PHÖÔNG PHAÙP PHAÂN TÍCH THEÅ
TÍCH
TS. PHAN THANH DŨNG
ĐẠI HỌC Y DƢỢC TP. HCM
Muïc tieâu hoïc taäp
Trình bày đƣợc nguyên tắc của PP phân tích thể tích
Phân biệt đƣợc điểm tƣơng đƣơng và điểm kết thúc
Phân loại đƣợc các phƣơng pháp phân tích thể tích
Tính đƣợc kết quả sau khi chuẩn độ thể tích
PP chuẩn độ thể tích là PP PT ĐL trong đó chủ yếu là sự đo
chính xác thể tích của dung dịch có nồng độ xác định cần thiết
để phản ứng hòa toàn với chất phân tích.
1. MỞ ĐẦU
(Louis – Joseph GAY – LUSSAC) 1778 – 1850.
Söï chuaån ñoä
hay Söï ñònh phaân baèng phöông phaùp theå tích
(dung dòch chuaån ñoä)
V1N1 = V2N2
1. MỞ ĐẦU
 So với pp phân tích vật lý
và hóa lý thì PP PTTT có
độ chính xác không cao,
nhưng vẫn đạt mức yêu
cầu cần thiết, mặc khác
PP-PTTT đơn giản và
nhanh hơn nên được sử
dụng rộng rãi.
2.1. ĐIỂM TƢƠNG ĐƢƠNG
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Điểm tƣơng đƣơng là thời điểm mà tại điểm đó lƣợng chất
chuẩn thêm vào tƣơng đƣơng hoá học với lƣợng chất phân tích
có trong mẫu.
Điểm tƣơng đƣơng là một điểm lý thuyết, không thể xác định
chính xác bằng thực nghiệm.
Ví dụ:
NaCl + AgNO3  AgCl + NaNO3
1 mol 1 mol
 Là thời điểm mà ở đó chất chỉ thị biến đổi tính chất vật
lý hay sự đổi màu của chất chỉ thị giúp chúng ta kết thúc
chuẩn độ
 Lyù töôûng: ñieåm keát thuùc chuaån ñoä truøng vôùi ñieåm
töông ñöông.
 Thöïc teá: ñieåm keát thuùc chuaån ñoä thöôøng sai leäch vôùi
ñieåm töông ñöông.
 Söï sai leäch gaây ra sai soá cuûa pheùp ñònh löôïng.
 choïn chæ thò sao cho sai soá nhoû nhaát (trong phaïm vi
cho pheùp).
2.2. ĐIỂM KẾT THÚC
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Ví duï:
Chuaån ñoä DD HCl baèng dd chuaån NaOH duøng chæ thò
phenolphthalein, ĐTĐ öùng vôùi pH = 7, nhöng
phenolphthalein laïi chuyeån maøu ôû pH 8 - 10,  ĐKT chuaån
ñoä sau ĐTĐ.
Trong trường hợp phát hiện ĐTĐ bằng các thông số
hóa lý, dựa vào các thông số như điện thế, cường độ
dòng điện, độ dẫn điện đã có bước thay đổi đột
ngột... ĐTĐ được xác định rất chính xác vì không
phụ thuộc vào sự chuyển màu của chỉ thị.
2.2. ĐIỂM KẾT THÚC
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
 Các HC có độ tinh khiết rất cao đƣợc dùng làm chất gốc
(chất đối chiếu).
Điều kiện:
 Độ tinh khiết cao >99,95%.
 Ổn định trong không khí.
 Khối lƣợng phân tử cao
 Không hút ẩm.
2.3. CHẤT CHUẨN HOÁ HỌC BẬC MỘT (SƠ CẤP)
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Thí dụ:
- Kali hydro naphtalat C8H5O4K (M= 204,22 g), muối luôn
luôn ở dạng khan, chỉ chứa < 0,003% nƣớc.
- Kali hydro carbonat (KHCO3) (M= 100,11 g).
- Acid benzoic C6H5COOH (M= 122,15 g).
2.3. CHẤT CHUẨN HOÁ HỌC BẬC MỘT (SƠ CẤP)
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
 Hợp chất có độ tinh khiết thấp hơn chất chuẩn sơ cấp
<99,95%, đƣợc xác định bằng phân tích hoá học.
 Thí dụ:
Na2B4O7.10 H2O (M= 381,24 g). Sấy sản phẩm ở nhiệt độ từ
170 - 440C trong 1 h.
H2C2O4. 2H2O (M= 252 g).
2.4. CHẤT CHUẨN HOÁ HỌC BẬC HAI (THỨ CẤP)
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
DD chuẩn: là DD có nồng độ biết trƣớc đƣợc dùng để chuẩn
độ trong các PP-PTTT.
Điều kiện
- Đủ bền.
- Tác dụng nhanh.
- Phản ứng phải hoàn toàn.
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Phương pháp xác định nồng độ của một dung dịch chuẩn
PP-PTTT chính xác khi nồng độ của DD chuẩn chính xác. Có
2 PP cơ bản để xác định nồng độ của DD chuẩn
PP trực tiếp: cân chính xác chất chuẩn hoá học bậc 1 (sơ cấp)
đƣợc hoà tan/dung môi thích hợp và pha loãng trong BĐM
đến thể tích chính xác.
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
PP so với mẫu chuẩn: dung dịch dùng làm chuẩn đƣợc so
bằng cách chuẩn độ với:
 một khối lƣợng chất chuẩn hoá học sơ cấp.
 một khối lƣợng chất chuẩn hoá học thứ cấp.
 một thể tích của một dung dịch chuẩn khác.
 Phần lớn DD dùng làm chuẩn đƣợc xác định nồng độ bằng
PP này do các thuốc thử không đạt đƣợc tiêu chuẩn của chất
chuẩn hoá học sơ cấp.
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
- CM, CN.
Nồng độ mol cho biết số mol của thuốc thử/ 1 lít dung dịch.
Nồng độ đƣơng lƣợng biểu thị số đƣơng lƣợng gam của
thuốc thử/ 1lít dung dịch.
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH CHUẨN
Biểu thị số phân tử gam (số mol) của chất tan có trong 1 lít
(1000 ml) dung dịch.
Ký hiệu: CM (mol/l; M)
Công thức
m: khối lƣợng của chất tan (g)
M: khối lƣợng mol (khối lƣợng phân tử) chất tan
V: thể tích dung dịch cần pha (ml)
1000, 


