‫٭ِیِ آٍیبوٶَ‬




                              ‫1‬
                               ‫ریشه های بحران ها و چالش ها در کشور‬
                                                     ‫و‬
                                    ‫جستجوی راهیافت های سازنده‬
                                                                                                ‫إٓشبن ٕوه:‬
‫ٽبثًٓ سَٕىبٽی ٍيیبَبی هًٗ ٙمبٍی ٍا ثَ َڈ ډی ُوي : َٕ اوؼبڇ، ٍيُی ٵَا هًاَي ٍٕیي ٽٍ ویَيَبی ائشالٳ‬
‫ثیه اڅمچچی ډبوىي ٕذبَیبن ًٍٙيی دیٚیه ثبٍ ي ثىٍ هًى ٍا ثَىاٙشٍ ، ٽًٍٚ ٍا سَٻ ځًیىي . ياوڂُی ٽًٍٚ ثٍ ًٕی‬
‫ی َب ي سىيٍيان ٭َة هًاَي اٵشبى ي‬
                               ‫ََع ي ډَع ي يكٚز دی٘ هًاَي ٍٵز ي ثبٍ ىیڂَ ثٍ ىٕز ٥بڅجبن، دبٽٖشبن‬
                                                                           ‫ٍيىثبٍی اُ هًن ٍيان هًاَي ٙي!.‬


       ‫دَٕٚی ٽٍ وِى َمڂبن ډ٦َف إز، ایه إز ٽٍ ثَای دیٚڂیَی اُ ایه ٍيُځبٍ ٕیٍ ي ن ثشجبٍ ؛ ؿٍ ثبی ٽَى؟‬
            ‫ى‬           ‫ٻ‬


‫ىٍ دبٕن ثٍ ایه دَٕ٘ ، ٍَیبٵز َبی ځً اځًوی اٍایٍ ډی ًٙى ٽٍ َمٍ ىٍ یټ وپشٍ يػٍُ ډٚشَٻ ىاٍوي : ىيڅز‬
                                                           ‫ن‬
‫ٽىًوی یټ ىيڅز ثٖیبٍ ثی ٽٶبیز، ډبٵیبیی ي وبٽبڇ ي ثيوبڇ إز ٽٍ اىاډٍ ٽبٍ آن ثٍ َیؾ ٍي ثٍ ډٞچلز ٽًٍٚ ي‬
‫ػبډٮٍ ػُبوی ویٖز ي ىٍ ًٍٝر اىاډٍ ٽبٍ آن، ٽًٍٚ ثٍ ًٕی ٵبػٮٍ دی٘ هًاَي ٍٵز. ٍاٌ كڄ ایه إز ٽٍ یټ‬
‫ىيڅز ٕبڅڈ ي ٵَاځیَ ډچی ثب ٍَجَی سًاومىي ثٍ ډیبن ثیبیي . یټ سؼَثٍ وبٽبڇ وجبیي سپَاٍ ًٙى . ىیڂَ ٽبٍى ثٍ إشوًان‬
‫ٍٕیيٌ إز ! ډڂَ ډَىڇ اٵٲبوٖشبن ي ػبډٮٍ ثیه اڅمچچی ایه ٙپیجبیی ي ىٍ ٽڄ سبة ي سًان آن ٍا ىاٍوي ٽٍ ثبُ َڈ‬
‫ؿىيیه ٕبڃ آُځبٍ ٍّیمی ٍا سلمڄ ٽىىي ٽٍ ثبٍ ٕىڂیه ځىبٌ اُ ىٕز ىاىن ٵَٝز َبی ٥الیی ثَای هًى ٕبُی،‬
   ‫ىيڅز ٕبُی ي ډچز ٕبُی ي ثَثبى ٍٵشه یبٍی َبی ثیه اڅمچچی ٍا ىٍ َٶز ٕبڃ ي اويی ځٌٙشٍ ثَ دٚز ډی ٽٚي؟‬
‫ىٍ ایه كبڃ، َمٍ ډی ىاویڈ ٽٍ ٍيی ٽبٍ آډين یټ ىيڅز ٕبڅڈ ي ٵَا ځیَ ڇ څی ثب ٍَجَی سًاومىي ، سىُب آٱبُ ٽبٍ‬
‫إز. وٍ دبیبن آن . ََځبٌ ىيڅز ٕبڅڈ ي ٵَاځیَ ډچی َڈ ثٍ ډیبن آیي، ثبُ َڈ ثب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبیی ٍي ثٍ ٍي‬
                                                         ‫هًاَي ثًى ٽٍ وبځِیَ ثبیي ثب آن ىٕز ي دىؼٍ وَڇ ى .‬
                                                           ‫ٻ‬
                                                           ‫ن‬




‫1. آوـٍ ىٍ اثه ٽشبثًاٌٍ ډی هًاویي ، ىٍ ياٹ٬ ډشه َبی ىي ٕوىَاوی یی إز ٽٍ وًیٖىيٌ ىٍ ٕبڃ 6002 ىٍ ٕبڅًن‬
‫ثب سًػٍ ثٍ ډجَډیز ي‬    ‫ٓ َبی ډَٽِ ډ٦بڅٮبر إشَاسیْیټ يُاٍر اډًٍ هبٍػٍ ىٍ ٽبثڄ ایَاى ومًىٌ ثًى ٽٍ‬‫ٽىٶَان‬
                 ‫ٗ ډی ځَىى.‬
                          ‫اَمیز آن، ٽىًن ثب يیَای٘ ثىیبىی ي ثبُوڂَی ٽچی ثب سًػٍ ثٍ سلًالر اهیَ دیٚټ‬
                                                     ‫1‬
‫ٍيٙه إز ثَای ؿیٌَ ٙين ثَ ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ، ثبیي ىٍ ځبڇ ر ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ٍیٍٚ یبثی‬
                                  ‫وؤ‬
‫ځَىى.ٽًٍٚ ډب ثب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبی ځًوبځًوی ٍيثٍ إز ٽٍ ٙمبٍی اُ ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ډیَا ص ًٙڇ‬
‫ځٌٙشٍ َب إز ي ٙمبٍی َڈ ثَآیىي ٕیبٕز َبی وبدوشٍ ي وبٕوشٍ یی ٽٍ ٍّیڈ ٽىًوی َڈ ىٍ ٭ٍَٝ َبی ٕیبٕز‬
                                                                        ‫ىاهچی ي ٕیبٕز هبٍػی ىاٙشٍ إز.‬


‫ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، اٵٲبوٖشبن ٽٍ ىٍځیَ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی «ثی دبیبن » ځَىیيٌ إز، ىٍىډىياوٍ ثب ٙشبة ثٍ ًٕی‬
‫یټ ثلَان څٲِويٌ ي ثَځٚز وبدٌیَ دی٘ ډی ٍيى. ٍيٙه إز، ایه ٽبٍ ىٍ دُچًی ىالیڄ هبٍػی، ىالیڄ ىاهچی َڈ‬
 ‫ٽًٍٚ إز . ډڂَ ثب ایه َڈ، ََځبٌ ػبډٮٍ ثیه‬     ‫ىاٍى ٽٍ ډُمشَیه آن ١ٮٴ ډيیَیز ىيڅز ي ىاډىٍ یبثی ٵٖبى ىٍ‬
‫اڅمچچی ي ىيڅز آیىيٌ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٍاَجَىَبی ٙبن ثبُوڂَی ػيی ومبیىي، َىًُ َڈ ٙبؤ ػچًځیَی اُ يٹً٫ ٵبػٮٍ‬
                                                                                                      ‫َٖز.‬


‫ىٍ ایه وجٚشٍ سالٗ ثٍ هَ ع ىاىٌ ٙيٌ إز سب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبیی ٍا ٽٍ ٽًٍٚ ثب آن ٍي ثٍ ٍي إز ، ىٍ ىي دُىٍ‬
                                                      ‫ىاهچی ي ماٍػی ثیٚشَ ثٍ ځًوٍ سًٝیٶی ثٍ ثٍَٕی ثڂیَیڈ‬


  ‫ٙبیبن یب ى آيٍی إز ٽٍ ډب ؿىيی دی٘ ىٍ ٽشبة «ٍیٍٚ یبثی وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ثٍ ٕبډبوی َب ي ٵَایبٵشی ثَای‬
‫ثَيوَٵز اُ سىڂىبَب ي ثه ثٖز َب » ثٍ ثٍَٕی یټ ٍٙشٍ ډٖبیڄ دَىاهشیڈ ٽٍ ثب ډٖبیڄ ډ٦َف ٙيٌ ىٍ ایه اطَ دیًن ى‬
  ‫وِىیټ ىاٍوي. ىٍ ياٹ٬ ٽشبثًاٌٍ ىٕز ىاٙشٍ اىاډٍ ٽشبة ٹجچی ي ىٍ ثَ ځیَويٌ ډً١ً٭بسی إز ٽٍ ثىب ثٍ ىالیچی ىٍ‬
                                                                             ‫ٽشبة دیٚیه ثبُسبة ویبٵشٍ ثًىوي.‬


‫ىٍ دبیبن، یټ وپشٍ ىیڂَ ٍا ٙبیبن یبىآيٍی ډی ىاوڈ ي آن ایه ٽٍ ؿًن ډ٦بڅت ثبُسبة یبٵشٍ ىٍ ایه اطَ َىڂبڇ وڂبٍٗ‬
‫. اُ ایه ٍي،‬     ‫آن ثَای ٕن وَاوی َب ىٍ و٪َ ځَٵشٍ ٙيٌ ثًى، وٍ سبڅیٴ ٽشبة، ثَهی اُ ډبهٌ اُ ٹچڈ ثبُ اٵشبىٌ ثًى‬
‫ٙمبٍی اُ ډ٦بڅجی ٽٍ اُ آطبٍ ٕبیَ دْيَٚڂَان ثَځَٵشٍ ٙيٌ إز ي ىٍين «......» آډيٌ إز، ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ‬
‫اٝڄ آطبٍ ىٍ ٽبثڄ ډبويٌ ي ثىيٌ ٽىًن ثٍ آن َب ىٕشَٕی وياٍڇ، ثيين ًٽَ ډبهٌ اٝچی آډيٌ إز ٽٍ اُ ایه ثبثز اُ‬
                                                                                     ‫دی٘ دًُٗ ډی هًاَڈ.‬



                                              ‫ثب ىٍيى ي ٕذبٓ‬




                                                    ‫2‬
‫1 بحران در پهنه داخلی کشور‬
                                                        ‫-‬


                                                         ‫ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبیی ٽٍ ٽًٍٚ ثبآن ٍي ثَي إز:‬
‫ٽًٍٚ ډب ىٍ َٕإَ سبٍین ډٮبَٝ ي وًیه هًی٘ ثب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبی دیـیيٌ ي َٕ ىٍځڈ اػشمب٭ی، ٝبىی،‬
    ‫اٹز‬
  ‫ٵََىڂی ي ٕیبٕی ىٕز ثٍ ځَیجبن ثًىٌ إز . ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ثٍ ځًوٍ ډشىبية ىٍ ثٍََ َبیی ډٮیىی اُ‬
‫سبٍین، ثب٭ض ثَيُ ٵبػٮٍ ځَىیيٌ ي ٽًٍٚ ٍا ثَای ؿىيی ىٍ ٽبڇ ٕیٍ ٍيُی ي ثيثوشی ٵَي ثَىٌ إز . ياوڂُی، دٔ‬
‫اُ ٵَيٽ٘ سًٵبن َبی اػشمب٭ی، ىي ثبٌٍ َٕ ثَ ٽٚیيٌ ي اٍ ىیڂَ سپَاٍ ځَىیيٌ إز . ًٍٙثوشبوٍ ډب ىٍ ؿىیه ىيٍ ي‬
                                                   ‫ة‬
                                                                             ‫سٖچٖڄ ثب٥چی َٕځَىان َٖشیڈ.‬


‫یپی اُ يیْځی َبیی اٵٲبوٖشبن، دَاځىيځی ثبٙىيځبن آن ىٍ ىٌٍ َبی سىڀ ي ىٍاُ ي ځٌٍځبٌ َبی ٽًَٖشبوی ىًٙاٍ‬
‫ځٌاٍ ي ىيٍ اٵشبىٌ إز ٽٍ ىٍ ىٍاُای سبٍین َمڂَایی ىٍيوی ډیبن ډَىڇ آن ٍا ياٍ ٕبهشٍ إز . ایه دَاځىيځی،‬
                            ‫ىٗ‬
     ‫ثبٙىيځبن ٽًٍٚ ٍا اُ َڈ ىيٍ وڂٍ ىاٙشٍ ي ډًػت دَيٍٗ هَىٌ ٵََىڀ َبی ثٖشٍ ٙيٌ، ٽًٍٚ ٍا اُ ٙجپٍ َبی‬
        ‫ػُبوی ثبٍُځبوی ىيٍ وڂٍ ىاٙشٍ ي ُډیىٍ ديیي آیی ٵََىڀ ډچی ىٍ ثَځیَويٌ َمٍ هَىٌ ٵََىڀ َب ٍا ډلييى‬
‫ځَىاویيٌ إز . ثَ كٖت سٞبىٳ، ایه اډَ ة ډًٹٮیز ػٲَاٵیبیی هًى ٽًٍٚ ٽٍ یټ َُٕډیه ٽًَٖشبوی – ثیبثبوی‬
                                                          ‫ا‬
‫ىيٍ اٵشبىٌ ياٹ٬ ىٍ ٹچت ٹبٌٍ إٓیب ٽٍ ُډیىٍ ٽمشَی ثَای َمڂَایی ثب ٍيويَبی ثٍِٿ سبٍیوی ىاٙشٍ إز، َموًاوی‬
‫ني‬         ‫ىاٍى. اُ َمیه ٍي َڈ ثًىٌ ٽٍ اٙٲبڃ اٵٲبوٖشبن ىٍ ىٍاُای سبٍین ٽبٍ ٕبىٌ یی وجًىٌ إز ي ٽًٍٚ ځٚبیب‬
                                                                 ‫ػُبوڂٚبیبن ثٖیبٍی ٍا اُ دب ىٍ آيٍىٌ إز.‬

   ‫اٵٲبوٖشبن ٽًٍٚی إز ٕىشی ٽٍ ىٍ ىٍاُای ٕيٌ َب، ډٚپالر كڄ وبٙيٌ ٵَاياوی ىٍ آن ٍيی َڈ ٵَاَڈ آډيٌ ي‬
‫دٚشٍ َبی ثٍِځی اُ الیٍ َبی ډشَاٽڈ وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ثٍ ٕبډبوی َب اوجبٙز ځَىیيٌ إز . ىٍ ياٹ٬، ایه ٽًٍٚ‬
‫ىٍځیَ ثلَان َبی ډشٮيى ي دیـیيٌ إز. ډبوىي ثلَان َبی اٹشٞبىی، ثلَان ډيیَیز، ثلَان َبی ځًوبځًن اػشمب٭ی‬
 ‫ؿًن ثلَان ًَیز، ثلَان ثی ثبيٍی ( ٭يڇ ا٭شمبى)، ي .... ٽٍ ډب ىٍ ایه وجٚشٍ، ثٍ ثٍَٕی ثَهی اُ ایه ثلَان َب ډی‬
                                                                                                  ‫دَىاُیڈ.‬


                                                                                          ‫ثلَان ىيڅشياٍی:‬


                                                           ‫اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ «ؿُبٍ وً٫ كَان ىيڅشی ىاٍیڈ:‬
                                                                           ‫ة‬
                                                                                      ‫- ثلَان ٕچ٦ٍ‬
                                                                                  ‫- ثلَان ډَٚي٭یز‬
                                                                 ‫- ثلَان ٽبٍآډيی(ٽٶبیز ي سًاوبیی)‬


                                                    ‫3‬
‫- ثلَان َمجٖشڂی ووجڂبن»‬

 ‫ىٍ ایه ػب، سىُب ثیٚشَ ثٍ ثٍَٕی ثلَان ډَٚي٭یز ډی دَىاُیڈ ؿًن ىٍ ٽشبة «ٍیٍٚ یبثی وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ثٍ‬
‫ٕبډبوی َب ي ٵَایبٵشی ثَای ثَيوَٵز اُ سىڂىبَب ي ثه ثٖز ٌ ا » ثٍ ثلَان ٽبٍآډيی (ٽٶبیز ي سًاوبیی ي ىٍ ياٹ٬ ثلَان‬
                                                     ‫ډيیَیز) ي ثلَان َمجٖشڂی ووجڂبن ثٍ سٶٞیڄ دَىاهشٍ ایڈ.‬


                                                                                                ‫ثلَان ډَٚي٭یز:‬
       ‫«ىیًیي ایٖشًن اُ سیًٍی دَىاُان ثىبڇ ٕیبٕز، ٍٕ وً٫ ډٺجًڅیز ي ډَٚي٭یز ٍا ثَای ٍّیڈ َب ٹبیڄ ٙيٌ إز:‬
                                                                      ‫1. ډَٚي٭یز ایيئًڅًّیټ‬
                                                                            ‫2. ډَٚي٭یز ٕبهشبٍی‬
                                                                        ‫2‬
                                                                            ‫3. ډَٚي٭یز ٙوٞیشی‬
‫ثَ ایه إبٓ، ىٍ ډَٚي٭یز ایيئًڅًّیټ، و٪بڇ ٕیبٕی ډمظڄ سمبڇ هًإز َب، َيٳ َب ي آٍډبن َبی ا٭٢بی ػبډٮٍ‬
  ‫سچٺی ٙيٌ ي ډٮیبٍ هًثی ي ثيی ډَىڇ ىٍ ؿىیه ػبډٮٍ ثَ إبٓ ډیِان سٺَة ي ىڅجٖشڂی ثٍ و٪بڇ ایيئًڅًّیټ ػبډٮٍ‬
   ‫إز. ایه وً٫ اُ ډَٚي٭یز، ثیٚشَ ىٍ ٵ٢بی ػه ٿ َٕى ي و٪بڇ ىي ٹ٦جی ډ٦َف ثًىٌ إز ي ىٍ ٭َٞ كب١َ ٽٍ‬
  ‫ثَهی آن ٍا ٭َٞ «ایيئًڅًّی ُىایی » ویِ هًاويٌ اوي، اسپبی ىيڅز َب ثٍ ایه وً٫ ډَٚي٭یز ثٖیبٍ ٽمَوڀ ٙيٌ‬
                                                                                                             ‫إز.‬


 ‫ىٍ ډَٚي٭یز ٕبهشبٍی، یټ ٍٙشٍ اًٝڃ ي ٹًاویه ىٍ ياځٌاٍی ٹيٍر ي ا٭مبڃ ٹيٍر يػًى ىاٍى ٽٍ ثَ دبیٍ َمیه‬
‫اًٝڃ ي ٹًاویه، ډَىڇ ا٭شجبٍ ٕبهشبٍَب ي وُبىَبی كپًډشی ٍا دٌیَٵشٍ ي اُ آن ا٥ب٭ز ډی ٽىىي . ىٍ ایه ػب ایه وُبىَب‬
    ‫ي ٕبهشبٍَبی ٹبوًوی ي ولًٌ ٭مچپَى آن َبٕز ٽٍ ُیَثىبی كٶ٨ ي إشمَاٍ ډٺجًڅیز و٪بڇ ٍا دی ٍیِی ډی ٽىىي.‬

    ‫ىٍ وً٫ ًٕڇ ډَٚي٭یز ٽٍ ډَٚي٭یز ٙوٞیشی وبډیيٌ ډی ٗ يى، ا٭شجبٍ و٪بڇ سب كي ُیبىی ياثٖشٍ ثٍ ٍَجَان ي‬
    ‫ٙوٞیز َبی ثَػٖشٍ یی إز ٽٍ ىٍ و٪َ ډَىڇ ٹبثڄ ا٭شمبى ثًىٌ ي ثٍ اسپبی ك٢ًٍ آن َب ىٍ ىيڅز اٹياډبر ي‬
                                         ‫٭مڄ ٽَىَبی كپًډشی ىٍ ثیه ٭بډٍ ډَىڇ دٌیَٵشٍ ي ٹبثڄ اػَا ډی ځَىى.‬


 ‫َٝٳ و٪َ اُ وً٫ ووٖز ډَٚي٭یز ٽٍ سٺَیجبً ډىًٖم ٙيٌ إز، ىي وً٫ ىیڂَ یٮىی ډَٚي٭یز َبی ٕبهشبٍی ي‬
   ‫. اڅجشٍ ثب ایه سٶبير ٽٍ ډَٚي٭یز ٕبهشبٍی ىٍ‬       ‫ٙوٞیشی ٽىًن ىٍ ػًاډ٬ اډَيُی ډًَٕڇ ي ډشيايڃ ډی ثبٙي‬


                                                                        ‫2. ځَيٌ ىیڂَ ډَٚي٭یز ٍا ثَ ٍٕ وً٫ ډی ىاوىي:‬
                                                                                                     ‫1 - ٕىشی‬
                                                                                                    ‫2 - ٹبوًوی‬
                                                                                              ‫3 - ٽبٍاُډبسیټ‬


                                                     ‫4‬
‫ٽًٍَٚبی سًٕٮٍ یبٵشٍ ٽٍ ىٍ آن َب وُبىَبی ٕیبٕی ي اػشمب٭ی ٥ی ٕبڅیبن ډشمبىی سظجیز ٙيٌ اوي، وٺ٘ إبٕی ي‬
    ‫ٽچیيی ٍا ثبُی ډی ٻوي يڅی ىٍ ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕډی ٽٍ ىٍ ډٖیَ وًٕبُی ي سًٕٮٍ ٹَاٍ ىاٍوي ي ثٍ اٝ٦الف‬
 ‫ٕیبٕی ٽًٍَٚبی «ٍي ثٍ سًٕٮٍ » هًاويٌ ډی ًٙوي، ایه ٙوٞیز َبی ثَػٖشٍ ي ٍَجَان ي یب ثٍ سٮجیَ ىیڂَ ووجڂبن‬
                                                             ‫ػبډٮٍ َٖشىي ٽٍ وٺ٘ ډُڈ ي كیبسی ٍا ثٍ ٭ُيٌ ىاٍوي.‬


 ‫ایه ووجڂبن َٕآډيان اػشمب٫- اوی َٖشىي ٽٍ ثٍ ٕجت ثَهًٍىاٍی اُ ثَهی هٞچز َبی يیٌْ ډًٍى سًػٍ ٭بډٍ‬
                                                                 ‫ٽٔ‬
                                 ‫ډَىڇ ٹَاٍ ډی ځیَوي، ىٍ ایه ډًٍى، اٵال٥ًن ػبډٮٍ ٍا ثٍ ٍٕ ٥جٺٍ سٺٖیڈ ډی ٽىي:‬
                                                                     ‫1 -اٽظَیز ډَىڇ ٽٍ سًڅیيٽىىيځبن َٖشىي،‬
‫وٖبن ٍا‬   ‫2 -َٕثبُان ي ػىڂبيٍان ٽٍ اُ هٞبیٜ ٙؼب٭ز ي ػىڂؼًیی ثٌَُ ډی ثَوي ي كپڈ ٹچت ىٍ ثين ا‬
                                                                                                        ‫ىاٍوي‬
  ‫3 -...ي ٥جٺٍ ًٕڇ ٵیچًٖٵبن ي كپیمبن ٽٍ ثٍ ٕجت هٞچز َب ي ٵ٢یچز َبی ٭ٺالوی ىٍ ٍآ ػبډٮٍ ٹَاٍ ډی‬
                                                                                                       ‫ځیَوي.‬


     ‫و٪َیبر ػيیي ٽٍ ثیٚشَ سبطیَ دٌیَ اُ آٍای اٵال٥ًن إز ي ثٍ و٪َیبر ووجٍ ځَایبوٍ ي یب اڅیشیٖڈ َُٙر ىاٍوي،‬
                                  ‫اػشمب٫ ٍا ثٍ ىي ځَيٌ ووجڂبن دی٘ ٍي ي ډَىڇ ٭بىی ىوجبڅٍ ٍي سٺٖیڈ ډی ٽىىي.‬


   ‫ثٍ ََ ٍي، ٹَاٍ ځَٵشه ؿىیه اٵَاىی ٽٍ اُ هٞبیٜ يیٌْ ثَهًٍىاٍ َٖشىي، ىٍ ٍآ ََڇ ٕیبٕی ډٺجًڅیز ٭مًډی‬
‫كپًډز ي ىٍ وشیؼٍ كَٽز ثٍ ًٕی سًٕٮٍ ډ٦مئه ٍا س٢میه ډی ٽىي . ىٍ ایه اي١ب٫، َىڂبډی ٽٍ ٽًٍٚ ىٍ كي‬
 ‫ډ٦چًة سًٕٮٍ دیيا ٽَى، ایه ډَٚي٫ یز َبی ٕبهشبٍی ي ٹبوًوی إز ٽٍ ػبځِیه ډَٚي٭یز َبی ٵَىی ډی ًٙى‬
                               ‫(ٽٍ ثٍ ځٶشٍ ډبٽٔ يثَ- ػبډٮٍ ٙىبٓ وبډياٍ آڅمبوی- ىيٌٍ ځٌاٍ ي وبدبیياٍ إز).‬


   ‫ىٍ ياٹ٬، ىٍ ایه دَيٍٕ، ي٩یٶٍ اٝچی ووجڂبن، ٍَجَان اكِاة ي ػَیبن َبی ٕیبٕی ي ثٍِځبن ٹًډی ي ډٌَجی ایه‬
     ‫إز ٽٍ ثب اٵِای٘ ډ٘ ٍي٭یز ي اٹشياٍ ىيڅز ډَٽِی ي سٮُي هبڅٞبوٍ ي ډوچٞبوٍ ىٍ ډلًٍیز ٍَجَی ىيڅز،‬
‫ى سب ثيیه‬
        ‫ډًػت ٽبَ٘ ډَٞٳ ډىبث٬ ثیز اڅمبڃ ي َِیىٍ َبی كِثی ٙبن ػُز ٽٖت يٵبىاٍی َبی ٱیَىيڅشی ځَىن‬
                                                               ‫3‬
                                                                   ‫يٕیچٍ ُډیىٍ سًٕٮٍ ي يٵبیی ٽًٍٚ ٵَاَڈ ځَىى».‬
                                                                                        ‫ٙڀ‬


‫دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى، ایه إز ٽٍ ىيڅز ڇا ثب ٽياڇ یټ اُ ایه اوًا٫ ثلَان َبی ډَٚي٭یز َٕ ي ٽبٍ ىاٍى؟‬




                                   ‫3 . إیه ًٍٕڅی، ٵٞچىبډٍ ډ٦بڅٮبر إشَاسیْیټ ، ؿبح يُاٍر اډًٍ هبٍػٍ اٵٲبوٖشبن، ٕبڃ 6002‬
                                                                                                                  ‫ی‬

                                                       ‫5‬
‫ٍإش٘ ىٍ ٹَیىٍ ٽًٍٚ ، ځبَی آىڇ ىٍ ډی ډبوي ٽٍ ؿٍ ثڂًیي . اُ ثٔ ثب وب ثٍ ٕبډبوی َب ي وب ثٍ َىؼبٍی َب ٍي ثٍ ٍي‬
‫ی ثَای ثیمبٍی ٽٍ ة ثیمبٍی َبی ډشٮيى َٕ ىؿبٍ‬
                         ‫ٌ‬                ‫َٖشیڈ ي ىٍځیَ ثلَان َبی ډشٮيى، ىاىن وٖوٍ ي ىاٍيی ډٚوٜ‬
 ‫إز- ثیمبٍی ٽٍ َڈ ٭بٍ١ٍ ٹچجی ىاٍى ي َڈ ثٍ ځٶشٍ ثبوً َیالٍی ٽچیىشًن «ٵچغ» إز ي َڈ ثٍ ثیمبٍی ٕڄ ډجشال‬
‫إز ي َڈ ثیىبیی ي ٙىًایی اٗ ثب ڇ ما٥ٌَ ٍي ثٍ ٍي ي َڈ ثیمبٍی ٙپَ ي ثیمبٍی...ىاٍى ي سپبڅیٴ ٵِيوٚمبٍ ٍياوی ي‬
‫٭ٞجی ...؛ٽبٍی إز ثٔ ىًٙاٍ ٽٍ كبًٷ سَیه ُٙټ َڈ ىٍ ىاىن آن اثَاُ وبسًاوی ډی ومبیي ي ثٍ ٹًڃ ډٮَيٳ‬
                                                      ‫ح‬
                                                           ‫ثیمبٍی إز ٽٍ «٭الػ٘ ُ ىٕز ٵالسًن ثَ ویبیي»!.‬


                                                                                          ‫ثلَان و٪بڇ ٕیبٕی:‬
                                                              ‫ووٖز ثبیي ىیي ٽٍ ډب ؿڂًوٍ و٪بڇ ٕیبٕی ىاٍیڈ:‬
            ‫اُ ىیيځبٌ یًٍیټ، «و٪بڇ ٕیبٕی یټ ديیيٌ اػشمب٭ی إز. ٵبیىَ ؿُبٍ وً٫ و٪بڇ ٍا سٚویٜ ډی ىَي:‬
                                                                                       ‫ر‬
                                             ‫- اڇ َبی سًسبڅیشَ ٽٍ ىٍ آن ډٚبٍٽز َٖز، اډب ٍٹبثز ویٖز .‬
                                                                                                 ‫و٨‬
 ‫(ډٚبٍٽز سًىٌ یی ٽٍ ثیٚشَ‬       ‫- و٪بڇ َبی ىډپَإی دًدًڅیٖشی، ًٍٝی یب ومبیٚی ٽٍ ىٍ آن ډٚبٍٽز َٖز‬
       ‫اوٶٮبڅی ي ثٖیؼی إز) اډب ٍٹبثز ویٖز. ىٍ َمـً و٪بڇ َبیی، ٹيٍر ىٍ ىٕز یټ ځَيٌ هبٛ إز.‬
       ‫- و٪بڇ َبی ٙجٍ ىډپَإی- ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب اٵِين ثَ ډٚبٍٽز سب كيی َڈ ٍٹبثز َٖز. اډب ډلييى.‬
  ‫- و٪بڇ َبی ىډپَاسیټ ٽٍ ىٍ آن ثٍ ځٶشٍ ٍيًٕ، ډٚبٍٽز ډَىڇ ىٍ اىاٌٍ اډًٍ، إبٕی سَیه ډً١ً٫ إز ي ثٍ‬
    ‫ځٶشٍ الٻ، اٵِين ثَ ډٚبٍٽز، كبٽمیز ٹبوًن ي ډٮیبٍَب ي اٍُٗ َبی ډٚوٜ ايڅًیز ىاٍى ي ثٍ دىياٙز‬
‫«ووجٍ ان »، ٍٹبثز آُاى ي ډٚبٍٽز اٝچی سَیه ډٖبڅٍ إز. ٍاثَر َبڃ ثَ آن إز ٽٍ ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب،‬
                                                                                        ‫ځَای‬
‫ٍٹبثز ثَ ډٚبٍٽز ډٺيڇ سَ إز- ٍٹبثز آُاى ووجڂبن . ََځبٌ َڈ ډٚبٍٽز ثبٙي ي َڈ ٍٹبثز، ىډپَإی كي‬
                                                                                         ‫اٽظَی ډی ًٙى.‬

                                                                  ‫ثٍ ځٶشٍ آڅمًويي، ٍٕ وً٫ و٪بڇ ٕیبٕی ىاٍیڈ:‬
‫1 -و٪بڇ َبی ډلييى- ٽٍ ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب ډَىڇ ثیٚشَ ىٍ ٍيٕشب َب ُويځی ډی ٽىىي . ىٍ و٪بڇ َبی ډلييى‬
‫ډَىڇ وٍ سًٹٮی اُ ىيڅز ىاٍوي ي وٍ ؿیِی اُ آن ډی هًاَىي. سىُب ؿیِی ٽٍ ډی هًاَىي ایه إز ٽٍ ىيڅز‬
                                                                              ‫سىُب ثٍ آوبن َٙ وَٕبوي.‬
‫2 -و٪بڇ َبی سجٮی- ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب، ډَىڇ ډی ىاوىي ٽٍ و٪ب ڇ ٕیبٕی ؿٍ إز . اډب وٺ٘ اوٶٮبڅی ىاٍوي ي‬
‫اكٖبٓ ډی ٽىىي ٽٍ وٺٚی وياٍوي . آډَیز، هًٚوز، سجبٍځَایی، ٭يڇ ا٭شمبى، ډٌَت ځَایی ي ُثبن ځَایی‬
                                                                       ‫اُ هًٞٝیبر ایه و٪بڇ إز.‬
 ‫3 -و٪بڇ َبی ډٚبٍٽشی ٽٍ ىٍ آن اٍُٗ َبی ىډپَاسیټ كبٽڈ إز . َڈ اٵَاى آځبَی ي ثَىاٙز ډٚوٜ‬
                                                           ‫ىاٍوي ي َڈ ثٍ سًاوبیی َبی هًى ثبيٍ ىاٍوي.‬




                                                     ‫6‬
‫ډٖبڅٍ یی ٽٍ ىٍ ثَاثَ ډب ډ٦َف إز، ایه إز ٽٍ سٮییه ومبییڈ ٽٍ ىٍ ٽًٍٚ ډب ؿڂًوٍ و٪بډی كبٽڈ إز ي ىٍ‬
                                                                       ‫آیىيٌ ؿڂًوٍ و٪بډی ثبیي ىاٙشٍ ثبٙیڈ؟‬


‫اُ ىیيځبٌ ٕبهشبٍی، و٪بڇ َب ٍا ثٍ ٍیبٕشی (ٍیبٕشی یًویشبٍ، ویمٍ ٍیبٕشی، دبٍڅمبوی ي دبٍڅمبوی ٵيٍ اڃ)، ٙبَی( ډ٦چٺٍ ي‬
                        ‫ډَٚي٥ٍ) ي ویِو٪بڇ َبی ایيئًڅًّیټ ي سیٽَاسیټ (هالٵز، اډبٍر ي...) سٺٖیڈ ډی ومبیىي.‬
                                                                   ‫ي‬


 ‫و٪بڇ ٽىًوی ډب ثَایىي یټ ٽذی ثَىاٍی وبٹٜ اُ و٪بڇ ٍیبٕشی اډَیپب ډی ثبٙي . ىٍ اډَیپب، و٪بڇ ٍیبٕشی ىٍ كبڅی‬
 ‫ٽبٍایی ىاٍى ٽٍ ىٍ ٽًٍٚ و٪بڇ ٵيٍاڅی كبٽڈ إز ي سٶټ یټ ٹًا يػًى ىاٍى ي اٍځبن َبی ډلچی ٹيٍر اوشوبثی‬
 ‫إز ي ځًٍوََب اُ ٹيٍر اػَایی ثٖیبٍ ثبالیی ثَهًٍىاٍ اوي . اُ ىیيځبٌ اىاٍی ََ ایبڅز هًىځَىان ي اُ ىیيځبٌ‬
   ‫اٹشٞبىی هًى ٽٶب إز . ثٍ ََ ٍي، سؼَثٍ وٚبن ىاى ٽٍ و٪بڇ ٽىًوی ٽبٍایی وياٍى ي ثیًُىځی ي وبسًاوی آن ثَای‬
‫ٽًٍٚ ىٍ اي١ب٫ ي اكًاڃ ٽىًوی ٍيٙه ځَىیيٌ إز. اىاډٍ كبٽمیز و٪بڇ ٽىًوی ٽًٍٚ ٍا ثب ثلَان و٪بڇ ٕیبٕی ٍي‬
                                                                                           ‫ثٍ ٍي هًاَي ځَىاویي.‬


‫اُ ىیيځبٌ وًیٖىيٌ، ىٍ اي١ب٫ ي اكًاڃ ٽىًوی ثُشَیه و٪بڇ ثَای ٽًٍٚ «و٪بڇ ٍیبٕشی ډوشچ٤ » یب «و٪بڇ ویمٍ ٍیبٕشی »‬
‫إز ٽٍ ثُشَیه اڅڂًی آن ثَای ٽًٍٚ ڇ ا و٪بڇ ىيٌٍ ىاٽشَ ولیت إز . ىٍ ؿىیه و٪بډی َڈ ٍییٔ ػمًٍُ ىاٍیڈ ي‬
‫َڈ ٝيٍ ا٭٪ڈ ٽٍ ََ یټ ىاٍای ؿُبٍ ډٮبين اوي ٽٍ ثٍ ځًوٍ اٵٺی ٹيٍر ٕیبٕی ٍا ىٍ یټ ٽًٍٚ ؿىي دبٍؿٍ اُ‬
‫ىیيځبٌ سجبٍی سمظیڄ ډی ومبیىي . ىٍ ؿىیه و٪بڇ ، ٽًٍٚ اُ ىیيځبٌ اىاٍی ثٍ ؿىي كًٌُ اٹشٞبىی- اػشمب٭ی ي ٕیبٕی-‬
‫اډىیشی سٺٖیڈ ٙيٌ ي اٍځبن َبی ډلچی ٹيٍر اوشوبثی ډی ثبٙىي . ثَای ٍيی ٽبٍ آيٍىن ؿىیه و٪بډی ، اٝالف ٹبوًن‬
                          ‫إبٕی ٽىًوی ٽٍ ٽبٕشی َب ي وبٍٕبیی َبی ٵَاياوی ىاٍى، اُ ايڅًیز َب ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيى.‬


                                                                                                ‫ثلَان ډيیَیز:‬
 ‫اُ ىیيځبٌ ٭چڈ ډىؼمىز ي اىډىٖشَإیًن، ىيڅز یټ « یِڇ اىاٍی » إز. ایه ځًوٍ، ډی ًٙى ىيڅز ٍا ثٍ یټ‬
                                               ‫اٍځبن‬
‫ىٕشڂبٌ‬      ‫اوٖبن سٚجیٍ ومًى . ثٖىيٌ إز ىٍ یټ اوٖبن، یپی اُ اٍځبن َبی ٽچیيی ؿًن ډٲِ، ٹچت، ٙ٘، ؿٚڈ،‬
‫ا٭ٞبة یب ىٕشڂبٌ ځًاٍٙی یب سىٶٖی ٽبٍ وپىي. آن ځبٌ سمبڇ ثين اُ ٽبٍ هًاَي ډبوي. ىٍ ىيڅز ویِ َمیه ځًوٍ إز.‬
                       ‫ثٖىيٌ إز ٌ ٍ ځبٌ یپی اُ اٍځبن َب ىٍٕز ٽبٍ وپىي. آن ځبٌ َمٍ ؿیِ اُ ٽبٍ هًاَي اٵشبى.‬

‫َمبن ځًوٍ ٽٍ اٍځبویِڇ اوٖبن ثٍ ځًوٍ َبٍډًویټ ٽبٍ ډی ومبیي، ىيڅز ویِ ثَ إبٓ َبٍډًوی ٽبٍ ډی ومبیي . ََځبٌ‬
‫ٹَاٍ ثبٙي ډظبڅی ىٍ ُډیىٍ ثیبيٍیڈ، ډی سًان ىيڅز ٍا ثٍ یټ ځَيٌ ډًٕیٺی سٚجیٍ ومًى . ََځبٌ ىٍ یټ ٽىَٖر، ػبُ‬
 ‫وًاُ ٍا ثٍ ػبی دیبوً وًاُ ي دیبوً وًاُ ٍا ثٍ ػبی ػبُ وًاُ، ځیشبٍ وًاُ ٍا ثٍ ػبی آٍځه وًاُ ي آٍځه وًاُ ٍا ثٍ ػبی‬
‫ځیشبٍ وًاُ ... ثڂمبٍیڈ؛ ٍيٙه إز ثٍ ػبی آَىڀ َبی ىڅىًاُ ي ٍياوذَيٍ، ٕبُ دَ َىڂبډٍ ي ٽَ ٽىىيٌ ي ىڅوَاٙی ٍا‬
‫هًاَیڈ ٙىیي ٽٍ ثب ٙىیين آن ٽىَٖر ثَ َڈ هًاَي هًٍى ي ٙىًويځبن ٕبڅه ٍا سَٻ هًاَىي ځٶز . ىٍ ىيڅز ویِ‬

                                                       ‫7‬
‫ؿىیه إز . ََځبٌ ٕیبٕز َبی ٽبىٍی ىٍٕز وجبٙي ي ٽبىٍَب ىٍٕز ثٍ ػبَبی ٙبن ځمبٙشٍ وًٚى، وجبیي اوش٪بٍی‬
                                                                    ‫ػِ اُ ثََڈ هًٍىن َبٍډًوی و٪بڇ ىاٙز.‬


‫ثُشَیه ٽبٍ ىٍ یټ ٽًٍٚ آن إز ٽٍ ََ ٻٓ ىٍ ػبیڂبَی ٹَاٍ ثڂیَى ٽٍ ٙبیٖشڂی آن ٍا ىاٙشٍ ثبٙي . ډی سًان‬
‫ٽًٍٚ ٍا ثٍ ىیُیڈ ٙبَی یی َمبوىي دىياٙز ٽٍ ىٍ آن ځًََ َبی ثٖیبٍی ثب ايٕشبىی ثٍ ٽبٍ ٍٵشٍ ثبٙي . ُیجبیی سبع‬
‫ىٍ آن إز ٽٍ ََ ځًََ ىٍ ػبی هًىٗ وٚبویيٌ ًٙى . ََځبٌ ََ ىاوٍ ثٍ ػبی هًىٗ وجبٙي- كشب اځَ ىٍُ ٙبًَاٍ ي‬
                         ‫ٙبَىڂیه ثٍ ػبی سبٍٻ سبع، ثٍ دٚز یب ٽىبٍ آن وٚبویيٌ ًٙى- ُیجبیی سبع ُیبن ډی ثیىي.‬


  ‫َمبن ځًوٍ ٽٍ اوٖبن ثٍ ٭ىًان یټ اٍځبویِڇ ُويٌ، ََ آن ىٍ ډٮَٟ سُيیي ځِويَبی ځًوبځًن ٹَاٍ ىاٍى ي إٓیت‬
‫دٌیَ إز ي ثٍ ډَاٹجز ي يٹبیٍ دیًٕشٍ ي ىٍډبن ىایمی ویبُ ىاٍى ي سىٍ ا يٹشی ٕبڅڈ ي ٝلز دىياٙشٍ ډی ًٙى ٽٍ َمٍ‬
‫ا٭٢بی ثين اُ ٕالډشی ثَهًٍىاٍ ثًىٌ ي ىٍ ٍّیڈ ډٮیىی َمبَىڀ ٭مڄ ومبیىي ي ََ ځًوٍ ثی سًػُی ي ُٕڄ اوڂبٍی‬
‫يی ٍا ثب ىًٙاٍیَبی ثی ٙمبٍ ٍيثَي ډی ځَىاوي، ي ىٍٕز اُ َمیه ٍي َڈ إز ٽٍ هيايويځبٍ ٕوه ىٍی ٵَډًىٌ‬
  ‫إز ٽٍ : «ؿً ٭٢ًی ة ىٍى آيٍى ٍيُځبٍ – ىځَ ٭٢ً َب ٍا ومبوي ٹَاٍ »؛ َمیه ځًوٍ، ىيڅز ویِ ؿًوبنِ یټ‬
                                                                              ‫ٌ‬
     ‫اٍځبویِڇ، سىُب ىٍ ًٍٝر ٵٮبڅیز َمبَىڀ ي ٕبڅڈ ثًىن َمٍ ا٭٢بی آن ډی سًاوي ىٍٕز ٽبٍایی ىاٙشٍ ثبٙي ي‬
‫َمبوىي اوٖبن دیًٕشٍ ثٍ دَٕشبٍی ي ٍٕیيځی ویبُ ىاٍى ي ٽًؿپشَیه ثی سًػُی ي ُٕڄ اوڂبٍی ڇ ی سًاوي آن ٍا ثب‬
‫ډوب٥َار ثٍِځی ٍيثَي ومبیي ي ََځبٌ ٭٢ًی (اٍځبوی) اُ ٭٢ًَب (اٍځبنَب)ی ىيڅشی ىٍٕز ٽبٍ وپىي، ثٍ ډٞياٷ‬
    ‫َٕيىٌ ځَُثبٍ هيايويځبٍ ٕوه ىٍی، ىځَ ٭٢ً َبی آن وٍ سىُب ومی سًاوي ٽبٍا ثبٙي، ثڄ ویِ ٙیَاٌُ آن ٍا ثب‬
                             ‫ځٖیوشڂیَب ي دبٌٍ ځیَبی ػيی ي كشب ه٦َ ٍيدبٙی ي ٵَيٍیِی ٍيثَي ډی ومبیي.‬
                                                           ‫ٳ‬


‫اُ ایه ٍي، سىُب دبىََُ ي وًٙياٍيیی ٽٍ ىيڅز َب ٍا ډی سًاوي ىٍ ثَاثَ ََ ځًوٍ ځِوي َب ي ثیمبٍی َب يٹبیٍ ومبیي،‬
‫ٙبیٖشٍ ٕبالٍی ي ٕذَىن ٽبٍ ثٍ اَچ٘ ډی ثبٙي . ثَ ٭پٔ، ثٍِځشَیه ٵَيٽبٕشی ىٍ ىيڅشياٍی، «ډٞچلز ٕبالٍی» ي‬
 ‫«ډجبَٙ دَيٍی» ي ٕذَىن ٽبٍَبی ٽچیيی ثٍ ىٕز ووجٍ َبی اثِاٍی ي سٞبىٵی إز . ىٍ یټ ٕوه، ثٍ َیؾ ٍي‬
 ‫ډٞچلز ي ډالك٪ٍ ىٍ ىٕشڂبٌ اػَایی ډؼبُ ویٖز . سىُب ي سىُب ٙبیٖشٍ ٕبالٍی إز ٽٍ ډی سًاوي ٽبٍيان ٍا ثٍ َٕ‬
                                                                                        ‫ډىِڃ ډٺًٞى ثَٕبوي.‬


‫یپی اُ ٭ًاډچی ٽٍ ىٍ ىاډىٍ یبثی ثلَان ډيیَیز ىٍ ٽًٍٚ، ٗ ثىیبىی ىاٙز، دىبَجَی ٙمبٍ ثٖیبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن‬
                                               ‫وٸ‬
  ‫ي سپىًٽَار َب ثٍ هبٍع، ثٍ يیٌْ ثٍ اٍيدب ي اډَیپب ىٍ ٕبڃ َبی ػىڀ ثًى ٽٍ ٽًٍٚ ٍا ثب ٹل٤ اڅَػبڅی ثی ٕبثٺٍ‬
           ‫ٍيثَي ځَىاویي، ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ سب ثٍ اډَيُ دیبډيَبی آن ډلًٖٓ إز ي ٙبیي ٕبڃ َبی ٕبڃ اىاډٍ یبثي.‬




                                                    ‫8‬
‫ایه ځًوٍ ، و٪بڇ اىاٍی ٽًٍٚ، و٪بډی إز ٕوز وبٍٕب ي وب ثٍ َىؼبٍ . ډٮؼًن ډَٽجی إز اُ ٙیًٌ َب، ٍيٗ َب ي‬
 ‫و٪بڇ َبی ځًوبځًن ٽٍ َمـًن اوجبٙشٍء ثی َٕ ي سٍ اُ َمؼًٙی و٪بڇ َبی ٍوڂبٍوڀ هًىومبیی ډی ٽىي ي سبٵشٍ یی‬
                                                          ‫ػيا ثبٵشٍ یی إز اُ و٪بڇ ډيٍن ډيیَیشی ٍایغ ىٍ ػُبن.‬


                                                                                             ‫ثلَان وبٽبٍآیی:‬
        ‫اُ ىیيځبٌ ٕبهشبٍی، ىيڅز ثٍ ٭ىًان یټ اٍځبویِڇ اىاٍی، ىاٍی ٍٕ ثو٘ یب ثٍ ٭جبٍر ىیڂَ ٍٕ ىٕشڂبٌ إز:‬
                                                                                   ‫- ىٕشڂبٌ ٹبوًوڂٌاٍی‬
                                                                                       ‫- ىٕشڂبٌ اػَایی‬
                                                                                       ‫- ىٕشڂبٌ ٹ٢بیی‬


 ‫ثٍ ځًوٍ ٕىشی، ډب ًٕځمىياوٍ سبٽىًن ٵبٹي ىٕشڂبٌ ٹبوًوڂٌاٍی (دبٍڅمبن) ٍإشیه ثًىٌ ایڈ . ىٍ ځٌٙشٍ، ځبَی اٝال‬
      ‫دبٍڅڈان وياٙشٍ ایڈ ي ځبَی َڈ آوـٍ ٽٍ َڈ ثٍ وبڇ دبٍڅمبن ثٍ ډیبن آډيٌ إز، سىُب ومبیٚی ي ٕبهشڂی ي ٵَډبیٚی‬
                                                                                                   ‫ثًىٌ إز.‬


‫آوـٍ ډَثً٣ ډی ځَىى ثٍ ٹًٌ ٹ٢بیی، ثبیي ثی دَىٌ ځٶز ٽٍ «ؿیِی ٽٍ ٭یبن إز – ؿٍ كبػز ثٍ ثیبن إز ». سب‬
     ‫ڇ، ایه إز ٽٍ ىٕشڂبٌ ٹ٢بیی ډب َمًاٌٍ یټ ىٕشڂبٌ‬         ‫ػبیی ٽٍ ثٍ هب٥َ ىاٍیڈ ي ثٍ یبى ډی آيٍیڈ ي ډی ثیىی‬
     ‫ٵبٕي،آڅًىٌ ي وب ثٍ َىؼبٍ ثًىٌ إز . ډب ىٍىډىياوٍ ٽمشَ ٹ٢بسی ىاٙشٍ ایڈ ٽٍ ىاٍای سلٞیالر ٭بڅی كَٵٍ یی ي‬
                        ‫ٝالكیز ثبیٖشٍ ثبٙىي. ىٍ یټ ٕوه، ٹًٌ ٹ٢بیی ډب اُ ٽبٍآیی ثبیٖشٍ ثَهًٍىاٍ وجًىٌ إز.‬
                           ‫ثب سًػٍ ثٍ ایه ډٖبیڄ، ٕشٍ إز ىٍ و٪بڇ ٹ٢بیی ٽًٍٚ اٝالكبر ثىیبىی ًٍٝر ځیَى.‬
                                                                              ‫ثبی‬


     ‫كبڃ ډی دَىاُیڈ ثٍ ٹًٌ اػَایی . سب ػبیی ٽٍ ثٍ یبى ىاٍیڈ، ىٕشڂبٌ اػَایی ډب دیًٕشٍ ثَ إبٓ ډالك٪ٍ ي ډٞچلز‬
‫سٚپیڄ ٙيٌ إز ي ؿیِی ٽٍ َمًاٌٍ وبىیيٌ ځَٵشٍ ٙيٌ إز- ٙبیٖشٍ ٕبالٍی ثًىٌ إز . ىٍ ٙپچڂیَی ىٕشڂبٌ‬
‫ی ٽًٍٚ َمًاٌٍ یټ ډٮیبٍ ډ٦َف ثًىٌ إز- سٮُي ثٍ و٪بڇ ي ډلبٵڄ ډٮیه ي آوـٍ ٽٍ ٽمشَ ډ٦َف ثًىٌ إز-‬
                                                                                            ‫اػَای‬
                                                                                 ‫سوٜٞ ي ٽبٍىاوی ي آځبَی.‬


 ‫ىيڅزَبی اٵٲبوٖشبن َمٍ ىٍ سلٺٸ یټ آٍډبن وبٽبڇ ثًىٌ اوي- ایؼبى و٪بڇ . ٍيٙه سَیه ىڅیڄ ایه وبٽبډی یټ ؿیِ‬
‫إز- ډٞچلشی ثًىن ىيڅز َب اُ یټ ًٕ ي وياٙشه كٖه اوشوبة ٍَجَان اُ ًٕی ىیڂَ . ثٍ ځًوٍ ٕىشی، ىٍ ٽًٍٚ‬
 ‫َمًاٌٍ ووجٍ َبی اثِاٍی ي ډلبٵ٪ٍ ٽبٍ ډٖچ٤ ثًىٌ اوي سب ووجٍ َبی ٵپَی ي ځَىاوىيځبن ثٍ ىڅیڄ ١ٮٴ ډيیَیز ي‬
‫اى‬     ‫وبسًاوی ي وبثَهًٍىاٍی اُ هًٞٝیبر څیيٍٙذی، وياٙشه ٵََىڀ ٽبٍ ي وياٙشه سٶپَ ٕیٖشمبسیټ، ډًٵٸ ثٍ ایغ‬
‫و٪بڇ وڂَىیيٌ اوي. ٕبهشه ٕیٖشڈ سىُب آوڂبٌ ډمپه إز ٽٍ ٍػبڃ ىاٍای سٶپَ ٕیٖشمبسیټ، ثَهًٍىاٍی اُ سًاومىيی‬
‫ػچت ٽمټَبی هبٍػی، ډيیَیز ویَيډىي ي ډيٍن، آٙىبیی ثب و٪بڇ َبی دیَٚٵشٍ اىډىٖشَإیًن ي ډىؼمىز ي سًاوبیی‬

                                                      ‫9‬
‫ایؼبى ٕیٖشڈ، ىڅیَ ي ٵياٽبٍ ي وًځَا، ثب سٺًا ي ُځبٍ ي هًٙىبڇ ثَ دبیٍ ډٮیبٍَبی ٙبیٖشٍ ٕبالٍی ىٍ ٍآ ٽبٍَبی‬
                                                         ‫دََی‬
‫سَػیق ىاىن ډٞچلز َبی‬           ‫ٽچیيی ځمبٙشٍ ًٙوي . ىٍ یټ ٕوه، ثٍِځشَیه ډبو٬ ثَ َٕ ٍاٌ ایؼبى و٪بڇ ىٍ ٽًٍٚ-‬
                                                        ‫ډٺ٦ٮی ي ځٌٍا ثَ ډٞچلزَبی ٍاَجَىی ي ډچی ثًىٌ إز.‬


‫هًة، ډی ثیىیڈ ٽٍ ىٕشڂبٌ ٹ٢بیی ډب یټ ىٕشڂبٌ آڅًىٌ، ٵبٕي ي ٱیَ كَٵٍ یی ثًىٌ إز . ىٕشڂبٌ سٺىیىی یب اٝال‬
‫يػًى وياٙشٍ إز ي یب ومبیٚی ي ٵبٹي ٽبٍایی ثًىٌ إز ي ىٕشڂبٌ اػَایی َڈ ډٞچلشی ي ٱیَ سوٞٞی ي ىٍډبويٌ .‬
                             ‫ٍيٙه إز ٽٍ ؿىیه ىيڅزَب ي ؿىیه و٪بڇَبیی ډلپًڇ ثٍ وبثًىی ي َٕوڂًوی ثًىٌ اوي.‬


              ‫كبڃ ډی دَىاُیڈ ثٍ وبٽبٍآیی ثبٵشبٍی ىيڅزَبی اٵٲبوٖشبن - ؿیِی ٽٍ سبٽىًن ثٍ آن دَىاهشٍ وٚيٌ إز.‬
                                                         ‫اُ وڂبٌ ثبٵشبٍی– ثٍ دىياٍ ډب ىيڅز ىاٍی ٍٕ ډپبویِڇ إز:‬
                                                                         ‫- ډپبویِڇ ډًٍٚسی یب سٞمیڈ ٕبُ‬
                                                                         ‫- ډپبویِڇ سٞمیمڂیَی یب اػَایی‬
                                                                         ‫- ډپبویِڇَبی ٽىشَڅی ي ثبُىاٍويٌ‬


‫» ثٍ‬     ‫ډب ىٍ ٽشبة «ٍیٍٚ یبثی وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ةٌ ٕبډبوی َب ي ٵَایبٵشی ثَای ثَيوَٵز اُ سىڂىبَب ي ثه ثٖز َب‬
‫. اُ ایه ٍي، ىٍ ایه ػب ثٍ آن ومی دَىاُیڈ . سىُب ثٍ‬    ‫سٶٞیڄ ىٍ ثبٌٍ وبٍٕبیی ایه ډپبویِڇ َب ىٍ ٽًٍٚ دَىاهشٍ ایڈ‬
‫ىاٍیڈ؛ ػبی‬          ‫یبىآيٍی ایه وپشٍ ثٖىيٌ ډی ٽىیڈ ٽٍ ىٍ ٽًٍٚ ډب ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ یټ څٚپَ ډٚبيٍ ي يُیَ ډٚبيٍ‬
‫ډٚبيٍان ٽبٍٙىبٓ ثَای ٍَجَی ثٍ يیٌْ ىٍ ٭ٍَٝ ٕیبٕز هبٍػی هبڅی إز ي ثٍ َمیه دیمبوٍ ډپبویِڇ َبی ٽىشَڅی‬
  ‫ي ثبُىاٍويٌ ډب وبسًان ي ٵبٹي ٝالكیز َبی اػَایی إز . ډڂَ، دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى ایه إز ٽٍ ََځبٌ‬
       ‫ىيڅشی وٍ اُ ىیيځبٌ ٕبهشبٍی ي وٍ اُ ىیيځبٌ ثبٵشبٍی ٽبٍایی وياٙشٍ ثبٙي، ؿٍ ٙبوٖی ثٍ ٽبډیبثی ي دیَيُی ىاٍى؟‬


                                                                                             ‫ثلَان ٭يڇ ا٭شمبى:‬
   ‫ثلَان «ثی ثبيٍی ثٍ یپيیڂَ » اُ ثيهیڈ سَیه ثلَان َبیی إز ٽٍ ثٍ ٕبن ډًٍیبوٍ سبٍ ي دًى ػبډٮٍ ٍا دىُبوی ډی‬
 ‫ثی ا٭شمبىی ثَ اًَبن ډَىڇ،‬      ‫هًٍى. ثٍ ځٶشٍ یپی اُ اويیٚمىيان، «اُ دیبډيَب ي آطبٍ ًٕء ؿیَځی ي ٱچجٍ ٵََىڀ‬
‫دیيای٘ ي ځٖشَٗ ٙڂبٳ َب ي ؿىيدبٍؿڂیَبی اػشمب٭ی ي ٵََىڂی ډی ثبٙي . ٙڂبٳَبیی ٽٍ ىٍ وُبیز ډی سًاوىي‬
‫ػبډٮٍ ٍا ثٍ ًٕی ٹ٦جی ٙين (ٍيیبٍيیی آٙشی وبدٌیَ ویَيَبی اػشمب٭ی ىٍ ثَاثَ یټ ىیڂَ ) ًٕٷ ىَىي. يػًى ؿىي‬
‫دبٍځیَبی اػشمب٭ی، ایؼبى ٽىىيٌ ٵَ َىڀ ٕیبٕی ثيثیىی ي ثی ا٭شمبىی ثًىٌ اوي . ډٮمًال ؿىيدبٍځی ٵََىڂی، ثٍ‬
‫٭يڇ سٶبَڈ یب ًٕء سٶبَڈ ډیبن ځَيٌ َبی اػشمب٭ی ډوشچٴ ډی اوؼبډي ي ثيثیىی ي ثی ا٭شمبىی ٍا سٺًیز ډی ٽىي ي اُ‬
‫ایه ٍي، ډبو٬ ٭ميٌ یی ثَ َٕ ٍاٌ ډٚبٍٽز ٕیبٕی ي ٍٹبثز ٕیبٕی ثٍ يػًى ډی آيٍى . يػًى ََ وً٭ی اُ ٙڂبٳَبی‬
‫آٙشی وبدٌیَ ىٍ ػبډٮٍ، ډبو٬ يًٝڃ ثٍ اػمب٫ ٽچی ىٍ ثبٌٍ اَياٳ ُويځی ٕیبٕی ځَىیيٌ ي اُ سپًیه ؿبٍؿًةَبی‬
       ‫الُڇ ثَای َمذٌیَی، ډٚبٍٽز ي ٍٹبثز ػچًځیَی ډی ٽىي ي ثٍ إشٺَاٍ و٪بڇ ٕیبٕی ٱیَ ٍٹبثشی یبٍی ډی ٍٕبوي.»‬

                                                       ‫01‬
‫اُ ایه ٍي، ثبیٖشٍ إز ثبيٍٕبُی ىٍ ٝيٍ ٍاَجَىَبی ىيڅز ٹَاٍ ځیَى.‬


                                                                                     ‫ثلَان َبی ىيٌٍ ځٌاٍ:‬
‫ثٍ ثبيٍ ثٖیبٍی اُٽبٍٙىبٕبن ډب ىٍ ډَكچٍ ځٌاٍ ثَٖ ډی ثَیڈ . «ثلَانَبی وبٙی اُ «٭جًٍ» اُ ډَكچٍ ځٌاٍ، ثیٚشَ ىٍ‬
  ‫آٱبُ ثلَان َبی اٹشٞبىی ي ىٍ ډَكچٍء ثٮيی ثلَان َبی اػشمب٭ی ي ٵََىڂی إز، ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ و٪بڇ‬
‫ٕیبٕی اُ یټ طجبر ىٍيوی ثَهًٍىاٍ ثبٙي. اځَ و٪بڇ ٕیبٕی اُ طجبر الُڇ ثَهًٍىاٍ وجبٙي، ډمپه إز ثلَانَبی‬
‫اٹشٞبىی ډىؼَ ثٍ ثلَان ٕیبٕی ًٙى . ثىب ثَ ایه، كٶ٨ طجبر ٕیبٕی ىٍ وُبى َبی ٕیبٕی یټ ٽًٍٚ ډی سًاوي ٭بډڄ‬
                                                         ‫سٺًیز ٽىىيٌ سًٕٮٍء اٹشٞبىی ىٍ ىيٌٍ ځٌاٍ ثبٙي.»‬


                                                                        ‫ثلَان ٭يڇ ڇَٙي٭یز سٞمیڈ ځیَی:‬
   ‫ثٍ ځٶشٍ ىاٽشَ ډلمًى َٕی٬ اڅٺچڈ «سٞمیمڂیَی ىٍ ػًاډ٬ دیَٚٵشٍ، یټ ٍيوي ٭چمی إز ٽٍ ثَدبیٍ ځَىآيٍی‬
     ‫ا٥ال٭بر، سؼِیٍ ي سلچیڄ ىاىٌ َب، دی٘ ثیىی، ٕىؼ٘ ياٍیبوز َبی ځًوبځًن ي ثٖب وٚبوٍ َبی ىیڂَ، ثب اػمب٫‬
  ‫ځًوبځًن ثب سبوی ي ثيين ٙشبثِىځی اوؼبڇ ډی ځیَى ي سٞمیڈ‬      ‫ٽبٍٙىبٕبن ي سًػٍ ثٍ ىیيځبٌ َبی ٙبن ىٍ ډًاٍى‬
‫ځیَويځبن ىٍ ثَاثَ ٹبوًن ډٖؤيڃ ي دبٕوڂً ډی ثبٙىي . ََځًوٍ سٞمیمڂیَی هًىَٕاوٍ ي سپَيی ىٍ سٞمیمڂیَی اُ‬
          ‫ًٕی ٍَجَان ي ووجڂبن اثِاٍی ډَٚي٭یز وياٙشٍ ي ډٮمًال دیبډي َبی وبځًاٍی ثٍ َمَاٌ ډی ىاٙشٍ ثبٙي».‬


‫ثب سًػٍ ثٍ ػُبویٙين ا٥ال٭بر ي دیـیيٌ ٙين ي ؿىي الیٍیی ٙين َٕٕبڇ آيٍ ډٖبیڄ، ځَى آيٍی، سؼِیٍ ي سلچیڄ‬
 ‫ا٥ال٭بر ي اوؼبڇ ثَىاٙز َبی ثبیٖشٍ اُ اوجًٌ ا٥ال٭بر ىٕز ىاٙشٍ ي ځٌاٙشه آن ىٍ ىٕشَٓ ىيڅشمَىان ي ٍَجَان‬
‫ٽًٍَٚب ىٍ ٕمز ىَی ي ٕیبٕشڂٌاٍی ي سٮییه ىٽشَیه ي إشَاسیْی ی ي ٕیبٕز هبٍػی ي ویِ ىٵب٭ی ي اډىیشی ي‬
                                     ‫ډڄ‬
                                                                       ‫اٹشٞبىی ي اػشمب٭ی ثٔ اٍُويٌ إز.‬
‫اُ وڂبٌ ډيیَیشی، ثيسَیه كبڅز ایه إز ٽٍ ٝالكیز َب ىٍ ىٕشڂبٌ هبٝی ثٍ اولٞبٍ ىٍ آیي، ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ثٍ‬
‫ىڅیڄ ١ٮٴ ډيیَیز، وٍ هًى سًاومىيی ثٌَُ ځیَی ثُیىٍ اُ آن ٍا ىاٙشٍ ثبٙىي ي وٍ ٹٞي ڇ ٙبٍٽز ىاىن ىیڂَان ىٍ‬
‫آن ٍا . اُ ایه ٍي، ثبیٖشٍ إز ثَای ځٖشَٗ دبیڂبٌ ډَٚي٭یز ىيڅز، ډیِان ي كييى ي ؿُبٍؿًة ٝالكیز َب ي‬
                                                                                     ‫ډپچٶیزَب ډٮیه ځَىى.‬


‫ًٕځمىياوٍ ىٍ ایه اياهَ ٙبَي ديیيآیی ٙبٍیيځی َبیی ىٍ سبٍ ي دًى ٽًٍٚ َٖشیڈ . ثَای ػچًځیَی اُ ىاډىٍ یبثی‬
                                              ‫ایه ٙبٍیيځیَب، ثبیي سيثیََبیی دیٚڂیَاوٍیی ىٍ و٪َ ځَٵشٍ ًٙى.‬


           ‫ىٍ ایه ػب ثٍ یپی اُ ثلَان َبی اػشمب٭ی ډی دَىاُیڈ ٽٍ ډی سًاوي سبٍ ي دًى ػبډٮٍ ډب ٍا اُ َڈ ثيٍاوي.‬


                                                                   ‫ثلَان ا٭شیبى ي ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ:‬

                                                   ‫11‬
‫ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ اُ ديیيٌ َبی ًٙډی إز ٽٍ اُ ٕذیيٌ ىڇ سبٍین ځَیجب وڂیَ ػبډٮٍ ثَٚی ثًىٌ إز .‬
   ‫آوـٍ ثٖیبٍ ىٍى آيٍ إز، ایه إز ٽٍ اډَيُ ثٍ یټ ه٦َ ثٍِٿ ػُبوی ډجيڃ ځَىیيٌ إز ٽٍ ٕالډز ػبډٮٍ‬
‫ػُبوی ٍا سُيیي ډیٽىي. ىٍ ٕبڃَبیی دٔ اُ دبیبن ػىڀ ػُبوی ىيڇ، ػُبویبن ٙبَي ٍٙي ٍيُ اٵِين ا٭شیبى ثٍ ډًاى‬
‫ډويٍ ىٍ ٽًٍٚ َبی اٍيدبیی ي اډَیټ ثًىٌ اوي. ایه ٽبٍ، ُډیىٍ ٕبُ آن ځَىیي سب ٽًٍٚ َبی وبىاٍػُبن ًٕډی ثٍ‬
                                                                    ‫ا‬
‫ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ٍي ثیبيٍوي ي ثَای ثٍ ىٕز آيٍىن اٍُ، آن ٍا ثٍ ٽًٍٚ َبی ٱَثی ٝبىٍ ومبیىي . ٍيٙه‬
‫إز ثبوي َبی سجُپبٍِ هًى ٽًٍٚ َبی ٱَثی ٽٍ ىٍ ٙجپٍ َبی ډبٵیبیی ٕبُډبويَی ٙيٌ ا وي، ویِ ىٍ ایه ٽبٍ ىٕز‬
                                                                                                        ‫ىاٍوي.‬


‫. ىٍ‬       ‫ثَای ډ٦بڅٮٍ ایه ديیيٌ ډَځجبٍ، ثبیٖشٍ إز اُ سٲییَ ػٲَاٵیبی ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ آٱبُ ومبییڈ‬
  ‫ٕيٌ وِىَڈ، ٽًٍٚ ؿیه ثٍ ثٍِځشَیه ٽٚشِاٍ سَیبٻ ډجيڃ ځَىیيٌ ثًى . سب ایه ٽٍ ػىڀ ډٮَيٳ سَیبٻ ثٍ آن‬
‫دبیبن ىاى . دٖبنَب، دٔ اُ دبیبن ٿ ػُبوی ىيڇ، ډَٽِ طٺڄ ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ثٍ سَٽیٍ اوشٺبڃ یبٵز . ىٍ‬
                                                                     ‫ػه‬
‫. ثٍ‬        ‫ىٍَ دىؼبٌ ي ٙٞز، إشبوجًڃ دبیشوز ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ثًى ي ىٍ ٕیمبی ثُٚشی ثَای ډٮشبىان ىٍ آډيٌ ثًى‬
‫ځًوٍیی ٽٍ ٕیچی اُ ډٮشبىان اٍيدبیی ي َذی َب ثٍ ًٕی آن ٍيان ثًىوي . ٽبٍ ثٍ ػبیی ٍٕیيٌ ثًى ٽٍ إشبوجًڃ «ثچټ‬
‫سًٍوبىي» څٺت ځَٵز. ٽًٍَٚبی اٍيدبیی– ډوًٞٝب آڅمبن ٽٍ ىٍ ډٮَٟ ه٦َ ػيی ٹَاٍ ىاٙشىي، ثب اٍُاوی ياڇ َب‬
 ‫ي ا٭شجبٍار ثٍ سَٽیٍ ي ياٍى آيٍىن ٵٚبٍ سًاوٖشىي ځچیڈ ٽٚز ي سًڅیي ډًاى ډويٍ ٍا اُ ایه ٽًٍٚ ثَؿیىىي ي اوشَدًڃ‬
                     ‫َڈ ثب ٍاٌاوياُی ٽبٍُاٍ ځٖشَىٌ، ُډیىٍ ٍا ثٍ ٍيی ٹبؿبٹـیبن ي ًٕىاځَان ډَٿ سىڀ سَ ٕبهز.‬
‫آن ځبٌ ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ اُ سَٽیٍ ثٍ ٽًٍٚ َبی ایَان ي ٽًٍَٚبی ٭َثییی ؿًن ٭َاٷ ي ًٍٕیٍ ي‬
  ‫څجىبن (ثیَير) َٕایز ٽَى . اډب ثٍ يیٌْ ىٍ ایَان، ىيڅز يٹز ٽٍ ٽًٍٚ ٍا اُ ایه وڂبٌ ٕوز إٓیت دٌیَ اٍُیبثی‬
 ‫ڇی ٽَى، ډجبٌٍُ َٕٕوشبوٍ یی ٍا ىٍ ثَاثَ ثبوي َبی ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ آٱبُ ٽَى ي سًاوٖز ىٍ ٽًسبَمير آن ٍا‬
                                                                                                      ‫ثَؿیىي.‬
                                          ‫دٖبنَب ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ثٍ ؿىي ډَٽِ ىیڂَ دُه ځَىیي:‬
                                                                  ‫- ډظچض ډیبومبٍ (ٽًٍَٚبی ثَډب- سبیچىي- اليٓ)‬
                                                                                                    ‫- َىپىڀ‬
                                                                     ‫يٝب ٽچمجیب‬
                                                                              ‫- ٽًٍَٚبی اډَیپبی السیه ډوٜ‬

‫َبی هٖشڂی وبدٌیَ اوشَدًڃ‬          ‫ىٍ ىٍَ َٚشبى، دٔ اُ آن ٽٍ ډَاٽِ یبى ٙيٌ ٍا ثب ډٖب٭ی دیًٕشٍ ػبډٮٍ ػُبوی ي سالٗ‬
‫َبی هًى‬             ‫سًاوٖشىي ىٍَڈ ٽًثىي ي ىاډىٍ ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ٍا سىڀ ٕبُوي ي ٭مال آن ٍا اُ ٽًٍٚ‬
       ‫ثَؿیىىي، ایه ٕیڄ ثىیبى ثَاٵڂه، ثٍ ًٕی ډى٦ٸ ٌ ډب ٍيان ځَىیي ي ثیٚشَ ىٍ ډىب٥ٸ ډَُی دبٽٖشبن ي اٵٲبوٖشبن ډشمَٽِ‬
                                                                                                           ‫ځَىیي.‬




                                                       ‫21‬
‫. دٖبنَب ىيڅز‬    ‫ىٍ دبٽٖشبن، ثیٚشَ، دٔ اُ ٽًىسبی ػىَاڃ ١یبء ثًى ٽٍ ٽٚز ي سًڅیي ډًاى ډويٍ ځٖشَٗ دیيا ومًى‬
‫دبٽٖشبن ویِ وبځِیَ ٙي ىاډىٍ آن ٍا اُ ٽًٍٚ هًى ثَؿیىي . ىٍ ٕبڃ َبی ىٍَ َٚشبى، ىيڅز ػىَاڃ ١یبء ُیَ ٵٚبٍ ػبډٮٍ‬
‫ػُبوی وبځِیَ ثٍ ثمجبٍان وًاٍ ډَُی ٙي ي ثٍ آس٘ ُىن ٽٚشِاٍَب دَىاهز. ىٍ وشیؼٍ ثمجبٍانَبی دیُڈ، ٹجبیڄ ډَُی ُثبن‬
   ‫– یپی اُ هًاویه ٹجبیڄ ىٍ ُډبن ٽبٍډڄ ثٍ اٵٲبوٖشبن‬     ‫ثٍ ا٭شَاٟ ځًٚىوي ي ډچټ يڅی هبن ٽًٽی هیڄ اٵَیيی‬
     ‫ځَیوز. دٖبنَب، دٔ اُ ٽ٘سٍ ٙين ػىَاڃ ١یبء، ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثٍ ىٕز ىي ثبوي اٵشبىٽٍ ثَ دبیٍ ا٥ال٭بر‬
‫ٍٕبوٍَبی ځَيَی ٱَثی ځٶشٍ ډی ٙي ياثٖشٍ ثٍ ىي كِة ثٍِٿ آن ٽًٍٚ- یپی ُیَ َٕدَٕشی یپی اُ يُیَان ىاهچٍ‬
                                        ‫دٚیه دبٽٖشبن ي ىیڂَی ُیَ َٕدَٕشی یپی اُ يُیَان ا٭٪ڈ آن ٽًٍٚ ثًى.‬


