡>∑kÕ>±sTT.
<ëì‘√ Á|üeø£Ô>±] uÀ<ÛäqT ùdø£]+#˚ |üì $düèÔ‘·+>± »s¡>∑kÕ–+~. á $<Ûä+>±
áj·Tq>±s¡T Væ≤Áõ 241 es¡≈£î <Ûäs¡àÁ|ü#êsêìï kÕ–+#ês¡T.
ø±˙ yÓTT<ä{Ï 3esêZ yês¡T áj·Tq>±] uÀ<ÛäqqT d”«ø£]+#·˝Ò<äT.

<ëì ø±s¡D+>± M] nqT#·s¡TT eTs√ es¡Z+>± @s¡Œ&ç ª»e÷‘˚ Vü≤+ã*µ>±
ÁbÕ#·Ts¡´+ bı+<ës¡T. Ä $<Ûä+>± πøe+ ªn˝≤¢Vt≤µ jÓTTø£ÿ Ä»„ eT]j·TT eTTVü≤eTà<é
(dü.) >±] Á|üe#·Hê Á|üø±s¡+ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ πøe+ ªÇkÕ¢+µ eT]j·TT ªˇπø es¡Z+µ
ªª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéµµ>± ñ+&Éedæq kÕúq+˝À |òæø£Vü‰T @sêŒ≥T #˚düTø=ì
»e÷‘Y`@` Vü≤q|ò”, »e÷‘Y`@è÷*ø°, »e÷‘Y`@`cÕ|òüsT÷,
»e÷‘Y`@`Vü≤+ã* nì HêT>∑T esêZT #√≥T #˚düT ≈£îHêïsTT.
n˝≤¢Vt≤ KTsêqT˝À Ç˝≤ ‘Ó*j·T CÒdüTÔHêï&ÉT.
j·÷ nj·TT´Vü≤¢Jq ÄeTqT‘·Ô ≈£î˝≤¢Vü≤ Vü≤≈£ÿ‘·Tø±‹V”≤ e˝≤‘·eT÷‘·TqïÇ˝≤¢
e n+‘·T+ eTTdæ¢eT÷Hé. yê‘·dæeT÷_ Vü≤uŸ*˝≤¢Væ≤ »MTn+e«˝≤ ‘·|òüÁs¡≈£L
(3`102,103).
$XÊ«düT˝≤sê ! MTs¡T <˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T|ü&Éedæq $<Ûä+>± uÛÑj·T|ü&É+&ç. (<˚e⁄ìøÏ
n+øÏ‘·yÓTÆq) eTTdæ¢eTTT>± ñqï dæú‹˝À ‘·|üŒ (Ç‘·s¡ dæú‹˝À) #·ìb˛ø£+&ç. MTs¡+‘ê
ø£dæ <Ó’eÁ‘ê{Ïì (<Ó’e<Ûäsêàìï) <äè&ÛÉ+>± |ü≥Tºø√+&ç. $uÛÒ<ë˝À
|ü&ç(esêZT>±)N*b˛ø£+&ç.
<˚e⁄ì Ä»„ Ç˝≤ ñ+fÒ BìøÏ e´‹πsø£+>± n+<äs¡÷ $uÛÒ<ë˝À |ü&ç
N*b˛j·÷s¡T. ô|Ì>± ªªesêZT>± e÷]Hê @eTsTT+~? n+<äs¡÷ Ä˝≤¢Vt≤H˚ ø£<ë
Äsê~ÛdüTÔHêïs¡T. Á|üeø£ÔH˚ ø£<ë nqTdü]düTÔHêïs¡Tµµ. nì nqkÕ>±s¡T. esêZT>±
$&çb˛e&É+ e¢ @eTe⁄‘·T+<√ n˝≤¢Vt≤ Ç˝≤ ‘ÓT|ü⁄‘·THêï&ÉT.
nrñ˝≤¢Vü≤ es¡dü÷VüA e˝≤ ‘·Hê»} |òü‘·|òtwü÷ e‘·CŸVü≤ã ØVüQ≈£î+
edt_s¡÷.Çqï˝≤¢VüQ eTnkÕ‡_ØHé <˚e⁄ìøÏ, Äj·Tq Á|üeø£Ô≈£î $<Û˚j·TT˝…’
ñ+&É+&ç. |üs¡düŒs¡+ ø£Væ≤+#·Tø√ø£+&ç. n˝≤#˚ùdÔ MT˝À <ÛÓ’s¡´+ düqï–*¢ MT X¯øÏÔ
ìØ«s¡ýÓTÆ b˛‘·T+~. düVü≤q+, dü+j·TeTHê‘√ eéVü≤]+#·+&ç. düVü≤q+ eVæ≤+#˚
yê]øÏ <˚e⁄&ÉT ‘·|üŒ≈£î+&Ü ‘√&ÉT ñ+{≤&ÉT. (8`46)
Äj·Tq ‘·#·T≈£î+fÒ MTMT~øÏ ô|ÌqT+&ç >±˙, ˝Ò<ë MTø±fi¯fl øÏ+<ä qT+&ç >±˙
•ø£å s¡|æŒ+#· >∑&ÉT.˝Ò<ë $TeTà*ï $_Ûqï esêZT>± #˚dæ ˇø£ es¡Z+ X¯øÏÔì eTs=ø£
esêZìøÏ s¡T∫ #·÷|æ+#· >∑&ÉT.(6`65)
<Ó’eÁ|üeø£Ô (dü.n.dü.) M&√ÿT Vü≤CŸ dü+<äs¡“¤+>± Ç˝≤ nHêïs¡T. ªC≤Á>∑‘·Ô
MTs¡T eTTdæ¢eTT˝…’ ñ+&ç≈£L&Ü Hê ‘·<äq+‘·s¡+ yÓT&ÉT qs¡T≈£îÿH˚ n$XÊ«düTT>±
e÷s¡ø£+&ç (ãTU≤])

H˚&ÉT BìøÏ e´‹πsø£+>± ˇø£ es¡Z+, eTs√ es¡Z+‘√ ø£Væ≤+#·Tø=+≥THêïs¡T.
ø±˝≤qT>∑TD+>± Ä esêZ˝À $uÒ<ÛëT m≈£îÿe ne⁄‘·÷ Væ≤Áõ 400
dü+ˆˆ˝À |üP]Ô esêZT>± e÷] ˇø£]H=ø£s¡T <˚«wæ+#·Tø=H˚ kÕúsTTøÏ yÓfi≤¢s¡T.∫e]øÏ
ˇø£] yÓqTø£ ˇø£s¡T qe÷E ≈£L&Ü #·<äeì dæú‹øÏ #˚] ˇø£]H=ø£s¡T ø£Væ≤+#·Tø=ì
s¡ø£ÔbÕ‘êìï ∫+~+#ês¡T.n˝≤+{Ï düeTj·T+˝À eTø±ÿ˝Àì ø±u≤ >∑èVü≤+˝À Væ≤Áõ
801 dü+ˆˆ˝À n|üŒ{Ï düT˝≤ÔHé ªHêdüsY|òüsê _Hé ãsYVüQø˘µ Á|ü‹ esêZìøÏ ˇø£
Çe÷yéTqT ìu…{Ïº, Á|ü‹ es¡Z+ yê] yê] Çe÷yéT yÓqTø£ qe÷ET #·<äTe⁄ø=H˚
@sêŒ≥T #˚XÊ&ÉT. Ä $<Ûä+>± Væ≤Áõ 1151 dü+ˆˆ es¡≈£î kÕ–+~. Ä ‘·s¡Tyê‘·
nãT›˝≤_Hé »sTT<é _Hé nãT›Ás¡uŸ nH˚ sêE HêT>∑T esêZ≈£î >∑ qT>∑Ts¡T
Çe÷yéTqT ‘=–+∫ πøe+ ˇπø Çe÷yéTqT ìj·T$T+#ê&ÉT. Çø£ÿ&É m≥Te+{Ï
$uÒ<Ûë≈£î, nyê+#Û·˙j·T dü+|òüT≥q≈£î ‘êe⁄˝Ò<äT. Çø£ÿ&É n˝≤¢Vt≤ Ä»„ eT]j·TT
Á|üeø£Ô (dü.) >±] e÷≥ ‘·|üŒ, eTs√ e´øÏÔøÏ Á|üy˚Tj·T+ ˝Ò<äT. ø£qTø£ Bìì e´‹πsøÏ+#˚
yê]øÏ Çø£ÿ&É Á|üy˚X¯+˝Ò<äT nì Á|üø£{Ï+#ê&ÉT. n|üŒ{Ï qT+&ç n+<äs¡÷ ø£*dæ
qT>∑Ts¡T Çe÷yéTT dü‘·´+ô|’ ñHêïs¡T (#êsY Çe÷+ ãsY Vü≤ø˘ ôV≤Ì) nH˚ ìHê<ëìï
‘Ós¡ô|’øÏ ‘Ó∫Ã ˇπø Çe÷yéT yÓqTø£ qe÷E #·<äTe⁄ø√kÕ>±s¡T. ø±˙ yê] eT<Ûä´ ñ
qï $uÒ<Ûë ø±s¡D+>± ÇkÕ¢+ nH˚ø£ e÷s¡TŒT, #˚s¡TŒ≈£î ˝ÀHÓ’ b˛‘·÷ e∫Ã+~.
Çqï¢Jq |òüÁs¡≈£L BqVüQ+ e ø±q÷ wüj·Tn¢düTÔ $THéVüQ+ |ò”ôw’ÇHé.Çqïe÷
n+s¡TVüQ+ Ç˝≤¢Væ≤ düTeTà eTTq_“ñVüQ+. (6`160)
‘·eT <Ûäsêàìï N*ø£T>± #˚düTø=ì $_Ûqï esêZT>± $&çb˛sTTq yê]‘√
(z Á|üeø±Ô dü.n.dü.) ˙¬ø˝≤+{Ï dü+ã+<Ûä+˝Ò<äT. yê] eéVü‰s¡+ <˚e⁄&˚
#·÷düT≈£î+{≤&ÉT. yês¡T#˚dæ+<˚$T{À Äj·TH˚ yê]øÏ ‘Ó*j·TCÒkÕÔ&ÉT.
esêZT>± N*b˛sTTqyê]‘√ Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±]πø m˝≤+{Ï dü+ã+<Ûä+
˝Ò<ä+fÒ Çø£ yês¡T me] <Ûäs¡àe÷s¡Z+ô|’ Ä#·]+∫q≥T¢ ? Ä˝À∫+#·+&ç.
Bì >∑T]+∫ n&ç–‘˚ #ê˝≤ eT+~ ªªÇe˙ï e÷≈£î ‘Ó*j·T<äT. e÷
Ä*+>±s¡T (<Ûë]àø£ |ü+&ç‘·TT) #ÓbÕŒs¡T. y˚T+ Ä#·]düTÔHêï+µµ n+{≤s¡T. n+<äT≈£î
n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) Ç˝≤ ôV≤#·Ã]düTÔHêï&ÉT.
Ç‘·ÔKp nVt≤u≤s¡VüQ+ es¡TVt≤u≤qVüQ+nsYu≤ã+ $THé <ä÷ì˝≤¢Væ≤
e˝Ÿ eTd”æVæ≤ãï eTs¡éT. ee÷ñ$Ts¡÷ Ç˝≤¢* j·÷ãT<ä÷ Ç˝≤Vü≤+ yê«Væ≤<ë
(9`31)