VM
m
C
M
m
n
V
n
C MM
NỒNG ĐỘ PHÂN TỬ (Nồng độ mol) CM (mol/l; M)
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH CHUẨN
VD 1: Tính nồng độ mol của dung dịch NaOH nếu lấy 4 g
NaOH nguyên chất hòa tan trong 1 lít (M = 40 g).
Khối lƣợng NaOH: m = 4 g
Phân tử gam của NaOH: M = 40 g
Thể tích của dung dịch: V = 1000 ml
Nồng độ dung dịch NaOH:
1000
.

VM
m
CM
MCM 1,01000
100040
4



NỒNG ĐỘ PHÂN TỬ (Nồng độ mol) CM (mol/l; M)
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
VD 2: Tính nồng độ mol của dung dịch H2SO4, biết rằng để pha
một dung dịch có thể tích là 500 ml, lƣợng H2SO4 đậm đặc cần
dùng 49 g. Khối lƣợng mol của H2SO4 (M = 98)
V = 500 ml
m = 49 g
M = 98
1000


VM
m
CM
)(11000
50098
49
MCM 


NỒNG ĐỘ PHÂN TỬ (Nồng độ mol) CM (mol/l; M)
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
Biểu thị số đƣơng lƣợng gam của chất tan có trong 1 lít (1000
ml) dung dịch.
Ký hiệu: CN (đƣơng lƣợng/l; N)
Công thức
m: khối lƣợng của chất tan (g)
E: đƣơng lƣợng gam chất tan (g)
V: thể tích dung dịch cần pha (ml)
1000


dd
ct
N
VE
m
C
NỒNG ĐỘ ĐƢƠNG LƢỢNG CN (N)
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
Đƣơng lƣợng của một hợp chất đƣợc tính tuỳ thuộc vào bản
chất của phản ứng hoá học.
- Đối với một acid: n là số proton H+ tham gia phản ứng của 1
phân tử acid
- Đối với một base: n là số ion OH- tham gia phản ứng của 1
phân tử base
- Đối với muối: n là tổng hóa trị của các cation trong phân tử
muối.
- Đối với chất oxy hóa khử: n là số electron (e) nhận hoặc cho
khi tham gia phản ứng.
Ví dụ:
H2SO4 + NaOH → NaHSO4 + H2O
n
M
E 
40,9842
 NaOHSOH EE
NỒNG ĐỘ ĐƢƠNG LƢỢNG CN (N)
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
Ví dụ:
Xác định nồng độ đƣơng lƣợng của dung dịch NaOH (M = 40)
khi hoà tan 4 g NaOH thành 500 ml dung dịch.
NaOH có 1 OH- nên đƣơng lƣợng gam của NaOH
Nồng độ đƣơng lƣợng của NaOH:
)(40
1
g
M
E NaOH
NaOH 
N
VE
m
CN 2,01000
50040
4
1000
.



NỒNG ĐỘ ĐƢƠNG LƢỢNG CN (N)
CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
a. Pha chế từ chất chuẩn
Tính lượng hóa chất cần lấy để pha
Áp dụng công thức:
mct : khối lƣợng chất tan cần lấy.
CN : nồng độ dung dịch cần pha (N).
Vdd : thể tích dung dịch cần pha (ml).
E : đƣơng lƣợng gam chất tan (g)
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
1000
V.E.C
m1000x
V.E
m
C ddN
ct
dd
ct
N 
Pha dung dịch
Cân CX lƣợng HC đã tính toán bằng cân PT, chuyển hết vào
BĐM, hòa tan bằng nƣớc cất hoặc dung môi thích hợp rồi điều
chỉnh vừa đủ thể tích muốn pha, lắc đều sẽ đƣợc DD chuẩn độ
có nồng độ chính xác cần pha.
Có 3 trường hợp: K > 1, K < 1 , K = 1
Thường 0.97 K  1.03
LT
T
N
N
K 
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
b. Pha từ ống chuẩn
Ống chuẩn: ống thủy tinh/nhựa có chứa một lƣợng CX
hóa chất tinh khiết đƣợc hàn kín. Trên nhãn có in tên,
công thức hóa chất, nồng độ dung dịch chuẩn độ và có
chỉ dẫn để pha cho một thể tích xác định nào đó.
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
VIỆN KIỂM NGHIỆM – BỘ Y TẾ
Ống chuẩn Natri hydroxid
NaOH 0,1 N
Pha vừa đủ 1000 ml
Số SX: Hạn dùng:
Tính toán nhƣ cách pha từ chất gốc. DD sau khi pha có nồng độ
gần đúng so với yêu cầu,  xác định lại nồng độ dung dịch
bằng một dung dịch chuẩn khác đã biết nồng độ  nồng độ
chính xác của dung dịch đã pha.
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN
c. Pha chế từ chất không phải chất gốc (Pha gián tiếp)
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Tính lượng hóa chất cần lấy để pha
Áp dụng công thức:
mct : khối lƣợng chất tan cần lấy.
CN : nồng độ dung dịch cần pha (N).
Vdd : thể tích dung dịch cần pha (ml).
E : đƣơng lƣợng gam chất tan (g)
1000
V.E.C
m1000x
V.E
m
C ddN
ct
dd
ct
N 
Hiệu chỉnh nồng độ dung dịch
- NT = NLT (K=1)
- NT > NLT (K>1)
Thể tích nước cần thêm được tính theo công thức:
VDM = ( - 1,000).Vhc
VDM là thể tích dung môi (nước) cần thêm (ml)
Vhc là thể tích dung dịch pha cần hiệu chỉnh (ml)
Nếu NT < NLT (K<1)
m =
- m là khối lượng hóa chất cần thêm (g)
- Vhc là thể tích dung dịch pha cần hiệu chỉnh (ml)
LT
T
N
N
hc
LT
LT
T
V
EN
N
N