‫ىٍ اٵٲبوٖشبن، ثىب ثٍ ځِاٍَٗبی ٍٕبوٍَبی ځَيَی، ىٍ ُډبن ىاٽشَ وؼیت وِىیټ ثٍ ثیٖز سه ډًاى ډويٍ ىٍ ځٖشٌَ ُیَ‬
 ‫ٽىشَڃ ثَهی اُ اكِاة ډؼبَيان ىٍ وًاٍ ډَُی سًڅیي ډی ځَىیي . ایه ډٺياٍ ىٍ ُډبن كبٽمیز ډؼبَيان ثٍ ىيٝي سه‬
‫ٍٕیي ٽٍ ځٶشٍ ډی ٙي ثیٚشَ ىٍ وًاكی ػالڃ آثبى ي دپشیب ي ىیڂَ ډها٥ٸ سًڅیي ډی ځَىیي . ىٍ ُډبن ٥بڅجبن ٽٍ ٽٚز ي‬
‫سًڅیي ډًاى ډويٍ یپٌَٖ اُ دبٽٖشبن ثٍ اٵٲبوٖشبن اوشٺبڃ یبٵز، وبځُبوی ثٍ ٍٹڈ وؼًډی 0063 سه ٍٕیي. دٔ اُ ٍيیپبٍ‬
‫0024 سه‬     ‫آډين ىيڅز ډًٹز ثٍ ځًوٍ ٙڂٶشی ثَاوڂیِی ثٍ ٍٱڈ سٞمیڈ ػيی ىيڅز ىٍ ډجبٌٍُ ثب ډًاى ډويٍ، ثٍ ٍٹڈ‬
‫اٵِای٘ یبٵزٽىًن ثٍ 0029 ٍٕیيٌ إز. ثی ډًػت ویٖز ٽٍ وًاٍ ډَُی اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن ٍا وًاٍ «َالڃ ٥الیی»‬
                                                                                          ‫ي‬
                                                                                                    ‫ډی هًاوىي.‬


‫ومی ىاوڈ، ؿٺيٍ ىٍٕز هًاَي ثًى، ََځبٌ ٍهياى َبی ٕبڃ َبی ىٍَ وًى سبػیپٖشبن، ىٌٍ ٵَٱبوٍ اُثیپٖشبن، ؿـىٖشبن،‬
‫ىٍځیَیَبی آًٍثبیؼبن ي اٍډىٖشبن ثَ َٕ ٹٌَ ثبٯ ٽًَٖشبوی (وبځًٍوی ٹٌَ ثبٯ ) ي ویِ وبآٍاډی َبی ٽَىٕشبن سَٽیٍ ي‬
‫َمـىبن وبآٍاډی َبی یًځًٕاليی دیٚیه ٍا ثٍ ډٖبڅٍ ډًاى ډويٍ ٍث٤ ثيَیڈ . ثب ٽبَ٘ سًڅیي ډًاى ډويٍ ىٍ دبٽٖشبن ي‬
‫اٵِای٘ سًڅیي آن ىٍ اٵٲبوٖشبن، ٍاٌ اوشٺبڃ ډًاى ډَٿ آٵَیه اُ ٽَیييٍ آُاى دبٽٖشبن ا ُ ثىيٍ ٽَاؿی ثٍ ٽَیييٍ ٕیبٌ‬
   ‫ٽٖذیه ثٍ ؿـىٖشبن ي ٹٌَ ثبٯ‬      ‫ثیبثبنَبی ٹِاٹٖشبن ي ىٍیبی‬   ‫ډَٿ اُ سبػیپٖشبن – ياىی ٵَٱبوٍ اُثیپٖشبن-‬
‫ٽًَٖشبوی(آًٍثبیؼبن ي اٍډىٖشبن) ي اُ آن ػب ثٍ ٽَىٕشبن سَٽیٍ ي اُ آن ػب ثٍ یًځًٕاليی ي اُ ٍاٌ ٍيى هبوٍ ىيوبی ثٍ‬
                                                                                           ‫اٍيدب سٲییَ ډٖیَ ىاى.‬


‫ثٍ ځًوٍیی ٽٍ ډی ثیىیڈ، ىٍ َٕإَ ایه ٽبوبڃ ٕیبٌ- ػىڀَبی ُوؼیٌَیی ىٍ ػَیبن ثًى ي ٽبٍيانَبی ډًاى ډويٍ َڈ اُ‬
   ‫ٍاٌ َمیه ٽَیييٍ (ىاالن یب ىَچیِ ) ثٍ اٍيدب اوشٺبڃ ډی یبٵز . كبڃ ٽٍ ٽَیييٍ ثبُ َڈ سٲییَ ډٖیَ ىاىٌ إز ي ځٶشٍ‬
‫ډیًٙى اُ ٍاٌ ٹ٦َ ثٍ ثىيٍ آډٖشَىاڇ وي ډی ٍيى، ډی ثیىیڈ ٽٍ سى٘ َب ىٍ ډٖیَ ٽَیييٍ ٕیبٌ ډَٿ ٽبَ٘ یبٵشٍ إز‬
                                                                   ‫َبڃ‬
 ‫ي سٺَیجب ٵَيٽ٘ ٽَىٌ إز . ثٍ ََ ٍي، ومی هًاَڈ ػىڀ َبی ثَٙمَىٌ ٍا ثٍ ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ٍث٤ ثيَڈ، اډب ثی‬
‫اٍسجب٣ َڈ ومی ىاوڈ . ُیَا ثٍ ځًوٍ ٙڂٶشی ثَاوڂیِی ډی ثیىیڈ ٽٍ ىٍ ډٖیَ ٍاٌ اوشٺبڃ ډًاى ډويٍ ػىڀ َبی ُوؼیٌَ یی‬
                                                                 ‫ٍيان ثًى ي ثب سٲییَ ډٖیَ، ػىڀَب ٵَيٽ٘ ٽَى.‬



                                                   ‫31‬
‫ی ٽٍ ٽًٍٚ ىٍ ٍاث٦ٍ ثب ډًاى ډويٍ ثب آن ٍيثَي إز، ایه إز ٽٍ ىٍآډي وبٙی اُ سًڅیي ي ثبٍُځبوی ډًاى‬
                                                                                                     ‫دبٍاىٽٔ‬
‫ډويٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن، ډُڈ سَیه ٹچڈ ىٍآډي ٽًٍٚ (ََ ؿىي َڈ وبډَٚي٫ ي ٱیَ اوٖبوی ) إز. ََ اٌ ایه ديیيٌ، ٽبډال‬
                 ‫ٿ‬
     ‫ٍیٍٚ ٽه ًٙى ي یب ثٍ دیمبوٍ ؿٚمڂیَ ىٍَڈ ٽًثیيٌ ًٙى، سَاُ ىٍآډيَبی ٍيٕشبییبن ي ثٍ يیٌْ ٵَډبويَبن ډلچی ٽٍ اُ‬
‫ایه ډيٍٻ وبن ډی هًٍوي ي ىٍ ٽڄ ىٍآډي ٽًٍٚ، ثٍ ٙير دبییه ډی آیي . ياوڂُی، َڈ ٽٖبوی ٽٍ ىٍآډي ىیڂَی ػِ‬
     ‫سًڅیي ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ وياٍ وي ي ویِ ٽٖبوی ٽٍ ىٍآډيَبی َٕٙبٍی اُ ایه وبكیٍ ىاٍوي، وبځِیَ ىٕز ثٍ إچلٍ‬
 ‫ثَىٌ ي ثب دًیب ٕبهشه ي ثیياٍ ٕبهشه ي ځٖشَٗ ثبويَبی ډٖچق «هٶشٍ» ثَ ٍيی ىاڅََبی ثبىآيٍىٌ َیَيییىی ي سٚپیڄ‬
 ‫ثبويَبی ػيیي، ثٍ ٍَِوی ي سبٍاع ي ىیڂَ ا٭مبڃ هالٳ هًاَىي دَىاهز ي ایه ځًوٍ اي١ب ٫ ىٍ ٽًٍٚ ثٍ ٙير سیٌَ‬
                                                                                                ‫هًاَي ځَىیي.‬


          ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ََځبٌ ػچً ایه ٽبٍ ځَٵشٍ وًٚى، ٍيٙه إز ثبَُڈ، َڈ ىٍ سَاُ ٽًٍٚ ي َڈ ىٍ سَاُ ػُبوی، ثب‬
                                                                           ‫دیبډيَبی وبځًاٍی ٍيثَي هًاَیڈ ثًى.‬


‫ىٍ سَاُ ٽًٍٚ، ٍيُ ثٍ ٍيُ ثٍ سًان ډبڅی ي ىٍ وشیؼٍ و٪بډی ي ځٖشٌَ وٶًً اػشمب٭ی- ٕیبٕی َٕ ىٕشٍ َبی ٹبؿبٹجَان ي‬
‫ثبويَبی سجُپبٍ اٵِيىٌ ٙيٌ ي ثٍ َمیه دیمبوٍ، ډیِان ػىبیبر، ثَِپبٍی َب ي وٺ٠ كٺًٷ ثَٚ ي ... اُ ًٕی آوبن ثبال ډی‬
‫ٍيى ي ٍيٙه إز ٙپبٳ ډیبن ویَيَبی ثًډی یی ٽٍ سًان ٕیبٕی- و٪بډی ٙبن ٍيُ اٵِين إز ي ىيڅز ډَٽِی ٍي ثٍ‬
‫١ٮٴ، ٵَاهشَ ځَىیيٌ ي ٽًٍٚ ة ًٕی ځٖیوشڂی ي وب ثٍ ٕبډبوی ثیٚشَ ي ثَځٚز وبدٌیَ ډی ٍيى . ایه ىٍ كبڅی إز‬
                                                                         ‫ٌ‬
‫اُ‬      ‫ٽٍ ىٍ َٶز ٕبڃ ځٌٙشٍ، ٍاَجَى سلپیڈ دبیٍ َبی یټ ىيڅز ویَيډىي ي ډشمَٽِ ٍيی ىٕز ثًىٌ ي ډیچیبٍىَب ىاڅَ‬
                     ‫یبٍی َبی ػُبوی ثَای آن َِیىٍ ٙيٌ ثًى ي ایه هًى یپی اُ دبٍاىٽٔ َبی ثلَان اٵٲبوٖشبن إز.‬


        ‫سبٌُ، َمٍ ٍيٌُ ىٍ ٍٕبوٍ َبی ځَيَی ٱَثی ډٺبالسی ىٍ ثبٌٍ ىٕز ىاٙشه ثچىيدبیڂبن ي ٍَجَان ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي‬
       ‫ا٭٢بی هبوًىٌ َبی آوبن ىٍ ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثٍ ؿبح ډی ٍٕي ي ٵَُٕز َبیی اُ ٽٖبوی ٽٍ ىٍ ایه سؼبٍر‬
                                                                                    ‫ىٕز ىاٍوي، اٵٚب ډی ځَىى..‬


‫اُ ًٕی ىیڂَ، ډبىاډی ٽٍ ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ډًػًى ثبٙي، وبډمپه إز ىٍ ٽًٍٚ اډىیز سبډیه ځَىى . ُیَا اُ‬
 ‫یټ ًٕ، ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ سىُب ىٍ ًٍٝر اىاډٍ وبآٍاډی َب ىٍ ٽًٍٚ ډیَٖ ډی ثبٙي ي ٹبؿبٹجَان إبٕب ىٍ ثی‬
 ‫ډىي ك٢ًٍ سٶىڀ ىٍ ػبډٮٍ ډی ثبٙي ي‬         ‫اډىی ًیىٶ٬ اوي ي اُ ًٕی ىیڂَ، ٽٚز، سًڅیي ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ، ویبُ‬
                 ‫ډبىاډی ٽٍ ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثبٙي، ثٖیبٍ ىًٙاٍ هًاَي ثًى، ٍيوي ػم٬ آيٍی إچلٍ ثٍ وشیؼٍ ثَٕي.‬


‫وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ ىٍ ډٺیبٓ ػُبوی، ا٭شیبى ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ اثٮبى ځٖشَىٌ یی یبٵشٍ ي ثٍ یټ ډٮ٢ڄ ػُبوی ډجيڃ‬
      ‫هًاَي ځَىیي .اُ ایه ٍي، ډی سًان ځٶز ٽٍ ایه ډٚپڄ، یټ ډٚپڄ سىُب ىاهچی وجًىٌ، ثڄ ډٚپڄ ٕیبٕی ي ځچًثبڃ‬
             ‫ػُبوی إز. دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ًٙى، ایه إز ٽٍ ؿڂًوٍ ډی سًان اُ َٙ ایه ديیيٌ ًٙڇ ٍَبیی یبٵز؟‬

                                                    ‫41‬
‫اُ ىیيځبٌ ډب، ٍيٙه إز، ډبىاډی ٽٍ اډىیز ي طجبر ىٍ ٽًٍٚ سبډیه وڂَىى- ؿیِی ٽٍ سىُب ثب ڇ ٕب٭ی ٝبىٹبوٍ ي ثی‬
 ‫آالیٚبوٍ ػبډٮٍ ػُبوی ي دیٚڂیَی یټ ٍاَپبٍ ياٹٮجیىبوٍ ٕیبٕی ډمپه إز، ىًٙاٍ إز ثشًان ىٍ ډجبٌٍُ ثب ایه ديیيٌ‬
‫هبومبن ثَ اوياُ دیَيُ ځَىیي . ډڂَ سىُب سبډیه اډىیز ثٖىيٌ ویٖز . ٍاٌ هَىيٍُاوٍ- ٍیوشه یټ ثَوبډٍ َمٍ ػبوجٍ إز سب‬
‫ثَای ٍيٕشبییبن ډٮیٚز ثيیڄ ٍإشیه ثب سوٞیٜ ثًىػٍ الُڇ اُ ًٕی ػبډٮٍ ػُبوی سبډیه ځَىى . ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ثو٘‬
‫ا٭٪ڈ ایه ثًىػٍ ياٹٮب ثٍ ىٕشَٓ ٍيٕشبییبن ي سًٕٮٍ ډىب٥ٸ ډلَيڇ ي سًٕٮٍ ویبٵشٍ ٽًٍٚ ٹَاٍ ځیَى ي آوبن اُ دَىاهشه ثٍ‬
 ‫ٽٚز ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثی ویبُ ځَىوي . ىٍىډىياوٍ سب ٽىًن ثو٘ ثِ ٍځی اُ ډىبث٬ ډبڅی سویٞیٜ ىاىٌ ٙيٌ ثَای‬
     ‫ډجبٌٍُ ثب ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ اُ ًٕی ثبويَبی هبٍػی ي ثَِپبٍان ىاهچی ثٍ یٲمب ثَىٌ ٙيٌ ي ثٍ ٍيٕشبییبن‬
‫ثیىًایی ٽٍ اُ ثي كبىطٍ وبځِیَ ثٍ دَىاهشه ثٍ ایه ٽبٍ وبٍيا ځَىیيٌ اوي، ثٍ اٝ٦الف اُ ځبي ٱييى ٍٕیيٌ إز. ي اُ َمیه‬
  ‫دبٍاىٽٔ وڂَىیيٌ ایڈ ي اځَ ثَهًٍىَب ي ٍٵشبٍَبی‬       ‫ٍي َڈ إز ٽٍ ًٕځمىياوٍ سب ٽىًن ډًٵٸ ثٍ ځًٚىن ځٌَ ایه‬
                                                 ‫ػبډٮٍ ػُبوی ي ىيڅز ډب ىٍ ُډیىٍ سٲییَ ثىیبىی ویبثي، ووًاَیڈ ٙي.‬


                                                                                      ‫ثلَان سًٕٮٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن:‬
‫«سًٕٮٍ ٭جبٍر إز اُ ثُیىٍ ٕبُی ثٌَُ ځیَی اُ ویَيَبی ثبڅٺًٌ ډب ىی ي اوٖبوی یټ ػبډٮٍ . اٍسجب٣ ډیبن سًٕٮٍء‬
   ‫اٹشٞبىی ي ډشٲیََبی ٵََىڂی- ٕیبٕی، َٶز اٝڄ طبثز ٍا ثٍ ٭ىًان ُډیىٍ َبی ١َيٍی سًٕٮٍ ىٍ ىاهڄ ٽًٍٚ‬
   ‫ډٮَٵی ډی ٽىىي . ایه َٶز اٝڄ ٭جبٍسىي اُ : سًاوبیی َبی ٵپَی، ٕبُډبويَی َیبر كبٽمٍ، سًػٍ ثٍ ٭چڈ، و٪ڈ،‬
                                              ‫آٍاډ٘ اػشمب٭ی، و٪بڇ ٹبوًوی، و٪بڇ آډًُٙی ي ٵََىڀ اٹشٞبىی.»‬

‫اٝچی سَیه يػٍ سًٕٮٍ، ایه إز ٽٍ ومبیبوڂَ سلًڃ ىٍ ػبډٮٍ إز . سًٕٮٍ ثٍ يیٌْ ٙبډڄ كَٽز اُ ٍياث٤ ٕىشی ي‬
‫٭بىار ي ًٍٕڇ اػشمب٭ی اُ ٍيٗ َبی ٕىشی ثَهًٍى ثب ثُياٙز ي آډًُٗ ي دَيٍٗ، ثٍ ٍيُٙبی ثٖیبٍ ډيٍن إز.‬
‫وڂَیٖشه ثٍ سًٕٮٍ ثٍ ٭ىًا ن ٭بډڄ سلًڃ ػبډٮٍ، دیبډي َبی ٍيٙىی اُ ػُز سٮییه وٺ٦ٍ سمَٽِ سالٗ َبی ډَثً٣ ثٍ‬
  ‫سًٕٮٍ ي ویِ سٮییه ؿڂًوڂی ٕبډبويَی ٵَایىي ٽمټ ثٍ آن ىاٍى . ډب َمـىبن اُ ثلَان سٚویٜ ي ډٚپڄ سًٕٮٍ‬
                                                                                            ‫یبٵشڂی ٍوغ ډی ثَیڈ.‬


‫سًٕٮٍ سىُب ومی سًاوي، ډً١ً٫ ځٶشڂً ډیبن ىيڅز َبی اَيا ٽىىيٌ ي ى يڅز ىٍیبٵز ٽىىيٌ ثبٙي. سًٕٮٍ ثبیي ٭میٸ سَ‬
  ‫. ثب ػٌة ایه ځَيٌ َب، ٵَایىي سييیه‬     ‫اُ ایه َب ثبٙي . ثبیي ځَيٌ َب ٍا ىٍ ػبډٮٍ ډيوی ىٍځیَ ي دٚشیجبوی ٽىي‬
‫إشَاسیْی ډمپه إز ثشًاوي ډًػت سٮُي ي ډٚبٍٽز ىډپَاسیټ ځَىى . ؿیِی ٽٍ ثَای دبیياٍی ډٺجًڅیز اػشمب٭ی‬
                                                                                        ‫4‬
                                                                                         ‫سًٕٮٍ ١َيٍر ىاٍى.»‬




                                                                      ‫4. ٵٞچىبډٍ ډ٦بڅٮبر ٕیبٕی ي اٹشٞبىی، ؿبح ایَان‬

                                                    ‫51‬
‫ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ىیيٌ ډی ًٙى، ٍيوي ځٌاٍ یټ ٽًٍٚ سًٕٮٍ ځَا اُ سًٕٮٍ ياثٖشٍ ثٍ سًٕٮٍ ډٖشٺڄ، ډٖشمَ ي دبیياٍ‬
             ‫ٍيوي ثٖیبٍ دیـیيٌ، ىًٙاٍ ي كٖبٕی إز ٽٍ ډٖشچِڇ ٍَجَی آځبَبوٍ ي وُبىیىٍ ٙين ډٚبٍٽز إز.‬
  ‫ىٍٕز یپی اُ ؿبڅ٘ َبیی ٽٍ ىٍ ثَاثَ ىيڅز ٹَاٍ ىاٍى، ؿڂًن ځی ثَدبیی ٍياث٤ ثب وُبى َبی هبٍػی ٽمټ‬
‫ىَىيٌ ي َيایز ٽَىن ػَیبن َبی ٵَاډچی ىٍ یټ ډٮجَی إز ٽٍ ثَآيٍىٌ ٙين اَياٳ ثبُٕبُی ٍا ثَسَی ثوٚي .‬
‫ي ایه ډبډًڃ اُ ٥َیٸ ٥َكَیِی یټ ٕیبٕز ىاهچی سًٕٮٍ وبیڄ ډی آیي ٽٍ ٙبډڄ ډی ًٙى ثَ سبٕیٔ وُبى َبیی ٽٍ‬
      ‫ٿ ٕبُى ي إشَاسیْی سًٕٮٍ اٹشٞبىی ٍا اُ سلًالر ٕیبٕی ىاهچی، ډٖشٺڄ ٕبُى.‬‫سًٕٮٍ ي ىډپَإی ٍا َمبَه‬
   ‫ثٍ ََ ٍي، َڈ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي َڈ وُبى َبی ٽمټ ٽىىيٌ سالٗ ىاٍوي ثَ ٍيوي اٍائٍء ٽمټ َب ٕی٦ٌَء ثیٚشَی‬
‫ىاٙشٍ ثبٙىي . وُبى َبی هبٍػی ثب ٍيیپَى ثٍ ١ٮٴ ډيیَیز ي ٵٖبى ىٍ ىٕشڂبٌ ىيڅز ي ثب سًػٍ ثٍ وب ثٍ َىؼبٍیی‬
‫َبی ډًػًى، سَػیق ډی ىَىي، ٽمټ َب اُ ًٕی هًى آوُب ًٍٝر ثڂیَى . ثَ٭پٔ، ىیيځبٌ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ایه‬
                                        ‫إز ٽٍ ٽمټ َب ثبیي ثب ډٚبٍٽز ډٖشٺیڈ ي ُیَ و٪َ ىيڅز اوؼبڇ ځیَى.‬


                                                                                      ‫«ثلَان َبی سًٕٮٍ:‬
                                             ‫څًٙه دبی ثَ آن إز ٽٍ ثلَان َبی سًٕٮٍ ي وًٕبُی ٭جبٍسىي اُ:‬
‫1. كَان ًَیز : یٮىی ىٍ ىٍػٍ ووٖز ٵَى اكٖبٓ ثپىي ٽٍ ثٍ ډچشی ياكي ي ٽًٍٚی ياكي سٮچٸ ىاٍى . ثٍ ډیِاوی‬
                                                                                              ‫ة‬
‫ٽٍ ایه كٔ سٺًیز ډی ًٙى، ٕیبٕز ىٍ آن ػبډٮٍ سًٕٮٍ یبٵشٍ ډی ًٙى . اُ ًٕی ىیڂَ، و٪بڇ َبی سًٕٮٍ یبٵشٍ‬
‫َڈ ایه كٔ ٍا ىٍ اٵَاى سٺًیز ډی ٽىىي. ډب ډی سًاویڈ ثٍ ډچز ي ٽًٍٚ هً ى سٮچٸ هب٥َ ىاٙشٍ ثبٙیڈ، ثيين ایه‬
                                                                  ‫ٽٍ ٹٞي وٶی ي ٥َى ىیڂَان ٍا ومبییڈ.‬


‫2. ثلَان ډَٚي٭یز : ډَٚي٭یز ثٍ ایه ډٮىبٕز ٽٍ ا٭شجبٍ ي كًٌُ ٹيٍر یټ ىيڅز – ثٍ ٭ىًان ډُمشَیه ٍٽه‬
‫ٕبهز ٕیبٕی اُ ٽؼب وبٙی ډی ًٙى ؟ آیب ٕىشی إز، ٽبٍیِډبیی یب ٹبوًوی. َمـىیه كًٌُ اهشیبٍار كپًډز‬
 ‫یِ ډًٍى ثلض إز ٽٍ ثبیي سٶپیټ ي ډٚوٜ ًٙى . ثَای ډظبڃ، ؿٍ ٽٖی ډی سًاوي ٍییٔ ىاوٚڂبٌ ٍا سٮییه‬
                                                                                           ‫ن‬
‫ٽىي. آیب يُیَ سلٞیالر ٭بڅی ؟ إشبىان ىاوٚڂبٌ؟ يیب ََٽٔ ٽٍ ُيٍٗ ثیٚشَ ثًى . اُ ًٕی ىیڂَ، ډلييىٌء‬
‫اهشیبٍار اي سب ؿٍ اوياٌُ إز؟ ډظال آیب ډی سًاوي ىٍ څجبٓ دًٙیين ي وً٫ سٶَیلبر ي َٕځَډی َبی ىاوٚؼًیبن‬
                                                                                    ‫ویِ ىهبڅز ثپىي؟‬


‫3. ثلَان وٶًً: وٶًً ثب ٹيٍر ډشٶبير إز، ؿٍ ثٖیبٍ آىڇ َبیی ٽٍ ٹيٍر ٵَايان ىاٍوي، يڅی وٶًً اويٻ . ډمپه‬
‫إز ٍییٔ یټ ىاوٚڂبٌ ډَٚي٭یز ىاٙشٍ ثبٙي، يڅی وٶًً وٍ . كشب ثَ ىٕشیبٍان هًىٗ َڈ وٶًً ؿىياوی وياٙشٍ‬
‫ثبٙي. َىڂبډی ٽٍ ثلَان وٶًً ٭میٸ ډی ًٙى، وٶًً ډٮىًی، ٵپَی ي اهالٹی ي اػَایی اُ ډیبن ډی ٍيى . َمـىیه‬
‫ثٍ ٕوه ىیڂَ ډی سًان ځٶز ثلَان وٶًً ثٍ ډٮىبی ٍياع و٪بڇ ډيیَیز اٹ٦ب٭ی ویِ إز ٽٍ ٕیٖشڈ اىاٌٍ دبٍؿٍ‬
‫دبٍؿٍ ٙيٌ ي ََٽٔ ََ ځًوٍ ٽٍ ىڅ٘ هًإز، ىٍ كًٌُ ٽبٍی هًىٗ ٭مڄ ډی ٽىي ي ډَٻ ُ وٶًًی ثَ‬
                                                                               ‫ډلی٤ ي ډلالر وياٍى.‬

                                                   ‫61‬
‫4. ثلَان ډٚبٍٽز ي یڂبوڂی : ډیِان يٵبٹی إز ٽٍ ډَىڇ ډیبن هًى ي ىيڅز كٔ ډی ٽىىي . یب اػِای ډوشچٴ‬
‫ىيڅز ي كپًډز ډیبن هًىٙبن ثٍ ؿٍ ډیِان يٵبٷ ي یپذبٍؿڂی ىاٍوي؟ آیب و٪بڇ ىٍ اٝڄ و٪بڇ ٵئًىاڅی، اٹ٦ب٭ی‬
‫ي یب سیًڅياٍی إز ٽٍ ََ ٽٔ ىٍ ََ ډى٤ٹٍ یټ ؿیِی ثٍ ىٕشبيٍى ٕبُ هًىٗ ٍا ثِوي؟ اڅجشٍ الُڇ ثٍ سً١یق‬
       ‫إز، و٪بڇ ٵئًىاڅی ثب و٪بڇ ٵيٍاڅی ٽٍ ٭يڇ سمَٽِ إز ي څیپه يكير ي اوٖؼبڇ ىاٙشٍ ي ډى٦جٸ ثَ ډًاُیه‬
     ‫ىٹیٸ ٹبوًوی ډی ثبٙي؛ ډشٶبير إز . ثىب ثَ ایه، ومی سًان دی٘ اُ ځٌٙشه اُ ډَكچٍء ٹبوًویز ي دی٘ اُ ٹًاڇ‬
    ‫يٵبٷ ي َميڅی ډَىڇ ثب یپيیڂَ ي ثب ىيڅز؛ ٝلجز اُ ډٺًالسی ؿًن ٵيٍاڅیِڇ ٽَى . ىٍ یټ و٪بڇ ٵبٹي يٵبٷ‬
‫ََٽٔ ََ ػب ٹيٍر ىاٍى ثَ كٖت ډىبٵ٬، ٵُڈ يىٍٻ هًىٗ، ٭مڄ ډی ٽىي . ثىب ثَ ایه، ډىبث٬ ډچی ثٍ ىٍٕشی‬
                                               ‫سًُی٬ ومی ًٙى ي ىٍ یټ ٽچمٍ «ډىبٵ٬ ډچی» سأډیه ومی ځَىى.‬

‫5. ثلَان سًُی٬: ٥ی ٍيوي وًٕبُی ٙمبٍی ثٍ طَير َبی َىڂٶز ډی ٍٕىي، ىٍ كبڅی ٽٍ ځَيَی ىیڂَ ډًاػٍ ثب‬
‫ٵٺَ ي سىڂيٕشی ډی ځَىوي . ایه ثلَان ىٍ ٱَة ث٦ًٍ اهٜ دٔ اُ ٕبڃ 9291 ډ٦َف ٙي ي و٪بڇ َبی ٱَثی‬
‫ثب سٮمیڈ ي ځٖشَٗ ثیمٍ َبی اػشمب٭ی ، اٝالف ٹًاویه ٽبٍ، اٝالف ىٕشمِى َب ي ٱیٌَ ٕٮی ٽَى وي ثَ ثلَان‬
                                          ‫سًُی٬ طَير ىٍ ػبډٮٍ ٱچجٍ ومًىٌ ي ياٍى ډَكچٍ ىيڅز ٍٵبٌ5 ٙيوي.‬

      ‫ثىب ثَ ایه، ٕبهز ٕیبٕی سًٕٮٍ یبٵشٍ ٕبهشی إز ٽٍ ثشًاوي ایه ثلَان َب ٍا ىٍ كي هًىٗ كڄ ٽىي ي دٚز َٕ‬
‫ثڂٌاٍى. ىٍ ٱیَ ایه ًٍٝر، و٪بڇ َبی اػشمب٭ی ٵبٹي ؿىیه ٕبهز ٕیبٕی سًٕٮٍ یبٵشٍ ىٍ ثَاثَ ایه ثلَان َب ٙپٖز‬
                                                                                               ‫هًاَىي هًٍى.‬

‫ثٍ ثبيٍ ډب، ثُشَیه يٹبیٍ ىٍ ثَاثَ ثلَانَب، ٕیبٕشڂٌاٍیَبی هَىيٍُاوٍ ي دَاځمبسیټ ىٍ ؿُبٍؿًة یټ إشَاسیْی‬
                                                                                          ‫ډچی ٵَإیبٕی إز.‬


                                                                 ‫ثلَان ډًػًىیز ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڃ ىٍ ٽًٍٚ:‬
‫دبسَیمًویبڃ ىٍ ٽًٍٚ إز . ٍيٙه إز ٽٍ‬            ‫ثٍِځشَیه ډٚپچی ٽٍ ثب آن ٍيثَي َٖشیڈ، َمً ډًػًىیز ٕبهشبٍ‬
      ‫ٕبهشبٍٙپىی ٽبٍی إز ثٔ ىًٙاٍ ي ُډبوجَ ي ویبُډىي ډجبٌٍُ ٵََىڂی ىٍاُډير ي دیًٕشٍ ي سًاوٶَٕب ٽٍ ډٖشچِڇ‬
                                    ‫ډٖب٭ی ػمٮی ٍيٙىٶپَان ي ٵََیوشڂبن ي َمٍ ویَيَبی دیَٚي ي آځبٌ ډب إز.‬


‫يوی َبیی ىٍ ٕبهشبٍ ٕىشی ػبډٮٍ ديیي آٍى ٽٍ ثٍ ٍٱڈ وبٽبډی،‬
                                                      ‫ىٍ آٱبُ ٕيٌ ثیٖشڈ، اډبن اهلل هبن سالٗ يٍُیي ىځَٿ‬
                                                                             ‫ىٕشبيٍىَبی ٙبیبن سًػُی ىاٙز.‬




‫5‬
    ‫‪Welfare State‬‬

                                                      ‫71‬
‫ىٍ ىٍَ َٚشبى ٕيٌ ثیٖشڈ، كِة ىډپَاسیټ هچٸ ثٍ ٽمټ ًٍٙيی دیٚیه ٽًٙیي ىځَىیٖی َبی ثىیبىی یی ىٍ‬
‫ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڃ ثٍ ډیبن ثیبيٍى ٽٍ ثبٍ ىیڂَ ثب ډٺبيډز ٙيیي اُ ًٕی ویَيَبی ٓ وشی ػبډٮٍ ٍيثَي ځَىیي . ثب ایه‬
  ‫َڈ، ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ كِة یبى ٙيٌ ثىبثٍ ىالیڄ ځًوبځًن ىاهچی ي هبٍػی، ٙپٖز هًٍى، سًاوٖز ثٖیبٍی اُ دبیٍ‬
                                                                          ‫َبی و٪بڇ دبسَیمًویبڃ ٍا ىٍَڈ ٽًثي.‬


‫ثب ٍيی ٽبٍ آډين ډؼبَيان ي ثٍ يیٌْ ٥بڅجبن، ػبډٮٍ ىيثبٌٍ ثٍ ًٕی دبسَیمًویبڅیِڇ ٍي آيٍى . ډڂَ ة َڈ ثب ٍيی ٽبٍ‬
              ‫اُ‬
‫آډين و٪بڇ وً، دٔ اُ سلًالر یبُىَڈ ٕذشبډجَ، ُډیىٍ ثَای سلًالر ثىیبىی ٵَاَڈ ځَىیي . ىٍىډىياوٍ، ثٍ ٍٱڈ ډٖب٭ي‬
 ‫ثًىن ُډیىٍ ي ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ ىٕشبيٍىَبیی َڈ ىاٙشٍ ایڈ، ىٍ َٶز ي اويی ٕبڃ ځٌٙشٍ، وشًاوٖشیڈ ثٍ ځًوٍ ٙبیي ي‬
                                                                  ‫ثبیي ځبڇ َبی إشًاٍی ىٍ ایه ٍإشب ثَىاٍیڈ.‬


  ‫سؼَثٍ سبٍیوی وٚبن ډی ىَي ٽٍ یپی اُ ىالیڄ دبثَػبیی ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڃ ىٍ ٽًٍٚ، ثٖشٍ ثًىن ػبډٮٍ، اٹشٞبى ي‬
  ‫ٵََىڀ ډب ثًىٌ إز . اُ ایه ٍي، ډی سًان ځٶز ٽٍ ٍاَیبٵز ډًطَ ثَای آن، ځًٚىن ََ ؿٍ َٕی٬ سَ ىٍياٌُ َبی‬
          ‫ٽًٍٚ ثٍ ًٕی ػُبن هبٍع ي ویِ ثبُ ٽَىن َٙیبن َبی اٹشٞبىی آن ثٍ ًٕی ٽًٍَٚبی َمٖبیٍ ډی ثبٙي.‬


 ‫ىډپَاسیټ هچٸ وٚبن ډی ىَي، ثَای‬        ‫ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ سؼَثٍ َبی سبٍیوی ىيٌٍ اډبن اهلل هبن، ىاييى هبن يكِة‬
                                   ‫ىٍَڈ ٙپٖشه ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڅی ثٍ ویَيی ثٖیبٍ ثٍِځی ویبُ إز ٽٍ ٽًٍٚ‬
‫وياٍى. ىٍ ىيٌٍ َبی اډبن اهلل هبن ي ى اييى هبن، ؿىیه ویَيیی ثٖیبٍ ٙپىىي ثًى . ََ ؿىي ىٍ ىيٌٍ كبٽمیز كِة‬
    ‫ىډپَاسیټ هچٸ ثٍ ځًوٍ ډٞىً٭ی ثٍ یبٍی ًٍٙيی دیٚیه ویَيی ثٍِځی ثَای ایه ٽبٍ ٵَاَڈ ځَىیيٌ ثًى، ډڂَ‬
‫ىًٙاٍی ىٍ آن ثًى ٽٍ ایه ویَي ثب ډٺبيډز ثٍ ثبٍَب ثٍِځشَی اُ ًٕی ویَيَبی ٕىشی ػبډٮٍ ٽٍ اُ دٚشیجبوی ځٖشَىٌ‬
                                                                     ‫ػبډٮٍ ػُبوی ثَهًٍىاٍ ثًىوي، ٍيثَي ثًى.‬


   ‫ىٍ و٪بڇ ػمًٍُی إالډی ٽىًوی، ویَيیی ٽٍ ٍٕبڅز ایه ٽبٍ ٍا ثٍ ٭ُيٌ ىاٍى، ثٖیبٍ وبسًان ي دَاځىيٌ إز ي ثٍ‬
‫ىًٙاٍ هًاَي سًاوٖز ىٍ ثَاثَ ویَيَبی آثيیيٌ، ډىٖؼڈ ي سًاومىي ٕىشی دبسَیمًویبڃ ٽبٍی اُ دی٘ ثَى . اُ ایه ٍي ،‬
 ‫دبځیَی ىيثبٌٍ و٪بڇ دبسَیمًویبڃ ىٍ آیىيٌ وِىیټ دی٘ ثیىی ډی ًٙى . ډڂَ، ثب ایه َمٍ، اډَيُ ىیڂَ آَٖشٍ آَٖشٍ‬
      ‫ىٍياٌُ َبی ٽًٍٚ ثٍ ًٕی ػُبن ثیَين ځًٚىٌ ٙيٌ إز ي سىُب ځٌٙز ُډبن ثب ٙپیجبیی ي آَٖشڂی هًاَي‬
                                                   ‫سًاوٖز دبیٍ َبی «ٍيییه» ایه ٕبهشبٍ ٍا ثٚبٍاوي ي آة ومبیي.‬




                                                    ‫81‬
‫2-بحران در پهنه سیاست خارجی‬
‫اٵٲبوٖشبن ٽًٍٚی إز ىاٍای ډًٹٮیز ثٖیبٍ كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ ٽٍ یپؼب ثب ایَان ىٍ ٵالر ٹبٌٍ «ایَان» ىٍ ځََڂبٌ‬
‫ٕبهشبٍَبی ػیًدًڅیشیپی إٓیبیی (ىٍ ډیبن ؿیه، إٓیبی ډیبوٍ؛ ٹٶٺبُ، سَٽیٍ، ویمٺبٌٍ َىي ي هچیغ ٵبٍٓ ي َٙٷ ډیبوٍ )‬
‫ىٍ ػىًة إٓیب ياٹ٬ ځَىیيٌ إز. ىٍ ياٹ٬، اٵٲبوٖشبن ي ایَان اُ ىیيځبٌ ػیًدًڅیشیټ َمبوىي دچٍ َبی یټ ىٍياٌُ اوي‬
   ‫ٽٍ ثٍ ًٕی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ ي ویمٺبٌٍ ي ػِیٌَ ومبی ٭َة ثبُ ډی ًٙوي ي ؿًوبنِ دچی اوي ډیبن ٙمبڃ ي ػىًة‬
                                      ‫إٓیب. اٵٲبوٖشبن كیظیز ٽٴ ىٕز ٍا ىٍ ثَاثَ دىؼٍ َب ىٍ إٓیبی ډیبوٍ ىاٍى.‬

‫ػیًدًڅیشیٖز َبی اډَیپبیی اٵٲبوٖشبن ٍا یپؼب ثب ایَان، دبٽٖشبن ي َىي- اىاډٍ ٍیمچىي (ٽًٍَٚبی َالڃ ثیَيوی-‬
‫ٕبكچی) ډی ٙمبٍوي ي ثَ إبٓ ٹَاٍ ىاى ډلَډبوٍ ډٮَيٳ 5191، ځٖشٌَ إشَاسیْیټ ډىبٵ٬ ایبالر ډشليٌ ي اوڂچیٔ‬
‫ي ىٍ ٽڄ وبسً ډی ىاوىي. ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ػیًدًڅیشیٖز َبی ًٍٙيی دیٚیه (ي ویِ ٙمبٍی اُ ػیًدًڅیشیٖز َبی‬
 ‫اٍيإٓیبیٖز ٍيٕی ي اٍيدبیی ) اٵٲبوٖشبن ٍا اىاډٍ ٕبهشبٍ َبٍسچىيی إٓیبی ډیبوٍ ي ځٖشٌَ إشَاسیْیټ ٕىشی ٍيٕیٍ‬
‫ډی دىياٍوي. ایه ځًوٍ، اٵٲبوٖشبن ىٍ وٺٍٚ َبی ػیًدًڅیشیٖز َبی اسالوشیٖز ي سبالًٕٽَإیٖز ػِیی اُ ٍیمچىي ي ىٍ‬
  ‫وٺٍٚ َبی ػیًدًڅیشیٖز َبی َبٍسچىيی ي اٍيإٓیبیی، ػِیی اُ َبٍسچىي إٓیبی ډیبوٍ ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيى ي یڂبوٍ ٽًٍِٚ‬
‫ػُبن إز ٽٍ إشبسًٓ ػیًدًڅیشیټ آن سب ٽىًن ثٍ ځًوٍ وُبیی ډٚوٜ وڂَىیيٌ إز . ایه یپی اُ ىالیچی إز‬
‫ٽٍ ؿَا اٵٲبوٖشبن دیًٕشٍ ٽبٍُاٍ ٽٚبٽ٘ َبی ویَيَبی ٍیمچىيی- آیچىيی ( اوڂچیٔ ي اډَیپب) اُ یټ ًٕ ي ٽًٍٚ‬
                            ‫َبٍسچىيی (ٍيٕیٍ) اُ ًٕی ىیڂَ ثًىٌ إز ي ثٍ ځمبن ٵَاين ىٍ آیىيٌ ویِ هًاَي ثًى.‬
‫اډَيٌُ اٵٲبوٖشبن اُ وڂبٌ ػیًدًڅیشیټ ي ػیً إشَاسیْیټ ډًٹٮیز ثٖیبٍ كٖبٕی یبٵشٍ إز . ؿٍ، ىٍ ډیبن ٽًٍَٚبی‬
                                                                 ‫سًڅیي ٽىىيٌ ي ډَٞٳ ٽىىيٌ اوَّی ٹَاٍ ىاٍى.‬


‫ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ دشىٖیبڃ ثَهی اُ ٽًٍَٚب ثَای يیَاوڂَی ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٖیبٍ ثبال إز ي ىٍ ٭یه ُډبن ٽًٍٚ ډب ثىب‬
‫ثٍ ډًٹٮیز كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ، ثی ىٵب٫ سَیه ي إٓیت دٌیَسَیه ي وبسًان سَیه ٽًٍٚ ػُبن إز، ٕیبٕز هبٍػی‬
‫ډب ثبیي دیًٕشٍ دً یب ي ٕبُويٌ ثبٙي . اًٝال ٕیبٕز هبٍػی یټ ٽًٍٚ ٍا ػیًدًڅیشیټ آن سٮییه ډی ٽىي . وبځٶشٍ‬
  ‫دیيإز ٽٍ ثَوبډٍ ٍیِی ىٍ ٕیبٕز هبٍػی، ثب سًػٍ ثٍ اي١ب٫ ياٹٮی ىٍ دُىٍ ٕیبٕز َبی ػُبوی ي ډى٦ٺٍ یی ي ثب‬
‫ډی ځیَى . ډڂَ ىٍ‬          ‫اٍُیبثی وٺ٘ ٹيٍر َب ي سًاومىيی َبی ٙبن ي ثب ىٍو٪َىاٙز ډىبٵ٬ ډچی ٽًٍٚ ًٍٝر‬
‫ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕڇ، ثیٚشَ ایه ٍّیڈ َب ي ٕچیٺٍ َب ي ډىبٵ٬ آُډىياوٍ ٙوٞی ي ځَيَی ٕپبوياٍان إز ٽٍ ٕیبٕز‬
‫َب ٍا سٮییه ډی ومبیي . ىٍ ىیڂَ ٽًٍَٚبی ػُبن، ٕیبٕز هبٍػی اىاډٍ ٕیبٕز ىاهچی إز . ىٍ ٽًٍَٚبی ػُبن‬
‫يوٍ ثًىٌ إز . اُ َمیه ٍي َڈ إز ٽٍ دیًٕشٍ ىؿبٍ ثلَان َٖشىي .‬
                                                           ‫ًٕڇ( ثٍ يیٌْ اٵٲبوٖشبن ) ایه ٹ٢یٍ َمیٍٚ ثبّٿ‬
‫ٽًٍٚ ډب ثب ٙ٘ ٽًٍٚ ػُبن، وِىیټ ثٍ ٙ٘ َِاٍ ٽیچًډشَ ډَُ ډٚشَٻ ىاٍى. ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ډىبٕجبر ډب (ثب‬


                                                    ‫91‬
‫سًػٍ ثٍ ١ٮٴ ىٕشڂبٌ ىیذچمبٕی ډب) ثب ثَهی اُ ٽًٍَٚبی َمٖبیٍ ىٍ سَاُ ثبیٖشٍ ویٖز ي ثب ثَهی َىًُ َڈ ىٍ َبڅٍ‬
‫یی اُ اثُبڇ دیـیيٌ إز. ىٍ ياٹ٬، اٵٲبوٖشبن ػِیٌَ یی إز ىٍ ډیبن اٹیبوًٓ ٽًٍَٚبیی ٽٍ سب ٽىًن وشًاوٖشٍ إز ثب‬
                                                     ‫آن َب ثىب ثٍ ىالیڄ ځًوبځًن، ډىبٕجبر آٍډبوی سبډیه ومبیي.‬


‫إز. ىٍ ٭ٍَٝ‬          ‫سلًڃ اي١ب٫ ىٍ دُىٍ ٽًٍٚ، ډى٦ٺٍ ي ػُبن، ثٍ َٕ٭ز ي ثٍ ځًوٍ ىٍاډبسیټ ٍي ثٍ ىځَىیٖی‬
                                       ‫ٕیبٕز هبٍػی ٍٕ ٍاَپبٍ ډی سًاوي ىٍ ثَاثَ اٵٲبوٖشبن يػًى ىاٙشٍ ثبٙي:‬
                                                                   ‫- ٍاَپبٍ اسلبى إشَاسیْیټ ثب اډَیپب ي وبسً‬
                     ‫- ٍاَپبٍ دیٚڂیَی یټ ٕیبٕز ثی٦َٵبوٍ ډظجز ي ٵٮبڃ ي ٍي آيٍی ثٍ ٕیبٕز ٕىشی اٵٲبوٖشبن‬
                                                                      ‫- ٍاَپبٍ دیًٕشه اٵٲبوٖشبن ثٍ ٙبوڂُبی‬


                                                                 ‫1- ٍاَپبٍ اسلبى إشَاسیْیټ ثب اډَیپب ي وبسً:‬
‫اډَیپب اډَيٌُ ویَيډىيسَیه ٽًٍٚ ػُبن إز. ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ اُ كبڅز اثَ ٹيٍسی (ًٕدَ دبيٍی) ثَآډيٌ ي ىٍ ٕیمبی‬
‫یټ ډڂبدبيٍ (ٵَاٹيٍر) سجبٍُ ومًىٌ إز . اډَیپب، اُ وڂبٌ و٪بډی، ثٍِځشَیه ٹيٍر ػُبن إز . َمـىبن ثب ىاٙشه‬
  ‫21 سَیچیًن ىاڅَ ى ٍآډي وبهبڅٜ ډچی، ویَيډىيسَیه ٽًٍٚ اٹشٞبىی ػُبن ي ىيډیه ٹيٍر اٹشٞبىی ػُبن دٔ اُ‬
‫اٍيدبی ثبهشَی إز ٽٍ یټ دىؼڈ اٹشٞبى ػُبن ٍا ىٍ ىٕز ىاٍى . اډَیپب َمـىبن یټ اډذَاسًٍی ثٍِٿ ا٥ال٭بسی‬
                                                                                                 ‫ػُبن إز.‬


‫اٵٲبوٖشبن وبىاٍ ثب 62-33 ډیچیًن وٶًٓ ځَٕىٍ،ٽًٍٚی إز يیَان ي ىٍډبن ىٌ ي ویبُډىي ٽمټ . ٍيٙه إز اُ‬
                   ‫ىیيځبٌ ىيڅشی، ََ ٽًٍٚی ٽٍ ثٍ اٵٲبوٖشبن ثیٚشَیه ٽمټ َب ٍا ومبیي، ثُشَیه ىيٕز آن إز.‬


‫اُ ایه ٍي، ؿًن ایبالر ډشليٌ ٽىًن ثیٚشَیه ٽمټ َب ٍا ثٍ اٵٲبوٖشبن ډی ومبیي، ثی ځٶشڂً، ثُشَیه ىيٕز اٵٲبوٖشبن‬
‫إز. اُ ًٕی ىیڂَ، ایبالر ډشليٌ ىٍ ثبٵشبٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثیٚشَیه ُٕڈ ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ىاٍى . اُ ایه‬
                                                                    ‫ٍي، ډُڈ سَیه ډشلي ىيڅز اٵٲبوٖشبن إز.‬


‫ثٍ ثبيٍ ثَهی اُ آځبَبن، دٔ اُ ٍيیياىَبی یبُىَڈ ٕذشبڇة1002 ډىبٹ٬ اٵٲبوٖشبن ي اډَیپب ثب َڈ ځٌَ هًٍىٌ ي دبی‬
                                                   ‫ٍ‬
‫ی يػًى وياٍى . ََ‬
                ‫ایه ٽًٍٚ ثٍ ٽبٍُاٍ َمپبٍی َبی إشَا سیْیټ ثب اډَیپب ي وبسً ٽٚبویيٌ ٙيٌ إز ي ٍاٌ ثَځٚز‬
    ‫ؿٍ إز ، اډَيُ وبسً ىٍ اٵٲبوٖشبن ك٢ًٍ ځٖشَىٌ ىاٍى ي يُیَ هبٍػٍ اٵٲبوٖشبن ثب اډَیپب ٹَاٍ ىاى َمپبٍی َبی‬
‫إشَاسیْیټ اډ٢ب ومًىٌ إز . ډڂَ، ثب ایه َڈ یپی اُ دبٍاىٽٔ َبی ٕیبٕز هبٍػی اٵٲبوٖشبن ىٍ ٫ٍٍٝ ٍياث٤ ثب‬
‫ي ٍيٙه ویٖز‬         ‫وبسً ایه إز ٽٍ ٹَاٍ ىاى َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ثب اډَیپب ي ثب وبسً سب ٽىًن دب ىٍ ًَا إز‬
‫دبٍڅمبن ٽًٍٚ ٹَاٍ ىاىی ٍا ٽٍ اُ ًٕی يُیَ هبٍػٍ یی ٽٍ هًى َمیه دبٍڅمبن ٝالكیز يی ٍا ٱیَ ٹبوًوی ا٭الڇ‬



                                                    ‫02‬
‫ٽَىٌ ي ثبٍَب ا٭الڇ ىاٙشٍ إز ٽٍ ََ ٕىيی ٻٌ يی اډ٢ب ٽىي ، ٵبٹي ا٭شجبٍ إز؛ ثٍ سًٞیت هًاَي ٍٕبویي؟ ډڂَ‬
                        ‫ایه ٽٍ ثب ٍيی ٽبٍ آډين ىيڅز وً، يُیَ هبٍػٍ آیىيٌ َٕ اُ وً ایه ٹَاٍ ىاى ٍا اډ٢ب ومبیي.‬


     ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ٙمبٍی اُ ډلبٵڄ ٍيٕیٍ، ؿیه ي ایَان، ثٍ ځًوٍ ٱیَ ٍٕمی اډَیپب ي ىٍ ٽڄ وبسً ٍا ډشُڈ ثٍ ًٕء‬
   ‫إشٶبىٌ ا ُ ٽىٶَاؤ ثه ډی ومبیىي . آوبن ثٍ اډَیپب اڅِاڇ ډی آيٍوي ٽٍ ثٍ ثُبوٍ ډجبٌٍُ ثب ډًاى ډويٍ ي سَيٍیٖڈ ثیه‬
   ‫اڅمچچی ياٍى اٵٲبوٖشبن ٙيٌ ي ٽىًن ىٍ دی اسلبى إشَاسیْیټ ثب ایه ٽًٍٚ ي ٕبهشه دبیڂبٌ َبی إشَاسیْیټ ثَای‬
‫دَٗ َبی آیىيٌ ثٍ ًٕی إٓیبی ډیبوٍ ي ایَان إز . اُ ایه ٍي، دىُبوی ىٍ دی ډجيڃ ٕبهشه اٵٲبوٖشبن ثٍ یټ «ثبسالٷ»‬
‫اٵڂىيځی، ثب َِیىٍ ثٖیبٍ ي‬      ‫ثَای اډَیپب اوي سب ىٍځیَ یټ ػىڀ ىٍاُ ډير ٵَٕبیٚی ځَىیيٌ ي َٕ اوؼبڇ، ثب َٕ‬
                                                                    ‫سچٶبر ٕىڂیه وبځِیَ ثٍ سَٻ ایه ٽًٍٚ ًٙى.‬


 ‫ثٍ ثبيٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ي ثىب ثٍ ا٭شَاٳ ثٖیبٍی اُ ډًٖيال ن ٍٕمی اډَیپب ي وبسً، ایه ٕبُډبن دی٘ اُ ٍيی‬
   ‫. ٽىًن دٔ اُ ٍيی ٽبٍ آډين ايثبډب، َٕ اوؼبڇ‬        ‫ٽبٍ آډين ايثبډب إشَاسیْی ډٚوٞی ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن وياٙز‬
 ‫إشَاسیْی ػيیي اډَیپب ىٍ ٹجبڃ ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن ا٭الڇ ځَىیي . ٍيٙه إز ځٌٙز ُډبن وٚبن هًاَي ىاى ٽٍ ایه‬
                                                                          ‫إشَاسیْی سب ؿٍ اوياٌُ ډًطَ هًاَي ثًى.‬


    ‫ثٍ ََ يٍ، سب ٽىًن ٕیبٕز َبی اډَیپب ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٕبیٍ ػىڀ ٭َاٷ ٹَاٍ ىاٙز ي ٍيٙه وجًى ي ٙپڄ‬
  ‫ػياٍ ي ډَیِ ىاٙز . ثبیٖشٍ إز سب ىيڅز آیىيٌ ډب6 ثٍ ځًوٍ ػيی ثب اډَیپب ي وبسً ياٍى ځٶشڂً ًٙى سب ثٍ ځًوٍ‬
                                                                                                       ‫ٻ‬
   ‫وُبیی ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ډیڈ ځیَی ومبیىي. اىاډٍ ي١ٮیز ٽؼياٍ ي ډَیِ ٽىًوی، ثی٘ اُ ایه ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز.‬
                                                                             ‫سٜ‬


‫ثٍ ٕىؼ٘ ٽبٍٙىبٕبن، اوؼبڇ اٹياډبر ُیَ‬         ‫ََځبٌ، وبسً ډٞمڈ إز ثب اٵٲبوٖشبن ياٍى اسلبى ػيی ځَىى، آن ځبٌ،‬
                                                                                              ‫اػشىبة وبدٌیَ إز:‬
‫ى اٹڄ 000003- 000052 وٶَ كي اٽظَ‬                 ‫- سمًیڄ ویَيَبی ډٖچق، ا٭ڈ اُ اٍىي، دًڅیٔ ي اډىیز ثٍ سٮياى ف‬
                                                                                    ‫000005 ثَای ىٌ ٕبڃ آیىيٌ‬
   ‫- ډٖچق ٕبهشه ایه ویَيَب ثب ٕالف َبی ډيٍن اُ ػمچٍ َچیپًدشََبی سًدياٍ، ًَادیمبَبی ػىڂی ي سَاوٖذًٍسی ي‬
                                      ‫ػىڀ اٵِاٍَبی ډًٙپی ي ٍَُی كي اٹڄ ٕبالوٍ ثٍ ثُبی سب ډَُ 2 ډیچیبٍى ىاڅَ‬
‫- اٍایٍ ٽمټ َبی اٹشٞبىی ياٹٮی (وٍ ومبیٚی) ثَای اٵٲبوٖشبن (كي اٹڄ ثٍ ډیِان 2 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ ٕبڃ ) ٽٍ ثٍ ٙپڄ‬
                                                                   ‫دَيٌّ َب ىٍ يالیبر ٽًٍٚ ٭بىالوٍ سٺٖیڈ ًٙى.‬
                                                ‫- ځٖیڄ كي اٹڄ 0005 ډٚبيٍ ډچپی ثَای ٽبٍ ىٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن‬



 ‫6. يٹشی ډی ځًییڈ ىيڅز آیىيٌ، ثٍ ایه ډٮىب إز ٽٍ ىيڅز ٽىًوی ي ىیذچمبٕی ٽىًوی ډب ٽٍ ثَ إبٓ آػىيا َبی ٙوٞی ي ٵََىڀ‬
                                                                ‫ډٮبډچٍ دی٘ ثَىٌ ډی ًٙى، سًاومىيی ؿىیه ٽبٍی ٍا وياٍى.‬

                                                      ‫12‬
‫7‬
                                                    ‫- ځٖیڄ ىٕز ٽڈ 0005 ډٚبيٍ ثَای ٽبٍ آډًُی اٍىيی اٵٲبوٖشبن‬
‫8‬
 ‫- ثبال ثَىن ٙمبٍ ٍيَبی و٪بډی وبسً ثٍ ډیِان كي اٹڄ 000001 وٶَ ثَای دبٕياٍی اُ ډََُبی اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن‬
                                                                                      ‫وی‬


‫ىٍٕز ثب دیبىٌ ٕبهشه ایه إشَاسیْی ٕوز اٵِاٍی، اډَیپب ي وبسً ډی سًاوىي ٍيی ډًٵٺیز وٖجی ىٍ اٵٲبوٖشبن ٕىؼ٘‬
    ‫ثٍ َٙ٣ ایه ٽٍ اويیٍٚ ة ٍدبیی دبیڂبٌ َبی إشَاسیْیټ ٭چیٍ‬             ‫ومبیىي. آن َڈ ثب َمپبٍی ٽًٍَٚبی َمٖبیٍ ي‬
‫ىٍ‬          ‫ٽًٍَٚبی ًٕډی ٍا اُ َٕ ثٍ ىيٍ ثیٶڂىىي ي سىُب َمٍ ویَيی هًى ٍا ثَای ىٍَڈ ٽًثیين سَيٍیِڇ ي سىيٍيی‬
                                                                  ‫دبٽٖشبن ي آيٍىن ثبر ىٍ اٵٲبوٖشبن ڇسمَٽِ ثڂَىاوىي.‬
                                                                                                 ‫ص‬


‫ثٍ ََ ٍي، ؿىیه ثَ ډی آیي ٽٍ آٹبی ايثبډب ىٍ إشَاسیْی سبٌُ اډَیپب ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ثوٚی اُ ایه ثىيَب ٍا ىٍ و٪َ‬
                                                                                                             ‫ځَٵشٍ إز9.‬


                         ‫2- ٍاَپبٍ دیٚڂیَی یټ ٕیبٕز ثی٦َٵبوٍ ډظجز ي ٵٮبڃ ي ٍي آيٍی ثٍ ٕیبٕز ٕىشی اٵٲبوٖشبن:‬
‫ََ ځبٌ اډَیپب ي وبسً ىٍ ٽڄ ٍاَپبٍ ووٖشیه ٍا ثٍ ًٍٝر ٽبډڄ دٌیَوي ي یب ىٍ دیبىٌ ٕبكشه آن وبٽبڇ ًٙوي، آن ځبٌ‬
                                               ‫ن‬
                                 ‫ٍاٌ ىیڂَی ووًاَي ډبوي سب ٍَیبٵز ٕیبٕی یی اُ ٍاٌ َبی ىیذچمبسیټ دی٘ ځَٵشٍ ًٙى.‬
    ‫ي ىیڂَ ډؼبډ٬ ثیه اڅمچچی‬         ‫َيٳ وُبیی ایه ٥َف آن هًاوي ثًى سب ٽىٶَاؤ ثیه اڅمچچی یی ُیَ و٪َ ٕبُډبن ډچڄ‬
‫ثَځِاٍ ځَىى ي ىٍ آن اُ اډَیپب، ٽًٍَٚبی اٍيدبیی، ٍيٕیٍ، ؿیه، َىي، دبٽٖشبن، ایَان، سَٽیٍ، ػبدب ن ي ٽًٍَٚبی‬
    ‫٭َثی ى٭ًر ثٍ ٭مڄ آیي ي ىٍ ایه ٽىٶَاؤ ٍٕمب ا٭الڇ ځَىى ٽٍ اٵٲبوٖشبن یټ ٽًٍٚ ثی٦َٳ إز ي ثٍ اٙشَاٻ‬
‫ٽىىيځبن س٢میه َبی ػيی ي ٍٕمی یی ىاڃ ثَ ثی٦َٳ ثًىن اٵٲبوٖشبن ي ٍيی آيٍی ثٍ ٕیبٕز ٕىشی ثی٦َٵی ډظجز‬
                                                                                                  ‫ي ٵٮبڃ ٽًٍٚ ىاىٌ ًٙى.‬


    ‫ىٍ ایه ًٍٝر، ثبیٖشٍ إز ٙڈ اٍ ویَيَبی وبسً ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ػيی ٽبَ٘ یبٵشٍ ي ثٍ ػبی آن ویَيَبیی اُ‬
‫ٽًٍَٚبی إالډی ډیبوٍ ٍي، ػبدبن، ٽًٍیب، ي ٽًٍَٚبی ىیڂَ ياٍى ي ىٍ وًاٍ ډَُی ثب دبٽٖشبن ډٖشٺَ ځَىوي . ثب ایه‬




     ‫77. ٙبیبن یبىآيٍی إز ٽٍ ٙمبٍ ډٖشٚبٍان ًٍٙيی ىٍ ٕبڃ َبی ىٍَ َٚشبى ثىب ثٍ ثَهی اُ ډياٍٻ َٕ ثٍ ثیٖز َِاٍ وٶَ ډی ُى. ثٍ‬
     ‫ثبيٍ ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، یپی اُ څٲِٗ َبی ػيی ٱَثی َب ىٍ اٵٲبوٖشبن ایه ثًىٌ إز ٻاُ ځٖیڄ ډٖشٚبٍان ثىب ثٍ ىالیڄ اډىیشی َٕ‬
                                            ‫ٌ‬
                                                                                                               ‫ثبُ ډی ُىوي.‬
                                                                                                                         ‫8‬
‫. وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ َمٍ ایه َب ځََڂٚبٌ هًاَي ثًى. ډڂَ ىًٙاٍی ایه إز ٽٍ ىٍ ٭مڄ دیبىٌ ٕبهشه ایه ثَوبډٍ‬
‫َب ثب َِیىٍ ي سچٶبر ٕىڂیىی ثٍ َمَاٌ هًاَي ثًى ٽٍ ٍيٙه ویٖز ٱَة سب ؿٍ يٹز سبة ي سً ان ٽٚیين ثبٍی ثٍ ایه ٕىڂیه ٍا هًاَي‬
                                                                                                                    ‫ىاٙز؟‬
 ‫9. ډب ایه ډ٦بڅت ٍا ىٍ ٕبڃ 6002 ډ٦َف ومًىٌ ثًىیڈ ي ىٍ ٙمبٌٍ َبی وُڈ ي ىَڈ ٵٞچىبډٍ ډ٦بڅٮبر إشَاسیْیټ ؿبح ومًىیڈ. ډڂَ‬
                                                                                        ‫ٽٖی ىٍ آن َىڂبڇ ثٍ آن سًػُی وپَى.‬

                                                             ‫22‬
‫ٽبٍ، ثٍ ٽًٍَٚبی ٭٢ً ٕبُډبن ٙبوڂُبی وٺ٘ ثَاثَی ثب ٽًٍَٚبی وبسً ىاىٌ ٙيٌ ي ثٍ ٍيٕیٍ، ؿیه ي ایَان ویِ ىٍ‬
                ‫اٵٲبوٖشبن وٺ٘ ثبیٖشٍ ىاىٌ ًٙى. یٮىی ىٍ ياٹ٬ ٥َف «َمپبٍی وبسً- ٙبوڂُبی» ىٍ اٵٲبوٖشبن دیبىٌ ًٙى.‬


‫َىڂبډی ٽٍ ایه ٍٕ ٽًٍٚ س٢میه َبی ثبیٖشٍ ٍا ثٍ ىٕز ثیبيٍوي، ىیڂَ وبځِیَ ووًاَىي ثًى اُ ٕیبٕز َبی هٞمبوٍ‬
 ‫دبٽٖشبن ىٍ ثَاثَ اٵٲبوٖشبن ي ىٍ ياٹ٬ اډَیپب دٚشیجبوی ٻى . ایه ځًوٍ، دبٽٖشبن سؼَیي ٙيٌ ي ډیيان ډبوًٍ آن ٽًٍٚ‬
                                                     ‫وه‬
 ‫ىٍ ثََڈ ُىن ٍيوي ٝچق ىٍ اٵٲبوٖشبن سىڂشَ هًاَي ځَىیي . ٍيٙه إز، دبٽٖشبن ثيين كمبیز َبی ډبڅی ډلبٵڄ‬
‫ډٮیه ٭َثی ي یبٍی َبی ٕیبٕی- و٪بډی ي اٹشٞبىی ثیؼىڀ ي كمبیز َبی ٕیبٕی ډٖپً ي سَُان ، ٹبىٍ ثٍ اوؼبڇ‬
      ‫ٽبٍی ىٍ ثَاثَ اډَیپب ویٖز . ََځبٌ ایه اسلبى ىٍ َڈ ٙپىي، دبٽٖشبن سىُب ډبويٌ ي ٽبٍی اُ دی٘ ثَىٌ ووًاَي‬
                                                                                                                 ‫سًاوٖز.‬
  ‫ىٍ ََ ًٍٝر، ثبیي س٢میه َبی ثبیٖشٍ یی ثَای سٺًیز ویَيَبی و٪بډی ي اوش٪بډی اٵٲبوٖشبن اُ ػبډٮٍ ػُبوی ځَٵشٍ‬
  ‫ًٙى. ََځبٌ دبی ٍيٕیٍ ي ایَان ثٍ ځًوٍ ػيی ثٍ ٍيوي ٝچق اٵٲبوٖشبن ٽٚبویيٌ ًٙى، ثَ إبٓ ٹَاٍ ىاىَبی دیٚیه‬
                                    ‫اٵٲبوٖشبن ثب ٍيٕیٍ، آن ٽًٍٚ ویِ ثٍ سٺًیز ویَيَبی ډٖچق ٽًٍٚ هًاَي دَىاهز.‬


                                                                                        ‫3- ٍاَپبٍ دیًٕشه ثٍ ٙبوڂُبی:‬
‫ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثَ آن اوي ٽٍ اٵٲبوٖشبن ٍاَی ىیڂَی وياٍى ؿیِ ایه ٽٍ ثٍ ٙب وڂُبی ثذیًويى . ایه ٽبٍٙىبٕبن‬
                                                                                       ‫ثَای ایه ٽبٍ ىي ىڅیڄ ډی آيٍوي:‬
  ‫- ثب سًػٍ ثٍ ٵَٕبیٚی ثًىن ػىڀ اٵٲبوٖشبن، ثب سًػٍ ثٍ ډوبڅٶز ٍيُ اٵِين ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ثب ك٢ًٍ ىٍاُ‬
‫ډير وبسً ىٍ ایه ٽًٍٚ ي ثب سًػٍ ثٍ ډوبٍع ي سچٶبر ٍيُ اٵِين ویَيَبی وبسً ي اٵِای٘ ډٚپالر ىاهچی‬
‫ٙبن، ایه ٽًٍَٚب َٕ اوؼبڇ، ؿبٌٍ یی ػِ سَٻ اٵٲبوٖشبن ووًاَىي ىاٙز . دٔ اُ ثبُځٚز ویَيَبی وبسً،‬
‫ډیِان ډياهچٍ دبٽٖشبن ىٍ اډًٍ اٵٲبوٖشبن (ثٍ يیٌْ ََځبٌ اډَیپب ثب دبٽٖشبن ىٍ ُډیىٍ ډٖبیڄ اٵٲبوٖشبن ثٍ سٶبَڈ‬
‫ثَٕي) اٵِای٘ هًاَي یبٵز. ىٍ ایه ًٍٝر، ََ كپًډشی ٽٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن ثَ َٕ ٽبٍ ثبٙي، ؿبٌٍ یی ػِ ٍي‬
                                                                            ‫آيٍىن ثٍ ٙبوڂُبی ووًاَي ىاٙز.‬
‫- ؿیه، ٍيٕیٍ ي ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ا٭٢بی ٙبوڂُبی اوي . ثب دیًٕشه ایَان ي ىٍ دی آن َىييٕشبن ي َٕ‬
‫اوؼبڇ دبٽٖشبن 01 ثٍ ایه ٕبُډبن، ځِیى٘ ىیڂَی ثَای اٵٲبوٖشبن ػِ دیًٕشه ثٍ ٙبوڂُبی ومی ډبوي . ډٖبڅٍ ثَ‬
‫َٕ ایه ر ٽٍ ٙبوڂُبی ٽىًن یټ ٕبُډبن ثیٚشَ اٹشٞبىی إز . ډڂَ ځَيَی اُ آځبَبن ثَ آن اوي ٽٍ‬
                                                                                ‫آ‬

                                                                                                                       ‫01‬
‫. ٙبوڂُبی سىُب ىٍ ًٍٝسی كب١َ إز دبٽٖشبن ٍا ثٍ هبوًاىٌ هًى ثذٌیى ٽٍ ایه ٽًٍٚ ثٍ ځًوٍ وُبیی ثب سىيٍيی ي ثىیبىځَایی‬
                                                  ‫ٍ‬
‫إالډی ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ يىا٫ ځًیي ي ثٍ سيٍیغ اُ اډَیپب ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ٵبٝچٍ ثڂیَى . ىٍ اي١ب٫ ي اكًاڃ ٽىًوی، ٍ يٙه إز‬
‫ان ىٍ آیىيٌ اُ ځبُ ایَان ي ثب سًػٍ ثٍ ځَڇ‬
                                       ‫ؿىیه ٽبٍی اډپبن وياٍى. ډڂَ، ثب سًاومىيی ٍيُ اٵِين اٹشٞبىی ؿیه ي َىي ي ياثٖشڂی دبٽٖز‬
‫ٙيٌ ٍيُ اٵِين ٕیبٌٍ ي اٵِای٘ وٶًٓ دبٽٖشبن ي ویِ س٢ٮیٴ ٙين اٹشٞبىی اډَیپب ثٍ يیٌْ ثب سًػٍ ثٍ ٍيی ٽبٍ آډين ىي اٍُ ػيیي ىٍ‬
‫اډَیپبی ػىًثی ي ځٖشٌَ ٙبوڂُبی ي ثب ثٍ سٍ ٽٚیين ًهبیَ اوَّیشیټ ٽًٍَٚبی ٭َثی ي اٵِای٘ وٶًٓ ىٍ آ ن ٽًٍَٚب، سمبیڄ دبٽٖشبن‬
                                                                      ‫ثٍ ځًوٍ ٥جیٮی ىٍ دیًٕشه ثٍ ٙبوڂُبی ٵِایىيٌ هًاَي ثًى.‬

                                                           ‫32‬
‫ىٍ آیىيٌ وِىیټ ډی سًاوي ثٍ يُوٍ ثب اڅٺًٌ یی ډجيڃ ځَىى ثَای دیمبن اسالوشیټ ٙمبڅی . ُیَا ٍيٙه إز ٽٍ‬
‫ٻ دیًوي وبځٖٖشىی ي ا ٕشًاٍ ىاٍى. ومی‬‫اډَيٌُ ډً١ً٭بر اٹشٞبىی ثب ډً١ً٭بر اډىیز، اوَّی ي إشَاسیْی‬
    ‫سًان سًٍٞ ومًى ٽٍ ٽًٍٚی ٭٢ً ٽياډیه دیمبن اٹشٞبىی ٍإشیه، وٍ ومبیٚی ثبٙي، ثی آن ٽٍ ډالك٪بر‬
                                                      ‫ٕیبٕی ي إشَاسیْیټ آن دیمبن ٍا ىٍ ٕىؼ٘ وڂیَى.‬

‫ثٍ ََ ٍي، ثٍ ثبيٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن، ثبیٖشٍ إز سب اٵٲبوٖشبن ىٍ آیىيٌ ىٍ ډیبن ٙبوڂُبی ي وبسً ځِیى٘ هً ى ٍا‬
‫ىاٙشٍ ثبٙي ٽٍ ٽياڇ یټ ډی سًاوي ثیٚشَ ډىبٵ٬ ډچی آن ٍا سبډیه ومبیي . ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، ٍيٙه إز ٽٍ ځَای٘ ثٍ‬
     ‫ًٕی وبسً ايڅًیز ىاٍى. ډڂَ ََ ځبٌ اي١ب٫ ىٍ دُىٍ ػُبوی سٲییَ یبثي، ثبُوڂَی ىٍ ایه ځِیى٘ وبځِیَ هًاَي ثًى.‬
‫آوـٍ ٽٍ ثٖیبٍ ډُڈ إز، ایه إز ٽٍ ثبیي یپی اُ ایه ٍٕ ٍاَپبٍ ثٍ ځًوٍ ػيی ي وُبیی ثَځِیيٌ ًٙى. ىياڇ كبڅز‬
                                                                      ‫ٽىًوی ثٍ ًٕى ٽًٍٚ ویٖز ي وبډمپه إز.‬


‫ٍيٙه إز، ثيسَیه كبڅز آن هًاَي ثًى ٽٍ اډَیپب ٽچیي اىاٌٍ اٵٲبوٖشبن ٍا ىيثبٌٍ ثٍ دبٽٖشبن ثٖذبٍى ي ثَيى. ىٍ ایه‬
‫ًٍٝر، سؼِیٍ ډًٹز اٵٲبوٖشبن ثٍ ىي ثو٘ ٙمبڅی ي ػىً ثی وبځِیَ هًاَي ثًى . ىٍ ایه ٕىبٍیً- اٵشبىن ػىًة ثٍ‬
‫ىٕز ٥بڅجبن ي ویَيَبی اكِاة سىي ٍي إالډی ي ٙمبڃ ثٍ ىٕز ویَيَبی ډٚشَٻ ػمٮیز، ػهث٘ ي كِة يكير‬
    ‫ىٍ ياٹ٬، سپَاٍ َمبن ٍهياىَبی سَاّیټ ٕبڃ َبی ىٍَ وًى ٕيٌ ثیٖشڈ هًاَي ثًى . ىٍ ایه كبڅز، ثُشَیه ٍاٌ،‬
               ‫ځَای٘ ثٍ ٙبوڂٍای هًاَي ثًى، ُیَا سىُب ٙبوڂُبی ډی سًاوي ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍَبی ثبیٖشٍ ٍا ياٍى ثیبيٍى.‬