ªªyês¡T ì»<˚e⁄&çì e<ä* ‘·eT <Ûäs¡ày˚‘·ÔqT, kÕ<ÛäTe⁄qT <˚e⁄fi¯ó¢>±, Á|üuÛÑTe⁄T>±
#˚düT≈£îHêïs¡T. n˝≤π> eTs¡´+ (n˝…’) ≈£îe÷s¡T&ÉT eTd”Vt≤(n˝…’)ì ≈£L&Ü.ø±˙ @¬ø’ø£
<˚e⁄&çï ‘·|üŒ eT¬se]˙ Äsê~Û+#·≈£L&É<äì yê]øÏ Ä»„ Çe«ã&ç+~. Äj·Tq ‘·|üŒ
Äsê<Ûäq≈£î eT¬se«s¡÷ ns¡TΩT ø±<äT. yês¡T ø£*Œ+#·Tø=qï ãVüQ<Ó’esê<ÛäHê
uÛ≤yê≈£î, e÷≥≈£î Äj·Tq m+‘√ nr‘·T&ÉT, |ü$Á‘·T&ÉT.µµ
á dü÷øÏÔì $qï|ü⁄&ÉT |üPs¡«+ Á¬ø’düÔe eT‘·+˝À ñ+&ç Ä ‘·s¡Tyê‘· ÇkÕ¢+
d”«ø£]+∫q Vü≤»s¡‘Y nB_Hé Vü‰‹ s¡õ. <Ó’eÁ|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±]‘√
Ç˝≤ nHêïs¡T. ª á dü÷øÏÔ˝À y˚TeTT e÷ <Ûäs¡ày˚‘·ÔqT, kÕ<ÛäTe⁄qT <˚e⁄fi¯ófl>±
#˚düT≈£îHêïs¡Tµnì ñ+~.ìC≤ìøÏ y˚TeTT e÷ <Ûäs¡ày˚‘·Ô*ï, kÕ<ÛäTe⁄qT Äsê~Û+#·&É+
˝Ò<˚µµ ? nì n&ç>±s¡T.<ëìøÏ <Ó’eÁ|üeø£Ô dü.n.dü. >±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. ªªyês¡T
ìùw~Û+∫q (Vü≤sê+ #˚dæq) yê{Ïì MTs¡T ìùw~Û‘êT>± (Vü≤sê+>±) #˚düTø√˝Ò<ë
? yês¡T <Ûäs¡àdüeTà‘·+ (Vü≤˝≤˝Ÿ) nì #Ó|æŒq yê{Ïì MTs¡T <Ûäs¡àdüeTà‘·yÓTÆq$>±
(Vü≤˝≤˝Ÿ>±) ˇ|üðø√e&É+ ˝Ò<ë ?µµ nì n&ç>±s¡T. n~ $ì Vü≤»s¡‘Y nB
s¡õ.>±s¡T ªì»y˚T y˚TeTT Ä $<Ûä+>±H˚#˚düTÔHêï+ µ nì #ÓbÕŒs¡T. n|üð&ÉT <Ó’e
Á|üeø£Ô dü.n.dü. >±s¡T ªyê]ì <˚e⁄fi¯ófl>±, Á|üuÛÑTe⁄T>± Äsê~Û+#·&É+ n+fÒ Ç<˚
µ nHêïs¡T. (Çu…ïø£d”sY)
Bìì ã{Ïº me¬s’Hê <˚e⁄ì Á>∑+<∏ä+˝À m˝≤+{Ï Á|üe÷D+ ˝Òø£b˛sTTHê
Ç~ <Ûäs¡àdüeTà‘·+ (Vü≤˝≤˝Ÿ), n~ ìwæ<ä∆+ (Vü≤sê+) nì Vü≤<äT›T ìs¡ísTTùdÔ yês¡T
<˚e⁄ì kÕúq+˝À <˚e⁄fi¯flsTT ≈£Ls¡TÃHêïs¡qïe÷≥. yê] Ä»„qT <Ûäs¡àXÊÁdüÔ+ Ä»„T>±
bÕ{Ï+#˚ yês¡T ìC≤ìøÏ yê]ì <˚e⁄fi¯ófl>± Äsê~ÛdüTÔHêïs¡qïe÷≥. eT] á s√E
eTq eTTdæ¢+ esêZ˝À »s¡T>∑T‘·Tqï<˚$T{Ï ? ˇπø edüTÔe⁄qT ˇø£ es¡Z+ yês¡T
Vü≤sê+>± ìs¡ísTTkÕÔs¡T. eTs√ es¡Z+ yês¡T Vü≤˝≤˝Ÿ>± ìs¡ísTTkÕÔs¡T.
ñ<ëVü≤s¡D≈£î :1. yÓT&É˝À ‘êME y˚j·T&É+ ˇø£ es¡Z+ Vü≤˝≤T n+fÒ eTs√
es¡Z+ Vü≤sê+ n+{≤s¡T.
2. s=j·T´T ‹q&É+ ˇø£ es¡Z+ e<ä› Vü≤˝≤˝Ÿ nsTT‘˚, eTs√ø£ es¡Z+ yês¡T Vü≤sê+
n+{≤s¡T.
3. eT÷&ÉT kÕs¡T¢ $&Ü≈£î*e«&É+ ˇπøkÕ] #˚ù|Ô ˇø£ es¡Z+ e<ä› Vü≤˝≤˝Ÿ, eTs=ø£
es¡Z+ e<ä› Vü≤sê+ n+{≤s¡T.
4. |òüTÀØe<ä›, <äsêZ e<ä›, $Á>∑Vü‰ e<ä› yÓTT≈£îÿã&ç>± KTsê“˙(ã*) Ç#˚Ã

»+‘·Te⁄qT ˇø£ es¡Z+ Vü≤˝≤T n+fÒ eTs√ es¡Z+ Vü≤sê+ n+{≤s¡T. Ç˝≤+{Ï
Ç+ø± #ê˝≤ $wüj·÷˝À Á|ü‹es¡Z+ yês¡T yê] Ä*+ (<Ûäs¡ày˚‘·Ô) T#Ó|æŒq
$<Ûä+>±H˚ Ä#·]düTÔHêïπs ø±˙ n+<äs¡÷ ø£*dæ ˇø£ ìsê∆s¡D≈£î sêe&É+˝Ò<äT. n+fÒ
ô|’q <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T #Ó|æŒq <ëì Á|üø±s¡+
eTq esêZ yês¡T yê] <Ûäs¡ày˚‘·Ô (Ä*+)qT <˚e⁄ﬁ¯óﬂ>± #˚düTø=qï{≤¢ ? ø±<ë ?
Ä˝À∫+#·+&ç.
<ëì >∑T]+∫ n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT.
n+ VüQ+ wüßs¡ø±ñ wüs¡ }VüQ+ $TqB›ì e÷VüQ+ eTs¡UŸ»+_ Væ≤˝≤¢VüQ
(42`21)
@$T{Ï?yês¡T <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤)≈£î uÛ≤>∑kÕ«eTTT #˚düTø=Hêïsê ? me¬s’‘˚ yê]
ø√dü+ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ ìπs›•düTÔHêïs√ (<Ó’e<Ûäs¡àe÷s¡Z+˝À Vü≤˝≤˝Ÿ, Vü≤sê+ nì
ø£*ŒdüTÔHêïs√) ? ìC≤ìøÏ <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) yê]øÏ Ä nqTeT‹ Çe«˝Ò<äT.
Bìì ã{Ïº <Ûäs¡àe÷s¡Z+ (wü]j·T‘Y)˝À ø£*Œ+#·Tø=ì e÷s¡TŒT, #˚s¡TŒT
#˚ùd nqTeT‹ me«]ø° ˝Ò<äT nì düŒwüºeTsTTb˛sTT+~. <ëìì <˚e⁄&˚ ìπs›•kÕÔ&ÉT.
<˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) @<Ó’‘˚ nqTeT‹+#ês√<ëìï ìùw~Û+#·&É+ ø±˙, <˚qïsTT‘˚
ìùw~Û+#ê&√ <ëìï nqTeT‹+#˚ n~Ûø±s¡+ me]ø° ˝Ò<äT.
Ä $<Ûä+>± e÷s¡TŒ≈£î ˝ÀHÓ’ Áø°düTÔ. X¯ø£+ 1880˝À MTsê® >∑T˝≤+ nVü≤à<é
U≤~j·÷ì nH˚ n‘·qT ªH˚qT ≈£L&Ü Á|üeø£ÔqTµ nì nã<ä∆|ü⁄ Á|üø£≥qT
#˚j·TkÕ>±&ÉT. n+<äT≈£î n‘·qT n‘·´+‘· ˙#·|ü⁄ #êe⁄ bı+<ë&ÉT.
Ä ‘·s¡Tyê‘· »e÷‘Y`m` Vü≤q|òæj·÷˝ÀH˚ Áø°.X¯ˆˆ 1885˝À ªnVü≤à<é s¡C≤U≤Héµ
>±] Hêj·Tø£‘·«+˝À ãπs©« »e÷‘Y yÓTT<ä˝…’ eTs√ es¡Z+>± $&çb˛sTT+~. Áø°.X¯.
1886˝À eTÚ˝≤Hê eTVü≤eTà<é U≤sdæ+ HêH√‘·$ >±] ø±+˝À C≤e÷‘Y`@`
<˚yéã+<é yÓTT<ä˝…’+~. Ä‘·s¡Tyê‘· Áø°.X¯. 1905˝À ªcÕe*e⁄˝≤¢ yÓTTVü≤B›dt <ÓVü≤©«µ
eT]j·TT eTÚ˝≤Hê düHêe⁄˝≤¢ neTè‘Ydü] >±] Hêj·T‘·«+˝À nVt≤˝…Vü≤Bdt
»e÷‘Y es¡Z+ yÓTT<ä˝…’+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· Áø°.X¯. 1920˝À nãT›˝≤¢ #·ø˘&Ü*« >±]
Hêj·Tø£‘·«+˝À ªnVt≤˝Ò KTsYÄHéµ »e÷‘Y yÓTT<ä˝…’ ˇø£ es¡Z+>± @s¡Œ&ç+~. Ä
‘·s¡Tyê‘· 1932 dü+e‘·‡s¡+˝À eTVü≤eTà<é Ç*j·÷CŸ >±] Hêj·Tø£‘·«+˝À ª‘·uŸ©^
»e÷‘Yµ yÓTT<ä˝…’+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· 1941˝À eTÚ˝≤Hê eTÚ<ä÷B >±] Hêj·Tø£‘·«+˝À
C≤e÷‘Y`@`ÇkÕ¢+`m` Væ≤+<é yÓTT<ä˝…’ eTs√ es¡Z+ @s¡Œ&ç+~. Ä ‘·s¡Tyê‘·

nVt≤T˝Ÿ KTsYÄHé e˝Ÿ Vü≤Bdt, »$Tn‘˚ nVt≤˝ÒVü≤Bdt, eTs¡ÿCÒ nVt≤˝Ò Vü≤Bdt,
>∑Tsê“j˚T nVt≤˝ÒVü≤Bdt, wüßu≤“H˚ nVt≤˝ÒVü≤Bdt yÓTT<ä˝…’q nH˚ø£ esêZT>±
$&çb˛sTT Á|üdüTÔ‘·+ eTq eTT+<äT ñqï eTTdæ¢+ düe÷»+ ‘·j·÷¬s’+~. mø£ÿ&É
#·÷dæq ø£Vü‰T, C≤‹,≈£î,eT‘· $<˚«cÕT, Vü≤‘·´T, <√|æ&ûT, <Ís¡®Hê´T,
e÷quÛÑ+>±T, nsê#·ø±T, Ä‘·àVü≤‘·´T, nXÊ+‹, yÓTT<ä˝…’qe˙ï
#√≥T#˚düTø√e&ÜìøÏ ø±s¡D+ mes¡T ? n+fÒ <ëìøÏ düe÷<Ûëq+ ªeTqy˚Tµ.
m|ü⁄Œ&ÓÌ‘˚ n˝≤¢Vt≤ ÄC„ eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô >±s¡T #Ó|æŒq uÀ<ÛäqT (düTqï‘Y,Vü≤Bdt)
Á|üø±s¡+ Ä#·]+#·&É+ e<ä* eTq+ ìs¡ísTT+#·T≈£îqï ˝Ò<ë <Ûë]àø£ y˚‘·ÔT #Ó|æŒq
|ü<ä∆‹ô|Ì Ä#·]+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs√ n+<äT˝À dü«#·Ã¤yÓTÌq ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹
˝Òìø±s¡D+>± ˇπøes¡Z+ ñqï #√≥ nH˚ø£ esêZT @s¡Œ&ç e÷s¡Z+ ‘·|æŒ b˛j·÷eTT.
ÇkÕ¢+ô|’ Ä#·]+#·ì yê]ì m˝≤>∑÷ Ç;¢düT n|üe÷s¡Z+ |ü{Ïº+#ê&ÉT. ø£qTø£
nø£ÿ&É #Ó&ÉT #√≥T #˚düT≈£î+~. n+fÒ <ëìøÏ ø±s¡D+, Ç;¢düT yê] #Ó&ÉTqT ≈£L&Ü
eT+∫|üqTT>±H˚ #·÷|ü⁄‘·÷ ñ+&É&É+ eq n˝≤ »]–+<äì #Ó|üŒe#·TÃ. eT]
ÇkÕ¢+ |ü<ä›‹ Á|üø±s¡+ Ä#·]+#˚ eTTdæ¢+˝À ≈£L&Ü n˝≤+{Ï$ #√≥T
#˚düT≈£îHêïj·T+fÒ eTTdæ¢+T ≈£L&Ü yê]øÏ ‘Ó*j·T≈£î+&ÜH˚ n|üe÷s¡Z+ #Ó+<ës¡ì
düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~. ø±˙ Ç;¢düT eTq≈£î Ä düŒèVü≤sê≈£î+&Ü eTq+ düHêàs¡Z+˝À
ñqïfÒ¢ nb˛Vü≤ ø£*Œ+∫ eTq*ï yÓ÷dü+ #˚düTÔHêï&ÉT. <ëìì eTq+ Ç+ø±
Á>∑Væ≤+#·˝Òø£ b˛‘·THêïeTT.
Bìì ã{Ïº ‘Ó*dæq<˚eT+fÒ n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é
dü.n.dü.>±s¡T #Ó|æŒq $<Ûä+>± eTTdæ¢+ düe÷»+˝À Ç;¢wüß <ë«sê uÒ<Ûë_ÛÁbÕj·÷T
‘·˝…‹Ô nH˚ø£ esêZT>± $&çb˛j·÷s¡T. Á|ü‹ es¡Z+ yês¡T ‘·eT e<ä› @<Ó’‘˚ ñqï<√
<ëìH˚ ì»eTì uÛ≤$düTÔHêïs¡T ø±˙, dü‘·´y˚T$T{Ï nì |ü]XÀ~Û+∫ ‘ÓTdüTø√e&É+
˝Ò<äT. BìøÏ ø±s¡D+ ø=+‘·eT+~ Ç~ e÷|üìø±<äT Ä*+ (<Ûäs¡ày˚‘·Ô) |üì
n+≥THêïs¡T. ø=+<ä¬s’‘˚ @<√ ˇø£{Ï #˚düTÔHêï+ e÷πø+ ‘Ó*j·T<äT. <˚e⁄&ÉT ø£å$TkÕÔ&ÉT˝Ò
n+≥THêïs¡T. ø=+<ä¬s’‘˚ ne˙ï |ü{Ïº+#·T≈£î+fÒ Á|üdüTÔ‘·+ Ä#·]+#·˝ÒeTT nì
ìs¡¢ø£å´+>± e<ä*y˚düTÔHêïs¡T. Ç+<äT≈£î <˚e⁄&ÉT Ç˝≤ ‘Ó*j·TCÒdüTÔHêï&ÉT.
|òünøÏ+ eCŸVü≤ø˘ *B›ì Vü≤˙|òüHé |òæÁ‘·‘·˝≤¢Væ≤¢r |òü‘·s¡Hêïdü n˝…’Vü‰.
˝≤ ‘·uŸB *K˝ŸøÏ˝≤¢Væ≤ C≤‹ø£B›qT˝Ÿ ø£sTT´eTT e˝≤øÏqï nø£‡s¡Hêïdæ
˝≤j·÷eT÷Hé. eTT˙;q Ç˝…’Væ≤ e‘·Ô≈£LVüQ e nø° eTTdü‡˝≤‘· e˝≤ ‘·≈£Lq÷

