ESPAINIAKO KLIMAKLIMAREN FAKTOREAKFisikoak
 Termodinamikoak2. BATXILERGOKO GEOGRAFIAIES MUNGIA BHI  -  Irakaslea: Marije AGUILLO
ESPAINIAKO KLIMAEguraldia: Leku eta une zehatz bateko atmosferaren egoera.
Klima: Leku batean gertatu ohi diren eguraldien multzoaItsas eraginaItsas eragin zailaPenintsulako klima inguruen mapa
23º 27´Ekliptikaren inklinazioa
Eguzkiarekiko lurraren kokapena solstizioetan eta ekinozioetan. Iturria: Fernando Llorente Martínez Solsticio: Bi hemisferiotan eguzki irradiazioak berdinak dira
Espainiako Klimaren faktore geografikoakLatitudea (faktore astronomikoei lotuta)36º y 44º Ipar latitudeaKokapenaBi kontinenteen arteanBi ozeanoen arteanBi aire masa ezberdinen arteanItsasoaren eraginaForma trinkoaErliebearen kokapenaAltitudeaMesetaren bataz bestekoa:  660 m.ErliebeaAntolaketaAltitudeaOrientazioa
Temperatura del agua del mar 26 Octubre de 2008
Erliebearen EraginaFohen eraginaEuri orografikoakProzesu adiabatikoaAirea erliebe bat zeharkatzean  beste aldera pasatzen denean bere tenperatura handitu egiten da
2. FAKTORE TERMODINAMIKOAK 2.1 Zirkulazioa altueran:2.1.1 Zorrotada-korrontea 2.2 Zirkuazio azalean:2.2.1  Ekintza guneak	- Goi presioak (A)	- Behe presioak (D)2.2.2  Aire Masak2.2.3  Fronteak
Altuerako   zirkulazio  atmosferikoaAire polarra goian mantentnzen daJet Stream (9tik -11 kilometrora altueran doa)Egitura tubularra eta mendebaldetik ekialderako ibilbidea egiten du.Abiadura maximoa 150 Km/h, Goi presioak eta behe presioak banatzen dituAire zorrotada moteltzen denean uhinak sortzen dira(c eta d)Zorrotada-korrontearen eboluzioaAire polarra hegoaldean sartzen da
Zirkulazio atmosferikoa altueranJet-StreamZorrotadak urtaroko desplazamendua du eta Fronte Polarraren desplazamendua eragiten duPenintsula barruan neguan jotzen duUdan iparraldean jotzen du,  Bizkaiko itsasoko aldean soilik izaten du eragina.Udako egoeraNeguko egoera
Jet-Stream-ek uhindurak egiten dituenenan dorsalak (haize tropikalaren iparralderantzako sarrerak) etaibarrak(haize polarra hegoalderantzako jaitsierak) egiten ditu
Antizikloi potente bat nagusitzen da penintsula eta Europa erdiaren gainean. Egoera egonkor honek ez du baimentzen borraskak sartzea eta hauek Antizikoia inguratu beharko dute. Tirreno itsasoan borraska bat dago baina Antizikloia ez dio usten hurbiltzea.
2008-10-2619:00 http://www.aemet.es/es/eltiempo/observacion/satelite/masas#animacion
Gainazaleko   zirkulazio   atmosferikoaA) Ekintza guneak Goi presio atmosferikoakDinamikoakTermikoak Behe presio atmosferikoakDinamikoakTermikoakB) Aire masakC) Fronteak
ATMOSFERAREN ZIRKULAZIOAPresio handien eremu polarra  eremua Behe presioen aldea (60º)Goi presio subtropikalen eremua (30º)Ekuatoreko tximinia: presiobeheko eremua.Goi PresioakHaize hotza altueranBehe presioakHaize Beroa
Gainazaleko   zirkulazio                               atmosferikoa -1  Eragin Zentroak Presio Handiak (Antizikloiak)Presio txikiaz inguratutaHaizea erlojuaren orratzen zentzuan mugitzen daHaize hotza eta egonkorraz osatutaPresio Txikiak (Borraskak)Presio handiz inguratutaErlojuaren orratzen kontrako norantzaHaize beroa eta ezegonkorraz osatuta
Ekintza Gune termikoakBorraska edo Behe presio termikoa:Kontinentea berotzean (udan) gainazaleko airea ere    berotzen da borraska termikoa   sortzen.Antizikloi ala goi presio     termikoa:Neguan kontinentea hoztean,   airea ere hozten da (astuna    eta egonkorra) eta Antizikloi    termikoa eratzen daParapentistek ondo ezagutzen dituzte Behe presio termiko hauek. Hegaldian igotzeko primerako aukerak ematen dituzte eta
Gainazaleko   zirkulazio                            atmosferikoa - 2Antizikloien  ekintza-guneakAzoreetako antizikloia: udan iparralderantz jotzen duAtlantikoko antizikloi polarrakEskandinaviakoaEuropa kontinenteko A    termikoa (neguan)Penintsula barrukoA termikoa (neguan)
Udako egoera: Azoreetako Antizikloia iparraldean kokatzen da eguraldi egonkorra eta eguzkitsua ekartzen.