     ‫ََځبٌ اډَیپب ٍيُی سٞمیڈ ثٍ ثَين ٍٵشه اُ اٵٲبوٖشبن ثڂیَى ي َىڂبڇ ثَآډين ٽچیي اٵٲبوٖشبن ٍا ثٍ دبٽٖشبن ثٖذبٍى،‬
                          ‫ََ ىيڅشی ٽٍ ىٍ ٙمبڃ ٍيی ٽبٍ ثیبیي، ٍاَی ػِ ځَای٘ ثٍ ًٕی ٙبوڂُبی ووًاَي ىاٙز.‬


                                                                                 ‫وبسًاوی ىٕشڂبٌ ىیذچمبٕی ٽًٍٚ:‬
‫.‬         ‫ىٍ ىیذچمبٕی،ځبَی یټ ّٕز، یټ ثَهًٍى، ا٩ُبٍ یټ ػمچٍ ي یټ ٽچمٍ ثب٭ض كًاىص وبځًاٍ ډی ځَىى‬
‫ډٮَيٳ إز ٵَٕشبىن یټ وبډٍ اُ ًٕی ىيڅز ٵَاوٍٖ ثٍ ىيڅز آڅمبن ٽٍ ىٍ آن ىٍ ډیبن ىي ػمچٍ- يیَځًڃ (ٽبډٍ)‬
     ‫ٵَاډًٗ ٙيٌ ثًى، اُ ًٕی آڅڈان ثٍ ٭ىًان اَبوز ثٍ ٽًٍٚ آڅمبن اٍُیبثی ځَىیيٌ ي ډًػت ػىڀ ډیبن ىي ٽًٍٚ‬
‫ځَىیيٌ ثًى ٽٍ ىٍ سبٍین ىیذچمبٕی ثٍ وبڇ «ػىڀ يیَځًڃ» َُٙر ىاٍى. ډٮَيٳ إز ٽٍ اځَ ثیىی ٽچئًدبسَا اويٽی‬
‫ثچىيسَ ډی ثًى، ّيڃ ِٕاٍ ثٍ ډَٞ كمچٍ ومی ٽَى . ډظبڃ ثبٍُ ىیڂَ ىٍ ُډیىٍ، اُ سبٍین ىیذچڈإی هًى ډب إز ٽٍ َمً‬
       ‫ډٚبػٌَ څٶ٪ی ډیبن ىاييى هبن ي ثَّوٴ ډی ثبٙي ٽٍ ثٍ ځٶشٍ ٝمي ٱًص ىٍ ىیياٍٗ ثب يی ىٍ ډٖپً ٍم ىاى ي‬
     ‫ډًػت ٍٕ ىٍَ ٽٚشبٍ ي ثَثبىی ي يیَاوی ىٍ ٽًٍٚ ځَىیي . اځَ ىٍ ایه ىیياٍ، ىاييى هبن ثب ثَّوٴ ثب هًٚوز‬
‫ثَهًٍى ومی ٽَى، ٙبیي اډَيُ سبٍین ٽًٍٚ ډب ةځًوٍ ىیڂَی ٍٹڈ ډی هًٍى . اُ ایه ٍي، ثبیٖز ىٍ ٕیبٕز هبٍػی‬
                                                        ‫ٌ‬
                                                                                               ‫ثٖیبٍ ډلشب٣ ثًى.‬



                                                       ‫42‬
‫ُډبوی َٕىاٍ ډلمي وٮیڈ هبن ځٶشٍ ثًى، ٕیبٕز هبٍػی اٵٲبوٖشبن ثٍ ٽبٍى ثَُويٌ یی ډی ډبوي ٽٍ وجبیي ٍيی ىَڇ یب څجٍ‬
‫ثَان آن ثٍ َٕ٭ز ىٕز ٽٚیي . ُیَا ََځبٌ ٍيی څجٍ ثَُان آن ىٕز ٽٚیيٌ ًٙى، ثی ؿًن ي ؿَا ىٕز ٍا ډی ثَى ي‬
       ‫ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ َٕ٭ز ثبال ثبٙي ي ثيين ىٹز ي سًػٍ ٍيی آن ىٕز ٽٚیيٌ ًٙى، ثٍ َمبن دیمبوٍ ُهڈ ٭میٸ سَ‬
  ‫هًاَي ثًى ي هًوَیِی ثیٚشَ هًاَي ٙي . دٔ ثُشَ إز ىٕز ٍا ٍيی دُچًَبی څٚڈ ٽبٍى ثٍ آَٖشڂی ثپٚیڈ سب‬
      ‫ىٕز ډب ٍا وجَى . ىٍ يُاٍر هبٍػٍ، ا یه ځٶشٍ َب ىٍ ډیبن ىیذچمبر َبی ٕبثٺٍ ىاٍ ؿًوبن دیپبن ٕیبٕز هبٍػی‬
  ‫اٵٲبوٖشبن دٌیَٵشٍ ٙيٌ إز . یپی ىیڂَ اُ ىیذچمبر َبی ٕبثٺٍ ىاٍ ثَ آن إز ٽٍ ځَىاوىيځبن ٕیبٕز هبٍػی‬
‫اٵٲبوٖشبن ثبیي ډبوىي ٝبثًن یب ډبَی ثبٙىي سب ٽٖی وشًاوي آن َب ٍا ىٍ ىٕز ثڂیَى . ثٍ ُثبن ىیڂَ، ثب یي اُ ٹيٍر ډبوًٍ‬
  ‫ي ډیيان ٭مڄ ثٖیبٍ ٵَاهی ثَهًٍىاٍ ثبٙىي . ىٍ ٱیَ آن، ىٍ سىڂىبَبیی ځیَ هًاَىي ٽَى ٽٍ ثَيوَٵز اُ آن ثٖیبٍ‬
                                                                                              ‫ىًٙاٍ هًاَي ثًى.‬

‫ىٍ ٕیبٕز یټ ډلټ َٖز : ََځبٌ ىٍ ٽًٍٚی ثی اډىیشی ثبٙي، ََځبٌ ىٍ ٽًٍٚی ي١٬ اٹشٞبى وب ثٍ ٕبډبن ثبٙي،‬
          ‫ََځبٌ ىٍ ٽًٍٚی اي١ب٫ اػشمب٭ی یب ٕیبٕی ثب ؿبڅ٘ َبی ىٍَڈ دیـیيٌ ي ىٍ َڈ سىیيٌ ٍي ثٍ ٍي ځَىى یب‬
‫(ىٍ‬      ‫وبهٚىًىی ډَىڇ اُ ىيڅز ٍيُ اٵِين ًٙى، سَىیيی ومی سًان ٽَى ٽٍ ډىٚبء إبٕی َمٍ ایه وب ثٍ َىؼبٍی َب‬
‫دُچًی ٕبیَ ٭چڄ ) سىُب یټ ؿیِ ډی سًاوي ثبٙي- ٕیبٕز َبی وبىٍٕشی ٽٍ اُ ًٕی ٕیبٕشمياٍان ىٍ ٭ٍَٝ َبی‬
                                                                      ‫ٕیبٕز ىاهچی ي هبٍػی ا٭مبڃ ډی ځَىى.‬


  ‫«ٕیبٕز هبٍػی سًاوبیی ٵپَی ي ٩َٵیز كٶ٨ ډىبٵ٬ ډچی ىٍ ٍيیبٍيیی ثب ىیڂَ ٽًٍَٚب ىٍ ٭ٍَٝ ثیه اڅمچچی ډی‬
‫ثبٙي. ىٍ ٕیبٕز هبٍػی، ډٺبثچٍ ثب سُيیياسی ٽٍ ثبڅٺًٌ ي ثبڅٶٮڄ ٽًٍٚ ثب آن َب ٍيثَي إز، ثٖیبٍ ډُڈ إز . ََځبٌ‬
      ‫ٽبُاٍ ٕیبٕز َبی ػُبوی ٍا ثٍ ثبُاٍی سٚجیٍ ومبییڈ، ډی ًٙى ځٶز ٽٍ ٭جبٍر إز اُ هَیي ډىبٵ٬ ډچی ي ٵَيٗ‬
                                                                              ‫سُيیيار ىٍ ثبُاٍ ٍياث٤ ثیه اڅمچڄ.‬

‫٭ًاډڄ سبطیَځٌاٍ ثَ ٕیبٕز هبٍػی ٭جبٍر إز اُ : اٍُٗ َب ي ثبيٍَب، ُډیىٍ َبی سبٍیوی ي ٵََىڂی، اويیٍٚ َب ي‬
‫ثَىاٙز َبی ٕیبٕز ٙىب ٕبن، ډٚپالر ىاهچی، ویبَُبی و٪بڇ، ٕبهشبٍ و٪بڇ ي ... ٙىبهز اُ وُبىَبیی ٽٍ ىٍ ٕیبٕز‬
  ‫ځٌاٍی هبٍػی سبطیَ ىاٍوي، ثٖیبٍ ډُڈ إز . ډبوىي ٹًٌ اػَایی، ٹًٌ سٺىیىی، إشوجبٍار، اٵپبٍ ٭مًډی، وُبىَبی‬
                                                            ‫و٪بډی، ځَيٌ َبی ًیىٶًً، اكِاة ٕیبٕی ي ډبوىي آن.‬


‫. ٕیبٕشمياٍان ثیٚشَ‬       ‫یپی اُ ؿبڅ٘ َبی ٭ميٌ، ن ىاٙشه ُثبن ډٚشَٻ ډیبن ىاوٚمىيان ي ٕیبٕشمياٍان إز‬
 ‫ډی اويیٚىي، ىٍ كبڅی ٽٍ‬       ‫ي ډىبٵ٬ ٙوٞی ي ځَيَی هًى‬          ‫دَاځمبسیټ ي ډٺ٦ٮی ثٍ ٍيی اَياٳ ٽًسبَمير‬
      ‫. ىٍ ایه ػب، ؿڂًوڂی ډًاُوٍ ډیبن ٕیبٕشمياٍان ي‬      ‫ىاوٚمىيان ٍيی إشَاسیْی َبی ثچىي ډير ٵپَ ډی ومبیىي‬
       ‫ٙمىيان اُ ډُمشَیه ډٖبیڄ إز ي ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ ىٍ ایه سًاُن يُن ډشوٞٞبن ثیٚشَ ثبٙي، ٕیبٕز هبٍػی‬
                                                                                                    ‫ىان‬
 ‫ووٖز يُیَ ثَیشبویب ٽٍ ًَاىاٍ كمچٍ ثٍ‬     ‫ډًٵٸ سَ إز . ثَای ډظبڃ، ىٍ ػىڀ ٭َاٷ وجَى دىُبوی یی ډیبن سًوی ثچَ-‬


                                                      ‫52‬
‫٭َاٷ ثًى ي ٽبٍٙىبٕبن ٕیبٕز هبٍػی ثَیشبویب ٍيان ثًى ٽٍ ثچَ ثٍ ځٶشٍ َبی آوبن يٹٮی وڂٌاٙز. ىٍ وشیؼٍ ثَیشبویب ٍا‬
                                     ‫ىٍځیَ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی ىٍاُډير ځَىاویي ٽٍ دبیبن آن ٍا دیيایی ویٖز.‬


 ‫یپی اُ ډٖبیڄ ډُڈ، ډٶًُڇ ٹيٍر ډچی ىٍ ٕیبٕز هبٍػی إز . ٹيٍر ډؼمً٫ سًاوبیی َبیی إز ٽٍ ثَای یټ‬
‫ي ثَ ٭ًاډڄ ُیَ إشًاٍ إز : ایيئًڅًّی، و٪بڇ، ٭ًاډڄ‬         ‫ٽًٍٚ اډپبن ډی ىَي ٕیبٕز َبی هًى ٍا دیبىٌ ومبیي‬
                                     ‫اػشمب٭ی، ٭ًاډڄ ٕیبٕی، ٭ًاډڄ ػٲَاٵیبیی، ٭ًاډڄ و٪بډی ي ٭ًاډڄ اٹشٞبىی.‬


‫٭ًاډڄ، اي١ب٫ ي اكًاڃ هبٍػی ویِ ثَ ٕیبٕز هبٍػی ډًطَ اوي . اٵَاى ي وُبىَبی ًیيهڄ ىٍ ٕیبٕز هبٍػی سبطیَ‬
                                        ‫ٵَايان ىاٍوي. ىیيځبٌ َبی و٪بڇ كبٽڈ ي و٪بڇ ثیه اڅمچچی َڈ ثٖیبٍ ډُڈ اوي.‬
         ‫یپی ثٍِځشَیه ؿبڅ٘ َبی ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن ایيئًڅًّی ُىځی ٕیبٕشمياٍان ي وِىیپی ثی٘ اُ كي آوبن ثٍ‬
                                                                                 ‫ٽًٍَٚبی هبٍػی ثًىٌ إز.‬

   ‫. ٕیبٕز هبٍػی َىڂبډی ډًٵٸ إز ٽٍ ډیبن ایه ىي‬           ‫ٕیبٕز ځٌاٍی ي ٕیبٕز ٕبُی ىي ؿیِ ډشٶبير إز‬
‫َمبَىڂی ثبٙي ي ٕیبٕشڂٌاٍی ثَ ؿىي اٝڄ إشًاٍ ثبٙي: دَاځمبسیِڇ، ډَٚي٭یز، ٽبٍایی، دٌیَایی، ٍیبڅیٖڈ، ٕىؼ٘‬
                                                                                                           ‫ي...‬

‫دَٕٚی ٽٍ دیًٕشٍ ډ٦َف ثًىٌ إز ایه إز ٽٍ اُ ىٕشڂبٌ ٵًَٕىٌ ي ثی ٽٶبیز ىیذچمبٕی ډب ٽٍ ىٍ آن ٽبٍ یپٌَٖ‬
‫ثَ ډلًٍ ډىبٵ٬ ٙوٞی، ٵََىڀ ډٮبډچٍ، ډجبَٙ دَيٍی ي ٭ٺيٌ ځٚبیی إشًاٍ ثًىٌ ي ثٍ ډىبٵ٬ ډچی َیؾ ثُبیی ىاىٌ ومی‬
  ‫ًٙى، ؿٍ اوش٪بٍی ډی سًان ىاٙز؟ وشیؼٍ ٍيٙه إز هَاثی ډىبٕجبر ثب َمٍ ٽًٍَٚبی ػُبن اُ ػمچٍ وِىیپشَیه‬
                                                                                                  ‫ىيٕشبن ډب....‬


                     ‫ثٍ ََ ي، ىٍ ایه ػب وڂبَی ډی اٵڂىیڈ ثٍ ٍياث٤ ٽًٍٚ ثب ٽًٍَٚبی ًیيهڄ ىٍ ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن:‬


                                                                                       ‫1- ٕشبن ي اډَیپب:‬
                                                                                                    ‫اٵٲبن‬
   ‫اډَیپب، ثب سًػٍ ثٍ اَمیز إشَاسیْیټ اٵٲبوٖشبن، ثىب ثٍ اٍُیبثی ٽبٍٙىبٕبن، ثٍ ىالیڄ ځًوبځًن ثٍ ایه ٽًٍٚ ٭الٹٍ‬
                                      ‫ډىي إز ي ىٍ آن ك٢ًٍ ىاٍى. ىٍ ایه ػب ثَهی اُ ایه ىالیڄ ٍا ډی آيٍیڈ:‬
 ‫- اډَیپب ثٍ ٭ىًان ثٍِځشَیه كبډی ىډپَإی ي څیجَاڅیٖڈ ىٍ ػُبن، ثَا ی ډجبٌٍُ ثب سَيٍیِڇ ثیه اڅمچچی ي كمبیز اُ‬
    ‫ىيڅز وً اٵٲبوٖشبن ىٍ دیبىٌ ٕبهشه ثَوبډٍ َبی٘ ىٍ ٭ٍَٝ َبی سًٕٮٍ ٕیبٕی، اٹشٞبىی ي اػشمب٭ی ي ویِ سًٕٮٍ‬
  ‫اوٖبوی ي سلپیڈ إشٺالڃ ي سبډیه ىډپَإی ىٍ اٵٲبوٖشبن، هًى ٍا ثٍ ٭ىًان ٭٢ًی اُ ػبډٮٍ ثیه اڅمچچی ډشٮُي ډی‬
       ‫ىاوي. ثب ٍيُی ىډپَإی ي څیجَاڅیٖڈ ىٍ اٵٲبوٖشبن، ایه ٽًٍٚ ډی سًاوي ثٍ ٕبن يیشَیىی، و٪بڇ َبی سًسبڅیشبٍ‬
                                                                                                 ‫دی‬
                                                                           ‫ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ٍا ثٍ ؿبڅ٘ ثپٚي.‬


                                                     ‫62‬
‫- ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ 71 ىٍٝي یًٍاویًڇ ػُبن ىٍ ٹِاٹٖشبن ي 4 ىٍٝي آن ىٍ اُثیپٖشبن إز، اډَیپب اُ ايایڄ ىٍَ‬
     ‫َٚشبى ثٍ ایه ًٕ، ډشمبیڄ ثٍ ن ثًىٌ إز ٽٍ ىٍ وِىیپی ثٍِځشَیه ٽبن َبی یًٍاویًڇ ػُبن یټ ىيڅز ىيٕز ي‬
                                                                          ‫ای‬
                                                        ‫ډشلي ىاٙشٍ ثبٙي. وٍ یټ ىيڅز ډوبٝڈ ي ډشمبیڄ ثٍ ٍيٕیٍ.‬
‫- اډَیپب ثب ثلَان ػيی اوَّی ٍيثَي إز. ثب سًػٍ ثٍ ویبُ ٙيیي ثٍ وٶز ي ځبُ ي ثب سًػٍ ثٍ ٽٚبٽ٘ َبی ػُبوی ثَ‬
                     ‫َٕ اوَّی ىٍ ډى٦ٺٍ، ىٍ دی يٍ ویَيډىي ىٍ ډى٦ٺٍ ىٍ َمٖبیڂی ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ إز.‬
                                                                           ‫ك٠‬
     ‫- ثب سًػٍ ثٍ ٍٙي سىيٍيی ي ثىیبىځَایی إالډی ىٍ دبٽٖشبن، ََځبٌ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ك٢ًٍ وياٙشٍ ثبٙي، ایه‬
‫ثىیبىځَایی اٵٲبوٖشبن ٍا ویِ ىٍ هًى ډی دیـي ي آوڂبٌ َمٍ ثىیبىځَایبن ػُبن ىٍ اٵٲبوٖشبن ډوًٞٝب ىٍ ډىب٥ٸ ثًى ي‬
‫.‬        ‫ثبٗ ٹجبیڄ الوٍ ډی ځیَوي ي ډی سًاوىي ډىبٵ٬ اډَیپب ٍا ىٍ َٕإَ ػُبن ثب ؿبڅ٘ َبی ثٖیبٍ ػيیی ٍيثَي ٕبُوي‬
     ‫ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ ډوًٞٝب ىٍ وًاٍ ډَُی ي ىٍ ياٹ٬ ىٍ ه٤ ډٺيڇ ػىڀ ثب ثىیبىځَایی ي سَيٍیٖڈ ثٖیبٍ ثَای آن‬
                                                                                                 ‫ٽًٍٚ ډُڈ إز.‬
‫- ثب سًػٍ ثٍ ځٖشَٗ ٍياث٤ دب ٽٖشبن ثب ؿیه، ََځبٌ َُٕډیه اٵٲبوٖشبن ىٍ ىٕز یټ ىيڅز ياثٖشٍ ثٍ دبٽٖشبن ثبٙي،‬
         ‫ؿیه وٍ سىُب اُ ٍاٌ دبٽٖشبن ثٍ هچیغ ٵبٍٓ ٍاٌ دیيا ډی ٽىي، ثڄ ثب ىٍ اهشیبٍ ىاٙشه اٵٲبوٖشبن اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن،‬
    ‫ډٖشٺیمب ىٍ َٕإَ ډَُ َبی ػىًثی ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ٌٍ ډی ځٚبیي . اُ ایه ٍي، ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن‬
‫یڂبوٍ يٕیچٍ یی إز ٽٍ ػچً ٍَیبثی ؿیه ثٍ یټ َُٕډیه ثٔ ډُڈ اُ ىیيځبٌ ػیًدًڅیشیټ ي ػیًإشَاسیْیټ ٍا ډی‬
                ‫ځیَى. ىٍ ایه ٽبٍ، سٺَیجب َمٍ ٽًٍَٚبی ثٍِٿ ػُبن ي ډى٦ٺٍ، ډىُبی دبٽٖشبن ثب اډَیپب َمبَىڀ اوي.‬
‫- اډَیپب ك٢ًٍ ویَيډىيی ىٍ ػِیٌَ ومبی ٭َة ىاٍى. ډبىاډی ٽٍ ویَيَبی اډَیپب ىٍ ٭َاٷ ك٢ًٍ ىاٍوي، ایه ٽًٍٚ‬
        ‫وبځِیَ إز ثَای ثبُىاٙشه ایَان ي ډلييى ٕبهشه ځٖشٌَ دًیبیی آن ىٍ ٭َاٷ، ىٍ اٵٲبوٖشبن ك٢ًٍ ىاٙشٍ ثبٙي.‬
‫- ثب سيايڇ إشٺَاٍ ٍّیڈ ٥بڅجبن، ٽٚز ي سًڅیي َیَيییه اٵِای٘ ډی یبٵز ي سؼبٍر ػُبوی َیَيییه ىٍ ىٕز ډبٵیبی‬
‫ثىیبىځَای دبٽٖشبن ډی ثًى ٽٍ َمٍ َِیىٍ َبی هَاثپبٍی َبی آوبن ٍا ىٍ َٕإَ ػُبن سمًیڄ ډی ٽَى . ىٍ ایه كبڃ،‬
    ‫ياثٖشڂی اٹشٞبىی دبٽٖشبن ثٍ اډَیپب ٽبَ٘ دیيا ډی ٽَى ي ایه ٽًٍٚ، ثی ویبُ اُ اډَیپب ډی سًاوٖز ډىبٕجبر هًى‬
      ‫ٍا ثب ؿیه، ا٭َاة ي ایَان ځٖشَٗ ثوٚي . ا ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ىٕز ثىیبىځَایبن ډٌَجی دبٽٖشبن ي ویِ‬
                                                                   ‫ة‬
                                                 ‫ځَيٌ َبی ياثٖشٍ ثٍ سَيٍیٖڈ ثیه اڅمچچی اُ اٵٲبوٖشبن ٽًسبٌ ځَىیي.‬
     ‫. اُ وڂبٌ ػیًدًڅیشیټ ي ػیً‬      ‫- ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ػچً سٚپڄ وُبیی ځٖشٌَ اٍيإٓیبیی ٍا ډی ځیَى‬
       ‫إشَاسیْیټ، ىٍ ځٌٙشٍ ثٍِځشَیه ډب و٬ ىٍ ثَاثَ سٚپڄ وُبیی ایه ځٖشٌَ، ٽًٍَٚبی دبٽٖشبن ي سَٽیٍ ثًىوي ٽٍ‬
     ‫ډشليان اٝچی اډَیپب ٙمَىٌ ډی ٙيوي . ىٍ دی ځَای٘ سَٽیٍ ثٍ ًٕی اسلبىیٍ اٍيدبیی ي ځَای٘ دبٽٖشبن ثٍ ًٕی‬
‫ؿیه ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ي ىٍ ایه اياهَ َمـىبن ایَان، اٵٲبوٖشبن ډی سًاوي اُ وڂبٌ اډَیپب ثٍ ٭ىًان ثٍِځشَیه ډبو٬ ىٍ‬
                                                                                            ‫ایه ٍاٌ اٍُیبثی ځَىى.‬
     ‫- ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ ایمیغ (يػٍُ) اډَیپب ىٍ اٍيدب، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي سٺَیجب ىٍ َٕإَ ػُبن‬
‫ىډپَإی ىٍ ایه‬          ‫دبییه آډيٌ إز، ډًٵٺیز اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ډوًٞٝب سبډیه اډىیز ي طجبر ي وُبىیىٍ ٕبهشه‬
    ‫ٽًٍٚ، یڂبوٍ ٍى ي ىٕشبيٍى اډَیپب ىٍ ٭ٍَٝ ػُبوی ي ٕیبٕز هبٍػی إز . ىٍ ياٹ٬، َمبن ځًوٍ ٽٍ ىاٽشَ هچیڄ‬
                                                                                         ‫ة‬
               ‫ُاى- ٕٶیَ ٽجیَ دیٚیه اډَیپب ىٍ ٽبثڄ ثبٍ َب ا٭الڇ ىاٙشٍ إز، ډًٵٺیز اٵٲبوٖشبن- ډًٵٺیز اډَیپبٕز.‬

                                                        ‫72‬
‫ثٍ ََ ٍي، اٵٲبوٖشبن ثٍ ٍياث٤ هًى ثب اډَیپب ثُبی ثبالیی ډی ىَي ي ٍياث٤ ډیبن ىي ٽًٍٚ ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى . ثب ایه‬
    ‫َڈ، ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثَ آن اوي ٽٍ ٍياث٤ ىي ٽًٍٚ ثبیي ىٍ یټ ؿُبٍؿًة ډٮیه كٺًٹی ٹَاٍ ځیَى ي كييى ي‬
                                                                                         ‫طٲًٍ آن ٍيٙه ځَىى.‬


                                                                          ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ دُىٍ ٕیبٕز ػُبوی:‬
‫دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی دیٚیه ىٍ ىٍَ وًى، ػُبن ىٍ ياٹ٬ اُ ٕیٖشڈ ىي ٹ٦جی ةیټ ٕیٖشڈ یټ ٹ٦جی ډجيڃ ځَىیي‬
                           ‫ٌ‬
    ‫ي ىٍ ىٍَ وًى اډَیپب ثٍ ٭ىًان سىُب اثَ ٹيٍر سجبٍُ ٽَى . ََ ؿىي، سًان و٪بډی ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان یټ اثَ ٹيٍر و٪بډی‬
    ‫َٕ ػبی٘ ثًى، اډب ىٍ ٭ٍَٝ اٹشٞبىی ٍيٕیٍ ومی سًاوٖز َمبيٍى اډَیپب ثبٙي . ؿٍ ىٍ ایه ٕبڃ، ىٍآډي وبهبڅٜ‬
‫(اوجبٙشٍ) ٍيٕیٍ ُیَ 005 ډیچیبٍى ىاڅَ ثًى . ىٍ كبڅی ٽٍ ىٍآډي اوجبٙشٍ اډَیپب ثٍ 0005 ډیچیبٍى ډی ٍٕیي . یٮىی ىٌ‬
‫ثَاثَ ٍيٕیٍ . ٍيٕیٍ وٍ سىُب اُ ػبیڂبٌ ىيڇ ٵَي اٵشبى، ثچپٍ اُ ٽًٍَٚبی ىیڂَ ډبوىي ػبدبن (ثب 0053 ډیچیبٍى ىاڅَ‬
    ‫ىٍآډي ىٍ َمبن ٕبڃ)، آڅمبن (ثب 0051 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍآډي ىٍ َمبن ٕبڃ)، ٵَاوٍٖ، اوڂچٖشبن، َبڅىي، ًٕیٔ، ایشبڅیب‬
             ‫(ََ یټ ثی٘ اُ 0001 ډیچیبٍى ىاڅَ)، ؿیه (ثب ثی٘ اُ 005 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍآډي ىٍ َمبن ٕبڃ) ٭ٺت اٵشبى.‬


‫ایه ي١ٮیز سب ٕبڃ 0002 اىاډٍ دیيا ٽَى . ىٍ ٕبڃ 0002 آٙپبٍا ىیيٌ ډی ٙي ٽٍ ػُبن ىیڂَ یټ ٹ٦جی ویٖز .‬
‫ىٍ ایه ٕبڃ، ؿیه ثٍ ٭ىًان یټ ٹيٍر ثٍِٿ اٹشٞبىی سجبٍُ ٽَى ٽٍ دٔ اُ اٍيدبی ٱَثی، اډَیپب ي ػبدبن، ػبیڂبٌ‬
    ‫ؿُبٍڇ ٍا ىٍ ػُبن اُ هًى ځَىاویي . ٍيٕیٍ، دٔ اُ یټ ىٍَ ٍٽًى، ثب ویَيی ٙڂَٵی آٱبُ ثٍ ٍٙي ٽَى ي ثٍ َٕ٭ز‬
    ‫ىٍ دی اكیبی وٺ٘ اثَ ٹيٍر ٙين ثَآډي . ػبډٮٍ اٍيدبیی ىٍ دی آن ٙي سب اُ اډَیټ ٵبٝچٍ ثڂیَى ي ىٍ ٕیمبی یټ‬
                              ‫ا‬
                                                                                      ‫ٹيٍر ډٖشٺڄ سجبٍُ ومبیي.‬
                 ‫ثٍ ََي، ىٍ دبیبن ىٍَ ووٖز ٕيٌ ثیٖز ي یپڈ آٍای٘ ویَي ىٍ ػُبن ٍا ؿىیه ډی سًان اٍُیبثی ٽَى:‬
                  ‫1 -اډَیپب – ډڂب دبيٍ (ٵَا ٹيٍر) یب اثَ ٹيٍر ٽبډڄ ( اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی ي اثَ ٹيٍر و٪بډی)‬
                                                                              ‫2 -ٍيٕیٍ – اثَ ٹيٍر و٪بډی‬
                                                                    ‫3 -ػبډٮٍ اٍيدبیی – اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی‬
                                                                             ‫4 - ؿیه- اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی‬


‫.‬       ‫ىٍ ایه ػب، ثبیي یبىآيٍی ٽَى ٽٍ ىٍآډي وبهبڅٜ ٽًٍَٚبی ٭٢ً ػبډٮٍ اٍيدبیی، اويٽی اُ اډَیپب ثیٚشَ إز‬
     ‫ََځبٌ ىٍ آیىيٌ، ػبډٮٍ اٍيدبیی ځٖشَٗ ثیٚشَ یبثي ي ٽًٍَٚبیی ؿًن ًٕیٔ، ٽًٍَٚبی إپبويیىبيی ي اٍيدبی‬
        ‫َٙٹی ي یٍ ٍا ىٍ ٕبهشبٍ هًى ٙبډڄ ځَىاوي، سًان اٹشٞبىی آن وٖجز ثٍ اډَیپب ثٖیبٍ ثیٚشَ هًاَي ٙي ي ىٍ‬
                                                                                                ‫سَٻ‬
    ‫ٕیمبی یټ ډڂبدبيٍ یب ٵَا ٹيٍر اٹشٞبىی سجبٍُ هًاَي ٽَى . ىٍ ٽڄ، ٽىًن اٍيدبی ٱَثی ووٖشیه ٹيٍر اٹشٞبىی‬
    ‫ػُبن إز . اڅجشٍ، اٍيدب ویِ ىٍ دی سٺًیز سًاومىيی و٪بډی هًى إز . ډوًٞٛثَیشبویب ىٍ و٪َ ىاٍى ثب ٕبهشه ؿىي‬
                                     ‫ا‬
    ‫ٽٚشی ثٍِٿ ًَادیمبثَ، ویَيی ىٍیبیی هًى ٍا سٺًیز ثوٚي . َمـىبن، آڅمبن ویِ ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ىٍ دی سٺًیز‬



                                                       ‫82‬
‫ویَيَبی و٪بډی هًی٘ إز . اوڂچٖشبن ي ٵَاوٍٖ، ىي ٹيٍر و٪بډی ثٍِٿ اٍيدب َٖشىي . اډب ىٍ كيی ویٖشىي ٽٍ ثب‬
                                                                             ‫ٍيٕیٍ ي اډَیپب ٹبثڄ ڇٹبیٍٖ ثبٙىي .‬
 ‫اڅجشٍ، ډی سًان ځمبن ثَى ٽٍ ٍيٕیٍ ثب سًػٍ ثٍ سًاوبیی َبی ثبڅٺًٌ یی ٽٍ ىاٍى، ډی سًاوي سب یټ ىٍَ ىیڂَ ثب ىٕشیبثی‬
‫(َڈ و٪بډی ي َڈ‬     ‫ثٍ سَاُ َبی ثبالسَ اٹشٞبىی ي ثب اوشیڂَإیًن ثب ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى ثٍ یټ اثَ ٹيٍر ٽبډڄ‬
                                                             ‫اٹشٞبىی) یب یټ ډڂبدبيٍ (ٵَاٹيٍر) ډجيڃ ځَىى.‬
‫٭یه ډٖبڅٍ ىٍ ثبٌٍ ؿیه ٝيٷ ډی ٽىي . ىٍ ىٌ ٕبڃ آیىيٌ، ؿیه هًاَي سًاوٖز ثٍ یټ اثَ ٹيٍر و٪بډی ډجيڃ ځَىى‬
                                                                                  ‫ي ىٍ ياٹ٬ یټ ډڂبدبيٍ ًٙى.‬
‫ایه ځًوٍ، ىٍ دبیبن ىٍَ ووٖز ٕيٌ ثیٖز ي یټ، ډب ىٍ ػُبن یټ ډڂب دبيٍ یب ًٕدَ دبيٍٽبډڄ (اډَیپب)، یټ ًٕدَ‬
‫دبيٍ اٹشٞبىی (اٍيدب) ي ىي ًٕدَ دبيٍ : ٍيٕیٍ (ًٕدَ دبيٍ و٪بډی ) ي ؿیه (ًٕدَ دبيٍ اٹشٞبىی ) ىاٍیڈ. ىٍ ىٍَ‬
‫آیىيٌ، اوش٪بٍ ډی ٍيى ػُبن ؿىي ٹ٦جی یی ثب ؿىي ٵَاٹيٍر (ډڂب دبيٍ) ىاٙشٍ ثبٙیڈ. اٍيدبی ثبهشَی، اډَیپب، ٍيٕیٍ‬
                                                              ‫(ثب ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى) ؿیه، َىي ي ثَاُیڄ.‬


                                                   ‫ىٍ ىٍَ آیىيٌ، ىٌ ٽًٍٚ ویَيډىي ػُبن ٭جبٍر هًاَىي ثًى اُ:‬
                                        ‫اډَیپب، ؿیه، َىي، ثَاُیڄ، ٍيٕیٍ، ػبدبن، آڅمبن، اوڂچیٔ، ٵَاوٍٖ، ٽبوبىا.‬
‫ٽًٍَٚبی ىیڂَ ویَيډىي ػُبن ٭جبٍر هًاَىي ثًى اُ: ایشبڅیب، َبڅىي، ًٕیٔ، ٽًٍیبی ػىًثی، ثچؼیڈ، إٓشَاڅیب، إذبویب،‬
                                                                                       ‫اٍّوشبیه، سَٽیٍ ي ایَان.‬


   ‫دٔ اُ ٵَ يدبٙی ًٍٙيی، اډَیپب ثب َمٍ سًان ٽًٙیي هالی ديیي آډيٌ یی وبٙی اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ٍا ػُبن ثٍ‬
‫َٕ٭ز دَ ومبیي. اُ ایه ٍي، ىٍ دی َٕوڂًوی ٍّیڈ وؼیت ىٍ اٵٲبوٖشبن، سؼِیٍ یًځًٕاليیب، سَٞٳ ٭َاٷ، ك٢ًٍ ىٍ‬
‫إٓیبی ډیبوٍ ي ډبوىي آن ثَآډي . ىٍ ياٹ٬، یټ وً٫ ٵبٍيٍى دبڅیٖی ٍا دی٘ ځَٵز ٽٍ سب اوشوبثبر اډَیپب اىاډٍ ىاٙز.‬
                                          ‫كبڃ دٔ اُ ٍيی ٽبٍ آډين ىډپَار َب ي ايثبډب ىیيٌ ًٙى ؿٍ ډی ًٙى.‬


                                                                                      ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ ٭َاٷ:‬
‫َُٕډیه ٭َاٷ ډشٚپڄ اُ ٍٕ ثو٘ ٙیٮٍ وٚیه (ٽٍ56- 06 ىٍٝي یب اٽظَیز ٍا سٚپیڄ ډی ىَىي )، ٽَى وٚیه (ثب‬
‫51 ىٍٝي ثبٙىيځبن) ي سپَیز (ډى٦ٺٍ يى ي ثبٗ ا٭َاة ٕىی ډٌَت ٽٍ 51 ىٍٝي ثبٙىيځبن ٍا ډی ٕبُوي) إز.‬
                                                           ‫ة‬
 ‫5 ىٍٝي ىیڂَ ٍا ٕبیَ ځَيٌ َب سٚپیڄ ډی ىَىي . ٙیٮیبن ٭َاٷ ثیٚشَ اُ وڂبٌ ډٌَجی ډشمبیڄ ثٍ ایَان اوي ي ثب اډَیپب‬
‫َٕ ٕبُٗ وياٍوي . ٽَىَبی ٭َاٷ، ثیٚشَ هًإشبٍ هًىډوشبٍی یب ٵيٍاڅیِڇ اوي ي ثب سًػٍ ثٍ ياثٖز ځی ثٍ ایَان ي ویِ‬
‫ىاٙشه ځَای٘ َبی وبٕیًوبڅیٖشی ي ًٕٕیبڅیٖشی ډیبوٍ ؿىياوی ثب اډَیپب وياٍوي . ا٭َاة ٕىی ډٌَت یب سپَیشی َب ٽٍ‬
‫ٝياڇ ویِ اُ َمیه سجبٍ إز، ثب سًػٍ ثٍ ىاٙشه اويیٍٚ َبی ٙيیي وبٕیًوبڅیٖشی ي ًٕٕیبڅیٖشی ي ویِ ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ‬
 ‫اډَیپب آوبن ٍا اُ ٹيٍر ٍاوياهشٍ إز، ثب اډَیپب آٙپبٍا ىٍ ٕشیِ اوي . ىٍ دُچًی ایه َب، ثىب ثٍ ثَهی اُ ډىبث٬، َڈ‬
                                                                                      ‫ة‬



                                                     ‫92‬
‫ایَان، َڈ ًٍٕیٍ ي ٵچٖ٦یىی َب ي َڈ ویَيَبی ٭َثی ډوبڅٴ ثب اډَیپب- ٭َاٹی َب ٍا ىٍ ثَاثَ اډَیپب ثَډی اوڂیِوي .‬
                    ‫ان ثی ٥َٳ وٖٚشٍ ثبٙىي .‬
                                         ‫ومی سًان ثبيٍ ٽَى ٽٍ ٍيٕیٍ ي ؿیه ىٍ ایه ځیَيىاٍ ثٍ ٭ىًان سمبٙبؿی‬


‫ایه ځًوٍ، اډَیپب ىٍ ٭َاٷ ٙبوٖی ثَای دیَيُی ىٍ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی ىٍ ىٍاُ ډير وياٍى . اډب ثٍ ََ ٍي، ثب سًػٍ‬
   ‫ثٍ ایه ٽٍ ٭َاٷ ىٍ ځٌٙشٍ یټ ٽًٍٚ ياثٖشٍ ثٍ ًٍٙيی دیٚیه ي ىٙمه اډَیپب ي ىٍ آیىيٌ یټ ٽًٍٚ ىٕز ٽڈ‬
 ‫ىډپَار ي آُاى ي ثی ٥َٳ هًاَي ثًى، ى ٍ ٽڄ ډی سًان ځٶز ٽٍ اډَیپب سب اوياٌُ یی سًاوٖشٍ إز ډًٵٺیز ىاٙشٍ‬
                                                                                                                 ‫ثبٙي.‬
‫آوـٍ ډَثً٣ ثٍ ٭َاٷ ډی ځَىى، اډَیپب ثٍ سمبڇ ډٮىب ىٍ یټ ثبسالٷ ځیَ اٵشبىٌ إز. َِیىٍ ػىڀ سب ٽىًن َٕ ثٍ ٝيَب‬
                                                                                                ‫ډیچیبٍى ىاڅَ ُىٌ إز.‬


 ‫ىًٙاٍی ډٖبڅٍ ٭َاٷ ىٍ ثبٵشبٍ سجبٍی دیـیيٌ آن ٽًٍٚ إز . ٙیٮیبن ثیٚشَ ىٍ َٙٷ ي ػىًة ٽًٍٚ ىٍ ََُٙبیی‬
‫ؿًن ثٌَٞ، وؼٴ،ٽَثال ي ثٲياى ثًى ي ثبٗ ىاٍوي . ٽَىَب ىٍ ٙمبڃ َٙٹی ي ٙمبڃ ٽًٍٚ- ىٍ ډََُبی ایَان ي‬
‫سَٽیٍ ىٍ ډىب٥ٸ وٶز هیِ ٽًَٖشبوی ثَٖ ډی ثَوي . سپَیشی َب، ىٍ ػىًة ٽًٍٚ ىٍ ډىب٥ٸ َڈ ډَُ ثب ٭َثٖشبن، اٍىن‬
‫ي ًٍٕیٍ ثًى ي ثبٗ ىاٍوي. ٽَىَب ىا٭یٍ ػيایی هًاَی ىاٍوي ٽٍ ایه ٽبٍ ثب ډوبڅٶز ٙيیي ایَان ي ثٍ يیٌْ سَٽیٍ ٍي‬
‫ثَي إز. اُ ایه ٍي، اډَیپب ثٍ هب٥َ سَٽیٍ ومی سًاوي ٽبډال ثَ آوبن سپیٍ ومبیي . اُ َمیه ٍي َڈ إز ٽٍ ٽَىَب ٽٍ‬
‫ا، َمىًایی ومبیىي . دٔ ډی سًان ځٶز ٽٍ ډیبن ٽَى َب‬
                                               ‫ثیٚشَ اويیٍٚ َبی ٍاىیپبڃ ي ؿذی ډبٍٽٖیٖشی ىاٍوي، ثب اډَیټ‬
  ‫ي اډَیپبیی َب وبثبيٍی ٙيیي يػًى ىاٍى .ٽَىَبی ٭َاٹی ثب ٽَىَبی سَٽی ٽٍ ویِ ثیٚشَ دیَي اويیٍٚ َبی ؿذی اوي‬
     ‫(كِة ح . ٻ.ٻ) ي ٽَىَبی ایَاوی دیًويَبی سجبٍی، وْاىی، ٵََىڂی ي ُثبوی ىاٍوي ي ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز، ثب‬
‫اډَیپب َمٔ ًٙوي . ي١٬ سپَیشی َب ٽٍ ویِ ثیٚشَ وبٕیًوبڃ ًٕٕیبڅیٖز اوي ي اُ ٹجیچٍ ٝياڇ كٖیه، ٍيٙه إز . آوبن‬
                                                                                               ‫ي‬
‫اُ ٹيٍر ٽىبٍ ُىٌ ٙيٌ اوي . آن َڈ ثٍ ىٕز اډَیپب . اُ ایه ٍي، ىٍ ىٙمىی ډٖشٺیڈ ثب آن ٽًٍٚ ٹَاٍ ىاٍوي . ُډبوی،‬
‫ًٍٙيی دیٚیه ثٍ ُيٍ َٕ ویٌِ سپَیشی َب ٍا ٽٍ یټ اٹچیز ىٍ ٭َاٷ ثًىوي، ثَ َٕ ٹيٍر آيٍى ي ثب دٚشیجبوی ٭٪یڈ ثَ‬
‫ٽٍ اٽظَیز ىاٍوي،‬       ‫َٕوًٙز ٭َاٷ كبٽڈ ځَىاویي 11. ٍيٙه إز ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، ٙبوٖی ىٍ ثَاثَ اَڄ سٚی٬-‬
                                                              ‫وياٍوي ي وبځِیَ ثبیي ثٍ یټ وٺ٘ ىٕز ىيڇ ثٖىيٌ ٽىىي.‬


 ‫دبٍاىٽٔ ډٖبڅٍ ٭َاٷ ىٍآن إز ٽٍ ََځبٌ اډَیپب ثب ٍيٗ َبی ىډپَ اسیټ ىٍ ایه ٽًٍٚ دی٘ ثَيى، ثبیي ثَسَی‬
‫ٙیٮیبن ٍا ثذٌیَى- ٙیٮیبوی ٽٍ ثٍ ٙير ُیَ سبطیَ ایَان َٖشىي . سؼَثٍ وٚبن ىاىٌ إز ٽٍ ٽًٍَٚبی ٱَثی ىٍ ډًاٍى‬
‫َمبوىي ثٍ ىډپَإی يٹ٬ وڂٌاٙشٍ اوي- ؿیِی ٽٍ ثٍ ثبيٍ ثَهی ٽبٍٙىبٕبن آثَيی ىډپَإی ٍا ثَثبى ىاىٌ إز . ډظبڃ‬

 ‫11. ىڅیڄ ایه ٽبٍ ًٍٙيی آن ثًى ٽٍ ىٍ ىٍَ َبی ٙٞز ي َٶشبى ٕيٌ ځٌٙشٍ ىٍ ایَان ٍّیڈ ٙبَىٚبَی ًَاىاٍ اډَیپب ٵَډبوَيایی ډی‬
‫ٽَى. ؿًن ٙیٮیبن ٭َاٷ ثٍ ځًوٍ ٕىشی ډشمبیڄ ثٍ ایَان ثًىوي، اُ ایه ٍي؛ سىُب ٍاَی ٽٍ ثَای ًٍٙيی ډی ډب وي، ٍيی ٽبٍ آيٍىن ٻ‬
 ‫ی‬
  ‫ىيڅز ثٍ ى ر و٪بډیڂَ ٕىی ىٍ ٭َاٷ ثًى . َمیه ثًى ٽٍ ٍٕ ىٍَ آُځبٍ ٍّیڈ ىیپشبسًٍی ثٮظی ىٍ ٭َاٷ ٵَډبن ډی ٍاوي سب ایه ٽٍ اُ‬
                                                                                                              ‫ٗ‬
                                                                                               ‫ًٕی اډَیپب َٕوڂًن ٙي.‬

                                                         ‫03‬
‫َبی ثبٍُ ا یه اډَ، اوشوبثبر اڅؼِایَ ي ٵچٖ٦یه إز ٽٍ ډًٍى ووٖز ثب ٽًىسبی و٪بډی ثب كمبیز ٵَاوٍٖ ي ډًٍى ىيڇ‬
 ‫ثب سلَیڈ كمبٓ اُ ًٕی ٽًٍَٚبی ٱَثی ٍيثَي ځَىیيٌ إز . اُ ایه ٍي، ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز ٽٍ اډَیپب ثشًاوي ثٍ‬
 ‫دیَيُی ىډپَإی ىٍ ٭َاٷ ٕىؼ٘ ومبیي . سىُب ٍاَی ٽٍ ثَای اډَیپب ډبنىٌ إز، ایه إز سب ىٍ ډٖبیڄ ٭َاٷ ىٍ‬
‫«ٱىبیڈ»– ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ثَهی اُ ٍٕبوٍ‬   ‫ځبڇ ووٖز، ثب اٍيدب ي ٙبیي َڈ ٍيٕیٍ ي ایَان ٽىبٍ آیي ي آوبن ٍا ویِ ىٍ‬
                                                                   ‫ځَيَی ایَاوی ډی ځًیىي- َٙیټ ثٖبُى.‬


‫اي١ب٫ ىٍ ایه ٽًٍٚ ثٍ ٙير ثٍ ًٕی ثلَان څٲِويٌ یټ ػىڀ ډٌَجی ي سجبٍی ٵَٕبیٚی ىٍ اُډير ي هًویه دی٘‬
 ‫ډی ٍيى ي دبیبن ٽبٍ َىًُ ٍيٙه ویٖز . ٕیبٕز َبی ٭َاٹی اډَیپب ىٍ هًى اډَیپب ي ىٍ اٍيدب ىٍ ډیبن ډشليان آن‬
‫ٽًٍٚ ثٍ ثبى وپًَ٘ ٙيیي ځَٵشٍ ٙيٌ إز . ثَهی اُ ډلبٵڄ ٱَثی ثَ آن اوي ٽٍ ىډپَار َب اډَیپب ؿبٌٍ یی ػِ‬
‫ثیَين ٙين اُ ٭َاٷ وياٍ ى . ځَيَی َڈ ثَ آن اوي ٽٍ ثيين كمچٍ ثَ ایَان، ډٖبڅٍ ٭َاٷ ٍاٌ كڄ ىیڂَی وياٍى.ٙمبٍی‬
                                                                                ‫ن‬
‫ىیڂَ، ثٍ ایه ثبيٍوي ٽٍ َٕاوؼبڇ ػىڀ َبی ٵَٕبیٚی اډَیپب ٍا ياىاٍ ثٍ سَٻ ىي ٽًٍٚ ٭َاٷ ي اٵٲبوٖشبن ځَىاوي .‬
‫ډڂَ ځَيٌ ىیڂَ ثَ آن اوي ٽٍ اډَیپب َٝٳ و٪َ اُ آن ٽٍ ؿٍ اسٶبٹی ىٍ ایه ىي ٽًٍٚ ي ىٍ ٽڄ ػِ یٌَ ومبی ٭َة‬
     ‫ٍم ثيَي، ىٍ َیؾ َٙای٦ی كب١َ ثٍ سَٻ ډى٦ٺٍ ووًاَي ځَىیي ي ثَ٭پٔ ىٍ دی ا٭مبٍ دبیڂبٌ َبیی ىٍ ډى٦ٺٍ‬
                                                                                             ‫هًاَىي ثَآډي.‬


‫ډڂَ، سىُب ىي ډً١ً٫ ثٍ ًٕى دبیبن یبٵشه ػىڀ ىٍ ٭َاٷ ٽمټ ډی ٽىي: یپی ایه ٽٍ ٭َاٷ اُ ثٍِځشَیه ٽًٍَٚبی‬
‫وٶز هیِ ػُبن إز ي ثب سًػٍ ثٍ ویب ُ ٍيُ اٵِين ٯٍة ثٍ وٶز ایه ٽًٍٚ، سيايڇ ي١ٮیز ٽىًوی ثٍ ًٕى اٹشٞبى‬
‫ٱَة ومی ثبٙي. ډً١ً٫ ىيڇ ایه إز ٽٍ ثب اىاډٍ ػىڀ ي ٥جٮب اٵِای٘ ٙمبٍٽٚشٍ َبی ػىڀ ثٍ ىٕز اډَیپبیی َب‬
‫ٽٍ ثٍ ثی٘ اُ یټ ډیچیًن وٶَ ٍٕیيٌ إز، ډًػت هٚڈ ثیٚشَ ډٖچمبوبن ىٍ َٕإَ ػُبن ي ثٍ يیٌْ ٽًٍَٚب ی وٶز‬
‫هیِ ٭َة ډی ځَىى ٽٍ ىٍ ٽڄ اډىیز ػِیٌَ سمبی ٭َة ي ثٍ يیٌْ ٭َثٖشبن ٓ٫يىی- ثٍِځشَیه ٽًٍٚ سًڅیي ٽىىيٌ‬
  ‫وٶز ٍا ثٍ ڇهب٥ٌَ ډی اوياُى . آن َڈ ىٍ اي١ب٭ی ٽٍ دبىٌٗ ایه ٽًٍٚ ٕوز ثیمبٍ إز ي ٭َثٖشبن دٔ اُ يی‬
                                             ‫ا‬
                                                                                  ‫آثٖشه ؿبڅ٘ َبی ثٍِٿ.‬


                                                                             ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ ػُبن ٭َة:‬
‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ػُبن ٭َة ٙبَي ىځَىیٖی َبی ؿٚمڂیَی ثًىٌ إز . آوـٍ ٍا ٽٍ ثَای ػُبن ٭َة ډی سًان‬
                                                                ‫ثٍ ٭ىًان ٙبهٜ اٍُیبثی ٽَى، ىي ؿیِ إز:‬
                                                                             ‫- ٍٙي وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َثی‬
                                                                           ‫- ٍٙي ثىیبىځَایی إالډی‬
‫آوـٍ ډًػت ٍٙي وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َثی ځَىیيٌ إز، ىي ٭بډڄ إز . یپی ایه ٽٍ ا٭َاة ىٍ ثَاثَ ا َٕاییڄ ٽٍ ثب آن‬
            ‫ىٙمىی سبٍیوی ىاٍوي، اكٖبٓ كٺبٍر ډی ٽىىي. ىيڇ ك٢ًٍ ویَيډىي اډَیپب ىٍ ػِیٌَ ومبی ٭َثٖشبن.‬



                                                   ‫13‬
‫ثیٚشَ ٭َة َب ثب هًى ؿىیه ډی ٕىؼىي ٽٍ ډچز ٭َة ثب ٝيَب ډیچیًن وٶًٓ، ثب ىٍ ىٕز ىاٙشه ځٖشٌَ ػیًدًڅیشیټ‬
‫ثٍِځی ٽٍ اُ ډََُبی ایَان ي هچیغ ٵبٍٓ ىٍ َٙٷ آٱبُ ډی ًٙى ي ىٍ ٱَة ویمی اُ ٹبٌٍ اٵَیٺب ٍا ىٍ ثَ ډی ځیَى، ثب‬
   ‫سبٍین ي ٵََىڀ ي سمين ثٍِٿ ي ىٍ ىٕز ىاٙشه ثٍِځشَیه ځىؼیىٍ َبی وٶشی ػُبن ىٍ ٕيٌ ثیٖز ي یپڈ، َىًُ‬
                                                                 ‫َڈ إشٺالڃ وياٍى ي ىٍ ثىي إشٮمبٍ ٱَة إز.‬


  ‫0051 ډیچیبٍى ىا څَ ىٍ اډَیپب ي ؿىي ٝي ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ اٍيدب‬   ‫ثٖیبٍی اُ ا٭َاة ثب آن ٽٍ ثَ دبیٍ ثَهی اُ ډىبث٬‬
‫َٕډبیٍ ىاٍوي، َىًُ َڈ ىٍ وبىاٍی ي ىٍ ثٍ ىٍی ثٍ َٕ ډی ثَوي . ځٌٙشٍ اُ ایه َب، ثَای ثٖیبٍی اُ ا٭َاة ٹبثڄ ىٍٻ‬
‫ویٖز ٽٍ ؿَا ٭َثٖشبن ٕٮًىی – طَيسمىيسَیه ٽًٍٚ ٭َثی اُ اډَیپب 022 ډیچیبٍى ىاڅَ ثيَپبٍ إز . اډَیپبیی‬
‫ٕشیِی ىٍ ػُبن ٭َة دٔ اُ سَٞٳ ٭َاٷ ثٍ ىٕز ویَيَبی اډَیپبیی ي ٍيیياىَبی 11 ٕذشبډجَ ثب آَىڀ سىيی‬
  ‫آٱبُ ثٍ ځٖشَٗ ومًىٌ إز . ایه اډَ ىٍ دُچًی وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة ٽٍ ثیٚشَ الیٍ َبی دًڅياٍ، ٍيٙىٶپَان ي ٭َة‬
  ‫ډیبن الیٍ َبی ډیبوٍ ي وبىاٍ ىٍ‬   ‫َبی ثبٙىيٌ ىٍ ٱَة ثٍ آن ډشمبیڄ اوي، ډىؼَ ثٍ ځٖشَٗ ثىیبىځَایی إالډی ىٍ‬
                                                                                ‫ٽًٍَٚبی ٭َثی ځَىیيٌ إز.‬


       ‫ثب سًػٍ ثٍ ویبُډىيی ٍيُاٵِين اډَیپب ثٍ وٶز ي ثب سًػٍ ثٍ ٍٹبثز ٵِایىيٌ ثَ َٕ ډى٦ٺٍ، اډَیپب وبځِیَ إز ىٍ‬
‫ٽًٍَٚبی وٶز هیِ ډى٦ٺٍ ٽٍ ثٍ ځًوٍ ٕىشی ثب ایه ٽًٍٚ ىيٕشی ىاٍوي، ك٢ًٍ ٕىڂیه و٪بډی ىاٙشٍ ثبٙي . ىٍ ىيٍان‬
 ‫ػىڀ َٕى، ؿُبٍ ٽًٍٚ ًَاىاٍ اډَیپب : ایَان، دبٽٖشبن، إَاییڄ ي سَٽیٍ، َُٕډیه َبی وٶز هیِ ٭َثی ٍا ىٍ ؿىجَ‬
‫هًى ىاٙشىي. ٽبٍٙىبٕبن، وٺ٘ ایه ؿُبٍٽًٍٚ ٍا ؿًوبنِ «ّاوياٍڇ ډى٦ٺٍ» اٍُیبثی ډی ٽَىوي. دٔ اُ دیَيُی اوٺالة‬
‫إالډی ایَان، ثبُی ٽَىن ایه وٺ٘ ٽمبٽبن ثٍ ٭ُيٌ إَاییڄ، سَٽیٍ ي دبٽٖشبن ځٌاٙشٍ ٙي . ډڂَ ىٍ ایه اياهَ، ثب‬
‫سًػٍ ثٍ وِىیپی إشَاسیْیټ دبٽٖشبن ثٍ ؿیه، ا٭َاة ي ایَان، ي وِىیپی سَٽیٍ ثٍ ػبډٮٍ اٍيدبیی ي اٵِای٘ ياثٖشڂی‬
‫ایه ٽًٍٚ ثٍ ٍيٕیٍ، وٺ٘ ایه ىي ٽًٍٚ ٽمَوڀ ٙيٌ ي سىُب إَاییڄ إز ٽٍ ډبويٌ إز ٽٍ ي٩یٶٍ آ ن كٶ٨ ٍّیڈ‬
‫َبی ډًػًى ي ػچًځیَی اُ ٍاىیپبڅیِڇ إالډی إز . ىٍ ډٺبثڄ، ٽًٍَٚبی ډوبڅٴ إَاییڄ ثَای ډجبٌٍُ ثب آن ٽًٍٚ‬
                                                                              ‫اُ ؿىي اََڇ ٵٚبٍ ٽبٍ ډی ځیَوي:‬
                                                                                          ‫- سلَیڈ وٶشی‬
                                                    ‫- سُيیي و٪بډی ثب اٵِای٘ ثوٚیين ثٍ سًان ٍُډی هًى‬
                                                      ‫- كمبیز اُ ډجبٍُار ډَىڇ ٵچٖ٦یه ىٍ ثَاثَ إَاییڄ‬
‫ثبیٖشٍ إز یبىآيٍ ځَىیي ٽٍ ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، یپی اُ ىالیڄ ٽٚیين، څًڅٍ ٍٕبوبیی وٶز «ثبٽً-‬
‫ػیُبن» ثٍ ٍٱڈ اٹشٞبىی وجًىن آن، ویبَُبی ٙيیي اوَّیشیټ إَاییڄ ثًىٌ إز . سبٌُ ٍيٕیٍ ي سَٽیٍ ډًاٵٺز ومًىٌ‬
                                                                        ‫اوي، ځبُ ٍيٕیٍ ٍا ثَای إَاییڄ ثَٕبوىي.‬

                                                                     ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ:‬



                                                     ‫23‬
‫ٍياث٤ اډَیپب ثبٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ؿىيان ٍيٙه ویٖز . اُثیپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن دبیڂبٌ َبی و٪بډی څؼٖشیپی‬
‫اډَیپب ٍا ىٍ َُٕډیه هًى ثٖشىي ي ٵ٢بی هًى ٍا ثٍ ٍيی ًَادیمبَبی اډَیپبیی ډٖييى ا٭الڇ وڈ ى . اُثیپٖشبن ىٍ‬
               ‫يىن‬
‫ایه اياهَ ثَای ووٖشیه ثبٍ دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی دیٚیه، ووٖشیه ٍُډبی٘ (ډبوًٍ) ډٚشَٻ هًی٘ ٍا ثب ٍيٕیٍ ثٍ‬
                                                                                                  ‫ٍاٌ اوياهز.‬


‫ایه ځًوٍ، اډَیپب سىُب یټ ٽَیييٍ ىاٍى ٽٍ اُ ٍاٌ سَٽیٍ، آًٍثبیؼبن، ٹِاٹٖشبن ي سبػیپٖشبن ثٍ اٵٲبوٖشبن ٍٓ ٍٕبوی‬
 ‫ډی ومبیي . ََځبٌ، ثٍ ََ ىڅیچی یپی اُ ایه ٽًٍَٚب ٍٵشبٍ َمبوىي ة ا اُثیپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن ٍا دی٘ ثڂیَوي، ىٍ‬
 ‫اٵٲبوٖشبن ثب ي١٬ ثٖیبٍ ىًٙاٍی ٍيثَي هًاَي ځَىیي . ثيسَیه اي١ب٫ آن هًاَي ثًى ٽٍ ََځبٌ ىٍ ؿىیه اي١ب٭ی‬
‫دبٽٖشبن ویِ ٹچمَي هًى ٍا ثٍ ٍيی اډَیپب ثجىيى- اڅجشٍ، ؿىیه ؿیِی ٽمشَ ډلشمڄ ثٍ و٪َ ډی ٍٕي . اُ ایه ٍي، ثَ‬
                    ‫اډَیپب ي اٵٲبوٖشبن إز سب ٍياث٤ هًى ٍا ثب آًٍثبیؼبن ي سبػیپٖشبن ىٍ ثبالسَیه سَاُ وڂُياٍوي.‬


                                                                                              ‫اډَیپب، إَاییڄ:‬
‫إَاییڄ ٽًٍٚی إز سبٌُ سٚپیڄ ٽٍ دٔ اُ ػىڀ ػُبوی ىيڇ ٽٍ ىٍ 8491 ثٍ ډیبن آډي. َيٳ اُ ثٍ ډیبن آيٍىن‬
‫ایه ٽًٍٚ، ایؼبى دبیڂبٌ ي سوشٍ هیِی ثًى ثَای ٱَة ىٍ ٽىشَڃ ثَ ډىبث٬ وٶشی هبيٍډیبوٍ ي َٕ دب وڂُياٙشه ٍّیڈ َبی‬
                                                          ‫ياثٖشٍ ثٍ ٱَة ي ػچًځیَی اُ ٍهىٍ ٽًٍَٚبی ډشوبٝڈ.‬

  ‫٥َف ایؼبى إَاییڄ ثب ا٭الډیٍ ثبڅٶًٍ- يُیَ هبٍػٍ اوڂچیٔ دٔ اُ دبیبن ػىڀ ػُبوی ىيڇ ډجىی ثَ ایه ٽٍ یًُىان‬
‫ثبیي ٝبكت ىيڅز ًٙوي، ي ثَای ایه ٽبٍ ثبیي ىٍ َُٕډیه ٵچٖ٦ی ن ُډیه ثوَوي، ٍیوشٍ ٙي . ایه ځًوٍ، َٕډبیٍ‬
‫َىڂٶشی ىٍ ىٕشَٓ یًُىاوی ځٌاٙشٍ ٙي ٽٍ هًاَبن ثبُځٚز ثٍ َُٕډیه ٵچٖ٦یه ثًىوي . ىٍ ٍإشبی دیبىٌ ومًىن ایه‬
   ‫٥َف، ىٍ آٱبُ، َٙٽز َبی سؼبٍی یًُىی ثٍ ٵچٖ٦یه َٕاُیَ ځَىیيوي ي ٕذٔ ثٍ آَٖشڂی ثب إشوياڇ ٽبٍځَ ي‬
‫ډُىيٓ ي ىاٽشَ ي ٽبٍ ډىي یًُىی اُ َٕإَ ػُبن، ثَای هًى ػبی دبیی ىٍ َُٕډیه ٵچٖ٦یه ثبُ ومًىوي . ٕذٔ ثب‬
    ‫یټ ثَوبډٍ اُ دی٘ ٥َاكی ٙيٌ، یًٍٗ ُٕمڂیىی ٍا ثَ ََُٙب ي ٍيٕشبَبی ثی ىٵب٫ ٵچٖ٦یىی آٱبُ ومًىٌ ي ثب ثٍ‬
‫آس٘ ٽٚیين هبوٍ َب ي ٽٚشِاٍَب ي ٽٚشه ي ُهمی ومًىن ي ثٖشه ىٌ َب َِاٍ وٶَ اُ ثبٙه ىځبن آن، ٵچٖ٦یىیبن ٍا اُ‬
‫. اُ آن ٍيُځبٍ سب‬   ‫َُٕډیه َبی آثبیی ٙبن ٍاويوي ي ٙبڅًىٌ یټ ىيڅز یًُىی ٍا ثَ ىي دبیٍ سجبٍ ي ډٌَت ٍیوشىي‬
     ‫ٽىًن، سَاّىی آياٍځبن ٵچٖ٦یه ي وجَى ٍَبیی ثو٘ ډَىڇ آن ثَای ثٍ ىٕز آيٍىن آُاىی ي ىيڅز اىاډٍ ىاٍى.‬


‫ىٍ ىيٍان ػىڀ َٕى، كٶ٨ إَاییڄ ىٍ هبيٍډیبوٍ- اُ ايڅًیز َبی اډَیپب ي اٍيدب ثًى ٽٍ ډىبٵ٬ آن َب ٍا ډی سًان ثٍ‬
                                                                                      ‫ځًوٍ ُیَ ٍىٌ ثىيی ٽَى:‬
                                                                          ‫1 -كمبیز اُ كپًډز إَاییڄ‬
                                                                       ‫2 -ٽىشَڃ ثَ ػَیبن وٶز هبيٍډیبوٍ‬
                                                ‫3 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ ایيئًڅًّی ٽمًویٖڈ ي وٶًً ًٍٙيی.‬

                                                     ‫33‬
‫4 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة‬
                ‫5 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ سىيٍيی ي ویبىځَایی إالډی ا٭ڈ اُ ػىج٘ اهًان اڅمٖچمیه ي يَبثیز‬
                                                                 ‫ة‬
                                              ‫6 -كٶب٩ز اُ ٍّیڈ َبی ًَاىاٍ ٱَة ىٍ ٽًٍَٚبی ٭َثی‬

‫ٽمټ َبی اډَیپب ثٍ إَاییڄ ىٍ 5591 اٵِای٘ ډی یبثي. ىٍ ٕبڃ َبی ىٍَ ٙٞز، اډَیپب ػىڀ اٵِاٍَبی ثٖیبٍی‬
   ‫اُ ػمچٍ ًَادیمبَبی ٵبوشًڇ ثٍ ىٕشَٓ إَاییڄ ډی ځٌاٍى . ىٍ ن ٕبڃ َب ٽٍ ايع دبځیَی وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة ثٍ‬
                                           ‫ای‬
  ‫ٍَجَی ػمبڃ وبَٝ ي دبځیَی اكِاة وبٕیًوبڅیٖیشی ثٮظی ىٍ ٭َاٷ ي ًٍٕیٍ ي ویِ اٙب٭ٍ اويیٍٚ َبی ډبٍٽٖیٖشی ىٍ‬
‫ډیبن ٵچٖ٦یىی َب ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيى، ػىڀ َبی هًویىی ډیبن ا٭َاة ي إَاییڄ ٍم ډی ىَي ٽٍ ثٍ دیَيُی إَاییڄ ډی‬
‫اوؼبډي. ىٍ ػىڀ ٙ٘ ٍيٌُ 8691 ا٭َاة ي إَاییڄ، ٽمټ اډَیپب ثٍ إَاییڄ ىٌ ثَاثَ اٵِایٚی ډی یبثي . ٕذٔ سب‬
‫ٕبڃ 3002 ثٍ ثی٘ اُ 071 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ٍٕي. ٽمټ َبی ثال٭ًٟ ٕبالوٍ اډَیپب ثٍ إَاییڄ، ٍيی َڈ ٍٵشٍ ثٍ 3‬
                         ‫ډیچیبٍى ىاڅَ َٕ ډی ُوي ي ایه ثٍ ٱیَ اُ ٽمټ َبی ىيڅز َبی اٍيدبیی ثٍ إَاییڄ إز.‬

                                         ‫ىالیچی ٽٍ ٽىًن اډَیپب ثَای كمبیز اُ إَاییڄ ىاٍى، ٹَاٍ ُیَ إز:‬
                                                       ‫1 -كمبیز اُ یڂبوٍ ىډپَإی څیجَاڃ ىٍ هبيٍډیبوٍ‬
                                 ‫2 -اٍُٗ إشَاسیْیټ يیٌْ ایه ٽًٍٚ ثَای اډَیپب ي ىٍ ٽڄ ػُبن ٱَة‬
                                                                    ‫3 -ٽىشَڃ ثَ ػَیبن وٶز هبيٍډیبوٍ‬
                                                                ‫4 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة‬
                ‫5 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ سىيٍيی ي ثىیبىځَایی إالډی ا٭ڈ اُ ػىج٘ اهًان اڅمٖچمیه ي يَبثیز‬
                                              ‫6 -كٶب٩ز اُ ٍّیڈ َبی ًَاىاٍ ٱَة ىٍ ٽًٍَٚبی ٭َثی‬
                         ‫7 -ػچًځیَی اُ ٍهىٍ ٽًٍَٚبیی ؿًن ؿیه، ػبدبن، ٍيٕیٍ، َىي ي ایَان ىٍ ډى٦ٺٍ‬

‫9891 یب 1991 اٍُٗ إشَاسیْیټ‬            ‫ثب ایه َمٍ، ثٖیبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثَ آن اوي ٽٍ دٔ اُ دبیبن ػىڀ َٕى‬
                                            ‫إَاییڄ دبییه آډي. ػبن ډیَ ٙبیمَ اُ یًوًٍٕشی ٙیڂبځً ډی ځًیي:‬
                                                             ‫- إَاییڄ وشًاوٖز ىٍ ػىڀ دىُبوی ٽبٍی ٽىي.‬
‫- إَاییڄ وشًاوٖز اُ ٕٺً٣ ٍّیڈ ٙبٌ ىٍ ایَان ػچًځیَی ٽىي . اُ ایه ٍي، اډَیپب ىٍ اٍُیبثی اَمیز إَاییڄ ىؿبٍ‬
                                                                                      ‫اٙشجبٌ ځَىیيٌ إز.‬
      ‫- إَاییڄ یټ ىډپَإی ٍإشیه ویٖز. ُیَا سٮَیٴ دٌیَا اُ ىډپَإی ىٍ ثَ ىاٍويٌ ٍٕ ٕبُياٌٍ كشمی إز:‬
                                                              ‫1 -كپًډز ډَىڇ اُ ًٕی ډَىڇ ثَ ډَىڇ‬
                                                ‫2 -اكشَاڇ ثٍ آُاىی ثیبن، آُاىی ډٌَت ي ٕبیَ آُاىی َب‬
                                                         ‫3 -اكشَاڇ ثٍ كٺًٷ ثَٚ ي كٺًٷ إبٕی اوٖبوی‬
   ‫ىٍ إَاییڄ، ىي ٭ىَٞ آن يػًى وياٍى . ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ إَاییڄ ثب ٽٚیين ىیًاٍ اډىیشی ثب دُىبی ىي ډشَ ي‬
‫ثچىيی ٙ٘ ډشَ- ىیًاٍ ػيإبُی اٵَاى یټ ډچز ٍا ثَدب ىاٙشٍ إز. ؿىي ډیچیًن ٭َة ٵچٖ٦یىی ػِي إَاییڄ ٙمَىٌ‬

                                                  ‫43‬
‫ډی ًٙوي. ثب ایه َڈ، َیؾ َُٙيوي إَاییچی كٸ اُىياع ثب ٵچٖ٦یىی َب ٍا وياٍى . ََځبٌ یټ إَاییچی ثب یټ ٵچٖ٦یىی‬
                                    ‫اُىياع ومبیي، ثبیي هبٻ إَاییڄ ٍا سَٻ ځًیي. ایه َب ډٲبیَ كٺًٷ ثَٚ اوي.‬

‫ىٍ ایه ػب، ثٍ ٍیٍٚ َبی كمبیز اډَیپب ي ىٍ ٽڄ ٱَة اُ إَاییڄ ډی دَىاُیڈ ي ىٍ ځبڇ ووٖز، ثٍ وٺٚی ٽٍ ػًاډ٬‬
‫یًُى ىٍ دُىٍ ٕیبٕز اډَیپب ىاٍوي . ٵٮبڅیز َبی ٕیبٕی یًُىان ىٍ اډَیپب ثی٘ اُ َمٍ اٹًاڇ ىیڂَ إز . ىٍٝيی‬
‫ٍای ىَىيځبن یًُى ىٍ اوشوبثبر اډَیپب 08-58 ىٍٝي إز . ىٍ اډَیپب ثی٘ اُ 00005 ځَيٌ الثی 21يػًى ىاٍى‬
‫ٽٍ ثیٚشَ آن ٍا یًُىان سٚپیڄ ډی ىَىي. یپی اُ ایه ځَيٌ َب «ای دبٻ» إز ٽٍ ثی٘ اُ 0005 ځَيٌ یًُىی ٍا ىٍ‬
‫هًى ځىؼبویيٌ إز ٽٍ 00006 ٭٢ً ىاٍى. ٽىڂٌَ ىٍ ٕیبٕز هبٍػی وٺ٘ إبٕی ٍا ثبُی ډی ٽىي . ىٍ ٽىڂٌَ،‬
‫. ثَای ډظبڃ، دبيڃ‬   ‫ََځبٌ ٽٖی ډوبڅٴ إَاییڄ ٕوه ثڂًیي، ثٖیبٍ اډپبن ىاٍى ٽٍ ٽَٕی هًى ٍا اُ ىٕز ثيَي‬
‫ٌٍ یًُىان‬    ‫ٵىيی، ٽٍ ثبٍی اُ یبَٕ ٭َٵبر دٚشیجبوی ومًىٌ ثًى، اُ ًٕی ای دبٻ ُىٌ ٙي ي دٖبن َب ٽشبثی ٍا ىٍ ثب‬
‫وًٙز. ا٭٢بی ځَيٌ ای دبٻ ثَای ٽىڂَٓ ډه َب ًٌٍٙ َبی ثٖیبٍی ډی ىَىي ي دیًٕشٍ ٵٚبٍ ډی آيٍوي. ای دبٻ‬
 ‫ثب كپًډز إَاییڄ ثٍ يیٌْ ثب كِة ٍإشڂَای څیپًڃ، دیًويَبی وِىیپی ىاٍى . سبطیَ الثی َبی یًُىی ثٍ يیٌْ ىٍ‬
  ‫ُډیىٍ ٽمټ َبی اٹشٞبىی ثٍ ٽًٍَٚبی هبٍػی ثٖیبٍ ا ٕز. ای دبٻ سًاوٖشٍ إز ََآ ثٖیبٍی ٍا ىٍ ٽىڂٌَ‬
                                                                                                                  ‫ثیبٵَیىي.‬