1000
)000,1(
2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN
PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN
c. Pha chế từ chất không phải chất gốc (Pha gián tiếp)
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
2.6. CÁC PHƢƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐIỂM TƢƠNG ĐƢƠNG
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Khái niệm chất chỉ thị: Chất chỉ thị là những chất có khả năng
biến đổi màu sắc, tạo (hoặc biến mất) kết tủa hoặc phát huỳnh
quang hoặc gây ra một dấu hiệu nào đó ở lân cận điểm tƣơng
đƣơng nhằm xác định điểm kết thúc phân tích thể tích.
Phát hiện điểm tƣơng đƣơng:
1. Dựa vào sự thay đổi màu của chỉ thị:
Các chỉ thị thường dùng trong phương pháp phân tích thể tích:
Chỉ thị nội: chỉ thị cho vào dung dịch khi tiến hành định lƣợng
+ Chỉ thị màu : metyl da cam, đỏ metyl…
+ Chỉ thị tạo tủa: kali cromat.
+ Chỉ thị tạo huỳnh quang: fluorescein.
2.6. CÁC PHƢƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐIỂM TƢƠNG ĐƢƠNG
2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
Chỉ thị ngoại: chỉ thị để ngoài, dùng dụng cụ nhƣ đũa thủy tinh
lấy dung dịch rồi cho tác dụng với thuốc thử nhƣ trƣờng hợp
dùng giấy tẩm hồ tinh bột.
Chỉ thị có thể là:
Một chất: đỏ metyl, metyl da cam, phenolphtalein….
Hai chất: thuốc thử Tashiri (đỏ metyl và xanh metylen).
Nhiều chất: thuốc thử vạn năng.
2. Dựa vào sự thay đổi đột ngột của các thông số lý hóa xảy ra
tại điểm tƣơng đƣơng:
Đo sự đổi màu của dung dịch bằng phƣơng pháp quang phổ,
phƣơng pháp điện hoá nhƣ đo điện thế, đo cƣờng độ dòng điện
hay đo dộ dẫn điện.
Các phản ứng chuẩn độ dùng trong phân tích thể tích thỏa
mãn các yêu cầu sau:
 Phản ứng phải xảy ra hoàn toàn (nồng độ chất cần xác định
còn lại < 10-6 M) và theo đúng hệ số hợp thức của phƣơng trình
phản ứng.
 Phản ứng phải có tính chọn lọc cao: chỉ xảy ra giữa thuốc
thử và chất cần xác định, không có phản ứng phụ.
 Phản ứng xảy ra phải đủ nhanh, nếu chậm việc xác định
điểm tƣơng đƣơng sẽ kém chính xác.
 Phải chọn đƣợc chất chỉ thị xác định đƣợc chính xác điểm
tƣơng đƣơng.
3. YÊU CẦU ĐỐI VỚI PHẢN ỨNG DÙNG TRONG PTTT
 Döïa vaøo baûn chaát phaûn öùng hoùa hoïc xaûy ra khi chuaån ñoä
1. Phöông phaùp acid – base: Dùng để định lƣợng các acid, base
và một số muối trong môi trƣờng là nƣớc hay môi trƣờng khan.
PP này dựa trên sự trao đổi proton H+
HCl + NaOH  NaCl + H2O
2. Phöông phaùp oxy hoùa–khöû: Dựa trên phản ứng oxy hoá – khƣ
tƣơng ứng với sự trao đổi điện tử giữa hai hợp chất: một chất
cho một hoặc nhiều điện tử, chất thứ hai nhận điện tử
2FeCl3 + SnCl2  2FeCl2 + SnCl4
4. PHÂN LOẠI CÁC PHƢƠNG PHÁP THỂ TÍCH
 Döïa vaøo baûn chaát phaûn öùng hoùa hoïc xaûy ra khi chuaån ñoä
3. Phöông phaùp keát tuûa: Căn cƣ́ trên các phản ứng giữa chất cần
đinh lƣợng với thuốc thƣ̉ tạo ra hợp chất ít tan
Ag+ + Cl-  AgCl
4. Phöông phaùp taïo phöùc: Dựa vào phản ứng tạo thành phức
chất. Phƣơng pháp complexon đƣợc sƣ̉ dụng phổ biến dùng
định lƣợng các ion kim loại nhƣ đinh lƣợng Ca2+ và Mg2+ trong
nƣớc với chất chuẩn là EDTA
Ca2+ + HY3-  CaY2- + H+
4. PHÂN LOẠI CÁC PHƢƠNG PHÁP THỂ TÍCH
Phương pháp thể tích rất đơn giản.
Dựa vào V dung dịch với những dụng cụ chính xác: pipet,
buret, bình định mức. Các dụng cụ kém chính xác nhƣ ống
đong chỉ dùng để lấy thể tích thuốc thử dùng điều chỉnh môi
trƣờng phản ứng.
Có 2 phương pháp: PP trực tiếp và PP gián tiếp.
5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ
5.1. Chuaån ñoä tröïc tieáp
 Chuaån ñoä baèng caùch nhoû tröïc tieáp dung dòch chuaån ñoä
vaøo moät theå tích chính xaùc dung dòch caàn ñònh löôïng.
 Ví duï: Ñònh löôïng acid oxalic baèng dung dòch natri
hydroxyd
 H2C2O4 + 2NaOH = Na2C2O4 + 2H2O
H2C2O4
NaOH
5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ
NaOH
H2C2O4
5.2. Chuaån ñoä thöøa tröø
 Cho moät theå tích chính xaùc vaø dö dung dòch chuaån ñoä
taùc duïng vôùi moät theå tích chính xaùc dung dòch caàn ñònh
löôïng. Sau ñoù chuaån ñoä thuoác thöû dö baèng moät dung
dòch chuaån ñoä khaùc.
 Ví duï: ñònh löôïng Cl-, tröôùc heát cho AgNO3 dö ñeå keát
tuûa hoaøn toaøn AgCl. Sau ñoù chuaån ñoä AgNO3 thöøa baèng
KSCN.
AgNO3 dö + NaCl = AgCl  + NaNO3
AgNO3 coøn laïi + KSCN = AgSCN  + KNO3
NaCl
KSCN
AgNO3
5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ
SCN-
AgNO3
5.2. Chuaån ñoä thöøa tröø
 Ví duï: ñònh löôïng Ba2+, tröôùc heát cho EDTA dö ñeå PƢ
hoaøn toaøn Ba2+. Sau ñoù chuaån ñoä EDTA thöøa baèng DD
Mg2+.
Ba2+
Mg2+
EDTA
5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ
Mg2+
EDTA
5.3. Chuaån ñoä theá (chuaån ñoä giaùn tieáp)
 Cho moät theå tích chính xaùc dung dòch caàn ñònh löôïng
taùc duïng vôùi moät löôïng dö thuoác thöû naøo ñoù, phaûn
öùng sinh ra moät löôïng chaát môùi töông ñöông hoùa hoïc
vôùi löôïng chaát caàn xaùc ñònh. Duøng dung dòch chuaån
ñoä ñeå ñònh löôïng chaát môùi sinh ra.
 Ví duï: ñònh löôïng K2Cr2O7 baèng KI trong moâi tröôøng
acid. Ñònh löôïng iod sinh ra baèng Na2S2O3.
K2Cr2O7 + 6KI + 7H2SO4 = Cr2(SO4)3 + 3I2 + 4K2SO4 + 7H2O
I2 + Na2S2O3 = 2NaI + Na2S4O6
K2Cr2O7
I2
KI
Na2S2O3
5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ
Na2S2O3
I2
DỤNG CỤ CHỨA
- Bình nón, becher, bình tia …
DỤNG CỤ KHÔNG CHÍNH XÁC
- Cốc có mỏ
- Ống đong
- Pipet khắc độ
6. DỤNG CỤ DÙNG TRONG CHUẨN ĐỘ BẰNG PP TT
DỤNG CỤ CHÍNH XÁC
Pipet chính xác một vạch, hai vạch.
Buret dùng để đong một thể tích chính xác thay đổi.
Bình định mức dùng để pha một dung dịch có thể tích chính
xác. Trên bình có ghi dung tích và nhiệt độ (thƣờng là 20C).
6. DỤNG CỤ DÙNG TRONG CHUẨN ĐỘ BẰNG PP TT
DỤNG CỤ CHÍNH XÁC
Dụng cụ chính xác bằng thủy tinh đƣợc chia thành 2 loại:
Loại A:
Loại B: Sai số trong đo lƣờng  2%. Những dụng cụ này chỉ
dùng trong pha chế.
Thí dụ1: Pipet chính xác loại A 20 ml có dung sai  0,02 ml có
nghĩa là pipet có thể phân phối một thể tích là 19,980 ml <
VLT< 20,020 ml. Nhƣ vậy dung sai sẽ là:
Pipet chính xác loại B 20 ml có dung sai 0,04 ml   0,2%
Bình định mức 100 ml loại A có dung sai là  0,1 ml  0,1%
6. DỤNG CỤ DÙNG TRONG CHUẨN ĐỘ BẰNG PP TT
%10,0%10,0100
20
020,0