Gainazaleko   zirkulazio                            atmosferikoa - 3Penintsulako depresiokekintza guneakIslandiaIpar Atlantikoa (Eskandinabia)Afrika Iparraldekoa D termikoa (udan)Ipar ItsasokoaKontinentekoa (udan)Genoako golkokoaPenintsula barruko D termikoa (udan)
AIRE MASAKBere jatorriagatik:Artikoa
Zirkulu Polar artiko eta 90º I biartean
Polarra
Zirkulu Polarra eta 35ºI latitudeen artean
Tropikala
35ºI eta 15ºI latitudeen arteanAIRE MASA (definizioa):Nolakotasun fisiko ( tenperatura eta hezetasuna) iraunkorreko aire pilaketa handia (Km askokoa)Bere izaeragatik izan daiteke: Aire masak beroak ala hotzak, hezeak ala lehorrak.
Gainazaleko   zirkulazio                            atmosferikoa - 5-FronteakBi aire masa (ezaugarri ezberdinekoak) banatzen dituzten azalak.
  Aire masa ezberdinek ez nahasteko joera dute.
  Fronteak zerbait dinamiko dira.  Lurraren mugimendua eta koriolis eragina    direla eta ikutze azal horrenta uhindurak sortzen dira eta hantxe  borraskak    eratzen dira prezipitazioak sortuz.   Penintsulan Fronte Polarra da garrantzzitsuena eta bera da penintsulatik,    neguan, pasatzen diren borrasken arduraduna.
Haizearen lukualdatzeaGoi presioetatik behe presioterantz mugitzen da (gainazalean)
ATMOSFERAREN OROGRAFIA
Depresioaren eboluzioaPlantan eta altxamenduan 	ikusitaAire hotzaAire hotzaFronte hotzaFronte beroaAire beroaEuriaEuria
FRONTE BEROAFRONTE HOTZA
Fronte okluidoa
ESPAINIAKO KLIMAREN OSAGAIAK
KLIMAREN OSAGAIAK - I     OSAGAIAK:     Atmosferan aztertu eta kuantifikatu egin daitezken fenomenoak1- Intsolazioa eta hodeiakEspainian, latitudea dela   eta, urtean 2000   eguzki-ordu   baino gehiago.    Hala ere kontraste   handiekin.
KLIMAREN OSAGAIAK - II 2- Airearen tenperatura  (isoterma)Urak lurrak baino hobeto gordetzen du beroaItsasotik hurbil tenperaturak    leunagoak.Klimarekiko alderdi    garrantzitsuak:Urteko tenperatura-   bitartea Izozteak (airearen   tenperatura 0ºC    azpitik denean)
3- Haizearen hezetasunaItsasoaren hurbiltasuna eta     tenperaturen araberakoa.Lainoak:
 Ur tanta txikiak atmosferan
Gandua:
Laino beroa hauts partikulekin
 LAINO MOTAK
Irradiaziozkoa
Lurzorua beroa galtzea• AdbekziozkoaAire masa epel eta hezeak lurzoru hotzera heltzeanKLIMAREN OSAGAIAK - IIIIrradiaziozko lainoaAdbeziozko lainoa
Lakuako lainoaAdbekziozko lainoaLaino baxuak tenperatura-alderanzketagatik
KLIMAREN OSAGAIAK - IV4-  Presioa eta haizeaPresio atmosferikoa:Aireak lurazalaren gainean egiten duen pisuaPresio atmosferiko normala eta itsas-mailan 1013 Mb-koa da.Isobara:Azal batekop presio berdineko puntuak lotzen dituen lerroa. Neguan eta udan goi presioak nagusiHaizea:Haizea lurrazaletik aireak egiten duen mugimendua.Penintsulan hazie nagusia mendebaldekoa da.