‫ىٍ اډَیپب، ومبیىيځبن ٽىڂٌَ َمٍ ٕبڅٍ اوشوبة ډی ًٙوي . ىٍ ٽىڂٌَ، یًُىان ؿُڄ ٽَٕی ىاٍوي . ځٌٙشٍ اُ ایه،‬
 ‫ډٖیلیبن یًُىځَا ویِ وٺ٘ ٭ميٌ ىاٍوي . الثی ىیڂَ- «ٽىٶَاؤ» إز ډٚشمڄ ثَ 0005 سه اُ ٍَجَان یًُىی‬
‫ٽبیی ٽٍ ٍياث٤ وِىیپی ثب يڅٶًيیؾ، ىیټ ؿیىی ي ... ىاٍوي. ځَيٌ ىیڂَ ٱیَ یًُىی- «ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً » (ویً‬
                                                                                                  ‫اډَی‬
  ‫ٽىَٖياسیٖز َب ) ٽٍ اُ ثی٘ اُ ٕی ٕبڃ ثٍ ایه ًٕ ٵٮبڅیز ىاٍوي، ځَيَی اوي ایيٌ آڅیٖز ٽٍ ىٍ ٕیبٕز ثیٚشَ اُ‬
‫ٍيٗ َبی ٕوز اٵِاٍی ثٌَُ ډی ځیَوي . ىٍ اډَیپب، َٕډبیٍ ىاٍان ثٍِٿ َمٍ یًُى اوي . 04 ىٍٝي ٍٕبوٍ َبی‬
 ‫اډَیپبیی ُیَ سبطَ ٍيدیټ ډبٍڅټ - اُ یًُىان إٓشَاڅیبیی سجبٍ إز . ډؼچٍ «سبیڈ» اُ ډؼچٍ َبیی إز ٽٍ ٍيدیټ‬
                                                                                                         ‫ډبڅټ آن إز.‬

 ‫دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى، ایه إز ٽٍ ؿَا ډٖیلیبن ثىیبىځَا اُ إَاییڄ كمبیز ډی ٽىىي؟ ىٍ دبٕن ثبیي ځٶز‬
‫ٽٍ یپی اُ ٭چڄ اٝچی- آییىی ي ثبيٍی إز . ا٭شٺبى ثٍ ٍٕشبهیِ ډٖیق ىٍ ٽشبة ډٺيٓ «٭َٞ ٹيیڈ »- آٍډبن آییه‬
  ‫ډٖیلیز إز . ى٭ًر یًُىان ثٍ ډٖلیز اُ آٍډبن َبی ثىیبىځَایبن ډٖیلی إز سب ثشًاوىي آوبن ٍا ثٍ آییه ډٖیق‬
                                   ‫ى٭ًر ومبیىي. ٍٕیين ثٍ ثیز اڅمٺيٓ آٍډبن ثٍِٿ ثىیبىځَایبن ډٖیقی إز.‬

 ‫: ٽمًویٖڈ، ویً څیجَاڅیٖڈ ي‬    ‫ىڅیڄ ىیڂَ، ٕیبٕی إز . ىٍ ُډبن ػىڀ َٕى، ػىڀ ٹيٍر ډیبن ٍٕ ډپشت ثًى‬
‫ثىیبىځَایی إالډی. ىٍ َىڂبڇ څٚپَٽٚی ًٍٙيی دیٚیه ثٍ اٵٲبوٖشبن، ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً سًاوٖشىي ویً څیجَاڅیٖڈ ٍا ډشُڈ‬


                                            ‫21 - الثی اُ ىَچیِ دبٍڅمبن ځَٵشٍ ٙيٌ إز، ثٍ ډٮىبی ځَيٌ َبی ٵٚبٍ، ځَيٌ َبی وٶًً‬

                                                      ‫53‬
‫ثٍ ٕبُٙپبٍی ثب ٽمًویٖڈ ومًىٌ ي ثىیبىځَایی إالڇ ی ٍا ىٍ ثَاثَ ٽمًویٖڈ ثَ اوڂیِوي ي وجَى ثی اډبوی ٍا سب ٙپٖز‬
                                                                           ‫آن ي ٵَيدبٙی ًٍٙيی دی٘ ثجَوي.‬


 ‫ػبڅت ایه إز ٽٍ ویًٽىَٖياسیٖز َب ىٍ ػجٍُ ػُبوی ١ي ًٍٙيی سًاوٖشىي ؿیه، ثىیبىځَایی إالډی، يَبثیٖڈ ي‬
‫«ٙیٮیٖڈ» ٍا ثٍ ځًوٍ ډٞىً٭ی ثب هًى َمًٖ ي َمىًا ثٖبُوي ٽٍ ًٍٙيی َب ي ىيڅز كِة ىډپَاسیټ هچٸ ایه اسلبى‬
  ‫ٍا «اسلبى وبډٺيٓ » ډی هًاويوي . ٍيٙه إز یپی اُ ىالیڄ ىٍځیَ ٕبهشه ًٍٙيی َب ىٍ ػىڀ اٵٲبوٖشبن ایه ثًى‬
 ‫ٽٍ ثَای يٹبیٍ ػِیٌَ ومبی وٶز هیِ ٭َة ثبیي َمٍ ٭ىبَٝ وبثبة ي سىيٍي ٭َة، ا٭ڈ اُ اهًان اڅمٖچمیه ي يَبثیًن‬
‫ىٍ یټ ػىڀ ډَٞيٳ ٽىىي ٌ ٵَ٭ی ثیَين اُ ػِیٌَ ومب ډٚٲًڃ ٕبهشٍ ډی ٙيوي .ایه كٺیٺز َىڂبډی ٍيٙه ٙي ٽٍ‬
‫ىٍ 2891 یًٍی اويٍيدًٳ- ٍَجَ ًٍٙيی كب١َ ځَىیي ٕذبَیبن ًٍٙيی ٍا اُ اٵٲبوٖشبن ٵَا هًاوي ي ىٍ ُډیىٍ ٍيی‬
‫ٽبٍ آيٍىن یټ ىيڅز ٵَاځیَ ثب ٱَة ياٍى ځٶشڂً ځَىى. ډڂَ اډَیپبیی َب وٍ سىُب ډًاٵٺز ٍىوي، ثڄ ډیِان ٽمټ‬
                 ‫وټ‬
 ‫َب ثٍ ٍَجَان ډؼبَيان ٍا ثبال ثَىوي . وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ ایه ٽبٍ ٽبډال ثب ډً١٬ دبٽٖشبن ٽٍ اُ ػىڀ اٵٲبوٖشبن ًٕى‬
‫ٵَايوی ډی ثَى، َمبَىڂی ىاٙز . ایه ځًوٍ، وِىیټ ثٍ ٍٕ ىٍَ ثلَان ػِیٌَ ومبی وٶز هیِ ٭َة ثٍ یټ َُٕډیه‬
‫ىيٍ اٵشبىٌ ٽًَٖشبوی ٵَاٵڂىی ٙي ي سىيٍيان ٭َة ثٍ ػبی ىٍځیَ ٙين ثب إَاییڄ ي ثَ اوياُی ىيڅز َبی هًى ٙبن،‬
                                                                ‫ىٍځیَ ػىڀ ثب «ٽمًویٖڈ» ىٍ اٵٲبوٖشبن ٙيوي.‬


 ‫دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ي ٍهز ثَثٖشه ایيئًڅًّی ٽمًویٖڈ اُ دُىٍ ٽٚبٽ٘ َبی ایيئًڅًّیټ ػُبوی، ىٍځیَی‬
‫ډیبن ىي ډپشت : ویًٽىَٖياسیٖڈ ي ثىیبىځَایی إالډی ثب ٙير آٱبُ ځَىیي . ثبیٖشٍ یبىآيٍی إز ٽٍ ػبی ىثٖشبن‬
  ‫ډبٍٽٖیٖشی ٍا ىٍ ایه ٭ٍَٝ- ًٕٕیبڃ ىډپَإی ځَٵشٍ إز ٽٍ ثی آن ٽٍ ثب ایه ىي ایيیًڅًّی ثٍ ځًوٍ ډٖشٺیڈ‬
‫ىٍځیَ ًٙى، ثٍ دًیبیی َبی ٕیبٕی اىاډٍ ډی ىَي .ځَای٘ ٍيُ اٵِين ؿذی َبی دیٚیه ثٍ ًٕٕیبڃ ىډپَإی، ځَای٘‬
‫وًیىی إز ٽٍ ٙبیي آیىيٌ ٕیبٕی ػُبن ٍا َٕ اُ وً ٍٹڈ ثِوي . ثٍ دیَيُی ٍٕیين ویَيَبی ؿخ ىاٍای ځَای٘ َبی‬
                                                                 ‫ًٕٕیبڃ ىډپَإی ىٍ اٍيدب، ديیيٌ وًی إز.‬


  ‫وئًٽىَٖياسیٖڈ ٽٍ ثىیبىځٌاٍ آن اٙشَايٓ- ٵیچًٖٳ آڅمبوی إز، ثَ دبیٍ إب٥یَ یًوبوی ثىب ٙيٌ إز ٽٍ وٍ سىُب‬
‫ٍٕبڅز هًى ډی دىي اٍى هًى ٍا وؼبر ىَي، ثڄ ػُبن ٍا ویِ ي آٍډبوَُٚ اهالٹی ٍا ثٖبُى ي هًیٚشه ىايٍی ي ٭٪مز‬
‫ٹيٍر ي سپىًڅًّی ٍا ثٍ ومبی٘ ثڂٌاٍى . اُ َمیه ٍي، إ٦ًٌٍ «ډچز ثی و٪یَ اډَیپب » ٍا ثٍ ػبی «ډچز ثَسَ آڅمبن »‬
‫دَىاهشىي ٽٍ ٽىًن ایيیًڅًّی ډٖچ٤ ثَ ىيڅز اډَیپب إز ٽٍ ٝييٍ ىډپَإی ةٽًٍَٚبی ىیڂَ ػُبن ثب ٽبٍثَى‬
                           ‫ٌ‬
                                                              ‫ٍيٗ َبی ٕوز اثِاٍی اُ ٍاَپبٍَبی آن إز.‬
  ‫ىٍ آٱبُ، ویًٽىَٖياسیٖز َب ثَ آن ثًىوي ٽٍ ویً څیجَاڅیٖڈ ثىیبىَبی اػشمب٭ی ػبډٮٍ ٍا ٵَي ډی دبٙبوي ي ؿًن ډلًٍ‬
‫ىٌ ًٙى ي ډمپه إز‬
                ‫آن اوٖبوڂَایی إز، ثب٭ض آن ډی ځَىى ٽٍ ػبډٮٍ ىٍ ثَاثَ هًىهًاَی َبی ٵَىځَایی دًٕی‬
  ‫«اوٖبن ٥َاُ وًیه » إز، ٙپٖز ثوًٍى . اُ ایه ٍي، ثٍ ډجبٌٍُ ىٍ ثَاثَ‬    ‫ىٍ ثَاثَ ٽمًویٖڈ ٽٍ ٙٮبٍ آن ٕبهشه‬
   ‫ویًڅیجَاڅیٖڈ آٱبُ ومًىوي . ىٍ آن َىڂبڇ، َىَی ٽیٖىؼَ – يُیَ اډًٍ هبٍػٍ يٹز اډَیپب ىٍ دی دٌیَٗ اٝڄ‬

                                                    ‫63‬
‫َمِیٖز ډٖبڅمز آډیِ ثب ًٍٙيی َب ثًى ي ًَاىاٍ اډ٢بی ٕبڅز-1 ي ٕبڅز-2. ویًٽىَٖياسیٖز َب ثب ډشُڈ ٕبهشه‬
      ‫ویًڅیجَاڅیٖز َب ثٍ ٕبُٙپبٍی ثب ٽمًویٖڈ، ٙٮبٍ ػىڀ ىٍ ثَاثَ ٽمًویٖڈ ٍا َٕ ىاىٌ ي ثب ًَاىاٍی اُ ډٚبٍٽز‬
    ‫ثىیبىځَایبن ډٌَجی یًُىی ي ډٖیلی ىٍ ٕیبٕز، ثَهالٳ ویًڅیجَاڅیٖز َب ٽٍ ډوبڅٴ ََځًوٍ ډياهچٍ ډٌَت ىٍ‬
‫وبډِى ډًٍى و٪َ‬    ‫ٕیبٕز ثًىوي، سًاوٖشىي ثب ٽٚبویين ثىیبىځَایبن ډٖیلی ثٍ دبی ٝىييٷ َبی ٍای، ٍيوبڅي ٍیڂبن-‬
                                         ‫هًى ٍا ىٍ اوشوبثبر آٱبُ ىٍَ َٚشبى ثٍ ٍیبٕز ػمًٍُی اډَیپب ثَٕبوىي.‬


‫اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ، َمبن ځًوٍ ٽٍ ثَای ډبٍٽٔ دبیبن سبٍین- دیَيُی ٽمًویٖڈ ثًى، ثَای ٵًٽً یبډب، دبیبن سبٍین –‬
‫دیَيُی ویًڅیجَاڅیٖڈ ي دبیبن «اډذَاسًٍی َٙاٍر »- ٽمًویٖڈ، ثَای ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً- ثَدبیی «و٪ڈ وًیه ػُبوی » یب‬
‫«ثَ ٹَاٍی كپًډز ػُبوی ثٍ ٍَجَی ایبالر ډشليٌ »، دبیبن ډبٍٽٖیٖڈ، دبیبن ویًڅیجَاڅیٖڈ، دبیبن ًٕٕیبڃ ىډپَإی ي‬
‫«اسًدیب»‬   ‫دبیبن ثىیبىځَایی إالډی إز . یبٍی اُ آځبَبن، اُ ایه ٽٍ ٙبڅًىٌ ایيیًڅًّیټ و٪بڇ اډَیپب ٍا وً٭ی‬
                                                                        ‫ثٔ‬
‫(آٍډبن هیبڃ دَىاُاوٍ) سٚپیڄ ډی ىَي، ثٖیبٍ وڂَان َٖشىي ي اُ ٍَجَان وًډلبٵ٪ٍ ٽبٍ ایه ٽًٍٚ ثٍ ٕوشی اوشٺبى ډی‬
 ‫ٽىىي. ىٍ ایه اياهَ ډیوبییڄ ځَثبؿٴ- آهَیه ٍَجَ ًٍٙيی ویِ ثٍ ایه ٽبٍُاٍ دیًٕز ي ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً ٍا ثٍ ثبى‬
                                                                                       ‫سىيسَیه اوشٺبىَب ځَٵز.‬


‫َٕياسیٖڈ ثَ ثىیبى ٍيیب، ثُبوٍ ػًیی ي إ٦ًٌٍ ٕبُی إشًاٍ إز . ثب ثٌَُ ځیَی اثِاٍی اُ ىډپَإی ي‬
                                                                                             ‫ٵچٖٶٍ ویًٽه‬
 ‫ٝييٍ آن ثب ٙیًٌ َبی ٕوز اثِاٍی . ثٖیبٍی اُ ډىشٺيان ثَ ایه ثبيٍ ٙيٌ اوي دٔ اُ ٍيی ٽبٍ آډين ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان‬
‫وً ىٍ اډَیپب، ثب اثِاٍی ٙين ىډپَإی، ىیڂَ اٍُٗ َبی ىډپَاسیټ ىٍ ػُبن ىٍ كبڃ ٍوڀ ثبهشه إز . اٍُٗ‬
‫َبی څیجَاڅِڇ ویِ ٕٺً٣ ومًىٌ ي ا٭شجبٍ ىډپَإی اُ ىٕز ٍٵشٍ إز . ٍيٙه إز ىډپَإی اٍُٗ ػُبوی ىاٍى ي‬
‫ویبُ ثَٚیز إز. اُ ایه ٍي، ثبُی ثب ىډپَإی ثٖیبٍ ه٦َوبٻ إز. ىډپَإی ثبیي اُ ثٖشَ ٵََىڂی ي اػشمب٭ی آن‬
  ‫ثَهیِى. ایه ډىشٺيان، ؿىیه وشیؼٍ ځیَی ډی ومبیىي ٽٍ ىډپَإی ىٍ ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕڇ ىٍ إٓشبوٍ ٙپٖز إز.‬


            ‫ثٍ ََ ٍي، ثٍ دىياٍ ثَهی اُ هجَځبن، ٕیبٕز اٵٲبوٖشبن ىٍ ٹجبڃ إَاییڄ ٍا ډی سًان ؿىیه وشیؼٍ ځیَ ومًى:‬
‫اٵٲبوٖشبن إَاییڄ ٍا ثٍ ٍٕمیز ومی ٙىبٕي. ډڂَ ََځبٌ هًى ٵچٖ٦یىی َب آن ٍا ثٍ ٍٕمیز ثٚىبٕىي ي ىٍ دی آن ىیڂَ‬
‫ٽًٍَٚبی ٭َثی ویِ ثٍ ؿىیه ٽبٍی ىٕز یبُوي، ډبوٮی ثَای ثٍ ٍٕمیز ٙىبهشه آن ٽًٍٚ اُ ًٕی اٵٲبوٖشبن ویِ ىیيٌ‬
                                                                                                   ‫ووًاَي ٙي.‬
                                                                              ‫آیىيٌ ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب اډَیپب:‬
 ‫ثَهی اُ دْيَٚڂَان ثَ آن اوي ٽٍ َىڂبډی ٽٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثٍ اٵٲبؤ سبن آډيوي، ػبډٮٍ ػُبوی ىٍ‬
‫ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن اُ َمبن آٱبُ ٝبىٹبوٍ ثَهًٍى وىمًى . ٍيٓ َب، ؿیىی َب ي ایَاوی َب ډی ىاوٖشىي ٽٍ «آن َب » ثٍ دبی‬
‫هًى ثٍ ًٕی ىاډڂبٌ اٵٲبوٖشبن ډی آیىي . اُ ایه ٍي كشب ٽمټ َڈ ٽَىوي ي هبډًٗ وٖٚشىي . اډَیپب ي اٍيدب ثب كَٛ‬
‫ي ٥م٬، ىٍ دی ًٕء سٶبىٌ اُ ُډیىٍ ثٍ ىٕز آډيٌ ي ثٌَُ ځیَی اُ اٵٲبوٖشبن ثٍ ٭ىًان سوشٍ هیِ ثٍ ًٕی إٓیبی ډیبوٍ،‬
                                                                                        ‫آ‬
  ‫ډلبٌَٝ ایَان ي ي ؿیه ثًىوي . ََ ځبٌ ىٍ آٱبُ، اُ ٝياٹز ٽبٍ ځَٵشٍ ډی ٙي، ثبیي كشمب اٵٲبوٖشبن ثی ٥َٳ ا٭الڇ‬

                                                     ‫73‬
‫ډی ٙي . ډڂَ وٍ ٱَة ىٍ ایه ٽبٍ سمبیڄ وٚبن ىاى ي وٍ َٙٷ . ٱَة سٚىٍ اوَّی ي َْډًوی ثًى ي إز ي َٙٷ سٚىٍ‬
                    ‫اوشٺبڇ ي ىٍځیَ ٕبهشه كَیٴ ىٍ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی ىٍاُډير ي ىٍ یټ ٕوه ىٍ « ثبسالٷ».‬


‫ثٍ ََ ٍي، ٱَة ىٍ ډٖبڅٍ اُ ٍيٗ َب ٕوز اٵِاٍی ٽبٍ ځَٵز . ډڂَ، ىٍ َمبن آٱبُ، ډَسپت اٙشجبٌ ځَىیي . ىٍٕز‬
‫ډَسپت َمبن اٙشجبَی ٽٍ ًٍٙيی َب ىٍ ُډبن ثَّ وٴ ډَسپت ځَىیيٌ ثًىوي- ځٖیڄ ٹ٦ٮبر یب ياكيَبی ډلييى‬
 ‫ثٍ اٵٲبوٖشبن . ٍيٙه ثًى ٽٍ ایه ٕىؼ٘ ىٍٕز وجًى . آن َب آٙپبٍا ویَيی ٥بڅجبن ي ياٽى٘ ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ٍا ىٍ‬
‫ٹجبڃ ك٢ًٍ ىٍاُډير ویَيَبی هبٍػی، ىٕز ٽڈ ځَٵشٍ ثًىوي . ٱَة، ىٍ اٵٲبوٖشبن اُ َمبن آٱبُ ثب یټ ډٮبىڅٍ ٍٕ‬
  ‫(‪ -)X‬ډىبث٬ سمًیڄ سَيٍیِڇ إز ٽٍ ثیٚشَ سىيٍيان ٽًٍَٚبی‬         ‫ډؼًُڃ ٍيثَي ځَىیي ٽٍ ىٍ آن ډؼًُڃ ايڃ آن‬
                                                                                                  ‫ٌ‬
  ‫٭َثی هچیغ ٵبٍٓ اوي . سب ُډبوی ٽٍ ډىبث٬ سمًیڄ سَيٍیِڇ ٹ٦٬ وڂَىى، ډلبڃ إز ٽٍ ډجبٌٍُ ثب سَيٍیِڇ ثٍ دیَيُی‬
        ‫ثَٕي. ډؼًُڃ ىيڇ(‪ -) y‬سؼُیِ، آډًُٗ ي ځٖیڄ ىَٚز اٵڂىبن اُ هبٻ ٕشبن ثٍ هبٻ اٵٲبوٖشبن إز.‬
                                 ‫دبٻ‬


‫دبٽٖشبن ٽًٍٚی إز يٍٙپٖشٍ اُ ىیيځبٌ اٹشٞبىی ٽٍ وَم سًٍڇ ىٍ آن- 001 ىٍٝي إز . 54 ىٍٝي وٶًٓ‬
‫دبٽٖشبن ُیَ ه٤ ٵٺَ ُويځی ډی ٽىىي ي ثی٘ اُ ویمی اُ ثبٙىيځبن آن ثی ًٕاى اوي . اُ ایه ٍي، ډبىاډی ٽٍ ٕیڄ دًڃ‬
 ‫ثٍ دبٽٖشبن َٕاُیَ إز، وبډمپه إز ػچً سَيٍیِڇ ځَٵشٍ ًٙى . یٮىی ډبىاډی ٽٍ ایه ډؼًُڃ كڄ وڂَىى، ډلبڃ‬
‫إز ډٖبڅٍ كڄ ځَىى . یٮىی سب َِٕ ؿٚمٍ ثىي وًٚى، ثىي ٽَىن دبییه آن وبډمپه إز . ډشبٕٶبوٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه‬
‫اڅمچچی ىٍ اٵٲبوٖشبن َٕځَڇ كڄ ډؼًُڃ ًٕڇ- (‪ )z‬ثب ٍيٗ َبی ٕوز اثِاٍی ډشِڅِڃ ي وبډٞٞڈ ي څَُان اوي. آن َڈ‬
‫ىٍ كبڅی ٽٍ ثب ياكيَبی ډلييى ياٍى ٽبٍُاٍ ځَىیيٌ اوي . ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ، سًػٍ ػيی‬
‫یی ثٍ سؼُیِ ي آٍای٘ اٍس٘ اٵٲبوٖشبن وىمًىٌ اوي. اٍسٚی ٽٍ ىٍ وجَى ثب ویَيَبی سَيٍیِڇ ثیه اڅمچچی، ثب ىٕز هبڅی ثٍ‬
                                                                                              ‫ډیيان ٍٵشٍ إز.‬


‫ثَای كڄ ډٖبڅٍ، ثَهی ثَ آن اوي ٽٍ ثبیٖشٍ إز اډَیپب ي اٍيدب ثبیي ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍ ثیبيٍوي سب آن ٽًٍٚ ٍا ياىاٍ ثٍ‬
   ‫ػچًځیَی اُ ځٖیڄ ىَٚز اٵڂىبن ثٍ اٵٲبوٖشبن ٕبُوي . ډڂَ اډپبوبر اډَیپب ي ثٍ يیٌْ اٍيدب ىٍ ٵٚبٍ آيٍىن ثَ‬
‫دبٽٖشبن ډلييى إز . ُیَا ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍ ثیبيٍوي، دبٽٖشبن ثیٚشَ ثٍ ًٕی ؿیه، ایَان ي ٍيٕیٍ ي‬
 ‫ویِ ٽًٍَٚبی ٭َثی ډشمبیڄ هًاَي ځَىیي . اُ ًٕی ىیڂَ، ثٍ َمیه دیمبوٍ وٺ٘ ویَيَبی سىيٍي ىٍ دبٽٖشبن ثیٚشَ‬
                                                                                                   ‫هًاَي ٙي.‬
‫ىاٍى: اٵِای٘‬    ‫اډَیپب ىٍ ُډیىٍ ډىبٕجبر ثب اٵٲبوٖشبن ٍٕ ٍاٌ ىٍ دی٘ ٍي‬   ‫ثٍ ََ ٍي، ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ىٍ ثبال ځٶشیڈ،‬
    ‫ؿٚمڂیَ ك٢ًٍ و٪بډی ي اٹشٞبىی؛ سٶبَڈ ثب ٍيٕیٍ، ایَان ي ؿیه ي سبډیه إشبسًٓ ثی٦َٵی ایه ٽًٍٚ؛ ي یب ٽىبٍ‬
                                       ‫آډين ثب دبٽٖشبن. ٍيٙه إز ََ ٍٕ ٍاٌ ىًٙاٍی َب ي سجٮبر هًى ٍا ىاٍى.‬



                                                                                       ‫2- اٵٲبوٖشبن ي اٍيدب :‬

                                                     ‫83‬
‫اٍيدب، دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ي سلًالر ٕیبٕی ىٍ دٍ وٍ ػُبوی، دب ثٍ ډَكچٍ سبٌُ یی ځٌاٙز . ٵَيٍیِی ىیًاٍ‬
‫ثَڅیه ي اسلبى ىي آڅمبن، وٺ٦ٍ ٭٦ٶی ىٍ ایه ډَكچٍ ثًى . ىٍ ځٌٙشٍ، دٔ اُ دبیبن ػىڀ ػُبوی ىيڇ، اٍيدبی ثبهشَی‬
‫ٙبډڄ دیمبن اسالوشیټ ٙمبڅی یب وبسً ثٍ ٍَجَی اډَیپب ثًى . ثَ ٭پٔ، اٍيدبی هبيٍی ُیَ ٕی٦ٌَ ًٍٙيی دیٚیه ثًى .‬
   ‫دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی، ٽًٍَٚبی اٍيدبی هبيٍی یپی، دی ىیڂَی اُ ُیَ ٕبیٍ ًٍٙيی هبٍع ٙيوي ي اُ َٙ‬
‫ٍّیڈ َبی ٽمًویٖشی ٍَبیی یبٵشىي. ىٍ دُچًی ایه سلًالر، ٽًٍَٚبی اٍيدبی ثبهشَی ویِ اُ اډَیپب ٵبٝچٍ ځَٵشىي ي‬
                                   ‫ىٍ دی ىٕشیبثی ثٍ «إشٺالڃ» ىٍ دُىٍ َبی ٕیبٕی، اٹشٞبىی ي اډی ځَىیيوي .‬
                                               ‫و٨‬

                                                                       ‫ٽىًن ىٍ اٍيدب ىي ځَای٘ يػًى ىاٍى:‬
‫1 -ځَای٘ ٕىشی سَاؤ اسالوشیپی ٽٍ ىٍ ٍآ ایه ځَای٘ ډبوىي َمیٍٚ اوڂچٖشبن – ډشلي َمیٚڂی اډَیپب ٹَاٍ‬
                                                                                              ‫ىاٍى.‬
  ‫ی ؿًن ّاٻ ٙیَاٻ ي ىٍ ایه اياهَ‬
                               ‫ی‬         ‫2 -ځَای٘ دبن اٍيدبییٖشی ٽٍ ىٍ ٍآ آن ٵَاوٍٖ ي ىيځچیٖز َب‬
                                         ‫ًٕٕیبڃ ىډًٽَار َبی آڅمبن ؿًن ځََبٍى َٙيىٍ ٹَاٍ ىاٍى.‬


     ‫ثبیٖشٍ إز هب٥َ وٚبن ځَىیي ٽٍ دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی، ثٖیبٍی اُ ٕیبٕشمياٍان ٍيٕی َڈ ًَاىاٍ ځَای٘‬
                                                                              ‫اٍيدبیی ىٍ دُىٍ ٕیبٕی َٖشىي.‬


 ‫. ىڅیڄ اٝچی ایه ځَيٌ،‬    ‫ًَاىاٍان ځَای٘ سَاؤ اسالوشیپی، ٽمبٽبن ًَاىاٍ َمبَىڂی ډیبن اٍيدب ي اډَیپب َٖشىي‬
‫َمٖبوی ٵََىڂی، َمشجبٍی ي ىاٙشه ډىبٵ٬ ډٚشَٻ ثب اډَیپب ثٍ يیٌْ ىٍ ٭ٍَٝ ثبٍُځبوی إز . ایه َب ثَ آن اوي ٽٍ‬
                                                                       ‫ډٞچلز اٍيدب ىٍ اسلبى ثب اډَیپب إز.‬


‫ًَاىاٍان ځَای٘ اٍيدبیی ٽٍ ثٍ ځًوٍ ٍيُاٵِيوی ویَي ډی ځیَوي، ثَ آن اوي ٽٍ دٔ اُ سلًالر اهیَ ي سَٞٳ ٭َاٷ‬
    ‫اُ ًٕی ویَيَبی اډَیپبیی، ٭َٞ َمپبٍی َبی اٍيدب ي اډَیپب ثٍ دبیبن ٍٕیيٌ إز ي ىیڂَ َمذیمبوی ثب اډَیپب‬
‫ًٕىی ثَای اٍيدبییبن وياٍى ي ثُشَ إز اٍيدب ىٍ دی آٍای٘ اٍىيځبٌ وًیه ٕیبٕی- اٹشٞبىی ي ځٖشٌَ وًیه اډىیشی‬
‫ځَىى. ایه ځَيٌ ثَ آن اوي ٽٍ اډَیپب سىُب ىٍ دی سبډیه ډىبٵ٬ آُډىياوٍ هًى إز ي كب١َ ویٖز ثَای اٍيدب ُٕمی ىٍ‬
‫سٺٖیڈ ٭بىالوٍ اوَّی ٹبیڄ ًٙى. اُ ایه ٍي، ثَ اٍيدبییبن إز ٽٍ ثَای كٶ٨ ډىبٵ٬ ٭چیبی هًى، اُ یټ ًٕ ثب یپيیڂَ‬
   ‫ډشلي ٙيٌ ي ځٖشٌَ ياكي اٍيدبیی ٍا ثٍ ډیبن آيٍوي ي اُ ًٕی ىیڂَ، ثَای سبډیه ویبَُبی اوَّیشیټ اٍيدب ثب ٍيٕیٍ‬
‫َمًٖ ٙيٌ ي ثب َمڂَایی وًیه إشَاسیْیټ ًٕدَ ډڂبدبيٍ ( ٵَا اثَ ٹيٍر) ی ٍا سٚپیڄ ىَىي ٽٍ ویَيډىيسَ اُ اډَیپب‬
 ‫ثبٙي ي ثشًاوي ثب آن ىٍ ٽٚبٽ٘ َبی ػُبوی ٍٹبثز ي َمـٚمی ومبیي . ٙمبٍی اُ اٍيدبځَایبن ثَ آن اوي ٽٍ ثَای‬
 ‫وِىیټ ٙين ثٍ ٽًٍَٚبی وٶز هیِ ایَان ي ٭َاٷ ي ىٍ ٽڄ ډى٦ٸ ٌ هبيٍ ډیبوٍ ي ىٍیبی ٽٖذیه، ثبیي ََ ؿٍ َٕیٮشَ‬
 ‫سَٽیٍ ٍا ثٍ اسلبىیٍ اٍيدبیی ثپٚبوىي . ډڂَ ثَهی ىیڂَ، ثب سًػٍ ثٍ اهشالٵبر ىٍ اٍُٗ َبی ثبيٍی ي ٵََىڂی، سىُب‬
                                 ‫هًاَبن اسلبى ثب سَٽیٍ اوي، وٍ دیًٕشه آن ٽًٍٚ ىٍ یټ ٕبهشبٍ دبن اٍيدبییٖشی.‬

                                                    ‫93‬
‫ثٍ ثبيٍ اٍيدبځَایبن، اٍيدب ایي ثب ٍيٕیٍ ياٍى یټ اسلبى إشَاسیْیټ ځَىى . ٍيٕیٍ ثوٚی اُ اٍيدب إز ي ؿًن اٍيدب‬
                                                                              ‫ة‬
  ‫ىٍ آیىيٌ اُ وڂبٌ اوَّی ياثٖشٍ ثٍ ٍيٕیٍ ډی ځَىى، ثبیي اُ َمیه اٽىًن ثب آن ٽًٍٚ یټ اسلبىیٍ ثٍِٿ اٍيدبیی ثٍ‬
‫و٪بډی ي ٓیبٕی ثیبٍایي . ََځبٌ َٕډبیٍ ي‬      ‫يػًى ثیبيٍى ي ىٍ ثَاثَ اډَیپب ي ؿیه یټ ځٖشٌَ ویَيډىي اٹشٞبىی-‬
    ‫سپىًڅًّی اٍيدب ثب ډىبث٬ اوَّی ي سًان و٪بډی ٍيٕیٍ ثٍ َڈ ثذیًويوي، ىیڂَ اډَیپب ي ؿیه كَٵی ثَای ُىن ىٍ ثَاثَ‬
                                                                         ‫َمـًن یټ اٍيدبیی ووًاَىي ىاٙز.‬

‫7202 ٍيٕیٍ اُ وڂبٌ اٹشٞبىی دیٚشبُسَیه ٽًٍٚ اٍيدب هًاَي‬           ‫ثَ دبیٍ دی٘ ثیىی َبی ٽبٍٙىبٕبن ٱَثی، سب ٕبڃ‬
‫ځَىیي. آن ځبٌ، وٺ٘ ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان څیيٍ اٍيدب ىٍ «ایبالر ډشليٌ اٍيدبیی» آیىيٌ ثَػٖشٍ هًاَي ثًى . ؿًن ډٖبیڄ‬
    ‫اوَّیشیټ ثب ډٖبیڄ إشَاسیْیټ ځٌَ هًٍىٌ إز، إشيالڃ ایه ځَيٌ ایه إز ٽٍ ثٍ ًٕى اٍيدب هًاَي ثًى سب اُ‬
                                                 ‫َمیه اٽىًن ٕمشڂیَی ٕیبٕی هًى ٍا ثب یٍ َمبَىڀ ٕبُى.‬
                                                              ‫ٍيٓ‬


       ‫ىٍ ایه ډیبن، ٙمبٍی اُ ٕیبٕشمياٍان اٍيدبیی ثَ آن اوي ٽٍ اٍيدب ثبیي ثب دیٚڂیَی یټ ٕیبٕز آځبَبوٍ ي اوؼبڇ‬
 ‫ډبوًٍَبی ُیَٽبوٍ، َڈ اُ اډَیپب ي َڈ اُ ٍيٕیٍ «ىيیيوز» ثڂیَى. ایه ځًوٍ، اٍيدب ثَ َٕ ىي ٍاَی كٶ٨ اسلبى دبن‬
                                                          ‫اسالوشیٖڈ یب آٍای٘ اٍىيځبٌ ایی ٹَاٍ ځَٵشٍ إز .‬
                                                                            ‫اٍيح‬

‫... ثب اډَیپب‬    ‫ىٍ اډَیپب، ځَيَی اُ ٕیبٕشمياٍان ثَ ایه اوي ٽٍ اسلبى ثَهی اُ ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ؿًن اوڂچیٔ ي‬
‫ثٖىيٌ إز ي ویبُی ویٖز اډَیپب ىٕشبيٍىَبی ػُبوی هًى ٍا ثب ٽٖی سٺٖیڈ ٽىي. ډڂَ ثَهی ٕیبٕشمياٍان ٽبٍٽٚشٍ‬
‫ي ٽُىٍ ٽبٍ ډبوىي َىَی ٽیٖىؼَ ة آن اوي سب اډَیپب ثَ ََ ثُبیی ٽٍ ٙيٌ إز َمذیمبوبن ٕىشی هًى ٍا وڂُياٍى . ىٍ‬
                                                                           ‫ٍ‬
                         ‫ٱیَ آن وبسً اُ َڈ هًاَي ځٖیوز ي اډَیپب ثٍ یټ ٽًٍٚ ىٍػٍ ىيڇ ډجيڃ هًاَي ځَىیي.‬
‫ثٍ ََ ٍي، آیىيٌ وٚبن هًاَي ىاى ٽٍ اٍيدب اسلبى سَاؤ اسالوشیٖڈ ٍا كٶ٨ هًاَي ٽَى یب ایه ٽٍ ثب ٍيٕیٍ- ٽٍ هًى‬
                                ‫ػِیی اُ اٍيدب إز- ًٕدَ ډڂبدبيٍ اٍيدبیی ٍا ىٍ ثَاثَ اډَیپب سٚپیڄ هًاَي ىاى.‬


‫. اڅجشٍ ىٍ ایه‬     ‫ٍيٙه إز، ٍيٕیٍ ثیٚشَ ډشمبیڄ ثٍ دی ٍیِی یټ ٕبهشبٍ ٵَاځیَ اٍيإٓیبیی ثب اٍيدب ي إٓیب إز‬
 ‫ی ي اٍيدبی َٙٷ ي ویِ‬     ‫ٕبهشبٍ، ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ ي ٽًٍَٚبی ىیڂَی ؿًن ٽًٍَٚبی إپىيیىبي‬
‫ايٽَاییه، ثالٍيٓ ي ډچيايیب ي َمـىبن سَٽیٍ ي ایَان ي َىي ویِ َٙٽز هًاَىي ىاٙز . ََځبٌ، اٍيدب ٽمبٽبن اسلبى‬
‫ٕىشی دبن اسالوشیٖڈ ٍا ىٍ ٕیمبی یټ ًٕدَډڂبدبيٍ (ٵَا اثَٹيٍر) وً ثَځِیىي ي یب ثٍ یټ ډڂبدبيٍ اٍيدبیی (ډىُبی‬
‫ٍيٕیٍ) ثٖىيٌ ٽىي، ىٍ آن ًٝ ٍر، ثَای ٍيٕیٍ ٍاَی ومی ډبوي ػِ ایه ٽٍ ثب ؿیه ي ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ‬
‫ي ایَان ي كشب َىي ي دبٽٖشبن- ًٕدَډڂب دبيٍ سبٌُ إٓیبیی ٍا سٚپیڄ ىَي . ََ ؿىي، ثب سًػٍ ثٍ اهشالٵبر ٵََىڂی ي‬
‫ویِ ډىبٵ٬ ډشٶبير، َٖشٍ ٍیِی ؿىیه اٍىيځبَی ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز . ثٍ ََ ٍي، ٍيٕیٍ ډير َب ډیبن اٍيدب ي إٓیب ډبوًٍ‬




                                                     ‫04‬
‫. َمبن ځًوٍ ٽٍ‬    ‫هًاَي ٽَى ي ډىش٪َ هًاَي ډبوي سب اٍيدب ثٍ ؿٍ ٍاَی هًاَي ٍٵز سب سٞمیڈ وُبیی ٍا اسوبً ومبیي‬
                                                      ‫اٍيدب ویِ ډير َب ډیبن اډَیپب ي ٍيٕیٍ ډبوًٍ هًاَي ومًى.‬


‫وبث٬ اوَّی ىٍ ىٕز ىاٍى . ىٍ آیىيٌ‬    ‫َمـىبن ثبیٖشٍ إز یبىآيٍ ځَىیي ٽٍ ٍيٕیٍ اََڇ ثٔ ویَيډىيی ٍا ؿًن ڇ‬
‫اٍيدب ىٕشىڂَ اوَّی ٍيٕیٍ هًاَي ثًى ي ثٍ َمیه ىڅیڄ، ٍيٕیٍ ډی سًاوي دیًٕشٍ اٍيدب ٍا ُیَ ٵٚبٍ ثڂیَى . ثب ځٌٙز‬
 ‫ُډبن، ياثٖشڂی اوَّیشیټ اٍيدب ثٍ ٍيٕیٍ ثیٚشَ هًاَي ځَىیي ي اٍيدب ٍا وبځِیَ هًاَي ځَىاویي ىٍ دُىٍ َبی ٕیبٕی‬
‫ُیَ ٕبیٍ ىاٍثٖز إشَاسیْی َبی ٍيٕیٍ ثَيى. ایه ي١ٮیز، ٍيٙه إز ٽٍ ىٍ ٕیبٕز َبی ػُبوی سبطیَار هًىٗ‬
                                              ‫ٍا هًاَي ىاٙز ي ًَیيإز ٽٍ ثَ اٵٲبوٖشبن ویِ سبطیَ هًاَي ومًى.‬
 ‫ىٍ ایه اياهَ، آڅمبن ٹَاٍىاى ثٍِځی ٍا ثٍ اٍُٗ 5 ډیچیبٍى ىاڅَ ثب ٍيٕیٍ ثَای ٽٚیين څًڅٍ َبی ٍٕبوبیی ځبُ ثٖشٍ‬
                                                                                                       ‫إز.‬


 ‫ىٍ ََ ًٍٝر، ػُبن آیىيٌ ؿىي ٹ٦جی هًاَي ثًى . اڅجشٍ، ډی سًان یټ ػُبن ىي ٹ٦جی ٍا ویِ سًٍٞ ٽَى ٽٍ ىٍ آن‬
 ‫َٕإَ ٹبٌٍ اٍيإٓیب ىٍ یټ ًٕدَډڂب دبيٍ ىٍ ثَاثَ دبن اډَیټ ا آٍای٘ یبثي . ىٍ ایه ًٍٝر، ډلًٍ اٵٺی دبٍیٔ-‬
‫ډٖپً – سًٽیً ي ډلًٍ ٭مًىی ډٖپً- دیپىڀ اُ یټ ًٕ ي ٽً- سَُان- ىَچی اُ ًٕی ىیڂَ سٚپڄ هًاَي‬
                                     ‫ډٔ‬
                                                                                                       ‫یبٵز.‬


 ‫. اسلبى سَاؤ اسالوشیټ ىٍ إٓشبوٍ‬    ‫ىٍ دی ػىڀ ٭َاٷ، ډیبن ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ٭٢ً وبسً ي اډَیپب ٙپبٳ اٵشبى‬
                              ‫ځٖیوشڂی ٹَاٍ ځَٵز ي اهشالٳ و٪َ ډیبن اډَیپب ي اسلبىیٍ اٍيدبیی ٙيیي ځَىیي.‬


‫سبُځی َب، اډَیپبیی َب ډشًػٍ څٲِٗ ٌ ای هًى ىٍ دُىٍ ٕیبٕز ػُبوی ٙيٌ ي ىيثبٌٍ ىٍ دی َمڂَایی ثب اٍيدب ثَآډيٌ‬
  ‫اوي. اډَیپب كب١َ إز، «ٱىبیڈ» ثٍ ىٕز آيٍىٌ ىٍ ٭َاٷ ٍا ثب اٍيدب سٺٖیڈ ومبیي ي ىٍ ىیڂَ ػبَب َڈ ثَای اٍيدب ثٍ‬
‫اٝ٦الف ياؤ ىَي . اډ٢بی ٹَاٍ ىاى ٍٕ ډیچیبٍى ىاڅَی ثٖیبٍ ًٕىډىي ٵَاوٍٖ ي ٭َثٖشبن ٕٮًىی یپی اُ ایه ځًوٍ‬
                                                                                              ‫ياؤ َب إز.‬
‫اډَیپب،ٽىٶَاؤ څىين ٍا آٱبُی ډی ىاوي ثَای ؿىیه َمڂَایی یی . ىٍ ایه ٽىٶَاؤ، اډَیپبیی َب ثَای اٍيدبیی َب‬
   ‫ىٍ اٵٲبوٖشبن وٺ٘ ثَاثَی ٹبیڄ ٙيوي ي ایه ٽىٶَاؤ ٍا اڅڂًیی ډی ىاوىي ثَای َمپبٍی َبی َمبوىيی ىٍ ٭َاٷ ي‬
                                                                                   ‫اكشمبال ىٍ آیىيٌ ىٍ ایَان.‬
‫ثب سًػٍ ثٍ َمیه ډٖبڅٍ، وٖٚز يیبوب (ځٶشڂًَبی اٍيدب ي اډَیپب ) اُ اَمیز ثٖیبٍ ثبالیی ثَهًٍىاٍ إز . ىٍ ياٹ٬،‬
  ‫ٕیبٕز َبی اهیَ ايثًډب ځًاٌ ثَ ایه إز ٽٍ ایبالر ډشليٌ اډَیپب َٕ اوؼبڇ ىٍٻ ٽَىٌ إز ٽٍ ثٍ سىُبیی ومی‬
 ‫سًاوي ىٍ ُٕذَ ٕیبٕی ػُبن ثَآډي ومبیي ي ثٍ ډشليان اٍيدبیی ٕوز ویبُ ىاٍى ي ىٍ ياٹ٬، ایه وٖٚز ىٍ ٍإشبی دَ‬
‫ٽَىن ىٍَُبیی إز ٽٍ ىٍ ىي ًٕی اٍىيځبٌ سَاؤ اسالوشیټ ديیي آډيٌ ثًى . ََ ځبٌ، ياٹٮب، اډَیپب ي اٍيدب ثشًاوىي‬



                                                    ‫14‬
‫ٝلىٍ ٕیبٕی ػُبن‬        ‫ثب َڈ ُثبن ډٚشَٻ ثیبثىي، ډی سًان ٙبَي ثَهی اُ سلًالر سبٌُ ىٍاډبسیټ ي ٱیَ ډىش٪ٌَ ىٍ‬
                                                                                                                ‫ثًى.‬


‫ثٍ ٍََي، اٵٲبوٖشبن ثٍ ٍياث٤ هًى ثب اٍيدب ثُبی ثٖیبٍی ډی ىَي . ػبډٮٍ اٍيدبیی ویِ ىٍ ٍيوي ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن وٺ٘‬
‫اٍُويٌ یی ىاٍى ي ٍياث٤ ډیبن اٵٲبوٖشبن ي ٽًٍَٚبی ػبډٮٍ اٍيدبیی ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى . ثبیٖشٍ إز یبىآيٍ ځَىیڈ‬
   ‫ٽٍ اٵٲبوٖشبن هًاَبن َمپبٍی ىٍاُډير إشَاسیْیټ ثب ٽًٍَٚبی ٭٢ً دیمبن وبسً ثَای سبډیه اډىیز ي طجبر ىٍ‬
                                                                                                     ‫ٽًٍٚ إز.‬


                                                                                         ‫3- اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن:‬
 ‫ٍياث٤ اٵٲبوٖشبن ثب دبٽٖشبن، اُ َمبن آيان ایؼبى ایه ٽًٍٚ، ثَ َٕ َُٕډیه َبی دٚشًن وٚیه ي ثچًؽ وٚیه آن ًٕی‬
                                                                                  ‫ه٤ ىیًٍوي، وبَمًاٍ ثًىٌ إز.‬


 ‫ٽًٍَٚبیی ثًىوي ٽٍ ىٍ دبٽٖشبن وٶًً‬        ‫دی٘ اُ ٕبڃ َبی ػُبى، ایَان، اډَیپب ي اوڂچیٔ ي سب ػبیی َڈ إَاییڄ-‬
‫ثٖیبٍ ىاٙشىي . ډڂَ ىٍ ىيٍان ػُبى، وٶًً ؿیه، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي كشب ٍيٕیٍ ىٍ ایه ٽًٍٚ اٵِای٘ یبٵز . ثٍ ځًوٍ‬
   ‫ي ٝىبی٬ ىٵب٭ی دبٽٖشبن ډبوىي ٝىبی٬ اسمی،‬         ‫یی ٽٍ اكِاة ثىیبىځَای دبٽٖشبن ىٍ ٽڄ ُیَ سبطیَ ا٭َاة ٍٵشىي‬
 ‫ډًٙپٖبُی، ًَادیمبٕبُی ي ډبوىي آن یپٌَٖ ثٍ ؿیه سٮچٸ ځَٵز . اُ ایه ٍي، ٽىًن دبٽٖشبن ىٍ ډیبن اډَیپب، ؿیه،‬
                                                                             ‫ا٭َاة، ایَان ي ٍيٕیٍ ىٍ ډبوًٍ إز.‬


‫اډَیپب ثىب ثٍ ىالیڄ ثٖیبٍی،ځَيځبن ٕیبٕز َبی دبٽٖشبن ىٍ ډى٦ٺٍ ي ثٍ يیٌْ ىٍ ا ٵٲبوٖشبن إز . ىٍ ُیَ، ثَهی اُ‬
                                                                                      ‫ایه ىالیڄ ٍا ثَ ډی ٙمبٍیڈ:‬
               ‫1 -ىاٙشه ٽىشَڃ ثَ ػىڀ اٵِاٍَبی َٖشٍ یی دبٽٖشبن ٽٍ ثیٚشَ ثٍ یبٍی ؿیه ٕبهشٍ ٙيٌ إز.‬
                                                            ‫2 -ػچًځیَی اُ ثَهًٍى َٖشٍ ډیبن َىي ي دبٽٖشبن‬
                             ‫3 -ػچًځیَی اُ ځٖشَٗ سپىًڅًّی سًڅیي ٕالف َبی َٖشٍ یی اُ ًٕی دبٽٖشبن‬
                                ‫4 -ٽىشَڃ سىيٍيان إالډی ىٍ دبٽٖشبن ي ػچًځیَی اُ ثٍ ٹيٍر ٍٕیين آن َب‬
                ‫5 -دٚشیجبوی اُ ك٢ًٍ ویَيَبی ائشالٳ ىٍ اٵٲبوٖشبن ٽٍ ثيين َمپبٍی دبٽٖشبن وبډمپه إز.‬
 ‫6 - ٽىشَڃ ثَ دًیبیی َبی سىيٍيان إالډی اٵٲبوٖشبن ي ٍَجَان ثچىيدبیٍ ٥بڅجبن : ډال ٭جیياهلل، ډال ىاى اهلل ي ډال‬
                                                            ‫٭مَ ىٍ دبٽٖشبن ي ویِ ىٍ ډىب٥ٸ ډَُی اٵٲبوٖشبن‬
               ‫7 -ك٢ًٍ ىٍ یټ ډى٦ٺٍ كٖبٓ إشَاسیْیټ ىٍ وِىیپی ډََُبی ؿیه، َىي، اٵٲبوٖشبن ي ایَان‬

‫اُ ایه ٍي، اډَیپب ومی سًاوي ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍ ثبیٖشٍ ثیبيٍى. ثَ دبیٍ ثَهی اُ ځِاٍٗ َب، اډَیپبیی َب ىٍ َمبن ٕبڃ‬
‫َبی ووٖز يٍيى ثٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ ایه وشیؼٍ ٍٕیيوي ٽٍ سىُب َىڂبډی ډی سًاوىي ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ دیَيُی ىٕز یبثىي ٽٍ‬

                                                       ‫24‬
‫ىٍ ٍَجَی دبٽٖشبن ( َڈ و٪بډی ي َڈ ٕیبٕی) ي ثيوٍ ىيڅز ىٍ اٵٲبوٖشبن سٲییَ ياٍى ثیبيٍوي. اُ ایه ٍي، ٕیبٕز اډَیپب‬
‫ىٍ ؿىي ٕبڃ اهیَ، ىٍ دبٽٖشبن- سٲییَ ٍَجَی ي ىٍ اٵٲبوٖشبن- سٲییَ ثيوٍ ٹيٍر ثًى ٌ إز ٽٍ ََ ىي ىٍ ٩بََ ثٍ‬
‫اډیبثی ٍٕیيٌ إز . اډب ایه دیَيُی ډًٹز ثًىٌ ي يډی ًٙى ځٶز ىٍ ياٹ٬ ثٍ وبٽبډی اوؼبډیيٌ إز. ٍيٙه إز، ثٍ‬
                                                                                                    ‫ٻ‬
‫ډًٹٴ‬     ‫ََ دیمبوٍ ٽٍ وٺ٘ و٪بډیبن ىٍ دبٽٖشبن ٽمَوڀ سَ ځَىى، ډًا١٬ ىډپَإی سلپیڈ ویبٵشٍ ثڄ ثَ ٭پٔ‬
            ‫ثىیبىځَایبن ي سىي ٍيان سٺًیز ثیٚشَ ډی ځَىى ي ایه هًى ثٍِځشَیه دبٍىاٽٔ ٹيٍر ىٍ دبٽٖشبن إز.‬


  ‫ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، دبٽٖشبن، اُ یټ ًٕ، اُ اډَیپب ىٍ اُای دٚشیجبوی اُ آن ٽًٍٚ ىٍ ٹجبڃ ډجبٌٍُ ثب‬
‫يٍَبی ىیڂَ‬      ‫سَيٍیِڇ ي ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن ډِى ډی ځیَى ي اُ ًٕی ىیڂَ، ثَای ثیَين ٍاوين اډَیپبییبن اُ َمٍ ٽ٘‬
   ‫ډوبڅٴ ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ثبع . دبٽٖشبن َمـىبن، ثَای ثٍ ىٕز آيٍىن اولٞبٍ ثَ ثبٍُځبوی َیَيییه‬
 ‫اٵٲبوٖشبن ي دیيا ومًىن ٭مٸ إشَاسیْیټ ىٍ ثَاثَ َىي، ویبُ ثٍ اٙٲبڃ كي اٹڄ ویمی اُ اٵٲبوٖشبن ىاٍى ي ایه إشَاسیْی‬
                                                  ‫ایه ٽًٍٚ إز ٽٍ ثٍ َیؾ ٍي اُ آن، ٍيځَىان ووًاَي ځَىیي.‬


     ‫دبٽٖشبن، ىٍ آیىيٌ، ٍيٙه إز ومی سًاوي ثب سًػٍ ثٍ ٍٙي ؿٚمڂیَی ٽٍ َىي ىاٍى، ىٍ ىٍاُ ډير ثب آن ٽًٍٚ‬
 ‫ٍٹبثز ومبیي. اُ ایه ٍي، ډی ٽًٙي ثب ځٖشَٗ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ثب ؿیه ي ایَان ي دىُبوی ثب ٍيٕیٍ ي ػُبن‬
  ‫٭َة، ١ٮٴ إشَاسیْیټ هًى ٍا ػجَان نډبیي . َمیه اٽىًن، دبٽٖشبن ثىيٍ ځًاىٍ ٍا ثٍ ٽمټ ؿیه ا٭مبٍ ومًىٌ‬
‫إز. ځٶشٍ ډی ًٙى ٽٍ َِیىٍ ٕبهشه ایه ثىيٍ ثٍ 4-6 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ٍٕي ٽٍ اُ ياڇ ؿیه سمًیڄ ځَىیيٌ إز .‬
‫ثَ إبٓ ٹَاٍ ىاى، ٹَاٍ إز ؿیه اىاٌٍ ثىيٍ ٍا ىٍ ىٕز ىاٙشٍ ثبٙي . َمـىبن ثىب ثٍ ځِاٍٗ ثَهی ا ُ ډىبث٬، ؿیه ىٍ‬
‫و٪َ ىاٍى دبیڂبَی ثَای ُیَ ىٍیبیی َبی اسمی هًى ثَای ٽىشَڃ هچیغ ٵبٍٓ ىٍ ځًاىٍ ثٖبُى . ٹَاٍ ثًى ایه ثىيٍ ىٍ‬
‫ٕبڃ 5002 ٍاٌ اوياُی ځَىى. ٕذٔ ٹَاٍ ٙي ىٍ ډبٌ ػًالی 6002 ځٚبی٘ یبثي. ډڂَ ثبُ َڈ ثىب ثٍ ىالیڄ وبډٮچًډی‬
                                                                                                  ‫ثٍ سٮًیٸ اٵشبى.‬


‫ؿیه ثَ إبٓ ٍاٍ ىاىَبی ؿىي ډیچیبٍى ىاڅَیی ٽٍ ثب دبٽٖشبن ثٖشٍ إز، ٕبهز ي ٕبُ سبٕیٖبر اسمی، ٽبٍهبوٍ َبی‬
                                                                                         ‫ٷ‬
   ‫ډًٙټ ٕبُی (ډًٙټ َبی ٙبَیه ي ٱًٍی )، ًَادیمبٕبُی ي ىیڂَ سبٕیٖبر ډُڈ دبٽٖشبن ٍا ىٍ ىٕز ىاٍى ي‬
‫ثو٘ ثٍِٿ ياڇ َبی 03- 06 ډیچیبٍى ىاڅَی دبٽٖشبن (اُ ػمچٍ ياڇ یټ ډیچیبٍى ىاڅَ یی ٽٍ ثٍ ٕپشًٍ هًٞٝی‬
‫ایه ياځِاٍ ځَىیيٌ إز )، ٍا ىاىٌ إز . ایه ځًوٍ، ډی هًاَي اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن ثٍ هچیغ ٵبٍٓ ٍاٌ دیيا ومبیي .‬
‫ډڂَ ىٍ ایه اياهَ، وٚبوٍ َبیی اُ ٽمَوڀ ٙين ٍياث٤ ىي ٽًٍٚ ثٍ ؿٚڈ ډی هًٍى ي ؿىي دَيٌّ ؿیىی ثٍ ډیِان 6.1‬
   ‫ډیچیبٍى ىاڅَ ثىب ثٍ ىالیچی ىٍ كبڃ سٮچیٸ ٹَاٍ ځَٵشٍ إز . آځبَبن ىڅیڄ ایه اډَ ٍا ٵٚبٍَبی اډَیپب ي ویِ ََآ‬
                      ‫٭َثٖشبن ٕٮًىی ي اډبٍار ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی هچیغ اُ ٍاَیبثی ؿیه ثٍ هچیغ ٵبٍٓ ډی ىاوىي.‬


  ‫. اُ َمیه ٍي، ثَهی اُ ډلبٵڄ‬         ‫ٍيٙه إز، ٕیبٕز َبی ؿیه ىٍ ٹجبڃ دبٽٖشبن ثَای اډَیپب هًٙبیىي ویٖز‬
     ‫ٕشبوی، اډَیپب ٍا ډشُڈ ډی ومبیىي ٽٍ ثٍ ٽمټ َىي ي ثَهی اُ ډلبٵڄ اٵٲبوی ىٍ دی دَسى٘ ٕبهشه اي١ب٫ ىٍ‬
                                                                                                   ‫دبٻ‬

                                                      ‫34‬
‫ثچًؿٖشبن دبٽٖشبن إز .ٽبٍ كشب ثٍ ػبیی ٽٚیيٌ ٙيٌ إز ٽٍ دبٽٖشبن ، اٵٲبوٖشبن ٍا ډشُڈ ثٍ هَاثپبٍی ىٍ ایبڅز‬
‫ثچًؿٖشبن ومًىٌ إز. َمـىبن ثَهی اُ ډلبٵڄ ثَ آن اوي ٽٍ ٽب ىٍ ٝيى سلز ٵٚبٍ آيٍىن دبٽٖشبن إز سب ىٍ‬
                                         ‫اډَی‬
 ‫ٕیبٕز َبی هًى ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ي ؿیه ثبُوڂَی ومبیي . اُ ًٕی ىیڂَ، دبٽٖشبن ثب سپیٍ ثَ یبٍی َبی ثی ىٍیٰ‬
‫ؿیه، ٍيٕیٍ، ایَان ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ډوًٞٝب ډلبٵڄ ډٮیىی اُ ٭َثٖشبن ٕٮًىی ىٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ثَاثَ اډَیپب ٭مڄ‬
   ‫ډی ومبیي . ډٺبډبر اٵٲبوی اُ َمبن آٱبُ، هًإشبٍ اٵِای٘ ٵٚبٍ اډَیپب ثَ دبٽٖشبن اوي ي ٵٚبٍَبی ٽىًوی اډَیپب ٍا‬
                                                                                               ‫ثٖىيٌ ومی دىياٍوي.‬


‫ډلبٵڄ ډٮیىی ىٍ دبٽٖشبن ډی هًاَىي سب اډَیپب اُ اٵٲبوٖشبن ثیَين ٍيى سب سؼبٍر ػُبوی َیَيییه ٍا ثٍ ىٕز ځیَوي .‬
‫ثٍ دىياٍ آوبن، دبٽٖشبن سىُب ىٍ ایه ًٍٝر ډی سًاوي ډٖبثٺٍ سٖچیلبسی ىٍ ثَاثَ َىي ٍا دی٘ ثجَى . َمـىبن كچٺبر‬
‫. دبٽٖشبن‬    ‫ډٮیىی ىٍ دبٽٖشبن ډی هًاَىي سب ٽچیي ٕیبٕز َبی اډَیپب ٍا ىٍ ډى٦ٺٍ ػىًة إٓیب ٍا ىٍ ىٕز ځیَوي‬
‫ٽىًن ثب سًػٍ ثٍ ویَيډىي ٙين ٍيٕیٍ ي ؿیه ي ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ایَان، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي ؽ یه ډی سًاوىي ویبَُبی‬
‫05- 09 ىٕشىڂَ ي ډلشبع‬          ‫اٹشٞبىی ي ویِ سٖچیلبسی آن ٽًٍٚ ٍا ثَآيٍىٌ ٕبُوي، ىیڂَ ډبوىي ٕبڃ َبی ىٍَ َبی‬
‫اډَیپب ویٖز ي ویبُ ؿىياوی ثٍ آن ٽًٍٚ اكٖبٓ ومی ومبیي . اُ ایه ٍي، ثب ىٍٻ ډًٹٮیز هًی٘ ثَ اډَیپب ٵٚبٍ ډی‬
‫آيٍى سب اُ اٵٲبوٖشبن ثیَين ٙيٌ ي ا ډًٍ ایه ٽًٍٚ ٍا ثٍ دبٽٖشبن ثٖذبٍى . ایه كچٺبر دبٽٖشبوی إشيالڃ ډی ومبیىي ٽٍ‬
‫دبٽٖشبن سىُب ٽًٍٚی إز ٽٍ ډی سًاوي اٵٲبوٖشبن ٍا سلز ٽىشَڃ ىٍآيٍى ي اډىیز ٍا ىٍ آن سبډیه ومبیي. آن َب ىيٌٍ‬
‫٥بڅجبن ٍا ډظبڃ ډی آيٍوي ٽٍ دبٽٖشبن سًاوٖشٍ ثًى سٺَیجب ثَ َٕسبَٕ اٵٲبوٖشبن وشَڃ ٹبیڈ ومبیي ي اډىیز ٍا سبډیه ومبیي .‬
                                      ‫ٻ‬
       ‫آن َب ثٍ اډَیپب اڅِاڇ ډی آيٍوي ٽٍ ىٕشبيٍى َمٍ ُكمبر ي سالٗ َب ي ػبوٶٚبوی َبی دبٽٖشبن ٍا یپٌَٖ ىٍ‬
 ‫اٵٲبوٖشبن ثَثبى ىاىٌ ي ٽًٍٚی ٍا ٽٍ ٽبډال ٍاڇ ٕبهشٍ ي ىٍ آن و٪ڈ آَىیىی ٍا ثٍ يػًى آيٍىٌ ثًى ي ىٍ آن ثَٿ اُ‬
                                   ‫ثَٿ سپبن وڈی هًٍى، ثب څٚپَٽٚی «ثی ډًٍى» هًى ىٍَڈ ي ثََڈ ٕبهشٍ إز.‬


‫اُ ًٕی ىیڂَ، دبٽٖشبن ثٍ اډَیپب َٚياٍ ډی ىَي ٽٍ آن ٽًٍٚ سًاوبیی ٽىشَڃ اٵٲبوٖشبن ٍا وياٍى. ك٢ًٍ ىٍاُ ډير‬
‫یه آن ٽًٍٚ‬
         ‫اډَیپب ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن وبډمپه اٍُیبثی ومًىٌ ي اُ َِیىٍ ٕىڂیه ػىڀ، ثيوبڇ ٙين اډَیپب ي سچٶبر ٕىڀ‬
   ‫یبىآيٍی ډی ومبیي . دبٽٖشبن َمـىبن ثٍ اډَیپب ٽٚیين ىیًاٍی اُ ٕیڈ هبٍىاٍ ٍا ىٍ اډشياى َٕإَ ډَُ ىي ٽًٍٚ‬
‫دیٚىُبى ډی ومبیي ٽٍ ٍيٙه إز ثَای اډَیپب ٝيَب ډیچیًن ىاڅَ َِیىٍ ىٍ ثَ هًاَي ىاٙز ي ایه ځًوٍ «ىیًإٍبُی»‬
‫ثٍ ٙير اُ ًٕی اٵٲبوٖشبن ٍى ځَىیيٌ إز . ٍهی اُ ډلبٵڄ اٵٲبوی ٕیبٕز ىیًإٍبُی ٍا سالٙی اُ ًٕی دبٽٖشبن‬
                                                          ‫ة‬
                                                        ‫ثَای ډَٚي٭یز ثوٚیين ثٍ ه٤ ىیًٍوي اٍُیبثی ډی ومبیىي.‬


‫ځٌٙشٍ اُ ایه، دبٽٖشبن ٕبالوٍ ٝيَب ډیچیًن ىاڅَ اُ اډَیپب ثبثز دبٕجبوی اُ ډََُبی ډٚشَٻ دًڃ ډی ځیَى . دبٽٖشبن‬
‫َڈ اٽىًن 00008 ویَي ىٍ ډََُبی اٵٲبنٕشبن ډٖشٺَ ٕبهشٍ إز ي ىٍ و٪َ ىاٍى 00002 وٶَ ىیڂَ ٍا ویِ ډٖشٺَ‬
    ‫ٕبُى. ډٺبډبر دبٽٖشبن ډی ځًیىي ٽٍ ىٍ وجَىَب ډیبن ویَيَبی دبٽٖشبوی ي سىيٍيان ډٌَجی ىٍ وًاٍ ډَُی ثی٘ اُ‬
‫ٝيَبسه اُ ٕذبَیبن ایه ٽًٍٚ ػبن ثبهشٍ اوي . ډڂَ ثَهی اُ آځبَبن، وجَى ویَيَبی دبٽٖشبوی ثب سىيٍي ان ډٌَجی ٍا‬

                                                       ‫44‬
‫ومبیٚی هًاويٌ ي آن ٍا ؿًوبن «ػىڀ ٍُځَی» اٍُیبثی ډی ومبیىي. ثَهی اُ آځبَبن اٵٲبوی ثَ آن اوي ٽٍ دبٽٖشبن ىٍ‬
 ‫اډَ ډجبٌٍُ ثب سَيٍیٖڈ ٝبىٷ ویٖز ي ٭مال ٽبٍ ٙبیبن سًػُی ثَای ىٍَڈ ٽًثیين دبیڂبٌ َب، دبڅیڂًن َبی آډًُٙی‬
 ‫ي اٽمبالسی آن اوؼبڇ وياىٌ إز . ثَ٭پٔ، ثَهی اُ ډلبٵڄ ډٮیه ي ویَيَبی إشوجبٍاسی دبٽٖشبن ثٍ ځًوٍ دىُبوی ثب‬
‫٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ ي ىیڂَ ویَيَبی سىيٍي ډٌَجی دبٽٖشبن اُ ػمچٍ ځَيَبی يَبثی َمپبٍی سىڂبسىڀ ىاٍوي . آځبَبن‬
‫اٵٲبوی ثَ آن اوي ٽٍ ډبىاډی ٽٍ َٕؿٚمٍ َبی سَيٍیٖڈ ىٍ دبٽٖشبن هٚپبویيٌ وًٚى، ىًٙاٍ إز سًان ىٍ اٵٲبوٖشبن‬
                ‫ة‬
  ‫ثب آن ډجبٌٍُ ومًى. ثٍ دىياٍ آوبن، ثبیٖشٍ إز سب ثبويَبی ىَٚز اٵڂه ىٍ ىٍين هبٻ دبٽٖشبن ىٍ َڈ ٽًثیيٌ ًٙى.‬


 ‫َمـىبن آياٌُ َبیی ثٍ ځًٗ ډی ٍٕيٽٍ ځًیب دبٽٖشبن ٕیبٕز َبی هًى ٍا ثب ایَان ىٍ ٹجبڃ ثیَين ٍاوين اډَیپبیی‬
‫َب اُ اٵٲبوٖشبن، َمبَىڀ ٕبهزثبٙي . ځٶشٍ ډی ًٙى ٽٍ ىي ٽًٍٚ ثٍ سًاٵٺبر ا٭الڇ وبٙيٌ یی ىٍ ُډیىٍ َمًٖٕبُی‬
                                                                         ‫ٌ‬
 ‫ٕیبٕز َبی هًى ىٕز یبٵشٍ اوي . ؿىیه دىياٙشٍ ډی ًٙى ٽٍ َيٳ دبٽٖشبن، ثٍ ىٕز آيٍىن ځبُ اٍُان اُ ایَان ي‬
‫دَىاهز َِیىٍ ٽٚیين ه٤ څًڅٍ ځبُ اُ ایَان ثٍ دبٽٖشبن اُ ًٕی آن ٽًٍٚ ىٍ اُای ٍاوين اڇ ٍیپبیی َب اُ اٵٲبوٖشبن‬
‫ي ویِ ایه ٽٍ وٍ سىُب اُ ٍٕیين ځبُ ایَان ثٍ َىي، ثڄ َمـىبن اُ ٍٕیين ځبُ سَٽمىٖشبن ثٍ آن ٽًٍٚ ػچًځیَی ځَىى،‬
                                                                                                        ‫ثبٙي.‬


‫اُ ًٕی ىیڂَ، ثب ٍٵشه ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی اُ اٵٲبوٖشبن، ٙبیي ىٕز ٽڈ ویمی اُ اٵٲبوٖشبن ي ٙبیي َڈ ٽبثڄ ثٍ‬
 ‫ىٕز دبٽٖشب ن ثیٶشي ي ایه ٽًٍٚ ىٍ ثَاثَ َىي اُ ٭مٸ إشَاسیْیټ ثَهًٍىاٍ ځَىى . ایه ځًوٍ، ىیيٌ ډی ًٙى ٽٍ‬
                            ‫دبٽٖشبن ََځِ اُ ٕیبٕز َبی هٞمبوٍ هًی٘ ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ىٕز ووًاَي ٽٚیي.‬


‫اډَیپب، ډیيان ٵَاهی ثَای ډبوًٍ ىٍ ثَاثَ دبٽٖشبن وياٍى . ؿىیه دىياٙشٍ ډی ًٙى ٽٍ سمبډی سالٗ َب ی اډَیپبیی َب‬
   ‫ثَای سٮًی٠ یب كي اٹڄ ُیَ ٵٚبٍ ځَٵشه دبٽٖشبن ثَای سٲییَ دبڅیٖی آن ٽًٍٚ ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن سب ٽىًن ثی وشیؼٍ‬
                                                          ‫ډبويٌ إز ي سًٍٞ ومی ٍيى، ثٍ ٽياڇ وشیؼٍ یی ثَٕي.‬


‫ََ ؿىي، اډَیپبیی َب وًاُ َٙیٴ ٍا ٽٍ ىٍ ٭َثٖشبن ٕٮًىی ىٍ سجٮیي ثٍ َٕ ډی ثَى، اُ ٭َثٖشبن ثٍ څىين ي اُ آن ػب‬
‫ثٍ اډَیپب ثَىوي ي ٕذٔ ُډیىٍ ٍا ثَای اسلبى يی ثب هبوڈ ثیى٪یَ ثًسً ٵَاَڈ آيٍىوي . َيٳ اٝچی اډَیپب ایه ثًى ٽٍ‬
  ‫ثبوً ثًسً ٍا ثٍ ٹيٍر ثَٕبوىي . ډڂَ ایه ٽبٍ ٍاَی ثٍ ىَی وجَى ي ثٍ ٽٚشٍ ٙين ثبوً ثًسً ثٍ ىٕز ىَٚز اٵڂىبن‬
‫اوؼبډیي ٽٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ډَٿ ثًسً ٍا ؿًوبن ډَٿ إشَاسیْی اډَیپب ىٍ ډى٦ٺٍ هًاويوي . دٔ اُ ٽٚشٍ‬
 ‫ٙين ثًسً، ًََٙ يی ٍُىاٍی ثٍ ٹيٍر ٍٕیي . ډڂَ، ایه سىُب یټ ومبی٘ إز ؿًن اي اُ ٹيٍر ياٹٮی ثَهًٍىاٍ‬
‫ویٖز. ٹيٍر اٝچی ىٍ ىٕز و٪بډیبن ثٍ ٍَجَی ٽیبوی ي إالډڂَایبن ثٍ ٍَجَی وًاُ َٙیٴ إز . اډَیټثٍ ىٍٕشی‬
        ‫ا‬
‫ډی ىاوي ٽٍ ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ ثَ و٪بډیبن ثٍ يیٌْ ثَ ٕبُډبن آی . آ. آی. ٵٚبٍ ثیبيٍى، اډپبن ویَيځَٵشه ثىیبىځَایبن‬
                                                                                 ‫سىيٍي إالډی ثیٚشَ ډی ًٙى.‬



