Gedrag (h)erkennen en beïnvloeden

1. Communicatie & gedrag
(h)erkennen, analyseren &
beïnvloeden

2. De ijsberg van gedrag
Zeebodem
Concreet
waarneembaar
gedrag
Gedrag dat voortkomt
uit gedachten
en gevoelens
Waterlijn
Gedrag dat voortkomt
uit principiële overtuiging

3. O
Het structurele model van ego-toestanden
Gedrag, gedachten en gevoelens, vanuit de
kinderjaren herhaald.
Gedrag, gedachten en gevoelens die een
directe respons zijn op het hier-en-nu.
Gedrag, gedachten en gevoelens
overgenomen van ouders of ouderfiguren.
Ref: Eric Berne (1961)© 2001 EduGraphics
Ouder ego-toestand
Volwassene ego-toestand
Kind ego-toestand
V
K

4. • moralistisch
• opstandig
• gehoorzaam
• niet oordelend
• nieuwsgierig
Kritische Ouder
Rebellerend Kind
Aangepast Kind
Vrij Kind
Volwassene
Voedende Ouder
• autoritair
• oordelend
• klagend
• passief
• begrijpend
• steunend
• aanmoedigend
• verzorgend
• geruststellend
• realistisch
• zelfverzekerd
• geïnteresseerd
• ruimdenkend
• spontaan
• speels
• energiek
Ref: Woollams and Brown (1978)
RK
AK
VK
KO VO
V
Het functionele model van ego-toestanden

5. Complementaire
(parallelle) transacties
Het antwoord op de stimulus is passend en zoals verwacht.
De communicatie is open en kan doorgaan.
“Kinderen zijn
tegenwoordig lui!”
“En ze zijn
allemaal verslaafd!”
“Hoi, hoe is het?” “Goed, dankje.”
O
V
K
O
V
K
O
V
K
O
V
K
P
R
P
R
© 2001 EduGraphics Ref: Eric Berne (1975)
P - prikkel
R - respons
O - ouder
V - volwassene
K - kind

6. “Ik vind jou
heel leuk!”
“Ik vind jou
ook leuk!”
“Waar is dat
rapport?”
“H.. H.. Het spijt me.
Het is nog niet af.”
O
V
K
P
R
RP
O
V
K
O
V
K
O
V
K
© 2001 EduGraphics Ref: Eric Berne (1975)
P - prikkel
R - respons
Complementaire
(parallelle) transacties -vervolg-

7. Kruistransacties
Het antwoord op de stimulus is niet zoals verwacht.
De communicatie stopt of verandert.
“Laten we
gek doen!”
“Goedenmorgen
hoe is het?”
“Ik voel me niet
echt lekker.”
O
V
K
O
V
K
O
V
K
O
V
K
P
R
R
P
O
V
K
O
V
K
RP
© 2001 EduGraphics Ref: Eric Berne (1975)
“Wat eten we?” “Val me niet
lastig!”
“Kun je nou nooit
serieus zijn?”
P - prikkel
R - respons

8. Transacties met bijbedoelingen
Het overbrengen van twee boodschappen tegelijkertijd:
“Hoe vond je
mijn rapport?”
“Het was goed.”
“Wilt u even binnen-
komen voor
een bakkie?”
“Ja, lekker een kopje
koffie.”
Dubbele transactie
O
V
K
O
V
K
S s
R s
S p
R p
(‘t Was niet echt
goed he?)
(Ik wil even alleen
met je zijn.)
(Ik wil ook alleen
met jou zijn.)
(Ik vond ‘t
niet echt goed.)
Dubbele transactie
O
V
K
O
V
K
S s
R s
S p
R p
© 2001 EduGraphics Ref: Eric Berne (1975)
openlijke boodschap - sociaal niveau
verborgen boodschap - psychologisch niveau

9. Transacties
• Complementaire, parallelle transactie; voldoet aan de
verwachtingen
• Kruistransactie; voldoet niet aan de verwachtingen, patroon
wordt doorbroken
• Transactie met bijbedoelingen; heeft een open en verborgen
boodschap

10. Je eigen egogram maken
KO VO V VK AK RK
•Geef aan welke ego toestand jij het meest gebruikt, welke daarna, enz,enz.
•Geef dit aan in procenten waarbij het totaal 100 % is
•Begin met het deel waarvan je denkt dat je dat het meeste gebruikt en daarna
het deel wat je het minste gebruikt
•Maak er een van jezelf en een van een medecursist

11. Sociale diagnose
• Hoe reageren mensen meestal op jou, vanuit
welke ego-toestand?
• Wat zegt dat over jouw gedrag, vanuit welke
ego-toestand ben jij geneigd te reageren?
• Wat is het effect, resultaat hiervan?
• Wat zou je willen veranderen?