304 Kalite Paslanmaz ne demektir? 304 Kodu nasıl okunur?

1. PASLANMAZ ÇELİK
KOD SİSTEMLERİ

2. Evrensel Kod Sistemleri
UNIFIED NUMBERING SYSTEM
UNS
SOCIETY OF AUTOMOTIVE
ENGINEERS
AISI / SAE

3. UNIFIED NUMBERING
SYSTEM (UNS)
• ASTM (American Society for Testing and Materials)
tarafından 1975 yılında Kuzey Amerika’da geliştirilen
metal kodlama dilidir.
• Başında bir harf ve sonrasında yazılan 5 rakam ile ifade
edilir.
Örnek: UNS S30400
• Baştaki harf metalin cinsini belirler.
• Harften hemen sonra gelen rakam metalin sınıfını belirler.
• Son 2 rakam alaşımdaki Karbon miktarını ifade eder.
• Ortada kalan 2 rakam ise oluşturulmuş indexe göre
belirlenen sayıdır.

4. UNIFIED NUMBERING
SYSTEM
O A00001 - A99999 2)
Alüminyum ve Alüminyum Alaşımları
O C00001 - C99999 2)
Bakır ve Bakır Alaşımları
O D00001 - D99999 1)
Spesifik Mekanik Özellikli Çelikler
O E00001 - E99999 2)
Nadir Elementler
O F00001 - F99999 1)
Dökme Demirler
1) Demirli Metal ve Alaşımları
2) Demirsiz Metal ve
Alaşımları

5. UNIFIED NUMBERING
SYSTEM
O G00001 - G99999 1)
Karbon ve Karbon Alaşımları
O H00001 - H99999 1)
Sertleştirilmiş Çelikler
O J00001 - J99999
Dökme Çelikler
O K00001 - K99999 1)
Diğer Çelikler ve Demir Alaşımları
O L00001 - L99999 2)
Kolay Eriyen Metaller ve Alaşımları
1) Demirli Metal ve Alaşımları
2) Demirsiz Metal ve
Alaşımları

6. UNIFIED NUMBERING
SYSTEM
O M00001 - M99999 2)
Diğer Demirsiz Metaller ve Alaşımları
O N00001 - N99999 2)
Nikel ve Nikel Alaşımları
O P00001 - P99999 2)
Değerli Metaller ve Alaşımları
O R00001 - R99999 2)
Reaktif Metaller ve Alaşımları
1) Demirli Metal ve Alaşımları
2) Demirsiz Metal ve
Alaşımları

7. UNIFIED NUMBERING
SYSTEM
O S00001 - S99999 1)
Isı ve Korozyon Dayanımlı Paslanmaz
Çelikler
O T00001 - T99999 1)
Takım Çelikleri
O W00001 - W99999
Kaynak Çubuk Metalleri
O Z00001 - Z99999
Çinko ve Çinko Alaşımları1) Demirli Metal ve Alaşımları
2) Demirsiz Metal ve
Alaşımları

8. UNIFIED NUMBERING
SYSTEM
1XXXX : Karbon Alaşımlı Çelik
2XXXX : Nikel Alaşımlı Çelik
3XXXX : Nikel – Krom Alaşımlı Çelik
4XXXX : Molybdenum Alaşımlı Çelik
5XXXX : Krom Alaşımlı Çelik
6XXXX : Krom – Vanadyum Alaşımlı Çelik
7XXXX : Tungsten Alaşımlı Çelik
8XXXX : Nikel – Krom – Vanadyum Alaşımlı Çelik
9XXXX : Silikon – Manganez Alaşımlı Çelik

9. The Society of Automotive
Engineers (SAE)
• 1960 – 1974 yılları arasında Aluminum Association, the
American Iron and Steel Institute, the Copper
Development Association ve the Steel Founders’ Society
of America tarafından geliştirilen metal kodlama dilidir.
• UNS’nin esinlenildiği dildir ve UNS ile yakın olarak
okunur.
Örnek: UNS S30400 = SAE 304
• UNS’den farkı metal cinsini ifade etmeksizin kolay
kullanımıdır.

10. The Society of Automotive
Engineers
• 1960 – 1974 yılları arasında Aluminum Association, the
American Iron and Steel Institute, the Copper
Development Association ve the Steel Founders’ Society
of America tarafından geliştirilen metal kodlama dilidir.
• UNS’nin esinlenildiği dildir ve UNS ile yakın olarak
okunur.
Örnek: UNS S30400 = SAE 304
• UNS’den farkı metal cinsini ifade etmeksizin kolay
kullanımıdır.

12. The Society of Automotive
Engineers
• AISI / SAE normalde 4 Basamaklıdır ancak ihtiyaç
nedeniyle sonradan geliştirilmiş 3 ve 5 Basamaklı olarak
da görülebilir.
• 4 Basamaklı Örnek İlk Rakam: Çelik Sınıfı
İkinci Rakam: Alaşım Elementi
Son 2 Rakam: Alaşımdaki Karbon
Oranı
SAE 2040
2 – Nikel alaşımı
0 – Metalde başka alaşım yok
40 – Karbon oranı %0.40

13. The Society of Automotive
Engineers

14. The Society of Automotive
Engineers
• 5 Basamaklı Örnek
51xxx Cr 1.02%, C 1.00% min
51Bxx Cr 0.80%
52xxx Cr 1.45%, C 1.00% min
• Ortadaki örnekte rakamların ortasına yazılan B harfi,
Boron simgesidir ve Boron eklenmiş alaşım anlamına
gelir
• Aynı şekilde kurşun kaplı metalleri belirtirken de xxLxx
formatı kullanılır.

15. The Society of Automotive
Engineers
• 3 Basamaklı Sistem, sadece Paslanmaz Çelik grubuna
özel olarak, malzeme okuma kolaylığı sağlamak
nedeniyle geliştirilmiştir.
-1XX -2XX Krom – Nikel – Manganez Ostentik Grubu
-3XX Krom – Nikel Ostentik Grubu
-4XX Krom Martensitik ve Krom Ferritik Grubu
-5XX Düşük Krom Martensitik Grubu
-6XX Krom – Nikel – Alüminyum – Bakır –
Titanyum Martensitik Grubu

16. The Society of Automotive
Engineers

17. The Society of Automotive
Engineers
• AISI – SAE Sistemi temel olarak rakamlardan oluşsa da
bazen rakamların başına harf de koyulmaktadır. Bu harf,
ilgili çeliğin hangi teknoloji ile üretildiğini ifade eder.
Örnek: C-1018
Baştaki C harfi, 1018 kodlu çeliğin açık ocak olan
Siemens - Martin Fırını ile üretildiğini belirtmektedir.

18. The Society of Automotive
Engineers
• A – Alaşımlı Açık Ocak Üretimi
• B - Karbonlu Asit Bessemer Dönüştürgeci Üretimi
• C – Karbonlu Açık Ocak Üretimi
• D – Karbonlu Asit Açık Ocak Üretimi
• E – Elektrik Fırını Üretimi

19. The Society of Automotive
Engineers
• Bazı durumlarda da SAE kodunun sonuna L ve H harfi
getirilmektedir. Bu da o çeliğin içindeki normal alaşım
Karbon miktarının, kimyasal ve ışıl işlemler sonrasında
değiştirildiği anlamına gelir.
L – Low Carbon – Düşük (Azaltılmış) Karbon
H – High Carbon – Yüksek (Artırılmış) Karbon

20. The Society of Automotive
Engineers
• Örnek olarak AISI / SAE 304 ile AISI / SAE 304L
arasındaki kimyasal bileşen farklılıklarına bakalım:

21. The Society of Automotive
Engineers
• Şimdi de AISI/SAE 304 – AISI/SAE 304L – AISI/SAE
304H arasındaki kimyasal bileşen farklılıklarına bakalım:

22. AISI – American Iron and Steel
Institute Tarihi
• 1855 – Doğu Amerika bölgesinde, American Iron
Association kuruldu.
• 1864 – İlk Bessemer çeliği üretildi ve American Iron and
Steel Association olarak yeniden adlandırılarak merkez
Philadelphia olarak belirlendi.
• 1908 - American Iron and Steel Institute olarak yeniden
adlandırılarak merkez New York’a taşındı.
• 1966 – AISI ilk ofisini Washington’da açtı.
• 1974 – AISI merkezini Washington’a taşıdı.

23. Diğer Kod Standartları
• İngiliz Standardı : EN & RVSS
• Alman Standardı : DIN
• Japon Standardı : JIS
• Hint Standardı : IS
• Hint Demiryolları : RDSO
• Fransız Standardı : AFNOR
• Eyalet Yol Ulaşım Standardı : ASTRU