                                                    ‫54‬
‫ؿىي ٕبڃ دی٘، آياٌُ َبیی ىٍ دبٽٖشبن ٙىیيٌ ډی ٙي ٽٍ ځًیب اډَیپب ىٍ و٪َ ىاٍى ثٍ ٽمټ َىي ثٍ دبٽٖشبن كمچٍ‬
  ‫. وبيځبن ىٍیبیی اډَیپب ىٍ و٪َ ىاٍى ثٍ ٽمټ‬      ‫ومًىٌ، ایبالر ثچًؿٖشبن ي ٕىي ٍا اُ دیپَ آن ٽًٍٚ ػيا ومبیي‬
‫ویَيَبی ىٍیبیی َىي ایه ٽبٍ ٍا اوؼبڇ ىَي . َمـىبن ٽمبوييَبی اډَیپبیی ثٍ ٽمټ ٽمبوييَبی َىيی ثبیي ىٍ یټ‬
‫كمچٍ ثَٷ إٓب ٽىشَڃ ویَيَبی اسمی دبٽٖشبن ٍا ىٍ ىٕز ځَٵشٍ ي آن ٍ ا هىظی ومبیىي. َمـىبن آياٌُ َبیی ٙىیيٌ ډی‬
  ‫ٙي ډجىی ثَ ایه ٽٍ ځًیب ثَای اوؼبڇ ایه كمالر، ٹَاٍ إز ٙمبٍی اُ ویَيَبی َىيی ثٍ ډىب٥ٸ ډَُی اٵٲبوٖشبن ي‬
‫دبٽٖشبن ډٖشٺَ ځَىوي . ىٍ دی ایه آياٌُ َب، ىي سه اُ سىيٍيان ډٌَجی دبٽٖشبن : ٹب١ی كٖیه اكمي – ٍَجَ ػمب٭ز‬
‫إالډی ي ډً څًی ٵ٢ڄ اڅَكمه- ٍَجَ ػمٮیز اڅٮچمبی إالډی دبٽٖشبن ا٭الډیٍ َبیی ٝبىٍ ومًىوي ٽٍ ؿیِی ډبوىي‬
   ‫ا٭الڇ ػُبى ىٍ ثَاثَ اډَیپب ٍا سيا٭ی ډی ومًى . آوبن ثٍ دَيیِ ډَٚٳ َٚياٍ ىاىوي ٽٍ ثبیٖشٍ إز سب ثوٚی اُ‬
‫ویَيَبی دياٵىي ًَایی دبٽٖشبن ٍا ىٍ ډََُبی اٵٲبوٖشبن ډٖشٺَ ٕبهشٍ ي ویِ ٵَاهًاوی ٍا دو٘ ومًىوي سب ډَىڇ ثَای‬
                                                    ‫ػُبى ثب ٽٶبٍ (َىييان ي یًُىان ي اډَیپبییبن) آډبىٌ ځَىوي.‬


‫آوـٍ ىٍ ٍاث٦ٍ ثب دبٽٖشبن ډی سًان ځٶز، ایه إز ٽٍ وٶًً ٭َثٖشبن ٕٮًىی ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی هچیغ ٵبٍٓ ىٍ ایه‬
  ‫ٽًٍٚ ثٔ ثٖیبٍ إز . ویَيَبی سىيٍي دبٽٖشبوی ډبوىي ڇ يالوب ٵ٢ڄ اڅَكمبن ُیَ وٶًً ډٮىًی ي ډبڅی ډلبٵڄ ډٮیه‬
‫٭َة ٹَاٍ ىاٍوي. َمـىبن ىيڅز دبٽٖشبن ي ډوًٞٝب اٍس٘ آن ٽًٍٚ ثٍ ٙير ُیَ سبطیَ ي وٶًً ا٭َاة، ډوًٞٝب‬
  ‫٭َثٖشبن ٕٮًىی إز . ٙمبٍی اُ آځبَبن ثَ آن اوي ٽٍ دبٽٖشبوی َب ؿىبوی ٽٍ سپىًڅًّی ي ىاو٘ َٖشٍ یی ٍا ثٍ‬
                           ‫ایَاوی ٌ ا ٵَيهشٍ اوي، ىٍ اُای دًڃ ځِاٵی ایه سپىًڅًّی ٍا ثٍ ٭َثٖشبن ویِ ٵَيهشٍ اوي.‬


 ‫ایه ځًوٍ، ډی سًان ؿىیه ثَىاٙز ومًى ٽٍ دبٽٖشبن ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن یټ إشَاسیْی سييیه ٙيٌ ي ډى٪ڈ ىاٍى ي ثٍ‬
‫َیؾ ٍي اُ آن ٍي ځَىان ویٖز ي آن ٭جبٍر إز اُ: سَٞٳ َٕإَ ٽًٍٚ ي ىٕز ٽڈ االر هبيٍی ي ػىًثی آن‬
                   ‫ای‬
          ‫ي ٍيی ٽبٍ آيٍىن یټ ىيڅز سىيٍي ډٌَجی ىٕز وٚبويٌ ىٍ ٽبثڄ. ىٍ ایه ٍإشب، دبٽٖشبن ډی ٽًٙي سب :‬
 ‫- ػىڀ ىٍ اٵٲبوٖشبن، ََځبٌ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ىٍ اٵٲبوٖشبن ډبويځبٍ ًٙوي، ثَای ایه ویَيَب ثٍ یټ ػىڀ‬
                                                                      ‫ٵَٕبیٚی ي ٍياوی ىٍاُډير ډجيڃ ځَىى.‬
                                                      ‫- َِیىٍ ػىڀ ثَای ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثبال ثَيى.‬
                                                                  ‫- سچٶبر ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثبال ثَيى.‬
                                                             ‫- ثیًُىځی ػىڀ ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ آوبن طبثز ځَىى‬


 ‫َيٳ إشَاسیْیټ دبٽٖشبن ىٍ وُبیز ایه إز ٽٍ ىٍ ىٍاُډير ثٍ ََ ځًوٍ یی ٽٍ ٙيٌ، ویَيَبی ثیه اڅمچچی ٍا‬
‫ياىاٍ ثٍ سَٻ ا ٵٲبوٖشبن ومبیي ي هًى ثب اٙٲبڃ ایه ٽًٍٚ ثٍ ٭مٸ إشَاسیْیټ آٍډبوی ي ثبٍُځبوی ػُبوی ډًاى ډويٍ‬
                                                                                                   ‫ىٕز ثیبثي.‬




                                                    ‫64‬
‫ډٚپڄ ٥بڅجبن ي ٍياث٤ اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن:‬

‫«سىي ٍي » ي «ډیبوٍ ٍي » سٺٖیڈ ډی ومبیىي . ىٍ ډٺبڅٍ «وٺ٘‬     ‫ىٍ یټ ٍىٌ ثىيی ډشٮبٍٳ سَ، ٥بڅجبن ٍا ثٍ ىي ځَيٌ‬
‫دبٽٖشبن ىٍ ٍٙي سَيٍیِڇ ي ىٕیٍٖ َبی دیيا ي دىُبن »، ثٍ ٹچڈ ٍاىډَى ىيٙی ؿی ىٍ ٕبیز اوشَوشی «اٝبڅز» ثٍ وَٚ‬
‫ٍٕیيٌ إز، ىالیڄ ایه ځًوٍ ٍىٌ ثىيی . ایه ځٍ ؿَا ؿىیه ٍىٌ ثىيی یی ڇ٥َف ډی ځَىى، ثٍ ٍيٙىی سً١یق ىاىٌ‬
                                                                                                  ‫ٙيٌ إز:‬

 ‫«ٌ ډٍ ؿیِ ثٍ ایه ٕئًاڃ ثَ ډی ځَىى: ډىبٵ٬ دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبنٕشبن ؿڂًوٍ سأډیه هًاَي ٙي؟ ایه ٕئًاڅی ثًى ٽٍ ىٍ‬
 ‫ثلجًكٍ ٍایِوی َبی اډَیپب ثَای كمچٍ ثٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٕبڃ ۰۸۳۱ اُ ًٕی ډلبٵڄ ٕیبٕی ي اډىیشی دبٽٖشبن ډ٦َف‬
  ‫ٙي. ىٍ آن َىڂبڇ، اډَیپب ثٍ ٙير ثٍ كمبیز دبٽٖشبن ثَای َٕٽًة ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ ویبُ ىاٙز ي ثٍ ایه وپشٍ َڈ‬
‫ٽبډالً ياٹٴ ثًى ٽٍ إالڇ آثبى ثَای ٙپڄ ىَی ٥بڅجبن َِیىٍ ُیبىی ډشلمڄ ٙيٌ إز ي اځَ ٹَاٍ ثبٙي دبٽٖشبن ىٍ‬
‫َٕوڂًوی ٥بڅجبن ثب اډَیپب َمپبٍی ٽىي، ایه َمپبٍی ثبیي ډبثٍ اُایی ىاٙشٍ ثبٙي . اډَیپبیی َب ډی سًاوٖشىي ثٍ‬
                                                                   ‫سٺب١بی إالڇ آثبى ثٍ ٍٕ ٙپڄ دبٕن ىَىي:‬

‫1-« اډَیپب ٽمټ َبی ٕبالوٍ هًى ثٍ دبٽٖشبن ٍا اٵِای٘ ىَي ي ىٍ ٭یه كبڃ سٮياىی اُ سلَیڈ َبیی ٍا ٽٍ ثٍ ىڅیڄ‬
                                       ‫آُډبی٘ َبی َٖشٍ یی دبٽٖشبن ٭چیٍ ایه ٽًٍٚ ي١٬ ٽَىٌ ثًى، څٲً ومبیي.‬

                ‫2- ياٙىڂشه َیأر كبٽمٍ ػيیي اٵٲبوٖشبن ٍا ياىاٍ ٽىي سب ثب إالڇ آثبى ٍياث٤ كٖىٍ ىاٙشٍ ثبٙىي.‬

                                                                                              ‫3-ياٙىڀ‬
                                ‫سه ویَيَبی ٥َٵياٍ إالڇ آثبى ٍا ىٍ ثوٚی اُ ٕبهشبٍ ٹيٍر ُٕیڈ ٽىي.‬

‫ځِیىٍ ووٖز اځَ ؿٍ ثَای دبٽٖشبن ًٕىډىي ثًى، اډب إالڇ آثبى ثیه ىي ډً١ً٫ سٶپیټ ٹبئڄ ٙيٌ ثًى . ايڃ ایه ٽٍ‬
‫َمپبٍی ایه ٽًٍٚ ثب اډَیپب ٭چیٍ ٥بڅجبن ثوٚی اُ َمپبٍی اډىیشی ىي ٽًٍٚ ٹچمياى ډی ٙي ٽٍ ىٍ ََ ػبی ىیڂَی‬
 ‫ي ىٍ ډًٍى ََ ځَيٌ ىیڂَی ویِ ډی سًاوٖز اسٶبٷ ثیٶشي . اُ ایه ٍي ياٙىڂشه ثبیٖشی ثٍ َٝٳ َمپبٍی دبٽٖشبن،‬
‫ٽمټ َبیی ٍا ثٍ ایه ٽًٍٚ اٍائٍ ىَي. ىيڇ ایه ٽٍ دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن ډىبٵ٬ ډٖشٺیڈ ي كیبسی ىاٍى ي اځَ ٥بڅجبن اُ‬
‫ثیه ثَيوي، َیؾ ویَيیی ٽٍ ىٍ ٕبهشبٍ ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن اُ ډىبٵ٬ دبٽٖشبن كمبیز ٽىي، يػًى ووًاَي ىاٙز . ثىب ثَ‬
  ‫ایه، إالڇ آثبى ثٍ ٙير دبٵٚبٍی ىاٙز ٽٍ ثٍ ډب ثٍ اُای َمپبٍی ثب اډَیپب ىٍ ٹ٢یٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ىاهڄ اٵٲبوٖشبن‬
                                                                                               ‫دَىاهشٍ ًٙى.‬

‫ځِیىٍ ىيڇ َڈ ثَای دبٽٖشبن ا٥میىبن ثو٘ وجًى. ُیَا ىٍ آن َىڂبڇ ىي ٍيٌ ٹيٍر ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ٹج٢ٍ ٽَىٌ ثًىوي‬
                                       ‫ٿ‬
  ‫ٽٍ اُ ٹ٢ب ََ ىي وٖجز ثٍ دبٽٖشبن ثيځمبن ثًىوي . ځَيٌ ووٖز ائشالٳ ٙمبڃ ثًى ٽٍ دبٽٖشبن ٍا كبډی ٥بڅجبن ي‬
‫ىٙمه هًى ٹچمياى ډی ٽَىوي.ځَيٌ ىيڇ وبٕیًوبڅیٖز َب ثًىوي ٽٍ ىٍ ػَیبن ٍڇ ي اٵٲبن ډچز َب هًى ٍا ٕبُډبويَی‬
‫ٽَىٌ ثًىوي ٽٍ ایه َب ویِ ثَ َٕ ه٤ «ىیًٍوي» اى٭بی اٍ١ی ي سبٍیوی ٭چیٍ دبٽٖشبن ىاٍوي . ایه ځًوٍ، َیؾ یټ اُ‬
‫ایه ىي ویَي (ػبوٚیه ٥بڅجبن) ومی سًاوٖز كشب اځَ اډَیپب َڈ ىٍ دٚز ډبػَا ٹَاٍ ډی ځَٵز، ثَای دبٽٖشبن ا٥میىبن‬

                                                     ‫74‬
‫ثو٘ ثبٙي. سىُب ځِیىٍ یی ٽٍ ډی ډبوي ځِیىٍ ًٕڇ ثًى : یٮىی ك٢ًٍ هٚی اُ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ىٍ ٕبهشبٍ‬
                                         ‫ة‬
 ‫. ډىشُی ٵٺ٤ آن ىٕشٍ اُ‬      ‫ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن . ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ٍا ثبیي ٭ميسبً ىٍ ډیبن ٥بڅجبن ػٖشؼً ٽَى‬
                                                                     ‫٥بڅجبن ٽٍ ایيئًڅًّیټ َٖشىي ي وٍ ډچی ځَا.‬

‫ډچی ځَاَب ثٍ ٙير هًاَبن ٙپڄ ځیَی دٚشًوٖشبن ثٍِٿ َٖشىي ٽٍ ثوٚی اُ ڇ وب٥ٸ َٕكيی ي ٹجبیچی دبٽٖشبن ٍا‬
‫ٙبډڄ ډی ًٙى. ثَ٭پٔ، ډٌَجیًن یٮىی آن َبیی ٽٍ ایيئًڅًّیټ ډی اويیٚىي، َمٍ ػب ٍا َُٕډیه ثَاىٍان ډٖچمبن‬
‫ډی هًاوىي ي څٌا اٝالً ٹبئڄ ثٍ يػًى ډَُ ډیبن ىي ٽًٍٚ إالډی دبٽٖشبن ي اٵٲبوٖشبن ویٖشىي.ایه َمبن ؿیِی إز ٽٍ‬
‫آی. آ. آی، ٕبُډبن اډىیز ي ا٥ال٭بر اٍس٘ دبٽٖشبن، ٕٮی ٽَىٌ إز ث٦ًٍ ثٖیبٍ ٩َیٴ ٥َاكی ٽىي سب اُ یټ‬
‫ًٕ اى٭بی سبٍیوی اٵٲبن َب ٍا ثٍ ٵَاډًٙی ٕذبٍى ي اُ ًٕی ىیڂَ ُډیىٍ َبی الُڇ ٍا ثَای ثٌَُ ځیَی اُ اٵٲبوٖشبن ثٍ‬
                                                    ‫٭ىًان ٭مٸ إشَاسْیټ دبٽٖشبن ىٍ ثَاثَ َىييٕشبن ٵَاَڈ ٽىي.‬

‫آثبى ياٍى ډٮبډچٍ‬     ‫سً١یلبر ٕشبوی َب ثَای اډَیپبیی َب ٹبو٬ ٽىىيٌ ثًى ي څٌا ياٙىڂشه سٞمیڈ ځَٵز ثب إالڇ‬
                                                                                              ‫دبٻ‬
   ‫ًٙى. ډٖأڅٍ ایه ځًوٍ ډ٦َف ٙي : اډَیپب ډی دٌیَى ٽٍ ثوٚی اُ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ياٍى ٕبهشبٍ ٕیبٕی‬
‫اٵٲبوٖشبن ًٙوي. اډب ؿڂًوٍ ي ىٍ ډٺبثڄ ؿٍ ؿیِی؟ اُ ایه ػب ثًى ٽٍ كض «٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي» ډ٦َف ٙي. ىٍ ډًٍى ایه‬
                                        ‫ة‬
‫ٽٍ ؿڂًوٍ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ىٍ ٕبهشبٍ ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن ياٍى ًٙوي، سٞمیڈ ځَٵشٍ ٙي ایه ویَيَب ىٍ ٹبڅت‬
                   ‫٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ياٍى ٕبهشبٍ ٕیبٕی ًٙوي. ىٍ كٺیٺز دبٽٖشبوی َب ىي اثشپبٍ ډُڈ ٍا ًٍٝر ىاىوي.‬

                     ‫ايڃ ایه ٽٍ ډیبن اڅجبن سٶبير ٹبئڄ ٙيوي ي آن َب ٍا ثٍ ىي ىٕشٍ سىيٍي ي ډیبوٍ ٍي سٺٖیڈ ومًىوي.‬
                                                                                              ‫٣‬

‫ىيڇ ایه ٽٍ ډیبن ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ سٶبير ٹبئڄ ٙيوي ي ثٍ اډَیپبیی َب ا٭الڇ ٽَىوي ٽٍ إالڇ آثبى ثب اڅٺب٭يٌ ډوبڅٴ‬
  ‫إز. اډب اُ ٥بڅجبن ىٵب٫ ډی ٽىي. دٔ يٹشی اُ ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ٕوه ډی ٍاویڈ، آن ثو٘ اُ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ‬
‫دبٽٖشبن َٖشىي ٽٍ ىاٍای دبیڂبٌ اػشمب٭ی وٖجی ىٍ ډیبن ثوٚی اُا ٹًاڇ ىي ٥َٳ ه٤ ىیًٍوي ډی ثبٙىي. ایه ویَيَب‬
                                        ‫ایيئًڅًّیټ ثًىٌ ي اُ اٵپبٍ ي ٭ٺبیي ػمٮیز ٭چمبی إالڇ سأطیَ ډی دٌیَى.‬

 ‫ىٍ ياٹ٬، ډیبن ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ي سىي ٍي َیؾ سٶبيسی يػً ى وياٍى ػِ آن ٽٍ ثَای سًػیٍ اٵپبٍ ٭مًډی ډمپه إز‬
                                          ‫ثٮ٢ی اُ َٕان اٝچی ٥بڅجبن ډظڄ ډال٭مَ ٍا اُ ٍأٓ ایه ویَي كٌٳ ٽىىي.‬

‫ٍي ياٍى‬      ‫ىٍ ََ كبڃ، اډَیپب ثٍ ٍٱڈ ثبُسبة َبی ډىٶی ٽٍ اُ و٪َ اٵپبٍ ٭مًډی ىاٍى، دٌیَٵشٍ إز ٥بڅجبن ډیبوٍ‬
          ‫ٕبهشبٍ ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن ًٙوي. اډب ایه ډٍڇ ىٍ ٹجبڃ ىٍیبٵز اډشیبُار ُیبىی اُ دبٽٖشبن ًٍٝر ځَٵشٍ إز .‬

‫ووٖشیه اډشیبُ ٭جبٍر إز اُ ػچت َمپبٍی دبٽٖشبن ثَای َٕٽًة ثٺبیبی اڅٺب٭يٌ اډب اډشیبُار ثٮيی ډُمشَ َٖشىي .‬
‫اډَیپب اُ دبٽٖشبن هًإشٍ إز ىٍ اُای يٍيى ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ثٍ ٕبهز ٹيٍر ىٍ اٵٲبوٖشبن یپی اُ ن اٹياډبر ٍا‬
           ‫ای‬
 ‫اوؼبڇ ىَي : إَائیڄ ٍا ثٍ ٍٕمیز ثٚىبٕي، و٪بٍر ثَ ٕالف َبی َٖشٍ یی دبٽٖشبن ٍا ثٍ ىٕشَٓ اډَیپب ٹَاٍ ىَي،‬
                                                                  ‫إبډٍ ثه الىن ٍا ىٕشڂیَ ي سلًیڄ اډَیپب ىَي،‬

                                                      ‫84‬
‫ى ثٍ‬      ‫ٽچیٍ ویَيَبی هبٍػی ٍا ٽٍ ىٍ إبٍر ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ َٖشىي، آُاى ٽىي، ثٺبیبی ٥بڅجبن ٍا هچ٬ ٕالف ٽه‬
 ‫ځًوٍ یی ٽٍ آطبٍی اُ سلَٻ و٪بډی آن َب ثَػب ومبوي . ډٮچًڇ ویٖز ٽٍ دبٽٖشبن ثٍ ٽياڇ یټ اُ ایه َٙ٣ َب سه‬
  ‫ىاىٌ إز . يڅی آوـٍ ډٖچڈ إز ایه ٽٍ آی . آ. آی دبٽٖشبن ٍٕ ځَيٌ ٍا ٵَیت ىاىٌ إز ي ثب ایه ٍََٕ ثبُی‬
                                                                                                    ‫ډی ٽىي.‬

‫ووٖشیه ځَيٌ، اډَیپبیی َب َٖشىي . آی آ آی ثٍ ٌ ډبن ډیِان ٽٍ ثب اډَیپب َمپبٍی ډی ٽىي، ثٍ َمبن ډیِان ویِ‬
 ‫٥بڅجبن ٍا َيایز ي ٍَجَی ډی ٽىي. ا٥ال٭بر وبىٍٕز ثٍ اډَیپبیی َب ي ا٥ال٭بر ىٍٕز ثٍ ٥بڅجبن اُ ډلًٍَبی‬
                                                                             ‫اٝچی ٭مچپَى آی. آ. آی إز.‬

‫ىيډیه ځَيٌ، ډَىڇ دبٽٖشبن َٖشىي. ياٹٮبً ډَىڇ دبٽٖشبن ومی ىاوىي ٽٍ ؿَا ٽبیی َب ىٍ ٽًٍٚٙبن ك٢ًٍ ىاٍوي ي‬
                              ‫اډَی‬
‫ؿَا اٍس٘ دبٽٖشبن ثبیي سًٕ٤ اډَیپبیی َب ډلبٽمٍ ًٙى ي ؿَا وبډًٓ و٪بډی دبٽٖشبن یٮىی ٕالف َبی َٖشٍ یی‬
   ‫ایه ٽًٍٚ ثبیي سلز ٽىشَڃ اډَیپب ثبٙي . ډَىڇ دبٽٖشبن ومی ىاوىي ىيڅز ٙبن ىٍ دٚز دَىٌ ؿٍ َٕ ي َٕی ثب‬
                                                                                        ‫إَائیچی َب ىاٍى ي ...‬

  ‫ًٕډیه ځَيٌ، ډَىڇ اٵٲبوٖشبن إز . اځَ ؿٍ ٭ًاډڄ ُیبىی ىٍ ٹَثبوی ٙين ډَىڇ اٵٲبوٖشبن وٺ٘ ىاٙشٍ يڅی ٕبُډبن‬
              ‫اډىیز ي ا٥ال٭بر اٍس٘ دبٽٖشبن ووٖشیه وٺ٘ ٍا ىٍ ٵالٽز ي ٕیٍ ٍيُی ایه ډَىڇ ثبُی ٽَىٌ إز.‬

‫ػچًٌ َب ي ومًى ٕیبٕز ٵًٷ ىٍ ٹ٢یٍ ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ٽبډالً ډًُٚى إز . ووٖشیه ومًى ٕیبٕز آی . آ. آی ایه‬
       ‫ٍي ٍا ثٍ اوؼبڇ ٽبٍٽَىَبی ٕیبٕی ياىاٙشٍ إز ي ٕٮی ومًىٌ ثب ٍایِوی ثب‬     ‫إز ٽٍ اُ یټ ًٕ ٥بڅجبن ډیبوٍ‬
                                         ‫اډَیپبیی َب ي كشب ٵَیت ىيڅز ٽبثڄ آن َب ٍا ياٍى ٕبهشبٍ ٕیبٕی ٽىي.‬

 ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ثَای ٭مچی ومًىن ایه ٕىبٍیً، ثوٚی اُ ٥بڅجبن ٍا ٽٍ ثٍ ٣ اڅجبن سىيٍي ډٮَيٳ َٖشىي، ډٖچق ومًىٌ‬
‫إز سب ثب ا٭مبڃ هًٚوز ٭چیٍ ىيڅز ي ډَىڇ اٵٲبوٖشبن ي ویِ ٕبُډبن َبی ٱیَىيڅشی ي كشب ویَيَبی اډَیپبیی، آن َب‬
‫ٍي ثَای‬    ‫ٍا ثٍ دٌیَٗ َٙای٤ دبٽٖشبن ياىاٍ ٽىي . َڈ اٽىًن ؿُبٍ ویَيی اٝچی ثب اَياٳ ډوشچٴ اُ ٥بڅجبن ډیبوٍ‬
‫يٍيى ثٍ ٕبهشبٍ ٹيٍر كمبیز ډی ٽىىي: دبٽٖشبن، اډَیپب، ثوٚی اُ َٕان ٹجبیڄ ي ٽَُی . دبٽٖشبوی َب ثَای ځَٵشه‬
  ‫ُٕمی اُ ٹيٍر ىٍ اٵٲبوٖشبن، اډَیپبیی َب ثَای ٽبَ٘ إٓیت دٌیَی هًى ي سظجیز اي١ب٫ ىٍ اٵٲبوٖشبن، كبډي‬
‫ٽَُی ثَای ػچًځیَی اُ ٙپبٳ ىٍ ډیبن اٹًاڇ ي ىٍ وشیؼٍ سظجیز ډًٹٮیز هًى ىٍ اوشوبثبر ثٮيی ٍیبٕز ػمًٍُی‬
  ‫ي َٕ اوؼبڇ ثوٚی اُ َٕان ٹجبیڄ یٮىی ٱچِایی َب ثَای اٵِای٘ ٹيٍر ٹجیچٍ یی هًى ىٍ ثَاثَ ٍٹیت َڈ ٹًډی هًى‬
                                                                                         ‫یٮىی اكمي ُایی َب.‬

‫اځَ ىٹز ىاٙشٍ ثبٙیڈ، َيٳ اٝچی ََ ؿُبٍ ویَيی یبى ٙيٌ سالٗ ثَای وً٭ی ډًاُوٍ ٹيٍر ډی ثبٙي. اډب ډٖأڅٍ ایه‬
 ‫طجبسی َب اُ اٵٲبوٖشبن ٍهز هًاَي ثٖز؟‬       ‫إز ٻ آیب ثب يٍيى ٥بڅجبن ىٍ ََ ٙپچی اُ آن ثٍ ٕبهشبٍ ٹيٍر، ثی‬
                                                                                                   ‫ٌ‬
 ‫ػىَاڃ ١یبء ىٍ یپی اُ ػمالر ډٮَيٳ هًى ځٶشٍ ثًى : «ىیڀ ػًٙبن اٵٲبوٖشبن ٍا ثبیي َمًاٌٍ ىٍ ىٍػٍ كَاٍر‬


                                                    ‫94‬
‫ډٚوٞی وڂٍ ىاٙز». يٹشی ؿىیه ٭جبٍسی َٕڅًكٍ ٕیبٕز هبٍػی دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن ثبٙي، ؿڂًوٍ ډی سًان اډیي‬
                          ‫ىاٙز اي١ب٫ اٵٲبوٖشبن َٕي ٕبډبن دیيا ٽىي ي ډَىڇ ډ٪چًڇ ایه ٽًٍٚ ٍيی آٍاډ٘ ثجیىي؟‬

    ‫ؿىبوـٍ ثٍ ٍٱڈ سالٗ َبی ىيڅز ډجىی ثَ سًٚیٸ ٥بڅجبن ىٍ ُٕڈ ځیَی ډٖشٺیڈ ىٍ دَيٍٕ ٕیبٕی ي آډبىځی ثَای‬
‫سٶًی٠ ُٕڈ ثیٚشَ آوبن ىٍ ډؼمً٫ ٕبهشبٍَبی ىيڅشی، آوبن ٕالف ثَ ُډیه وڂٌاٙشٍ ي ََ ٍيُ ثٍ كمالر ٙبن ثَ ٭چیٍ‬
   ‫كبٽمیز ٽىًوی ي ىٍ ُیَ ؿشَ دبٽٖشبن ځٖشَٗ ډی ىَىي،ٽٍ ایه هًى ثب٭ض سًٚی٘ َمٍ ډَىڇ اٵٲبوٖشبن إز» .‬

  ‫ػيا اُ ایه َب، َڈ اٽىًن ٙمبٍ ثٖیبٍی اُ ا٭٢بی ثچىيدبیٍ كِة إالډی ٽٍ ځًیب اُ ٍَجَی كِة ثَیيٌ ثبٙىي، ىٍ‬
  ‫ٍىٌ َبی ثبالیی ىيڅز ػب ځَٵشٍ ي ٽَٕی َبی ٵَاياوی ٍا ىٍ ىٕز ىاٍوي ٽٍ ایه ٽبٍ ویِ ثَ ډی ځَىى ثٍ ډٚبٍٽز‬
                                                            ‫ىاىن ویَيَبی ًَاىاٍ دبٽٖشبن ىٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن.‬

                                                                                ‫سىيٍيی إالډی ىٍ دبٽٖشبن:‬

‫«ىٍ یټ سٺٖیڈ ثىيى ٽچى ي ٭مًډى، ډى سًان ٍٕ ػَیبن ٵپَى إالډى ٭ميٌ ٍا ىٍ ایه ٽًٍٚ ( دبٽٖشبن) ډالك٪ٍ‬
‫(دی٘ اُ سؼِیٍ ثٍ َىي، دبٽٖشبن ي ثىڂالىٗ )‬        ‫ومًىٽٍ ډىٚب ايڅیٍ سمبډى آن َب، ىٍ سٶپَ إالډى ثٍ َىي ثٍِٿ‬
                                                                                                ‫ثَډىځَىى.‬

‫ػَیبن ايڃ، ػَیبن ثىیبىځَایى اٵَا٥ى إز ٽٍ ٍیٍٚ ىٍ اٵپبٍ ي اويیٍَٚبى ٙبٌ يڅى اهلل ىَچًى (3071 - 2671)‬
‫ىاٍى. وُ٢ز ٙبٌ يڅى اهلل، ىٍ آٱبُ یټ وُ٢ز ٵپَى ٵََىڂى ثًى ٽٍ اٝالف اٵپبٍ ىیىى ي هَاٵبر ُىایى ٍا اُ‬
‫ثًى. «اډب دٔ اُ اي، دَٖٗ ٙبٌ ٭جياڅٮِیِ (6471 -‬       ‫ُويځى ػبډٮٍ ډٖچمبوبن َىي، َيٳ إبٕى هًى ٹَاٍ ىاىٌ‬
‫4281) ي وًٌ اٗ- ٙبٌ إمب٭یڄ (1871- 1381)، آن ٍا ثٍ یټ ػىج٘ اػشمب٭ى ٕیبٕى سجيیڄ ٍىٌ ي ٭چیٍ‬
         ‫ٻ‬
‫ٙبٌ يڅى اهلل، ثٍ وبڇ‬   ‫ٕچ٦ٍ اوڂچٖشبن ډً١٬ ځَٵشىي .» ىٍ ویمٍ ىيڇ ٹَن وِىَڈ، یپى اُ ٭چمبى ثَػٖشٍ دیَي وُ٢ز‬
 ‫ډلمي ٹبٕڈ وبوًسًى ىٍ ٕبڃ 4821 َؼَی (7681ڇ) ډيٍٍٕ ډٮَيٳ «ىیًثىي» ٍا ىٍ ٍيٕشبیی ثٍ َمیه وبڇ، ىٍ‬
                                                                      ‫ایبڅز اسبٍ دَاىی٘ َىي ثىیبوڂٌاٍى ٽَى.‬

‫ډيٍٍٕ «ىیًثىيى» ثٍ سيٍیغ سجيیڄ ثٍ یټ ډپشت ٵپَى يیٌْ ځٚز ٽٍ سب اډَيُ، ثٍ اٵَاى سلٞیڄ ٽَىٌ ىٍ آن ػب ي‬
‫یب ياثٖشٍ ثٍ ٥َُ سٶپَ آن ٭ىًان «ىیًثىيى» ا٥الٷ ډى ًٙى . ثىیبن ځٌاٍان ایه ډيٍٍٕ، كىٶی َبی ٕوشڂیَ ي ىٹیٸ‬
‫ثًىوي ي ىٍ ډجبىى سٮچیڈ ي ػِڇ اويیٚى، ثَ ٭ٺبیي ي ډٌاٌ ة ٽالډى اٙٮَیٍ ي ډبسَیيیٍ ډٚى ډى ٽَىوي.... ډيٍٍٕ آن‬
 ‫َب، سؼيیي كیبر ٭چًڇ ٽالډى ىٍ َىي ډٖچمبن ٍا يػٍُ «َمز هًى ٹَاٍ ىاى ي ىاو٘ َبى ػيیي ٍا اُ ډًاى ىٍٕى‬
                                                                                         ‫هًى كٌٳ ٽَى.»‬

‫ډپشت ىیًثىيى دٔ اُ ایه ٽٍ ٍوڀ ٕیبٕى ویِ دیيا ومًى، ٭چمبى ياثٖشٍ ثٍ آن ثب َمپبٍى سٮياىى ا ُ ٭چمبى ياثٖشٍ‬
‫ثٍ ػىبف َبى ىیڂَ، ځَيٌ «ػمٮیز اڅٮچمبى َىي» ٍا ىٍ ٕبڃ 9191 ثٍ يػًى آيٍىوي. دٔ اُ سؼِیٍ َىي ي ثٍ يػًى‬
‫آډين دبٽٖشبن، ٙبهٍ اوٚٮبثى آن، سلز ٭ىًان «ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ، ٵٮبڅیز َبى هًىٍا ىٍ دبٽٖشبن ٽىًوی اىاډٍ‬

                                                    ‫05‬
‫ډٌَجى‬     ‫ىاى. «ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ » ثٍ ٍَجَى ډؤٕٔ ػيیي هًى- ډًالوب ثٚیَ اكمي ٭ظمبوى ثٍ كِة ٕیبٕى‬
                                                                                      ‫ىیًثىيى َب سجيیڄ ٙي.‬

‫ایه كِة، اډَيُ ثٍ ىي ځَيٌ اٽظَیز ي اٹچیز سٺٖیڈ ځَىیيٌ إز . ٍَجَى ػىبف اٽظَیز ٍا ډًالوب ٵ٢ڄ اڅَكمبن ي‬
 ‫ٍَجَى ػىبف اٹچیز ٍا ډًالوب ٕمی٬ اڅلٸ ثٍ ٭ُيٌ ىاٍى .ایه ىي ٍَجَ، ََ ىي حٙشًن سجبٍ َٖشىي ي اُ څلب٧ ٵپَى،‬
‫٥َٵياٍان َٕٕوز ٹَآن ي ٕىز ي ٕیٌَ هچٶب ي ٝلبثٍ ي ډٮشٺي ثٍ و٪َیبر ٭چمبى ٕچٴ ي ډوبڅٴ ثب اػشُبى ي سؼيى‬
            ‫ثٍ ٙمبٍ ډى ٍيوي. ٍياث٤ ایه ىي ٍَجَ«دٚشًن سجبٍ ىیًثىيى» ثب ځَيٌ ٥بڅجبن ثٖیبٍ ٭میٸ ي ٍیٍٚ ىاٍ إز.‬

‫ىيډیه ػَیبن ٵپَى ىٍ ٕشبن، ػَیبن ډًالوب اثً اال٭چى ډًىيىى (3091 - 9791) إز ٽٍ ثب اويٻ سٖبډق‬
                                                                      ‫دبٻ‬
‫ډى سًان آن ٍا ػَیبن «اهًاوى» ىٍ ایه ٽًٍٚ وبډیي. ډًالوب ډًىيىى ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ ٙوٞیشى ثىیبى ځَا ي سب كييىى‬
 ‫ډشبطَ اُ اٵپبٍ اٝالكى ٙبٌ يڅى اهلل ىَچًى ىٍ ٕيٌ َْىَڈ ډیالىى إز؛ اډب ثب يع يى ایه، ډیبن اويیٍٚ ي ٍيٗ‬
‫ٕیبٕى اي ثب ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ سٶبير ُیبىى ډٚبَيٌ ډى ًٙى. ډًىيىى ډٮشٺي ثٍ ثَهًٍى وٺبىاوٍ ثب سبٍین ٝيٍ‬
‫إالڇ ثًىٌ ي ىٍ ثبٌٍ وً٫ كپًډز إالډى، اُ «ػمًٍُى اڅُى» (سئًٽَإى ػمًٍُى ) وبڇ ثَىٌ إز . ډًىيىى ىٍ‬
‫ٽىبٍ سٶپَ ٕچٶى ځَى، اُ وً٭ى دٌیَٗ ٍيٗ َبى ډٮبَٝ ىٍ و٪بڇ ٕیبٕى ٱبٵڄ ومى ثبٙي. اي ثٍ و٪بڇ ؿىي كِثى ي‬
‫اوشوبثبر آُاى ا٭شٺبى ٽبډڄ ىاٙشٍ ي إشٶبىٌ اُ ٙیًٌَبى ىيڅزىاٍى ډيٍن ٍا ىٍ كپًډز ىیىى سؼًیِ ډى ومًى ي ډى‬
‫ن ايڅیٍ إالڇ ډى دیمًىوي، اډپبن‬    ‫ځٶز: «سٚویٜ ىاىن اٵَاى ډًٍى ا٥میىبن ىٍ ډلی٤ ډب، ثب آن ٍاَى ٽٍ ډٖچمبوب‬
                                                                                                   ‫وياٍى…‬

‫ثىب ثَ ایه، ثبیي ٥جٸ ډٺش٢یبر ُډبن هًى، ٍاٌ َبیى ٍا ثٍ ٽبٍ ثَیڈ ...» ډًىيىى ىٍ ٕبڃ 1491 ډیالىىځَيٌ «ػمب٭ز‬
‫آیي.‬     ‫إالډى دبٽٖشبن » ٍا ثىیبوڂٌاٍى ومًى . ایه كِة، اډَيُ ثٍِځشَیه كِة إالډى ىٍ دبٽٖشبن ثٍ ٙمبٍ ډى‬
                                           ‫ٍَجَى ٽىًوى «ػمب٭ز إالډى» ٍا ٹب١ى كٖیه اكمي ثٍ ٭ُيٌ ىاٍى.‬

        ‫ٹب١ى كٖیه اكمي ٥َٵياٍ يكير إالډى ي ډجبٌٍُ ثب وٶًً ٵََىڀ ٱَثى إز، اډب ٍيٗ ډجبٍُاسى اي ٽبډال‬
‫ډٖبڅمزآډیِ ي ٱیَ اوٺالثى ثًىٌ ي سلًڃ ٵپَى ٵََىڂى ٍا ٹجڄ اُ ََ وً٫ سلًڅى ىٍ و٪بڇ ٕیبٕى،الُڇ ي ١َيٍى ډى‬
‫ٙمبٍى. «ػمب٭ز إالډى » ىٍ ىيٍان ػُبى اٵٲبوٖشبن اُ ػمٮیز إالډی ي كِة إالډى كپمشیبٍ ٹًیب كمبیز ډى‬
                                                                                                      ‫ومًى.‬

 ‫(7181- 8981)إز. ٕیي اكمي هبن اڅڂًى‬               ‫ًٕډیه ػَیبن إالډى ىٍ دبٽٖشبن ػَیبن َٕ ٕیي اكميهبن‬
‫ډٖچمبن څیجَاڃ ىٍ ډلبٵڄ ٍيٙىٶپَى دبٽٖشبن ٙىبهشٍ ٙيٌإز. اي ډٮشٺي ثٍ ډَاػٮٍ ډٖشٺیڈ ي ثيين يإ٦ٍ ثٍ ٹَآن ثٍ‬
‫٭ىًان ثُشَیه ٍاٌ ٙىبهز ىیه ثًىٌ ي وٺ٘ «ٕىز» ي «اػمب٫» ٍا ىٍ ډىج٬ ٙىبٕى ىیه ډًٍى سَىیي ٹَاٍ ډى ىاى. ٕیي‬
‫اكمي هبن ُیَ سبطیَ ډپشت ٭ٺڄ ځَایى ي ٵچٖٶٍ ٥جیٮى ٕيٌ وِىَڈ اٍيدب ٹَاٍىاٙز ي ٹَآن ٍا سٶٖیَ ٭چمى ډى ومًى.‬
‫ډُمشَیه يیْځى ىٍ سٶپَ اكمي هبن، ځَای٘ اي ثٍ وًځَایى ٱَة ثًى. ځَای٘ ٱَثى ځَایبوٍ ٕیي اكمي هبن، اوڂیٌِ‬
‫هًٞډز ډٖچمبوبن ٕىزځَا ثب اي ځَىیي يَٕاوؼبڇ اي ٍا ډشُڈ ثٍ اٍسياى ي اولَاٳ اُ ىیه ومًىوي. ډٖچمبوبن ٍيٙىٶپَ‬

                                                    ‫15‬
‫ىاوٚڂبَى ي سب كييىى «ډٖچڈ څیڀ » (اځَ آن ٍا یټ كِة َٝٵب ڇ څى وياویڈ ) اُ ًَاىاٍان ػَیبن ًٕڇ ثٍ ٙمبٍ‬
                                                                                                      ‫ډىٍيوي.‬

‫ایه ٍٕ ػَیبن ٵپَى، َمبن ٥ًٍى ٽٍ اٙبٌٍ ځَىیي، ََ یټ ثٍ ولًى ٍیٍٚ ىٍ اٵپبٍ ٭چمبى ډٖچمبن َىي ىٍ ىيٍان‬
‫اهلل ثَډى ځٚز. اويیٍٚ َبى اٝالكى ٙبٌ يڅى اهلل، ډىٚب‬       ‫سلز ٕچ٦ٍ ثَیشبویب ىاٙز ٽٍ ٭ميسب ثٍ اٵپبٍ ٙبٌ يڅى‬
‫دیيای٘ ځَای٘ َبى ډشٮيى ي ډوشچٴ ىٍ ویمٺبٌٍ ٙي. اډب آوـٍ دبیٍ ياٹٮى اويیٍٚ ىیىى ٙبٌ يڅى اهلل ٍا سٚپیڄ ډىىاى،‬
  ‫ٕچٶى ځَى یب ثىیبى ځَایى اُ وً٫ ډٚبثٍ يَبثیز ثًى، سب آوؼب ٽٍ ىيڅز إشٮمبٍى ثَیشبویب اي ٍا ډشُڈ ثٍ يَبثیز ٽَى.‬

‫ایه ٍٕ ػَیبن ٵپَى إالډى ثٍ ٥ًٍ ٽڄ، اٽظَیز ٭ميٌ ډٖچمبوبن دبٽٖشبن ٍا ىٍ ثَډى ځیَوي ي اُ څلب٧ ٝىٶى، ىٍ‬
‫ثَځیَويٌ اٝىبٳ كًُيى، ىاوٚڂبَى ي ثبُاٍى ََ ٍٕ ډى ثبٙي.اډب ثب يػًى ایه سٺٖیڈ ثىيى ٍٕ ځبوٍ اُ ػَیبن َبى‬
‫ٵپَى إالډى ىٍ ایه ٽًٍٚ ٽٍ ػىجٍ ٭مًډى ىاٙز، سٺٖیڈ ثىيى ىیڂَى ویِ يػًى ىاٍى ٽٍ ډَثً ٣ ثٍ ډيآٍ ىیىى‬
‫ي ٭چمب ي ٍيكبویًن ډٌَجى ډى ًٙى. َُٙر ي ٍٕمیز سٺٖیڈ ثىيى ىيڇ ىٍ هًٞٛ ډلبٵڄ كًُيى ي ډٌَجى،ثٖیبٍ‬
                                                                                           ‫ٹبثڄ سًػٍ ډى ثبٙي.‬

‫ىٍ ایه سٺٖیڈ ثىيى اهیَ، اٽظَ ډيآٍ ي ٭چمبى ىیىى ٕىشى، اُ څلب٧ ځَای٘ َبى ٽالډى ي ٵٺُى ثٍ ىي ځَيٌ ٭ميٌ‬
‫ي ډُڈ سٺٖیڈ ډى ًٙوي: ځَيٌ «ىیًثىيى» ي ځَيٌ «ثَیچًى». ایه ىي ځَيٌ، ومبیىيٌ ىي وً٫ سٶپَ ٽالډى ي ٵٺُى (ىٍ‬
 ‫ؿبٍؿًة ٵٺٍ كىٶى ) إز ٽٍ ََ یټ ثٍ سيٍیغ ىاٍاى كِة ٕیبٕى ډٖشٺچى ویِ ځَىیيوي . ىیًثىيی َب اُ و٪َ‬
‫ا٭شٺبىى، ٙجبَز ٽچى ثٍ يَبثیز دیيا ٽَىٌاوي. آن َب ډبوىي يَبثیز، ىٍ ثَاثَ ٕبیَ ٵَٷَبى إالډى، كٖبٕیز ُیبىى‬
                        ‫ٌ‬
‫وٚبن ىاىٌ ي اُ «سًكیي ي َٙٻ»سٶٖیَ يیٌْ یى اٍائٍ ډىىَىي; اډب ثَیچًی َب كبڅز اوٮ٦بٳ دٌیَى ثیٚشَى ىاٙشٍ ي اُ‬
‫«سًكیي ي َٙٻ » َیؾځبٌ سٶٖیَ ٕوشڂیَاوٍ ي ډٲبیَ ثب ډًٍُٚ اٍائٍ ومى ىَىي. ثَیچًی َب سب كييىى، ځَای٘ َبى‬
                                      ‫ًٝٵیبوٍ ىاٍوي ي ىٍ ا٭شٺبى ثٍ «ايڅیبء اهلل» وِىیټ ثٍ ٽالڇ ٙیٮى ډى اويیٚىي.‬

‫ثىیبىځٌاٍ ډپشت ثَیچًى، ٙوٞى ثٍ وبڇ اكمي ٍ١بهبن ثَیچًى (6581 - 1291) ثًى. «ډپشت ثَیچًى ىٍ ياٽى٘‬
‫وٖجز ثٍ ػىج٘ ډلمي ثه ٭جياڅًَبة ي ىٍ ډوبڅٶز ثب ٭ٺبیي ىیىى ٙبٌ يڅى اهلل، ٙبٌ إمب٭یڄ ي ٭چمبى ىیً ثىيى‬
‫ديیياٍ ٙي. ومبیىيٌ ٕیبٕى ایه ډپشت ىٍ دبٽٖشبن، ځَيٌ «ػمٮیة اڅٮچمبى دبٽٖشبن» ثٍ ٍَجَى ډًالوب ٙبٌ اكمي وًٍاوى‬
‫ي ٭جياڅٖشبٍ ویبُى ډى ثبٙي. ډپشت «ىیًثىيى» ىٍ دبٽٖشبن ٽىًوى، ومبیىيٌ «ىیه ٍٕمى » ثٍ ٙمبٍ ډى آیي ي ىاٍاى‬
                                                                     ‫اٽظَیز ىٍ ډیبن ډٖچمبوبن اَڄ ٕىز إز.‬

‫٥َٵياٍان ىیًثىيى ىٍ ایه ٽًٍٚ، َمًاٌٍ ىٍ كبڃ اٵِای٘ ثًىٌ إز; ثٍ يیٌْ ىٍ ىي ىٍَ اهیَ، ٍٙي ىیًثىيی َب ثٍ‬
 ‫ىڅیڄ ٍٙي ثىیبى ځَایى إالډى ىٍ ډى٦ٺٍ ي َٕډبیٍ ځٌاٍى َبى يٕی٬ ٭َثٖشبن ي َمـىیه كمبیز َبى ىيڅز اُ آن‬
            ‫َب، َٕ٭ز ثیٚشَى یبٵشٍ إز. ٭ميٌ سَیه ځَيٌ َبى ٕشٍ ثٍ ډپشت ىیًثىيى ىٍ دبٽٖشبن ٭جبٍسىي اُ:‬
                                                    ‫ياة‬




                                                     ‫25‬
‫«ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ »، «ٕذبٌ ٝلبثٍ» ي ػمٮیز «اَڄ كيیض ». ایه ٍٕ ػىبف، ډشٮچٸ ثٍ ډپشت ىیًثىيى ي ىاٍاى‬
‫٭ٺبیي ډٚبثٍ ي ٙٮبٍَبى یپٖبن ي كبډیبن هبٍػى ياكيى َٖشىي. سىُب سٶبير ایه ٍٕ ػىبف ىٍ ایه إز ٽٍ «ػمٮیة‬
     ‫اڅٮچڈاى إالڇ » ثٍ ٍَجَى ٵ٢ڄ اڅَكمبن ي ٕمی٬ اڅلٸ، ثٍ ًٍٝر یټ كِة ٕیبٕى ياٍى ٝلىٍ ٕیبٕى ٽًٍٚ‬
‫ځَىیيٌ، ىٍ ًٍٝسى ٽٍ «ٕذبٌ ٝلبثٍ » ي «اَڄ كيیض » ثٍ سَسیت ثٍ ٵٮبڅیز َبى و٪بډى ي ٵََىڂى ٍي آيٍىٌ اوي.‬
                                ‫َمبَىڂى ىاهچى ایه ٍٕ ځَيٌ ىٍ ډجبٌٍُ ٭چیٍ ډوبڅٶبوٚبن ثٖیبٍ ٹبثڄ سًعٌ ډى ثبٙي.‬

‫ػىج٘ ٥بڅجبن ثب ََ ٍٕ ځَيٌ وبډجَىٌ اٍسجب٣ سىڂبسىڂى ىاٍى ي اُ كمبیز َبى ډٮىًى ي ډبىى ي كشب اوٖبوى َمٍ آن َب‬
‫ىٍ ایه ؿىي ٕبڃ ثَهًٍىاٍ ثًىٌ إز . ىٍ ٭یه كبڃ، ایه اٍسجب٣ ثب «ػمٮیز اڅٮچمبى إالڇ» ثٍ ىڅیڄ ٭ًاډڄ ٵََىڂى،‬
                                    ‫ُثبوى ي سجبٍی ي ویِ سؼَثٍ ٕیبٕى ىٍ ٭مڄ ثی٘ اُ ىي ځَيٌ ىیڂَ ثًىٌ ي َٖز.‬

    ‫ډًالوب ٵ٢ڄ اڅَكمبن ي ٕمی٬ اڅلٸ، ََ ىي دٚشًن سجبٍ ثًىٌ ي ىٍ ایبڅز َبى ثچًؿٖشبن ي َٕكي ٽٍ ډً٥ه اٝچى‬
‫دٚشًن َبى دبٽٖشبن ثٍ ٙمبٍ ډى آیي، ىاٍاى وٶًً ؿٚمڂیَ َٖشىي. ٥الة ٭چًڇ ىیىى اٵٲبوٖشبن، ٍاث٦ٍ سبٍیوى ىیَیىٍ‬
                                                                ‫اى ا ډيآٍ ىیًثىيى ىٍ ویمٺبٌٍ َىي ىاٙشٍ اوي.‬
                                                                                                      ‫ة‬

‫دی٘ اُ سؼِیٍ َىي ي ثٍ يػًى آډين ٽًٍٚى ثٍ وبڇ دبٽٖشبن ىٍ ٕبڃ 7491، اٽظَ ٥الة اَڄ ٕىز اٵٮبوٖشبن ثَاى‬
‫اىاډٍ سلٞیڄ ثٍ ډيآٍ ىیًثىيیٍ ىٍ َىي ډى ٍٵشىي. ٭ِیِ اكمي َىيى ىٍ ایه ثبٌٍ ؿىیه ډى ځًیي: «اُ َٕسبَٕ َىي ي‬
‫اُ عوًة اٵَیٺب، ډبالیب، إٓیبى ډَٽِى ي ایَان ثٍ هًٞٛ اٵٲبوٖشبن ډلٞالوى ثٍ ىیًثىي آډيوي .» ىٍ ىيٍان ډًالوب‬
‫ډلمًى اڅلٖه (0581 1291) ٽٍ یپى اُ ٭چمبى وٖڄ ىيڇ ډپشت ىیًثىيى ثٍ ٙمبٍ ډى آیي، ډيآٍ ىیىى ُیبىى‬
‫ثب سٶپَ ىیًثىيى ىٍ ایبڅز َٕكي دبٽٖشبن، سبٕیٔ ٙي . َمِډبن ةایه ىيٌٍ، ډيآٍ ډشٮچٸ ثٍ اَڄ كيیض (ػىبف‬
                                       ‫ا‬
    ‫ىیڂَ ياثٖشٍ ثٍ ىیًثىي) ویِ ىٍ ایبڅز َٕكي ٙمبڃٱَثى ثَ ٵٮبڅیز َبى هًى اٵِيىوي «ي ډيإٍى ٍا ىٍ اسَٻ، اٽًٌٍ‬
                                                                               ‫ي ىٍ ىٌٍ ٽىَ …ایؼبى ٽَىوي.»‬

‫اُ َىي ثٍ ایبڅز َٕكي‬        ‫دٔ اُ ثٍ يػًى آډين ٽًٍٚ دبٽٖشبن، ثیٚشَیه ٥الة اَڄ ٕىز اٵٲبوٖشبن، ډٖیَ هًى ٍا‬
‫ٙمبڃ ٱَثى دبٽٖشبن سٲییَ ىاىوي . ایبڅز َبى ػىًثى ي َٙٹى اٵٲبوٖشبن ٭ميسب ثب ډيآٍ ایبڅز َٕكي دبٽٖشبن اٍسجب٣‬
‫ثَٹَاٍ ٽَى . ىٍ كبڅى ٽٍ يالیبر ػىًة ٱَثى ي ٱَثى ایه ٽًٍٚ ثب ډيآٍ ایبڅز ثچًؿٖشبن دبٽٖشبن اٍسجب٣ ثَٹَاٍ‬
                                  ‫ومًى. وٶًً ډيآٍ دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن، اُ ایه ُډبن ثٍ ثٮي ٽبډال ډلًٖٓ إز.‬

‫.‬        ‫دٚشً سَػمٍ ځَىیيٌ، ؿبح ي ثٍ اٵٲبوٖشبن دو٘ ځَىیي‬         ‫آطبٍ ٭چمبى ثٍِٿ ىیًثىيى اُ ٭َثى ي اٍىي ثٍ‬
    ‫٭ِیِاڅَكمبن ٕیٶى اُ ډشَػمبن ډٮَيٳ آطبٍ ٕچیمبن وييى ي ٙجچى وٮمبوى، وٺ٘ ډُمى ىٍ ایه اډَ ىاٙشٍ ي سَػمٍ‬
                                                                  ‫َبى اي ىٍ ىٍَ 0431ي 0531 اوشٚبٍ یبٵز.‬

‫ٍځٍ َبى سٶپَ ىیًثىيى اُ ایه ُډبن ثٍ سيٍیغ ياٍى اٵٲبوٖشبن ځَىیي، اډب ثیڂبوڂى آن ثب ىیه ٍٕمى اٵٲبوٖشبن، ډبو٬ اُ‬
    ‫ډٺجًڅیز آن ىٍ ٕ٦ق يٕی٬ ډى ځَىیي. اڅیًٍ ٍيا - ٽبٍٙىبٓ ٵَاوًٖی ډٖبئڄ اٵٲبوٖشبن ىٍ ثبٌٍ وٶًً سٶپَ ىیًثىيى‬


                                                      ‫35‬
‫ىٍ ٽًٍٚ ىٍ ثڄ اُ اوٺالة ؿىیه ډى وًیٖي: «ثٮي اُ سؼِیٍ َىي ىٍ ٕبڃ 7491، ثٖیبٍى اُ ٥الة اٵٲبوى ثٍ ډيإٍى‬
                                                                                         ‫ٷ‬
‫ٽٍ ىٍ وِىیټ آن َب ىٍ ایبڅز َٕكي ٙمبڃ ٱَثى ایؼبى ٙيٌ ثًى، ٍٵشىي . آن َب ٭ميسب دٚشًن ي ثٮ٢ب وًٍٕشبوى ي‬
‫ثيهٚبوى ثًىوي. ثَهى اُ آوبن ثٍ ایيیًڅًّى اَڄ كيیض ځَيیيوي ي ٌ وڂبڇ ثبُځٚز ثٍ اٵٲبوٖشبن، ىٍ ډٺبثڄ سًٞٳ‬
                                                                                ‫ي ډٌَت كىٶى ډجبٌٍُ ٽَىوي.‬

 ‫ډظال ُیبٍر َبى ډلچى ٍا يیَان ډى ومًىوي. كىٶی َب ډٮمًال آن َب ٍا «يَبثى» ډى وبډیيوي، څپه آن َب، هًى ٍا‬
‫ٕچٶى ډى هًاويوي.» اٍسجب٣ ٵپَى ثیه ٥الة ي ٭چمبى اٵٲبوٖشبن اُ یټ ًٕ ي ډيآٍ سلز ٵًً ډپشت ىیًثىيى ىٍ‬
                  ‫ن‬
‫دبٽٖشبن اُ ًٕی ىیڂَ، ىٍ ٥ًڃ ىٍَ َبى ځٌٙشٍ ٽڈ ي ثی٘ ثَٹَاٍ ثًىٌ إز . ایه اٍسجب٣، سب ٹجڄ اُ ىيٍان ػُبى،‬
      ‫كبڅز ٥جیٮى ي آٍاډى ىاٙز، اډبدٔ اُ آٱبُ ػُبى، وبځُبن ىځَځًن ٙيٌ ي ٍيوي ٙشبة آڅًىى ثٍ هًىځَٵز.‬

 ‫ٙشبة ایه ٍيوي ُډبوى ثیٚشَ ډلًٖٓ ځَىیي ٻ دبٽٖشبن ي ٭َثٖشبن سٞمیڈ ځَٵشىي ثٍ ػبى كمبیز اُ اكِاة ډیبوٍ‬
                                                            ‫ٌ‬
                                           ‫ٍي إالډى ىٍ ٹ٢یٍ اٵٲبوٖشبن، اُ اكِاة سىيٍي إالډى كمبیز ٽىىي.‬

‫دٔ اُ َمیه ډٖبڅٍ ثًى ٽٍ ػمٮیز اڅٮچمبى إالڇ ي اَڄ كيیض ثب دٚشًاوٍ ډبڅى ي ٕیبٕى ٹًى، ٥َف َبى ثىیبىى ي‬
‫ىٍاُډيسى ٍا ثَاى ډُبػَان ي ډؼبَيان اٵٲبوى ٍيى ىٕز ځَٵشٍ ي ثب كًٝچٍ ډىيى سمبڇ، ثَاى اػَاى ٽبډڄ آن ياٍى‬
‫َبى‬      ‫٭مڄ ٙيوي . «اَڄ كيیض » ثب كمبیز َبى ډبڅى ي ٵپَى ډؤٕٖبر هیَیٍ ٭َثٖشبن، اٵِين ثَ سًٕٮٍ ثَوبډٍ‬
                       ‫آډًُٙى هًى ىٍ ىاهڄ دبٽٖشبن، ي ىٍ يالیز َبى َٙٹى اٵٲبوٖشبن ویِ ياٍى ٵٮبڅیز ځَىیي.‬

‫ًَاىاٍان اٵٲبوى اَڄ كيیض ىٍ يالیز َبى ٽىَ ي ثيهٚبن ي ډىب٥ٸ وًٍٕشبن ٙمبڅى، «اډبٍر َبیى» ثٍ ٕجټ ىيڅز‬
‫يَبثى ٭َثٖشبن سبٕیٔ ومًىوي . ډًڅًى اٵ٢ڄ ٽٍ اثشيا ىٍ ىیًثىي ي ٕذٔ ىٍ اٽًٌٍ (ایبڅز َٕكي دبٽٖشبن) سلٞیڄ‬
                               ‫ٽَىٌ ثًى، دٔ اُ ثبُځٚز ىٍ ډى٦ٺٍ اٝچى هًى، ٹجیچٍ هًى ٍا ثٍ يَبثیز ًٕٷ ىاى.‬

‫یپى اُ ٙبځَىان ډًڅًى اٵ٢ڄ ثٍ وبڇ ډًڅًى َٙیٺى (‪ )shariqi‬اډبٍر يَبثى هًى ٍا ىٍ ثيهٚبن ایؼبى ٽَى، ي ىٍ‬
              ‫ٽىَ ډًڅًى ػمیڄ اڅَكمبن سلٞیڄٽَىٌ ډيٍٍٕ طچظیه دیٚبيٍ، ىيڅز يَبثى» ٍا ىٍ ىٌٍ دیؾ ثىیبن وُبى.‬



                                                                  ‫دبٽٖشبن ي ثبُی ډًٗ ي ځَثٍ ثب اډَیپبیی َب:‬
 ‫ثٍ ثبيٍ ثَهی اُ آځبَبن، ډلبٵڄ ډٮیىی ىٍ دبٽٖشبن ىٍ ایه اياهَ سالٗ ىاٍوي اډَیپب ٍا ډشٺب٭ي ٕبُوي ٽٍ ایه ٽًٍٚ‬
‫ىډپَإی‬      ‫ػىڀ ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ثبهشٍ إز . اډَیپب ومی سًاوي اُ اٵٲبوٖشبن ثَای ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ يیشَیه‬
‫ثٖبُى. ٕیبٕز َبی اډَیپب َمـىبن ىٍ إٓیبی اوٍ ثب ٙپٖز ٍيثَي ځَىیيٌ إز . ٍيٓ َب ىي ثبٌٍ ثٍ إٓیبی ډیبوٍ‬
                                                           ‫ډی‬
‫ثبُځٚشٍ اوي ي َٕځَڇ سلپیڈ ډًا١٬ هًى ي دی٘ ځَٵشه ٵبٍيٍى دبڅیٖی ىٍ اٵٲبوٖشبن اوي . اډَیپب ومی سًاوي ثب سپیٍ ثٍ‬
‫َب ٽبٍی ٍا‬     ‫ىيڅز ٽىًوی اٵٲبوٖشبن ي ثب ٍيٗ َبیی ٽٍ ىٍ ایه ٽًٍٚ دی٘ ځَٵشٍ إز، ىٍ ثَاثَ إشَاسیْی ٍيٓ‬
‫دی٘ ثَى. ایه ډلبٵڄ َمـىیه ىڅیڄ ډی آيٍوي ٽٍ ایَان ثٍ َٕ٭ز ىٍ كبڃ دیَٚٵز إز ي ثب ځٌٙز ََ ٍيُ سًاومىي‬

                                                    ‫45‬
‫سَ ډی ځَىى ي دب ثٍ دبی ایه سًاومىيی، ثَای اډَیپب ي إَاییڄ ىٍ ٭َاٷ ي اٵٲبوٖشبن ىٍىََٕبی ثٖیبٍی هًاَي آٵَیي.‬
                                                 ‫ثٍ يیٌْ وٶًً آن ٽًٍٚ ٍيُ سب ٍيُ ىٍ اٵٲبوٖشبن ثیٚشَ ډی ځَىى.‬


      ‫ثٍ دىياٙز ایه ډلبٵڄ، ثَای ػچًځیَی اُ ایه ثبهز، ثبیٖشٍ إز سب اډَیپب ثٍ َٕ٭ز ػىڀ ىٍ ثَاثَ ٥بڅجبن ٍا‬
‫ډشًٹٴ ٕبهشٍ ي ثب آوبن ياٍى ډٶبَمٍ ي ډٌاٽٌَ ځَىى ي ثو٘ ثٍِٿ ٭ىبَٝ سپىًٽَار ي ٱَثڂَای ١ي دبٽٖشبن ( ثٍ‬
   ‫يیٌْ ٯیَ دٚشًن َب ٍا ) ٍا اُ ر ٍاويٌ ي ثٍ ػبی آوبن ثوٚی اُ ٥بڅجبن ٍا ُیَ وبڇ ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ي ویِ ثوٚی اُ‬
                                                                                ‫ىيڃ‬
‫. َمـىبن ثبیٖشٍ إز سب‬     ‫ًَاىاٍان كِة إالډی ي ىیڂَ اكِاة دٚشًن سجبٍ ډؼبَيان ٍا ىٍ ٹيٍر ډٚبٍٽز ىاى‬
‫ثو٘ َبیی اُ ډؼبَيان ډشٮٞت ٕىی ډٌَت ٕمز ٙمبڃ ٍا ویِ ثب ىاىن اډشیبُار ىي ثبٌٍ ياٍى اهشبٍ ىيڅز ځَىاویي‬
                 ‫ٓ‬
‫ي ایه ځًوٍ، ىٍ اٵٲبوٖشبن ثَ ٙبڅًىٌ يَبثیز ي اهًاویز یټ ىيڅز ډشٮٞت ٕىی ٍا ٍيٙه إز ثٍ ٽمټ ىيڅز َبی‬
    ‫٭َة هچیغ ٵبٍٓ ىٍ ثَاثَ ىيڅز ٙیٮٍ ایَان آٍإز سب ایَان ٍا اُ ډََُبی هبيٍی ایه ٽًٍٚ ډلبٌَٝ ومًىٌ، ثب‬
                             ‫سُيیي ػيی ٍيثَي ٕبهشٍ ي ثَوبډٍ َبی آن يٍ ٍا ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن هىظی ځَىاوي.‬
                                                                ‫ٽ٘‬


‫وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ ایه ٽبٍ، اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ ٙڂبٳ َبی ډًػًى ډیبن ٍياث٤ اډَیپب ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ٍا ٽٍ ىٍ‬
‫ٕبڃ َبی اهیَ ٍي ثٍ ٵَام ٙين ىاٍى، ىي ثبٌٍ ثَ ٙبڅًىٌ ایَاوی ٕشیِی ي ٙیٮٍ ٕشیِی دَ هًاَي ٽَى . اُ ًٕی ىیڂَ،‬
‫ي ایبڅز ٕیه ُیبوڀ ؿیه ٍا ثٍ ؿبڅ٘‬          ‫ؿىیه ىيڅشی هًاَي سًاوٖز ثبٍ ىیڂَ طجبر ىٍ ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ‬
‫ٽٚبویيٌ ي ىٍ ثَاثَ وٶًً ٍيٓ َب ىٍ ػمًٍُی َبی إٓیبی ډیبوٍ ي اٵٲبوٖشبن ي ویِ دبٽٖشبن ایٖشبىځی ٽىي . ٙىیيٌ ډی‬
 ‫ًٙى ٽٍ ایه ډلبٵڄ ثٍ ډًٖيالن ډى٦ٺٍ یی وبسً دیٚىُبى ومًىٌ ثبٙىي ٽٍ ة ا سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ اٵٲبوٖشبن سًاوبیی ٽىشَڃ‬
 ‫يالیبر ډَُی ثب دبٽٖشبن ٍا وياٍى، ثبیٖشٍ إز اډىیز ایه يالیبر ثٍ دبٽٖشبن ياځٌاٍ ځَىى ي كشب ياڅیبن ایه يالیبر‬
                                                                                ‫اُ ًٕی دبٽٖشبن سٮییه ځَىى!.‬


  ‫ىډپَإی ىٍ ٽًٍٚ هًا َي ٍیوز ي َمٍ‬                ‫ٍيٙه إز، ََځبٌ اډَیپب ثب ایه ٥َف ډًاٵٺز ومبیي، آثَيی‬
‫ىٕشبيٍىَبیی ٽٍ ىٍ ُډیىٍ آُاىی َبی ىډپَاسیټ اُ ػمچٍ آُاىی ثیبن ي ... ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ ىاٙشیڈ، ثَثبى‬
    ‫هًاَي ٍٵز . وٍ سىُب ٍيٙىٶپَان اٵٲبوٖشبن، ثڄ ویِ ٍيٙىٶپَان ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ثبيٍ هًى ٍا ثٍ ػبډٮٍ ػُبوی ي‬
 ‫اډَیپب ي ٥َف َبی آن ٽًٍٚ ډجىی ثَ دیبىٌ ٕبم سه ىډپَإی ىٍ هبيٍډیبوٍ ي إٓیبی ډیبوٍ ثٍِٿ یپٌَٖ اُ ىٕز‬
‫هًاَىي ىاى . ایه ثَوبډٍ، ٽًٍٚ ٍا ثبٍ ىیڂَ ىٍځیَ ػىڀ َبی هًویه ثی دبیبن هًاَي ٕبهز . وبځٶشٍ دیيإز، ایه‬
   ‫ٽبٍ ایَان ي ٍيٕیٍ ٍا ثَ هًاَي اوڂیوز سب ثب ویَيی ثیٚشَی ثَای ػچًځیَی اُ ٍيی ٽبٍ آډين یټ ىيڅز سىيٍي‬
‫ياثٖشٍ ثٍ دبٽٖشبن ي ا٭َاة سىي ٍيىٍ اٵٲبوٖشبن ىٕز ثٍ ٽبٍ ًٙوي ٽٍ ایه ٽبٍ اډىیز ٙمبڃ، ٯٍة ي ډىب٥ٸ ډَٽِی‬
                       ‫ٽًٍٚ ٍا ثٍ ٙير ثََڈ هًاَي ُى ي ډًػت َٕإَی ٙين ػىڀ ىٍ ٽًٍٚ هًاَي ځَىیي.‬




                                                    ‫55‬
‫ىٍ وُبیز، ډی سًان دی٘ ثیىی ٽَى ٽٍ ثب ایه ٽبٍ، اٵٲبوٖشبن ثَای ډير وبډٮچًډی ثٍ ىي ثو٘ ٙمبڅی ي ػىًثی سؼِیٍ‬
  ‫هًاَي ځَىیي ٽٍ ىٍ ػىًة آن ویَيَبی ٥بڅجبن ي اكِاة سىيٍي دٚشًن ي ىٍ ٙمبڃ آن ائشالٵی اُ ػمٮیز سبػیټ‬
                                     ‫سجبٍ، اكِاة سٚی٬ َِاٌٍ سجبٍ ي ػىج٘ ډچی اُثیټ سجبٍ كبٽڈ هًاَي ځَىیي.‬


‫ىًٙاٍ سَیه ٽبٍ ثَای اډَیپب ىٍ ایه ٽبٍُاٍ آن هًاَي ثًى ٽٍ اُ ثُبوٍ اٝچی ك٢ًٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن ٽٍ ىٍٕز ثٍ َمیه‬
‫ثُبوٍ ىٍ ٽًٍٚ ك٢ًٍ یبٵز ، یٮىی ډجبٌٍُ ثب ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ ي ویَيَبی سىيٍي ىَٚز اٵڂه ډلَيڇ هًاَي ځَىیي ي‬
      ‫اُ ایه وبكیٍ ُیَ ٵٚبٍ ىیي ٍيٕیٍ ي ؿیه ي ویِ ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ىٍ ثٮي ىیذچمبسیټ ٹَاٍ هًاَي ځَٵز.‬
                                                                                ‫ٗ‬

                                                                                                 ‫4- اٵٲبوٖز‬
                                                                                       ‫ان ي ایَان :‬
‫ایَان ٽًٍٚی إز ثب ًهبیَ ثٖیبٍ ثٍِٿ ٥جیٮی . ثَای ډظبڃ، ىٌ ىٍٝي وٶز ػُبن، اوِىٌ ىٍٝي ځبُ ػُبن ي دىغ‬
                       ‫ٗ‬
‫ىٍٝي ډٔ ػُبن ىٍ ایه ٽًٍٚ ٹَاٍ ىاٍى. ثب سًػٍ ثب ىاٙشه ًهبیَ ٭٪یڈ ي ډًٹٮیز ػیًدًڅیشیټ ثٖیبٍ ډُڈ ي ثب سًػٍ‬
  ‫دیَٚٵز َبی َٕیٮی ٽٍ ىٍ ؿىي ٕبڃ اهیَ ىاٙشٍ إز، ثٍ ثبيٍ ٙمبٍ ثٖیبٍ اُ ٽبٍٙىبٕبن، ایَان ىٍ ىٍَ ىيڇ ٕيٌ‬
                                                           ‫ثیٖشڈ ىٍ ٙمبٍ ٽًٍَٚبی ثَسَ ػُبن ىٍهًاَي آډي.‬
‫ایَان ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ثُبی وٶز اُ 61 ىاڅَ ثٍ ٥ًٍ ډیبوڂیه 06-07 ىاڅَ اٵِای٘ دیيا ومًى،‬
‫َٕ٭ز ٍٙي ؿٚمڂیَ ىاٙز. ایَان سًاوٖز ىٍ ٕبڃ ځٌٙشٍ ٍاٌ آَه ثبٵٸ- ثىيٍ ٭جبٓ ٍا ډٖشٺیمب ثب سَٽمىٖشبن دیًوي‬
 ‫– ػىًة ثٍ ىٕز ثیبيٍى . ثٍ ځًوٍ یی ٽچیٍ ثبٍُځبوی َىي،‬       ‫ىَي ي كیظیز ٽًٍٚ ٽچیيی ٍا ىٍ ٽَیييٍ ٙمبڃ‬
 ‫ٽًٍَٚبی كًٌُ ػىًة َٙٷ إٓیب، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي اٵَیٺبیی ي دبٽٖشبن ثب ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ اُ ٍاٌ‬
                                                                             ‫سَاوِیشی ایَان ًٍٝر ډی ځیَى.‬


  ‫اُ وڂبٌ ػیًإشَاسیْیټ، ایَان ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ ثٍ ىڅیڄ ىٙمىی یی ٽٍ ثب اډَیپب ىاٍى، ثٖیبٍ ثب ؿیه ي ډوًٞٝب ثب‬
      ‫ٍيٕیٍ وِىیټ ٙيٌ إز . ایَان سًاوٖشٍ إز ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ډٺبىیَ ثٍِٿ ٕالف َبی دیَٚٵشٍ اُ ػمچٍ‬
‫ًَادیمبَبی ډیڀ- 92 ي ډًٙټ َبی سًاومىي دياٵىي ًَایی اُ ٍيٕیٍ ثٍ ىٕز ثیبيٍى . ایه ٽًٍٚ َمـىبن هًى ثٍ‬
‫سپىًڅًّی سًڅیي ډًٙټ َبی ډیبوجَى سبٽشیپی ُډیه ثٍ ُډیه ثب ثَى 0002 ٽیچًډشَ ثٍ وبڇ ُٙبة-4 ىٕز یبٵشٍ إز.‬
‫ثَهی اُ ډىبث٬ ٱَثی ډي٭ی َٖشىي ٽٍ ٙبیي ایَان َمـىبن دىُبوی ډٺبىیَ ثٖیبٍ ػىڀ اٵِاٍَب ی ٽیمیبیی ي ثیًڅًّیپی‬
                                                                                                ‫ىاٙشٍ ثبٙي.‬
     ‫َمـىیه، آيٌُ َبیی ٙىیيٌ ډی ًٙى ٽٍ ایه ٽًٍٚ َٚز ىٕشڂبٌ ٕیبٍ دَسبة ډًٙټ َبی ُډیه ثٍ ُډیه ثب ثَى‬
‫0052 ٽیچًډشَ ٍا اُ ٽًٍیبی ٙمبڅی هَیياٍی ومًىٌ إز. ایَان ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ َمـىبن ٙمبٍ ُیبى ډًٙټ َبی‬
                                                          ‫ُډیه ثٍ ىٍیب- ٕبهز ٍيٕیٍ ٍا ىٍیبٵز ومًىٌ إز.‬