$Tq˝Ÿ eTTÁwæø°q. $Tq¢Jq |òüÁs¡≈£L BqVüQ+ eø±q÷ wæj·TnHé ≈£îT¢Væ≤CŸ_+
_e÷<Ó’Væ≤+ |òü]VüAHé (30`30,31,32)
ø£qTø£ ($XÊ«düT˝≤sê) ! MTs¡T @ø±Á>∑∫‘·TÔ˝…’ (<˚e⁄&ÉT #·÷|æq) á
<Ûäs¡àe÷sêZH˚ï n+{Ï ô|≥Tºø=ì ñ+&É+&ç. <˚e⁄&ÉT e÷qe⁄*ï @ Á|üø£è‹ (<Ûäs¡à+)
Ä<Ûës¡+>± |ü⁄{Ïº+#ê&√ Ä Á|üø£è‹ (<Ûäs¡à+) ô|’H˚ï dæús¡+>± ñ+&É+&ç. Äj·Tq
s¡÷bı+~+∫q Á|üø£è‹ (<ÛäsêàìøÏ) e÷s¡TŒ˝Ò<äT. Ç<˚ dü¬s’q e÷s¡Z+, (düVü≤») <Ûäs¡à+.
ø±ì #ê˝≤ eT+~ (dü‘ê´ìï >∑T]+∫) ‘ÓTdüTø√˝Ò<äT. (MTs¡T) <˚e⁄ì (e÷s¡Z+)
yÓ’|ü⁄πø eTs¡* Äj·Tq≈£î uÛÑj·T|ü&ÉT‘·÷ ñ+&É+&ç. qe÷EqT kÕú|æ+#·+&ç.
ãVüQ<Ó’yêsê<Ûä≈£î‘√ ø£*dæb˛ø£+&ç. yês¡T ‘·eT <Ûäsêàìï NTÃø=ì $_Ûqï esêZT>±
$&çb˛j·÷s¡T. Á|ü‹ es¡Z+ ‘·q <ä>∑Zs¡Tqï <ëì˝À (ø£*Œ‘· Ä#êsê˝À¢) ìeT>∑ïyÓTÆ ñ
+~.
n|òü˝≤ j·T‘·<äãT“s¡÷q˝Ÿ KTsYÄq n+ n˝≤ ≈£î÷_Hé nø˘bòÕTVü‰.
Çqï¢JqsY‘·<ä÷› n˝≤ n<éu≤]Væ≤+ $T+u≤~e÷ j·T‘· ãj·T´q VüQeTT˝Ÿ
VüQ<äôw’¸‘êqT düe« VüQ+ en+˝≤ VüQ+ (47`24,25)
Ms¡T KTsYÄHéqT >∑T]+∫ Ä˝À∫+#·˝Ò<ë ? ˝Òø£ yê] Vü≤è<äj·T <ë«sêT
eT÷düT≈£îb˛j·÷j·÷ ? dü‘·´+, düHêàs¡Z+, düŒwüºyÓTÆq ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü me¬s’‘˚
‘·eT M|ü⁄ ‹|üðø=ì eTs¡*b˛j·÷s√, ìX¯Ãj·T+>± ôw’‘êHé (Ç;¢wüß)yê]øÏ (yê]
#˚wüºT) eT+∫$>± #·÷bÕ&ÉT. eT]j·TT <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤)yê]øÏ e´e~Ûì#êÃ&ÉT.
ø£qTø£ dü‘·´yÓTÆq <Ûäs¡àe÷s¡Z+ KTsêHé eT]j·TT Á|üeø£Ô>±] düTqï‘Y (dü<ë#ês¡+)
<ë«sê düŒwüº+>± ‘Ó*dæq|üŒ{ÏøÏ eTq+ @+ Ä#·]düTÔHêïyÓ÷ |ü]o*+#·Tø√≈£î+&Ü
ìs¡¢ø£å´+ #˚ùdÔ rs¡TŒ~Hêq qwüºb˛j˚T yê]˝À #˚πs Á|üe÷<ä+ ñ+~. ø£qTø£ <˚e⁄&ÉT
|ü+|æq ~e´KTsêHé <ë«sê eTq Ä#·s¡DqT dü]#·÷#·Tø√e&É+ m+‘Ó’Hê nedüs¡+.
Ç+<äT≈£î Á|üeø£Ô dü.n.dü. >±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T.
eTT+<äT>± ˇø£ ^‘· H˚s¡T>± ^∫, Ç~ Hê e÷s¡Z+ nì, <ëìøÏ Çs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ ø=ìï
∫qï, ∫qï ^‘·T ^∫ Ç$ ôw’‘êHé e÷sêZT nì ‘Ó*bÕs¡T.
–<––<––<––<––<–––<––<––< –<––<––<––
<––<–––<
‘·eT <Ûäsêàìï NTÃø=ì $_Ûqï esêZT>± $&çb˛sTTq yê]ì <˚e⁄&ÉT ãVüQ
<ÓÌyêsê<Ûä≈£î‘√ b˛*Ã #ÓbÕŒ&É+fÒ esêZT>± e÷s¡&É+ m+‘· nbÕj·Tø£s¡yÓTÌq

$wüj·TyÓ÷ Ä˝À∫+#·+&ç. Á|üeø£Ô >±s¡T #Ó|æŒq≥T¢>± <Ûäs¡àe÷s¡Z+˝À esêZT>±
@s¡Œ&ç‘˚ ôwÌ‘êqT(Ç;¢wüß) ø±#·Tø=ì ñ+&ç eTq≈£î ‘Ó*j·T≈£î+&ÜH˚ m˝≤ n|üe÷s¡Z+
|ü{ÏºkÕÔ&√ #·÷&É+&ç.
Ç;¢wüß yÓTT<ä≥ Á|ü» eTqdüT˝À Ç˝≤ dü+<˚Vü‰T πs¬ø‹Ô+#ê&ÉT.
ªªMTs¡T Á|ü‹ s√p <Ó’yêìï ÁbÕ]údü÷Ô ñHêïs¡T, u≤>±H˚ ñ+~. ø±˙ <Ó’ee÷sêZìï
#·÷|æq MT |üPØ«≈£îqT, Á|üeø£ÔqT, <ÓÌee÷s¡Z+˝À ìj·TeT ìwüº‘√ Ä#·]+∫q
>∑Ts¡Te⁄qT, eTVü‰‘·TàqT(e©qT) |üP]Ô>± $düà]düTÔHêïs¡T. sêuÀj˚T ‘·sêyê]øÏ
MTô|<ä› >∑T]+∫, yê] eTVü≤‘ê´ >∑T]+∫ ‘Ó*j·T<äT. ø£qTø£ yê] C≤„|üø±s¡ú+
ˇø£ s√E πø{≤sTT+∫ yê]ì düà]+#·T≈£î+fÒ #ê˝≤ u≤>∑T+≥T+~. Ç~ yê]øÏ
#˚j·Tedæq ø£˙dü >ös¡e+µµ nì düVü‰ Ç#êÃ&ÉT. n+<äT≈£î Á|ü»T ªªeTq+
<˚e⁄&çH˚ ÁbÕ]údüTÔHêïeTT. πøe+ eTq |üPØ«≈£îqT >ös¡$+∫ düà]+#·&ÜìøÏ
ˇø£s√E πø{≤sTT+#·&É+˝À ‘·|üð˝Ò<äT ø£<ë!µµ nì uÛ≤$+∫ yês¡T n˝≤π> ˇø£s√E
ìs¡ísTT+#·Tø=ì yê] |üPØ«≈£î |òüTÀØe<ä› yê]>∑T]+∫ #·]Ã+#·Tø√e&É+ yÓTT<äT
ô|{≤ºs¡T. Ä‘·sê«‘· yês¡T ‘·eT |üPØ«≈£îqT n‹>± bı>∑&É&É+, ø°]Ô+#·&É+ yÓTT<äT
ô|{≤ºs¡T. ‘·sê«‘· ‘·eT ø£cÕºT rs¡ÃeTì yê]H˚ Ä]∆+#·&É+, düVü‰j·T+ø=s¡≈£î
yê]H˚ ÁbÕ]∆+#·&É+, dü+‘êq+ø=s¡≈£î yê]H˚ yÓTTø£ÿ&É+ yÓTT<äTô|{≤ºs¡T. yÓTT<ä≥
ô|<ä›qT düà]+#·&ÜìøÏ ˇø£s√E ìs¡ísTT+#·&É+ m+<äT≈£î »]–+<√, Ç~ eT<Ûä´˝À
m˝≤ yÓTT<ä˝…’+<√ Ç<ä+‘ê ‘Ó*j·Tì yê] dü+‘êq+ πøe+ yê]ô|<ä› ø±+qT+&ç
dü+düàs¡D~q+ »s¡T|ü⁄ø√e&É+ #·÷dæ Ç~ yÓTT<ä{Ï qT+&ç edüTÔqï kÕ+Á|ü<ëj·Tø£
|ü<ä∆‹>± uÛ≤$+∫ <ëì ÁbÕeTTU≤´ìï ô|+∫ <Ó’q+~ø£ Jeq+˝À ˇø£ uÛ≤>∑+>±
#˚düTø√e&É+ »]–b˛sTT+~. ô|’>± <ëìì yê]‘ê‘·, eTT‘êÔ‘· qT+&ç Ç<˚
|ü<ä∆‹ #·÷düTÔHêï+ nì <ÓÌee÷s¡Z+>± uÛ≤$+∫ Ä#·]+#·&É+ yÓTT<äT ô|{≤ºs¡T.
Ç<˚ n<äqT>± uÛ≤$+∫ Ç;¢düT ÇkÕ¢+˝À Ä#·]+#· edæq qe÷E(<˚e⁄ì ÁbÕs¡úq),
s√C≤(ñ|üyêdü+) ˝≤+{Ï Ä#êsêqT+∫ <ä÷s¡+ #˚dæ, ÇkÕ¢+˝À ˝Òq≥Te+{Ï
eT]j·TT #˚j·T≈£L&Éì ñs¡TdüT(düe÷~Û e<ä› |üPõ+#·&É+), ‘êMETy˚j·T&É+,
bòÕ‹Vü‰ ˝≤+{Ï Ä#êsêqT m≈£îÿe>± #˚ùd≥≥T¢ Á|ü»qT e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ #˚XÊ&ÉT.
n+<äTπø H˚&ÉT eTTdæ¢+T eTd”<äT ø£+fÒ <äsêZT, ñs¡TdüT e<ä›H˚ m≈£îÿe>±
ø£ì|ækÕÔs¡T. esêZ $uÛÒ<ë˝À |ü&ç Ä*+(<Ûë]àø£ >∑Ts¡Te⁄)T ≈£L&Ü yêπs+ #˚dæHê
‘·eTes¡Z+˝À ñ+fÒ #êTqì #·÷d” #·÷&Éq≥T¢ e´eVü≤]+#ês¡T. |òü*‘·+>± H˚&ÉT

eTTdæ¢+˝À yê]øÏ ‘Ó*j·T≈£î+&ÜH˚ m˝≤+{Ï Ä#êsêT #√≥T #˚düT≈£îHêïjÓ÷
ø±düÔ ÁX¯<ä∆>± |ü]o*+#·+&ç.
eTTdæ¢y˚T‘·s¡T Ä#êsêTeTTdæ¢y˚T‘·s¡T Ä#êsêTeTTdæ¢y˚T‘·s¡T Ä#êsêTeTTdæ¢y˚T‘·s¡T Ä#êsêTeTTdæ¢y˚T‘·s¡T Ä#êsêT eTTdæ¢eTT Ä#êsêTeTTdæ¢eTT Ä#êsêTeTTdæ¢eTT Ä#êsêTeTTdæ¢eTT Ä#êsêTeTTdæ¢eTT Ä#êsêT
$Á>∑Vü‰sê<Ûäq düe÷~Û |üPC
>√|ü⁄s¡eTT >∑T+ã‘Y
|üPC≤] eTTC≤esY
ns¡ŒD bòÕ‘ÓVü‰
Á|ükÕ<ä+ ‘·ãÁs¡Tø˘
<äs¡Ùq+ õj·÷s¡‘Y
Á|üD≤yéT dü˝≤+
kÕcÕº+>∑eTT düC≤›
Á|ü<äøÏåD+ ‘·yê«|òt
<ä+&É ‘êMCŸ
uÛÑ»q Kyê«*
C≤‘·s¡ ñs¡Tdt
s¡<∏äj·÷Á‘· wü>¥ãwtìø£˝≤ï
eTVü‰|ü⁄s¡TwüßT e* n˝≤¢Vt≤
#·+<äqj·÷Á‘· dü+<ä˝Ÿ #·&ÜHê
n–ïj·÷Á‘· |òüP˝ŸKT+<ä˝≤ï
$Á>∑Vü‰T eTC≤sY(|òüTÀØT)
$Á>∑Vü‰T˙{Ï˝ÀeTT+#·T≥ |”s¡¢qT ˙{Ï˝À eTT+#·T≥
<äX¯sêy˚Tø£b˛‘·T >±´s¡M( ÄãT›˝Ÿø±~sY
J˝≤ì(s¡.Vü≤)ù|s¡Tô|Ì y˚Tø£b˛‘·T
q÷ø±eTà, >∑+>∑eTà ãw”s¡eTà, eTkÕÔqeTà
ø=ã“]ø±j·TT $TsƒêsTT bı{≤¢T
ø£Ás¡u§eTàT Ç‘·Ô&ç|ü+CÒ
<äX¯$T <ädtKHé
eT+~s¡+ <äsêZVt≤
kÕ«$Tj˚TX¯s¡D+ n˝ŸeT<ä<é j·÷>ödt, j·÷|”sY

