que trata de los usos y abusos del artículo

1. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ
δι᾿ αὐτῆς τῆς ἑλληνικῆς γλώττης
ΑΡΘΡΟΝ

2. Περὶ τῶν ὀκτὼ τοῦ λόγου μερῶν
καὶ περὶ ἄρθρου.
Τὰ μέρη τοῦ λόγου ὀκτὼ τυγχάνουσι· ἄρθρον1
,
ὄνομα2
, ἀντωνυμία, ῥῆμα, μετοχή, πρόθεσις,
ἐπίρρημα, σύνδεσμος. ὧν τὰ πρώτα πέντε κλιτά,
τὰ λοιπὰ δὲ τρία ἄκλιτα.
εὑρήσεις τὰ δὲ ὀκτὼ ταῦτα μέρη τοῦ λόγου ἐν τῷ
ὁμηρικῷ τῷδε στίχῳ·
πρὸς δέ με τὸν δύστηνον ἔτι φρονέοντα ἐλέαιρε.
πρός, πρόθεσις
δέ, συνδεσμός
με, ἀντωνυμία
τόν, ἄρθρον
δύστηνον, ὄνομα
ἔτι, ἐπίρρημα
φρονέοντα, μετοχή
ἐλέαιρε, ῥῆμα
ἔστι μὲν οὖν ἄρθρον μέρος λόγου κλιτόν, τῆς
κλίσεως τῶν ὀνομάτων προτασσόμενον ἢ
ὑποτασσόμενον. ὄθεν τῶν ἄρθρων τὰ μέν ἐστι
προτακτικά ὅτι προτίθεται ἐν τῇ κλίσει τῶν
ὀνομάτων·
ὁ χρυσός, ἡ θύρα, τὸ ξύλον
τὰ δὲ ὑποτακτικὰ ὅτι μετὰ τὸ ὄνομα τίθεται·
τὸ ἄρθρον, artículo
τὸ ὄνομα, nombre
ἡ ἀντωνυμία,
pronombre
τὸ ῥῆμα, verbo
ἡ μετοχή, participio
ἡ πρόθεσις, preposición
τὸ ἐπίρρημα, adverbio
ὁ σύνδεσμος, conjunción
κλιτός, declinable
ἡ κλίσις, declinación
ἄκλιτος, indeclinable
προτακτικὸν ἄρθρον,
artículo determinado
ὑποτακτικὸν ἄρθρον,
pronombre relativo
1 ἄρθρον incluye también nuestros pronombres relativos (ver más abajo).
2 ὄνομα incluye también nuestros adjetivos, como el δύστηνον del ejemplo.

3. μακάριος ἀνήρ, ὃς οὐκ ἐπορεύθη.
ψυχή, ἣ ἂν ἁμαρτάνῃ, θανάτῳ θήσεται.
ταῦτα δὲ καὶ ἀναφορικὰ λέγονται ὅτι πρὸς τὸ
προηγούμενον ὄνομα ἀναφέρονται.
ἐπεὶ δὲ τρία ἐστὶ τὰ κοινῶς τοῖς ἄρθροις καὶ τοῖς
ὀνόμασι παρεπόμενα, (γένος, ἀριθμός, πτῶσις), χρὴ
ταῦτα πρῶτον ἀκριβῶς διασαφηνίσαι.
Περὶ γενῶν
Τὰ γένη κυρίως εἰσὶ τρία· ἀρσενικόν, δι᾿ οὗ τὸ
ἄρρεν σημαίνομεν, οἷον, ὁ ἀγαθός. θηληκόν, δι᾿ οὗ
τὸ θῆλυ σημαίνομεν, οἷον, ἡ ἀγαθή. οὐδέτερον, δι᾿
οὗ μήτε ἄρρεν μήτε θῆλυ σημαίνομεν, οἷον, τὸ
ἀγαθόν.
πρὸς τούτοις κοινὸν ὄνομα λέγεται τὸ δι᾿
ἀρσενικοῦ καὶ θηλυκοῦ ἄρθρου κλινόμενον καὶ
ἄρρεν καὶ θῆλυ σημαῖνον, οἷον ὁ /ἡ ἄνθρωπος.
ἐπίκοινον, τὸ μιᾷ φωνῇ καὶ ἐνὶ ἄρθρῳ ἀρσενικῷ ἢ
θυλυκῷ δηλοῦν τὰ δύο γένη, οἷον, ὁ ἀετός, ἡ
χελιδών.
ἀμφίβολον, τὸ πότε μὲν ἀρσενικῷ ἄρθρῳ, ποτὲ δὲ
θηλυκῷ ἢ οὐδετέρῳ συναπτόμενον. οἷον, ὁ/ἡ αἰθήρ.
ὁ/τὸ ἔλεος.
σύμπαν, τὸ σημαῖνον τὰ τρία γένη. οἷον, ὁ/ἡ/τὸ
εὕριν.
ἀναφορικόν ἄρθρον,
pronombre relativo
τὸ γένος, género
ὁ ἀριθμός, número
ἡ πτῶσις, caso
ἀρσενικός, masculino
θυλικός, femenino
οὐδέτερος, neutro
κοινόν ὄνομα,
nombre
ἐπίκοινον ὄνομα,
nombre
ἀμφίβολον ὄνομα,
nombre
σύμπαν ὄνομα,
nombre

