Tài liệu trình bày các công thức và phương pháp trong phân tích hóa học, bao gồm xác định hàm lượng qua kết tủa và bay hơi, cũng như các loại dung dịch và nồng độ. Nó cũng đề cập đến cách tính nồng độ đương lượng và các bước trong phân tích thể tích, cùng với hướng dẫn pha chế dung dịch chuẩn độ. Cuối cùng, tài liệu giải thích các phương pháp chuẩn độ khác nhau và cách điều chỉnh nồng độ dung dịch.

1. Trường trung cấp Bách Khoa Sài Gòn Khoa Y – Dược
CÔNG THỨC TÍNH TOÁN HÓA PHÂN TÍCH 2
Biên soạn: Huỳnh Hoàng Thúc
1. Phân tích khối lượng:
1.1. Xác định hàm lượng bằng phương pháp kết tủa:
Tổng quát:
x y z tM MA B 
1 2m m
Công thức tính: 2
1
. .100
m
P k
m
 với ( )
.
( )
x y
z t
KLPT M A z
k
KLPT M B x

1.2. Xác định hàm lượng bằng phương pháp bay hơi:
Công thức tính: .100
a b
C
a


2. Các loại dung dịch:
2.1. Dung dịch và nồng độ phần trăm:
Công thức tính:
% .100ct
dd
m
C
m

% .100
.
ct
dd
m
C
V d

2.2. Dung dịch và nồng độ đương lượng:
2.2.1. Đương lượng gam (E) : M
E
n

* Cách xác định n:
- Nếu là acid, n là số H+
có trong phân tử acid.
- Nếu là base, n là số nhóm OH-
có trong phân tử base.
- Nếu là muối, n bằng tổng số hóa trị của các nguyên tử kim loại có trong muối.
- Nếu chất oxi hóa hoặc chất khử, n là số electron nhận hay cho của chất đó.
* Một số chất khử và chất oxi hóa thông dụng:
KMnO4
(n=5)
K2Cr2O7
(n=6)
H2O2 (n=2) H2C2O4
(n=2)
Na2S2O3
(n=1)
C6H12O6
(n=2)
FeCl3 (n=1)
FeSO4 (n=1)
I2 (n=2)
2.2.2. Nồng độ đương lượng (CN):
Công thức tính:
.1000
.
ct
N
dd
m
C
EV

Công thức liên hệ giữa nồng độ đương lượng (CN) và nồng độ mol/lít (CM):
2.2.3. Độ chuẩn (T):
Công thức tính [ ]
[ ]
ct
dd
m gam
T
V ml

Với a: khối lượng mẫu ban đầu
b: khối lượng mẫu lúc sau
C: hàm lượng
Với C%: nồng độ phần trăm
mct : khối lượng chất tan nguyên chất (gam)
mdd : khối lượng dung dịch (gam)
Vdd : thể tích dung dịch (ml)
d : khối lượng riêng của dung dịch (g/ml)
Với mct : khối lượng chất tan nguyên chất (gam)
E: đương lượng gam của chất tan
Vdd : thể tích dung dịch (ml)
CN : nồng độ đương lượng của dung dịch (N)
CN = CM .n

2. Trường trung cấp Bách Khoa Sài Gòn Khoa Y – Dược
3. Tính toán dựa vào các kĩ thuật phân tích thể tích trong các phương pháp phân tích thể tích:
- Bước 1: Tính nồng độ đương lượng của dung dịch mẫu (dung dịch chuẩn độ)
- Bước 2: Tính khối lượng chất tan nguyên chất có trong Vđịnh mức :
N dm
ct
C .E.V
m =
1000
- Bước 3: Tính nồng độ phần trăm hoặc hàm lượng của mẫu phân tích (mẫu phân tích) có trong Vo (thể
tích mẫu ban đầu được đem pha)
ct
o
m
C% = .100
V .d
4. Pha dung dịch chuẩn độ:
4.1. Tính khối lượng chất tan để pha được dung dịch với nồng độ đương lượng đã biết trước:
N
ct
C .E.V
m =
1000
4.2. Xác định hệ số hiệu chỉnh K:
4.2.1. Công thức tính:
No o
o
N
C .V
K = .K
C .V
4.2.2. Cách điều chỉnh nồng độ dung dịch:
 K=1  CN thực = CN lý thuyết : dd pha được có nồng độ chính xác, không cần điều chỉnh.
 K  1  CN thực > CN lý thuyết : dd pha được có nồng độ lớn hơn nồng độ của dd cần pha. Ta cần thêm
nước vào.
 Lượng nước thêm thêm vào được tính bằng công thức: V
2H O
= (K – 1,000) .V điều chỉnh
 K < 1  CN thực < CN lý thuyết : dd pha được có nồng độ nhỏ hơn (loãng hơn) nồng độ của dd cần pha. Ta
cần thêm hóa chất vào.
 Lượng hóa chất cần thêm vào: (1,000 ).
1000
K a
m

 .Vđiều chỉnh
m : khối lượng hóa chất cần thêm vào (g)
K: hệ số hiệu chỉnh của dd pha.
V điều chỉnh : thể tích dung dịch pha cần điều chỉnh (ml)
a : khối lượng hóa chất có trong 1000ml dd lý thuyết (a = CN.E (g) )
Chuẩn độ trực tiếp:
CN1.V1 = CN2.V2
Chuẩn độ thế:
CN1.V1 = CN4.V4
Chuẩn độ thừa trừ:
CN1.V1 = CN2.V2 – CN3.V3
CNo : nồng độ của dd chuẩn độ (N)
Vo: thể tích dd chuẩn độ. (ml)
CN : nồng độ của dd pha (N)
V : thể tích dd pha (ml)
Ko : hệ số hiệu chỉnh của dd chuẩn
độ.