yÓTT≈£îÿã&ç ìj·÷CŸ
HÓÌyÓ<ä´+ #·&ÛÜyê
|ü≥TºeÁkÕÔT >∑˝≤|òt
300/`, 500/` Á|ü‘˚´ø£|üP» 300/`, 500/`,1000/` bòÕ‘ÓVü‰
M≥ìï+{Ïì |ü]o*+∫qf…¢Ì‘˚ ù|s¡¢˝À e÷s¡TŒ ‘·|üŒ eTπsMT ø£ì|æ+#·&É+˝Ò<äT.
M≥ìï+{Ïì e<ä* πøe+ ˇø£ÿ<˚e⁄&çH˚ Äsê~Û+#êì eTTVü≤eTà<äTÁs¡dü÷T˝≤¢Vt≤
<ë«sê <˚e⁄&ÉT #·÷|æq e÷s¡Z+ ÇkÕ¢+. Ç~ n‘·´+‘· kÕ<Ûës¡D, düTuÛÑyÓTÌq
e÷s¡Z+. Á|üCT <ëìì ø£Twæ‘·+#˚dæ ø£wüºyÓTÌq~>± #˚düT≈£îHêïs¡T. ìC≤ìøÏ <˚e⁄ì
ÁbÕ]∆+#·&ÜìøÏ ø±edæq~ πøe+ |ü]X¯óÁuÛÑ‘·. X¯Øs¡ |ü]X¯óÁuÛÑ‘·, ã≥º |ü]X¯ó
ÁuÛÑ‘·, düú+ |ü]X¯óÁuÛÑ‘·. M{Ï ø=s¡≈£î ø±edæ+~ ˙s¡T ‘·|üŒ ˇø£ÿ s¡÷bÕsTT ≈£L&Ü
Ks¡TÃ˝Ò<äT. ø±˙ H˚&ÉT e÷qe⁄T dü«j·T+>± #˚düT≈£îqï ÁbÕs¡∆Hê |ü<ä∆‘·T <ë«sê
nH˚ø£ y˚s¡÷bÕj·T Ks¡TÃ‘√ ≈£L&ÉT≈£îqï~>± e÷]Ãy˚dæ uÛ≤s¡+>± ‘·j·÷s¡T
#˚düT≈£îHêïs¡T. á$<Ûä+>± #˚j·TeTì <˚e⁄&ÉT mø£ÿ&Ü #Ó|üŒ˝Ò<äT.
Á|üeø£Ô dü.n.dü. Ç˝≤ Á|üe∫+#ês¡T.
Hê ø£+fÒ eTT+<äT @ Á|üeø£ÔHÓ’Hê n˝≤¢Vt≤ ne‘·]+|ü CÒdæq|ü⁄&ÉT n‘·ì
nqT#·s¡T˝À¢ n‘·ì $<Û˚j·TTT (Vü≤yêØ T eT]j·TT ndtVü‰;T) m˝≤ ñ
+&˚yês¡+fÒ yês¡T Ä Á|üeø£Ô jÓTTø£ÿ |ü<ä∆‹ (düTqï‘Y)ô|’ Ä#·]+#˚yêfi¯ó¢ eT]j·TT
n‘·ì ÄC≤„qTkÕs¡+ q&ÉT#·Tø=H˚yêfi¯ófl. yê] ‘·sê«‘· ø±+˝À m˝≤+{Ï yês¡T
e#˚Ã yês¡+fÒ,
@<Ó’‘˚ #ÓãT‘ês√ <ëìï Ä#·]+#˚ yêfi¯ó¢ø±<äT. eT]j·TT @<Ó’‘˚ #˚düTÔ+{≤s√@<Ó’‘˚ #ÓãT‘ês√ <ëìï Ä#·]+#˚ yêfi¯ó¢ø±<äT. eT]j·TT @<Ó’‘˚ #˚düTÔ+{≤s√@<Ó’‘˚ #ÓãT‘ês√ <ëìï Ä#·]+#˚ yêfi¯ó¢ø±<äT. eT]j·TT @<Ó’‘˚ #˚düTÔ+{≤s√@<Ó’‘˚ #ÓãT‘ês√ <ëìï Ä#·]+#˚ yêfi¯ó¢ø±<äT. eT]j·TT @<Ó’‘˚ #˚düTÔ+{≤s√@<Ó’‘˚ #ÓãT‘ês√ <ëìï Ä#·]+#˚ yêfi¯ó¢ø±<äT. eT]j·TT @<Ó’‘˚ #˚düTÔ+{≤s√
n~ yê]øÏ Ä»„ Çe«ã&ç ñ+&É<äT.n~ yê]øÏ Ä»„ Çe«ã&ç ñ+&É<äT.n~ yê]øÏ Ä»„ Çe«ã&ç ñ+&É<äT.n~ yê]øÏ Ä»„ Çe«ã&ç ñ+&É<äT.n~ yê]øÏ Ä»„ Çe«ã&ç ñ+&É<äT.
ø£qTø£ Ç˝≤+{Ï yê]‘√ me¬s’‘˚ #˚‹‘√ <Ûäs¡àj·TT<ä∆+ (õVü‰<é) #˚kÕÔs√ yês¡T
yÓ÷$THé (ìj·TeTìwüº>∑ $XÊ«düTT) me¬s’‘˚ e÷≥ <ë«sê <Ûäs¡àj·TT<ä∆+ #˚kÕÔs√
yês¡T yÓ÷$THé (ìj·TeTìwüº>∑ $XÊ«düTT), me¬s’‘˚ Vü≤è<äj·T+‘√ <Ûäs¡à j·TT<ä∆+
#˚kÕÔs√ yês¡T yÓ÷$THé (ìj·TeTìwüº>∑ $XÊ«düTT) (n+fÒ eTqdüT‡˝À yê]ì
#Ó&É¶yês¡T>± uÛ≤$+#ê*) eT]j·TT n~ ≈£L&Ü uÛ≤$+#·ì yê]˝À sê– –+»+‘·
e÷Á‘·+ ≈£L&Ü $XÊ«dü+ $T–* ñ+&É<äT.
Bìì ã{Ïº ‘Ó*dæ+<˚eT+fÒ ‘·sê«‘· e#˚Ãyês¡T m˝≤+{Ï |üqTT #˚ùdyês¡+fÒ
@<Ó’‘˚ yê] Á|üeø£Ô yê]øÏ Ä»„„ Çe«˝Ò<√ n+fÒ BHé (<Ûäs¡à$wüj·T+˝À) ˝Ò≈£î+&Ü ñ

+&˚<√ yê{Ïì Ä#·]+#˚yês¡T. yês¡T _<ë‘Yô|’ ñ+&Üπsø±ì düTqï‘Y (Á|üeø£Ô>±]
|ü<ä∆‹) ô|’ ˝Òs¡T. ø£qTø£ Ç˝≤+{Ï _<ër‘√ <Ûäs¡àj·TT<ä∆+ #˚j·TeTì Á|üeø£Ô dü.n.dü.
>±s¡T ÄC≤„|æ+#ês¡T. ø£˙dü+ yê] |üqTqT eTqdüT‡‘√ nsTTHê #Ó&ÉT>± uÛ≤$+#ê*.
n|üð&˚yê]‘√ <ä÷s¡+>± ñ+&ç yê] #Ó&ÉT _<ë‘Y qT+&ç s¡øÏå+|üã&ÉT‘ês¡T. ˝Ò≈£î+fÒ
Ä e÷Á‘·+ ≈£L&Ü eTqdüT‡˝À uÛ≤eq ˝Ò≈£î+fÒ n≥Te+{Ï yê]˝À sê– –+»+‘·
e÷Á‘·yÓTÆHê $XÊ«dü+ ˝Ò<äì Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T Á|üe∫+#ês¡+fÒ Ä˝À∫+#·+&ç.
eTq+ @ |ü]dæú‹˝À ñHêïyÓ÷.
ø£qTø£ Bìì ã{Ïº ìsê∆s¡D nsTTq<˚eT+fÒ n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT Äj·Tq Á|üeø£Ô
ìπs›•+∫q<˚ BHé (<Ûäs¡àe÷s¡Z+) Á|üeø£Ô ‘·s¡Tyê‘· me¬s’Hê @<Ó’Hê ø=‘·Ô $wüj·T+
n+<äT˝À #˚]Ã‘˚ n~ BHé ø±<äT, _<ë‘Y ne⁄‘·T+~. _<ë‘Y e÷s¡ZÁuÛÑwüº‘·«+
ne⁄‘·T+~. n˝≤ #˚πsÃ Vü≤≈£îÿ me]ø° ˝Ò<äT. n~ düVü‰u≤ nsTTHê ø±˙, ‘·sê«‘·
e#˚Ã ‘êu…sT÷Hé nsTTHê, ‘·uÒ‘êu…sT÷Hé nsTTHê, e© nsTTHê, Çe÷+ nsTTHê,
$<ë«+düT&ÉsTTHê, Ä*+ nsTTHê, nMTsY nsTTHê, e÷eT÷sY nsTTHê, ∫e]øÏ
kÕ<Ûës¡D eTTdæ¢+ nsTTHê düπs. <Ûäs¡àe÷s¡Z+˝À ø£*Œ+#·Tø=ì e÷s¡TŒT, #˚s¡TŒT
#˚ùd n~Ûø±s¡+ me]ø° ˝Ò<äT. Çj·÷´≈£î+ eeTTVt≤<äkÕ‹˝Ÿ ñeT÷] |òü Çqï≈£î¢
eTTVt≤<ädü‹Hé _<én‘·THé e≈£î¢ _<én‹Hé »˝≤ ` (nã÷<ëeP<é ` øÏ‘êãTdüT‡qï,
‹]àCŸ, øÏ‘êãT˝Ÿ Ç˝Ÿà)
ø=‘·Ô $wüj·÷ qT+&ç ø±bÕ&ÉTø√+&ç. m+<äTø£+fÒ Á|ü‹ ø=‘·Ô $wüj·T+ _<ë‘Y
ne⁄‘·T+~. eT]j·TT Á|ü‹ _<ë‘Y e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ ne⁄‘·T+~.
Çqï U…’s¡˝Ÿ Vü≤Bdæ øÏ‘êãT˝≤¢Vt≤. eU…’s¡˝Ÿ Vü≤<ésTT Vü≤<éj·TT eTTVü≤eTà~Hé
(dü.n.dü.) ewüÁs¡˝Ÿ ñeT÷] eTTVt≤<äkÕ‘·TVü‰ e≈£îT¢ eTTVt≤<ädü‘·THé _<ë e≈£îT¢
_<ë‹Hé »˝≤Vt≤ (düVæ≤eTTdæ¢+ ` øÏ‘êãT˝Ÿ EeT)
ìdü‡+<˚Vü≤eTT>± ÁX‚wüºyÓTÆq e÷≥ n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ e÷≥. ÁX‚wüºyÓTÆq |ü<ä∆‹
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. |ü<ä∆‹. eT]j·TT n‘·´+‘· #Ó&ÉT|üì ø=‘·Ô>± #˚]Ãq |üì. Á|ü‹
ø=‘·Ô|üì _<ë‘Y. Á|ü‹ _<ë‘Y e÷s¡ZÁuÛÑwüº+ #˚düTÔ+~.
ø£qTø£ k˛<äs¡T˝≤¢sê ! ø±düÔ Á|üXÊ+‘·+>± Ä˝À∫+#·+&ç. Á|üeø£Ô>±]
ø±+˝À ÇkÕ¢+ n+fÒ XÊ+‹, Áù|eT, kÂÁuÛ≤‘·è‘·«+, qeTàø£+, s¡ø£åD, düTK,
dü+‘√cÕ‘√ e]ú¢&É+ e+{Ï düT>∑TD≤‘√ düe÷C≤ìπø e÷s¡Z<äs¡Ùø£+>± ñ
+&˚~. πøe+ eTTdæ¢+ Ä#·s¡D #·÷dæ nH˚ø£ eT+~ ÇkÕ¢+ |ü<ä∆‹ì d”«ø£]+∫

Äq+<ä<ëj·Tø£ J$‘·+ >∑&çù|yês¡T. eT] H˚{Ï düe÷»+˝À n˝≤+{Ï ÇkÕ¢+
|ü<ä∆‹ì Ä#·]+#˚ eTTdæ¢+T eTq≈£î ø£ì|ædüTÔHêïsê? n+fÒ ªª˝Ò<äTµµnH˚ düe÷<Ûëqy˚T
edüTÔ+~. ø±s¡D+ eTq≈£î Ç;¢düT m|üð&√ ì»yÓTÆq ÇkÕ¢+ qT+∫ n|üe÷s¡Z+
|ü{Ïº+#ê&ÉT. eTTdæ¢+˝À ≈£L&Ü ÇkÕ¢+ ìùw~Û+∫q kÕsêsTT, p<ä+, n|ü]X¯ó
ÁuÛÑ‘· no¢‘·, e´_Û#ês¡+, nHê´j·T+, n|ü<ä›+, yÓ÷dü+, <=+>∑‘·q+, <√|æ&û,
<Ís¡®q´+, Vü≤‘·´T, Ä‘·à Vü≤‘·´T yÓTT<ä˝…Ìq e˙ï #√≥T #˚düT ≈£îHêïsTT. yê]øÏ
Ä $wüj·T+ ‘Ó*j·TH˚˝Ò<äT. Á|ü‹ es¡Z+ ‘·eT e<ä› ñqï<ëì‘√ dü+‘√wædü÷Ô
düHêàs¡Z+˝ÀH˚ ñHêïeTH˚ nb˛Vü≤˝À ñ+&çb˛sTT+~. <ëìH˚ KTsYÄHé˝À Ç˝≤
‘Ó*j·TCÒXÊs¡T
≈£îT¢ Væ≤CŸ _yéT _e÷<ÓÌVæ≤+ |òü]VüAHé.
Á|ü‹ es¡Z+ ‘·q <ä>∑Zs¡ ñqï<ëì˝À ø£*Œ‘· Ä#êsê˝À ìeT>∑ïyÓTÆ ñ+~. Bì
>∑T]+∫ Á|üeø£Ô (dü.) >±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T. sêuÀj˚T ø±+˝À Hê <Ûäs¡àe÷s¡Z+
ªÇkÕ¢+µ, n|ü]#·‘·yÓTÆq~>± ø=‘·Ô>± ø£ì|ædüTÔ+~.
n+<äTπø yê] eTT+<äT ì»yÓTÆq ÇkÕ¢+ >∑T]+∫ ‘Ó*|æ‘˚ n~ yê]øÏ
ø=‘·Ô>± nì|ædüTÔ+~. ø£qTø£ H˚&ÉT düe÷»+˝À nH˚ø£ eT+~ <Ó’ee÷s¡Z+˝À qT+∫
‘·|æŒb˛>±, eTTdæ¢+T nì ù|s¡T ô|≥Tºø=qïyês¡T ≈£L&Ü <Ó’ee÷s¡Z+ qT+∫
‘·|æŒb˛j·÷s¡T. ø±˙ me]øÏyês¡T ‘êeTT #˚düTÔqï<˚ dü¬s’q<˚qì nqT≈£î+≥THêïs¡T.
Ç<ä+‘ê Ç;¢düT ø£*ŒdüTÔqï nb˛Vü≤. Bì <ë«sê e÷qe⁄+‘ê @eTs¡TbÕ≥T˝À ñ
+&ç Á|ü|ü+#· uÛÀ>∑uÛ≤>±´˝À ìeT>∑ïyÓTÆ |üs¡˝Àø£+˝À ‘·q‘√ bÕ≥T qs¡ø£•ø£å
nqTuÛÑ$+#êì Ç˝≤ #˚düTÔHêï&ÉT. Ç˝≤+{Ï Ç;¢düT qT+&ç ø±bÕ&Éu≤&Üì
n˝≤¢Vt≤ eTq≈£î Á|üeø£Ô (dü.) >±] <ë«sê <Ó’ee÷sêZìï #·÷|æ+∫, <ëìì Ä#·]+∫
qs¡ø£ •ø£å qT+&ç ø±bÕ&ÉTø=ì dü«sêZìï bı+<äeTì ÄVü‰«ìdüTÔHêï&ÉT. Ç~ n‘·´+‘·
düTuÛÑyÓTÆq e÷s¡Z+, dü‘·´e÷s¡Z+. M{Ïqìï+{Ïì |ü]o*+∫q ‘·s¡Tyê‘· eTq+
Ä#·]+#·edæq ÁøÏ+~ $wüj·÷T düŒwüºeTe⁄‘·THêïsTT.
1. düs¡«düèwæºì, düø£ JesêdüTqT, uÛÑ÷$T, Äø±XÊqT, dü÷s¡´#·+Á<äTqT,
qø£åÁ‘êqT yÓTT<ä˝…’qyê{Ïì düèwæº+∫q <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚. Äj·TqH˚ ns¡;“˝À ªn˝≤¢Vt≤µ
n+≥THêïeTT. Äj·TH˚ á düèwæºì |ü⁄{Ïº+∫ ìj·TeTìã<ä∆+>± q&ÉT|ü⁄‘·THêï&ÉT.
ø±ã{Ïº Äj·TH˚ |üP»≈£î ns¡TΩ&ÉT. ø£qTø£ <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nì $X¯«dæ+∫ Äj·TqH˚
Äsê~Û+#ê*. n˝≤¢Vt≤qT e~* Ç‘·s¡TqT Äsê~Û+#·&É+, ˝Ò<ë n˝≤¢Vt≤qT

Äsê~Ûdü÷ÔH˚ ≈£L&Ü Ç‘·s¡TqT Äsê~Û+#·&É+ ªwæsYÿµ n˝≤¢Vt≤≈£î uÛ≤>∑kÕ«eT´+
ø£*Œ+#·&É+ ne⁄‘·T+~. wæsYÿ eTVü‰ bÕ|ü+. Bìì <˚e⁄&ÉT ø£å$T+#·&ÉT.
2. n˝≤¢Vt≤ e÷qe⁄ ø√dü+ düs¡«düèwæºì, JesêX¯óqT düèwæº+#ê&ÉT. e÷qe⁄&çì
e÷Á‘·+ ‘·q Äsê<Ûäq ø√dü+ |ü⁄{Ïº+#ê&ÉT. ‘·q Äsê<Ûäq≈£î ø±edæq dü‘·ýÓTÆq
<Ûäs¡àe÷sêZìï ‘Ó|ü&É+ ø√dü+ Á|ü‹ ø±+˝À Ä Á|ü»˝À qT+&˚ ˇø£ Á|üeø£ÔqT
mqTïø=ì n‘·ì <ë«sê düs¡«e÷qe⁄≈£î dü‘·é÷sêZìï ‘ÓT|ü⁄‘·÷ e#êÃ&ÉT. n˝≤
mqTïø√ã&çq Á|üeø£Ô˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï e÷qe⁄&ÉT ª Vü≤»s¡‘Y Ä<äyéT (ndü.) qT+&ç
∫e] Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) es¡≈£î $$<Ûä ø±˝≤˝À düTe÷s¡T 1,24,000
eT+~ Á|üeø£ÔqT |ü+|æ <Ûäs¡àe÷s¡Z+ >∑T]+∫ e÷qe⁄≈£î ‘Ó*bÕ&ÉT. ∫e] |üeø£Ô
eTTVü≤eTà<é (dü.) >∑qTø£ Çø£ Á|üfi¯j·T+ es¡≈£î »ìà+#˚ e÷qe⁄T n+‘ê eTTVü≤eTà<é
(dü.) qT $X¯«dæ+∫ n‘·ì e÷sêZìï nqTdü]+#ê*.
3. Á|üeø£ÔqT <ÛäèMø£]+#·&ÜìøÏ ø±˝≤qT>∑TD+>± ø=ìï Á>∑+<∏ëqT
ne‘·]+|üCÒXÊ&ÉT. yê{Ï˝À »ã÷sY Á>∑+<∏ä+ Vü≤»s¡‘Y nj·T÷úŸ n˝…’.ô|’, ‘Ísê‘Y
Á>∑+<∏ä+ Vü≤»s¡‘Y eT÷kÕ n˝…’.dü. ô|’, Ç+J˝Ÿ Á>∑+<∏ä+ (u…’_˝Ÿ) Vü≤»s¡‘Y ákÕ
n˝…’.ô|’, KTsYÄHé Á>∑+<∏ä+ Vü≤»s¡‘Y eTTVü≤eTà<é(dü.)ô|’ ne‘·]+|ü CÒXÊ&ÉT. ø£qTø£
∫e] Á>∑+<∏äyÓTÆq KTsYÄHé Á|üø±s¡+ eTq+ J$‘·+ >∑&ÉbÕ*.
4. n˝≤¢Vt≤ (<˚e⁄&ÉT) ˇø£ÿ&˚ |üP»≈£î ns¡TΩ&ÉT nì, <ÓÌe<ä÷‘·ô|’, <Ó’eÁ>∑+<∏ëô|’,
<Ó’e Á|üeø£Ôô|’ eT+∫, #Ó&ÉT »]π> $~Ûsê‘·ô|’, eTs¡D+‘·s¡Tyê‘· ‹]– ˝Ò|üã&ç
˝…ø£ÿ#·÷|üã&˚ rs¡TŒ~q+ô|’ $XÊ«dü+ ñ+∫qyê]ì ªeTTdæ¢+µ n+{≤s¡T. Ç~
$XÊ«düT≈£î <˚e⁄&ÉT ô|{Ïºq ù|s¡T. VüQe düe÷à≈£îeTT˝Ÿ eTTdæ¢MTq $THéø£uŸT
e|ò”” Vü‰C≤ ( Vü≤CŸ 23`78)
<˚e⁄&ÉT MT ù|s¡T eTTdæ¢+ nì ô|{≤º&ÉT. Ç+<äT˝À(KTsYÄHé˝ÀqT) Ç+‘·≈£î
eTT+<äT Á>∑+<∏ë˝À ≈£L&Ü. n+fÒ <˚e⁄ìô|Ì eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£Ôô|Ì $XÊ«düeTT+∫q
yê] ù|s¡T eTTdæ¢+ nì <˚e⁄&ÉT ô|{≤º&ÉT. ø£qTø£ Bìì mes¡÷ e÷s¡Ã˝Òs¡T. H˚&ÉT
eTTdæ¢+˝À nH˚ø£ esêZT @s¡Œ&ç, Á|ü‹ es¡Z+ ˇø£ ù|s¡T ô|≥Tº≈£îqï~. Ä ù|s¡¢
>∑T]+∫ ÇkÕ¢+˝À m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+ ˝Ò<äT.
5. eTTdæ¢+ jÓTTø£ÿ Jeq $<Ûëq+ ø=s¡≈£î n˝≤¢Vt≤ dü«j·T+>± ‘·q ∫e] Á|üeø£Ô
<ë«sê ‘Ó*|æq dü‘·ýÓTÌq <Ûäs¡àe÷s¡Z+, e÷qe Jeqe÷s¡Z+ ÇkÕ¢+. BìH˚
<Ûäs¡à|ü<ä∆‹(BHé) n+{≤s¡T. <Ûäs¡à|ü<ä∆‹ (BHé) nH˚~ <˚e⁄&ÉT Á|üeø£Ô <ë«sê ìs¡ísTT+∫q~.

eT]j·TT Á|ü‹ düe÷C≤ìøÏ y˚TeTT <Ûäs¡à Ä#êsêT ìs¡ísTT+∫ e⁄HêïeTT.
wüs¡n≈£î+ $TqB›Hé ` (42`13)
Äj·Tq (n˝≤¢Vt≤) MT ø√dü+ Jeq e÷s¡Z+ (BHé ) ìπs›•+#ê&ÉT.
ø£qTø£ M{Ï <ë«sê düTŒwüº+>± ‘Ó*dæq~ @eT+fÒ ªBHéµ (<Ûäs¡àe÷s¡Z+) nH˚~
n˝≤¢Vt≤ ìs¡ísTTkÕÔ&ÉT, n~ Á|üeø£Ô>±] <ë«sêH˚ ‘Ó*j·TCÒj·Tã&ÉT‘·T+~. ø£qTø£
n˝≤¢Vt≤ Ä»„ eT]j·TT Á|üeø£Ô (dü.) >±] |ü<ä∆‹H˚ ªBHéµ (<Ûäs¡àe÷s¡Z+) n+{≤s¡T
nH˚~ düŒwüº+>± ‘ÓTk˛Ô+~. Ç+<äT˝À me]ø° ø£*Œ+#·Tø=H˚ neø±X¯+, ns¡Ω‘·
˝Ò<äT.
ø±˙ H˚&ÉT Á|ü‹ es¡Z+ yês¡T ÇkÕ¢+ kÕúq+˝À ª|òæø£Vü‰µ rdüTø=ì e∫Ã
nH˚ø£ esêZT>± $&çb˛j·÷s¡T.
MTs¡+‘ê ø£*dæ <˚e⁄ì Á‘ê{Ïì <Ûäsêàìï >∑{Ïº>± |ü≥Tºø√+&ç, MTs¡T esêZT>±
$&çb˛e<ä›+&ç.
Çø£ÿ&É <˚e⁄&ÉT düŒwüº+>± esêZT>± $&çb˛e<ä›ì ôV≤#·Ã]+∫Hê, esêZT>±
$&çb˛j·÷s¡T. ø£qTø£ eTq+ ‹]– ˇπøes¡Z+ eTTdæ¢MTHé >± @s¡Œ&ç ˇπøe÷s¡Z+
ÇkÕ¢+ ô|Ì Ä#·]+#ê*.
6. ÇkÕ¢+ Á|üø±s¡+ dü+|òüT{Ï‘·+>± J$+#˚ eTTdæ¢+ n+<ä] es¡Z+ ˇø£ÿfÒ es¡Z+
ª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéµ.
Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] ø±+˝ÀÁ|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] ø±+˝ÀÁ|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] ø±+˝ÀÁ|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] ø±+˝ÀÁ|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé
Á|üeø£Ô dü.n.dü. >±s¡T Ç˝≤ ÄC≤„|æ+#ês¡T. |òüj·TwtVü≤<éq »e÷n‘·˝Ÿ eTTdæ¢MTq
(düV”≤ ãTU≤] øÏ‘êãT˝Ÿ á<Ó’Hé)
Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T qe÷E #·<äeì |ü]dæú‘·T˝Àì Ád”ÔqT ≈£L&Ü á<ëZ e<ä›≈£î
#˚] <äTÄ #˚ùd yê]‘√ bÕ≥T <äTÄ #˚j·TeTì ÄC≤„|æ+#ês¡T.
Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY dæB›ø˘ s¡õ. ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY dæB›ø˘ s¡õ. ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY dæB›ø˘ s¡õ. ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY dæB›ø˘ s¡õ. ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY dæB›ø˘ s¡õ. ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé Vü≤»s¡‘Y ñeTsY
s¡õ. ‘√ ˇø£ uÛÑ÷$T $wüj·T+˝À Ç˝≤ #ÓbÕŒs¡T. MT≈£î á $wüj·T+˝À »e÷‘·T˝Ÿ