4. τρισὶ τρόποις γιγνώσκονται τὰ γένη τῶν
ὀνομάτων·
α΄. ἐκ τῆς σημασίας. τὰ γὰρ σημαίνοντα ἄνδρας
ἀρσενικά ἐστιν, οἷον, ὁ Αἰνείας. τὸ δὲ γυναῖκας,
θηλυκά, ἡ Ὀλυμπιάς.
β΄. ἐκ τῶν κλίσεων. τὰ γὰρ τῆς πρώτης τῶν
ἁπλῶν3
ἀρσενικά ἐστιν, ὁ ταμίας, ὁ ποιητής. τὰ δὲ
τῆς δευτέρας, θηλυκά, ἡ Μοῦσα, ἡ τιμή.
γ΄. ἐκ τῶν ἄρθρων ἢ ἐπιθέτων τοῖς ὀνόμασι παρὰ
τῶν συγγραφέων προσαπτομένων4
, οἷον,
ἀπόλλυμαι ὑπὸ τῶν ὠδίνων, αἳ μου τὸν
ἐγκέφαλον ἀναστρέφουσιν.
ἔνθα ὁρᾷς θηλυκὸν μὲν εἶναι τὸ ὠδίν ἐκ τοῦ
ὑποτακτικοῦ ἄρθρου αἳ. ἀρσενικὸν δὲ τὸ
ἐγκέφαλος ἐκ τοῦ προτακτικοῦ ἄρθρου τόν.
εἶς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνασθαι περὶ πάτρης. τὸ
οἰωνός ἀρσενικὸν εἶναι γιγνώσκεις ὅτι ἀρσενικοῖς
ἐπιθέτοις συνάπτεται, εἷς καὶ ἄριστος.
ἡ ἀχαριστία ἐστὶν ἐπὶ πάντα τὰ αἰσχρὰ μεγίστη
ἡγεμών. ἐνθάδε βλέπεις τὸ ἡγεμών κοινοῦ γένους
εἶναι ὅτι καὶ θηλυκῷ ἐπιθέτῳ σύνεστι.
Περὶ ἀριθμῶν
ἀριθμοὶ δὲ τρεῖς· ἑνικός, δι᾿ οὗ ἓν πρᾶγμα
σημαίνομεν, οἷον, ὁ λύκος. δυϊκός, δι᾿ οὗ δύο μόνα
σημαίνομεν, τὼ λύκω. πληθυντικός, δι᾿ οὗ καὶ δύο
τὸ ἐπίθετος ὄνομα,
el adjetivo
ἐνικός, singular
πληθυντικός, plural
δυϊκός, dual
3 τὰ γὰρ τῆς πρώτης τῶν ἁπλῶν. Habrá que esperar a la clasificación de las declinaciones
para entender esta terminología.
4 Al ser en gran parte una convención de la lengua, el género de muchas palabras se debe
aprender recurriendo a los textos.

5. καὶ πλείω δηλοῦμεν, οἱ λύκοι.
σημειώσῃ γοῦν ὅτι τοῖς δυϊκοῖς σπανίως χρῶνται
οἱ λογογράφοι. εἰώθασι γὰρ καὶ διπλοῦν ἀριθμὸν
διὰ τῶν πληθυντικῶν ἐκφέρειν, δύο ἄνδρες, δυσὶν
ὀφθαλμοῖς, δύο πόδας.
Περὶ πτώσεων
αἱ δὲ πτώσεις πέντε· ὀνομαστική, αἰτιατική,
γενική, δοτική καὶ κλητική. ὧν ἡ μὲν ὀνομαστικὴ
ὀρθὴ καὶ εὐθεία προσαγορεύεται. βουλόμενοι γὰρ
κατ᾿ εὐθεῖαν ὀνομάσαι τὰ πράγματα ταύτῃ
χρώμεθα, οἷον, θέλοντες δηλοῦν τὸν ἄνθρωπον τί
ἐστιν ἢ τὶ πράττει λέγομεν·
ὁ ἄνθρωπός ἐστι λογικός, ὁ ἄνθρωπος νοεῖ καὶ
διαλέγεται.
αἱ δὲ λοιπαὶ τέτταρες λέγονται πλάγιαι ὅτι πλαγίως
τὴν οὐσίαν σημαίνουσι, οἷον, βουλόμενοι περὶ
ἀνθρώπου δηλοῦν τι πλαγίως λέγομεν·
μέμνημαι τοῦ ἀνθρώπου, βοηθήσω τῷ ἀνθρώπῳ.
διὸ καὶ αὖται μόναι κυρίως εἰσὶ πτῶσεις ὅτι ἀπὸ
τῆς ὀρθῆς ἀμηγέπως ἐκπίπτουσιν. ἡ δὲ ὀνομαστικὴ
καταχρηστικῶς εἴωθε λέγεσθαι πτώσεις.
ὀνομαστική (πτῶσις),
caso nominativo
αἰτιατική (πτῶσις),
caso acusativo
γενική (πτῶσις),
caso genitivo
δοτική (πτῶσις),
caso dativo
κλητική (πτῶσις),
caso vocativo
εὐθεία (πτῶσις),
caso recto
πλαγία (πτῶσις),
caso oblicuo

6. ὀνομασίαι τῆς ὀνομαστικῆς5
α΄. δρῶσα6
. ὁ διδάσκαλος τύπτει.
β΄. πάσχουσα7
. ὁ μαθητὴς τύπτεται.
γ΄. οὐδέτερα8
. ὁ βασιλεὺς ὑγιαίνει.
ὀνομασίαι τῆς γενικῆς
α΄. πατρική9
. Ἀλέξανδρος ὁ τοῦ Φιλίππου.
β΄. κτητική10
. ὁ ἀγρὸς τῆς χώρας.
γ΄.ὡς κτητική. φάρμακον θεραπευτικὸν δήγματος.
δ΄. πονηματική11
. Ἰλίας τοῦ Ὁμήρου.
ε΄. ὕλης σημαντική12
. εἴδολον χαλκοῦ.
ς΄. τιμήματος σημαντική13
. ἵππος δέκα χρυσίων.
ζ΄. χρόνου σημαντική. νυκτός καὶ ἡμέρας
προσεύχεται.
η΄. διαστήματος σημάντική. ἀπέχει σταδίων
τριῶν.
θ΄. συγκριτική14
. Ἀχιλλεὺς γενναιότερος Αἴαντος.
ι΄. ὑπερθετική15
. ∆ημοσθένης πάντων ῥητόρων
δεινότατος.
5 Estas etiquetas de los distintos valores de los casos es uno de esos despropósitos clásicos de
cualquier gramática griega. En nuestro caso, si no para otra cosa, nos servirán al menos
para aprender algo de vocabulario. No las incluyo en la lista de vocabulario.
6 δρᾶν, hacer.
7 πάσχειν, sufrir.
8 Ni activa ni pasiva, es decir, indicador de estado. Por supuesto, estos valores no los indica
el caso, como dice el autor, sino el verbo.
9 πατρική, de parentesco. (de padre, más concretamente)
10 κτητική, posesivo. (κτᾶσθαι, poseer)
11 πονηματική, de autoría. πονεῖν, esforzarse.
12 ὕλης σημαντική, que indica materia (ὕλη)
13 τιμήματος σημαντική. τιμή, precio.
14 συγκριτική, de comparativo (συγκρίνειν, comparar)
15 ὑπερθετική, de superlativo.

7. ια΄. συντακτικὴ16
ὀνόματος. πλήρης πνεύματος.
ιβ΄. συντακτικὴ ῥήματος. κράτει τῆς γλώττης.
ιγ΄. συντακτικὴ προθέσεως. μετὰ τῶν φίλων.
ιδ΄. συντακτικὴ ἐπιρρήματος. ποῦ γῆς; φεῦ τῆς
ἀχαριστίας.
ιε΄. διαιρετική17
. οἱ σοφοὶ τῶν Ἑλλήνων.
ις΄. ἐλλειπτική ἢ συνεκδοχική18
. θαυμάζω σε τῆς
ἀρετῆς. λείπει ἕνεκα.
ιζ΄. ἀπολελυμένη19
. ἤστραψε περιπατοῦντός μου.
ὀνομασίαι τῆς δοτικῆς
α΄. ὀργανική20
. τῇ μαχαίρᾳ κόπτω.
β΄. τρόπου σημαντική. χαρᾷ μεγάλῃ
προσέρχομαι.
γ΄. χαριστική21
. ἄλλοις πλουτεῖ ὁ φειδωλός.
δ΄. ὑπερβολῆς σημαντική. τῇ σοφίᾳ πάντων
διαφέρει.
ε΄. χρόνου σημαντική. τῷ καιρῷ ἐκείνῳ.
ς΄. διαστήματος σημαντική. ἀπέχει τρισὶ
σταδίοις.
ζ΄. τιμήματος σημαντική. αἴματι ὤνιος ἡ ἀρετή.
η΄. κτητικὴ κατὰ ἀντίπτωσιν22
. ἴδον σοι τὸν φίλον,
16 συντακτικὴ, este término corresponde a nuestra idea de régimen (caso que siempre sigue
a cierto tipo de sustantivos, adjetivos, verbos, etc)
17 διαιρετική, partitivo. (διαιρεῖν, dividir, partir)
18 ἐλλειπτική ἢ συνεκδοχική. El término sinécdoque indica la elisión de una palabra com-
pleta. Para la elisión de elementos concretos dentro de una palabra se usan varios términos
(ἀφαίρεσις, ἄρσις, συστολή, συγκοπή, συναλοιφή, ἔλλειψις, παρέλλειψις, ἔκθλιψις y
ἀποκοπή) que veremos más adelante.
19 ἀπολελυμένη, absoluto. (ἀπολύειν, soltar)
20 ὀργανική, instrumental, de ὄργανον.
21 χαριστική, de χάρις, favor. Creo recordar que este valor se suele etiquetar como dativo
de provecho.
22 ἀντίπτωσιν, la antíptosis es, como indica la palabra, el uso de un caso por otro. En este
caso, muy cercano al dativo posesivo.

8. ἀντὶ τὸν φίλον σου.
θ΄. ὀνόματος συντακτική. ὅμοιος τῷ πατρί.
ι΄. ῥήματος συντακτική. βοήθει τοῖς πένησι.
ια΄. προθέσεων συντακτική. ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν
τῇ γῇ.
ιβ΄. ἐπιρρήματος συντακτική. ἄμα τῷ Ἰωάννῃ.
ιγ΄. συνεκδοχική ἢ ἐλλειπτική. τόξα ὤμοισιν ἔχων.
λείπει ἐν.
ὀνομασίαι τῆς αἰτιατικῆς
α΄. χρόνου σημαντική. ἐβασίλευσε ἔτη τρία.
β΄. διαστήματος σημαντική. τρεῖς σταδίους
ἀπέχει.
γ΄. ῥήματος συντακτική. ἀγαπήσεις Κύριον τὸν
θεόν.
δ΄. προθέσεως συντακτική. μετὰ τὸν
κατακλυσμόν.
ε΄. συνεκδοχική ἢ ἐλλειπτική. ἀλγῶ τῆν κεφαλήν.
ξανθὸς τας τρίχας. Ἕλλην τὸ γένος, ἔνθα νοεῖται ἡ
κατὰ.
Περὶ τῆς ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ
τοῦ ἄρθου τοῦ προτακτικοῦ.
α΄. χρώμεθα τοῖς προτακτικοῖς ἄρθροις εἰς δήλωσιν
ὡρισμένου τινὸς πράγματος. εἰ γὰρ λέγοι τις
ἄνθρωπος ἧκεν
ἄδηλον τίνα ἄνθρωπον λέγει. εἰ δὲ λέγοι
ὁ ἄνθρωπος ἧκε

9. δήλον ὅτι λέγει προεγνωσμένον καὶ διωρισμένον
τινά. ὡσαυτὼς,
δός μοι τὸ βιβλίον.
ἰδόντες τὸν ἀστέρα καὶ ἐλθόντες εἰς τῆν οἰκίαν,
εὗρον τὸ παιδίον.
χρώμεθα τοῖς αὐτοῖς καὶ εἰς διάκρισιν ἢ
σαφηνισμὸν, οἷον,
ὁ λαγὼς ὁ θαλάσσιος
πρὸς αντιδιαστολὴν τοῦ χερσαίου.
τὰς ἡδωνὰς θήρευε, τὰς μετὰ δόξης.
τὸν γέροντα οἶσθα, τὸν πάνυ γεγηρακότα, τὸν
πλούσιον Εὐκράτην.
διὸ καὶ λέγονται δευτέρας γνώσεως δηλοτικά.
πρώτη γὰρ γνώσις ἐστίν· νᾶυς ἦλθεν, ἤγουν ναῦς
τις, οὐκ οἶδα ποία. δευτέρα γνώσις μετὰ τοῦ
ἄρθρου· ἡ ναῦς ἦλθε, ἤγουν ἡ ἡμῖν προεγνωσμένη.
β΄. ἐνίοτε τίθεται ἀντὶ τῆς δεικτικῆς ἀντωνυμίας23
·
εἰ τὸ καὶ τὸ ἐποίησεν ὁ ἄνθρωπος οὗτος, οὐκ ἂν
ἀπέθανεν, ἀντὶ εἰ τοῦτο καὶ τοῦτο ἐποίησεν ὁ
ἄνθρωπος οὗτος, οὐκ ἂν ἀπέθανεν
πρὸ τοῦ, ἀντὶ πρὸ τούτου τοῦ χρόνου, ἐν τῷ πρὸ
τοῦ χρόνῳ.
23 ἡ δεικτικὴ ἀντωνυμία = οὗτος, ὅδε, ἐκεῖνος

10. οἱ ἡρώτων καὶ τὸν ἀποκρίνεσθαι λέγεται, ἀντὶ
ἐκεῖνοι ἡρώτων καὶ αὐτὸν ἀποκρίνεσθαι λέγεται.
γ΄. Ἀττικῶς εἴληπται ἀντὶ τοῦ ἐρωτηματικοῦ τίς,
τίνος·
τῷ τρόπῳ ἐνηλλάγη; ἀντὶ τίνι τρόπῳ ἐνηλλάγη;
τοῦ χάριν πάντα λέγω; ἀντὶ τίνος χάριν πάντα
λέγω;
καὶ ἀντὶ τοῦ ἀδιορίστου τις, τινός·
εἴ του φιλεῖς τὸν υἱόν, νουθέτει τοῦτον, ἀντὶ εἴ
τινος φιλεῖς τὸν υἱόν, νουθέτει τοῦτον.
εἴ τῳ θεῶν ἐπίφθονοι ἐστρατεύσαμεν, ἀντὶ εἴ
τινι θεῶν ἐπίφθονοι ἐστρατεύσαμεν.
δ΄. συντάσσεται τὰ ἄρθρα κατὰ γένος, πτῶσιν καὶ
ἀριθμὸν τοῖς ὀνομάσιν· ὁ λόγος, τὴν ἀγοράν, ὄρη τὰ
ὑψηλά. ὑπεξαιρεῖται Ἀττικῶς τὰ δυϊκὰ θηλυκά,
ἀρσενικῷ ἄρθρῳ συναπτόμενα· τὼ πόλιε, τὼ χεῖρε,
τὼ ἡμέρα, τὼ τέχνα.
ὑπεξαιροῦνται καὶ τὰ ὑποκοριστικὰ ουδέτερα,
οἷσπερ συνάπτομεν ἄρθρα θηλυκά ἢ ἀρσενικὰ κατὰ
τὸ τοῦ σημαινομένου γένος· ἡ Γλυκέριον, ἡ
∆ελφίνιον, ὁ Γναθαίον.
πολλάκις τὸ οὐδέτερον ἀρσενικῷ ἢ θηλυκῷ ὀνόματι
συναπτέται, τεχνικῶς λαμβανόμενον καὶ μάλιστα
παρὰ φιλοσόφοις· τὸ θεός, τὸ γυνή ἤγουν τὸ ὄνομα
τὸ ἐρωτηματικόν
interrogativo
τὸ ἀδιόριστον
indefinido
τὸ ὑποκοριστικόν
diminutivo

11. τοῦτο, θεός.
ε΄. ἐνίοτε προσεπινοεῖται24
τὸ ὄνομα χαριέντως25
·
τῇ μὲν τὸ ὕδωρ φέρει, τῇ δὲ τὸ πῦρ, τουτέστι, τῇ
χειρί. Μετὰ γενικῆς δὲ τιθέμενον ὑποσημαίνει ὑόν ἢ
θυγατέρα· ὁ Φιλίππου, ἀντὶ ὁ ὑιὸς τοῦ Φιλίππου.
ς΄. τὸ καὶ τὰ μετὰ γενικῆς οὐσιαστικοῦ ὀνόματος
περιφραστικῶς τὸ αὐτὸ οὐσιαστικὸν σημαίνει· τὰ
τῆς τύχης ἀντὶ ἡ τύχη. ἐνίοτε δὲ σημαίνει κτῆσιν ἢ
πράγματα· τὰ τῆς πόλεως ἀντὶ τὰ πράγματα τῆς
πόλεως, τὰ τοῦ Πλάτωνος, ἀντὶ τὰ βιβλία τοῦ
Πλάτωνος.
ζ΄. ὁμοίως καὶ μετὰ ἀπαρεμφάτου τιθέμενον τὸ
οὐσιατικὸν σημαίνει· κρεῖττόν ἐστιν τὸ σωφρονεῖν,
τουτέστι, ἡ σωφροσύνη.
η΄. τοῖς δὲ τοῖς ὀνόμασι τίς, ποῖος, πόσος, πᾶς καὶ
ταῖς ἀντωνιμίαις δεικτικαῖς τὸ προτακτικὸν ἄρθρον
οὐ συνάπτεται. οἱ Ἀττικοὶ ὅμως χαριέντως λέγουσι
τὸ τί; τὰ ποῖα; ὁ οὗτος ἐλήλυθε.
θ΄. λέγεται ἡ θέσις τοῦ ἄρθρου φυσικὴ ἢ εὐθεία
ἡνίκα ἡ πλαγία πτῶσις τίθεται μετὰ τὴν εὐθείαν,
οἷον, ὁ οἶκος τοῦ Νέστορος. ἔντεχνος δὲ ἡνίκα ἢ
ἄντεστραμμένη26
ἐστιν, οἷον τοῦ Νέστορος ὁ οἶκος,
ἢ ἐπεμβεβλημένη27
, οἷον, ὁ τοῦ Νέστορος οἶκος.
ι΄. πολλάκις τὰ ἄρθρα προτάσσεται ἐπιρρημάτων ἢ
προθέσεων καὶ κλίνεται δι᾿ ὅλων τῶν πτώσεων
χώραν ἐπιθέτων ἀναπληροῦσα· οἱ πάλαι, οἱ ὑπ᾿
τὸ ἀπαρέμφατον
el infinitivo
θέσις φυσική, εὐθεία
posición natural
θέσις ἔντεχνος
posición artificial
24 προσεπινοεῖται, se sobrentiende.
25 χαριέντως, salerosamente.
26 ἄντεστραμμένη, invertida.
27ἐπεμβεβλημένη, insertada.

12. οὐρανῳ. αἰ ἐν τῇ πόλει.
ια΄. μετὰ τῶν μέν καὶ δέ συνδεσμῶν διαίρασιν
δηλοῖ· τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν πλουτοῦσι, οἱ δὲ
πενίᾳ ζῶσιν, ἤγουν τινὲς μὲν, τινὲς δὲ. εἴποις δ᾿ ἂν
ἐν τῇ ἀυτῃ σημασίᾳ οἱ μὲν πλουτοῦσιν, οἱ δὲ
πένονται.
καὶ ὁ μὲν τῷ προσεχεῖ προηγουμένῳ ὀνόματι28
εἴωθεν ἀναφέρεσθαι, ὁ δὲ τῷ πορρωτέρῳ· κρεῖττον
δικαιοσύνη χρημάτων· τὰ μὲν γὰρ ζῶντας μόνον
ὠφελεῖ, ἡ δὲ καὶ τετελευτήσασι δόξαν
παρασκεαύζει. τοῦτο δ᾿ ὅμως ἐστὶν ὅτε29
οὐ
τηρεῖται30
.
28τῷ προσεχεῖ προηγουμένῳ ὀνόματι, el sustantivo más cercano.
29 ἐστὶν ὅτε, algunas veces.
30 οὐ τηρεῖται, no se conserva, no se da este uso.

13. Τὰ μέρη τοῦ λόγου ὀκτὼ τυγχάνουσι·
ἄρθρον, ὄνομα, ἀντωνυμία, ῥῆμα,
μετοχή, πρόθεσις, ἐπίρρημα,
σύνδεσμος.
Las partes del discurso son ocho:
artículo, nombre, pronombre, verbo,
participio, preposición, adverbio y
conjunción.
τὸ μὲν ὄνομα κλιτόν ἐστιν, τὸ δὲ
ἐπίρρημα ἄκλιτον.
El nombre es declinable, el adverbio es
indeclinable.
τῶν ἄρθρων τὰ μέν ἐστι προτακτικά,
τὰ δὲ ὑποτακτικὰ.
Unos artículos son determinados y
otros son relativos.
Τὰ γένη εἰσὶ τρία· ἀρσενικόν,
θηληκόν, οὐδέτερον.
Hay tres géneros: masculino, femenino
y neutro.
κοινὸν ὄνομα λέγεται τὸ ἄρρεν καὶ
θῆλυ σημαῖνον, οἷον ὁ /ἡ ἄνθρωπος.
Se llaman nombre común al que indica
masculino y femenino, como el
hombre, la mujer.
ἐπίκοινον ὄνομα λέγεται τὸ μιᾷ φωνῇ
καὶ ἐνὶ ἄρθρῳ τὰ δύο γένη δηλοῦν,
οἷον, ὁ ἀετός.
Se llama nombre epiceno al que indica
con una palabra y un artículo los dos
géneros, como el águila.
τὰ γένη τῶν ὀνομάτων γιγνώσκεται
τρισὶ τρόποις · ἐκ τῆς σημασίας, ἐκ
τῶν κλίσεων, παρὰ τῶν συγγραφέων.
Los géneros de los nombres se conocen
de tres maneras: por el significado, por
las declinaciones, en los escritores.
οἱ ἀριθμοὶ τρεῖς εἰσιν· ἑνικός, δυϊκός,
πληθυντικός.
Hay tres números: singular, dual y
plural.
αἱ πτώσεις πέντε εἰσίν· ὀνομαστική,
αἰτιατική, γενική, δοτική, κλητική.
Hay cinco casos: nominativo,
acusativo, genitivo, dativo y vocativo.
ἡ μὲν ὀνομαστικὴ ὀρθὴ καὶ εὐθεία
προσαγορεύεται, αἱ δὲ λοιπαὶ τέτταρες
λέγονται πλάγιαι.
El nominativo se llama recto y los
otros cuatro, oblicuos.
χρώμεθα τοῖς προτακτικοῖς ἄρθροις εἰς
δήλωσιν ὡρισμένου τινὸς πράγματος.
Usamos los artículos determinados
para mostrar una cosa determinada.
τὰ ἄρθρα συντάσσεται κατὰ γένος,
πτῶσιν καὶ ἀριθμὸν τοῖς ὀνομάσιν·
Los artículos concuerdan con los
sustantivos en género, caso y número.
ἡ θέσις τοῦ ἄρθρου λέγεται φισικὴ ἢ
εὐθεία ἡνίκα ἡ πλαγία πτῶσις τίθεται
μετὰ τὴν εὐθείαν.
La posición del artículo se llama
natural o recta cuando el caso oblicuo
se coloca después del recto.

14. ἡ θέσις τοῦ ἄρθρου λέγεται ἔντεχνος
ἡνίκα ἄντεστραμμένη ἢ
ἐπεμβεβλημένη ἐστιν.
La posición del artículo se llama
artificial cuando está invertida o
insertada.
τὰ ἄρθρα ἐπιρρημάτων ἢ προθέσεων
προτάσσεται χώραν ἐπιθέτων ἀναπλη-
ροῦσα.
Los artículos se colocan delante de
adverbios y preposiciones, cumpliendo
la función de nombres.
τὸ ἄρθρον μετὰ τῶν μέν καὶ δέ
συνδεσμῶν διαίρασιν δηλοῖ.
El artículo con las conjunciones μέν y
δέ indica división.