Haizea eta haizearen abiadura adierazteko ikurrak
KLIMAREN  OSAGAIAK - V5- Prezipitazioak  Hodeietatik datorren ura.
 Likidoa
 Solidoa (elurra, ihintza)
Prezipitazio motak:
Orografikoak- Erliebearen eraginez  Konbektiboak     - Lurzorua berotzean  Aurrez aurrekoa (frontea)      - Bi aire masak elkar ukitzean
PREZIPITAZIO MOTAK:Konbektiboak Orografikoak      Erliebearen oztopoaC) FrentekoaB)Erliebearen oztopoaA)C)
Prezipitazioak: Gaztela-Leon
KLIMAREN OSAGAIAK - VI6- Lurruntzea,lurruntze-transpirazioa eta lehortasuna6.1 Lurruntzea: Ura lurrun bihurtzea 6.2 Luruntze-transpirazioa: gainazala baten ura galtzea.6.3 Lehortasuna:         - Beroaren eta hezetasunaren artean dagoen lotura da.      - Lurruntze-transpirazio erreala      - Lurruntze-transpirazio potentzialaGAUSSen indizea:Hilabetea lehorra da bere batez besteko tenperaturaren bikoiza mm-tan emandako prezipitazio guztien parekoa edo handiagoa denean.LAUTENSACH-MEYER indizea  (uraren defizita)Hilabetea lehorra da 30 mm. baino gutxiago izan dueneanLehortasun gabekoa:  hilabete guztiak urarekinInguru erdi hezea: 1 edo 3 hilabe lehorrakInguru erdi lehorrA: 4 edo 6 hilabete lehorrak.Muturreko inguru erdi lehorra: 7-11 hilabete lehor.
KLIMAREN OSAGAIAK - 4

Espainiako klima

  • 1.
  • 2.
    Termodinamikoak2. BATXILERGOKOGEOGRAFIAIES MUNGIA BHI - Irakaslea: Marije AGUILLO
  • 5.
    ESPAINIAKO KLIMAEguraldia: Lekueta une zehatz bateko atmosferaren egoera.
  • 6.
    Klima: Leku bateangertatu ohi diren eguraldien multzoaItsas eraginaItsas eragin zailaPenintsulako klima inguruen mapa
  • 7.
  • 8.
    Eguzkiarekiko lurraren kokapenasolstizioetan eta ekinozioetan. Iturria: Fernando Llorente Martínez Solsticio: Bi hemisferiotan eguzki irradiazioak berdinak dira
  • 9.
    Espainiako Klimaren faktoregeografikoakLatitudea (faktore astronomikoei lotuta)36º y 44º Ipar latitudeaKokapenaBi kontinenteen arteanBi ozeanoen arteanBi aire masa ezberdinen arteanItsasoaren eraginaForma trinkoaErliebearen kokapenaAltitudeaMesetaren bataz bestekoa: 660 m.ErliebeaAntolaketaAltitudeaOrientazioa
  • 10.
    Temperatura del aguadel mar 26 Octubre de 2008
  • 11.
    Erliebearen EraginaFohen eraginaEuriorografikoakProzesu adiabatikoaAirea erliebe bat zeharkatzean beste aldera pasatzen denean bere tenperatura handitu egiten da
  • 12.
    2. FAKTORE TERMODINAMIKOAK2.1 Zirkulazioa altueran:2.1.1 Zorrotada-korrontea 2.2 Zirkuazio azalean:2.2.1 Ekintza guneak - Goi presioak (A) - Behe presioak (D)2.2.2 Aire Masak2.2.3 Fronteak
  • 13.
    Altuerako zirkulazio atmosferikoaAire polarra goian mantentnzen daJet Stream (9tik -11 kilometrora altueran doa)Egitura tubularra eta mendebaldetik ekialderako ibilbidea egiten du.Abiadura maximoa 150 Km/h, Goi presioak eta behe presioak banatzen dituAire zorrotada moteltzen denean uhinak sortzen dira(c eta d)Zorrotada-korrontearen eboluzioaAire polarra hegoaldean sartzen da
  • 14.