‫و٪ىِ اٝٶُبن ي‬    ‫ایَان، ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ ویَيځبٌ اسمی ثًَُٙ ي ویِ ډَٽِ دْيَ٘ َبی َٖشٍ یی‬
‫. ایه ډٖبڅٍ، ډًػت‬      ‫اٍاٻ ٍا ىٍ إٓشبوٍ ثٌَُ ثَىاٍی ٹَاٍ ىاىٌ إز ي ىٍ دی ىٕشیبثی ثٍ ًٕهز َٖشٍ یی إز‬

                                                   ‫65‬
‫اهشالٵبر ٙيیي ډیبن ایَان ي اډَیپب ځَىیي ٌ إز. اډَیپب ََآ ىاٍى ایَان دىُبوی اُ یًٍاویًڇ ٱىی ٙيٌ ىٍ ٕبهز‬
‫ٽالَټ َبی َٖشٍ یی ٽبٍ ثڂیَى . ثب ىٕشیبثی ایَان ثٍ ػىڀ اٵِاٍَبی َٖشٍ یی إَاییڄ- ډُمشَیه ډشلي اډَیپب ثب‬
‫سُيیي ػيیی ٍيثَي هًاَي ځَىیي . سبٽىًن، ٽچیٍ ډٖب٭ی ډیبوؼیڂَاوٍ اٍيدبیی َب ًٕىی وجوٚیيٌ ي ؿهان ثَ ډی آیي‬
   ‫ٽٍ ووًاَي ثوٚیي . ایَاوی َب ؿىیه إشيالڃ ډی ٽىىي ٽٍ ثَوبډٍ َبی َٖشٍ یی ٙبن ٝچق آډیِ إز ي ایَان ډبوىي‬
 ‫اډَیپب ي اٍيدب كٸ ثٌَُ ځیَی ٝچق آډیِ اُ اوَّی َٖشٍ یی ٍا ىاٍى ي َیؾ ٽٔ كٸ آن ٍا وياٍى ایه ٽًٍٚ ٍا اُ‬
‫كٺًٷ ٹبوًوی آن ډلَيڇ ٕبُى. ةثبيٍ ایَاوی َب، ىڅیچی يػًى وياٍى ٽٍ ډچشی ىٍ ٕيٌ 12 اُ ىٕشیبثی ثٍ ٭چڈ ي ىاو٘‬
                                                                           ‫ٌ‬
                                                                                               ‫ډلَيڇ ځَىى.‬


‫ا٭مبڃ ډؼبُار َبی اٹشٞبىی ي اٍػب٫‬        ‫اډب اډَیپبیی َب ٽٍ ثٍ ثَوبډٍ َبی ایَاوی َب ډٚپًٻ اوي، ىٍ آٱبُ ىٍ دی‬
‫دَيويٌ َٖشٍ یی ایه ٽًٍٚ ثٍ ًٍٙای اډىیز ٕبُډبن ثَآډيوي. ثٍ ََ ٍي، اډَیپب ىٍ دی آن إز ٽٍ اځَ ایَان اُ ثَوبډٍ‬
    ‫َبی َٖشٍ یی هًى ىٕز وپٚي، ثٍ ا٭مبڃ ډؼبُار َبی اٹشٞبىی ٕوز سَی ىٍ ثَاثَ آن ٽًٍٚ ډجبىٍر يٍُى.‬


‫ىٍ ویَيځبٌ اسمی ثًَُٙ- ثَ دبیٍ ثَهی اُ ا٥ال٭بر، ډُىيٕبن ي ٽبٍځَان ٵىی ٍيٕی ٽبٍ ډی ٽىىي . ثَ دبیٍ ثَهی اُ‬
‫ځِاٍٗ َب، ٻ ياكي ویَيډىي دياٵىي ًَایی ډؼُِ ثب ډًٙټ َب ي ٍاىاٍ َبی دیَٚٵشٍ ٕبهز ٍيٕیٍ ٙجبٍيُ إٓمبن‬
                                                                                       ‫ی‬
‫ډى٦ٺٍ ٍا دبٕجبوی ډی ٽىىي . ثٍ ځٶشٍ ٽبٍٙىبٕبن ٍيٕی، ٽبٍایی ډًٙټ َبیی ٽٍ اُ ویَيځبٌ دبٕياٍی ډی ٽىىي (ثٍ‬
‫ځمبن ٵَايان ډًٙټ َبی آ- 003) ، ثبٍَب اُ ډًٙټ َبی َمشبی دبسَيیز ا ډَیپبیی ثیٚشَ إز . ایه ډًٙټ َب‬
‫سًاومىيی آن ٍا ىاٍوي ٽٍ ىٍ ًٍٝر كمچٍ ًَایی، اُ ََ 02 ٵَيوي ًَادیمبی دیَٚٵشٍ كَیٴ، 51 ًَادیمبی آن ٍا‬
‫(ثَ دبیٍ اٍُیبثی ډَاٽِ إشَاسیْیټ ٱَثی 21 ٵَيوي آن ٍا ) َٕوڂًن ومبیىي . ایه ځًوٍ، ػچً ََځًوٍ كمچٍ ًَایی اُ‬
‫ًٕی اډَیپب ي یب ٍاییڄ ٍا ثڂیَوي . اُ ًٕی ىیڂَ، وٶٔ ك٢ًٍ ٍيٓ َب ىٍ ثًَُٙ، ََ ځًوٍ كمچٍ اُ ًٕی اډَیپب‬
                                                                                  ‫آ‬
                                                                      ‫یب إَاییڄ ٍا ثَ ثًَُٙ ډىشٶی ډی ځَىاوي.‬


 ‫. ثب ایه َڈ اډَیپب ىٍ ایه‬   ‫ََ ځًوٍ كمچٍ و٪بډی إَاییڄ ثٍ ایَان، ثَای إَاییڄ كپڈ هًىٽٚی ٍا هًاَي ىاٙز‬
‫اياهَ ثَای ٧ ډبسٺيڇ، َٚز ى اُ دیَٚٵشٍ سَیه ًَادیمبَبی وٖڄ دىؼڈ اٳ- 22 ٍا ثٍ ىٕشَٓ ویَيی ًَایی‬
                                                                   ‫ٵَين‬          ‫كٴ‬
‫إَاییڄ ځٌاٙشٍ إز ٽٍ ثباڅٺًٌ ثٍ آن ٽًٍٚ سًاوبیی كمچٍ ًَایی ثَ ایَان ٍا ډی ثوٚي . اُ َمیه ٍي إز ٽٍ ایَان‬
‫ىٍ ثٍ ر آيٍىن ډًٙټ َبی دیَٚٵشٍ ا ٓ-003 ٕبهز ٍيٕیٍ ٽٍ اُ ٽبٍایی ثٖیبٍ ثبال ثَهًٍىا ٍ ثًىٌ ي سًاوبیی‬
                                                                                            ‫ىٓ‬
                                     ‫ُىن ََ َيٵی ٍا ىٍ ٵبٌٛ 051 ٽیچًډشَی ي اٍسٶب٫ار ثبال ىاٍى، ٙشبة ىاٍى.‬
                                                                                   ‫ڃ‬


‫اډَیپب ویِ ىٍ ي١ٮی ویٖز ٽٍ ثشًاوي ىٍ آیىيٌ وِىیټ ثٍ ایَان كمچٍ ومبیي . اُ ایه ٍي، كمچٍ و٪بډی اډَیپب ثٍ ایَان‬
                                                                                  ‫ىٍ ٽًسبَمير ډىشٶی إز.‬




                                                    ‫75‬
‫ایَان ثب ك٢ًٍ ویَيَبی اډَیپبیی ىٍ ا ٵٲبوٖشبن ي ٭َاٷ ثٍ ٙير ډوبڅٴ إز ي آن ٍا سُيیيی ىٍ ثَاثَ اډىیز ډچی‬
‫هًى ډی ىاوي. ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ٱَثی ثَ آن اوي ٽٍ ډلبٵڄ سىيٍي ایَاوی، دىُبوی ویَيَبی سىيٍي دبٽٖشبوی ي اٵٲبوی‬
                                                         ‫ٍا ىٍ ثَاثَ ویَيَبی اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ثَ ډی اوڂیِوي.‬


 ‫ایه ٽًٍٚ َمـىبن اُ اسلبى إشَاسیْیټ اٵٲبوٖشبن ي اډَیپب وڂَان إز . آځبَبن ډی دىياٍوي ٽٍ ایَان هًاَبن ثٍ‬
            ‫ىٕز آيٍىن سٮُيار ػيی اُ ػبوت اٵٲبوٖشبن ډجىی ثَ ایه إز ٽٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ هبٻ هًى دبیڂبٌ َبی‬
‫ٍىاوي، ىٍ اهشیبٍ‬   ‫إشَاسیْیپی یی ٍا ٽٍ ثشًاوي ٭چیٍ آن ٽًٍٚ إشٶبىٌ ځَىى ي یب آن ٽًٍٚ ٍا ثب سُيیي ٍيثَي ٿ‬
                                                                                            ‫اډَیپب ٹَاٍ ويَي.‬
  ‫ایَان ىٍ اٵٲبوٖشبن وٶًً ٵََىڂی ثٖیبٍ ثٍِځی ىاٍى . ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ وٶًً اٹشٞبىی آن ٽًٍٚ ویِ ځٖشَٗ یبٵشٍ‬
   ‫إز. ډی سًان ځمبن ُى ٽٍ ثب ویَيډىي ٙين ایَان اُ وڂبٌ اٹشٞبىی، وٶًً اٹشٞبىی آن ٽًٍٚ ىٍ اٵٲبوٖشبن اٵِای٘‬
                                                                                                 ‫هًاَي یبٵز.‬


 ‫ٍيیبٍيیی ایه ٽًٍٚ ثب اډَیپب سبطیَ ثٔ ډىٶی یی ثَ ډٖبیڄ اٵٲبوٖشبن ىاٍى . ىٍ ثلَان َٖشٍ یی ایَان، اډَیپب ثب ثه‬
   ‫ثٖز ٍي ثٍ ٍي ځَىیيٌ إز . اډَیپب ثٍ ویپی ډی ىاوي ٽٍ ََځبٌ ثٍ ایَان كمچٍ ومبیي، ایه كمچٍ ىٍ دُچًی ػىڀ‬
‫اٵٲبوٖشبن ي ٭َاٷ، ثٍ ٭ىًان ػىڀ اډَیپب ىٍ ثَاثَ آالڇ اٍُیبثی ځَىیيٌ ي ډی سًاوي ثٍ َٕ٭ز ثٍ یټ ػىڀ ډى٦ٺٍ‬
‫یی ډجيڃ ځَىى . ىاډىٍ َبی ایه ػىڀ ډی سًاوي ثٍ ٭َاٷ، اٵٲبوٖشبن، دبٽٖشبن، ًٍٕیٍ، څجىبن، ي ٵچٖ٦یه ٽٚبویيٌ ًٙى .‬
‫س٢میىی يػًى وياٍى ٽٍ ىاډىٍ ػىڀ ػِیٌَ ومبی ٭َثٖشبن ٍا ىٍ ثَ ځَٵشٍ ي ډىؼَ ثٍ كمالسی ثَ ؿبٌ َب ي دب الیٚڂبٌ‬
‫َبی ٽًٍَٚبی ٭َثی ي ثٖشٍ ٙين سىڂٍ ََډِ ي ىٍ وشیؼٍ، ٍٕبوبیی وٶز ځَىى . ثی ځمبن، سَيٍیِڇ ثیه اڅمچچی ٙير‬
‫ثیٚشَی هًاَي یبٵز ي َٕإَ ػُبن ٍا ثب ىًٙاٍی َبی ثٖیبٍی ٍيثَي هًاَي ځَىاویي . َِیىٍ َبی اډىیشی ثٖیبٍ ثبال‬
                                                                                                 ‫هًاَي ٍٵز.‬


‫ډُمشَیه ىڅیچی ٽٍ اډَیپب ٍا اُ ف ډچٍ ثَ ایَان ثبُ ډی ىاٍى ایه إز ٽٍ ١ٮیٴ ٙين ایَان ػىڀ ُىٌ، آن ٽًٍٚ ٍا‬
‫ثیٚشَ ثٍ ىاډبن ٍيٕیٍ ي ؿیه هًاَي اٵڂىي ي ىٙمىی ډٖچمبوبن ثب اډَیپب ٍا ىٍ َٕإَ ػُبن ثٖیبٍ ىاډه هًاَي ُى . اُ‬
‫ُى ٽٍ ثیڂمبن ډًػجبر‬        ‫ًٕی ىیڂَ، َِیىٍ ػىڀ ثَای ډبڅیٍ ىَىيځبن اډَیپبیی ثٍ ىٌ َب ډیچیبٍى ىاڅَ َٕ هًاَي‬
                                                         ‫وبهٚىًىی ي وبهَٕىيی آوبن ٍا ٵَاَڈ هًاَي ځَىاویي.‬


     ‫ؿًن ػىڀ ثب ایَان ډمپه إز ثٍ یټ ػىڀ دَ ىاډىٍ ډجيڃ ځَىى، ثیڂمبن ثٍ ٙير ثُبی وٶز ٍا ىٍ ثبُاٍَبی‬
‫اوؼبډیي ي‬      ‫ػُبوی ثبال هًاَي ثَى ٽٍ ایه ٽبٍ ثبُ َڈ ثٍ ًٕى ٍيٕیٍ ٽٍ یپی اُ سًڅیيٽىىيځبن وٶز إز، هًاَي‬
‫ډًػت سٺًیز ٹيٍر اٹشٞبىی ي ىٍ وشیعٌ ٹيٍر و٪بډی آن ٽًٍٚ هًاَي ځَىیي . اُ ًٕی ىیڂَ، ؿًن ػىڀ ثٍ‬
    ‫ډى٪ًٍ ىٍَڈ ٽًثیين سًان و٪بډی ایَان ثٍ ٍاٌ هًاَي اٵشبى، دٔ اُ دبیبن ػىڀ، ایَان وبځِیَ هًاَي ځَىیي ثَای‬



                                                    ‫85‬
‫ػجَان سًاوبیی َبی ىٵب٭ی هًى ثبٍ ىیڂَ اُ ٍيٕیٍ هَیيَبی ٽالن و٪بډی ومبیي ٽٍ ثبُ َڈ ایه ٽبٍ ثٍ ًٕى اډَیپب‬
                                                                     ‫ویٖز. ؿًن ډًػت سٺًیز ٍيٕیٍ ډی ځَىى.‬


‫ٍيٙه إز ثٍ ًٕى ٍيٕیٍ ي ؿیه هًاَي ثًى سب ثشًاوىي اډَیپب ٍا ىٍځیَ ایه ػىڀ ثب ایَان ثٖبُوي . اُ َمیه ٍي إز‬
‫ٽٍ ثٍ ډٖچق ٕبهشه ایَان دَىاهشٍ اوي . ؿىي ٕبڃ دی٘، ٍيٕیٍ 03 ىٕشڂبٌ دَسبة ډًٙټ َبی ثٖیبٍ دیَٚٵشٍ ُډیه ثٍ‬
‫ًَای سًٍ- اڇ ٍا ٽٍ ٹبىٍ ثٍ ُىن ََ وً٫ ًَادیمب ىٍ ٵبٝچٍ 21 ٽیچًډشَی ي ىٍ اٍسٶب٫ 6 ٽیچًډشَی َٖشىي، ثٍ ثُبی‬
      ‫007 ډیچیًن ىاڅَ ثٍ ایَان ٵَيهز . َمـىبن ٍيٕیٍ ٙمبٍ ثٖیبٍ ډًٙټ َبی ُډیه ثٍ ىٍیب ٍا ثٍ ایَان ىاىٌ ٽٍ ایه‬
                             ‫ډًٙټ َب ىٍ ٽَاوٍ َبی هچیغ ٵبٍٓ ي ػِایَ ایَاوی ىٍ هچیغ ٵبٍٓ ډٖشٺَ ځَىیيٌ اوي.‬


‫ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، ثیٚشَیه سبطیَ ډىٶی ٍا ایه ػىڀ ډی سًاوي ثَ اٵٲبوٖشبن ثڂٌاٍى . ووٖز، ایه ٽٍ‬
    ‫ثُبی وٶز ىٕز ٽڈ ثٍ ىي ثَاثَ هًاَي ٍٕیي (021-041 ىاڅَ) ٽٍ سبطیَ يیَان ٽىىيٌ یی ثَ اٹشٞبى اٵٲبوٖشبن ثٍ‬
      ‫هًٞٛ ىٍ ډًٕڈ ُډٖشبن ثَ ػب هًاَي ځٌاٙز . ىي ىیڂَ، ایه ٽٍ ډمپه إز ایَان ثَای ُیَ ٵٚبٍ ځٌاٙشه‬
‫اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ىي ډیچیًن دىبَڂِیه اٵٲبن ٍا ىٍ ایه ٽًٍٚ ثیَين ثَاوي . ٍيٙه إز، َٕاُیَ ٙين وبځُبوی ىي‬
    ‫اٍ ډی سًاوي ىٍىََٕبی ثٖیبٍی ثَای ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي ډشليان ٱَثی آن‬
                                                                   ‫ډیچیًن ثیوبومبن، ثی َٕوًٙز ي ثی ٍيُٿ‬
    ‫ثٍ يیٌْ اډَیپب، ثیبٵَیىي ي ىٍ ىٍاُ ډير اي١ب٫ اٵٲبوٖشبن ٍا اُ وڂبٌ اػشمب٭ی ثی طجبر ځَىاویيٌ ي ه٦َ ایه ډی ٍيى‬
‫یَی ػىڀ، كمالر‬
            ‫ٽٍ ٽًٍٚ ٍا ثب یټ اوٺالة اػشمب٭ی وبهًإشٍ ي وبځُبوی ٍيثَي ٕبُى . َمـىبن ىٍ ًٍٝر ىٍٿ‬
    ‫ډًٙپی ځٖشَىٌ یی اُ ًٕی ایَان ثٍ دبیڂبٌ َبی ًَایی ثڂَاڇ، ٹىيَبٍ، ٙیىيوي (إٶِاٍ) ي ویِ دبیڂبٌ َبی ىیڂَ‬
‫اډَیپبیی ىٍ اٵٲبوٖشبن اوش٪بٍ ډی ٍيى. َمـىبن ډىشٶی ووًاَي ثًى ٽٍ اثٮبى ډياهچٍ ایَان ىٍ ثی طجبر ٕبُی اي١ب٫ ىٍ‬
                                                                          ‫اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ثی ٕبثٺٍ ٗ یبثي .‬
                                                                                 ‫اٵِای‬


         ‫ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ ٍياث٤ ایَان ي اٵٲبوٖشبن ىٍ ٕبڃ َبی دٔ اُ َٕوڂًوی ٥بڅجبن ىيٕشبوٍ ثًىٌ إز، دٔ اُ اوشٚبٍ‬
      ‫ا٭الډیٍ ډٚشَٻ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ډیبن اډَیپب ي اٵٲبوٖشبن، ډٺبډبر ایَاوی وبځُبن سٞمیڈ ثٍ ثبُځَىاویين‬
     ‫دىبَڂِیىبن اٵٲبن اُ هبٻ هًى ځَٵشىي، ډڂَ دٔ اُ ایه ٽٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ٍٕمب ا٭الڇ ٽَى ٽٍ ا٭الډیٍ سىُب ىٍ‬
‫.‬         ‫ٍإشبی سبډیه اډىیز ىٍ اٵٲبوٖشبن إز ي ٭چیٍ َیؾ ٽًٍٚ ًٕډی ومی ثبٙي، اُ سٞمیڈ هًى ډىَٞٳ ځَىیيوي‬
                    ‫ثبُځَىاویين وبځُبوی دىبَڂِیىبن اٵٲبن، ډی سًاوٖز ډب ٍا ثب ؿبڅ٘ َبی ثٖیبٍ ػيیی ٍيثَي ځَىاوي.‬
‫ثب ایه َڈٌ، ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ي ایَان ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ ثٍ ٍٱڈ یټ ٍٙشٍ وڂَاوی َبی آن ٽًٍٚ اُ ك٢ًٍ اډَیپب‬
     ‫ىٍ هبٻ اٵٲبوٖشبن ځَڇ ثًىٌ ي ٍي ثٍ اٵِای٘ ىاٙشٍ إز ي َیبر َبی ثچىيدبیٍ ىي ٽًٍٚ ثبُىیي َبیی ىيٕشبوٍ یی‬
‫ىاٙشٍ اوي . ََ ىي ٽًٍٚ ٭٢ً اٽً اوي . ٍياث٤ ىي ٽًٍٚ ىٍ ؿُبٍؽ ية اٽً ویِ ٍي ثٍ ځَٖٗ ىاٍى . ىٍ ٽىٶَاؤ‬
                                ‫سًٽیً، ایَان سٮُي ٕذَى ثٍ ډیِان 065 ډیچیًن ىاڅَ ثٍ ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن ٽمټ ومبیي.‬




                                                       ‫95‬
‫ىيڅز اٵٲبوٖشبن دیًٕشٍ ٽًٙیيٌ إز ٍياث٤ هًى ثب اډَیپب ي ایَان ٍا ػياځبوٍ سٮَیٴ ومبیي . اٵٲبوٖشبن ىٍ دی اسلبى‬
   ‫إشَاسیْیټ ثب اډَیپب إز . ڇځَ ثب ایَان ثٍ ٭ىًان یټ ٽًٍٚ َمٖبیٍ، َمشجبٍ، َمٶََىڀ ي َمَُٖډیه، هًاَبن‬
‫ډىبٕجبر ویټ كٖه َمؼًاٍی إز ي ثب ایه ٽًٍٚ ٍياث٤ هًة اٹشٞبىی، سؼبٍی ي ٵََىڂی ىاٍى. ىٍ ٭َٳ ٍياث٤‬
‫ثیه اڅمچچی ؿىیه ومًوٍ َبیی ٵَايان إز . ثَای ډظبڃ، ٍياث٤ ایَان ثب َىي ي دبٽٖشبن دیًٕشٍ كٖه ٌ ثًىٌ إز . ایه‬
 ‫ىٍكبڅی إز ایه ىي ٽًٍٚ َمًاٌٍ ثب َڈ ډوبٝمز ىاٙشٍ اوي . َمبن ځًوٍ ٽٍ ډوبٝمز ډیبن َىي ي دبٽٖشبن ډبو٬‬
   ‫ٍياث٤ هًة ایه ىي ٽًٍٚ ثب ایَان وڂَىیيٌ إز، َمیه ځًوٍ َڈ، ډوبٝمز ډیبن اډَیپب ي ایَان ومی سًاوي ډبو٬‬
                                                   ‫سبن ي اډَیپب ځَىى.‬
                                                                   ‫ٍياث٤ هًة ډیبن اٵٲبوٖشبن ي ایَان ي اٵٲبؤ‬


                                                                           ‫5- اٵٲبوٖشبن، إٓیبی ډیبوٍ ي ٍيٕیٍ:‬
‫ىٍ ٙمبڃ اٵٲبوٖشبن، ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ٹَاٍ ىاٍوي ٽٍ ثب ٍيٕیٍ یپؼب ىٍ «ٕیٖشڈ اډىیشی إٓیبی ډیبوٍ» ي ثب ٍيٕیٍ ي‬
‫ؿیه ىٍ ٕبُډبن ٙبوڂُبی ٙبډڄ َٖشىي . ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ىٍ ایه اياهَ ػمًٍُی َبی ىياُىٌ ځبوٍ ٭٢ً «اسلبىیٍ‬
        ‫ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى » ٕبُٙىبډٍ ځٖشٌَ ډٚشَٻ اٹشٞبىی ٍا اډ٢بء ومًىٌ اوي، ىٍ ٕبیٍ دیمبن َبی اډىیشی ي‬
   ‫و٪بډی–ٕیبٕی ایه ٽًٍَٚب ثب ٍيٕیٍ ډی سًان ځٶز ٽٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ٱیَ ډٖشٺیڈ ثب ٍيٕیٍ ٽٍ یټ اثَ ٹيٍر‬
‫و٪بډی إز، َمٖبیٍ ځَىیيٌ إز. دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی دیٚیه، ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان ٽًٍٚ َٖشٍ ًٍٙيی، اُ ػبیڂبٌ‬
 ‫یټ اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی اٵشبى ي ىٍ ػَځٍ ٽًٍَٚبی دیَٚٵشٍ ٝىٮشی اُ دچٍ ىيڇ – دٔ اُ اډَیپب ثٍ دچٍ َبی دبییه‬
‫ٕٺً٣ ومًى. ډڂَ ثب ایه َمٍ، ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان یټ اثَ ٹيٍر و٪بډی ثبٹی ډبوي ٽٍ سبٽىًن دٔ اُ اډَیپب ىيډیه ٽًٍٚ‬
                                                              ‫ویَيډىي ػُبن اُ وڂبٌ سًان ٍُډی ٙمَىٌ ډی ًٙى.‬


‫ثٍ ََ ٍي، ٍيٕیٍ اُ ٕبڃ 0002 ىيٌٍ ثلَان ىٌ ٕبڅٍ ىيٌٍ وبډىُبى ځٌاٍ ٍا دٚز َٕځٌاٙز ي اٽىًن ثب َٕ٭ز ثٖیبٍ‬
‫ثبالیی ٍي ثٍ ٍٙي ىاٍى . ثب سًػٍ ثٍ دشىٖیبڃ ثٖیبٍ ثٍِٿ اٹشٞبىی، ٍيٕیٍ ډی سًاوي سب ىٌ ٕبڃ ىیڂَ یټ اثَ ٹيٍ ر‬
 ‫ٽبډڄ( ٵَا ٹيٍر یب ډڂبدبيٍ ) ځَىى. ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ سًاوبیی ٍٹبثز ثب اډَیپب ي اسلبىیٍ اٍيدبیی ٍا اُ یټ ًٕ ي ؿیه‬
  ‫ٍا اُ ًٕی ىیڂَ ىاٙشٍ ثبٙي . اډ٢بی ٹَاٍىاى «ځٖشٌَ اٹشٞبىی ډٚشَٻ » ثب ٽًٍَٚبی ىياُىٌ ځبوٍ ٭٢ً ػبډٮٍ‬
                                                      ‫ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى، ایه ٍيوي ٍا سَٖی٬ هًاَي ومًى.‬


‫اُ وڂبٌ و٪بډی، ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ثب ٍيٕیٍ ٙبډڄ یټ دیمبن اډىیشی ي و٪بډی ىٵب٫ ىٕشٍ ػمٮی َٖشىي . ثَ دبیٍ ایه‬
‫دیمبن، ویَيَبی ٍيٕیٍ ىٍ سبػیپٖشبن ، ٹَٱیِٕشبن، ٹِاٹٖشبن ي اُثیپٖشبن ك٢ًٍ ٕىڂیه و٪بډی ىاٍوي . اُ ًٕی ىیڂَ،‬
        ‫ٍ إز ٽٍ َٕإَ ځٖشٌَ اٍيإٓیب ٍا ُیَ ځٖشٌَ ثَى هًى ىاٍى.‬
                                                              ‫ویَيَبی ډًٙپی ٍيٕیٍ ىٍ دبډیَ (ثبڇ ػُبن) ډٖشٸ‬


‫ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب ٽًٍَٚبی سبػیپٖشبن ، سَٽمىٖشبن ي ٕشبن كٖىٍ إز . اډب يُاٍر هبٍػٍ اٵٲبوٖشبن ََ ؿىي‬
                                               ‫ٹِاٷ‬
‫ثیٚشَ‬        ‫ىٍ سیًٍی دیًٕشٍ اُ سًٕٮٍ ډىبٕجبر ثب ایه ٽًٍَٚب ٕوه ثَ ُثبن ډی آيٍى، ثٍ ىالیڄ ځىڂی ًَاىاٍ سًٕٮٍ‬
‫ډىبٕجبر ثب ایه ٽًٍٚ َب ویٖز . ثٍ ََ يٍ، سى٘ َبیی ىٍ ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ي اُثیپٖشبن َٖز. یپی اُ ىالیڄ ایه‬

                                                     ‫06‬
‫. إالڇ ٽَیمٴ- ٍییٔ ػمًٍُ اُثیپٖشبن، وبآٍاډی َب ىٍ‬        ‫سى٘ َب وبآٍاډی َب ىٍ إشبن اويیؼبن اُثیپٖشبن ثًى‬
  ‫اويیؼبن ٍا وبٙی اُ ٍهىٍ هَاثپبٍاوی اوڂبٙز ٽٍ ثٍ ٿٵشٍ اي ىٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ اٍىيځبٌ َبی ىَٚز اٵڂىی ُیَ و٪َ‬
   ‫ډَثیبن هبٍػی آډًُٗ ىیيٌ ثًىوي . اي آٙپبٍا ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي اډَیپب ٍا آډبع هيوڀ َبی هٚڈ آځیه هًى‬
 ‫ځَٵز. ایه ځًوٍ، ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ي اُثیپٖشبن ىؿبٍ سى٘ ځَىیي . اُثیپٖشبن، ا٭الڇ ومًى ٽٍ اډَیپب ثبیي دبیڂبٌ‬
    ‫ٌ ای څؼٖشیپی هًى ٍا اُ هبٻ اُثیپٖشبن ثَؿیىي ي إٓمبن آن ٽًٍٚ ٍا ثٍ ٍيی ًَادیمبَبی اډَیپبیی ي اٵٲبوی‬
                                                                                                     ‫ثٖز.‬


‫ىٍ َىڂبډی ٽٍ ٍياث٤ ډیبن اٵٲبوٖشبن ي اُثیپٖشبن ٍي ثٍ سیَځی ىاٙز، ٍيٕیٍ آٙپبٍا ػبوت اُثیپٖشبن- ډشلي ٕىشی‬
‫هًى ٍا ځَٵز. ایًاوٴ- يُیَ ىٵب٫ ٍيٕیٍ ثب څله ٙيیي ي سُيیي آډیِی اٵٲبوٖشبن ٍا ډشُڈ ثٍ ډياهچٍ ىٍ اډًٍ إٓیبی‬
 ‫ډیبوٍ ومًى. َمـىبن ىيڅز ٍيٕیٍ هًإشبٍ دَىاهز ثی٘ اُ ىٌ ډیچیبٍى ىاڅَ ثيَی َبی ىيڅز َبی دیٚیه اٵٲبوٖشبن ثٍ‬
                                                                                             ‫ٍيٕیٍ ځَىیي.‬
‫یٍ ٽَىوي . ثَای ډظبڃ،‬   ‫ىٍ دبٕن، ثَهی اُ ٽبٍډىيان ثچىيدبیٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ا٩ُبٍار ٙيیي اڅچلىی ىٍ ٹجبڃ ٍيٓ‬
‫ٕوىڂًی يُاٍر ىٵب٫ اٵٲبوٖشبن، ا٩ُبٍار يُیَ ىٵب٫ ٍيٕیٍ ٍا «ىٕیٍٖ ػيیي ٍيٕیٍ » ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن هًاوي ي اُ‬
  ‫آن ٽًٍٚ هًاَبن «ٱَاډبر ػىڂی » ځَىیي. ا٩ُبٍار ٕوىڂًی يٍُار ىٵب٫، ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن‬
                                                                   ‫ٕیبٕی، ثیٚشَ ٙپڄ «ٍػِهًاوی» ٍا ىاٙز.‬


‫دٔ اُ ثٖشٍ ٙين دبیڂبٌ َبی اډَیپبیی ىٍ اُثیپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن، سىُب ٽَیييٍ ًَایی یی ٽٍ ثَای ویَيَبی ائشالٳ‬
‫ثیه اڅمچچی اُ ػمچٍ اډَیپب ثبُ ډی ډبوي- ٽَیييٍ سَٽیٍ- آًٍثبیؼبن- سبػیپٖشبن ثٍ اٵٲبٕشبن إز . ََ ځًوٍ سٲییَ‬
‫ډً١ٮڂیَی ٕیبٕی ىٍ یپی اُ ایه ٍٕ ٽًٍٚ (ثٍ ي یٌْ آًٍثبیؼبن) ٽٍ آثٖشه سلًالر ىٍاډبسیټ اوي، ډمپه إز‬
‫دیبډيَبی ُیبوجبٍی ثَای اٵٲبوٖشبن ىاٙشٍ ثبٙي. ٍٓ ٍٕبوی اُ ٍاٌ سبػیپٖشبن ثٖیبٍ ىيٍ ي ځَان إز . ىٍ آن ًٍٝر،‬
                                        ‫سىُب ٍاٌ دبٽٖشبن ثبٹی ډی ډبوي ٽٍ ٍيٙه ویٖز ؿٍ ٍٵشبٍی ٍا دی٘ ثڂیَى.‬


‫ىٍ ایه اياهَ، ٍٵشبٍ ٍيٕیٍ ىٍ ٹجبڃ ك٢ًٍ ویَيَبی اډَیپبیی ىٍ َُٕډیه اٵٲبوٖشبن ىيځبوٍ ثًىٌ إز . اُ یټ ًٕ،‬
 ‫ٍيٕیٍ یپؼب ثب ٽًٍَٚبی ٭٢ً ٕبُډبن ٙبوڂُبی ثَ اٍایٍ ػييڅی اُ ًٕی اډَیپب ثَای ثیَين ثَىن ویَيَبی ٙبن اُ‬
‫ډى٦ٺٍ سبٽیي ومًىٌ إز ي ثٍ ځٶشٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثٖشٍ ٙين دبیڂبٌ َبی ًَایی اُة یپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن ثٍ‬
‫ٍيی اډَیپبیی َب ثب ٽبٍٍيایی ٍيٕیٍ اُ دٚز دَىٌ ًٍٝر ځَٵشٍ إز . ډڂَ، اُ ًٕی ىیڂَ، ٍيٕیٍ ٍاُ آډبىځی‬
        ‫اة‬
                 ‫ومًىٌ إز ٽٍ ډی ى اُ وبسً ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ثَاثَ ویَيَبی سَيٍیٖڈ ثیه اڅمچچی كمبیز ٽىي.‬
                                                                                        ‫سًان‬




                                                    ‫16‬
‫آوـٍ آٙپبٍ إز، ایه إز ٽٍ ٍيٕیٍ ىٍ آٱبُ ثَای ػچًځیَی اُ ٍهىٍ ؿیه ثٍ إٓیبی ډیبوٍ ي اٵٲبوٖشبن اُ ٥َیٸ‬
‫31.‬      ‫دبٽٖشبن ي اٵٲبوٖشبن ي ویِ اُ سَٓ ویَيَبی سىيٍي إالډی ىٍ ډى٦ٺٍ، ثٍ ك٢ًٍ ډلييى اډَیپب ىٍ ډى٦ٺٍ سه ىاى‬
‫آوـٍ ٽٍ ٍيٕیٍ ٍا ٕوز ثٍ ََآ اٵڂىيٌ ثًى، ایه ثًى ٽٍ ثب ٍاَیبثی ٱیَ ډٖشٺیڈ ؿیه ىٍ ډى٦ٺٍ وبځِیَ ثب آن ٽًٍٚ‬
‫ٍيیبٍي هًاَي ځَىیي. اډب اٽىًن ٽٍ ىیڂَ كبڅز ثلَان ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشٍ إز ي ىيثبٌٍ َٕ ثبال ومًىٌ إز، ومی‬
                                                         ‫سًاوي ك٢ًٍ ىٍاُ ډير إشَاسیْیټ اډَیپب ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ثذٌیَى.‬


‫ٍيٕیٍ دٔ اُ دٚز َٕ ځٌاٙشه یټ ىٍَ ثلَان (ىٍ ىٍَ وًى دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ) دٔ اُ اڃ 0002 ىيثبٌٍ‬
             ‫ٓ‬
‫ٍي ثٍ ٍٙي ځٌاٙشٍ ي ثب ٍٙي ثی٘ اُ 6-7 ىٍٝي ثٍ َٕ٭ز ٍي ثٍ سًٕٮٍ ځٌاٙشٍ إز . ٍيٕیٍ َمـىبن ىٍ ٕبڃ َبی‬
‫اهیَ ثب َٕډبیٍ ځٌاٍی َبی ٽالن، سًان و٪بډی هًى ٍا ثبال ثَىٌ ي سالٗ ىاٍى سب 5102 ثب ایبالر ډشليٌ ىٍ سًاُن‬
‫ٽبډڄ إشَاسیْیټ ٹَاٍ ځیَى. اٹشٞبى ٍيٕیٍ ویِ ٍي ثٍ ٙڂًٵبیی ىاٍى. دیٚڂًیی َبیی ډَاٽِ ډ٦بڅٮبسی ٱَثی ثَ آن اوي‬
 ‫ٽٍ ىٍ ٕبڃ 7202 ٍيٕیٍ اُ وڂبٌ سًڅیي وبهبڅٜ یب اوجبٙشٍ ډچی، ػبیڂبٌ ووٖز ٍا ىٍ اٍيدب ثڂیَى ي ٽًٍَٚبیی ؿًن‬
‫آڅمبن، ٵَاوٍٖ ي اوڂچیٔ ٍا دٚز َٕ ثڂٌاٍى . ٍيٕیٍ سًاوٖشٍ إز ثبٍ ىیڂَ ػبیڂبٌ هًى ٍا ىٍ إٓیبی ډیبوٍ سظجیز‬
‫ومبیي ي ىٍ ياٹ٬ ٵبٍيٍى دبڅیٖی ٍا َٕ اُ وً دی٘ ځیَى . ثب اډ٢بی ٹَاٍ ىاى «ځٖشٌَ ياكي اٹشٞبىی» ثب ٽًٍَٚبی ٭٢ً‬
‫اسلبىیٍ ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ ډٚشَٻ اڅمىبٵ٬ (َمًٖى) ٍيٕیٍ، ىٍ ياٹ٬، ىٍ ٕبڃ 6002 ىيثبٌٍ ثب اٵٲبوٖشبن َمٖبیٍ ٙيٌ‬
                                                                                                                                ‫إز.‬


      ‫ثب ثََڈ هًٍىن ډىبٓثبر ډیبن اُثیپٖشبن ي اډَیپب، ٍيٕیٍ سًاوٖشٍ إز ىيثبٌٍ وٶًً هًى ٍا ىٍ إٓیبی ډیبوٍ دُه‬
  ‫ٕبهشٍ ي دبیڂبٌ َبی و٪بډی هًى ىٍ ایه ٽًٍَٚب َٕ اُ وً ٵٮبڃ ٕبُى . ٍيٕیٍ ثٍ ٙير ىٍ دی سٖچیق ي سؼُیِ ایه‬
‫ٽًٍَٚب ثب ػىڀ اٵِاٍَبی ډيٍن إز ي ىٍ ایه اياهَ ؿىيیه ډبوًٍ ډٚشَٻ ٍا ویِ ثب ویَيَبی ډٖچق ایه ٽًٍَٚب‬
                                                                                                                    ‫اوؼبڇ ىاىٌ إز.‬


‫ىٍ ایه اياهَ، ٍيٕیٍ ي ؿیه سًاوٖشٍ اوي، ٕبُډبن ٙبوڂُبی ٍا ىٍ ثَاثَ وبسً ٹَاٍ ىَىي . ایه ٕبُډبن ََ ؿىي ٽىًن یټ‬
‫ٕبُډبن اٹشٞبىی إز، ډڂَ ىٍ آیىيٌ وِىیټ ډی سًاوي ىٍ ٕیمبی یټ دیمبن ٕیبٕی ي و٪بډی ثَآډي ومبیي. ثب دیًٕشه‬
  ‫ایَان ثٍ ایه ٕبُډبن ي ٙبیي َڈ ىٍ آیىيٌ َىي، ډمپه إز ایه ٕبُډبن ىٍ ٕیمبی یټ دیمبن سمبڇ ٭یبٍ ي يُوٍ یی‬
‫ىٍ ثَاثَ وبسً سجبٍُ ومبیي. سٚپیڄ ایه ٕبُډبن، اٵٲبوٖشبن ٍا ىٍ ثَاثَ ځِیى٘ ىًٙاٍی ٹَاٍ ىاىٌ إز. ٽىًن اٵٲبوٖشبن ثٍ‬
 ‫٭ىًان ٭٢ً وب٩َ ىٍ ٙبوڂُبی ك٢ًٍ ىاٍى . ٍٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى، ایه إز ٽٍ آیب اٵٲبوٖشبن هًاَي سًاوٖز‬
                                                           ‫ح‬
                           ‫ثب ك٢ًٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ي دبٍسىَٙیخ إشَاسیْیټ ثب وبسً ثٍ ٙبوڂُبی ثذیًويى؟‬


‫وِىیپی‬        ‫31. ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ډٖبیڄ ډى٦ٺٍ یی ي ٕیبٕز َبی ػُبوی، ىڅیڄ ٽىبٍ آډين ٍيٕیٍ ي اډَیپب ىٍ ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن-‬
‫إشَاسیْیټ ؿیه ي دبٽٖشبن ىٍ ٕبڃ َبی 0002 - 1002 ثًىٌ إز ٽٍ ډًػجبر وڂَاوی ََ ىي ٽًٍٚ ٍا ٵَاَڈ آيٍىٌ ثًى. ََآ اډَیپب ي ٍيٕیٍ‬
                                                                      ‫اُ ٍاَیبثی ؿیه ثٍ ځىؼیىٍ َبی وٶشی ٽًٍَٚبی هچیغ ي إٓیبی ډیبوٍ ثًى.‬


                                                                 ‫26‬
‫6- اٵٲبوٖشبن ي ؿیه:‬
‫ؿیه، ٽًٍٚی إز ٽٍ ىٍ ٕبڃ َبی ىٌ ٌ 09 ٕيٌ ثیٖشڈ َٶشٞي ثَاثَ ٍٙي ىاٙشٍ إز . دیَٚٵز ٙڂٶشی ٍاوڂیِ‬
    ‫ة‬
‫. اډَيٌُ ؿیه اُ‬      ‫ؿیه دٔ اُ ٍيځَىاوی اُ اٹشٞبى ډشمَٽِ ىيڅشی ي دیًٕز َىپبوڀ ثٍ ایه ٽًٍٚ آٱبُ ځَىیي‬
‫ىیيځبٌ ػی . ىی. دی یب ىٍآډي اوجبٙشٍ ډچی، دٔ اُ ایبالر ډشليٌ، ػبدبن يآڅمبن- ؿُبٍډیه ٽًٍٚ ډٺشيٍ اٹشٞبىی‬
‫ػُبن ي ىٍ یټ اٍُیبثی ىیڂَ، دٔ اُ اٍيدبی ٱَثی، اډَیپب ي ػبدبن- ؿُبٍډیه اٹشٞبى ػُبن إز . ؿیه اُ ىیيځبٌ‬
‫ًهبیَ اٍُی ثب ىاٙشه وِىیټ ثٍ یټ ي ویڈ َِاٍ ډیچیبٍى (یټ . ویڈ سَیچیًن) ىاڅَ، دًڅياٍسَیه ٽًٍٚ ػُبن إز ٽٍ‬
                  ‫ىٍ ٕبڃ 6002 ػبدبن ٍا ٽٍ ىٍ ځٌٙشٍ طَيسمىيسَیه ٽًٍٚ ثٍ ٙمبٍ ډی ٍٵز، دٚز َٕ ځٌاٙز.‬


 ‫ؿیه ثٍ َٕ٭ز ىٍ كبڃ ىڃ ٙين ثٍ یټ اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی إز . ثَ دبیٍ دیٚڂًیی َب ي دی٘ ثیىی َبیی ٽٍ اُ‬
                                                                            ‫ډت‬
‫ًٕی ډًٕٖبر ٭چمی- ٕیبٕی ٱَثی اٍایٍ ځَىیيٌ إز، ؿیه سب ٕبڃ 0402 اُ وڂبٌ سًڅیي وبهبڅٜ یب اوجبٙشٍ ډچی‬
‫اډَیپب ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشٍ ي ىٍ ٕبڃ 0502 ډیِان ‪ GDP‬آن ٽًٍٚ ىٌ َِاٍ ډیچیبٍى (ىٌ سَ یچیًن) ىاڅَ اُ اډَیپب‬
                             ‫ثیٚشَ هًاَي ځَىیي. اُ ىیيځبٌ و٪بډی ویِ ؿیه ثٍ َٕ٭ز ىٍ كبڃ سًاومىي ٙين إز.‬

‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ډَٞٳ اوَّی ىٍ ؿیه ثٖیبٍ ثبال ٍٵشٍ إز . ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ٍيٕیٍ ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشٍ ي دٔ اُ‬
‫اډَیپب ػبیڂبٌ ىيڇ ٍا ځَٵشٍ إز . َمـىبن ؿیه ثٍ ثٍِځشَیه م ٍیياٍ ٵچِار ىٍ ػُبن ډجيڃ ځَىیيٌ إز . ؿیه ثب‬
‫سًػٍ ثٍ ویَيی اٍُان ٽبٍ، ثٍ َٕ٭ز ثبُاٍ َبی ػُبن ٍا یپی دی ىیڂَی سٖویَ ډی ومبیي . ثَای ډظبڃ، ىٍ ىٍَ وًى‬
  ‫ٕيٌ ثیٖشڈ، ؿیه ثٍ ٭َثٖشبن اٝال ٝبىٍاسی وياٙز . ىٍ كبڅی ٽٍ ىٍ ىٍَ ووٖز ٕيٌ ثیٖز ي یپڈ یٮىی دٔ اُ‬
‫ٕبڃ0002 ، ٝبىٍا ر آن ٽًٍٚ ثٍ ٭َثٖشبن ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی ٭َثی َٕ ثٍ ىٌ َب ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ُوي . اډَيٌُ ؿیه‬
                                     ‫ثٍ ىيډیه َٙیټ اٹشٞبىی ػبډٮٍ اٍيدبیی دٔ اُ اډَیپب ډجيڃ ځَىیيٌ إز.‬

‫ََ ؿٍ إز، ؿیه ٵٮبالوٍ ثٍ ٭ىًان یټ ٹ٦ت ىٍ ٍٹبثز َبی ډى٦ٺٍ یی ي ػُبوی دب ثٍ ٝلىٍ ځٌاٙشٍ إز . ٵٮبڅیز‬
             ‫َبی ؿیه ىٍ ځٌٙشٍ ثیٚشَ ػىجٍ اٹشٞبىی ىٍيوی ىاٙز. يڅی اٽىًن ىٍ ىي ٭ٍَٝ ډشجبٍُ ځَىیيٌ إز:‬
                                                                          ‫1 -ىٍ ٭ٍَٝ ٍٹبثز َبی اوَّی‬
                                                                         ‫2 -ىٍ ٭ٍَٝ ٍٹبثز َبی ٕیبٕی‬
‫آوـٍ ډَثً٣ ثٍ ٍٹبثز َبی ٭ٍَٝ اوَّی ډی ځَىى، ؿیه ثب سًػٍ ثٍ ویبَُبی ٍيُاٵِين هًى، ٹَاٍ ىاى َبی ثٍِځی ٍا‬
‫ثب ٽًٍَٚبی سًڅیي ٽىىيٌ وٶز ي ځبُ ٭ٺي ومًىٌ إز ي یب ىٍ ىٕز ٭ٺي ىاٍى. اُ ػمچٍ ډی سًان اُ ٍيٕیٍ ي ٹِاٹٖشبن‬
‫وبڇ ثَى. اُ ًٕی ىیڂَ، ؿیه ثب ایَان ىٍ ُډیىٍ هَیي ځبُ ٹَاٍ ىاى ثٍِٿ 07 ډیچیبٍى ىاڅَی یی ٍا ثٖشٍ إز ٽٍ ثَ دبیٍ‬
‫آن ځبُ ډبی٬ ٍا هَیياٍی ډی ومبیي . ٽڄ ډجچٰ ٹَاٍىاىَبی ؿیه ى ٍ ٭ٍَٝ اوَّی ثب ایَان ثٍ 001 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی‬
                                                                                                        ‫ٍٕي.‬




                                                     ‫36‬
‫ىٍ ٭ٍَٝ ٕیبٕی، ؿیه هًاَبن دیًٕشه ىيثبٌٍ سبیًان ثٍ آن ٽًٍٚ إز ٽٍ ىٍ ًٍٝر سلٺٸ ایه آٍډبن، ثٍ‬
‫سًاومىيی اٹشٞبىی٘ اٵِيىٌ هًاَي ځَىیي. َمبن ځًوٍ ٽٍ َبوپبوڀ ٍا ىيثبٌٍ اُ اوڂچیٔ ثٍ ىٕز آيٍى. اُ ایه ٍي،‬
 ‫ثب اډَ یپب اهشالٳ ػيی ٕیبٕی ىاٍى . ؿیه ٽٍ ډوبڅٴ ك٢ًٍ ثچىي ډير اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ویِ إز، ثَای سلز‬
                                                                ‫ٵٚبٍ ځٌاٙشه اډَیپب اُ ٍٕ اََڇ ٽبٍ ډی ځیَى:‬
  ‫1 -كمبیز اُ ٽًٍیبی ٙمبڅی ٽٍ ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ ي ؿیه ثٍ سٖچیلبر َٖشٍ یی ىٕز یبٵشٍ إز ي ىٍ إٓشبوٍ‬
                                                          ‫ىٕشیبثی ثٍ سپىًڅًّی ډًٙپی دیَٚٵزإز .‬
                                                               ‫ٌ‬
                                                      ‫2 -كمبیز ٱیَ ډٖشٺیڈ اُ ثَوبډٍ َبی َٖشٍ یی ایَان‬
   ‫3 -وٶًً ىٍ دبٽٖشبن ٽٍ ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ډٖبیڄ ډى٦ٺٍ، اُ ٥َیٸ وٶًً ىٍ دبٽٖشبن ي سٺًیز‬
‫دىُبوی ویَيَبی سىيٍي آن ٽًٍٚ، ویَيَبی اډَیپبیی ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ُیَ ٵٚبٍ ځَٵشٍ إز ي اوش٪بٍ ډی ٍيى‬
‫ایه اٍ ثب ځٌٙز ُډبن ثیٚشَ ي ثیٚشَ ځَىى . ٍٕ ٕبڃ دی٘، یپی اُ ٍٕبوٍ َبی دبٽٖشبوی هجَ ىاى ٽٍ یټ‬
                                                                                      ‫ٵ٘‬
  ‫ٵَيوي ًَادیمبی اٽشٚبٵی ثی َٕوٚیه ؿیه ىٍ وِىیپی ډَُ اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن ٭مچیبر ؿَیټ َبی ١ي‬
‫ىيڅز اٵٲبوٖشبن ٍا اُ ًَا َيایز ډی ٽَىٌ إز . ډٺبډبر ؿیىی ي اٵٲبوی ياٽىٚی ثٍ دن ٗ ایه هجَ وٚبن‬
                                                                                             ‫وياىوي.‬

 ‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ٍياث٤ ؿیه ثب ٍيٕیٍ ثُشَ ٙيٌ إز ي ىي ٽًٍٚ ىٍ ؿُبٍؿًة ٕبُډبن ٙبوڂُبی َمپبٍی َبی‬
‫وِىیټ اٹشٞبىی ىاٍوي. َمـىبن ډً١ٮڂیَی َبی ىي ٽًٍٚ ىٍ ٹجبڃ ٕیبٕز َبی اډَیپب ىٍ ډى٦ٺٍ َمبَىڂی ثیٚشَی‬
‫سبٍ سٮییه سٺٖیڈ ايٹبسی ثَای ثیَين ٽٚیين ویَيَبی اډَیپبیی اُ ډى٦ٺٍ‬
                                                                ‫یبٵشٍ إز. ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ؿىيی دی٘ هًآ‬
                                                       ‫ځَىیيوي ي اهیَا ډبوًٍ و٪بډی ډٚشَٽی ٍا ویَ اوؼبڇ ىاىوي.‬
‫ٹَاٍ إز ىٍ ىٌ ٕبڃ آیىيٌ، ؿیه ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ 0001 ٵَيوي ًَادیمبی دیَٚٵشٍ وٖڄ ؿُبٍڇ ًٕ- 03 سًڅیي ومبیي‬
                                  ‫ي ایه ځًوٍ، دٔ اُ اډَیپب ي ٍيٕیٍ ثٍ ًٕډیه ٹيٍر و٪بډی ػُبن ډجيڃ ځَىى.‬


‫ؿیه، َمیه اٽىًن ٕبالوٍ ثٍ ډیِان ٝي ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ اډَیپبی ػىًثی َٕډبیٍ ځٌاٍی ډی ومبیي . َيٳ اُ ایه ٽبٍ،‬
‫ایه إز ٽٍ إشٺالڃ ٽًٍَٚبی اډَیپبی ػىًثی ٍا ىٍ ثَاثَ اډَیپب سٺًیز ومبیي . ثٍ يیٌْ ایه َٕډبیٍ ځٌاٍی َب ىٍ‬
     ‫ثَاُیڄ ډَٽِ إز ٽٍ دی٘ ثیىی ډی ًٙى سب ٕبڃ 0402 ثٍ یپی اُ دىغ ٹيٍر ثٍِٿ اٹشٞبىی ػُبن ىٍ آیي.‬
                                                                                       ‫ډز‬


 ‫سَاُ ثبٍُځبوی آن ثب اٵَیٺب ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ٍي ثٍ ثبال ٍٵشه ىاٍى . ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ډیِان ٝبىٍار آن ثٍ اٵَیٺب ىٍ‬
                                                                        ‫ٕبڃ 5002 ثٍ ؿُڄ ډیچیبٍى ىاڅَ ٍٕیي.‬


‫. ٍيٙه إز‬       ‫ثٍ ٍََي، ٍياث٤ اٵٲبوٖشبن ي ؿیه ثٍ ځًوٍ ٕىشی كٖىٍ ي ىيٕشبوٍ ثًىٌ إز ي ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى‬
 ‫اٵٲبوٖشبن ثبیي ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ؿیه، َمیه اٽىًن دًڅياٍ سَیه ٽًٍٚ ػُبن إز ي ىٍ آیىيٌ وِىیټ ثٍ ثٍِځشَیه‬



                                                    ‫46‬
‫ٹيٍر اٹشٞبىی ػُبن ډجيڃ هًاَي ځَىیي، ىٍ ُډیىٍ ځٖشَٗ ٍياث٤ اٹشٞبىی ثب ؿیه، سًػٍ ػيی ىاٙشٍ ثبٙي . ثٍ‬
               ‫ثبيٍ ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، ثبیٖشٍ إز آیىيٌ ٍياث٤ اٹشٞبىی ىي ٽًٍٚ ٍا إشَاسیْیټ اٍُیبثی ٽَى.‬


                                                                                           ‫7- اٵٲبوٖشبن ي َىي:‬
‫َىي دٔ اُ ٕبڃ 0002 ثب آَىڀ ٍٙي دَٙشبثی ٍي ثٍ ٍٙي ځٌاٙشٍ إز . ډَاٽِ دیٚڂًیی ٱَثی ثَ آن اوي ٽٍ َىي‬
   ‫ثبڅٺًٌ ډی سًاوي ىٍ ٕبڃ 0402 اُ وڂبٌ سًڅیي وبهبڅٜ ډچی ػبیڂبٌ ًٕڇ ٍا ىٍ ػُبن ثٍ ىٕز آيٍى یب كي اٹڄ ىٍ‬
                                 ‫ٙمبٍ دىغ ٽًٍٚ ووٖز ػُبن( ؿیه، اډَیپب، ٍيٕیٍ، ثَاُیڄ ي َىي) ٹَاٍ ځیَى.‬


                      ‫ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، َىي ثىب ثٍ ىالیڄ ُیَ هًاَبن ىاٙشه ډىبٕجبر ثٖیبٍ ویټ ثب اٵٲبوٖشبن إز:‬
  ‫1- َىي ثب سًػٍ ثٍ ٍٹبثز ٕىشی یی ٽٍ ثب دبٽٖشبن ىاٍى، اُ وٶًً دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن وڂَان إز ي ډی ٽًٙي سب‬
                                                                            ‫ػبی اډپبن ػچً ایه وٶًً ٍا ثڂیَى.‬
          ‫2- َىي دیًٕشٍ ثب اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ٕىشی ډىبٕجبر ىيٕشبوٍ ىاٙشٍ إز ي ىٍ دی ځٖشَٗ ایه ٍياث٤ إز.‬
‫3- َىي ثٍ سبډیه اډىیز ي إشٺَاٍ طجبر ىٍ اٵٲبوٖشبن َبی ثبالیی ٹبیڄ إز ي اډىیز ي طجبر اٵٲبوٖشبن ٍا ثلض ډُمی‬
                                                       ‫ة‬
                                                         ‫ىٍ ٽبوشپٖز اډىیز ي طجبر ىٍ ډى٦ٺٍ اٍُیبثی ډی ومبیي.‬
       ‫4- َىي، ثب سًػٍ ثٍ ٍٹبثشی ٽٍ ثب ؿیه ىٍ إٓیب ىاٍى، اُ ٍهىٍ ؿیه ثٍ اٵٲبوٖشبن اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن وڂَاوی ىاٍى.‬
 ‫5- َىي ثٍ وِىیټ ٙين ډیبن ایَان ي دبٽٖشبن ثٖیاٍ كٖبٓ إز ي وِىیپی آن ٽًٍٚ ٍا ثب اٵٲبوٖشبن ؿًوبن يُوٍء‬
  ‫ډشٺبثچی ثب وِىیپی ایَان ي دبٽٖشبن اٍُیبثی ډی ٽىي . ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ٍياث٤ ډیبن َىي ي ایَان ثٍ ځًوٍ ٕىشی‬
‫ثٖیبٍ كٖىٍ ثًىٌ إز ي َىي ثب سًػٍ ثٍ ویبَُبی اوَّیشیټ هًى ثٍ ایَان، ثب آن ٽًٍٚ ٹَاٍىاىی ثٍ اٍ ُٗ ثیٖز ي‬
 ‫دىغ ډیچیبٍى ىاڅَ ثٍ اډ٢بء ٍٕبویيٌ إز . ثب ایه َڈ، َىي اُ ٽًٍَٚبیی إز ٽٍ ىٍ ٽٚبٽ٘ َبی َٖشٍ یی ایَان ي‬
                                                                           ‫اډَیپب، ػبوت اډَیپب ٍا ځَٵشٍ إز.‬


‫َىي، وٖجز ثٍ ٕیبٕز َبی دبٽٖشبن ثٖیبٍ كٖبٓ إز. َىي اُ یټ ًٕ، ثَای ٽمَوڀ ٕبهشه َمپبٍی َبی ؿیه ي‬
‫دبٽٖشبن ىٍ ن اياهَ ثب ؿیه َمپبٍی َبیی ىٍ ُډیىٍ َبی ډوشچٴ اُ ػمچٍ إشَاسیْیټ ىاٙشٍ إز . اُ ًٕی ىیڂَ،‬
                                                                                        ‫ای‬
‫ثٍ ځًوٍ ٕىشی ثب ایَان ىيٕز إز سب كمبیز ایَان ىٍ اولٞبٍ دبٽٖشبن ىٍ ویبیي . ځٌٙشٍ اُ ایه َب، ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ‬
‫َىي ثٍ ځًوٍ ٕىشی َڈ دیمبن وِىیټ ٍيٕیٍ إز ي ثب آن ٽًٍٚ دیمبن ٌ ا ي ٕبُٙىبډٍ َب ي ٹَاٍىاىَبی ډشٮيىی ىاٍى،‬
   ‫ثَای ٽمَوڀ ٕبهشه َمپبٍی َبی و٪بډی دبٽٖشبن ي اډَیپب، ثب ایه ٽًٍٚ ډًاٵٺشىبډٍ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ‬
                                                                                                   ‫ثٖشٍ إز.‬


 ‫یپی اُ ىالیڄ ىیڂَ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ َىي ي اډَیپب، ځٌٙشٍ اُ َمپبٍی ىٍ ٭ٍَٝ اوَّی اسمی، َمپبٍی‬
‫َبی ثچىي ډير ٍيٕیٍ ي ؿیه إز ٽٍ ثَ ډجىبی آن ٹَاٍ إز ؿیه ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ سب ٕبڃ 0102 ىٍ كييى 0001‬
  ‫ٵَيوي ًَادیمبی دیَٚٵشٍ ًٕ- 03 ثٖبُى. ٍيٙه إز ٽٍ ىٍ ایه ًٍٝر، ؿیه ىٍ ٕیمبی ًٕډیه ویَيی ًَایی‬

                                                    ‫56‬
‫ػُبن دٔ اُ اډَیپب ي ٍيٕیٍ سجبٍُ هًاَي ٽَى ي سًاُن إشَاسیْیټ ډیبن َىي ي ن ثََڈ هًاَي هًٍى . اُ ایه ٍي،‬
                             ‫ؿی‬
 ‫ىٍ دی ػٌة َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ اډَیپب ثَآډيٌ إز . ثٍ ځمبن ثٖیبٍ، یپی اُ دی٘ َٙ٣ َبی اډَیپب ثَای‬
‫َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ثب َىي، دبییه آيٍىن سَاُ ډىبٕجبر ایه ٽًٍٚ ثب ایَان ثبٙي . ٙبیي ډً١ٮڂیَی اهیَ ٱیَ‬
                                               ‫ډىش٪ٌَ َىي ىٍ ډٖبڅٍ َٖشٍ ی ایَان، ىٍ دیًوي ثب َمیه ډٖبڅٍ ثبٙي.‬
                                                                                   ‫ی‬


‫َىي ي دبٽٖشبن، ىي ٽًٍٚی اوي ٽٍ اُ ٕبڅیبن ىٍاُ ثب َڈ ىٍ ٍٹبثز سٖچیلبسی ىاٍوي . ایه ٍٹبثز ثٍ ٙير، ډوًٞٝب‬
‫دٔ اُ ٕبڃ 0002 ٍي ثٍ اٵِای٘ ځٌاٙشٍ إز. َىي ٕبالوٍ 02 ډیچیبٍى ىاڅَ َِیىٍ و٪بډی ىاٍى. ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ‬
‫ثًىػٍ و٪بڇی دبٽٖشبن ىٍ كييى 6-7 ډیچیبٍى ىاڅَ إز ( ثَای ډٺبیٍٖ ثًىػٍ و٪بډی ٍيٕیٍ ٕبالوٍ 002 ډیچیبٍى ىاڅَ،‬
 ‫ؿیه 05 ډیچیبٍى ىاڅَ ي ایَان 4-7 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ ٕبڃ إز ). ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، َىي ثٍ ډیِان ډیچیبٍىَب ىاڅَ ػىڀ‬
 ‫(ثب ٕپًَبی دَسبة ډً ٙټ َبی ثبڅٖشیټ ي ٹبٌٍ دیمب )، ُیَ ىٍیبیی،‬          ‫اٵِاٍ اُ ػمچٍ ٽٚشی َبی ډًٙټ اوياُ‬
‫ًَادیمبَبی ثمت اٵڂه دیَٚٵشٍ اُ وً٫ ًٕ- 72 ي ًٕ-03 ي ًَدیمبی ػىڂىيٌ اُ وً٫ ډیڀ- 92 ي ډیڀ- 13 اُ‬
                                                                                 ‫ٍيٕیٍ هَیياٍی ومًىٌ إز.‬


                            ‫ځٖشَٗ َمپبٍی َبی َىي ي اٵٲبوٖشبن ثَای ډب اُ اَمیز إشَاسیْیټ ثَهًٍىاٍ إز.‬


                                                                              ‫8-اٵٲبوٖشبن ي ٽًٍَٚبی ٭َثی:‬
   ‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب ٽًٍَٚبی ٭َثی ىٍ ٽڄ كٖىٍ ي هًة ثًىٌ إز ي ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٙشٍ‬
‫إز. ٽًٍَٚبی ٭َثی ٽمټ َبی ثٖیبٍی ثٍ اٵٲبوٖشبن ومًىٌ ي ىٍ ٍيوي ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن وٺ٘ اٍُويٌ یی ٍا ثبُی‬
                                                                                                   ‫ومًىٌ اوي.‬
   ‫ثب ایه َڈ، ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ىٍ ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب ثَهی اُ ایه ٽًٍَٚب ىٍ ایه اياهَ اويٽی‬
                                                                                   ‫َٕىی ثٍ ډٚبَيٌ ډی ٍٕي.‬
                                                            ‫ػُبن ٭َة ثٍ ؿىي ىٕشٍ ٽًٍٚ َب سٺٖیڈ ډی ځَىى.‬
‫. ایه‬    ‫- ىٕشٍ ووٖز – ٽًٍَٚبی ٭٢ً ًٍٙای َمپبٍی هچیغ ٵبٍٓ اوي ٽٍ ٽًٍَٚبی وٶز هیِ ي دًڅياٍ اوي‬
 ‫ٽًٍَٚب ثب اډَیپب ٍياث٤ وِىیپی ىاٍوي. ََؿىي ىٍ ىٍين ایه ٽًٍَٚب ډلبٵڄ هبٝی َٖشىي ٽٍ ثب ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ‬
‫ډى٦ٺٍ، ډوًٞٝب ىٍ ٭َاٷ ډوبڅٴ اوي . ځٶشٍ ډی ًٙى ٽٍ ایه ډلبٵڄ دىُبوی ثٍ ویَيَبی ډوبڅٴ ثب ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي‬
                                                                    ‫اډَیپب اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن ٽمټ ډی ومبیىي.‬
                            ‫- ىٕشٍ ىیڂَ، ٽًٍَٚبی ډوبڅٴ ثب اډَیپب اوي. ډبوىي ًٍٕیٍ، څجىبن، ؿبى، ًٕىان ي څیجیب.‬
‫. ؿًن ډَاٽ٘،‬        ‫- ىٕشٍ ًٕڇ، ٽًٍَٚبیی اوي ٽٍ ثیٚشَ ډشمبیڄ ثب ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ډوًٞٝب ٵَاوٍٖ ډی ثبٙىي‬
                                                                                             ‫اڅؼِایَ ي سًؤ.‬
    ‫ىٍ ٽڄ، ػِیٌَ ومبی ٭َة ثٍ ىڅیڄ ډًٹٮیز كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ ي ىاٙشه ًهبیَ َٕٙبٍ اوَّی اُ اَمیز ثٍِځی‬
                                                                                               ‫ثَهًٍىاٍ اوي.‬

                                                    ‫66‬
‫ىٍ ػُبن ٭َة َڈ وبٕیًوبڅیِڇ ي َڈ ثىیبىځَایی ىٍ كبڃ ٍٙي إز . ىي ديیيٌ یی ٽٍ ََ ىي ١ي اډَیپبیی سچٺی ډی‬
                                                                                                           ‫ځَىى.‬
   ‫ثب ایه َمٍ، اٵٲبوٖشبن ثبیي دیًٕشٍ ىٍ دی سًٕٮٍ ٍياث٤ ثب ٽًٍَٚبی ٭َثی ثبٙي ي سب ػبی اډپبن اُ یبٍی َبی آوبن‬
                           ‫ثٌَُ ځیَى. ډب ډشبٕٶبوٍ سب ٽىًن إز هبٍػی ٵٮبڅی ىٍ ٹجبڃ ٽًٍَٚبی ٭َثی وياٙشٍ ایڈ.‬
                                                                         ‫ٕی‬


                                                                                          ‫9 - اٵٲبوٖشبن ي سَٽیٍ:‬
‫سَٽیٍ ىٍ ځٌٙشٍ – ىٍ َىڂبڇ ايع ػىڀ َٕى، یپی اُ ډشليان ػيی اډَیپب ي وبسً ىٍ ډى٦ٺٍ ٙمَىٌ ډی ٙي . دٔ اُ‬
‫. اُ یټ ًٕ، ثب‬       ‫ٵَيدبٙی ًٍٙيی، ىٍ ٕیبٕز هبٍػی ایه ٽًٍٚ ځَای٘ َبی سبٌُ یی آٱبُ ثٍ ديیي آډين ومًى‬
‫سًػٍ ثٍ ځٖشَٗ ػبډٮٍ اٍيدبیی ثٍ ًٕی َٙٷ، ٙمبٍ ثٖیبٍی اُ ٕیبٕشمياٍان سَٽی ًَاىاٍ ٵبٝچٍ ځَٵشه اُ اډَیپب ي‬
                 ‫دیًٕشه ثٍ اٍيدب اوي. ثب ایه َڈ، ٙمبٍی اُ سَٻ َب- ثیٚشَ و٪بډیبن َىًُ َڈ ًَاىاٍان ٕىشی اډَیپب اوي.‬


   ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، وبٕیًوبڅیٖڈ ر ٍٽی ثٍ ٙير ىٍ سَٽیٍ دب ځَٵشٍ إز ٽٍ ًَاىاٍ اوشیڂَیٚه یب‬
       ‫َمذیًويی سَٽیٍ ثب ٽًٍَٚبی َمشجبٍ ىٍ ٹٶٺبُ ي إٓیبی ډیبوٍ ي آٍای٘ یټ ځٖشٌَ ثٍِٿ دبن سًٍاویٖڈ یب دبن‬
      ‫سَٽیٖڈ اوي . ىٍ دُچًی آن، ثب سًػٍ ثٍ ویبُډىيی ٍيُاٵِين سَٽیٍ ثٍ وٶز، ځبُ، ؿًة، ُٱبڅٖىڀ ي ىیڂَ ډىبث٬‬
 ‫ٍّی ياثٖشڂی آن ٽًٍٚ ثٍ ٍيٕیٍ ٍي ثٍ اٵِای٘ إز . ٍيٕیٍ ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی َمًٖى اُ ثٍِځشَیه ثبُاٍَبی‬
                                                                                               ‫ان‬
  ‫سًڅیيار سَٽی اوي . ىٍ یټ ٕوه، ٍياث٤ ډیبن سَٽیٍ ي ایه ٽًٍَٚب ٍي ثٍ اٵِای٘ إز ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ىٍ ٕبڃ‬
‫ثبُځبوی سَٽیٍ ډجيڃ ځَىیي . ٽىًن‬       ‫8002 ٍيٕیٍ كشب ػبډٮٍ اٍيدبیی ٍا دٚز َٕ ځٌاٙز ي ثٍ ثٍِځشَیه َٙیټ‬
                                                          ‫كؼڈ ډجبىالر ىي ٽًٍٚ ثٍ ډَُ 04 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ٍٕي.‬


      ‫آوـٍ ٍا ٽٍ ډی سًان ثٍ ایه َب اٵِيى، ایه إز ٽٍ إالډڂَایبن سَٽی اويیٍٚ آٍای٘ هالٵز إالډی ثٍ ٍَجَی‬
                    ‫سَٽیٍ ٍا ٵَاډًٗ وپَىٌ اوي ي ًَاىاٍ دیًٕشه سَٽیٍ ثٍ ػَځٍ ٽًٍَٚبی إالډی ثٍ يیٌْ ٭َثی اوي.‬


‫ىٍ ياٹ٬، سَٽیٍ ډیبن ایه ؿُبٍ ځَای٘ َٕځَىان إز . اډب ىٍ ایه ځیَ ي ىاٍ، سىُب اٹشٞبى إز ٽٍ كَٳ آهَ ٍا ډی‬
   ‫ُوي. ډی سًان ځٶز ٽٍ سَٽیٍ، َیـڂًوٍ ډىبٵٮی ىٍ اډَیپب وياٍى، ػِ ایه ٽٍ اُ آن ٽًٍٚ ثٍ هب٥َ ډًٹٮیز ثٖیبٍ‬
‫كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ ي ػیًإشَاسیْیټ هًى ي ثٍ هب٥َ دبیڂبٌ َبی اډَیپبیی دیًٕشٍ ىيیيوز ثڂیَى. اډب ثَ٭پٔ، ىٍ‬
‫5.2‬     ‫ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ډىبٵ٬ اٹشٞبىی ثٖیبٍی ىاٍى . َڈ اٽىًن سىُب ٙمبٍ سَٻ َبی ثبٙىيٌ ىایمی آڅمبن َٕ ثٍ‬
 ‫ډیچیًن وٶَ ډی ُوي. ثَهی اُ ځِاٍٗ َب ٙمبٍ ياٹٮی سَٻ َبی ثبٙىيٌ آڅمبن ٍا سب ؿُبٍ ډیچیًن ٵَ سومیه ډی ُوىي .‬
                  ‫ن‬


‫062 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی‬      ‫ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ سَاُ ثيَی َبی سَٽیٍ ثٍ ٽًٍَٚبی هبٍػی ثَ دبیٍ اُ ځِاٍٗ َب ثٍ‬
‫ٍٕي ٽٍ ثو٘ ثٍِٿ آن ٍا ثبوټ َبی اٍيدبیی – ثٍ هًٞٛ آڅمبن ىٍ اهشیبٍ سَٻ َب ځٌاٙشٍ إز . آوـٍ ډبیٍ‬
 ‫وڂَاوی إز، ایه إز ٽٍ ډبوىي ثٖیبٍی ىیڂَ اُ ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕڇ، ډٺبىیَ ثٖیبٍی اُ دًڃ َبیی ٽٍ اُ ًٕی‬

                                                       ‫76‬
‫سَٽیٍ ياڇ ځَٵشٍ ٙيٌ إز، اُ ًٕی اڅیڂبٍٙی ډبڅی ایه ٽًٍٚ ىي ثبٌٍ ثٍ هبٍع ثَىٌ ٙيٌ ي ٹَٟ ثبٹی ډبويٌ إز ي‬
‫ایه ډَىڇ سَٽیٍ اوي ٽٍ ثبیي آن ٍا ثذَىاُوي . سَٽیٍ ٕبالوٍ ثی٘ اُ ٕی ډیچیبٍى ىاڅَ اُ وبكیٍ ػُبوڂَىی ى ٍآډي ىاٍى ٽٍ‬
‫ٹچڈ ىٍٙشی ٍا ىٍ ٕبهشبٍ ىٍآډي وبهبڅٜ ډچی ایه ٽًٍٚ سٚپیڄ ډی ىَي. ىًٙاٍ ویٖز سًٍٞ ٽىیڈ ٽٍ ٕبالوٍ ًٕى یب‬
 ‫ٍثق ثيَی َبی سَٽیٍ ثَاثَ ثب ایه ډجچٰ ډی ځَىى . ثٍ ٕوه ىیڂَ، سَٽیٍ وبځِیَ إز ثو٘ ثٍِځی اُ ىٍآډي َبی‬
 ‫اٍُی هًى ٍا ثٍ اٍيدبییبن ثيَي . ثب سًػٍ ةَمیه إز ٽٍ ثٖیبٍی اُ سَٻ َب اډیيياٍوي ثب دیًٕشه سَٽیٍ ثٍ اسلبىیٍ‬
                                                                  ‫ٌ‬
                                            ‫اٍيدبیی، ثو٘ ثٍِځی اُ ایه ثيَی َب اُ ًٕی اٍيدبییبن ثوًٚىٌ ًٙى.‬
‫اُ ًٕی ىیڂَ، ياثٖشڂی اوَّیشیټ سَٽیٍ ثٍ ٍيٕیٍ ٍي ثٍ اٵِای٘ ىاٍى . َڈ اٽىًن سَٽیٍ اُ ٍيٕیٍ ُٱبڅٖىڀ، وٶز ي‬
         ‫ځبُ ډی هَى. َمـىبن ٍيٕیٍ ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی َمًٖى ثبُاٍ هًثی ثَای سًڅیيار سَٽی ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيوي.‬


    ‫ثٍ ََ ٍي، سَٻ َب ىٍ ي١ٮیز ٽىًوی ىٍ دی آن اوي ٽٍ ثب سًػٍ ثٍ وِىیپی ػٲَاٵیبیی، ویَيی ٽبٍ اٍُان ي ىیڂَ‬
‫اډشیبُاسی ٽٍ ىاٍوي، سب ػبی اډپبن اُ ٍيیياى َبی اهیَ اٵٲبوٖشبن ثٌَُ ثَىاٍوي ي ىٍ ایه ٽًٍٚ وٶًً ومبیىي. ىٍ ياٹ٬، ثٍ‬
                              ‫سَٽیٍ وٺٚی ىاىٌ ٙيٌ إز ٽٍ ىٍ ځٌٙشٍ اډَیپب ىٍ ُډبن ػُبى ثٍ دبٽٖشبن ىاىٌ ثًى.‬
       ‫ثٍ ٍٱڈ َمٍ ایه َب، ډىبٕجبر ډیبن ىي ٽًٍٚ ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى ي سَٽیٍ ثٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٭ٍَٝ َبی ځًوبځًن‬
            ‫ثبُٕبُی آن ٽمټ ډی ٽىي. ځٖشَٗ ٍياث٤ ثب سَٽیٍ، اُ ڇكًٍَبی اٝچی ٕیبٕز هبٍػی ٽًٍٚ إز.‬


                                                                    ‫01- اٵٲبوٖشبن ي ٕیٖشڈ َبی اډىیشی ډى٦ٺٍ یی:‬
‫اَمیز ٕیٖشڈ اډىیز ډى٦ٺٍ یی ىٍ ایه إز ٽٍ ٍياث٤ ٽًٍَٚب ٍا ىٍ سَاُ ثبالسَ اُ ٍٹبثز ي ىيٕشی ډٖشٺیڈ ثٍ ائشالٳ‬
‫ي سًاُن ىٍ ىٍين ٕیٖشڈ ًٕٷ ډی ىَي . اٵٲبوٖشبن، وِىیپی ي اٍسجب٣ ډٖشٺیمی ثٍ ٕیٖشڈ اډىیشی ویمٺبٌٍ ٹبٌٍ ىاٍى ي اُ‬
  ‫ًٕی ىیڂَ، ثب إٓیبی ډیبوٍ ډَسج٤ ډی ًٙى ي اُ ٥َیٸ ایَان ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ثٍ ٕیٖشڈ اډىیشی هبيٍډیبوٍ دیًوي ډی‬
‫یبثي. ىٍ ياٹ٬، اٵٲبوٖشبن ٽًٍٚی ډَسج٤ ثب ٕیٖشڈ َبی اډىیز ډى٦ٺٍ یی دیَاډًن إز . آوـٍ ٙبیبن سًػٍ إز، ٙبډڄ‬
                               ‫َیؾ یټ اُ ٕیٖشڈ َبی اډىیشی ومی ثبٙي ي ىٍ ياٹ٬ ثی ىٵب٫ سَیه ٽًٍٚ ػُبن إز.‬


  ‫اډىیز ډچی اٵٲبوٖشبن ثَإبٓ وڂَٗ اډىیشی ىاهچی سٮَیٴ ډی ًٙى . ىٍ كبڅی ٽٍ ثیٚشَ ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ وڂَٗ‬
‫هبٍػی ىٍ اډىیز ډچی ىاٍوي . اډىیز ډچی ىٍ سَاُ ىاهچی ثَ دبیٍ ايڅًیز َبی سظجیز كبٽمیز ٵَاځیَ ىيڃ ر، اُ ډیبن‬
‫ثَىاٙشه ٹيٍر َبی ډلچی ي ٽىشَڃ ډوبڅٶبن ىيڅز ي سبډیه اډىیز ي دیٚجَى ىډپَإی ٙين ػبډٮٍ ي ىيڅز ٍا ىٍ ثَ‬
 ‫ىاٍى ي ىٍ سَاُ ډى٦ٺٍ یی ویِ َمپبٍی ىٍ ٽىشَڃ ډََُب، ډجبٌٍُ ډٚشَٻ ثب ډىبث٬ ي ٙجپٍ َبی سَيٍیٖڈ ي ثىیبىځَایی،‬
     ‫ٽىشَڃ ٽٚز ي ٙجپٍ َبی ٹبؿبٷ ډًاىډويٍ ي ر اډیه اډىیز ثَای اوشٺبڃ اوَّی ي ُډیىٍ ٕبُی ثَای ډٚبٍٽز‬
            ‫ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ىٍ ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن ي ایؼبى ډپبویٖڈ َبی َمپبٍی ػمٮی ډى٦ٺٍ یی ډًٍى و٪َ إز.‬




                                                       ‫86‬

Aziz

  • 1.
    ‫٭ِیِ آٍیبوٶَ‬ ‫1‬ ‫ریشه های بحران ها و چالش ها در کشور‬ ‫و‬ ‫جستجوی راهیافت های سازنده‬ ‫إٓشبن ٕوه:‬ ‫ٽبثًٓ سَٕىبٽی ٍيیبَبی هًٗ ٙمبٍی ٍا ثَ َڈ ډی ُوي : َٕ اوؼبڇ، ٍيُی ٵَا هًاَي ٍٕیي ٽٍ ویَيَبی ائشالٳ‬ ‫ثیه اڅمچچی ډبوىي ٕذبَیبن ًٍٙيی دیٚیه ثبٍ ي ثىٍ هًى ٍا ثَىاٙشٍ ، ٽًٍٚ ٍا سَٻ ځًیىي . ياوڂُی ٽًٍٚ ثٍ ًٕی‬ ‫ی َب ي سىيٍيان ٭َة هًاَي اٵشبى ي‬ ‫ََع ي ډَع ي يكٚز دی٘ هًاَي ٍٵز ي ثبٍ ىیڂَ ثٍ ىٕز ٥بڅجبن، دبٽٖشبن‬ ‫ٍيىثبٍی اُ هًن ٍيان هًاَي ٙي!.‬ ‫دَٕٚی ٽٍ وِى َمڂبن ډ٦َف إز، ایه إز ٽٍ ثَای دیٚڂیَی اُ ایه ٍيُځبٍ ٕیٍ ي ن ثشجبٍ ؛ ؿٍ ثبی ٽَى؟‬ ‫ى‬ ‫ٻ‬ ‫ىٍ دبٕن ثٍ ایه دَٕ٘ ، ٍَیبٵز َبی ځً اځًوی اٍایٍ ډی ًٙى ٽٍ َمٍ ىٍ یټ وپشٍ يػٍُ ډٚشَٻ ىاٍوي : ىيڅز‬ ‫ن‬ ‫ٽىًوی یټ ىيڅز ثٖیبٍ ثی ٽٶبیز، ډبٵیبیی ي وبٽبڇ ي ثيوبڇ إز ٽٍ اىاډٍ ٽبٍ آن ثٍ َیؾ ٍي ثٍ ډٞچلز ٽًٍٚ ي‬ ‫ػبډٮٍ ػُبوی ویٖز ي ىٍ ًٍٝر اىاډٍ ٽبٍ آن، ٽًٍٚ ثٍ ًٕی ٵبػٮٍ دی٘ هًاَي ٍٵز. ٍاٌ كڄ ایه إز ٽٍ یټ‬ ‫ىيڅز ٕبڅڈ ي ٵَاځیَ ډچی ثب ٍَجَی سًاومىي ثٍ ډیبن ثیبیي . یټ سؼَثٍ وبٽبڇ وجبیي سپَاٍ ًٙى . ىیڂَ ٽبٍى ثٍ إشوًان‬ ‫ٍٕیيٌ إز ! ډڂَ ډَىڇ اٵٲبوٖشبن ي ػبډٮٍ ثیه اڅمچچی ایه ٙپیجبیی ي ىٍ ٽڄ سبة ي سًان آن ٍا ىاٍوي ٽٍ ثبُ َڈ‬ ‫ؿىيیه ٕبڃ آُځبٍ ٍّیمی ٍا سلمڄ ٽىىي ٽٍ ثبٍ ٕىڂیه ځىبٌ اُ ىٕز ىاىن ٵَٝز َبی ٥الیی ثَای هًى ٕبُی،‬ ‫ىيڅز ٕبُی ي ډچز ٕبُی ي ثَثبى ٍٵشه یبٍی َبی ثیه اڅمچچی ٍا ىٍ َٶز ٕبڃ ي اويی ځٌٙشٍ ثَ دٚز ډی ٽٚي؟‬ ‫ىٍ ایه كبڃ، َمٍ ډی ىاویڈ ٽٍ ٍيی ٽبٍ آډين یټ ىيڅز ٕبڅڈ ي ٵَا ځیَ ڇ څی ثب ٍَجَی سًاومىي ، سىُب آٱبُ ٽبٍ‬ ‫إز. وٍ دبیبن آن . ََځبٌ ىيڅز ٕبڅڈ ي ٵَاځیَ ډچی َڈ ثٍ ډیبن آیي، ثبُ َڈ ثب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبیی ٍي ثٍ ٍي‬ ‫هًاَي ثًى ٽٍ وبځِیَ ثبیي ثب آن ىٕز ي دىؼٍ وَڇ ى .‬ ‫ٻ‬ ‫ن‬ ‫1. آوـٍ ىٍ اثه ٽشبثًاٌٍ ډی هًاویي ، ىٍ ياٹ٬ ډشه َبی ىي ٕوىَاوی یی إز ٽٍ وًیٖىيٌ ىٍ ٕبڃ 6002 ىٍ ٕبڅًن‬ ‫ثب سًػٍ ثٍ ډجَډیز ي‬ ‫ٓ َبی ډَٽِ ډ٦بڅٮبر إشَاسیْیټ يُاٍر اډًٍ هبٍػٍ ىٍ ٽبثڄ ایَاى ومًىٌ ثًى ٽٍ‬‫ٽىٶَان‬ ‫ٗ ډی ځَىى.‬ ‫اَمیز آن، ٽىًن ثب يیَای٘ ثىیبىی ي ثبُوڂَی ٽچی ثب سًػٍ ثٍ سلًالر اهیَ دیٚټ‬ ‫1‬
  • 2.
    ‫ٍيٙه إز ثَایؿیٌَ ٙين ثَ ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ، ثبیي ىٍ ځبڇ ر ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ٍیٍٚ یبثی‬ ‫وؤ‬ ‫ځَىى.ٽًٍٚ ډب ثب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبی ځًوبځًوی ٍيثٍ إز ٽٍ ٙمبٍی اُ ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ډیَا ص ًٙڇ‬ ‫ځٌٙشٍ َب إز ي ٙمبٍی َڈ ثَآیىي ٕیبٕز َبی وبدوشٍ ي وبٕوشٍ یی ٽٍ ٍّیڈ ٽىًوی َڈ ىٍ ٭ٍَٝ َبی ٕیبٕز‬ ‫ىاهچی ي ٕیبٕز هبٍػی ىاٙشٍ إز.‬ ‫ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، اٵٲبوٖشبن ٽٍ ىٍځیَ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی «ثی دبیبن » ځَىیيٌ إز، ىٍىډىياوٍ ثب ٙشبة ثٍ ًٕی‬ ‫یټ ثلَان څٲِويٌ ي ثَځٚز وبدٌیَ دی٘ ډی ٍيى. ٍيٙه إز، ایه ٽبٍ ىٍ دُچًی ىالیڄ هبٍػی، ىالیڄ ىاهچی َڈ‬ ‫ٽًٍٚ إز . ډڂَ ثب ایه َڈ، ََځبٌ ػبډٮٍ ثیه‬ ‫ىاٍى ٽٍ ډُمشَیه آن ١ٮٴ ډيیَیز ىيڅز ي ىاډىٍ یبثی ٵٖبى ىٍ‬ ‫اڅمچچی ي ىيڅز آیىيٌ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٍاَجَىَبی ٙبن ثبُوڂَی ػيی ومبیىي، َىًُ َڈ ٙبؤ ػچًځیَی اُ يٹً٫ ٵبػٮٍ‬ ‫َٖز.‬ ‫ىٍ ایه وجٚشٍ سالٗ ثٍ هَ ع ىاىٌ ٙيٌ إز سب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبیی ٍا ٽٍ ٽًٍٚ ثب آن ٍي ثٍ ٍي إز ، ىٍ ىي دُىٍ‬ ‫ىاهچی ي ماٍػی ثیٚشَ ثٍ ځًوٍ سًٝیٶی ثٍ ثٍَٕی ثڂیَیڈ‬ ‫ٙبیبن یب ى آيٍی إز ٽٍ ډب ؿىيی دی٘ ىٍ ٽشبة «ٍیٍٚ یبثی وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ثٍ ٕبډبوی َب ي ٵَایبٵشی ثَای‬ ‫ثَيوَٵز اُ سىڂىبَب ي ثه ثٖز َب » ثٍ ثٍَٕی یټ ٍٙشٍ ډٖبیڄ دَىاهشیڈ ٽٍ ثب ډٖبیڄ ډ٦َف ٙيٌ ىٍ ایه اطَ دیًن ى‬ ‫وِىیټ ىاٍوي. ىٍ ياٹ٬ ٽشبثًاٌٍ ىٕز ىاٙشٍ اىاډٍ ٽشبة ٹجچی ي ىٍ ثَ ځیَويٌ ډً١ً٭بسی إز ٽٍ ثىب ثٍ ىالیچی ىٍ‬ ‫ٽشبة دیٚیه ثبُسبة ویبٵشٍ ثًىوي.‬ ‫ىٍ دبیبن، یټ وپشٍ ىیڂَ ٍا ٙبیبن یبىآيٍی ډی ىاوڈ ي آن ایه ٽٍ ؿًن ډ٦بڅت ثبُسبة یبٵشٍ ىٍ ایه اطَ َىڂبڇ وڂبٍٗ‬ ‫. اُ ایه ٍي،‬ ‫آن ثَای ٕن وَاوی َب ىٍ و٪َ ځَٵشٍ ٙيٌ ثًى، وٍ سبڅیٴ ٽشبة، ثَهی اُ ډبهٌ اُ ٹچڈ ثبُ اٵشبىٌ ثًى‬ ‫ٙمبٍی اُ ډ٦بڅجی ٽٍ اُ آطبٍ ٕبیَ دْيَٚڂَان ثَځَٵشٍ ٙيٌ إز ي ىٍين «......» آډيٌ إز، ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ‬ ‫اٝڄ آطبٍ ىٍ ٽبثڄ ډبويٌ ي ثىيٌ ٽىًن ثٍ آن َب ىٕشَٕی وياٍڇ، ثيين ًٽَ ډبهٌ اٝچی آډيٌ إز ٽٍ اُ ایه ثبثز اُ‬ ‫دی٘ دًُٗ ډی هًاَڈ.‬ ‫ثب ىٍيى ي ٕذبٓ‬ ‫2‬
  • 3.
    ‫1 بحران درپهنه داخلی کشور‬ ‫-‬ ‫ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبیی ٽٍ ٽًٍٚ ثبآن ٍي ثَي إز:‬ ‫ٽًٍٚ ډب ىٍ َٕإَ سبٍین ډٮبَٝ ي وًیه هًی٘ ثب ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َبی دیـیيٌ ي َٕ ىٍځڈ اػشمب٭ی، ٝبىی،‬ ‫اٹز‬ ‫ٵََىڂی ي ٕیبٕی ىٕز ثٍ ځَیجبن ثًىٌ إز . ایه ؿبڅ٘ َب ي ثلَان َب ثٍ ځًوٍ ډشىبية ىٍ ثٍََ َبیی ډٮیىی اُ‬ ‫سبٍین، ثب٭ض ثَيُ ٵبػٮٍ ځَىیيٌ ي ٽًٍٚ ٍا ثَای ؿىيی ىٍ ٽبڇ ٕیٍ ٍيُی ي ثيثوشی ٵَي ثَىٌ إز . ياوڂُی، دٔ‬ ‫اُ ٵَيٽ٘ سًٵبن َبی اػشمب٭ی، ىي ثبٌٍ َٕ ثَ ٽٚیيٌ ي اٍ ىیڂَ سپَاٍ ځَىیيٌ إز . ًٍٙثوشبوٍ ډب ىٍ ؿىیه ىيٍ ي‬ ‫ة‬ ‫سٖچٖڄ ثب٥چی َٕځَىان َٖشیڈ.‬ ‫یپی اُ يیْځی َبیی اٵٲبوٖشبن، دَاځىيځی ثبٙىيځبن آن ىٍ ىٌٍ َبی سىڀ ي ىٍاُ ي ځٌٍځبٌ َبی ٽًَٖشبوی ىًٙاٍ‬ ‫ځٌاٍ ي ىيٍ اٵشبىٌ إز ٽٍ ىٍ ىٍاُای سبٍین َمڂَایی ىٍيوی ډیبن ډَىڇ آن ٍا ياٍ ٕبهشٍ إز . ایه دَاځىيځی،‬ ‫ىٗ‬ ‫ثبٙىيځبن ٽًٍٚ ٍا اُ َڈ ىيٍ وڂٍ ىاٙشٍ ي ډًػت دَيٍٗ هَىٌ ٵََىڀ َبی ثٖشٍ ٙيٌ، ٽًٍٚ ٍا اُ ٙجپٍ َبی‬ ‫ػُبوی ثبٍُځبوی ىيٍ وڂٍ ىاٙشٍ ي ُډیىٍ ديیي آیی ٵََىڀ ډچی ىٍ ثَځیَويٌ َمٍ هَىٌ ٵََىڀ َب ٍا ډلييى‬ ‫ځَىاویيٌ إز . ثَ كٖت سٞبىٳ، ایه اډَ ة ډًٹٮیز ػٲَاٵیبیی هًى ٽًٍٚ ٽٍ یټ َُٕډیه ٽًَٖشبوی – ثیبثبوی‬ ‫ا‬ ‫ىيٍ اٵشبىٌ ياٹ٬ ىٍ ٹچت ٹبٌٍ إٓیب ٽٍ ُډیىٍ ٽمشَی ثَای َمڂَایی ثب ٍيويَبی ثٍِٿ سبٍیوی ىاٙشٍ إز، َموًاوی‬ ‫ني‬ ‫ىاٍى. اُ َمیه ٍي َڈ ثًىٌ ٽٍ اٙٲبڃ اٵٲبوٖشبن ىٍ ىٍاُای سبٍین ٽبٍ ٕبىٌ یی وجًىٌ إز ي ٽًٍٚ ځٚبیب‬ ‫ػُبوڂٚبیبن ثٖیبٍی ٍا اُ دب ىٍ آيٍىٌ إز.‬ ‫اٵٲبوٖشبن ٽًٍٚی إز ٕىشی ٽٍ ىٍ ىٍاُای ٕيٌ َب، ډٚپالر كڄ وبٙيٌ ٵَاياوی ىٍ آن ٍيی َڈ ٵَاَڈ آډيٌ ي‬ ‫دٚشٍ َبی ثٍِځی اُ الیٍ َبی ډشَاٽڈ وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ثٍ ٕبډبوی َب اوجبٙز ځَىیيٌ إز . ىٍ ياٹ٬، ایه ٽًٍٚ‬ ‫ىٍځیَ ثلَان َبی ډشٮيى ي دیـیيٌ إز. ډبوىي ثلَان َبی اٹشٞبىی، ثلَان ډيیَیز، ثلَان َبی ځًوبځًن اػشمب٭ی‬ ‫ؿًن ثلَان ًَیز، ثلَان ثی ثبيٍی ( ٭يڇ ا٭شمبى)، ي .... ٽٍ ډب ىٍ ایه وجٚشٍ، ثٍ ثٍَٕی ثَهی اُ ایه ثلَان َب ډی‬ ‫دَىاُیڈ.‬ ‫ثلَان ىيڅشياٍی:‬ ‫اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ «ؿُبٍ وً٫ كَان ىيڅشی ىاٍیڈ:‬ ‫ة‬ ‫- ثلَان ٕچ٦ٍ‬ ‫- ثلَان ډَٚي٭یز‬ ‫- ثلَان ٽبٍآډيی(ٽٶبیز ي سًاوبیی)‬ ‫3‬
  • 4.
    ‫- ثلَان َمجٖشڂیووجڂبن»‬ ‫ىٍ ایه ػب، سىُب ثیٚشَ ثٍ ثٍَٕی ثلَان ډَٚي٭یز ډی دَىاُیڈ ؿًن ىٍ ٽشبة «ٍیٍٚ یبثی وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ثٍ‬ ‫ٕبډبوی َب ي ٵَایبٵشی ثَای ثَيوَٵز اُ سىڂىبَب ي ثه ثٖز ٌ ا » ثٍ ثلَان ٽبٍآډيی (ٽٶبیز ي سًاوبیی ي ىٍ ياٹ٬ ثلَان‬ ‫ډيیَیز) ي ثلَان َمجٖشڂی ووجڂبن ثٍ سٶٞیڄ دَىاهشٍ ایڈ.‬ ‫ثلَان ډَٚي٭یز:‬ ‫«ىیًیي ایٖشًن اُ سیًٍی دَىاُان ثىبڇ ٕیبٕز، ٍٕ وً٫ ډٺجًڅیز ي ډَٚي٭یز ٍا ثَای ٍّیڈ َب ٹبیڄ ٙيٌ إز:‬ ‫1. ډَٚي٭یز ایيئًڅًّیټ‬ ‫2. ډَٚي٭یز ٕبهشبٍی‬ ‫2‬ ‫3. ډَٚي٭یز ٙوٞیشی‬ ‫ثَ ایه إبٓ، ىٍ ډَٚي٭یز ایيئًڅًّیټ، و٪بڇ ٕیبٕی ډمظڄ سمبڇ هًإز َب، َيٳ َب ي آٍډبن َبی ا٭٢بی ػبډٮٍ‬ ‫سچٺی ٙيٌ ي ډٮیبٍ هًثی ي ثيی ډَىڇ ىٍ ؿىیه ػبډٮٍ ثَ إبٓ ډیِان سٺَة ي ىڅجٖشڂی ثٍ و٪بڇ ایيئًڅًّیټ ػبډٮٍ‬ ‫إز. ایه وً٫ اُ ډَٚي٭یز، ثیٚشَ ىٍ ٵ٢بی ػه ٿ َٕى ي و٪بڇ ىي ٹ٦جی ډ٦َف ثًىٌ إز ي ىٍ ٭َٞ كب١َ ٽٍ‬ ‫ثَهی آن ٍا ٭َٞ «ایيئًڅًّی ُىایی » ویِ هًاويٌ اوي، اسپبی ىيڅز َب ثٍ ایه وً٫ ډَٚي٭یز ثٖیبٍ ٽمَوڀ ٙيٌ‬ ‫إز.‬ ‫ىٍ ډَٚي٭یز ٕبهشبٍی، یټ ٍٙشٍ اًٝڃ ي ٹًاویه ىٍ ياځٌاٍی ٹيٍر ي ا٭مبڃ ٹيٍر يػًى ىاٍى ٽٍ ثَ دبیٍ َمیه‬ ‫اًٝڃ ي ٹًاویه، ډَىڇ ا٭شجبٍ ٕبهشبٍَب ي وُبىَبی كپًډشی ٍا دٌیَٵشٍ ي اُ آن ا٥ب٭ز ډی ٽىىي . ىٍ ایه ػب ایه وُبىَب‬ ‫ي ٕبهشبٍَبی ٹبوًوی ي ولًٌ ٭مچپَى آن َبٕز ٽٍ ُیَثىبی كٶ٨ ي إشمَاٍ ډٺجًڅیز و٪بڇ ٍا دی ٍیِی ډی ٽىىي.‬ ‫ىٍ وً٫ ًٕڇ ډَٚي٭یز ٽٍ ډَٚي٭یز ٙوٞیشی وبډیيٌ ډی ٗ يى، ا٭شجبٍ و٪بڇ سب كي ُیبىی ياثٖشٍ ثٍ ٍَجَان ي‬ ‫ٙوٞیز َبی ثَػٖشٍ یی إز ٽٍ ىٍ و٪َ ډَىڇ ٹبثڄ ا٭شمبى ثًىٌ ي ثٍ اسپبی ك٢ًٍ آن َب ىٍ ىيڅز اٹياډبر ي‬ ‫٭مڄ ٽَىَبی كپًډشی ىٍ ثیه ٭بډٍ ډَىڇ دٌیَٵشٍ ي ٹبثڄ اػَا ډی ځَىى.‬ ‫َٝٳ و٪َ اُ وً٫ ووٖز ډَٚي٭یز ٽٍ سٺَیجبً ډىًٖم ٙيٌ إز، ىي وً٫ ىیڂَ یٮىی ډَٚي٭یز َبی ٕبهشبٍی ي‬ ‫. اڅجشٍ ثب ایه سٶبير ٽٍ ډَٚي٭یز ٕبهشبٍی ىٍ‬ ‫ٙوٞیشی ٽىًن ىٍ ػًاډ٬ اډَيُی ډًَٕڇ ي ډشيايڃ ډی ثبٙي‬ ‫2. ځَيٌ ىیڂَ ډَٚي٭یز ٍا ثَ ٍٕ وً٫ ډی ىاوىي:‬ ‫1 - ٕىشی‬ ‫2 - ٹبوًوی‬ ‫3 - ٽبٍاُډبسیټ‬ ‫4‬
  • 5.
    ‫ٽًٍَٚبی سًٕٮٍ یبٵشٍٽٍ ىٍ آن َب وُبىَبی ٕیبٕی ي اػشمب٭ی ٥ی ٕبڅیبن ډشمبىی سظجیز ٙيٌ اوي، وٺ٘ إبٕی ي‬ ‫ٽچیيی ٍا ثبُی ډی ٻوي يڅی ىٍ ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕډی ٽٍ ىٍ ډٖیَ وًٕبُی ي سًٕٮٍ ٹَاٍ ىاٍوي ي ثٍ اٝ٦الف‬ ‫ٕیبٕی ٽًٍَٚبی «ٍي ثٍ سًٕٮٍ » هًاويٌ ډی ًٙوي، ایه ٙوٞیز َبی ثَػٖشٍ ي ٍَجَان ي یب ثٍ سٮجیَ ىیڂَ ووجڂبن‬ ‫ػبډٮٍ َٖشىي ٽٍ وٺ٘ ډُڈ ي كیبسی ٍا ثٍ ٭ُيٌ ىاٍوي.‬ ‫ایه ووجڂبن َٕآډيان اػشمب٫- اوی َٖشىي ٽٍ ثٍ ٕجت ثَهًٍىاٍی اُ ثَهی هٞچز َبی يیٌْ ډًٍى سًػٍ ٭بډٍ‬ ‫ٽٔ‬ ‫ډَىڇ ٹَاٍ ډی ځیَوي، ىٍ ایه ډًٍى، اٵال٥ًن ػبډٮٍ ٍا ثٍ ٍٕ ٥جٺٍ سٺٖیڈ ډی ٽىي:‬ ‫1 -اٽظَیز ډَىڇ ٽٍ سًڅیيٽىىيځبن َٖشىي،‬ ‫وٖبن ٍا‬ ‫2 -َٕثبُان ي ػىڂبيٍان ٽٍ اُ هٞبیٜ ٙؼب٭ز ي ػىڂؼًیی ثٌَُ ډی ثَوي ي كپڈ ٹچت ىٍ ثين ا‬ ‫ىاٍوي‬ ‫3 -...ي ٥جٺٍ ًٕڇ ٵیچًٖٵبن ي كپیمبن ٽٍ ثٍ ٕجت هٞچز َب ي ٵ٢یچز َبی ٭ٺالوی ىٍ ٍآ ػبډٮٍ ٹَاٍ ډی‬ ‫ځیَوي.‬ ‫و٪َیبر ػيیي ٽٍ ثیٚشَ سبطیَ دٌیَ اُ آٍای اٵال٥ًن إز ي ثٍ و٪َیبر ووجٍ ځَایبوٍ ي یب اڅیشیٖڈ َُٙر ىاٍوي،‬ ‫اػشمب٫ ٍا ثٍ ىي ځَيٌ ووجڂبن دی٘ ٍي ي ډَىڇ ٭بىی ىوجبڅٍ ٍي سٺٖیڈ ډی ٽىىي.‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ٹَاٍ ځَٵشه ؿىیه اٵَاىی ٽٍ اُ هٞبیٜ يیٌْ ثَهًٍىاٍ َٖشىي، ىٍ ٍآ ََڇ ٕیبٕی ډٺجًڅیز ٭مًډی‬ ‫كپًډز ي ىٍ وشیؼٍ كَٽز ثٍ ًٕی سًٕٮٍ ډ٦مئه ٍا س٢میه ډی ٽىي . ىٍ ایه اي١ب٫، َىڂبډی ٽٍ ٽًٍٚ ىٍ كي‬ ‫ډ٦چًة سًٕٮٍ دیيا ٽَى، ایه ډَٚي٫ یز َبی ٕبهشبٍی ي ٹبوًوی إز ٽٍ ػبځِیه ډَٚي٭یز َبی ٵَىی ډی ًٙى‬ ‫(ٽٍ ثٍ ځٶشٍ ډبٽٔ يثَ- ػبډٮٍ ٙىبٓ وبډياٍ آڅمبوی- ىيٌٍ ځٌاٍ ي وبدبیياٍ إز).‬ ‫ىٍ ياٹ٬، ىٍ ایه دَيٍٕ، ي٩یٶٍ اٝچی ووجڂبن، ٍَجَان اكِاة ي ػَیبن َبی ٕیبٕی ي ثٍِځبن ٹًډی ي ډٌَجی ایه‬ ‫إز ٽٍ ثب اٵِای٘ ډ٘ ٍي٭یز ي اٹشياٍ ىيڅز ډَٽِی ي سٮُي هبڅٞبوٍ ي ډوچٞبوٍ ىٍ ډلًٍیز ٍَجَی ىيڅز،‬ ‫ى سب ثيیه‬ ‫ډًػت ٽبَ٘ ډَٞٳ ډىبث٬ ثیز اڅمبڃ ي َِیىٍ َبی كِثی ٙبن ػُز ٽٖت يٵبىاٍی َبی ٱیَىيڅشی ځَىن‬ ‫3‬ ‫يٕیچٍ ُډیىٍ سًٕٮٍ ي يٵبیی ٽًٍٚ ٵَاَڈ ځَىى».‬ ‫ٙڀ‬ ‫دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى، ایه إز ٽٍ ىيڅز ڇا ثب ٽياڇ یټ اُ ایه اوًا٫ ثلَان َبی ډَٚي٭یز َٕ ي ٽبٍ ىاٍى؟‬ ‫3 . إیه ًٍٕڅی، ٵٞچىبډٍ ډ٦بڅٮبر إشَاسیْیټ ، ؿبح يُاٍر اډًٍ هبٍػٍ اٵٲبوٖشبن، ٕبڃ 6002‬ ‫ی‬ ‫5‬
  • 6.
    ‫ٍإش٘ ىٍ ٹَیىٍٽًٍٚ ، ځبَی آىڇ ىٍ ډی ډبوي ٽٍ ؿٍ ثڂًیي . اُ ثٔ ثب وب ثٍ ٕبډبوی َب ي وب ثٍ َىؼبٍی َب ٍي ثٍ ٍي‬ ‫ی ثَای ثیمبٍی ٽٍ ة ثیمبٍی َبی ډشٮيى َٕ ىؿبٍ‬ ‫ٌ‬ ‫َٖشیڈ ي ىٍځیَ ثلَان َبی ډشٮيى، ىاىن وٖوٍ ي ىاٍيی ډٚوٜ‬ ‫إز- ثیمبٍی ٽٍ َڈ ٭بٍ١ٍ ٹچجی ىاٍى ي َڈ ثٍ ځٶشٍ ثبوً َیالٍی ٽچیىشًن «ٵچغ» إز ي َڈ ثٍ ثیمبٍی ٕڄ ډجشال‬ ‫إز ي َڈ ثیىبیی ي ٙىًایی اٗ ثب ڇ ما٥ٌَ ٍي ثٍ ٍي ي َڈ ثیمبٍی ٙپَ ي ثیمبٍی...ىاٍى ي سپبڅیٴ ٵِيوٚمبٍ ٍياوی ي‬ ‫٭ٞجی ...؛ٽبٍی إز ثٔ ىًٙاٍ ٽٍ كبًٷ سَیه ُٙټ َڈ ىٍ ىاىن آن اثَاُ وبسًاوی ډی ومبیي ي ثٍ ٹًڃ ډٮَيٳ‬ ‫ح‬ ‫ثیمبٍی إز ٽٍ «٭الػ٘ ُ ىٕز ٵالسًن ثَ ویبیي»!.‬ ‫ثلَان و٪بڇ ٕیبٕی:‬ ‫ووٖز ثبیي ىیي ٽٍ ډب ؿڂًوٍ و٪بڇ ٕیبٕی ىاٍیڈ:‬ ‫اُ ىیيځبٌ یًٍیټ، «و٪بڇ ٕیبٕی یټ ديیيٌ اػشمب٭ی إز. ٵبیىَ ؿُبٍ وً٫ و٪بڇ ٍا سٚویٜ ډی ىَي:‬ ‫ر‬ ‫- اڇ َبی سًسبڅیشَ ٽٍ ىٍ آن ډٚبٍٽز َٖز، اډب ٍٹبثز ویٖز .‬ ‫و٨‬ ‫(ډٚبٍٽز سًىٌ یی ٽٍ ثیٚشَ‬ ‫- و٪بڇ َبی ىډپَإی دًدًڅیٖشی، ًٍٝی یب ومبیٚی ٽٍ ىٍ آن ډٚبٍٽز َٖز‬ ‫اوٶٮبڅی ي ثٖیؼی إز) اډب ٍٹبثز ویٖز. ىٍ َمـً و٪بڇ َبیی، ٹيٍر ىٍ ىٕز یټ ځَيٌ هبٛ إز.‬ ‫- و٪بڇ َبی ٙجٍ ىډپَإی- ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب اٵِين ثَ ډٚبٍٽز سب كيی َڈ ٍٹبثز َٖز. اډب ډلييى.‬ ‫- و٪بڇ َبی ىډپَاسیټ ٽٍ ىٍ آن ثٍ ځٶشٍ ٍيًٕ، ډٚبٍٽز ډَىڇ ىٍ اىاٌٍ اډًٍ، إبٕی سَیه ډً١ً٫ إز ي ثٍ‬ ‫ځٶشٍ الٻ، اٵِين ثَ ډٚبٍٽز، كبٽمیز ٹبوًن ي ډٮیبٍَب ي اٍُٗ َبی ډٚوٜ ايڅًیز ىاٍى ي ثٍ دىياٙز‬ ‫«ووجٍ ان »، ٍٹبثز آُاى ي ډٚبٍٽز اٝچی سَیه ډٖبڅٍ إز. ٍاثَر َبڃ ثَ آن إز ٽٍ ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب،‬ ‫ځَای‬ ‫ٍٹبثز ثَ ډٚبٍٽز ډٺيڇ سَ إز- ٍٹبثز آُاى ووجڂبن . ََځبٌ َڈ ډٚبٍٽز ثبٙي ي َڈ ٍٹبثز، ىډپَإی كي‬ ‫اٽظَی ډی ًٙى.‬ ‫ثٍ ځٶشٍ آڅمًويي، ٍٕ وً٫ و٪بڇ ٕیبٕی ىاٍیڈ:‬ ‫1 -و٪بڇ َبی ډلييى- ٽٍ ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب ډَىڇ ثیٚشَ ىٍ ٍيٕشب َب ُويځی ډی ٽىىي . ىٍ و٪بڇ َبی ډلييى‬ ‫ډَىڇ وٍ سًٹٮی اُ ىيڅز ىاٍوي ي وٍ ؿیِی اُ آن ډی هًاَىي. سىُب ؿیِی ٽٍ ډی هًاَىي ایه إز ٽٍ ىيڅز‬ ‫سىُب ثٍ آوبن َٙ وَٕبوي.‬ ‫2 -و٪بڇ َبی سجٮی- ىٍ ایه ځًوٍ و٪بڇ َب، ډَىڇ ډی ىاوىي ٽٍ و٪ب ڇ ٕیبٕی ؿٍ إز . اډب وٺ٘ اوٶٮبڅی ىاٍوي ي‬ ‫اكٖبٓ ډی ٽىىي ٽٍ وٺٚی وياٍوي . آډَیز، هًٚوز، سجبٍځَایی، ٭يڇ ا٭شمبى، ډٌَت ځَایی ي ُثبن ځَایی‬ ‫اُ هًٞٝیبر ایه و٪بڇ إز.‬ ‫3 -و٪بڇ َبی ډٚبٍٽشی ٽٍ ىٍ آن اٍُٗ َبی ىډپَاسیټ كبٽڈ إز . َڈ اٵَاى آځبَی ي ثَىاٙز ډٚوٜ‬ ‫ىاٍوي ي َڈ ثٍ سًاوبیی َبی هًى ثبيٍ ىاٍوي.‬ ‫6‬
  • 7.
    ‫ډٖبڅٍ یی ٽٍىٍ ثَاثَ ډب ډ٦َف إز، ایه إز ٽٍ سٮییه ومبییڈ ٽٍ ىٍ ٽًٍٚ ډب ؿڂًوٍ و٪بډی كبٽڈ إز ي ىٍ‬ ‫آیىيٌ ؿڂًوٍ و٪بډی ثبیي ىاٙشٍ ثبٙیڈ؟‬ ‫اُ ىیيځبٌ ٕبهشبٍی، و٪بڇ َب ٍا ثٍ ٍیبٕشی (ٍیبٕشی یًویشبٍ، ویمٍ ٍیبٕشی، دبٍڅمبوی ي دبٍڅمبوی ٵيٍ اڃ)، ٙبَی( ډ٦چٺٍ ي‬ ‫ډَٚي٥ٍ) ي ویِو٪بڇ َبی ایيئًڅًّیټ ي سیٽَاسیټ (هالٵز، اډبٍر ي...) سٺٖیڈ ډی ومبیىي.‬ ‫ي‬ ‫و٪بڇ ٽىًوی ډب ثَایىي یټ ٽذی ثَىاٍی وبٹٜ اُ و٪بڇ ٍیبٕشی اډَیپب ډی ثبٙي . ىٍ اډَیپب، و٪بڇ ٍیبٕشی ىٍ كبڅی‬ ‫ٽبٍایی ىاٍى ٽٍ ىٍ ٽًٍٚ و٪بڇ ٵيٍاڅی كبٽڈ إز ي سٶټ یټ ٹًا يػًى ىاٍى ي اٍځبن َبی ډلچی ٹيٍر اوشوبثی‬ ‫إز ي ځًٍوََب اُ ٹيٍر اػَایی ثٖیبٍ ثبالیی ثَهًٍىاٍ اوي . اُ ىیيځبٌ اىاٍی ََ ایبڅز هًىځَىان ي اُ ىیيځبٌ‬ ‫اٹشٞبىی هًى ٽٶب إز . ثٍ ََ ٍي، سؼَثٍ وٚبن ىاى ٽٍ و٪بڇ ٽىًوی ٽبٍایی وياٍى ي ثیًُىځی ي وبسًاوی آن ثَای‬ ‫ٽًٍٚ ىٍ اي١ب٫ ي اكًاڃ ٽىًوی ٍيٙه ځَىیيٌ إز. اىاډٍ كبٽمیز و٪بڇ ٽىًوی ٽًٍٚ ٍا ثب ثلَان و٪بڇ ٕیبٕی ٍي‬ ‫ثٍ ٍي هًاَي ځَىاویي.‬ ‫اُ ىیيځبٌ وًیٖىيٌ، ىٍ اي١ب٫ ي اكًاڃ ٽىًوی ثُشَیه و٪بڇ ثَای ٽًٍٚ «و٪بڇ ٍیبٕشی ډوشچ٤ » یب «و٪بڇ ویمٍ ٍیبٕشی »‬ ‫إز ٽٍ ثُشَیه اڅڂًی آن ثَای ٽًٍٚ ڇ ا و٪بڇ ىيٌٍ ىاٽشَ ولیت إز . ىٍ ؿىیه و٪بډی َڈ ٍییٔ ػمًٍُ ىاٍیڈ ي‬ ‫َڈ ٝيٍ ا٭٪ڈ ٽٍ ََ یټ ىاٍای ؿُبٍ ډٮبين اوي ٽٍ ثٍ ځًوٍ اٵٺی ٹيٍر ٕیبٕی ٍا ىٍ یټ ٽًٍٚ ؿىي دبٍؿٍ اُ‬ ‫ىیيځبٌ سجبٍی سمظیڄ ډی ومبیىي . ىٍ ؿىیه و٪بڇ ، ٽًٍٚ اُ ىیيځبٌ اىاٍی ثٍ ؿىي كًٌُ اٹشٞبىی- اػشمب٭ی ي ٕیبٕی-‬ ‫اډىیشی سٺٖیڈ ٙيٌ ي اٍځبن َبی ډلچی ٹيٍر اوشوبثی ډی ثبٙىي . ثَای ٍيی ٽبٍ آيٍىن ؿىیه و٪بډی ، اٝالف ٹبوًن‬ ‫إبٕی ٽىًوی ٽٍ ٽبٕشی َب ي وبٍٕبیی َبی ٵَاياوی ىاٍى، اُ ايڅًیز َب ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيى.‬ ‫ثلَان ډيیَیز:‬ ‫اُ ىیيځبٌ ٭چڈ ډىؼمىز ي اىډىٖشَإیًن، ىيڅز یټ « یِڇ اىاٍی » إز. ایه ځًوٍ، ډی ًٙى ىيڅز ٍا ثٍ یټ‬ ‫اٍځبن‬ ‫ىٕشڂبٌ‬ ‫اوٖبن سٚجیٍ ومًى . ثٖىيٌ إز ىٍ یټ اوٖبن، یپی اُ اٍځبن َبی ٽچیيی ؿًن ډٲِ، ٹچت، ٙ٘، ؿٚڈ،‬ ‫ا٭ٞبة یب ىٕشڂبٌ ځًاٍٙی یب سىٶٖی ٽبٍ وپىي. آن ځبٌ سمبڇ ثين اُ ٽبٍ هًاَي ډبوي. ىٍ ىيڅز ویِ َمیه ځًوٍ إز.‬ ‫ثٖىيٌ إز ٌ ٍ ځبٌ یپی اُ اٍځبن َب ىٍٕز ٽبٍ وپىي. آن ځبٌ َمٍ ؿیِ اُ ٽبٍ هًاَي اٵشبى.‬ ‫َمبن ځًوٍ ٽٍ اٍځبویِڇ اوٖبن ثٍ ځًوٍ َبٍډًویټ ٽبٍ ډی ومبیي، ىيڅز ویِ ثَ إبٓ َبٍډًوی ٽبٍ ډی ومبیي . ََځبٌ‬ ‫ٹَاٍ ثبٙي ډظبڅی ىٍ ُډیىٍ ثیبيٍیڈ، ډی سًان ىيڅز ٍا ثٍ یټ ځَيٌ ډًٕیٺی سٚجیٍ ومًى . ََځبٌ ىٍ یټ ٽىَٖر، ػبُ‬ ‫وًاُ ٍا ثٍ ػبی دیبوً وًاُ ي دیبوً وًاُ ٍا ثٍ ػبی ػبُ وًاُ، ځیشبٍ وًاُ ٍا ثٍ ػبی آٍځه وًاُ ي آٍځه وًاُ ٍا ثٍ ػبی‬ ‫ځیشبٍ وًاُ ... ثڂمبٍیڈ؛ ٍيٙه إز ثٍ ػبی آَىڀ َبی ىڅىًاُ ي ٍياوذَيٍ، ٕبُ دَ َىڂبډٍ ي ٽَ ٽىىيٌ ي ىڅوَاٙی ٍا‬ ‫هًاَیڈ ٙىیي ٽٍ ثب ٙىیين آن ٽىَٖر ثَ َڈ هًاَي هًٍى ي ٙىًويځبن ٕبڅه ٍا سَٻ هًاَىي ځٶز . ىٍ ىيڅز ویِ‬ ‫7‬
  • 8.
    ‫ؿىیه إز .ََځبٌ ٕیبٕز َبی ٽبىٍی ىٍٕز وجبٙي ي ٽبىٍَب ىٍٕز ثٍ ػبَبی ٙبن ځمبٙشٍ وًٚى، وجبیي اوش٪بٍی‬ ‫ػِ اُ ثََڈ هًٍىن َبٍډًوی و٪بڇ ىاٙز.‬ ‫ثُشَیه ٽبٍ ىٍ یټ ٽًٍٚ آن إز ٽٍ ََ ٻٓ ىٍ ػبیڂبَی ٹَاٍ ثڂیَى ٽٍ ٙبیٖشڂی آن ٍا ىاٙشٍ ثبٙي . ډی سًان‬ ‫ٽًٍٚ ٍا ثٍ ىیُیڈ ٙبَی یی َمبوىي دىياٙز ٽٍ ىٍ آن ځًََ َبی ثٖیبٍی ثب ايٕشبىی ثٍ ٽبٍ ٍٵشٍ ثبٙي . ُیجبیی سبع‬ ‫ىٍ آن إز ٽٍ ََ ځًََ ىٍ ػبی هًىٗ وٚبویيٌ ًٙى . ََځبٌ ََ ىاوٍ ثٍ ػبی هًىٗ وجبٙي- كشب اځَ ىٍُ ٙبًَاٍ ي‬ ‫ٙبَىڂیه ثٍ ػبی سبٍٻ سبع، ثٍ دٚز یب ٽىبٍ آن وٚبویيٌ ًٙى- ُیجبیی سبع ُیبن ډی ثیىي.‬ ‫َمبن ځًوٍ ٽٍ اوٖبن ثٍ ٭ىًان یټ اٍځبویِڇ ُويٌ، ََ آن ىٍ ډٮَٟ سُيیي ځِويَبی ځًوبځًن ٹَاٍ ىاٍى ي إٓیت‬ ‫دٌیَ إز ي ثٍ ډَاٹجز ي يٹبیٍ دیًٕشٍ ي ىٍډبن ىایمی ویبُ ىاٍى ي سىٍ ا يٹشی ٕبڅڈ ي ٝلز دىياٙشٍ ډی ًٙى ٽٍ َمٍ‬ ‫ا٭٢بی ثين اُ ٕالډشی ثَهًٍىاٍ ثًىٌ ي ىٍ ٍّیڈ ډٮیىی َمبَىڀ ٭مڄ ومبیىي ي ََ ځًوٍ ثی سًػُی ي ُٕڄ اوڂبٍی‬ ‫يی ٍا ثب ىًٙاٍیَبی ثی ٙمبٍ ٍيثَي ډی ځَىاوي، ي ىٍٕز اُ َمیه ٍي َڈ إز ٽٍ هيايويځبٍ ٕوه ىٍی ٵَډًىٌ‬ ‫إز ٽٍ : «ؿً ٭٢ًی ة ىٍى آيٍى ٍيُځبٍ – ىځَ ٭٢ً َب ٍا ومبوي ٹَاٍ »؛ َمیه ځًوٍ، ىيڅز ویِ ؿًوبنِ یټ‬ ‫ٌ‬ ‫اٍځبویِڇ، سىُب ىٍ ًٍٝر ٵٮبڅیز َمبَىڀ ي ٕبڅڈ ثًىن َمٍ ا٭٢بی آن ډی سًاوي ىٍٕز ٽبٍایی ىاٙشٍ ثبٙي ي‬ ‫َمبوىي اوٖبن دیًٕشٍ ثٍ دَٕشبٍی ي ٍٕیيځی ویبُ ىاٍى ي ٽًؿپشَیه ثی سًػُی ي ُٕڄ اوڂبٍی ڇ ی سًاوي آن ٍا ثب‬ ‫ډوب٥َار ثٍِځی ٍيثَي ومبیي ي ََځبٌ ٭٢ًی (اٍځبوی) اُ ٭٢ًَب (اٍځبنَب)ی ىيڅشی ىٍٕز ٽبٍ وپىي، ثٍ ډٞياٷ‬ ‫َٕيىٌ ځَُثبٍ هيايويځبٍ ٕوه ىٍی، ىځَ ٭٢ً َبی آن وٍ سىُب ومی سًاوي ٽبٍا ثبٙي، ثڄ ویِ ٙیَاٌُ آن ٍا ثب‬ ‫ځٖیوشڂیَب ي دبٌٍ ځیَبی ػيی ي كشب ه٦َ ٍيدبٙی ي ٵَيٍیِی ٍيثَي ډی ومبیي.‬ ‫ٳ‬ ‫اُ ایه ٍي، سىُب دبىََُ ي وًٙياٍيیی ٽٍ ىيڅز َب ٍا ډی سًاوي ىٍ ثَاثَ ََ ځًوٍ ځِوي َب ي ثیمبٍی َب يٹبیٍ ومبیي،‬ ‫ٙبیٖشٍ ٕبالٍی ي ٕذَىن ٽبٍ ثٍ اَچ٘ ډی ثبٙي . ثَ ٭پٔ، ثٍِځشَیه ٵَيٽبٕشی ىٍ ىيڅشياٍی، «ډٞچلز ٕبالٍی» ي‬ ‫«ډجبَٙ دَيٍی» ي ٕذَىن ٽبٍَبی ٽچیيی ثٍ ىٕز ووجٍ َبی اثِاٍی ي سٞبىٵی إز . ىٍ یټ ٕوه، ثٍ َیؾ ٍي‬ ‫ډٞچلز ي ډالك٪ٍ ىٍ ىٕشڂبٌ اػَایی ډؼبُ ویٖز . سىُب ي سىُب ٙبیٖشٍ ٕبالٍی إز ٽٍ ډی سًاوي ٽبٍيان ٍا ثٍ َٕ‬ ‫ډىِڃ ډٺًٞى ثَٕبوي.‬ ‫یپی اُ ٭ًاډچی ٽٍ ىٍ ىاډىٍ یبثی ثلَان ډيیَیز ىٍ ٽًٍٚ، ٗ ثىیبىی ىاٙز، دىبَجَی ٙمبٍ ثٖیبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن‬ ‫وٸ‬ ‫ي سپىًٽَار َب ثٍ هبٍع، ثٍ يیٌْ ثٍ اٍيدب ي اډَیپب ىٍ ٕبڃ َبی ػىڀ ثًى ٽٍ ٽًٍٚ ٍا ثب ٹل٤ اڅَػبڅی ثی ٕبثٺٍ‬ ‫ٍيثَي ځَىاویي، ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ سب ثٍ اډَيُ دیبډيَبی آن ډلًٖٓ إز ي ٙبیي ٕبڃ َبی ٕبڃ اىاډٍ یبثي.‬ ‫8‬
  • 9.
    ‫ایه ځًوٍ ،و٪بڇ اىاٍی ٽًٍٚ، و٪بډی إز ٕوز وبٍٕب ي وب ثٍ َىؼبٍ . ډٮؼًن ډَٽجی إز اُ ٙیًٌ َب، ٍيٗ َب ي‬ ‫و٪بڇ َبی ځًوبځًن ٽٍ َمـًن اوجبٙشٍء ثی َٕ ي سٍ اُ َمؼًٙی و٪بڇ َبی ٍوڂبٍوڀ هًىومبیی ډی ٽىي ي سبٵشٍ یی‬ ‫ػيا ثبٵشٍ یی إز اُ و٪بڇ ډيٍن ډيیَیشی ٍایغ ىٍ ػُبن.‬ ‫ثلَان وبٽبٍآیی:‬ ‫اُ ىیيځبٌ ٕبهشبٍی، ىيڅز ثٍ ٭ىًان یټ اٍځبویِڇ اىاٍی، ىاٍی ٍٕ ثو٘ یب ثٍ ٭جبٍر ىیڂَ ٍٕ ىٕشڂبٌ إز:‬ ‫- ىٕشڂبٌ ٹبوًوڂٌاٍی‬ ‫- ىٕشڂبٌ اػَایی‬ ‫- ىٕشڂبٌ ٹ٢بیی‬ ‫ثٍ ځًوٍ ٕىشی، ډب ًٕځمىياوٍ سبٽىًن ٵبٹي ىٕشڂبٌ ٹبوًوڂٌاٍی (دبٍڅمبن) ٍإشیه ثًىٌ ایڈ . ىٍ ځٌٙشٍ، ځبَی اٝال‬ ‫دبٍڅڈان وياٙشٍ ایڈ ي ځبَی َڈ آوـٍ ٽٍ َڈ ثٍ وبڇ دبٍڅمبن ثٍ ډیبن آډيٌ إز، سىُب ومبیٚی ي ٕبهشڂی ي ٵَډبیٚی‬ ‫ثًىٌ إز.‬ ‫آوـٍ ډَثً٣ ډی ځَىى ثٍ ٹًٌ ٹ٢بیی، ثبیي ثی دَىٌ ځٶز ٽٍ «ؿیِی ٽٍ ٭یبن إز – ؿٍ كبػز ثٍ ثیبن إز ». سب‬ ‫ڇ، ایه إز ٽٍ ىٕشڂبٌ ٹ٢بیی ډب َمًاٌٍ یټ ىٕشڂبٌ‬ ‫ػبیی ٽٍ ثٍ هب٥َ ىاٍیڈ ي ثٍ یبى ډی آيٍیڈ ي ډی ثیىی‬ ‫ٵبٕي،آڅًىٌ ي وب ثٍ َىؼبٍ ثًىٌ إز . ډب ىٍىډىياوٍ ٽمشَ ٹ٢بسی ىاٙشٍ ایڈ ٽٍ ىاٍای سلٞیالر ٭بڅی كَٵٍ یی ي‬ ‫ٝالكیز ثبیٖشٍ ثبٙىي. ىٍ یټ ٕوه، ٹًٌ ٹ٢بیی ډب اُ ٽبٍآیی ثبیٖشٍ ثَهًٍىاٍ وجًىٌ إز.‬ ‫ثب سًػٍ ثٍ ایه ډٖبیڄ، ٕشٍ إز ىٍ و٪بڇ ٹ٢بیی ٽًٍٚ اٝالكبر ثىیبىی ًٍٝر ځیَى.‬ ‫ثبی‬ ‫كبڃ ډی دَىاُیڈ ثٍ ٹًٌ اػَایی . سب ػبیی ٽٍ ثٍ یبى ىاٍیڈ، ىٕشڂبٌ اػَایی ډب دیًٕشٍ ثَ إبٓ ډالك٪ٍ ي ډٞچلز‬ ‫سٚپیڄ ٙيٌ إز ي ؿیِی ٽٍ َمًاٌٍ وبىیيٌ ځَٵشٍ ٙيٌ إز- ٙبیٖشٍ ٕبالٍی ثًىٌ إز . ىٍ ٙپچڂیَی ىٕشڂبٌ‬ ‫ی ٽًٍٚ َمًاٌٍ یټ ډٮیبٍ ډ٦َف ثًىٌ إز- سٮُي ثٍ و٪بڇ ي ډلبٵڄ ډٮیه ي آوـٍ ٽٍ ٽمشَ ډ٦َف ثًىٌ إز-‬ ‫اػَای‬ ‫سوٜٞ ي ٽبٍىاوی ي آځبَی.‬ ‫ىيڅزَبی اٵٲبوٖشبن َمٍ ىٍ سلٺٸ یټ آٍډبن وبٽبڇ ثًىٌ اوي- ایؼبى و٪بڇ . ٍيٙه سَیه ىڅیڄ ایه وبٽبډی یټ ؿیِ‬ ‫إز- ډٞچلشی ثًىن ىيڅز َب اُ یټ ًٕ ي وياٙشه كٖه اوشوبة ٍَجَان اُ ًٕی ىیڂَ . ثٍ ځًوٍ ٕىشی، ىٍ ٽًٍٚ‬ ‫َمًاٌٍ ووجٍ َبی اثِاٍی ي ډلبٵ٪ٍ ٽبٍ ډٖچ٤ ثًىٌ اوي سب ووجٍ َبی ٵپَی ي ځَىاوىيځبن ثٍ ىڅیڄ ١ٮٴ ډيیَیز ي‬ ‫اى‬ ‫وبسًاوی ي وبثَهًٍىاٍی اُ هًٞٝیبر څیيٍٙذی، وياٙشه ٵََىڀ ٽبٍ ي وياٙشه سٶپَ ٕیٖشمبسیټ، ډًٵٸ ثٍ ایغ‬ ‫و٪بڇ وڂَىیيٌ اوي. ٕبهشه ٕیٖشڈ سىُب آوڂبٌ ډمپه إز ٽٍ ٍػبڃ ىاٍای سٶپَ ٕیٖشمبسیټ، ثَهًٍىاٍی اُ سًاومىيی‬ ‫ػچت ٽمټَبی هبٍػی، ډيیَیز ویَيډىي ي ډيٍن، آٙىبیی ثب و٪بڇ َبی دیَٚٵشٍ اىډىٖشَإیًن ي ډىؼمىز ي سًاوبیی‬ ‫9‬
  • 10.
    ‫ایؼبى ٕیٖشڈ، ىڅیَي ٵياٽبٍ ي وًځَا، ثب سٺًا ي ُځبٍ ي هًٙىبڇ ثَ دبیٍ ډٮیبٍَبی ٙبیٖشٍ ٕبالٍی ىٍ ٍآ ٽبٍَبی‬ ‫دََی‬ ‫سَػیق ىاىن ډٞچلز َبی‬ ‫ٽچیيی ځمبٙشٍ ًٙوي . ىٍ یټ ٕوه، ثٍِځشَیه ډبو٬ ثَ َٕ ٍاٌ ایؼبى و٪بڇ ىٍ ٽًٍٚ-‬ ‫ډٺ٦ٮی ي ځٌٍا ثَ ډٞچلزَبی ٍاَجَىی ي ډچی ثًىٌ إز.‬ ‫هًة، ډی ثیىیڈ ٽٍ ىٕشڂبٌ ٹ٢بیی ډب یټ ىٕشڂبٌ آڅًىٌ، ٵبٕي ي ٱیَ كَٵٍ یی ثًىٌ إز . ىٕشڂبٌ سٺىیىی یب اٝال‬ ‫يػًى وياٙشٍ إز ي یب ومبیٚی ي ٵبٹي ٽبٍایی ثًىٌ إز ي ىٕشڂبٌ اػَایی َڈ ډٞچلشی ي ٱیَ سوٞٞی ي ىٍډبويٌ .‬ ‫ٍيٙه إز ٽٍ ؿىیه ىيڅزَب ي ؿىیه و٪بڇَبیی ډلپًڇ ثٍ وبثًىی ي َٕوڂًوی ثًىٌ اوي.‬ ‫كبڃ ډی دَىاُیڈ ثٍ وبٽبٍآیی ثبٵشبٍی ىيڅزَبی اٵٲبوٖشبن - ؿیِی ٽٍ سبٽىًن ثٍ آن دَىاهشٍ وٚيٌ إز.‬ ‫اُ وڂبٌ ثبٵشبٍی– ثٍ دىياٍ ډب ىيڅز ىاٍی ٍٕ ډپبویِڇ إز:‬ ‫- ډپبویِڇ ډًٍٚسی یب سٞمیڈ ٕبُ‬ ‫- ډپبویِڇ سٞمیمڂیَی یب اػَایی‬ ‫- ډپبویِڇَبی ٽىشَڅی ي ثبُىاٍويٌ‬ ‫» ثٍ‬ ‫ډب ىٍ ٽشبة «ٍیٍٚ یبثی وب ثٍ َىؼبٍی َب ي وب ةٌ ٕبډبوی َب ي ٵَایبٵشی ثَای ثَيوَٵز اُ سىڂىبَب ي ثه ثٖز َب‬ ‫. اُ ایه ٍي، ىٍ ایه ػب ثٍ آن ومی دَىاُیڈ . سىُب ثٍ‬ ‫سٶٞیڄ ىٍ ثبٌٍ وبٍٕبیی ایه ډپبویِڇ َب ىٍ ٽًٍٚ دَىاهشٍ ایڈ‬ ‫ىاٍیڈ؛ ػبی‬ ‫یبىآيٍی ایه وپشٍ ثٖىيٌ ډی ٽىیڈ ٽٍ ىٍ ٽًٍٚ ډب ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ یټ څٚپَ ډٚبيٍ ي يُیَ ډٚبيٍ‬ ‫ډٚبيٍان ٽبٍٙىبٓ ثَای ٍَجَی ثٍ يیٌْ ىٍ ٭ٍَٝ ٕیبٕز هبٍػی هبڅی إز ي ثٍ َمیه دیمبوٍ ډپبویِڇ َبی ٽىشَڅی‬ ‫ي ثبُىاٍويٌ ډب وبسًان ي ٵبٹي ٝالكیز َبی اػَایی إز . ډڂَ، دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى ایه إز ٽٍ ََځبٌ‬ ‫ىيڅشی وٍ اُ ىیيځبٌ ٕبهشبٍی ي وٍ اُ ىیيځبٌ ثبٵشبٍی ٽبٍایی وياٙشٍ ثبٙي، ؿٍ ٙبوٖی ثٍ ٽبډیبثی ي دیَيُی ىاٍى؟‬ ‫ثلَان ٭يڇ ا٭شمبى:‬ ‫ثلَان «ثی ثبيٍی ثٍ یپيیڂَ » اُ ثيهیڈ سَیه ثلَان َبیی إز ٽٍ ثٍ ٕبن ډًٍیبوٍ سبٍ ي دًى ػبډٮٍ ٍا دىُبوی ډی‬ ‫ثی ا٭شمبىی ثَ اًَبن ډَىڇ،‬ ‫هًٍى. ثٍ ځٶشٍ یپی اُ اويیٚمىيان، «اُ دیبډيَب ي آطبٍ ًٕء ؿیَځی ي ٱچجٍ ٵََىڀ‬ ‫دیيای٘ ي ځٖشَٗ ٙڂبٳ َب ي ؿىيدبٍؿڂیَبی اػشمب٭ی ي ٵََىڂی ډی ثبٙي . ٙڂبٳَبیی ٽٍ ىٍ وُبیز ډی سًاوىي‬ ‫ػبډٮٍ ٍا ثٍ ًٕی ٹ٦جی ٙين (ٍيیبٍيیی آٙشی وبدٌیَ ویَيَبی اػشمب٭ی ىٍ ثَاثَ یټ ىیڂَ ) ًٕٷ ىَىي. يػًى ؿىي‬ ‫دبٍځیَبی اػشمب٭ی، ایؼبى ٽىىيٌ ٵَ َىڀ ٕیبٕی ثيثیىی ي ثی ا٭شمبىی ثًىٌ اوي . ډٮمًال ؿىيدبٍځی ٵََىڂی، ثٍ‬ ‫٭يڇ سٶبَڈ یب ًٕء سٶبَڈ ډیبن ځَيٌ َبی اػشمب٭ی ډوشچٴ ډی اوؼبډي ي ثيثیىی ي ثی ا٭شمبىی ٍا سٺًیز ډی ٽىي ي اُ‬ ‫ایه ٍي، ډبو٬ ٭ميٌ یی ثَ َٕ ٍاٌ ډٚبٍٽز ٕیبٕی ي ٍٹبثز ٕیبٕی ثٍ يػًى ډی آيٍى . يػًى ََ وً٭ی اُ ٙڂبٳَبی‬ ‫آٙشی وبدٌیَ ىٍ ػبډٮٍ، ډبو٬ يًٝڃ ثٍ اػمب٫ ٽچی ىٍ ثبٌٍ اَياٳ ُويځی ٕیبٕی ځَىیيٌ ي اُ سپًیه ؿبٍؿًةَبی‬ ‫الُڇ ثَای َمذٌیَی، ډٚبٍٽز ي ٍٹبثز ػچًځیَی ډی ٽىي ي ثٍ إشٺَاٍ و٪بڇ ٕیبٕی ٱیَ ٍٹبثشی یبٍی ډی ٍٕبوي.»‬ ‫01‬
  • 11.
    ‫اُ ایه ٍي،ثبیٖشٍ إز ثبيٍٕبُی ىٍ ٝيٍ ٍاَجَىَبی ىيڅز ٹَاٍ ځیَى.‬ ‫ثلَان َبی ىيٌٍ ځٌاٍ:‬ ‫ثٍ ثبيٍ ثٖیبٍی اُٽبٍٙىبٕبن ډب ىٍ ډَكچٍ ځٌاٍ ثَٖ ډی ثَیڈ . «ثلَانَبی وبٙی اُ «٭جًٍ» اُ ډَكچٍ ځٌاٍ، ثیٚشَ ىٍ‬ ‫آٱبُ ثلَان َبی اٹشٞبىی ي ىٍ ډَكچٍء ثٮيی ثلَان َبی اػشمب٭ی ي ٵََىڂی إز، ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ و٪بڇ‬ ‫ٕیبٕی اُ یټ طجبر ىٍيوی ثَهًٍىاٍ ثبٙي. اځَ و٪بڇ ٕیبٕی اُ طجبر الُڇ ثَهًٍىاٍ وجبٙي، ډمپه إز ثلَانَبی‬ ‫اٹشٞبىی ډىؼَ ثٍ ثلَان ٕیبٕی ًٙى . ثىب ثَ ایه، كٶ٨ طجبر ٕیبٕی ىٍ وُبى َبی ٕیبٕی یټ ٽًٍٚ ډی سًاوي ٭بډڄ‬ ‫سٺًیز ٽىىيٌ سًٕٮٍء اٹشٞبىی ىٍ ىيٌٍ ځٌاٍ ثبٙي.»‬ ‫ثلَان ٭يڇ ڇَٙي٭یز سٞمیڈ ځیَی:‬ ‫ثٍ ځٶشٍ ىاٽشَ ډلمًى َٕی٬ اڅٺچڈ «سٞمیمڂیَی ىٍ ػًاډ٬ دیَٚٵشٍ، یټ ٍيوي ٭چمی إز ٽٍ ثَدبیٍ ځَىآيٍی‬ ‫ا٥ال٭بر، سؼِیٍ ي سلچیڄ ىاىٌ َب، دی٘ ثیىی، ٕىؼ٘ ياٍیبوز َبی ځًوبځًن ي ثٖب وٚبوٍ َبی ىیڂَ، ثب اػمب٫‬ ‫ځًوبځًن ثب سبوی ي ثيين ٙشبثِىځی اوؼبڇ ډی ځیَى ي سٞمیڈ‬ ‫ٽبٍٙىبٕبن ي سًػٍ ثٍ ىیيځبٌ َبی ٙبن ىٍ ډًاٍى‬ ‫ځیَويځبن ىٍ ثَاثَ ٹبوًن ډٖؤيڃ ي دبٕوڂً ډی ثبٙىي . ََځًوٍ سٞمیمڂیَی هًىَٕاوٍ ي سپَيی ىٍ سٞمیمڂیَی اُ‬ ‫ًٕی ٍَجَان ي ووجڂبن اثِاٍی ډَٚي٭یز وياٙشٍ ي ډٮمًال دیبډي َبی وبځًاٍی ثٍ َمَاٌ ډی ىاٙشٍ ثبٙي».‬ ‫ثب سًػٍ ثٍ ػُبویٙين ا٥ال٭بر ي دیـیيٌ ٙين ي ؿىي الیٍیی ٙين َٕٕبڇ آيٍ ډٖبیڄ، ځَى آيٍی، سؼِیٍ ي سلچیڄ‬ ‫ا٥ال٭بر ي اوؼبڇ ثَىاٙز َبی ثبیٖشٍ اُ اوجًٌ ا٥ال٭بر ىٕز ىاٙشٍ ي ځٌاٙشه آن ىٍ ىٕشَٓ ىيڅشمَىان ي ٍَجَان‬ ‫ٽًٍَٚب ىٍ ٕمز ىَی ي ٕیبٕشڂٌاٍی ي سٮییه ىٽشَیه ي إشَاسیْی ی ي ٕیبٕز هبٍػی ي ویِ ىٵب٭ی ي اډىیشی ي‬ ‫ډڄ‬ ‫اٹشٞبىی ي اػشمب٭ی ثٔ اٍُويٌ إز.‬ ‫اُ وڂبٌ ډيیَیشی، ثيسَیه كبڅز ایه إز ٽٍ ٝالكیز َب ىٍ ىٕشڂبٌ هبٝی ثٍ اولٞبٍ ىٍ آیي، ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ثٍ‬ ‫ىڅیڄ ١ٮٴ ډيیَیز، وٍ هًى سًاومىيی ثٌَُ ځیَی ثُیىٍ اُ آن ٍا ىاٙشٍ ثبٙىي ي وٍ ٹٞي ڇ ٙبٍٽز ىاىن ىیڂَان ىٍ‬ ‫آن ٍا . اُ ایه ٍي، ثبیٖشٍ إز ثَای ځٖشَٗ دبیڂبٌ ډَٚي٭یز ىيڅز، ډیِان ي كييى ي ؿُبٍؿًة ٝالكیز َب ي‬ ‫ډپچٶیزَب ډٮیه ځَىى.‬ ‫ًٕځمىياوٍ ىٍ ایه اياهَ ٙبَي ديیيآیی ٙبٍیيځی َبیی ىٍ سبٍ ي دًى ٽًٍٚ َٖشیڈ . ثَای ػچًځیَی اُ ىاډىٍ یبثی‬ ‫ایه ٙبٍیيځیَب، ثبیي سيثیََبیی دیٚڂیَاوٍیی ىٍ و٪َ ځَٵشٍ ًٙى.‬ ‫ىٍ ایه ػب ثٍ یپی اُ ثلَان َبی اػشمب٭ی ډی دَىاُیڈ ٽٍ ډی سًاوي سبٍ ي دًى ػبډٮٍ ډب ٍا اُ َڈ ثيٍاوي.‬ ‫ثلَان ا٭شیبى ي ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ:‬ ‫11‬
  • 12.
    ‫ٽٚز ي ٹبؿبٷډًاى ډويٍ اُ ديیيٌ َبی ًٙډی إز ٽٍ اُ ٕذیيٌ ىڇ سبٍین ځَیجب وڂیَ ػبډٮٍ ثَٚی ثًىٌ إز .‬ ‫آوـٍ ثٖیبٍ ىٍى آيٍ إز، ایه إز ٽٍ اډَيُ ثٍ یټ ه٦َ ثٍِٿ ػُبوی ډجيڃ ځَىیيٌ إز ٽٍ ٕالډز ػبډٮٍ‬ ‫ػُبوی ٍا سُيیي ډیٽىي. ىٍ ٕبڃَبیی دٔ اُ دبیبن ػىڀ ػُبوی ىيڇ، ػُبویبن ٙبَي ٍٙي ٍيُ اٵِين ا٭شیبى ثٍ ډًاى‬ ‫ډويٍ ىٍ ٽًٍٚ َبی اٍيدبیی ي اډَیټ ثًىٌ اوي. ایه ٽبٍ، ُډیىٍ ٕبُ آن ځَىیي سب ٽًٍٚ َبی وبىاٍػُبن ًٕډی ثٍ‬ ‫ا‬ ‫ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ٍي ثیبيٍوي ي ثَای ثٍ ىٕز آيٍىن اٍُ، آن ٍا ثٍ ٽًٍٚ َبی ٱَثی ٝبىٍ ومبیىي . ٍيٙه‬ ‫إز ثبوي َبی سجُپبٍِ هًى ٽًٍٚ َبی ٱَثی ٽٍ ىٍ ٙجپٍ َبی ډبٵیبیی ٕبُډبويَی ٙيٌ ا وي، ویِ ىٍ ایه ٽبٍ ىٕز‬ ‫ىاٍوي.‬ ‫. ىٍ‬ ‫ثَای ډ٦بڅٮٍ ایه ديیيٌ ډَځجبٍ، ثبیٖشٍ إز اُ سٲییَ ػٲَاٵیبی ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ آٱبُ ومبییڈ‬ ‫ٕيٌ وِىَڈ، ٽًٍٚ ؿیه ثٍ ثٍِځشَیه ٽٚشِاٍ سَیبٻ ډجيڃ ځَىیيٌ ثًى . سب ایه ٽٍ ػىڀ ډٮَيٳ سَیبٻ ثٍ آن‬ ‫دبیبن ىاى . دٖبنَب، دٔ اُ دبیبن ٿ ػُبوی ىيڇ، ډَٽِ طٺڄ ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ثٍ سَٽیٍ اوشٺبڃ یبٵز . ىٍ‬ ‫ػه‬ ‫. ثٍ‬ ‫ىٍَ دىؼبٌ ي ٙٞز، إشبوجًڃ دبیشوز ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ثًى ي ىٍ ٕیمبی ثُٚشی ثَای ډٮشبىان ىٍ آډيٌ ثًى‬ ‫ځًوٍیی ٽٍ ٕیچی اُ ډٮشبىان اٍيدبیی ي َذی َب ثٍ ًٕی آن ٍيان ثًىوي . ٽبٍ ثٍ ػبیی ٍٕیيٌ ثًى ٽٍ إشبوجًڃ «ثچټ‬ ‫سًٍوبىي» څٺت ځَٵز. ٽًٍَٚبی اٍيدبیی– ډوًٞٝب آڅمبن ٽٍ ىٍ ډٮَٟ ه٦َ ػيی ٹَاٍ ىاٙشىي، ثب اٍُاوی ياڇ َب‬ ‫ي ا٭شجبٍار ثٍ سَٽیٍ ي ياٍى آيٍىن ٵٚبٍ سًاوٖشىي ځچیڈ ٽٚز ي سًڅیي ډًاى ډويٍ ٍا اُ ایه ٽًٍٚ ثَؿیىىي ي اوشَدًڃ‬ ‫َڈ ثب ٍاٌاوياُی ٽبٍُاٍ ځٖشَىٌ، ُډیىٍ ٍا ثٍ ٍيی ٹبؿبٹـیبن ي ًٕىاځَان ډَٿ سىڀ سَ ٕبهز.‬ ‫آن ځبٌ ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ اُ سَٽیٍ ثٍ ٽًٍٚ َبی ایَان ي ٽًٍَٚبی ٭َثییی ؿًن ٭َاٷ ي ًٍٕیٍ ي‬ ‫څجىبن (ثیَير) َٕایز ٽَى . اډب ثٍ يیٌْ ىٍ ایَان، ىيڅز يٹز ٽٍ ٽًٍٚ ٍا اُ ایه وڂبٌ ٕوز إٓیت دٌیَ اٍُیبثی‬ ‫ڇی ٽَى، ډجبٌٍُ َٕٕوشبوٍ یی ٍا ىٍ ثَاثَ ثبوي َبی ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ آٱبُ ٽَى ي سًاوٖز ىٍ ٽًسبَمير آن ٍا‬ ‫ثَؿیىي.‬ ‫دٖبنَب ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ثٍ ؿىي ډَٽِ ىیڂَ دُه ځَىیي:‬ ‫- ډظچض ډیبومبٍ (ٽًٍَٚبی ثَډب- سبیچىي- اليٓ)‬ ‫- َىپىڀ‬ ‫يٝب ٽچمجیب‬ ‫- ٽًٍَٚبی اډَیپبی السیه ډوٜ‬ ‫َبی هٖشڂی وبدٌیَ اوشَدًڃ‬ ‫ىٍ ىٍَ َٚشبى، دٔ اُ آن ٽٍ ډَاٽِ یبى ٙيٌ ٍا ثب ډٖب٭ی دیًٕشٍ ػبډٮٍ ػُبوی ي سالٗ‬ ‫َبی هًى‬ ‫سًاوٖشىي ىٍَڈ ٽًثىي ي ىاډىٍ ٽٚز، سًڅیي ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ٍا سىڀ ٕبُوي ي ٭مال آن ٍا اُ ٽًٍٚ‬ ‫ثَؿیىىي، ایه ٕیڄ ثىیبى ثَاٵڂه، ثٍ ًٕی ډى٦ٸ ٌ ډب ٍيان ځَىیي ي ثیٚشَ ىٍ ډىب٥ٸ ډَُی دبٽٖشبن ي اٵٲبوٖشبن ډشمَٽِ‬ ‫ځَىیي.‬ ‫21‬
  • 13.
    ‫. دٖبنَب ىيڅز‬ ‫ىٍ دبٽٖشبن، ثیٚشَ، دٔ اُ ٽًىسبی ػىَاڃ ١یبء ثًى ٽٍ ٽٚز ي سًڅیي ډًاى ډويٍ ځٖشَٗ دیيا ومًى‬ ‫دبٽٖشبن ویِ وبځِیَ ٙي ىاډىٍ آن ٍا اُ ٽًٍٚ هًى ثَؿیىي . ىٍ ٕبڃ َبی ىٍَ َٚشبى، ىيڅز ػىَاڃ ١یبء ُیَ ٵٚبٍ ػبډٮٍ‬ ‫ػُبوی وبځِیَ ثٍ ثمجبٍان وًاٍ ډَُی ٙي ي ثٍ آس٘ ُىن ٽٚشِاٍَب دَىاهز. ىٍ وشیؼٍ ثمجبٍانَبی دیُڈ، ٹجبیڄ ډَُی ُثبن‬ ‫– یپی اُ هًاویه ٹجبیڄ ىٍ ُډبن ٽبٍډڄ ثٍ اٵٲبوٖشبن‬ ‫ثٍ ا٭شَاٟ ځًٚىوي ي ډچټ يڅی هبن ٽًٽی هیڄ اٵَیيی‬ ‫ځَیوز. دٖبنَب، دٔ اُ ٽ٘سٍ ٙين ػىَاڃ ١یبء، ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثٍ ىٕز ىي ثبوي اٵشبىٽٍ ثَ دبیٍ ا٥ال٭بر‬ ‫ٍٕبوٍَبی ځَيَی ٱَثی ځٶشٍ ډی ٙي ياثٖشٍ ثٍ ىي كِة ثٍِٿ آن ٽًٍٚ- یپی ُیَ َٕدَٕشی یپی اُ يُیَان ىاهچٍ‬ ‫دٚیه دبٽٖشبن ي ىیڂَی ُیَ َٕدَٕشی یپی اُ يُیَان ا٭٪ڈ آن ٽًٍٚ ثًى.‬ ‫ىٍ اٵٲبوٖشبن، ثىب ثٍ ځِاٍَٗبی ٍٕبوٍَبی ځَيَی، ىٍ ُډبن ىاٽشَ وؼیت وِىیټ ثٍ ثیٖز سه ډًاى ډويٍ ىٍ ځٖشٌَ ُیَ‬ ‫ٽىشَڃ ثَهی اُ اكِاة ډؼبَيان ىٍ وًاٍ ډَُی سًڅیي ډی ځَىیي . ایه ډٺياٍ ىٍ ُډبن كبٽمیز ډؼبَيان ثٍ ىيٝي سه‬ ‫ٍٕیي ٽٍ ځٶشٍ ډی ٙي ثیٚشَ ىٍ وًاكی ػالڃ آثبى ي دپشیب ي ىیڂَ ډها٥ٸ سًڅیي ډی ځَىیي . ىٍ ُډبن ٥بڅجبن ٽٍ ٽٚز ي‬ ‫سًڅیي ډًاى ډويٍ یپٌَٖ اُ دبٽٖشبن ثٍ اٵٲبوٖشبن اوشٺبڃ یبٵز، وبځُبوی ثٍ ٍٹڈ وؼًډی 0063 سه ٍٕیي. دٔ اُ ٍيیپبٍ‬ ‫0024 سه‬ ‫آډين ىيڅز ډًٹز ثٍ ځًوٍ ٙڂٶشی ثَاوڂیِی ثٍ ٍٱڈ سٞمیڈ ػيی ىيڅز ىٍ ډجبٌٍُ ثب ډًاى ډويٍ، ثٍ ٍٹڈ‬ ‫اٵِای٘ یبٵزٽىًن ثٍ 0029 ٍٕیيٌ إز. ثی ډًػت ویٖز ٽٍ وًاٍ ډَُی اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن ٍا وًاٍ «َالڃ ٥الیی»‬ ‫ي‬ ‫ډی هًاوىي.‬ ‫ومی ىاوڈ، ؿٺيٍ ىٍٕز هًاَي ثًى، ََځبٌ ٍهياى َبی ٕبڃ َبی ىٍَ وًى سبػیپٖشبن، ىٌٍ ٵَٱبوٍ اُثیپٖشبن، ؿـىٖشبن،‬ ‫ىٍځیَیَبی آًٍثبیؼبن ي اٍډىٖشبن ثَ َٕ ٹٌَ ثبٯ ٽًَٖشبوی (وبځًٍوی ٹٌَ ثبٯ ) ي ویِ وبآٍاډی َبی ٽَىٕشبن سَٽیٍ ي‬ ‫َمـىبن وبآٍاډی َبی یًځًٕاليی دیٚیه ٍا ثٍ ډٖبڅٍ ډًاى ډويٍ ٍث٤ ثيَیڈ . ثب ٽبَ٘ سًڅیي ډًاى ډويٍ ىٍ دبٽٖشبن ي‬ ‫اٵِای٘ سًڅیي آن ىٍ اٵٲبوٖشبن، ٍاٌ اوشٺبڃ ډًاى ډَٿ آٵَیه اُ ٽَیييٍ آُاى دبٽٖشبن ا ُ ثىيٍ ٽَاؿی ثٍ ٽَیييٍ ٕیبٌ‬ ‫ٽٖذیه ثٍ ؿـىٖشبن ي ٹٌَ ثبٯ‬ ‫ثیبثبنَبی ٹِاٹٖشبن ي ىٍیبی‬ ‫ډَٿ اُ سبػیپٖشبن – ياىی ٵَٱبوٍ اُثیپٖشبن-‬ ‫ٽًَٖشبوی(آًٍثبیؼبن ي اٍډىٖشبن) ي اُ آن ػب ثٍ ٽَىٕشبن سَٽیٍ ي اُ آن ػب ثٍ یًځًٕاليی ي اُ ٍاٌ ٍيى هبوٍ ىيوبی ثٍ‬ ‫اٍيدب سٲییَ ډٖیَ ىاى.‬ ‫ثٍ ځًوٍیی ٽٍ ډی ثیىیڈ، ىٍ َٕإَ ایه ٽبوبڃ ٕیبٌ- ػىڀَبی ُوؼیٌَیی ىٍ ػَیبن ثًى ي ٽبٍيانَبی ډًاى ډويٍ َڈ اُ‬ ‫ٍاٌ َمیه ٽَیييٍ (ىاالن یب ىَچیِ ) ثٍ اٍيدب اوشٺبڃ ډی یبٵز . كبڃ ٽٍ ٽَیييٍ ثبُ َڈ سٲییَ ډٖیَ ىاىٌ إز ي ځٶشٍ‬ ‫ډیًٙى اُ ٍاٌ ٹ٦َ ثٍ ثىيٍ آډٖشَىاڇ وي ډی ٍيى، ډی ثیىیڈ ٽٍ سى٘ َب ىٍ ډٖیَ ٽَیييٍ ٕیبٌ ډَٿ ٽبَ٘ یبٵشٍ إز‬ ‫َبڃ‬ ‫ي سٺَیجب ٵَيٽ٘ ٽَىٌ إز . ثٍ ََ ٍي، ومی هًاَڈ ػىڀ َبی ثَٙمَىٌ ٍا ثٍ ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ٍث٤ ثيَڈ، اډب ثی‬ ‫اٍسجب٣ َڈ ومی ىاوڈ . ُیَا ثٍ ځًوٍ ٙڂٶشی ثَاوڂیِی ډی ثیىیڈ ٽٍ ىٍ ډٖیَ ٍاٌ اوشٺبڃ ډًاى ډويٍ ػىڀ َبی ُوؼیٌَ یی‬ ‫ٍيان ثًى ي ثب سٲییَ ډٖیَ، ػىڀَب ٵَيٽ٘ ٽَى.‬ ‫31‬
  • 14.
    ‫ی ٽٍ ٽًٍٚىٍ ٍاث٦ٍ ثب ډًاى ډويٍ ثب آن ٍيثَي إز، ایه إز ٽٍ ىٍآډي وبٙی اُ سًڅیي ي ثبٍُځبوی ډًاى‬ ‫دبٍاىٽٔ‬ ‫ډويٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن، ډُڈ سَیه ٹچڈ ىٍآډي ٽًٍٚ (ََ ؿىي َڈ وبډَٚي٫ ي ٱیَ اوٖبوی ) إز. ََ اٌ ایه ديیيٌ، ٽبډال‬ ‫ٿ‬ ‫ٍیٍٚ ٽه ًٙى ي یب ثٍ دیمبوٍ ؿٚمڂیَ ىٍَڈ ٽًثیيٌ ًٙى، سَاُ ىٍآډيَبی ٍيٕشبییبن ي ثٍ يیٌْ ٵَډبويَبن ډلچی ٽٍ اُ‬ ‫ایه ډيٍٻ وبن ډی هًٍوي ي ىٍ ٽڄ ىٍآډي ٽًٍٚ، ثٍ ٙير دبییه ډی آیي . ياوڂُی، َڈ ٽٖبوی ٽٍ ىٍآډي ىیڂَی ػِ‬ ‫سًڅیي ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ وياٍ وي ي ویِ ٽٖبوی ٽٍ ىٍآډيَبی َٕٙبٍی اُ ایه وبكیٍ ىاٍوي، وبځِیَ ىٕز ثٍ إچلٍ‬ ‫ثَىٌ ي ثب دًیب ٕبهشه ي ثیياٍ ٕبهشه ي ځٖشَٗ ثبويَبی ډٖچق «هٶشٍ» ثَ ٍيی ىاڅََبی ثبىآيٍىٌ َیَيییىی ي سٚپیڄ‬ ‫ثبويَبی ػيیي، ثٍ ٍَِوی ي سبٍاع ي ىیڂَ ا٭مبڃ هالٳ هًاَىي دَىاهز ي ایه ځًوٍ اي١ب ٫ ىٍ ٽًٍٚ ثٍ ٙير سیٌَ‬ ‫هًاَي ځَىیي.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ََځبٌ ػچً ایه ٽبٍ ځَٵشٍ وًٚى، ٍيٙه إز ثبَُڈ، َڈ ىٍ سَاُ ٽًٍٚ ي َڈ ىٍ سَاُ ػُبوی، ثب‬ ‫دیبډيَبی وبځًاٍی ٍيثَي هًاَیڈ ثًى.‬ ‫ىٍ سَاُ ٽًٍٚ، ٍيُ ثٍ ٍيُ ثٍ سًان ډبڅی ي ىٍ وشیؼٍ و٪بډی ي ځٖشٌَ وٶًً اػشمب٭ی- ٕیبٕی َٕ ىٕشٍ َبی ٹبؿبٹجَان ي‬ ‫ثبويَبی سجُپبٍ اٵِيىٌ ٙيٌ ي ثٍ َمیه دیمبوٍ، ډیِان ػىبیبر، ثَِپبٍی َب ي وٺ٠ كٺًٷ ثَٚ ي ... اُ ًٕی آوبن ثبال ډی‬ ‫ٍيى ي ٍيٙه إز ٙپبٳ ډیبن ویَيَبی ثًډی یی ٽٍ سًان ٕیبٕی- و٪بډی ٙبن ٍيُ اٵِين إز ي ىيڅز ډَٽِی ٍي ثٍ‬ ‫١ٮٴ، ٵَاهشَ ځَىیيٌ ي ٽًٍٚ ة ًٕی ځٖیوشڂی ي وب ثٍ ٕبډبوی ثیٚشَ ي ثَځٚز وبدٌیَ ډی ٍيى . ایه ىٍ كبڅی إز‬ ‫ٌ‬ ‫اُ‬ ‫ٽٍ ىٍ َٶز ٕبڃ ځٌٙشٍ، ٍاَجَى سلپیڈ دبیٍ َبی یټ ىيڅز ویَيډىي ي ډشمَٽِ ٍيی ىٕز ثًىٌ ي ډیچیبٍىَب ىاڅَ‬ ‫یبٍی َبی ػُبوی ثَای آن َِیىٍ ٙيٌ ثًى ي ایه هًى یپی اُ دبٍاىٽٔ َبی ثلَان اٵٲبوٖشبن إز.‬ ‫سبٌُ، َمٍ ٍيٌُ ىٍ ٍٕبوٍ َبی ځَيَی ٱَثی ډٺبالسی ىٍ ثبٌٍ ىٕز ىاٙشه ثچىيدبیڂبن ي ٍَجَان ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي‬ ‫ا٭٢بی هبوًىٌ َبی آوبن ىٍ ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثٍ ؿبح ډی ٍٕي ي ٵَُٕز َبیی اُ ٽٖبوی ٽٍ ىٍ ایه سؼبٍر‬ ‫ىٕز ىاٍوي، اٵٚب ډی ځَىى..‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ډبىاډی ٽٍ ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ ډًػًى ثبٙي، وبډمپه إز ىٍ ٽًٍٚ اډىیز سبډیه ځَىى . ُیَا اُ‬ ‫یټ ًٕ، ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ سىُب ىٍ ًٍٝر اىاډٍ وبآٍاډی َب ىٍ ٽًٍٚ ډیَٖ ډی ثبٙي ي ٹبؿبٹجَان إبٕب ىٍ ثی‬ ‫ډىي ك٢ًٍ سٶىڀ ىٍ ػبډٮٍ ډی ثبٙي ي‬ ‫اډىی ًیىٶ٬ اوي ي اُ ًٕی ىیڂَ، ٽٚز، سًڅیي ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ، ویبُ‬ ‫ډبىاډی ٽٍ ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثبٙي، ثٖیبٍ ىًٙاٍ هًاَي ثًى، ٍيوي ػم٬ آيٍی إچلٍ ثٍ وشیؼٍ ثَٕي.‬ ‫وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ ىٍ ډٺیبٓ ػُبوی، ا٭شیبى ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ اثٮبى ځٖشَىٌ یی یبٵشٍ ي ثٍ یټ ډٮ٢ڄ ػُبوی ډجيڃ‬ ‫هًاَي ځَىیي .اُ ایه ٍي، ډی سًان ځٶز ٽٍ ایه ډٚپڄ، یټ ډٚپڄ سىُب ىاهچی وجًىٌ، ثڄ ډٚپڄ ٕیبٕی ي ځچًثبڃ‬ ‫ػُبوی إز. دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ًٙى، ایه إز ٽٍ ؿڂًوٍ ډی سًان اُ َٙ ایه ديیيٌ ًٙڇ ٍَبیی یبٵز؟‬ ‫41‬
  • 15.
    ‫اُ ىیيځبٌ ډب،ٍيٙه إز، ډبىاډی ٽٍ اډىیز ي طجبر ىٍ ٽًٍٚ سبډیه وڂَىى- ؿیِی ٽٍ سىُب ثب ڇ ٕب٭ی ٝبىٹبوٍ ي ثی‬ ‫آالیٚبوٍ ػبډٮٍ ػُبوی ي دیٚڂیَی یټ ٍاَپبٍ ياٹٮجیىبوٍ ٕیبٕی ډمپه إز، ىًٙاٍ إز ثشًان ىٍ ډجبٌٍُ ثب ایه ديیيٌ‬ ‫هبومبن ثَ اوياُ دیَيُ ځَىیي . ډڂَ سىُب سبډیه اډىیز ثٖىيٌ ویٖز . ٍاٌ هَىيٍُاوٍ- ٍیوشه یټ ثَوبډٍ َمٍ ػبوجٍ إز سب‬ ‫ثَای ٍيٕشبییبن ډٮیٚز ثيیڄ ٍإشیه ثب سوٞیٜ ثًىػٍ الُڇ اُ ًٕی ػبډٮٍ ػُبوی سبډیه ځَىى . ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ثو٘‬ ‫ا٭٪ڈ ایه ثًىػٍ ياٹٮب ثٍ ىٕشَٓ ٍيٕشبییبن ي سًٕٮٍ ډىب٥ٸ ډلَيڇ ي سًٕٮٍ ویبٵشٍ ٽًٍٚ ٹَاٍ ځیَى ي آوبن اُ دَىاهشه ثٍ‬ ‫ٽٚز ي ثبٍُځبوی ډًاى ډويٍ ثی ویبُ ځَىوي . ىٍىډىياوٍ سب ٽىًن ثو٘ ثِ ٍځی اُ ډىبث٬ ډبڅی سویٞیٜ ىاىٌ ٙيٌ ثَای‬ ‫ډجبٌٍُ ثب ٽٚز ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ اُ ًٕی ثبويَبی هبٍػی ي ثَِپبٍان ىاهچی ثٍ یٲمب ثَىٌ ٙيٌ ي ثٍ ٍيٕشبییبن‬ ‫ثیىًایی ٽٍ اُ ثي كبىطٍ وبځِیَ ثٍ دَىاهشه ثٍ ایه ٽبٍ وبٍيا ځَىیيٌ اوي، ثٍ اٝ٦الف اُ ځبي ٱييى ٍٕیيٌ إز. ي اُ َمیه‬ ‫دبٍاىٽٔ وڂَىیيٌ ایڈ ي اځَ ثَهًٍىَب ي ٍٵشبٍَبی‬ ‫ٍي َڈ إز ٽٍ ًٕځمىياوٍ سب ٽىًن ډًٵٸ ثٍ ځًٚىن ځٌَ ایه‬ ‫ػبډٮٍ ػُبوی ي ىيڅز ډب ىٍ ُډیىٍ سٲییَ ثىیبىی ویبثي، ووًاَیڈ ٙي.‬ ‫ثلَان سًٕٮٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن:‬ ‫«سًٕٮٍ ٭جبٍر إز اُ ثُیىٍ ٕبُی ثٌَُ ځیَی اُ ویَيَبی ثبڅٺًٌ ډب ىی ي اوٖبوی یټ ػبډٮٍ . اٍسجب٣ ډیبن سًٕٮٍء‬ ‫اٹشٞبىی ي ډشٲیََبی ٵََىڂی- ٕیبٕی، َٶز اٝڄ طبثز ٍا ثٍ ٭ىًان ُډیىٍ َبی ١َيٍی سًٕٮٍ ىٍ ىاهڄ ٽًٍٚ‬ ‫ډٮَٵی ډی ٽىىي . ایه َٶز اٝڄ ٭جبٍسىي اُ : سًاوبیی َبی ٵپَی، ٕبُډبويَی َیبر كبٽمٍ، سًػٍ ثٍ ٭چڈ، و٪ڈ،‬ ‫آٍاډ٘ اػشمب٭ی، و٪بڇ ٹبوًوی، و٪بڇ آډًُٙی ي ٵََىڀ اٹشٞبىی.»‬ ‫اٝچی سَیه يػٍ سًٕٮٍ، ایه إز ٽٍ ومبیبوڂَ سلًڃ ىٍ ػبډٮٍ إز . سًٕٮٍ ثٍ يیٌْ ٙبډڄ كَٽز اُ ٍياث٤ ٕىشی ي‬ ‫٭بىار ي ًٍٕڇ اػشمب٭ی اُ ٍيٗ َبی ٕىشی ثَهًٍى ثب ثُياٙز ي آډًُٗ ي دَيٍٗ، ثٍ ٍيُٙبی ثٖیبٍ ډيٍن إز.‬ ‫وڂَیٖشه ثٍ سًٕٮٍ ثٍ ٭ىًا ن ٭بډڄ سلًڃ ػبډٮٍ، دیبډي َبی ٍيٙىی اُ ػُز سٮییه وٺ٦ٍ سمَٽِ سالٗ َبی ډَثً٣ ثٍ‬ ‫سًٕٮٍ ي ویِ سٮییه ؿڂًوڂی ٕبډبويَی ٵَایىي ٽمټ ثٍ آن ىاٍى . ډب َمـىبن اُ ثلَان سٚویٜ ي ډٚپڄ سًٕٮٍ‬ ‫یبٵشڂی ٍوغ ډی ثَیڈ.‬ ‫سًٕٮٍ سىُب ومی سًاوي، ډً١ً٫ ځٶشڂً ډیبن ىيڅز َبی اَيا ٽىىيٌ ي ى يڅز ىٍیبٵز ٽىىيٌ ثبٙي. سًٕٮٍ ثبیي ٭میٸ سَ‬ ‫. ثب ػٌة ایه ځَيٌ َب، ٵَایىي سييیه‬ ‫اُ ایه َب ثبٙي . ثبیي ځَيٌ َب ٍا ىٍ ػبډٮٍ ډيوی ىٍځیَ ي دٚشیجبوی ٽىي‬ ‫إشَاسیْی ډمپه إز ثشًاوي ډًػت سٮُي ي ډٚبٍٽز ىډپَاسیټ ځَىى . ؿیِی ٽٍ ثَای دبیياٍی ډٺجًڅیز اػشمب٭ی‬ ‫4‬ ‫سًٕٮٍ ١َيٍر ىاٍى.»‬ ‫4. ٵٞچىبډٍ ډ٦بڅٮبر ٕیبٕی ي اٹشٞبىی، ؿبح ایَان‬ ‫51‬
  • 16.
    ‫ثٍ ځًوٍ ییٽٍ ىیيٌ ډی ًٙى، ٍيوي ځٌاٍ یټ ٽًٍٚ سًٕٮٍ ځَا اُ سًٕٮٍ ياثٖشٍ ثٍ سًٕٮٍ ډٖشٺڄ، ډٖشمَ ي دبیياٍ‬ ‫ٍيوي ثٖیبٍ دیـیيٌ، ىًٙاٍ ي كٖبٕی إز ٽٍ ډٖشچِڇ ٍَجَی آځبَبوٍ ي وُبىیىٍ ٙين ډٚبٍٽز إز.‬ ‫ىٍٕز یپی اُ ؿبڅ٘ َبیی ٽٍ ىٍ ثَاثَ ىيڅز ٹَاٍ ىاٍى، ؿڂًن ځی ثَدبیی ٍياث٤ ثب وُبى َبی هبٍػی ٽمټ‬ ‫ىَىيٌ ي َيایز ٽَىن ػَیبن َبی ٵَاډچی ىٍ یټ ډٮجَی إز ٽٍ ثَآيٍىٌ ٙين اَياٳ ثبُٕبُی ٍا ثَسَی ثوٚي .‬ ‫ي ایه ډبډًڃ اُ ٥َیٸ ٥َكَیِی یټ ٕیبٕز ىاهچی سًٕٮٍ وبیڄ ډی آیي ٽٍ ٙبډڄ ډی ًٙى ثَ سبٕیٔ وُبى َبیی ٽٍ‬ ‫ٿ ٕبُى ي إشَاسیْی سًٕٮٍ اٹشٞبىی ٍا اُ سلًالر ٕیبٕی ىاهچی، ډٖشٺڄ ٕبُى.‬‫سًٕٮٍ ي ىډپَإی ٍا َمبَه‬ ‫ثٍ ََ ٍي، َڈ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي َڈ وُبى َبی ٽمټ ٽىىيٌ سالٗ ىاٍوي ثَ ٍيوي اٍائٍء ٽمټ َب ٕی٦ٌَء ثیٚشَی‬ ‫ىاٙشٍ ثبٙىي . وُبى َبی هبٍػی ثب ٍيیپَى ثٍ ١ٮٴ ډيیَیز ي ٵٖبى ىٍ ىٕشڂبٌ ىيڅز ي ثب سًػٍ ثٍ وب ثٍ َىؼبٍیی‬ ‫َبی ډًػًى، سَػیق ډی ىَىي، ٽمټ َب اُ ًٕی هًى آوُب ًٍٝر ثڂیَى . ثَ٭پٔ، ىیيځبٌ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ایه‬ ‫إز ٽٍ ٽمټ َب ثبیي ثب ډٚبٍٽز ډٖشٺیڈ ي ُیَ و٪َ ىيڅز اوؼبڇ ځیَى.‬ ‫«ثلَان َبی سًٕٮٍ:‬ ‫څًٙه دبی ثَ آن إز ٽٍ ثلَان َبی سًٕٮٍ ي وًٕبُی ٭جبٍسىي اُ:‬ ‫1. كَان ًَیز : یٮىی ىٍ ىٍػٍ ووٖز ٵَى اكٖبٓ ثپىي ٽٍ ثٍ ډچشی ياكي ي ٽًٍٚی ياكي سٮچٸ ىاٍى . ثٍ ډیِاوی‬ ‫ة‬ ‫ٽٍ ایه كٔ سٺًیز ډی ًٙى، ٕیبٕز ىٍ آن ػبډٮٍ سًٕٮٍ یبٵشٍ ډی ًٙى . اُ ًٕی ىیڂَ، و٪بڇ َبی سًٕٮٍ یبٵشٍ‬ ‫َڈ ایه كٔ ٍا ىٍ اٵَاى سٺًیز ډی ٽىىي. ډب ډی سًاویڈ ثٍ ډچز ي ٽًٍٚ هً ى سٮچٸ هب٥َ ىاٙشٍ ثبٙیڈ، ثيين ایه‬ ‫ٽٍ ٹٞي وٶی ي ٥َى ىیڂَان ٍا ومبییڈ.‬ ‫2. ثلَان ډَٚي٭یز : ډَٚي٭یز ثٍ ایه ډٮىبٕز ٽٍ ا٭شجبٍ ي كًٌُ ٹيٍر یټ ىيڅز – ثٍ ٭ىًان ډُمشَیه ٍٽه‬ ‫ٕبهز ٕیبٕی اُ ٽؼب وبٙی ډی ًٙى ؟ آیب ٕىشی إز، ٽبٍیِډبیی یب ٹبوًوی. َمـىیه كًٌُ اهشیبٍار كپًډز‬ ‫یِ ډًٍى ثلض إز ٽٍ ثبیي سٶپیټ ي ډٚوٜ ًٙى . ثَای ډظبڃ، ؿٍ ٽٖی ډی سًاوي ٍییٔ ىاوٚڂبٌ ٍا سٮییه‬ ‫ن‬ ‫ٽىي. آیب يُیَ سلٞیالر ٭بڅی ؟ إشبىان ىاوٚڂبٌ؟ يیب ََٽٔ ٽٍ ُيٍٗ ثیٚشَ ثًى . اُ ًٕی ىیڂَ، ډلييىٌء‬ ‫اهشیبٍار اي سب ؿٍ اوياٌُ إز؟ ډظال آیب ډی سًاوي ىٍ څجبٓ دًٙیين ي وً٫ سٶَیلبر ي َٕځَډی َبی ىاوٚؼًیبن‬ ‫ویِ ىهبڅز ثپىي؟‬ ‫3. ثلَان وٶًً: وٶًً ثب ٹيٍر ډشٶبير إز، ؿٍ ثٖیبٍ آىڇ َبیی ٽٍ ٹيٍر ٵَايان ىاٍوي، يڅی وٶًً اويٻ . ډمپه‬ ‫إز ٍییٔ یټ ىاوٚڂبٌ ډَٚي٭یز ىاٙشٍ ثبٙي، يڅی وٶًً وٍ . كشب ثَ ىٕشیبٍان هًىٗ َڈ وٶًً ؿىياوی وياٙشٍ‬ ‫ثبٙي. َىڂبډی ٽٍ ثلَان وٶًً ٭میٸ ډی ًٙى، وٶًً ډٮىًی، ٵپَی ي اهالٹی ي اػَایی اُ ډیبن ډی ٍيى . َمـىیه‬ ‫ثٍ ٕوه ىیڂَ ډی سًان ځٶز ثلَان وٶًً ثٍ ډٮىبی ٍياع و٪بڇ ډيیَیز اٹ٦ب٭ی ویِ إز ٽٍ ٕیٖشڈ اىاٌٍ دبٍؿٍ‬ ‫دبٍؿٍ ٙيٌ ي ََٽٔ ََ ځًوٍ ٽٍ ىڅ٘ هًإز، ىٍ كًٌُ ٽبٍی هًىٗ ٭مڄ ډی ٽىي ي ډَٻ ُ وٶًًی ثَ‬ ‫ډلی٤ ي ډلالر وياٍى.‬ ‫61‬
  • 17.
    ‫4. ثلَان ډٚبٍٽزي یڂبوڂی : ډیِان يٵبٹی إز ٽٍ ډَىڇ ډیبن هًى ي ىيڅز كٔ ډی ٽىىي . یب اػِای ډوشچٴ‬ ‫ىيڅز ي كپًډز ډیبن هًىٙبن ثٍ ؿٍ ډیِان يٵبٷ ي یپذبٍؿڂی ىاٍوي؟ آیب و٪بڇ ىٍ اٝڄ و٪بڇ ٵئًىاڅی، اٹ٦ب٭ی‬ ‫ي یب سیًڅياٍی إز ٽٍ ََ ٽٔ ىٍ ََ ډى٤ٹٍ یټ ؿیِی ثٍ ىٕشبيٍى ٕبُ هًىٗ ٍا ثِوي؟ اڅجشٍ الُڇ ثٍ سً١یق‬ ‫إز، و٪بڇ ٵئًىاڅی ثب و٪بڇ ٵيٍاڅی ٽٍ ٭يڇ سمَٽِ إز ي څیپه يكير ي اوٖؼبڇ ىاٙشٍ ي ډى٦جٸ ثَ ډًاُیه‬ ‫ىٹیٸ ٹبوًوی ډی ثبٙي؛ ډشٶبير إز . ثىب ثَ ایه، ومی سًان دی٘ اُ ځٌٙشه اُ ډَكچٍء ٹبوًویز ي دی٘ اُ ٹًاڇ‬ ‫يٵبٷ ي َميڅی ډَىڇ ثب یپيیڂَ ي ثب ىيڅز؛ ٝلجز اُ ډٺًالسی ؿًن ٵيٍاڅیِڇ ٽَى . ىٍ یټ و٪بڇ ٵبٹي يٵبٷ‬ ‫ََٽٔ ََ ػب ٹيٍر ىاٍى ثَ كٖت ډىبٵ٬، ٵُڈ يىٍٻ هًىٗ، ٭مڄ ډی ٽىي . ثىب ثَ ایه، ډىبث٬ ډچی ثٍ ىٍٕشی‬ ‫سًُی٬ ومی ًٙى ي ىٍ یټ ٽچمٍ «ډىبٵ٬ ډچی» سأډیه ومی ځَىى.‬ ‫5. ثلَان سًُی٬: ٥ی ٍيوي وًٕبُی ٙمبٍی ثٍ طَير َبی َىڂٶز ډی ٍٕىي، ىٍ كبڅی ٽٍ ځَيَی ىیڂَ ډًاػٍ ثب‬ ‫ٵٺَ ي سىڂيٕشی ډی ځَىوي . ایه ثلَان ىٍ ٱَة ث٦ًٍ اهٜ دٔ اُ ٕبڃ 9291 ډ٦َف ٙي ي و٪بڇ َبی ٱَثی‬ ‫ثب سٮمیڈ ي ځٖشَٗ ثیمٍ َبی اػشمب٭ی ، اٝالف ٹًاویه ٽبٍ، اٝالف ىٕشمِى َب ي ٱیٌَ ٕٮی ٽَى وي ثَ ثلَان‬ ‫سًُی٬ طَير ىٍ ػبډٮٍ ٱچجٍ ومًىٌ ي ياٍى ډَكچٍ ىيڅز ٍٵبٌ5 ٙيوي.‬ ‫ثىب ثَ ایه، ٕبهز ٕیبٕی سًٕٮٍ یبٵشٍ ٕبهشی إز ٽٍ ثشًاوي ایه ثلَان َب ٍا ىٍ كي هًىٗ كڄ ٽىي ي دٚز َٕ‬ ‫ثڂٌاٍى. ىٍ ٱیَ ایه ًٍٝر، و٪بڇ َبی اػشمب٭ی ٵبٹي ؿىیه ٕبهز ٕیبٕی سًٕٮٍ یبٵشٍ ىٍ ثَاثَ ایه ثلَان َب ٙپٖز‬ ‫هًاَىي هًٍى.‬ ‫ثٍ ثبيٍ ډب، ثُشَیه يٹبیٍ ىٍ ثَاثَ ثلَانَب، ٕیبٕشڂٌاٍیَبی هَىيٍُاوٍ ي دَاځمبسیټ ىٍ ؿُبٍؿًة یټ إشَاسیْی‬ ‫ډچی ٵَإیبٕی إز.‬ ‫ثلَان ډًػًىیز ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڃ ىٍ ٽًٍٚ:‬ ‫دبسَیمًویبڃ ىٍ ٽًٍٚ إز . ٍيٙه إز ٽٍ‬ ‫ثٍِځشَیه ډٚپچی ٽٍ ثب آن ٍيثَي َٖشیڈ، َمً ډًػًىیز ٕبهشبٍ‬ ‫ٕبهشبٍٙپىی ٽبٍی إز ثٔ ىًٙاٍ ي ُډبوجَ ي ویبُډىي ډجبٌٍُ ٵََىڂی ىٍاُډير ي دیًٕشٍ ي سًاوٶَٕب ٽٍ ډٖشچِڇ‬ ‫ډٖب٭ی ػمٮی ٍيٙىٶپَان ي ٵََیوشڂبن ي َمٍ ویَيَبی دیَٚي ي آځبٌ ډب إز.‬ ‫يوی َبیی ىٍ ٕبهشبٍ ٕىشی ػبډٮٍ ديیي آٍى ٽٍ ثٍ ٍٱڈ وبٽبډی،‬ ‫ىٍ آٱبُ ٕيٌ ثیٖشڈ، اډبن اهلل هبن سالٗ يٍُیي ىځَٿ‬ ‫ىٕشبيٍىَبی ٙبیبن سًػُی ىاٙز.‬ ‫5‬ ‫‪Welfare State‬‬ ‫71‬
  • 18.
    ‫ىٍ ىٍَ َٚشبىٕيٌ ثیٖشڈ، كِة ىډپَاسیټ هچٸ ثٍ ٽمټ ًٍٙيی دیٚیه ٽًٙیي ىځَىیٖی َبی ثىیبىی یی ىٍ‬ ‫ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڃ ثٍ ډیبن ثیبيٍى ٽٍ ثبٍ ىیڂَ ثب ډٺبيډز ٙيیي اُ ًٕی ویَيَبی ٓ وشی ػبډٮٍ ٍيثَي ځَىیي . ثب ایه‬ ‫َڈ، ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ كِة یبى ٙيٌ ثىبثٍ ىالیڄ ځًوبځًن ىاهچی ي هبٍػی، ٙپٖز هًٍى، سًاوٖز ثٖیبٍی اُ دبیٍ‬ ‫َبی و٪بڇ دبسَیمًویبڃ ٍا ىٍَڈ ٽًثي.‬ ‫ثب ٍيی ٽبٍ آډين ډؼبَيان ي ثٍ يیٌْ ٥بڅجبن، ػبډٮٍ ىيثبٌٍ ثٍ ًٕی دبسَیمًویبڅیِڇ ٍي آيٍى . ډڂَ ة َڈ ثب ٍيی ٽبٍ‬ ‫اُ‬ ‫آډين و٪بڇ وً، دٔ اُ سلًالر یبُىَڈ ٕذشبډجَ، ُډیىٍ ثَای سلًالر ثىیبىی ٵَاَڈ ځَىیي . ىٍىډىياوٍ، ثٍ ٍٱڈ ډٖب٭ي‬ ‫ثًىن ُډیىٍ ي ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ ىٕشبيٍىَبیی َڈ ىاٙشٍ ایڈ، ىٍ َٶز ي اويی ٕبڃ ځٌٙشٍ، وشًاوٖشیڈ ثٍ ځًوٍ ٙبیي ي‬ ‫ثبیي ځبڇ َبی إشًاٍی ىٍ ایه ٍإشب ثَىاٍیڈ.‬ ‫سؼَثٍ سبٍیوی وٚبن ډی ىَي ٽٍ یپی اُ ىالیڄ دبثَػبیی ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڃ ىٍ ٽًٍٚ، ثٖشٍ ثًىن ػبډٮٍ، اٹشٞبى ي‬ ‫ٵََىڀ ډب ثًىٌ إز . اُ ایه ٍي، ډی سًان ځٶز ٽٍ ٍاَیبٵز ډًطَ ثَای آن، ځًٚىن ََ ؿٍ َٕی٬ سَ ىٍياٌُ َبی‬ ‫ٽًٍٚ ثٍ ًٕی ػُبن هبٍع ي ویِ ثبُ ٽَىن َٙیبن َبی اٹشٞبىی آن ثٍ ًٕی ٽًٍَٚبی َمٖبیٍ ډی ثبٙي.‬ ‫ىډپَاسیټ هچٸ وٚبن ډی ىَي، ثَای‬ ‫ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ سؼَثٍ َبی سبٍیوی ىيٌٍ اډبن اهلل هبن، ىاييى هبن يكِة‬ ‫ىٍَڈ ٙپٖشه ٕبهشبٍ دبسَیمًویبڅی ثٍ ویَيی ثٖیبٍ ثٍِځی ویبُ إز ٽٍ ٽًٍٚ‬ ‫وياٍى. ىٍ ىيٌٍ َبی اډبن اهلل هبن ي ى اييى هبن، ؿىیه ویَيیی ثٖیبٍ ٙپىىي ثًى . ََ ؿىي ىٍ ىيٌٍ كبٽمیز كِة‬ ‫ىډپَاسیټ هچٸ ثٍ ځًوٍ ډٞىً٭ی ثٍ یبٍی ًٍٙيی دیٚیه ویَيی ثٍِځی ثَای ایه ٽبٍ ٵَاَڈ ځَىیيٌ ثًى، ډڂَ‬ ‫ىًٙاٍی ىٍ آن ثًى ٽٍ ایه ویَي ثب ډٺبيډز ثٍ ثبٍَب ثٍِځشَی اُ ًٕی ویَيَبی ٕىشی ػبډٮٍ ٽٍ اُ دٚشیجبوی ځٖشَىٌ‬ ‫ػبډٮٍ ػُبوی ثَهًٍىاٍ ثًىوي، ٍيثَي ثًى.‬ ‫ىٍ و٪بڇ ػمًٍُی إالډی ٽىًوی، ویَيیی ٽٍ ٍٕبڅز ایه ٽبٍ ٍا ثٍ ٭ُيٌ ىاٍى، ثٖیبٍ وبسًان ي دَاځىيٌ إز ي ثٍ‬ ‫ىًٙاٍ هًاَي سًاوٖز ىٍ ثَاثَ ویَيَبی آثيیيٌ، ډىٖؼڈ ي سًاومىي ٕىشی دبسَیمًویبڃ ٽبٍی اُ دی٘ ثَى . اُ ایه ٍي ،‬ ‫دبځیَی ىيثبٌٍ و٪بڇ دبسَیمًویبڃ ىٍ آیىيٌ وِىیټ دی٘ ثیىی ډی ًٙى . ډڂَ، ثب ایه َمٍ، اډَيُ ىیڂَ آَٖشٍ آَٖشٍ‬ ‫ىٍياٌُ َبی ٽًٍٚ ثٍ ًٕی ػُبن ثیَين ځًٚىٌ ٙيٌ إز ي سىُب ځٌٙز ُډبن ثب ٙپیجبیی ي آَٖشڂی هًاَي‬ ‫سًاوٖز دبیٍ َبی «ٍيییه» ایه ٕبهشبٍ ٍا ثٚبٍاوي ي آة ومبیي.‬ ‫81‬
  • 19.
    ‫2-بحران در پهنهسیاست خارجی‬ ‫اٵٲبوٖشبن ٽًٍٚی إز ىاٍای ډًٹٮیز ثٖیبٍ كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ ٽٍ یپؼب ثب ایَان ىٍ ٵالر ٹبٌٍ «ایَان» ىٍ ځََڂبٌ‬ ‫ٕبهشبٍَبی ػیًدًڅیشیپی إٓیبیی (ىٍ ډیبن ؿیه، إٓیبی ډیبوٍ؛ ٹٶٺبُ، سَٽیٍ، ویمٺبٌٍ َىي ي هچیغ ٵبٍٓ ي َٙٷ ډیبوٍ )‬ ‫ىٍ ػىًة إٓیب ياٹ٬ ځَىیيٌ إز. ىٍ ياٹ٬، اٵٲبوٖشبن ي ایَان اُ ىیيځبٌ ػیًدًڅیشیټ َمبوىي دچٍ َبی یټ ىٍياٌُ اوي‬ ‫ٽٍ ثٍ ًٕی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ ي ویمٺبٌٍ ي ػِیٌَ ومبی ٭َة ثبُ ډی ًٙوي ي ؿًوبنِ دچی اوي ډیبن ٙمبڃ ي ػىًة‬ ‫إٓیب. اٵٲبوٖشبن كیظیز ٽٴ ىٕز ٍا ىٍ ثَاثَ دىؼٍ َب ىٍ إٓیبی ډیبوٍ ىاٍى.‬ ‫ػیًدًڅیشیٖز َبی اډَیپبیی اٵٲبوٖشبن ٍا یپؼب ثب ایَان، دبٽٖشبن ي َىي- اىاډٍ ٍیمچىي (ٽًٍَٚبی َالڃ ثیَيوی-‬ ‫ٕبكچی) ډی ٙمبٍوي ي ثَ إبٓ ٹَاٍ ىاى ډلَډبوٍ ډٮَيٳ 5191، ځٖشٌَ إشَاسیْیټ ډىبٵ٬ ایبالر ډشليٌ ي اوڂچیٔ‬ ‫ي ىٍ ٽڄ وبسً ډی ىاوىي. ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ػیًدًڅیشیٖز َبی ًٍٙيی دیٚیه (ي ویِ ٙمبٍی اُ ػیًدًڅیشیٖز َبی‬ ‫اٍيإٓیبیٖز ٍيٕی ي اٍيدبیی ) اٵٲبوٖشبن ٍا اىاډٍ ٕبهشبٍ َبٍسچىيی إٓیبی ډیبوٍ ي ځٖشٌَ إشَاسیْیټ ٕىشی ٍيٕیٍ‬ ‫ډی دىياٍوي. ایه ځًوٍ، اٵٲبوٖشبن ىٍ وٺٍٚ َبی ػیًدًڅیشیٖز َبی اسالوشیٖز ي سبالًٕٽَإیٖز ػِیی اُ ٍیمچىي ي ىٍ‬ ‫وٺٍٚ َبی ػیًدًڅیشیٖز َبی َبٍسچىيی ي اٍيإٓیبیی، ػِیی اُ َبٍسچىي إٓیبی ډیبوٍ ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيى ي یڂبوٍ ٽًٍِٚ‬ ‫ػُبن إز ٽٍ إشبسًٓ ػیًدًڅیشیټ آن سب ٽىًن ثٍ ځًوٍ وُبیی ډٚوٜ وڂَىیيٌ إز . ایه یپی اُ ىالیچی إز‬ ‫ٽٍ ؿَا اٵٲبوٖشبن دیًٕشٍ ٽبٍُاٍ ٽٚبٽ٘ َبی ویَيَبی ٍیمچىيی- آیچىيی ( اوڂچیٔ ي اډَیپب) اُ یټ ًٕ ي ٽًٍٚ‬ ‫َبٍسچىيی (ٍيٕیٍ) اُ ًٕی ىیڂَ ثًىٌ إز ي ثٍ ځمبن ٵَاين ىٍ آیىيٌ ویِ هًاَي ثًى.‬ ‫اډَيٌُ اٵٲبوٖشبن اُ وڂبٌ ػیًدًڅیشیټ ي ػیً إشَاسیْیټ ډًٹٮیز ثٖیبٍ كٖبٕی یبٵشٍ إز . ؿٍ، ىٍ ډیبن ٽًٍَٚبی‬ ‫سًڅیي ٽىىيٌ ي ډَٞٳ ٽىىيٌ اوَّی ٹَاٍ ىاٍى.‬ ‫ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ دشىٖیبڃ ثَهی اُ ٽًٍَٚب ثَای يیَاوڂَی ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٖیبٍ ثبال إز ي ىٍ ٭یه ُډبن ٽًٍٚ ډب ثىب‬ ‫ثٍ ډًٹٮیز كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ، ثی ىٵب٫ سَیه ي إٓیت دٌیَسَیه ي وبسًان سَیه ٽًٍٚ ػُبن إز، ٕیبٕز هبٍػی‬ ‫ډب ثبیي دیًٕشٍ دً یب ي ٕبُويٌ ثبٙي . اًٝال ٕیبٕز هبٍػی یټ ٽًٍٚ ٍا ػیًدًڅیشیټ آن سٮییه ډی ٽىي . وبځٶشٍ‬ ‫دیيإز ٽٍ ثَوبډٍ ٍیِی ىٍ ٕیبٕز هبٍػی، ثب سًػٍ ثٍ اي١ب٫ ياٹٮی ىٍ دُىٍ ٕیبٕز َبی ػُبوی ي ډى٦ٺٍ یی ي ثب‬ ‫ډی ځیَى . ډڂَ ىٍ‬ ‫اٍُیبثی وٺ٘ ٹيٍر َب ي سًاومىيی َبی ٙبن ي ثب ىٍو٪َىاٙز ډىبٵ٬ ډچی ٽًٍٚ ًٍٝر‬ ‫ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕڇ، ثیٚشَ ایه ٍّیڈ َب ي ٕچیٺٍ َب ي ډىبٵ٬ آُډىياوٍ ٙوٞی ي ځَيَی ٕپبوياٍان إز ٽٍ ٕیبٕز‬ ‫َب ٍا سٮییه ډی ومبیي . ىٍ ىیڂَ ٽًٍَٚبی ػُبن، ٕیبٕز هبٍػی اىاډٍ ٕیبٕز ىاهچی إز . ىٍ ٽًٍَٚبی ػُبن‬ ‫يوٍ ثًىٌ إز . اُ َمیه ٍي َڈ إز ٽٍ دیًٕشٍ ىؿبٍ ثلَان َٖشىي .‬ ‫ًٕڇ( ثٍ يیٌْ اٵٲبوٖشبن ) ایه ٹ٢یٍ َمیٍٚ ثبّٿ‬ ‫ٽًٍٚ ډب ثب ٙ٘ ٽًٍٚ ػُبن، وِىیټ ثٍ ٙ٘ َِاٍ ٽیچًډشَ ډَُ ډٚشَٻ ىاٍى. ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ډىبٕجبر ډب (ثب‬ ‫91‬
  • 20.
    ‫سًػٍ ثٍ ١ٮٴىٕشڂبٌ ىیذچمبٕی ډب) ثب ثَهی اُ ٽًٍَٚبی َمٖبیٍ ىٍ سَاُ ثبیٖشٍ ویٖز ي ثب ثَهی َىًُ َڈ ىٍ َبڅٍ‬ ‫یی اُ اثُبڇ دیـیيٌ إز. ىٍ ياٹ٬، اٵٲبوٖشبن ػِیٌَ یی إز ىٍ ډیبن اٹیبوًٓ ٽًٍَٚبیی ٽٍ سب ٽىًن وشًاوٖشٍ إز ثب‬ ‫آن َب ثىب ثٍ ىالیڄ ځًوبځًن، ډىبٕجبر آٍډبوی سبډیه ومبیي.‬ ‫إز. ىٍ ٭ٍَٝ‬ ‫سلًڃ اي١ب٫ ىٍ دُىٍ ٽًٍٚ، ډى٦ٺٍ ي ػُبن، ثٍ َٕ٭ز ي ثٍ ځًوٍ ىٍاډبسیټ ٍي ثٍ ىځَىیٖی‬ ‫ٕیبٕز هبٍػی ٍٕ ٍاَپبٍ ډی سًاوي ىٍ ثَاثَ اٵٲبوٖشبن يػًى ىاٙشٍ ثبٙي:‬ ‫- ٍاَپبٍ اسلبى إشَاسیْیټ ثب اډَیپب ي وبسً‬ ‫- ٍاَپبٍ دیٚڂیَی یټ ٕیبٕز ثی٦َٵبوٍ ډظجز ي ٵٮبڃ ي ٍي آيٍی ثٍ ٕیبٕز ٕىشی اٵٲبوٖشبن‬ ‫- ٍاَپبٍ دیًٕشه اٵٲبوٖشبن ثٍ ٙبوڂُبی‬ ‫1- ٍاَپبٍ اسلبى إشَاسیْیټ ثب اډَیپب ي وبسً:‬ ‫اډَیپب اډَيٌُ ویَيډىيسَیه ٽًٍٚ ػُبن إز. ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ اُ كبڅز اثَ ٹيٍسی (ًٕدَ دبيٍی) ثَآډيٌ ي ىٍ ٕیمبی‬ ‫یټ ډڂبدبيٍ (ٵَاٹيٍر) سجبٍُ ومًىٌ إز . اډَیپب، اُ وڂبٌ و٪بډی، ثٍِځشَیه ٹيٍر ػُبن إز . َمـىبن ثب ىاٙشه‬ ‫21 سَیچیًن ىاڅَ ى ٍآډي وبهبڅٜ ډچی، ویَيډىيسَیه ٽًٍٚ اٹشٞبىی ػُبن ي ىيډیه ٹيٍر اٹشٞبىی ػُبن دٔ اُ‬ ‫اٍيدبی ثبهشَی إز ٽٍ یټ دىؼڈ اٹشٞبى ػُبن ٍا ىٍ ىٕز ىاٍى . اډَیپب َمـىبن یټ اډذَاسًٍی ثٍِٿ ا٥ال٭بسی‬ ‫ػُبن إز.‬ ‫اٵٲبوٖشبن وبىاٍ ثب 62-33 ډیچیًن وٶًٓ ځَٕىٍ،ٽًٍٚی إز يیَان ي ىٍډبن ىٌ ي ویبُډىي ٽمټ . ٍيٙه إز اُ‬ ‫ىیيځبٌ ىيڅشی، ََ ٽًٍٚی ٽٍ ثٍ اٵٲبوٖشبن ثیٚشَیه ٽمټ َب ٍا ومبیي، ثُشَیه ىيٕز آن إز.‬ ‫اُ ایه ٍي، ؿًن ایبالر ډشليٌ ٽىًن ثیٚشَیه ٽمټ َب ٍا ثٍ اٵٲبوٖشبن ډی ومبیي، ثی ځٶشڂً، ثُشَیه ىيٕز اٵٲبوٖشبن‬ ‫إز. اُ ًٕی ىیڂَ، ایبالر ډشليٌ ىٍ ثبٵشبٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثیٚشَیه ُٕڈ ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ىاٍى . اُ ایه‬ ‫ٍي، ډُڈ سَیه ډشلي ىيڅز اٵٲبوٖشبن إز.‬ ‫ثٍ ثبيٍ ثَهی اُ آځبَبن، دٔ اُ ٍيیياىَبی یبُىَڈ ٕذشبڇة1002 ډىبٹ٬ اٵٲبوٖشبن ي اډَیپب ثب َڈ ځٌَ هًٍىٌ ي دبی‬ ‫ٍ‬ ‫ی يػًى وياٍى . ََ‬ ‫ایه ٽًٍٚ ثٍ ٽبٍُاٍ َمپبٍی َبی إشَا سیْیټ ثب اډَیپب ي وبسً ٽٚبویيٌ ٙيٌ إز ي ٍاٌ ثَځٚز‬ ‫ؿٍ إز ، اډَيُ وبسً ىٍ اٵٲبوٖشبن ك٢ًٍ ځٖشَىٌ ىاٍى ي يُیَ هبٍػٍ اٵٲبوٖشبن ثب اډَیپب ٹَاٍ ىاى َمپبٍی َبی‬ ‫إشَاسیْیټ اډ٢ب ومًىٌ إز . ډڂَ، ثب ایه َڈ یپی اُ دبٍاىٽٔ َبی ٕیبٕز هبٍػی اٵٲبوٖشبن ىٍ ٫ٍٍٝ ٍياث٤ ثب‬ ‫ي ٍيٙه ویٖز‬ ‫وبسً ایه إز ٽٍ ٹَاٍ ىاى َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ثب اډَیپب ي ثب وبسً سب ٽىًن دب ىٍ ًَا إز‬ ‫دبٍڅمبن ٽًٍٚ ٹَاٍ ىاىی ٍا ٽٍ اُ ًٕی يُیَ هبٍػٍ یی ٽٍ هًى َمیه دبٍڅمبن ٝالكیز يی ٍا ٱیَ ٹبوًوی ا٭الڇ‬ ‫02‬
  • 21.
    ‫ٽَىٌ ي ثبٍَبا٭الڇ ىاٙشٍ إز ٽٍ ََ ٕىيی ٻٌ يی اډ٢ب ٽىي ، ٵبٹي ا٭شجبٍ إز؛ ثٍ سًٞیت هًاَي ٍٕبویي؟ ډڂَ‬ ‫ایه ٽٍ ثب ٍيی ٽبٍ آډين ىيڅز وً، يُیَ هبٍػٍ آیىيٌ َٕ اُ وً ایه ٹَاٍ ىاى ٍا اډ٢ب ومبیي.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ٙمبٍی اُ ډلبٵڄ ٍيٕیٍ، ؿیه ي ایَان، ثٍ ځًوٍ ٱیَ ٍٕمی اډَیپب ي ىٍ ٽڄ وبسً ٍا ډشُڈ ثٍ ًٕء‬ ‫إشٶبىٌ ا ُ ٽىٶَاؤ ثه ډی ومبیىي . آوبن ثٍ اډَیپب اڅِاڇ ډی آيٍوي ٽٍ ثٍ ثُبوٍ ډجبٌٍُ ثب ډًاى ډويٍ ي سَيٍیٖڈ ثیه‬ ‫اڅمچچی ياٍى اٵٲبوٖشبن ٙيٌ ي ٽىًن ىٍ دی اسلبى إشَاسیْیټ ثب ایه ٽًٍٚ ي ٕبهشه دبیڂبٌ َبی إشَاسیْیټ ثَای‬ ‫دَٗ َبی آیىيٌ ثٍ ًٕی إٓیبی ډیبوٍ ي ایَان إز . اُ ایه ٍي، دىُبوی ىٍ دی ډجيڃ ٕبهشه اٵٲبوٖشبن ثٍ یټ «ثبسالٷ»‬ ‫اٵڂىيځی، ثب َِیىٍ ثٖیبٍ ي‬ ‫ثَای اډَیپب اوي سب ىٍځیَ یټ ػىڀ ىٍاُ ډير ٵَٕبیٚی ځَىیيٌ ي َٕ اوؼبڇ، ثب َٕ‬ ‫سچٶبر ٕىڂیه وبځِیَ ثٍ سَٻ ایه ٽًٍٚ ًٙى.‬ ‫ثٍ ثبيٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ي ثىب ثٍ ا٭شَاٳ ثٖیبٍی اُ ډًٖيال ن ٍٕمی اډَیپب ي وبسً، ایه ٕبُډبن دی٘ اُ ٍيی‬ ‫. ٽىًن دٔ اُ ٍيی ٽبٍ آډين ايثبډب، َٕ اوؼبڇ‬ ‫ٽبٍ آډين ايثبډب إشَاسیْی ډٚوٞی ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن وياٙز‬ ‫إشَاسیْی ػيیي اډَیپب ىٍ ٹجبڃ ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن ا٭الڇ ځَىیي . ٍيٙه إز ځٌٙز ُډبن وٚبن هًاَي ىاى ٽٍ ایه‬ ‫إشَاسیْی سب ؿٍ اوياٌُ ډًطَ هًاَي ثًى.‬ ‫ثٍ ََ يٍ، سب ٽىًن ٕیبٕز َبی اډَیپب ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٕبیٍ ػىڀ ٭َاٷ ٹَاٍ ىاٙز ي ٍيٙه وجًى ي ٙپڄ‬ ‫ػياٍ ي ډَیِ ىاٙز . ثبیٖشٍ إز سب ىيڅز آیىيٌ ډب6 ثٍ ځًوٍ ػيی ثب اډَیپب ي وبسً ياٍى ځٶشڂً ًٙى سب ثٍ ځًوٍ‬ ‫ٻ‬ ‫وُبیی ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ډیڈ ځیَی ومبیىي. اىاډٍ ي١ٮیز ٽؼياٍ ي ډَیِ ٽىًوی، ثی٘ اُ ایه ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز.‬ ‫سٜ‬ ‫ثٍ ٕىؼ٘ ٽبٍٙىبٕبن، اوؼبڇ اٹياډبر ُیَ‬ ‫ََځبٌ، وبسً ډٞمڈ إز ثب اٵٲبوٖشبن ياٍى اسلبى ػيی ځَىى، آن ځبٌ،‬ ‫اػشىبة وبدٌیَ إز:‬ ‫ى اٹڄ 000003- 000052 وٶَ كي اٽظَ‬ ‫- سمًیڄ ویَيَبی ډٖچق، ا٭ڈ اُ اٍىي، دًڅیٔ ي اډىیز ثٍ سٮياى ف‬ ‫000005 ثَای ىٌ ٕبڃ آیىيٌ‬ ‫- ډٖچق ٕبهشه ایه ویَيَب ثب ٕالف َبی ډيٍن اُ ػمچٍ َچیپًدشََبی سًدياٍ، ًَادیمبَبی ػىڂی ي سَاوٖذًٍسی ي‬ ‫ػىڀ اٵِاٍَبی ډًٙپی ي ٍَُی كي اٹڄ ٕبالوٍ ثٍ ثُبی سب ډَُ 2 ډیچیبٍى ىاڅَ‬ ‫- اٍایٍ ٽمټ َبی اٹشٞبىی ياٹٮی (وٍ ومبیٚی) ثَای اٵٲبوٖشبن (كي اٹڄ ثٍ ډیِان 2 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ ٕبڃ ) ٽٍ ثٍ ٙپڄ‬ ‫دَيٌّ َب ىٍ يالیبر ٽًٍٚ ٭بىالوٍ سٺٖیڈ ًٙى.‬ ‫- ځٖیڄ كي اٹڄ 0005 ډٚبيٍ ډچپی ثَای ٽبٍ ىٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن‬ ‫6. يٹشی ډی ځًییڈ ىيڅز آیىيٌ، ثٍ ایه ډٮىب إز ٽٍ ىيڅز ٽىًوی ي ىیذچمبٕی ٽىًوی ډب ٽٍ ثَ إبٓ آػىيا َبی ٙوٞی ي ٵََىڀ‬ ‫ډٮبډچٍ دی٘ ثَىٌ ډی ًٙى، سًاومىيی ؿىیه ٽبٍی ٍا وياٍى.‬ ‫12‬
  • 22.
    ‫7‬ ‫- ځٖیڄ ىٕز ٽڈ 0005 ډٚبيٍ ثَای ٽبٍ آډًُی اٍىيی اٵٲبوٖشبن‬ ‫8‬ ‫- ثبال ثَىن ٙمبٍ ٍيَبی و٪بډی وبسً ثٍ ډیِان كي اٹڄ 000001 وٶَ ثَای دبٕياٍی اُ ډََُبی اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن‬ ‫وی‬ ‫ىٍٕز ثب دیبىٌ ٕبهشه ایه إشَاسیْی ٕوز اٵِاٍی، اډَیپب ي وبسً ډی سًاوىي ٍيی ډًٵٺیز وٖجی ىٍ اٵٲبوٖشبن ٕىؼ٘‬ ‫ثٍ َٙ٣ ایه ٽٍ اويیٍٚ ة ٍدبیی دبیڂبٌ َبی إشَاسیْیټ ٭چیٍ‬ ‫ومبیىي. آن َڈ ثب َمپبٍی ٽًٍَٚبی َمٖبیٍ ي‬ ‫ىٍ‬ ‫ٽًٍَٚبی ًٕډی ٍا اُ َٕ ثٍ ىيٍ ثیٶڂىىي ي سىُب َمٍ ویَيی هًى ٍا ثَای ىٍَڈ ٽًثیين سَيٍیِڇ ي سىيٍيی‬ ‫دبٽٖشبن ي آيٍىن ثبر ىٍ اٵٲبوٖشبن ڇسمَٽِ ثڂَىاوىي.‬ ‫ص‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ؿىیه ثَ ډی آیي ٽٍ آٹبی ايثبډب ىٍ إشَاسیْی سبٌُ اډَیپب ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ثوٚی اُ ایه ثىيَب ٍا ىٍ و٪َ‬ ‫ځَٵشٍ إز9.‬ ‫2- ٍاَپبٍ دیٚڂیَی یټ ٕیبٕز ثی٦َٵبوٍ ډظجز ي ٵٮبڃ ي ٍي آيٍی ثٍ ٕیبٕز ٕىشی اٵٲبوٖشبن:‬ ‫ََ ځبٌ اډَیپب ي وبسً ىٍ ٽڄ ٍاَپبٍ ووٖشیه ٍا ثٍ ًٍٝر ٽبډڄ دٌیَوي ي یب ىٍ دیبىٌ ٕبكشه آن وبٽبڇ ًٙوي، آن ځبٌ‬ ‫ن‬ ‫ٍاٌ ىیڂَی ووًاَي ډبوي سب ٍَیبٵز ٕیبٕی یی اُ ٍاٌ َبی ىیذچمبسیټ دی٘ ځَٵشٍ ًٙى.‬ ‫ي ىیڂَ ډؼبډ٬ ثیه اڅمچچی‬ ‫َيٳ وُبیی ایه ٥َف آن هًاوي ثًى سب ٽىٶَاؤ ثیه اڅمچچی یی ُیَ و٪َ ٕبُډبن ډچڄ‬ ‫ثَځِاٍ ځَىى ي ىٍ آن اُ اډَیپب، ٽًٍَٚبی اٍيدبیی، ٍيٕیٍ، ؿیه، َىي، دبٽٖشبن، ایَان، سَٽیٍ، ػبدب ن ي ٽًٍَٚبی‬ ‫٭َثی ى٭ًر ثٍ ٭مڄ آیي ي ىٍ ایه ٽىٶَاؤ ٍٕمب ا٭الڇ ځَىى ٽٍ اٵٲبوٖشبن یټ ٽًٍٚ ثی٦َٳ إز ي ثٍ اٙشَاٻ‬ ‫ٽىىيځبن س٢میه َبی ػيی ي ٍٕمی یی ىاڃ ثَ ثی٦َٳ ثًىن اٵٲبوٖشبن ي ٍيی آيٍی ثٍ ٕیبٕز ٕىشی ثی٦َٵی ډظجز‬ ‫ي ٵٮبڃ ٽًٍٚ ىاىٌ ًٙى.‬ ‫ىٍ ایه ًٍٝر، ثبیٖشٍ إز ٙڈ اٍ ویَيَبی وبسً ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ػيی ٽبَ٘ یبٵشٍ ي ثٍ ػبی آن ویَيَبیی اُ‬ ‫ٽًٍَٚبی إالډی ډیبوٍ ٍي، ػبدبن، ٽًٍیب، ي ٽًٍَٚبی ىیڂَ ياٍى ي ىٍ وًاٍ ډَُی ثب دبٽٖشبن ډٖشٺَ ځَىوي . ثب ایه‬ ‫77. ٙبیبن یبىآيٍی إز ٽٍ ٙمبٍ ډٖشٚبٍان ًٍٙيی ىٍ ٕبڃ َبی ىٍَ َٚشبى ثىب ثٍ ثَهی اُ ډياٍٻ َٕ ثٍ ثیٖز َِاٍ وٶَ ډی ُى. ثٍ‬ ‫ثبيٍ ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، یپی اُ څٲِٗ َبی ػيی ٱَثی َب ىٍ اٵٲبوٖشبن ایه ثًىٌ إز ٻاُ ځٖیڄ ډٖشٚبٍان ثىب ثٍ ىالیڄ اډىیشی َٕ‬ ‫ٌ‬ ‫ثبُ ډی ُىوي.‬ ‫8‬ ‫. وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ َمٍ ایه َب ځََڂٚبٌ هًاَي ثًى. ډڂَ ىًٙاٍی ایه إز ٽٍ ىٍ ٭مڄ دیبىٌ ٕبهشه ایه ثَوبډٍ‬ ‫َب ثب َِیىٍ ي سچٶبر ٕىڂیىی ثٍ َمَاٌ هًاَي ثًى ٽٍ ٍيٙه ویٖز ٱَة سب ؿٍ يٹز سبة ي سً ان ٽٚیين ثبٍی ثٍ ایه ٕىڂیه ٍا هًاَي‬ ‫ىاٙز؟‬ ‫9. ډب ایه ډ٦بڅت ٍا ىٍ ٕبڃ 6002 ډ٦َف ومًىٌ ثًىیڈ ي ىٍ ٙمبٌٍ َبی وُڈ ي ىَڈ ٵٞچىبډٍ ډ٦بڅٮبر إشَاسیْیټ ؿبح ومًىیڈ. ډڂَ‬ ‫ٽٖی ىٍ آن َىڂبڇ ثٍ آن سًػُی وپَى.‬ ‫22‬
  • 23.
    ‫ٽبٍ، ثٍ ٽًٍَٚبی٭٢ً ٕبُډبن ٙبوڂُبی وٺ٘ ثَاثَی ثب ٽًٍَٚبی وبسً ىاىٌ ٙيٌ ي ثٍ ٍيٕیٍ، ؿیه ي ایَان ویِ ىٍ‬ ‫اٵٲبوٖشبن وٺ٘ ثبیٖشٍ ىاىٌ ًٙى. یٮىی ىٍ ياٹ٬ ٥َف «َمپبٍی وبسً- ٙبوڂُبی» ىٍ اٵٲبوٖشبن دیبىٌ ًٙى.‬ ‫َىڂبډی ٽٍ ایه ٍٕ ٽًٍٚ س٢میه َبی ثبیٖشٍ ٍا ثٍ ىٕز ثیبيٍوي، ىیڂَ وبځِیَ ووًاَىي ثًى اُ ٕیبٕز َبی هٞمبوٍ‬ ‫دبٽٖشبن ىٍ ثَاثَ اٵٲبوٖشبن ي ىٍ ياٹ٬ اډَیپب دٚشیجبوی ٻى . ایه ځًوٍ، دبٽٖشبن سؼَیي ٙيٌ ي ډیيان ډبوًٍ آن ٽًٍٚ‬ ‫وه‬ ‫ىٍ ثََڈ ُىن ٍيوي ٝچق ىٍ اٵٲبوٖشبن سىڂشَ هًاَي ځَىیي . ٍيٙه إز، دبٽٖشبن ثيين كمبیز َبی ډبڅی ډلبٵڄ‬ ‫ډٮیه ٭َثی ي یبٍی َبی ٕیبٕی- و٪بډی ي اٹشٞبىی ثیؼىڀ ي كمبیز َبی ٕیبٕی ډٖپً ي سَُان ، ٹبىٍ ثٍ اوؼبڇ‬ ‫ٽبٍی ىٍ ثَاثَ اډَیپب ویٖز . ََځبٌ ایه اسلبى ىٍ َڈ ٙپىي، دبٽٖشبن سىُب ډبويٌ ي ٽبٍی اُ دی٘ ثَىٌ ووًاَي‬ ‫سًاوٖز.‬ ‫ىٍ ََ ًٍٝر، ثبیي س٢میه َبی ثبیٖشٍ یی ثَای سٺًیز ویَيَبی و٪بډی ي اوش٪بډی اٵٲبوٖشبن اُ ػبډٮٍ ػُبوی ځَٵشٍ‬ ‫ًٙى. ََځبٌ دبی ٍيٕیٍ ي ایَان ثٍ ځًوٍ ػيی ثٍ ٍيوي ٝچق اٵٲبوٖشبن ٽٚبویيٌ ًٙى، ثَ إبٓ ٹَاٍ ىاىَبی دیٚیه‬ ‫اٵٲبوٖشبن ثب ٍيٕیٍ، آن ٽًٍٚ ویِ ثٍ سٺًیز ویَيَبی ډٖچق ٽًٍٚ هًاَي دَىاهز.‬ ‫3- ٍاَپبٍ دیًٕشه ثٍ ٙبوڂُبی:‬ ‫ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثَ آن اوي ٽٍ اٵٲبوٖشبن ٍاَی ىیڂَی وياٍى ؿیِ ایه ٽٍ ثٍ ٙب وڂُبی ثذیًويى . ایه ٽبٍٙىبٕبن‬ ‫ثَای ایه ٽبٍ ىي ىڅیڄ ډی آيٍوي:‬ ‫- ثب سًػٍ ثٍ ٵَٕبیٚی ثًىن ػىڀ اٵٲبوٖشبن، ثب سًػٍ ثٍ ډوبڅٶز ٍيُ اٵِين ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ثب ك٢ًٍ ىٍاُ‬ ‫ډير وبسً ىٍ ایه ٽًٍٚ ي ثب سًػٍ ثٍ ډوبٍع ي سچٶبر ٍيُ اٵِين ویَيَبی وبسً ي اٵِای٘ ډٚپالر ىاهچی‬ ‫ٙبن، ایه ٽًٍَٚب َٕ اوؼبڇ، ؿبٌٍ یی ػِ سَٻ اٵٲبوٖشبن ووًاَىي ىاٙز . دٔ اُ ثبُځٚز ویَيَبی وبسً،‬ ‫ډیِان ډياهچٍ دبٽٖشبن ىٍ اډًٍ اٵٲبوٖشبن (ثٍ يیٌْ ََځبٌ اډَیپب ثب دبٽٖشبن ىٍ ُډیىٍ ډٖبیڄ اٵٲبوٖشبن ثٍ سٶبَڈ‬ ‫ثَٕي) اٵِای٘ هًاَي یبٵز. ىٍ ایه ًٍٝر، ََ كپًډشی ٽٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن ثَ َٕ ٽبٍ ثبٙي، ؿبٌٍ یی ػِ ٍي‬ ‫آيٍىن ثٍ ٙبوڂُبی ووًاَي ىاٙز.‬ ‫- ؿیه، ٍيٕیٍ ي ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ا٭٢بی ٙبوڂُبی اوي . ثب دیًٕشه ایَان ي ىٍ دی آن َىييٕشبن ي َٕ‬ ‫اوؼبڇ دبٽٖشبن 01 ثٍ ایه ٕبُډبن، ځِیى٘ ىیڂَی ثَای اٵٲبوٖشبن ػِ دیًٕشه ثٍ ٙبوڂُبی ومی ډبوي . ډٖبڅٍ ثَ‬ ‫َٕ ایه ر ٽٍ ٙبوڂُبی ٽىًن یټ ٕبُډبن ثیٚشَ اٹشٞبىی إز . ډڂَ ځَيَی اُ آځبَبن ثَ آن اوي ٽٍ‬ ‫آ‬ ‫01‬ ‫. ٙبوڂُبی سىُب ىٍ ًٍٝسی كب١َ إز دبٽٖشبن ٍا ثٍ هبوًاىٌ هًى ثذٌیى ٽٍ ایه ٽًٍٚ ثٍ ځًوٍ وُبیی ثب سىيٍيی ي ثىیبىځَایی‬ ‫ٍ‬ ‫إالډی ي ٹبؿبٷ ډًاى ډويٍ يىا٫ ځًیي ي ثٍ سيٍیغ اُ اډَیپب ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ٵبٝچٍ ثڂیَى . ىٍ اي١ب٫ ي اكًاڃ ٽىًوی، ٍ يٙه إز‬ ‫ان ىٍ آیىيٌ اُ ځبُ ایَان ي ثب سًػٍ ثٍ ځَڇ‬ ‫ؿىیه ٽبٍی اډپبن وياٍى. ډڂَ، ثب سًاومىيی ٍيُ اٵِين اٹشٞبىی ؿیه ي َىي ي ياثٖشڂی دبٽٖز‬ ‫ٙيٌ ٍيُ اٵِين ٕیبٌٍ ي اٵِای٘ وٶًٓ دبