Δημιουργική Εργασία με την καθοδήγηση της Φιλολόγου Αγγελικής Σουμαλά

2. Η βιογραφία του Οδυσσέα Ελύτη
1911: Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης.
1928: Παίρνει το απολυτήριο Γυμνασίου.
1929: Γράφει τα πρώτα του ποιήματα καβαφικής τεχνοτροπίας.
1930: Γράφει ποιήματα σταθερής μορφής.
1940: Μεταφράζονται ποιήματά του σε ξένες γλώσσες.
1941: Μεταφέρεται στο νοσοκομείο Ιωαννίνων από κοιλιακό
τύφο.
1942: Μετέχει στην ίδρυση του «Κύκλου Παλαμά».
1943: Κυκλοφορεί ο «Ήλιος ο Πρώτος».
1944: Καλείται σε ανάκριση από την γερμανική λογοκρισία.
1945: Κυκλοφορεί στα γαλλικά επιλογή ποιημάτων του.

3. 1947: Γράφει δύο δοκίμια για το ζωγράφο Θεόφιλο.
1948: Εγκαθίσταται μόνιμα στο Παρίσι, έρχεται σε επαφή με
τους κυριότερους πνευματικούς ανθρώπους.
1949: Γνωρίζει και συνδέεται στενότερα με τους
Picasso,Leger.
1950: Συνεργάζεται στο Λονδίνο με το BBC και πρώτη φορά
γράφει το «Άξιον Εστί».
1951: Επιστρέφει στην Ελλάδα.
1952: Κυκλοφορούν ποιήματά του στη Ρώμη.
1956: Σε μετάφραση Ελύτη ανεβαίνει στο Εθνικό Θέατρο η
«Νεράιδα».

4. 1957: Μεταφράζονται ποιήματά του σε γερμανικά κ’ αγγλικά.
1960: Πεθαίνουν η μητέρα και ο αδερφός του.
1966: Ασχολείται με ζωγραφική και κολλάζ.
1967: Αποχή από την δημοσιότητα μετά το πραξικόπημα της
21ης Απριλίου.
1968: Έκδοση ποιημάτων του στο Παλέρμο.
1974: Κυκλοφορούν στην Αμερική το «Άξιον Εστί».
1978: Κυκλοφορεί η «Μαρία Νεφέλη».
1979: Του απονέμεται το Δεκέμβριο το βραβείο Νόμπελ.
1982: Απονομή του Χρυσού Μεταλλίου Τιμής του Δήμου
Αθηναίων.

5. 1987: Ταξίδι στην Ιταλία και ανακήρυξη του σε επίτιμο
διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Ρώμης.
1988: Οργανώνεται μεγάλη έκθεση στο Μπομπάρ για το έργο
του.
1992: Εκδίδεται Βιβλιογραφία Ελύτη.
1996: Στις 18 Μαρτίου ο ποιητής αφήνει την τελευταία του
πνοή στο σπίτι του στην οδό Σκουφά 23.

6. Οι μαθητές του Β2
 Ξενάκης Γιώργος
 Μαρκάκη Μαρία
 Μπλαζάκη Μαριλένα

7. Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ
ΕΛΥΤΗ

8. Ένας από τους σημαντικότερους και πιο επιτυχημένους
ποιητές όλων των εποχών, είναι ο Ελύτης. Ο ίδιος ανήκει
στην γενιά του ’30, μία λογοτεχνική γενιά που
χαρακτηρίζεται για τις προσπάθειες ανανέωσης της
λογοτεχνίας.

9. Πιο συγκεκριμένα, οι ποιητές της γενιάς αυτής έρχονται
κόντρα στο προηγούμενο κίνημα, τον «Καρυωτακισμό»,
ο οποίος χαρακτηριζόταν για την απαισιοδοξία και τις
στάσεις παραίτησής του. Η νέα γενιά δέχτηκε επιρροή
από ευρωπαϊκά πνευματικά ρεύματα, όπως τον
υπερρεαλισμό και μοντερνισμό.
ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ ‘30

10. Ο υπερρεαλισμός ή σουρεαλισμός σημαδεύεται:
Από όνειρο
 χαρακτηρίζεται για την αυτόματη γραφή, δηλαδή την
καταγραφή των σκέψεων του υποσυνειδήτου χωρίς καν
την επεξεργασία τους ώστε να γίνουν πιο σαφείς.
η φαντασία ξεπερνά κάθε όριο δίνοντας την αφορμή
στην κοινή γνώμη να το αποκλείσει αισθητικά και ηθικά
ΠΙΝΑΚΕΣ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΥ

11. Όμως ο Ελύτης διαφοροποιείται σημαντικά ως προς τον
τρόπο ποίησης του σε σχέση με τους άλλους ποιητές. Τα
θεμέλια διαμόρφωσης της ποιητικής του ταυτότητας
αποτέλεσαν:
 ο λόγος του Μακρυγιάννη και του Παπαδιαμάντη,
η λαϊκή τέχνη του Θεόφιλου και του Ζωγράφου
ο Ανδρέας Κάλβος.
Ο λόγος του Μακρυγιάννη
Η τέχνη του Θεόφιλου