6.1. Tính keát quaû trong pp tröïc tieáp hoaëc pp theá
 Baøi toaùn:
Huùt chính xaùc V ml cheá phaåm A (hoaëc
caân chính xaùc a gam cheá phaåm A)
pha thaønh Vdd ml trong bình ñònh
möùc. Laáy V1 ml dung dòch naøy ñem
chuaån ñoä baèng dung dòch chuaån ñoä
B coù noàng ñoä N2 heát V2 ml. Xaùc ñònh
noàng ñoä % cuûa cheá phaåm (hoaëc haøm
löôïng % cuûa cheá phaåm)?
P(g/l) = N1.EA
1 1 2 2NV N V
2 2
1
1
.N V
N
V

Caùch 1: Tính theo noàng ñoä ñöông löôïng
6. CÁCH TÍNH KẾT QUẢ TRONG PPTT
.100ctm
C
V

6.1. Tính keát quaû trong pp tröïc tieáp hoaëc pp theá
aA + bB  Chaát taïo thaønh
mmol A = VB (ml) × MB
Caùch 1: Tính theo noàng ñoä mol
6. CÁCH TÍNH KẾT QUẢ TRONG PPTT
6.1. Tính keát quaû trong phöông phaùp thöøa tröø
 Baøi toaùn:
Huùt chính xaùc V ml cheá phaåm A
(hoaëc caân chính xaùc a gam cheá
phaåm A) pha thaønh Vdm ml
trong bình ñònh möùc. Laáy V1 ml
dung dòch naøy cho taùc duïng vôùi
V2 ml dung dòch B coù noàng ñoä
N2 (löôïng B dö so vôùi löôïng A).
Ñeå chuaån ñoä löôïng B dö phaûi
duøng heát V3 ml dung dòch C coù
noàng ñoä N3. Xaùc ñònh noàng ñoä
% cheá phaåm A?
N1.V1 + N3.V3 = N2.V2
2 2 3 3
1
1
. .N V N V
N
V


Sau ñoù tính keát quaû nhö tröôøng hôïp
ñònh löôïng tröïc tieáp
6. CÁCH TÍNH KẾT QUẢ TRONG PPTT
100
1000
)(
100(%) 



A
ACCBB
A V
EVNVN
V
m
Chuùc caùc baïn ñaït keát quaû cao
trong hoïc taäp

Phuong phap phan tich the tich

  • 1.
    PHÖÔNG PHAÙP PHAÂNTÍCH THEÅ TÍCH TS. PHAN THANH DŨNG ĐẠI HỌC Y DƢỢC TP. HCM
  • 2.
    Muïc tieâu hoïctaäp Trình bày đƣợc nguyên tắc của PP phân tích thể tích Phân biệt đƣợc điểm tƣơng đƣơng và điểm kết thúc Phân loại đƣợc các phƣơng pháp phân tích thể tích Tính đƣợc kết quả sau khi chuẩn độ thể tích
  • 3.
    PP chuẩn độthể tích là PP PT ĐL trong đó chủ yếu là sự đo chính xác thể tích của dung dịch có nồng độ xác định cần thiết để phản ứng hòa toàn với chất phân tích. 1. MỞ ĐẦU (Louis – Joseph GAY – LUSSAC) 1778 – 1850.
  • 4.
    Söï chuaån ñoä haySöï ñònh phaân baèng phöông phaùp theå tích (dung dòch chuaån ñoä) V1N1 = V2N2 1. MỞ ĐẦU  So với pp phân tích vật lý và hóa lý thì PP PTTT có độ chính xác không cao, nhưng vẫn đạt mức yêu cầu cần thiết, mặc khác PP-PTTT đơn giản và nhanh hơn nên được sử dụng rộng rãi.
  • 5.
    2.1. ĐIỂM TƢƠNGĐƢƠNG 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH Điểm tƣơng đƣơng là thời điểm mà tại điểm đó lƣợng chất chuẩn thêm vào tƣơng đƣơng hoá học với lƣợng chất phân tích có trong mẫu. Điểm tƣơng đƣơng là một điểm lý thuyết, không thể xác định chính xác bằng thực nghiệm. Ví dụ: NaCl + AgNO3  AgCl + NaNO3 1 mol 1 mol
  • 6.
     Là thờiđiểm mà ở đó chất chỉ thị biến đổi tính chất vật lý hay sự đổi màu của chất chỉ thị giúp chúng ta kết thúc chuẩn độ  Lyù töôûng: ñieåm keát thuùc chuaån ñoä truøng vôùi ñieåm töông ñöông.  Thöïc teá: ñieåm keát thuùc chuaån ñoä thöôøng sai leäch vôùi ñieåm töông ñöông.  Söï sai leäch gaây ra sai soá cuûa pheùp ñònh löôïng.  choïn chæ thò sao cho sai soá nhoû nhaát (trong phaïm vi cho pheùp). 2.2. ĐIỂM KẾT THÚC 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 7.
    Ví duï: Chuaån ñoäDD HCl baèng dd chuaån NaOH duøng chæ thò phenolphthalein, ĐTĐ öùng vôùi pH = 7, nhöng phenolphthalein laïi chuyeån maøu ôû pH 8 - 10,  ĐKT chuaån ñoä sau ĐTĐ. Trong trường hợp phát hiện ĐTĐ bằng các thông số hóa lý, dựa vào các thông số như điện thế, cường độ dòng điện, độ dẫn điện đã có bước thay đổi đột ngột... ĐTĐ được xác định rất chính xác vì không phụ thuộc vào sự chuyển màu của chỉ thị. 2.2. ĐIỂM KẾT THÚC 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 8.
     Các HCcó độ tinh khiết rất cao đƣợc dùng làm chất gốc (chất đối chiếu). Điều kiện:  Độ tinh khiết cao >99,95%.  Ổn định trong không khí.  Khối lƣợng phân tử cao  Không hút ẩm. 2.3. CHẤT CHUẨN HOÁ HỌC BẬC MỘT (SƠ CẤP) 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 9.
    Thí dụ: - Kalihydro naphtalat C8H5O4K (M= 204,22 g), muối luôn luôn ở dạng khan, chỉ chứa < 0,003% nƣớc. - Kali hydro carbonat (KHCO3) (M= 100,11 g). - Acid benzoic C6H5COOH (M= 122,15 g). 2.3. CHẤT CHUẨN HOÁ HỌC BẬC MỘT (SƠ CẤP) 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 10.
     Hợp chấtcó độ tinh khiết thấp hơn chất chuẩn sơ cấp <99,95%, đƣợc xác định bằng phân tích hoá học.  Thí dụ: Na2B4O7.10 H2O (M= 381,24 g). Sấy sản phẩm ở nhiệt độ từ 170 - 440C trong 1 h. H2C2O4. 2H2O (M= 252 g). 2.4. CHẤT CHUẨN HOÁ HỌC BẬC HAI (THỨ CẤP) 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 11.
    DD chuẩn: làDD có nồng độ biết trƣớc đƣợc dùng để chuẩn độ trong các PP-PTTT. Điều kiện - Đủ bền. - Tác dụng nhanh. - Phản ứng phải hoàn toàn. 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 12.
    Phương pháp xácđịnh nồng độ của một dung dịch chuẩn PP-PTTT chính xác khi nồng độ của DD chuẩn chính xác. Có 2 PP cơ bản để xác định nồng độ của DD chuẩn PP trực tiếp: cân chính xác chất chuẩn hoá học bậc 1 (sơ cấp) đƣợc hoà tan/dung môi thích hợp và pha loãng trong BĐM đến thể tích chính xác. 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 13.
    PP so vớimẫu chuẩn: dung dịch dùng làm chuẩn đƣợc so bằng cách chuẩn độ với:  một khối lƣợng chất chuẩn hoá học sơ cấp.  một khối lƣợng chất chuẩn hoá học thứ cấp.  một thể tích của một dung dịch chuẩn khác.  Phần lớn DD dùng làm chuẩn đƣợc xác định nồng độ bằng PP này do các thuốc thử không đạt đƣợc tiêu chuẩn của chất chuẩn hoá học sơ cấp. 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 14.