eTTdæ¢MTHéì e<ä* Ä Ç<ä›] ø√dü+ Ä uÛÑ÷$Tì πø{≤sTT+#·&ÜìøÏ Áù|πs|æ+∫q
$wüj·T+ @~ ? (s¡yê Çu…ï Ä;|ò”u≤ es¡yê ãTU≤] |òæ‘êÔØUŸ ee÷≈£îuŸ_Hé
düTbòÕ´Hé es¡yêÇu…ï nkÕø£sY, ø£HéE˝Ÿ Äe÷˝Ÿ 914/3, ø£HéE˝Ÿ Äe÷˝Ÿ 583/
12 düq<é ˝≤u≤ ÇkÕ“) Bì <ë«sê Ç<ä›] e<ë› »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé H˚ »e÷‘Y
>± |ü]>∑DÏ+|üã&ç+~.
Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéVü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :`Vü≤»s¡‘Y
düe÷e⁄˝Ÿ_Hé Vü≤»Hé s¡Vü≤.>±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T. Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ >±s¡T
Ms¡>∑‹ bı+<äø£eTT+<äT $T<Ó›ô|ÌqT+&ç Á|ü»eTT+<äT≈£î e∫Ã e÷{≤¢&çq|ü⁄&ÉT H˚qT
Ç+{Ï˝À|ü˝Ò ñHêïqT. Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé s¡õ >±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T. H˚qT MT≈£î
n˝≤¢Vt≤ eT]j·TT ÇkÕ¢+ jÓTTø£ÿ kÕøÏå>± ‘ÓT|ü⁄‘·THêïqT. MT≈£î ‘ÓTkÕ? eTTVü≤eTà<é
Á|üeø£Ô dü.>±s¡T eTBHê eTTqe«sê e∫Ãq|ü⁄&ÉT nø£ÿ&É s¡T$Tj·÷ jÓTTø£ÿ u≤$˝À
‘·|üŒ eT¬sø£ÿ&Ü Á‘êπ>˙s¡T ˝Òe⁄. Á|üeø£Ô dü. >±s¡T Ç˝≤ nHêïs¡T.ªª MT˝À me¬sÌ‘˚
s¡T$Tj·÷ jÓTTø£ÿ u≤$ì ø=ì n+<äT˝À ˙s¡T eTT+#·Tø=H˚ ‘·q e+‘·TqT n+<ä]
eTTdæ¢MTHé‘√ bÕ≥T e+‘·T>± #˚düT≈£î+{≤s√ n‘·ìøÏ dü«s¡Z+ ñ+~.µµ n|ü⁄Œ&ÉT H˚qT
Hêdü«+‘· <Ûäq+‘√ <ëìì ø=ì Hêe+‘·TqT n+<ä] e+‘·T‘√bÕ≥T #˚düT≈£îHêïqT.
(qkÕsTT e ‹s¡àJ eVü≤düq |òü‘êVüQ˝Ÿ u≤Ø )
Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ) >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :`Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ) >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :`Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ) >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :`Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ) >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :`Vü≤»s¡‘Y n© (s¡õ) >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :` Vü≤»s¡‘Y
n©(s¡õ.) Ç˝≤#ÓbÕŒs¡T. Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡õ.>±s¡T, MTqT+&ç @<Ó’‘˚ rdüT≈£îHêïs√
n~ n‘·ì dü«+‘·+ ø√dü+ø±<äT, n~ πøe+ »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé ø√düy˚T
rdüT≈£îHêïs¡T. (<ës¡≈£î‘Y˙, ø£HéE˝Ÿ Äe÷˝Ÿ düV”≤) H˚qT πøe+ eTTdæ¢MTHé˝Àì
ˇø£ e´øÏÔ e÷Á‘·y˚T (ãTU≤] )
eTTÄ$j·÷ s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéeTTÄ$j·÷ s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéeTTÄ$j·÷ s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéeTTÄ$j·÷ s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéeTTÄ$j·÷ s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé :` eTTdæ¢MTHé jÓTTø£ÿ
yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï ôd’q´+ Vü≤»s¡‘Y eTTÄ$j·÷ s¡õ. >±] Ä~Û|ü‘·´+˝À |ü+|üã&çq~.
(|òü‘êVüQ˝Ÿ u≤Ø)
Vü≤»s¡‘Y Vü≤düHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷n‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé.Vü≤»s¡‘Y Vü≤düHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷n‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé.Vü≤»s¡‘Y Vü≤düHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷n‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé.Vü≤»s¡‘Y Vü≤düHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷n‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé.Vü≤»s¡‘Y Vü≤düHé s¡õ. >±] ø±+˝À »e÷n‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé.
Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY s¡õ. Ç˝≤ #ÓbÕŒs¡T. Á|üeø£Ô dü.n.dü. Ç˝≤
ôd$düTÔHêïs¡T. Hê ≈£îe÷s¡T&ÉT düj·T´<é. n˝≤¢Vt≤ n‘·ì <ë«sê eTTdæ¢MTHé jÓTTø£ÿ
¬s+&ÉT ô|<ä› düeT÷Vü‰(»e÷n‘Y) eT<Ûä´ dü+~Û #˚sTT+#·e#·TÃ (ãTU≤])

eTTVü≤eTà<é (dü.) >±] ø±+˝Àq÷, n‘·ì nqT#·s¡T ø±+˝Àq÷, Ä
‘·s¡Tyê‘· ‘·uÒ, ‘êãsT÷Hé ø±+˝Àq÷ ñqï es¡Z+ ˇø£ÿfÒ ª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéµ.
Ä ‘·s¡Tyê‘· Væ≤Áõ 400 dü+ˆˆ qT+&ç esêZT>± $&çb˛e&É+ yÓTT<ä˝…’+~. esêZT>±
$&çb˛sTTqyê]‘√ Á|üeø£Ô>±]øÏ m≥Te+{Ï dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äì n˝≤¢Vt≤ ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT.
n+fÒ Çø£ esêZ≈£î me]‘√ dü+ã+<Ûä+ ñ+≥T+<√ MTπs Ä˝À∫+#·+&ç.
7. kÕ+|òæTø£ JeHêìøÏ, ìj·TeT |ü]bÕq≈£î, n˝≤¢Vt≤ Äj·Tq Á|üeø£Ô>±]
ÄC≤„qTkÕs¡+ ˇø£ nMTsY (Hêj·T≈£î&ÉT) ‘·|üŒ≈£î+&Ü ñ+&ÜHêïs¡T.
j·÷ nj·TT´Vü≤¢Jq ÄeTq÷ Ärñ˝≤¢Vü≤ enr ñÁs¡dü÷ e }*˝Ÿ nÁ$T
$THé≈£î+ (4`59) (ìkÕ)
z $XÊ«düT˝≤sê !n˝≤¢Vt≤qT nqTdü]+#·+&ç eT]j·TT n‘·ì Á|üeø£ÔqT
nqTdü]+#·+&ç. eT] MT˝Àì Hêj·T≈£î&ÉT (nMTsYqT) nqTdü]+#·+&ç.
Á|üeø£Ô dü. >±s¡T Ç˝≤ ‘Ó*bÕs¡T.
me¬s’‘˚ nMTsYqT nqTdü]kÕÔs√ n‘·qT qqTï nqTdü]+∫qfÒ¢. me¬s’‘˚ nMTsY
e÷≥qT ñ¢+|òæTkÕÔs√ yês¡T Hê e÷≥qT ñ¢+|òæT+∫qfÒ¢.
@ e´øÏÔnsTTHê nMTsY qT+&ç ˇø£ C≤HÓ&ÉT <ä÷s¡yÓTÆHê y˚s¡T nsTTb˛‘˚
n‘·ì eTs¡D+ nC≤„qø±+ Hê{Ï eTs¡D+ ne⁄‘·T+~.
@ Ce÷‘Y jÓTTø£ÿ nMTsY Hêj·T≈£î&ÉT ˝Ò≈£î+&Ü ñ+{≤&√ Ä »e÷‘Y
jÓTTø£ÿ nMTsY ªôw’‘êHéµ ne⁄‘ê&ÉT. eTT>∑TZs¡T nsTTHê düπs Á|üj·÷D+ #˚dü÷Ô ñ+fÒ
ªˇø£ nMTsYµqT mqTïø√yê* ` (nã÷ <ëeP<é)
@ }]˝À nsTTHê, ˝Ò<ë n&É$˝À nsTTHê ìedædü÷Ô ñ+fÒ yê]˝À
ˇø£]ì nMTsY>± mqTïø√≈£î+&Ü ñ+&É&É+ <Ûäs¡àdüeTà‘·+ ø±<äT ` (nVü≤à<é Vü≤düHé)
Á|üeø£Ô>±] ø±+˝Àq÷ Á|ü‹ ˇø£ÿ }]øÏ ˇø£ nMTsY µ>∑es¡ïsYµqT
ìj·T$T+#˚yês¡T. Á|üeø£Ô>±] ‘·s¡Tyê‘· Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY (s¡õ) >±s¡T nMTsY>±
ñHêïs¡T. ‘·s¡Tyê‘· Vü≤»s¡‘Y ñeTsY >±s¡T, Vü≤»s¡‘Y ñkÕàHé >±s¡T, Vü≤»s¡‘Y n©
>±s¡T yÓTT<ä˝…’qyês¡T. á $<Ûä+>± 12e K©bòÕ es¡≈£î nMTsY |ü<ä∆‹ ñ+&˚~. Ä
‘·s¡Tyê‘· nMTsY |ü<ä∆‹ e<ä*, sê#·]ø£ |ü<ä∆‹ e∫Ã+~. <ëì ø±s¡D+>±
Á|ü|ü+#·eT+‘ê ˇπø düeT÷Vü≤+>± »e÷‘Y>± ñ+&˚ »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé esêZT>±
$&çb˛e&É+ ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ+~. <ëì ø±s¡D+>± ◊ø£eT‘·´+b˛sTT X¯øÏÔ ø°åDÏ+∫b˛sTT+~.
n+<äTπø H˚&ÉT ˇø£ <˚X¯+˝À H˚&ÉT eTTdæ¢+≈£î qwüº+ »s¡T>∑T‘·THêï, eTs√ <˚X¯+yês¡T

ˇø£ esêZìøÏ qwüº+ ø£T>∑T‘·THêï, eTs√ es¡Z+ yês¡T |ü{Ïº+#·Tø√e&É+ ˝Ò<äT.
Bì‘√ X¯Á‘·Te⁄T M]ì düTHêj·Tdü+>± nD∫y˚j·÷ì #·÷düTÔHêïs¡T.
BìH˚ <˚e⁄&ÉT Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT. ªª<˚e⁄ìøÏ, Äj·Tq Á|üeø£Ô≈£î $<Û˚j·TT˝…’ ñ+&É+&ç.
|üs¡düŒs¡+ ø£Væ≤+#·Tø√ø£+&ç. n˝≤ #˚ùdÔ MT˝À <ÛÓ’s¡´+ düqï–*¢b˛sTT, MT X¯øÏÔ
ìØ«s¡´+ nsTT b˛‘·T+~. düVü≤q+, dü+j·TeTHê‘√ e´eVü≤]+#·+&ç. düVü≤q+
eVæ≤+#˚yê]øÏ <˚e⁄&ÉT ‘·|üŒ≈£î+&Ü ‘√&ÉT ñ+{≤&ÉTµµ. ø±˙ 12e K©bòÕ ø±+
es¡≈£î Á|ü|ü+#·+ n+‘ê ˇπø ≈£î≥T+ã+>± ñ+&ç, mø£ÿ&É @ Ä|ü<ä e∫ÃHê n+‘ê
ˇø£ÿ{Ï>± m<äTs=ÿH˚yês¡T. n+<äTπø Á|ü|ü+#· <˚XÊ˝Ò ÇkÕ¢+ X¯øÏÔøÏ uÛÑj·T|ü&ÉT‘·÷ ñ
+&˚$. n+<äTπø >±+BÛ>±s¡T ÇkÕ¢+ #·]Á‘· >∑T]+∫ #·~$ Ç˝≤ nHêïs¡T. eT]
ø=+‘· ø±+ Vü≤»s¡‘Y ñeTsY s¡õ. >±s¡T J$+∫ ñ+fÒ Á|ü|ü+#·+ yÓTT‘·Ô+
ÇkÕ¢+|üs¡eTj˚T´~.
ø£qTø£ eTTdæ¢++<äs¡÷ ˇπø düeT÷Vü≤+>±, ˇπø |ü<ä∆‹ô|’ nqTdü]dü÷Ô
Ç‘·s¡T≈£î e÷s¡Z<äs¡Ùø£+>± ñ+&Ü+fÒ, <˚e⁄&ÉT eT]j·TT Á|üeø£Ô #Ó|æŒq$<Ûä+>±
n+<äs¡÷ $uÛÒ<ëT e÷ì ˇπø düeT÷Vü≤+>± @s¡Œ&ç, Á|üeø£Ô dü. >±] eT]j·TT
n‘·ì nqT#·s¡T ø±+˝Àì »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé>± ‹]– @ø£yÓTÆ ˇø£ Hêj·T≈£îìï
K©bòÕ (nMTsY) mqTïø=ì n‘·ì Ä<Ûä«s¡´+˝À n˝≤¢Vt≤ ÄC„ eT]j·TT n‘·ì Áeeø£Ô
>±s¡T #Ó|æŒq uÀ<ÛäqT (düTqï‘Y, Vü≤Bdt) Á|üø±s¡+ ÇkÕ¢+ |ü<ä›‹ Á|üø±s¡+ Jeq+
>∑&ÉbÕ*. n|ü⁄Œ&˚ düe÷»+˝Àì Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ <˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T|ü&ÉT‘·÷, <Ûë]àø£
Jeq+ >∑&É|ü&É+ e¢ düTK XÊ+‘·TT yÓT¢ $s¡TkÕÔsTT. Á|üdüTÔ‘·+ Á|ü|ü+#·+
yÓTT‘·Ô+ ˝Àì $<˚«cÕT, eT‘·ø£˝À¢˝≤T, ø£Vü‰T, nHê´j·÷T, nÁø£e÷T,
no¢‘·, nsê#·ø£‘·«+, yÓ÷kÕT, <=+>∑‘·HêT, <√|æ&ûT, Vü≤‘·´T, Ä‘·àVü≤‘·´T,
e÷quÛÑ+>±T, e´_Û#êsêT, <Ís¡®Hê´T, kÕsêsTT, p<ä+ yÓTT<ä˝…Ìqe˙ï
s¡÷|ü⁄e÷|æ, yê{Ï kÕúq+˝À Áù|eT, yê‘·‡´+, düVü≤ø±s¡+, düTK+, XÊ+‹, n_Ûeè~∆,
e÷qMj·T dü+ã+<ÛëT, <äj·T, ùdïVü≤+ ˝≤+{Ï düT>∑TD≤T |ü]&ÛÉ$T¢‘êsTT.
<ëì‘√ Á|üdüTÔ‘·+ <˚e⁄&ÉT •øÏådüTÔqï Á|üø£è‹ yÓÌ|üØ‘ê´T, nHês√>±´T, $+‘·
yê´<ÛäT qT+&ç ≈£L&Ü <˚e⁄&ÉT s¡øÏåkÕÔ&ÉT.
8. eTTdæ¢MTHé nMTsY (eTTdæ¢+ Hêj·T≈£îì) e<ä› X¯|ü<∏ä+ (u…’‘Y) #˚j·T&É+ ‘·|üŒìdü].
eTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô dü. >±s¡T Á|üeø£Ô>± mqTïø√ã&çq ‘·s¡Tyê‘· ÇkÕ¢+
d”«ø£]+∫qyês¡+<äs¡÷ u…’‘Y (Á|üe÷D+) #˚ùdyês¡T. nMTsY>± Vü≤»s¡‘Y nã÷ãø£sY

s¡õ. >±]ì mqTï≈£îqï ‘·s¡Tyê‘· Äj·Tq e<ä› n+<äs¡÷ u…’‘Y #˚XÊs¡T. Ä $<Ûä+>±
nMTsY ñqï+‘·ø±+ u…’‘Y |ü<ä∆‹ ø=qkÕ–+~. <ëì ‘·s¡Tyê‘· nMTsY Hêj·T≈£î&ÉT
˝Òìø±s¡D+>± <ëìì e~*y˚XÊs¡T.
nãT›˝≤¢Vt≤ _Hé ñeTsY s¡õ. >±s¡T ˇø£kÕ] nãT›˝≤¢Vt≤ _Hé eTT˝≤¢ >±]
<ä>∑Zs¡≈£î e#êÃs¡T. Äj·Tq ≈£Ls=Ãe&ÜìøÏ <äT|üŒ{Ï |üs¡#·+&ç nì nãT›˝≤¢ _Hé
eTT˝≤¢ >±s¡T ‘·qyê]øÏ #ÓbÕŒs¡T. n+<äT≈£î nãT›˝≤¢_Hé ñeTsY s¡õ. >±s¡T Ç˝≤
nHêïs¡T.ªH˚qT ≈£Ls√Ãe&ÜìøÏ sê˝Ò<äT, H˚qT $qï≥Te+{Ï Á|üeø£Ô eTTVü≤eTà<é dü.>±s¡T
#Ó|æŒq ˇø£ Vü≤BdüT yês¡ÔqT $ì|æ+#· &ÜìøÏ e#êÃqT. Á|üeø£Ô. dü. >±s¡T Ç˝≤
‘Ó*ù|yês¡T. ªme¬s’‘˚ ‘·q #˚‹ì X¯|ü<∏ä+ qT+∫ yÓqTø£≈£î rdüT≈£îHêïs√ n‘·qT
Á|üﬁ¯j·T+ ‘·s¡Tyê‘· <˚e⁄&çì ø£*dæq|ü⁄Œ&ÉT n‘·ì e<ä› m≥Te+{Ï Ä<Ûës¡+ ñ
+&É<äT. eT]j·TT me¬s’‘˚ X¯|ü<∏ä+ #˚j·T≈£î+&Ü eTs¡DÏkÕÔs√ n‘·ì eTs¡D+ nC≤„q
ø±+ Hê{Ï eTs¡D+ ne⁄‘·T+~.(düVæ≤ eTTdæ¢+ øÏ‘êãT˝Ÿ Çe÷s¡‘Y.) Ç~ Á|üeø£Ô>±]
e÷≥. ø£qTø£ u≤>± Ä˝À∫+#·+&ç.
Ç~ Á|ü|ü+#· $wüj·T+ ø±<äT. eTq+ ˇø£kÕ] qwüºb˛‘˚ eT∞¢ dü]~<äT›
ø√e&ÜìøÏ. Ç~ eTs¡D≤q+‘·s¡ J$‘· $wüj·T+.nø£ÿ&É eTq≈£î eTq ‘·*¢ ,<ä+Á&ç,
uÛ≤sê´, |æ¢T, ùdïVæ≤‘·TT, ã+<ÛäTe⁄T, eTVü‰qTuÛ≤e⁄T, >∑Ts¡Te⁄T, e©T
mes¡÷ ‘√&ÉTsês¡T. mes¡÷ ø±bÕ&És¡T. eT∞¢ J$‘·+ n+≥÷ Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ
sêeTT. ø£qTø£ <˚e⁄ìøÏ uÛÑj·T|ü&ç Ä˝À∫+∫ Ä#·]+#·+&ç. á $wüj·÷ìï+{Ï
kÕsê+X¯+ @eTq>± !
` eTq n+<ä] <˚e⁄&ÉT ˇø£&˚. n‘·qT ˇø£ n<äèX¯´ X¯øÏÔ. eTqyÓTe«s¡÷ n‘·ìì
#·÷&É˝ÒeTT. ø£qTø£ #·÷&Éì s¡÷bÕìøÏ, Äø±sêìï ÄbÕ~+∫ <˚e⁄ìøÏ düVü≤es¡TÔT>±
me]˙ Äsê~Û+#·≈£L&É<äT.
` Á|üeø£ÔT >±ì, dü‘Y|ü⁄s¡TwüßT>±˙, e© (<Ó’ee÷sêZìï ìj·TeT+>± nqTdü]+∫
<˚e⁄ìøÏ Á|”‹bÕÁ‘·TT nsTTq yês¡T)>±˙, Ç‘·s¡T˝…es¡÷ á düèwæºì
‘·j·÷s¡T#˚j·T˝Ò<äT. ø£qTø£ yês¡T <˚e⁄ﬁ¯ó¢ ø±˝Òs¡T, <˚e⁄ì <ä>∑Zs¡ eTqqT ø±bÕ&Éq÷
˝Òs¡T. ø£qTø£ düs¡«düèwæºì düèwæº+∫ ìj·TeTã<ä∆+>± q&ÉT|ü⁄‘·Tqï n+<ä] <˚e⁄&ÉT
ˇø£ÿ&˚. eTqeT+‘ê n‘·ìH˚ Äsê~Û+#ê*.
` e÷qe⁄qT |üØøÏå+#·&ÜìøÏ Á|ü|ü+#·+˝ÀøÏ |ü+|æ+#ê&ÉT.eT]j·TT Ç;¢wüß

(ôw’‘êHé)ì eTq |üØø£å ø√dü+ ñ+#ê&ÉT. mes¡T <˚e⁄ì Ä»„qT bÕ{ÏkÕÔs√,
mes¡T Ç;¢wüß (ôw’‘êHé)qT nqTdü]kÕÔs√ #·÷&É{≤ìøÏ.
` eT+∫ e÷s¡Z+ (<Ó’ee÷s¡Z+), #Ó&ÉTe÷s¡Z+ (Ç;¢wüß, ôw’‘êHé e÷s¡Z+) @$T{À
‘Ó*j·TCÒdæ Á|ü»qT ôV≤#·Ã]+#·&ÜìøÏ Á|ü‹ ø±+˝ÀqT‘·q Á|üeø£ÔqT |ü+|æ
yê] <ë«sê eTTøÏÔ (dü«s¡Z+) bı+<˚ e÷s¡Z+, e÷s¡ZÁuÛÑwüº‘·«+ (qs¡ø£+) qT+∫ ø±bÕ&Éã&˚
Jeq $<Ûëq+ (BHÓ wü]j·T‘Y) ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT.
` ø=+‘· eT+~ Á|üeø£Ô <ë«sê <Ó’e Á>∑+<∏ëqT ≈£L&Ü ne‘·]+|üCÒXÊ&ÉT.
` ∫e] Á|üeø£Ô>±, Á|üﬁ¯j·T+ dü+uÛÑ$+∫ á |üP]Ô Á|ü|ü+#·+ HêX¯q+ #Ó+<˚s√E
es¡≈£î |ü⁄fÒº e÷qe⁄+<ä]ø° e÷s¡Z<äs¡Ùq+ #·÷|ü&ÜìøÏ eTTVü≤eTà<é dü.n.dü. >±]ì
n+‹eT Á|üeø£Ô>± eT]j·TT Á|üﬁ¯j·T+ es¡≈£î Ä#·]+#ê*‡q Á>∑+<∏ä+>± KTsêHéqT
ne‘·]+|üCÒXÊ&ÉT.
` <˚e⁄&ÉT KTsêHé <ë«sê ‘·q Ä»„qT, eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.<ë«sê Jeq $<Ûëq
e÷s¡Z+ (BHÓ wü]j·T‘Y)qT ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT. <ëìH˚ ÇkÕ¢+ e÷s¡Z+ n+{≤s¡T. <˚e⁄ì
<ä>∑Zs¡ ÇkÕ¢+ ‘·|üŒ eTπs $<Ûëq+ d”«ø£]+#·ã&É<äT.
` <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nì, eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T <Ó’eÁ|üeø£Ô nì, <Ó’e Á>∑+<∏ä+
KTsêHé nì $X¯«dæ+∫ <Ó’ee÷s¡ZyÓTÆq ÇkÕ¢+ Á|üø±s¡+ Jeq+ >∑&çù| yê]ì
ªeTTdæ¢+µ n+{≤s¡T. Ç~≈£L&Ü <˚e⁄&ÉT ‘·q Á>∑+<∏ä+˝À $XÊ«düT≈£î ô|{Ïºq ù|s¡T.
` á $<Ûä+>± $X¯«dæ+∫q eTTdæ¢+ düeT÷Vü‰ìï ª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéµ n+{≤s¡T.
` Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±] ø±+˝Àq÷, ‘·s¡Tyê‘· n‘·ìnqT#·s¡T (düVü≤u≤)
ø±+˝Àq÷, ‘·s¡Tyê‘· 12 eT+~ K©bòÕ (nMTsY) ø±+ es¡≈£î eTTdæ¢eTT+‘ê
ˇπø es¡Z+>± ª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéµ>± ñ+&˚yês¡T.
` eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±s¡T ∫e] Á|üeø£Ô ø£qTø£, yê] ‘·s¡Tyê‘· eTs√ Á|üeø£Ô
sê&ÉT>∑qTø£, eTTdæ¢+ esêZìøÏ Hêj·Tø£‘·«+ eVæ≤+#·&ÜìøÏ K©bòÕ (nMTsY) ñ
+&Üì <˚e⁄&ÉT (n˝≤¢Vt≤) KTsêHé˝À ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT. eT]j·TT Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±]
ø±+˝ÀqT nMTsYqT ìj·T$T+#˚yês¡T. Ä $<Ûä+>± 12e K©bÕ es¡≈£î
Á|ü|ü+#·+˝Àì eTTdæ¢++‘ê ˇπø es¡Z+ ª»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHéµ>± ñ+&˚yês¡T.
H˚&ÉT ≈£L&Ü n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ Ä»„≈£î, Á|üeø£Ô dü.n.dü. jÓTTø£ÿ düTqï‘Y≈£î yê{Ï
$Teì∫Ã, >ös¡$+∫, yê{Ï˝À m˝≤+{Ï e÷s¡TŒ ˝Ò≈£î+&Ü yê{Ïì ‘·÷.#·.
‘·|üŒ≈£î+&Ü Ä#·]düTÔqï düeT÷Vü≤+ »e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé»e÷‘·T˝Ÿ eTTdæ¢MTHé e÷Á‘·y˚T.