    Zirkulazio atmosferikoa altueranJet-StreamZorrotadakurtaroko desplazamendua du eta Fronte Polarraren desplazamendua eragiten duPenintsula barruan neguan jotzen duUdan iparraldean jotzen du, Bizkaiko itsasoko aldean soilik izaten du eragina.Udako egoeraNeguko egoera
  • 15.
    Jet-Stream-ek uhindurak egitendituenenan dorsalak (haize tropikalaren iparralderantzako sarrerak) etaibarrak(haize polarra hegoalderantzako jaitsierak) egiten ditu
  • 16.
    Antizikloi potente batnagusitzen da penintsula eta Europa erdiaren gainean. Egoera egonkor honek ez du baimentzen borraskak sartzea eta hauek Antizikoia inguratu beharko dute. Tirreno itsasoan borraska bat dago baina Antizikloia ez dio usten hurbiltzea.
  • 17.
  • 18.
    Gainazaleko zirkulazio atmosferikoaA) Ekintza guneak Goi presio atmosferikoakDinamikoakTermikoak Behe presio atmosferikoakDinamikoakTermikoakB) Aire masakC) Fronteak
  • 19.
    ATMOSFERAREN ZIRKULAZIOAPresio handieneremu polarra eremua Behe presioen aldea (60º)Goi presio subtropikalen eremua (30º)Ekuatoreko tximinia: presiobeheko eremua.Goi PresioakHaize hotza altueranBehe presioakHaize Beroa
  • 20.
    Gainazaleko zirkulazio atmosferikoa -1 Eragin Zentroak Presio Handiak (Antizikloiak)Presio txikiaz inguratutaHaizea erlojuaren orratzen zentzuan mugitzen daHaize hotza eta egonkorraz osatutaPresio Txikiak (Borraskak)Presio handiz inguratutaErlojuaren orratzen kontrako norantzaHaize beroa eta ezegonkorraz osatuta
  • 21.
    Ekintza Gune termikoakBorraskaedo Behe presio termikoa:Kontinentea berotzean (udan) gainazaleko airea ere berotzen da borraska termikoa sortzen.Antizikloi ala goi presio termikoa:Neguan kontinentea hoztean, airea ere hozten da (astuna eta egonkorra) eta Antizikloi termikoa eratzen daParapentistek ondo ezagutzen dituzte Behe presio termiko hauek. Hegaldian igotzeko primerako aukerak ematen dituzte eta
  • 22.
    Gainazaleko zirkulazio atmosferikoa - 2Antizikloien ekintza-guneakAzoreetako antizikloia: udan iparralderantz jotzen duAtlantikoko antizikloi polarrakEskandinaviakoaEuropa kontinenteko A termikoa (neguan)Penintsula barrukoA termikoa (neguan)
  • 23.
    Udako egoera: AzoreetakoAntizikloia iparraldean kokatzen da eguraldi egonkorra eta eguzkitsua ekartzen.
  • 24.
    Gainazaleko zirkulazio atmosferikoa - 3Penintsulako depresiokekintza guneakIslandiaIpar Atlantikoa (Eskandinabia)Afrika Iparraldekoa D termikoa (udan)Ipar ItsasokoaKontinentekoa (udan)Genoako golkokoaPenintsula barruko D termikoa (udan)
  • 26.
  • 27.
    Zirkulu Polar artikoeta 90º I biartean
  • 28.
  • 29.
    Zirkulu Polarra eta35ºI latitudeen artean
  • 30.
  • 31.
    35ºI eta 15ºIlatitudeen arteanAIRE MASA (definizioa):Nolakotasun fisiko ( tenperatura eta hezetasuna) iraunkorreko aire pilaketa handia (Km askokoa)Bere izaeragatik izan daiteke: Aire masak beroak ala hotzak, hezeak ala lehorrak.
  • 33.
    Gainazaleko zirkulazio atmosferikoa - 5-FronteakBi aire masa (ezaugarri ezberdinekoak) banatzen dituzten azalak.
  • 34.
    Airemasa ezberdinek ez nahasteko joera dute.
  • 35.