    - CM, CN. Nồngđộ mol cho biết số mol của thuốc thử/ 1 lít dung dịch. Nồng độ đƣơng lƣợng biểu thị số đƣơng lƣợng gam của thuốc thử/ 1lít dung dịch. 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH CHUẨN
  • 15.
    Biểu thị sốphân tử gam (số mol) của chất tan có trong 1 lít (1000 ml) dung dịch. Ký hiệu: CM (mol/l; M) Công thức m: khối lƣợng của chất tan (g) M: khối lƣợng mol (khối lƣợng phân tử) chất tan V: thể tích dung dịch cần pha (ml) 1000,    VM m C M m n V n C MM NỒNG ĐỘ PHÂN TỬ (Nồng độ mol) CM (mol/l; M) 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ DUNG DỊCH CHUẨN
  • 16.
    VD 1: Tínhnồng độ mol của dung dịch NaOH nếu lấy 4 g NaOH nguyên chất hòa tan trong 1 lít (M = 40 g). Khối lƣợng NaOH: m = 4 g Phân tử gam của NaOH: M = 40 g Thể tích của dung dịch: V = 1000 ml Nồng độ dung dịch NaOH: 1000 .  VM m CM MCM 1,01000 100040 4    NỒNG ĐỘ PHÂN TỬ (Nồng độ mol) CM (mol/l; M) CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
  • 17.
    VD 2: Tínhnồng độ mol của dung dịch H2SO4, biết rằng để pha một dung dịch có thể tích là 500 ml, lƣợng H2SO4 đậm đặc cần dùng 49 g. Khối lƣợng mol của H2SO4 (M = 98) V = 500 ml m = 49 g M = 98 1000   VM m CM )(11000 50098 49 MCM    NỒNG ĐỘ PHÂN TỬ (Nồng độ mol) CM (mol/l; M) CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
  • 18.
    Biểu thị sốđƣơng lƣợng gam của chất tan có trong 1 lít (1000 ml) dung dịch. Ký hiệu: CN (đƣơng lƣợng/l; N) Công thức m: khối lƣợng của chất tan (g) E: đƣơng lƣợng gam chất tan (g) V: thể tích dung dịch cần pha (ml) 1000   dd ct N VE m C NỒNG ĐỘ ĐƢƠNG LƢỢNG CN (N) CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
  • 19.
    Đƣơng lƣợng củamột hợp chất đƣợc tính tuỳ thuộc vào bản chất của phản ứng hoá học. - Đối với một acid: n là số proton H+ tham gia phản ứng của 1 phân tử acid - Đối với một base: n là số ion OH- tham gia phản ứng của 1 phân tử base - Đối với muối: n là tổng hóa trị của các cation trong phân tử muối. - Đối với chất oxy hóa khử: n là số electron (e) nhận hoặc cho khi tham gia phản ứng. Ví dụ: H2SO4 + NaOH → NaHSO4 + H2O n M E  40,9842  NaOHSOH EE NỒNG ĐỘ ĐƢƠNG LƢỢNG CN (N) CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
  • 20.
    Ví dụ: Xác địnhnồng độ đƣơng lƣợng của dung dịch NaOH (M = 40) khi hoà tan 4 g NaOH thành 500 ml dung dịch. NaOH có 1 OH- nên đƣơng lƣợng gam của NaOH Nồng độ đƣơng lƣợng của NaOH: )(40 1 g M E NaOH NaOH  N VE m CN 2,01000 50040 4 1000 .    NỒNG ĐỘ ĐƢƠNG LƢỢNG CN (N) CÁC CÁCH BIỂU THỊ NỒNG ĐỘ
  • 21.
    a. Pha chếtừ chất chuẩn Tính lượng hóa chất cần lấy để pha Áp dụng công thức: mct : khối lƣợng chất tan cần lấy. CN : nồng độ dung dịch cần pha (N). Vdd : thể tích dung dịch cần pha (ml). E : đƣơng lƣợng gam chất tan (g) 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH 1000 V.E.C m1000x V.E m C ddN ct dd ct N 
  • 22.
    Pha dung dịch CânCX lƣợng HC đã tính toán bằng cân PT, chuyển hết vào BĐM, hòa tan bằng nƣớc cất hoặc dung môi thích hợp rồi điều chỉnh vừa đủ thể tích muốn pha, lắc đều sẽ đƣợc DD chuẩn độ có nồng độ chính xác cần pha. Có 3 trường hợp: K > 1, K < 1 , K = 1 Thường 0.97 K  1.03 LT T N N K  2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 23.
    b. Pha từống chuẩn Ống chuẩn: ống thủy tinh/nhựa có chứa một lƣợng CX hóa chất tinh khiết đƣợc hàn kín. Trên nhãn có in tên, công thức hóa chất, nồng độ dung dịch chuẩn độ và có chỉ dẫn để pha cho một thể tích xác định nào đó. 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH VIỆN KIỂM NGHIỆM – BỘ Y TẾ Ống chuẩn Natri hydroxid NaOH 0,1 N Pha vừa đủ 1000 ml Số SX: Hạn dùng:
  • 24.
    Tính toán nhƣcách pha từ chất gốc. DD sau khi pha có nồng độ gần đúng so với yêu cầu,  xác định lại nồng độ dung dịch bằng một dung dịch chuẩn khác đã biết nồng độ  nồng độ chính xác của dung dịch đã pha. 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN c. Pha chế từ chất không phải chất gốc (Pha gián tiếp) 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH Tính lượng hóa chất cần lấy để pha Áp dụng công thức: mct : khối lƣợng chất tan cần lấy. CN : nồng độ dung dịch cần pha (N). Vdd : thể tích dung dịch cần pha (ml). E : đƣơng lƣợng gam chất tan (g) 1000 V.E.C m1000x V.E m C ddN ct dd ct N 