12. Ακόμα, ο Οδυσσέας Ελύτης βασίστηκε
στον υπερρεαλισμό για να εκφράσει τις
ανησυχίες του. Η πρώτη του επαφή με
αυτό το γαλλικό κίνημα της εποχής,
σύμφωνα με ένα αυτοβιογραφικό του
σημείωμα, πραγματοποιήθηκε το 1929,
όταν ο ίδιος παρακολούθησε μία
ποιητική συλλογή του Paul Éluard.Paul Éluard

13. ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΦΗ ΤΟΥ
Η πρώτη περίοδος:
Περιλαμβάνει τα δύο πρώτα βιβλία του ποιητή, δηλαδή
«Προσανατολισμοί» και «Οι κλεψύδρες του
αγνώστου». Εδώ, ο Ελύτης επικεντρώνεται στη φύση
και τις μεταμορφώσεις της. Χαρακτηρίζεται ως
φωτεινή, εφηβική και αισιόδοξη.

14. Η δεύτερη περίοδος:
Ξεκινάει με το «Άξιον Εστί» και τελειώνει με το
«Φωτόδεντρο». Μπορούμε να πούμε ότι αυτήν την
περίοδο ο ποιητής φαίνεται πιο συνειδητοποιημένος σε
ηθικό και ιστορικό επίπεδο.

15.  Τρίτη περίοδος:
Την αποτελούν οι υπόλοιπες
ποιητικές συλλογές μετά το
«Φωτόδεντρο» στην οποία
κορυφώνεται η επίδραση του
υπερρεαλισμού στο έργο του. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΑ Ρ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

16. ΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΜΠΑΝ
ΤΟΥ ΕΛΥΤΗ

17. ΠΟΙΗΣΗ
Η ποίηση του Ελύτη
χαρακτηρίζεται ως:
 φωτεινή
 αισιόδοξη
 εφηβική
Κυριαρχεί:
 ο ήλιος
 η φύση
 ο έρωτας
 οι κόρες
 η θάλασσα του
Αιγαίου
 ορθοδοξία
 η ελληνική παράδοση
Όλα αυτά συναποτελούν την ελληνικότητα.

18. ΓΛΩΣΣΑ
Ο Ελύτης μπόρεσε να σπάσει
τους φραγμούς της συμβατικής
γλώσσας και να φτάσει σε μιαν
πρωτόγνωρη υπέρβαση των ορίων
της νέας ελληνικής γλώσσας, που
τη χρειαζόταν για να εκφράσει
την υπέρβαση της καθημερινής
πραγματικότητας.

19. Δημιουργική εργασία
της μαθήτριας Φωτεινής Μανατάκη
Τμήμα: Α2
Σχολικό έτος:2017
Υπεύθυνη καθηγήτρια Σουμαλά Αγγελική

20. Οδυσσέας Ελύτης: η εργογραφία και
τα κολλάζ του ποιητή

21. Η εργογραφία του
• Ποιητικές συλλογές και μεμονωμένα ποιήματα[
• Προσανατολισμοί, περιοδικό «Νέα Γράμματα»
• Οι κλεψύδρες του αγνώστου, περιοδικό «Μακεδονικές Ημέρες»,
• Ήλιος ο Πρώτος, Μαζί με τις παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα,
• Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας,
• Ποίημα «Ωδή στον Πικασσό»,
• Το Άξιον Εστί, Ίκαρος,
• Έξι και μία τύψεις για τον ουρανό, Ίκαρος, Αθήνα 1960
• Ποίημα «Μικρόν Ανάλογον για τον Ν. Χατζηκυριάκο-Γκίκα», περιοδικό Ζυγός, τ. 58, 1960
• Ποιήματα «Ψαλμός και ψηφιδωτό για μιαν άνοιξη στην Αθήνα», «Δώδεκα Νήσων Άγγελος» και «Της Σελήνης
της Μυτιλήνης»
• Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας, Ίκαρος, Αθήνα 1971
• Το Φωτόδεντρο και η Δέκατη Τέταρτη Ομορφιά, Ίκαρος, Αθήνα 1971
• Ποίημα «Θάνατος και ανάστασις του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου»,
• Το Μονόγραμμα,
• Τα Ρω του Έρωτα,
• Ποίημα «Villa Natacha»
• Φυλλομάντης, στη σειρά «Ένας Ποιητής, ένα Ποίημα», Αστερίας, 1973
• Ποίημα «Αιώνος Είδωλον», περιοδικό Η Συνέχεια, αρ. 3, Αθήνα 1973
• Τα Ετεροθαλή, Ίκαρος, Αθήνα 1974. Περιέχει όλα τα ως τότε ποιήματα, δημοσιευμένα ή ανέκδοτα, που είχαν
μείνει έξω από τις ενότητες των άλλων ποιητικών συλλογών
• Η καλωσύνη στις λυκοποριές, περιοδικό Τετράδιο, Αθήνα 1/1947[6]
• Μαρία Νεφέλη, Ίκαρος, Αθήνα 1978
• Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας, Ίκαρος, Αθήνα 1982
• Ωδή στην Σαντορίνη, Αρχείο Θηραϊκών Μελετών
• Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου, Αθήνα 1984
• Ο μικρός ναυτίλος, Αθήνα 1985
• Ιουλίου Λόγος, Αθήνα 1991
• Τα ελεγεία της Οξώπετρας, Αθήνα 1991
• Η ποδηλάτισσα,
• Δυτικά της λύπης, Ίκαρος,
• Εκ του πλησίον, Ίκαρος,

22. • Φλοίσβος φιλί στη χαϊδεμένη του άμμο - Έρωτας
Τη γαλανή του ελευθερία ο γλάρος
Δίνει στον ορίζοντα
Κύματα φεύγουν έρχονται
Αφρισμένη απόκριση στ' αυτιά των κοχυλιών
• Ποιος πήρε την ολόξανθη και την ηλιοκαμένη;
Ο μπάτης με το διάφανό του φύσημα
Γέρνει πανί του ονείρου
Μακριά
Έρωτας την υπόσχεσή του μουρμουρίζει - Φλοίσβος.

23. • Όμορφη και παράξενη πατρίδα
Ωσάν αυτή που μου 'λαχε δεν είδα
• Ρίχνει να πιάσει ψάρια πιάνει
φτερωτά
• Στήνει στη γη καράβι κήπο στα
νερά
• Κλαίει φιλεί το χώμα ξενιτεύεται
Μένει στους πέντε
δρόμους αντρειεύεται

24. • Οι άγγελοι τραγουδάνε. Και οι ερωτευμένοι επίσης.
Πίσω από κάθε ανάταση, από κάθε μεράκι, μια
κιθάρα περιμένει έτοιμη να πάρει τα λόγια και να
τα ταξιδέψει από χείλη σε χείλη. Δεν είναι λίγο
αυτό.
• Είναι η χαρά να δίνεις χαρά στους άλλους, είναι
αυτό που μας βαστάει στη ζωή.

25. • Ακουστά σ' έχουν τα κύματα
Πώς χαϊδεύεις, πώς φιλάς
Πώς λες ψιθυριστά το «τί» και το «έ»
Τριγύρω στο λαιμό στον όρμο
Πάντα εμείς το φως κι η σκιά

26. • ΑΥΤΟΣ
• ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!

27. • Άργησα πολύ να καταλάβω τι σημαίνει
ταπεινοσύνη και φταίνε αυτοί
που μου μάθανε να την τοποθετώ στον άλλο
πόλο της υπερηφάνειας.
Πρέπει να εξημερώσεις την ιδέα της ύπαρξης
μέσα σου για να την καταλάβεις.

28. • ΤΕΧΝΗ – ΤΥΧΗ – ΤΟΛΜΗ, δεν είναι άλλες, είναι οι τρεις αυτές
περίφημες λέξεις που μου 'ρχονται κάθε φορά στο νου, όταν
ετοιμάζομαι ν' ανοίξω ένα γράμμα, κι αργοπορώ, κοιτάζοντας τη
μεγάλη και τυπική σφραγίδα των Τ.Τ.Τ. Τη δικιά μου σφραγίδα
είναι καιρός τώρα που την κουβαλώ με αδικαιολόγητην
υπερηφάνεια χαραγμένη επάνω στο δέρμα μου και συνήθισα πάντα
να τη διαβάζω σύμφωνα και μόνο με τα αισθήματα που μου την
εμπνεύσανε.

29. • Ένα κλειδί γυρίζει κι απ' τις δύο μεριές ή
που κλείνεσαι ο ίδιος
Ή που σ' όλους ανοίγεσαι. Μ' ανοιχτά
παράθυρα πανιά

30. Τα κολλάζ του Ελύτη
• Βαρύς ο κόσμος να τον ζήσεις, όμως για
λίγη περηφάνια το άξιζε.

31. • Πρόσεχε να προφέρεις καθαρά τη λέξη
θάλασσα
έτσι που να γυαλίσουν μέσα της όλα τα
δελφίνια
Κι η ερημιά πολλή που να χωρά ο θεός

32. • Πάντα πάντα περνάς τη φωτιά για να
φτάσεις τη λάμψη.

33. • Θεέ μου τι μπλε ξοδεύεις για να μη σε
βλέπουμε!

34. • Νυν η ταπείνωση των Θεών
Νυν η σποδός του Ανθρώπου
Νυν Νυν το μηδέν
και Αιέν ο κόσμος ο μικρός, ο Μέγας!

35. • Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα
Ό,τι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του
πάντα.

36. • Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη -
Μα πού γύριζες

37. • Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως.
Πριν απ’ τον Έρωτα έρωτας
Κι όταν σε πήρε το φιλί,
Γυναίκα

38. ΓΕΛ ΒΑΜΟΥ 2016-17
Δημιουργική εργασία στο μάθημα της Ν.
Λογοτεχνίας
Θέμα «Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης
η εργογραφία και τα κολλάζ του ποιητή»
• Οι μαθήτριες του Α2 Ντόνα Μπραχουσάι
Μαρία Μαριδάκη