ø£qTø£ k˛<äs¡T˝≤¢sê Ç+<äT˝À Á|ü‹ $wüj·T+ n˝≤¢Vt≤ jÓTTø£ÿ
Ä»„, KTsYÄHé Á|üø±s¡+, <Ó’e Á|üeø£Ô >±] dü<ë#ês¡+ düTqï‘Y Á|üø±s¡+ |üP]Ô ÇkÕ¢+
<Ûäs¡à+ô|’ Ä#·]+#·&É+ #·÷|üã&ç+~. <˚e⁄&ÉT dü‘·ýÓTÆq <Ûäs¡àe÷s¡Z+, e÷qe
Jeq$<Ûëq+, Ä<Ûësê‘√ düVü‰ dü$es¡+>± MT eTT+<äT≈£î ‘Ó#êÃ&ÉT. ndü‘·´
e÷s¡Z+ e÷qe⁄T ø£*Œ+#·T≈£îqï e÷s¡Z+ @$T{À MT≈£î ‘Ó*dæ+~. Çø£
Ä˝À∫+#·Tø=ì Ä#·]+#˚ ìs¡íj·T+ <˚e⁄&ÉT MT ô|’H˚ e~*ô|{≤º&ÉT. dü‘·é÷sêZìï
Ä#·]+∫ dü«s¡Z+ bı+<ë˝À, dü‘·é÷sêZìï ìsêø£]+∫ qs¡ø£+ bı+<ë˝À MT
#˚‘·T˝À¢H˚ ñ+#ê&ÉT. u≤>± Ä˝À∫+#·+&ç. eTqdüT‡ dü‘·é÷s¡Z+ yÓ’|ü⁄ ˝≤>∑T‘·÷
ñ+≥T+~ m+<äTø£+fÒ <ëìì ‘·j·÷s¡T#˚dæ+~ <˚e⁄&˚ø£qTø£, n~ ì»+ yÓ’ù|
#·÷|ædüTÔ+~. Ç;¢wüß ø√]ø£ <ë«sê s¡+>∑Ts¡+>∑T Á|ü|ü+#·+, ù|s¡T Á|ü‹wüºT,
e+X¯>ös¡e+ n+≥÷ e÷s¡ZÁuÛÑwüº‘·«+ yÓ’|ü⁄ ˝≤>∑T‘·÷ ñ+≥T+~. m+<äTø£+fÒ n~
eTq |üØø£åø√dü+ |ü⁄{Ïº+∫+~. <ëì‘√ bÕ≥T eTq*ï qs¡ø±ìøÏ rdüTø=ì b˛e&ÜìøÏ
Á|üj·T‹ïdü÷Ô ñ+≥T+~. ø£qTø£ ø√]ø£qT nD∫ ø±düÔ düVü≤q+eVæ≤+∫, dü‘·é÷s¡Z+ô|’
Ä#·]ùdÔ XÊX¯«+‘·+>± dü«s¡Z+˝À ñ+{≤eTT.(ÇHécÕ n˝≤¢Vt≤)
ø£qTø£ Á|ü|ü+#·|ü⁄ e÷qe⁄+<ä]ø° e÷ $qï|ü+ eT]j·TT ÄVü‰«qy˚TeTq>±
düø£ Jesê•˙, eTq+<ä]˙ á düs¡«düèwæº˙ düèwæº+∫ n‘·´+‘· ìj·TeTã<ä∆+>±
q&ÉT|ü⁄‘·Tqï eTq+<ä] <˚e⁄&ÉT ˇø£ÿ&˚ nì $X¯«dæ+∫, eTTVü≤eTà<é Á|üeø£Ô dü.n.dü.>±s¡T
eTq≈£î e÷s¡Z<äs¡Ùø£+ #·÷|ü&ÜìøÏ, qs¡ø£+ qT+&ç s¡øÏå+|üã&É&ÜìøÏ <˚e⁄&ÉT |ü+|æq
∫e] Á|üeø£Ô nì, Ä Jeqe÷s¡Z+ ªÇkÕ¢+µ nì $X¯«dæ+∫ dü‘êÿsê´T #˚dæ,
XÊX¯«‘·yÓTÆq dü«s¡Z+ bı+<ëì ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT. Çìï ì<äs¡ÙHêT, Ä<ÛësêT
eTq eTT+<äT ñqï|üŒ{Ïø° dü‘ê´ìï ‹s¡düÿ]+∫, eTq+ eTq |üPØ«≈£î |ü<ä∆‹H˚
bÕ{ÏkÕÔeTì <˚e⁄ìøÏ s¡÷bÕT ø£*Œ+∫, kÕ{Ï ø£*Œ+∫, eTq+ ø£*Œ+#·Tø=qï
Á|ü‹eTqT Äsê~Ûdü÷Ô ñ+fÒ, ˝Ò<ë <˚e⁄ì $X¯«dæ+∫ ≈£L&Ü dü‘·TŒs¡Twüß düe÷<ÛäTT,
<äsêZqT Äsê~Ûdü÷Ô ñ+fÒ $X¯«dæ+#·eTì mes¡÷ ãe+‘·+ #˚j·Ts¡T. ø±˙
eTq+ #·ìb˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· rs¡TŒ~Hêq <˚e⁄ì •ø£å qT+&ç mes¡÷ ø±bÕ&É˝Òs¡qï
yêdüÔyêìï ≈£L&Ü Á>∑Væ≤+#êì ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT.
<˚e⁄&ÉT ≈£L&Ü KTsêHé Á>∑+<∏ä+˝À Ç˝≤ ‘Ó*j·TCÒXÊ&ÉT.
˝≤ ÇÁø±Vü≤ |òæB›Hé.
<Ûäs¡àe÷s¡Z+˝À m˝≤+{Ï ãe+‘·+ ˝Ò<äT. ãe+‘·+>± $XÊ«dü+

Á|ükÕ~+#˚≥≥¢sTT‘˚ á Á|ü|ü+#·+˝À @ ˇø£ÿ e÷qe⁄&ÉT ≈£L&Ü n$XÊ«dæ (dü‘ê´ìï
‹s¡düÿ]+#˚yês¡T)>± ñ+&És¡T. ø±˙ n|üð&ÉT |üØø£å nH˚<˚ ñ+&É<äT. ø£qTø£ e÷
ì<äs¡ÙHêqT, düèwæº˝Àì Ä<ÛësêqT #·÷∫ uÛÑj·TuÛÑ≈£îÔT ø£*–qyê]πø y˚TeTT
$XÊ«kÕìï Á|ükÕ~kÕÔeTT. n˝≤+{Ïyê]øÏ eTs¡D+ ‘·s¡Tyê‘· $XÊyÓTÆq dü«s¡Z
eHê˝À Á|üy˚•+|üCÒkÕÔeTTµµ n+≥THêï&ÉT <˚e⁄&ÉT. ø£qTø£ eTq+ dü«j·T+>±
dü‘ê´ìï nH˚«wæ+∫, Ä#·]+∫qf…Æ¢‘˚ <ëì |òü*‘·+>± dü«s¡Z+ eTqπø _ÛdüTÔ+~.
˝Ò<ë dü‘ê´ìï ‹s¡düÿ]+∫qf…Æ¢‘˚ <ëì |òü*‘·+>± qs¡ø£ •ø£å eTqπø ñ+≥T+~.ø±˙
<˚e⁄ìøÏ m≥Te+{Ï qwüº+ ñ+&É<äT. ø£qTø£ XÊX¯«‘·yÓTÆq dü«s¡Z+ø±yê˝À, ˝Ò<ë ø=ìï
s√E á Á|ü|ü+#·|ü⁄ s¡+>∑T J$‘·|ü⁄ Äø£s¡¸D˝À |ü&ç ˝Òø£ düe÷»+˝À >ös¡yêìøÏ
b˛sTT XÊX¯«‘·yÓTÆq qs¡ø£+ bı+<ë˝À <˚e⁄&ÉT eTqπø ùd«#·Ã¤>± e~* y˚XÊ&ÉT.
¬s+&ÉT <ës¡T÷ eTqeTT+<äT ñ+#ê&ÉT. ø£qTø£ eTq Çwüº+. Çe˙ï <˚e⁄ì $wüj·÷T.
Ç+<äT˝À m˝≤+{Ï ãe+‘·+>±˙, $yê<ëT>±˙, $eTs¡Ù÷, yê<√|üyê<ë÷,
»>∑&Ü÷ ˝Òe⁄. ÇwüºeTT+fÒ Ä#·]+#·e#·TÃ, Çwüº+˝Ò≈£î+fÒ eTq Çwü ºÁ|üø±s¡+
eTT+<äTqT+∫ #˚düTÔqï |ü<ä∆‹H˚ Ä#·]+#·e#·TÃ. Ä˝À∫+#·+&ç. dü‘ê´ìï Á>∑Væ≤+∫
eTqeT+<äs¡+ dü«s¡Z+˝À Á|üy˚•+#˚ uÛ≤>∑´+ bı+<ëì ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT. <˚e⁄&ÉT
eTq+<ä] |üPs¡«|ü⁄ ‘·|üðqT ø£å$T+∫ $T–*q J$‘·+˝ÀHÓ’Hê dü‘·´e÷s¡ZyÓTÆq
ªÇkÕ¢+µô|’ Ä#·]+#˚ uÛ≤>∑´+ Á|ükÕ~+#êì n˝≤¢Vt≤qT ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT.
(ÄMTHé)
dü÷#·q :dü÷#·q :dü÷#·q :dü÷#·q :dü÷#·q :ªÇkÕ¢+µ n+fÒ Á|üdüTÔ‘·+ eTq ø£ﬁ¯¢ eTT+<äTqï eTTdæ¢+T>± |æTeã&˚
k˛<äs¡TT Ä#·]düTÔqï~ e÷Á‘·+ ø±<äT nì Á>∑Væ≤+#·+&ç. ªÇkÕ¢+µ jÓTTø£ÿ ì»yÓTÆq
Jeqe÷s¡Z+ <˚e⁄&ÉT |ü+|æq |ü$Á‘·yÓTÆq ªKTsêHéµ Á>∑+<∏ä+˝À eT]j·TT <Ó’eÁ|üeø£Ô
eTTVü≤eTà<é dü.n.dü.>±] dü<ë#·s¡D (düTqï‘Y) e÷s¡Z+˝À ñ+~. ø£qTø£ ìwüŒø£åbÕ‘·+>±
KTsêHé Á>∑+<∏ëìï #·~$ ns¡ú+ #˚düTø=ì n˝≤+{Ï J$‘êìï Ä#·]+#· edæq~>±
$»„|æÔ #˚düT≈£î+≥THêïeTT. H˚{Ï ø=+‘· eT+~ eT‘√Hêà<äT ˝Ò<ë nC≤„qT Ä#·s¡D
#·÷dæ Ç<˚ ªÇkÕ¢+µ nì nH˚ø£ eT+~ ÁuÛÑeT |ü&ÉT‘·THêïs¡T. ø±˙ Á|ü$Á‘·yÓTÆq
~e´KTsêHé #·~$‘˚ ìC≤ìC≤T MTπø ‘ÓTkÕÔj·Tì ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT. á
|ü⁄düÔø£+˝À <˚e⁄ì dü÷≈£îÔT ñHêïsTT ø£qTø£ Bìì ÁøÏ+<ä |ü&˚j·T&É+ >±˙, n|ü]X¯ó
ÁuÛÑ Á|ü<˚XÊ˝À¢ ñ+#·&É+ >±˙ #˚j·Tø£+&ç. nedüs¡+ nqT≈£î+fÒ C≤Á>∑‘·Ô>± ñ
+#·Tø=ì #·<äe+&ç, #·~$+#·+&ç. düe÷#ês¡+ ‘ÓTdüT≈£îHêïeTT Çø£ nedüs¡+

˝Ò<äT nqT≈£î+fÒ e÷ ∫s¡THêe÷≈£î |ü+|æ+#·+&ç Ç‘·s¡T≈£î #·~y˚ neø±X¯+
ø£*Œ+∫ eTTÁ<äD≤ Ks¡TÃqT eT]j·TT ø±–‘·+ ‘·j·÷ØøÏ ø±edæq ø£|üqT Ä<ë#˚dæ
|üsê´es¡D≤ìøÏ düVü≤ø£]+#·+&ç.
eT]ìï $esê¬ø’ dü+Á|ü~+#·+&ç.
8106568278, 9985592287
dü+ø£q+ :` j·Tdt.nVü≤à<é ({°#·sY)
düVü‰j·T≈£îT:`&Ü.eTTVü≤eTà<é Vü≤˙|òt({°∫+>¥ |òæ˝≤dü|òüsY ôdÌø±õdtº)
j·Tdt.eTTVü≤eTà<é j·÷dæHé({°#·sY)
eTTJãTsY s¡Vü‰àHé ({°#·sY)
dæ.j·Tdt.nãT›˝Ÿ U≤~sY J˝≤ì ñÁ$T(Ä*+)
j·Tdt.‘·MTyéT U≤~] (ø£+|üP´≥sY Ç+»˙sY)
j·Tdt.|”sY u≤cÕ. (&ç.{Ï.|æ)

Have you ever think about it

More Related Content

What's hot

More from Azaz Khan

Have you ever think about it