    Fronteakzerbait dinamiko dira. Lurraren mugimendua eta koriolis eragina direla eta ikutze azal horrenta uhindurak sortzen dira eta hantxe borraskak eratzen dira prezipitazioak sortuz. Penintsulan Fronte Polarra da garrantzzitsuena eta bera da penintsulatik, neguan, pasatzen diren borrasken arduraduna.
  • 36.
    Haizearen lukualdatzeaGoi presioetatikbehe presioterantz mugitzen da (gainazalean)
  • 37.
  • 38.
    Depresioaren eboluzioaPlantan etaaltxamenduan ikusitaAire hotzaAire hotzaFronte hotzaFronte beroaAire beroaEuriaEuria
  • 39.
  • 40.
  • 41.
  • 42.
    KLIMAREN OSAGAIAK -I OSAGAIAK: Atmosferan aztertu eta kuantifikatu egin daitezken fenomenoak1- Intsolazioa eta hodeiakEspainian, latitudea dela eta, urtean 2000 eguzki-ordu baino gehiago. Hala ere kontraste handiekin.
  • 43.
    KLIMAREN OSAGAIAK -II 2- Airearen tenperatura (isoterma)Urak lurrak baino hobeto gordetzen du beroaItsasotik hurbil tenperaturak leunagoak.Klimarekiko alderdi garrantzitsuak:Urteko tenperatura- bitartea Izozteak (airearen tenperatura 0ºC azpitik denean)
  • 44.
    3- Haizearen hezetasunaItsasoarenhurbiltasuna eta tenperaturen araberakoa.Lainoak:
  • 45.
    Ur tantatxikiak atmosferan
  • 46.
  • 47.
    Laino beroa hautspartikulekin
  • 48.
  • 49.
  • 50.
    Lurzorua beroa galtzea•AdbekziozkoaAire masa epel eta hezeak lurzoru hotzera heltzeanKLIMAREN OSAGAIAK - IIIIrradiaziozko lainoaAdbeziozko lainoa
  • 52.
    Lakuako lainoaAdbekziozko lainoaLainobaxuak tenperatura-alderanzketagatik
  • 53.
    KLIMAREN OSAGAIAK -IV4- Presioa eta haizeaPresio atmosferikoa:Aireak lurazalaren gainean egiten duen pisuaPresio atmosferiko normala eta itsas-mailan 1013 Mb-koa da.Isobara:Azal batekop presio berdineko puntuak lotzen dituen lerroa. Neguan eta udan goi presioak nagusiHaizea:Haizea lurrazaletik aireak egiten duen mugimendua.Penintsulan hazie nagusia mendebaldekoa da.
  • 54.
    Haizea eta haizearenabiadura adierazteko ikurrak
  • 55.
    KLIMAREN OSAGAIAK- V5- Prezipitazioak Hodeietatik datorren ura.
  • 56.
  • 57.
  • 58.
  • 59.
    Orografikoak- Erliebearen eraginez Konbektiboak - Lurzorua berotzean Aurrez aurrekoa (frontea) - Bi aire masak elkar ukitzean
  • 60.
    PREZIPITAZIO MOTAK:Konbektiboak Orografikoak Erliebearen oztopoaC) FrentekoaB)Erliebearen oztopoaA)C)
  • 61.
  • 62.
    KLIMAREN OSAGAIAK -VI6- Lurruntzea,lurruntze-transpirazioa eta lehortasuna6.1 Lurruntzea: Ura lurrun bihurtzea 6.2 Luruntze-transpirazioa: gainazala baten ura galtzea.6.3 Lehortasuna: - Beroaren eta hezetasunaren artean dagoen lotura da. - Lurruntze-transpirazio erreala - Lurruntze-transpirazio potentzialaGAUSSen indizea:Hilabetea lehorra da bere batez besteko tenperaturaren bikoiza mm-tan emandako prezipitazio guztien parekoa edo handiagoa denean.LAUTENSACH-MEYER indizea (uraren defizita)Hilabetea lehorra da 30 mm. baino gutxiago izan dueneanLehortasun gabekoa: hilabete guztiak urarekinInguru erdi hezea: 1 edo 3 hilabe lehorrakInguru erdi lehorrA: 4 edo 6 hilabete lehorrak.Muturreko inguru erdi lehorra: 7-11 hilabete lehor.
  • 64.