  • 25.
    Hiệu chỉnh nồngđộ dung dịch - NT = NLT (K=1) - NT > NLT (K>1) Thể tích nước cần thêm được tính theo công thức: VDM = ( - 1,000).Vhc VDM là thể tích dung môi (nước) cần thêm (ml) Vhc là thể tích dung dịch pha cần hiệu chỉnh (ml) Nếu NT < NLT (K<1) m = - m là khối lượng hóa chất cần thêm (g) - Vhc là thể tích dung dịch pha cần hiệu chỉnh (ml) LT T N N hc LT LT T V EN N N   1000 )000,1( 2.5. CÁC DUNG DỊCH CHUẨN PHA CHẾ DUNG DỊCH CHUẨN c. Pha chế từ chất không phải chất gốc (Pha gián tiếp) 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH
  • 26.
    2.6. CÁC PHƢƠNGPHÁP XÁC ĐỊNH ĐIỂM TƢƠNG ĐƢƠNG 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH Khái niệm chất chỉ thị: Chất chỉ thị là những chất có khả năng biến đổi màu sắc, tạo (hoặc biến mất) kết tủa hoặc phát huỳnh quang hoặc gây ra một dấu hiệu nào đó ở lân cận điểm tƣơng đƣơng nhằm xác định điểm kết thúc phân tích thể tích. Phát hiện điểm tƣơng đƣơng: 1. Dựa vào sự thay đổi màu của chỉ thị: Các chỉ thị thường dùng trong phương pháp phân tích thể tích: Chỉ thị nội: chỉ thị cho vào dung dịch khi tiến hành định lƣợng + Chỉ thị màu : metyl da cam, đỏ metyl… + Chỉ thị tạo tủa: kali cromat. + Chỉ thị tạo huỳnh quang: fluorescein.
  • 27.
    2.6. CÁC PHƢƠNGPHÁP XÁC ĐỊNH ĐIỂM TƢƠNG ĐƢƠNG 2. CÁC KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PP PHÂN TÍCH THỂ TÍCH Chỉ thị ngoại: chỉ thị để ngoài, dùng dụng cụ nhƣ đũa thủy tinh lấy dung dịch rồi cho tác dụng với thuốc thử nhƣ trƣờng hợp dùng giấy tẩm hồ tinh bột. Chỉ thị có thể là: Một chất: đỏ metyl, metyl da cam, phenolphtalein…. Hai chất: thuốc thử Tashiri (đỏ metyl và xanh metylen). Nhiều chất: thuốc thử vạn năng. 2. Dựa vào sự thay đổi đột ngột của các thông số lý hóa xảy ra tại điểm tƣơng đƣơng: Đo sự đổi màu của dung dịch bằng phƣơng pháp quang phổ, phƣơng pháp điện hoá nhƣ đo điện thế, đo cƣờng độ dòng điện hay đo dộ dẫn điện.
  • 28.
    Các phản ứngchuẩn độ dùng trong phân tích thể tích thỏa mãn các yêu cầu sau:  Phản ứng phải xảy ra hoàn toàn (nồng độ chất cần xác định còn lại < 10-6 M) và theo đúng hệ số hợp thức của phƣơng trình phản ứng.  Phản ứng phải có tính chọn lọc cao: chỉ xảy ra giữa thuốc thử và chất cần xác định, không có phản ứng phụ.  Phản ứng xảy ra phải đủ nhanh, nếu chậm việc xác định điểm tƣơng đƣơng sẽ kém chính xác.  Phải chọn đƣợc chất chỉ thị xác định đƣợc chính xác điểm tƣơng đƣơng. 3. YÊU CẦU ĐỐI VỚI PHẢN ỨNG DÙNG TRONG PTTT
  • 29.
     Döïa vaøobaûn chaát phaûn öùng hoùa hoïc xaûy ra khi chuaån ñoä 1. Phöông phaùp acid – base: Dùng để định lƣợng các acid, base và một số muối trong môi trƣờng là nƣớc hay môi trƣờng khan. PP này dựa trên sự trao đổi proton H+ HCl + NaOH  NaCl + H2O 2. Phöông phaùp oxy hoùa–khöû: Dựa trên phản ứng oxy hoá – khƣ tƣơng ứng với sự trao đổi điện tử giữa hai hợp chất: một chất cho một hoặc nhiều điện tử, chất thứ hai nhận điện tử 2FeCl3 + SnCl2  2FeCl2 + SnCl4 4. PHÂN LOẠI CÁC PHƢƠNG PHÁP THỂ TÍCH
  • 30.
     Döïa vaøobaûn chaát phaûn öùng hoùa hoïc xaûy ra khi chuaån ñoä 3. Phöông phaùp keát tuûa: Căn cƣ́ trên các phản ứng giữa chất cần đinh lƣợng với thuốc thƣ̉ tạo ra hợp chất ít tan Ag+ + Cl-  AgCl 4. Phöông phaùp taïo phöùc: Dựa vào phản ứng tạo thành phức chất. Phƣơng pháp complexon đƣợc sƣ̉ dụng phổ biến dùng định lƣợng các ion kim loại nhƣ đinh lƣợng Ca2+ và Mg2+ trong nƣớc với chất chuẩn là EDTA Ca2+ + HY3-  CaY2- + H+ 4. PHÂN LOẠI CÁC PHƢƠNG PHÁP THỂ TÍCH
  • 31.
    Phương pháp thểtích rất đơn giản. Dựa vào V dung dịch với những dụng cụ chính xác: pipet, buret, bình định mức. Các dụng cụ kém chính xác nhƣ ống đong chỉ dùng để lấy thể tích thuốc thử dùng điều chỉnh môi trƣờng phản ứng. Có 2 phương pháp: PP trực tiếp và PP gián tiếp. 5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ
  • 32.
    5.1. Chuaån ñoätröïc tieáp  Chuaån ñoä baèng caùch nhoû tröïc tieáp dung dòch chuaån ñoä vaøo moät theå tích chính xaùc dung dòch caàn ñònh löôïng.  Ví duï: Ñònh löôïng acid oxalic baèng dung dòch natri hydroxyd  H2C2O4 + 2NaOH = Na2C2O4 + 2H2O H2C2O4 NaOH 5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ NaOH H2C2O4
  • 33.
    5.2. Chuaån ñoäthöøa tröø  Cho moät theå tích chính xaùc vaø dö dung dòch chuaån ñoä taùc duïng vôùi moät theå tích chính xaùc dung dòch caàn ñònh löôïng. Sau ñoù chuaån ñoä thuoác thöû dö baèng moät dung dòch chuaån ñoä khaùc.  Ví duï: ñònh löôïng Cl-, tröôùc heát cho AgNO3 dö ñeå keát tuûa hoaøn toaøn AgCl. Sau ñoù chuaån ñoä AgNO3 thöøa baèng KSCN. AgNO3 dö + NaCl = AgCl  + NaNO3 AgNO3 coøn laïi + KSCN = AgSCN  + KNO3 NaCl KSCN AgNO3 5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ SCN- AgNO3
  • 34.
    5.2. Chuaån ñoäthöøa tröø  Ví duï: ñònh löôïng Ba2+, tröôùc heát cho EDTA dö ñeå PƢ hoaøn toaøn Ba2+. Sau ñoù chuaån ñoä EDTA thöøa baèng DD Mg2+. Ba2+ Mg2+ EDTA 5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ Mg2+ EDTA
  • 35.
    5.3. Chuaån ñoätheá (chuaån ñoä giaùn tieáp)  Cho moät theå tích chính xaùc dung dòch caàn ñònh löôïng taùc duïng vôùi moät löôïng dö thuoác thöû naøo ñoù, phaûn öùng sinh ra moät löôïng chaát môùi töông ñöông hoùa hoïc vôùi löôïng chaát caàn xaùc ñònh. Duøng dung dòch chuaån ñoä ñeå ñònh löôïng chaát môùi sinh ra.  Ví duï: ñònh löôïng K2Cr2O7 baèng KI trong moâi tröôøng acid. Ñònh löôïng iod sinh ra baèng Na2S2O3. K2Cr2O7 + 6KI + 7H2SO4 = Cr2(SO4)3 + 3I2 + 4K2SO4 + 7H2O I2 + Na2S2O3 = 2NaI + Na2S4O6 K2Cr2O7 I2 KI Na2S2O3 5. CÁC KỸ THUẬT CHUẨN ĐỘ Na2S2O3 I2
  • 36.
    DỤNG CỤ CHỨA -Bình nón, becher, bình tia … DỤNG CỤ KHÔNG CHÍNH XÁC - Cốc có mỏ - Ống đong - Pipet khắc độ 6. DỤNG CỤ DÙNG TRONG CHUẨN ĐỘ BẰNG PP TT
  • 37.
    DỤNG CỤ CHÍNHXÁC Pipet chính xác một vạch, hai vạch. Buret dùng để đong một thể tích chính xác thay đổi. Bình định mức dùng để pha một dung dịch có thể tích chính xác. Trên bình có ghi dung tích và nhiệt độ (thƣờng là 20C). 6. DỤNG CỤ DÙNG TRONG CHUẨN ĐỘ BẰNG PP TT
  • 38.
    DỤNG CỤ CHÍNHXÁC Dụng cụ chính xác bằng thủy tinh đƣợc chia thành 2 loại: Loại A: Loại B: Sai số trong đo lƣờng  2%. Những dụng cụ này chỉ dùng trong pha chế. Thí dụ1: Pipet chính xác loại A 20 ml có dung sai  0,02 ml có nghĩa là pipet có thể phân phối một thể tích là 19,980 ml < VLT< 20,020 ml. Nhƣ vậy dung sai sẽ là: Pipet chính xác loại B 20 ml có dung sai 0,04 ml   0,2% Bình định mức 100 ml loại A có dung sai là  0,1 ml  0,1% 6. DỤNG CỤ DÙNG TRONG CHUẨN ĐỘ BẰNG PP TT %10,0%10,0100 20 020,0 
  • 39.
    6.1. Tính keátquaû trong pp tröïc tieáp hoaëc pp theá  Baøi toaùn: Huùt chính xaùc V ml cheá phaåm A (hoaëc caân chính xaùc a gam cheá phaåm A) pha thaønh Vdd ml trong bình ñònh möùc. Laáy V1 ml dung dòch naøy ñem chuaån ñoä baèng dung dòch chuaån ñoä B coù noàng ñoä N2 heát V2 ml. Xaùc ñònh noàng ñoä % cuûa cheá phaåm (hoaëc haøm löôïng % cuûa cheá phaåm)? P(g/l) = N1.EA 1 1 2 2NV N V 2 2 1 1 .N V N V  Caùch 1: Tính theo noàng ñoä ñöông löôïng 6. CÁCH TÍNH KẾT QUẢ TRONG PPTT .100ctm C V 
  • 40.
    6.1. Tính keátquaû trong pp tröïc tieáp hoaëc pp theá aA + bB  Chaát taïo thaønh mmol A = VB (ml) × MB Caùch 1: Tính theo noàng ñoä mol 6. CÁCH TÍNH KẾT QUẢ TRONG PPTT
  • 41.
    6.1. Tính keátquaû trong phöông phaùp thöøa tröø  Baøi toaùn: Huùt chính xaùc V ml cheá phaåm A (hoaëc caân chính xaùc a gam cheá phaåm A) pha thaønh Vdm ml trong bình ñònh möùc. Laáy V1 ml dung dòch naøy cho taùc duïng vôùi V2 ml dung dòch B coù noàng ñoä N2 (löôïng B dö so vôùi löôïng A). Ñeå chuaån ñoä löôïng B dö phaûi duøng heát V3 ml dung dòch C coù noàng ñoä N3. Xaùc ñònh noàng ñoä % cheá phaåm A? N1.V1 + N3.V3 = N2.V2 2 2 3 3 1 1 . .N V N V N V   Sau ñoù tính keát quaû nhö tröôøng hôïp ñònh löôïng tröïc tieáp 6. CÁCH TÍNH KẾT QUẢ TRONG PPTT 100 1000 )( 100(%)     A ACCBB A V EVNVN V m
  • 42.
    Chuùc caùc baïnñaït keát quaû cao trong hoïc taäp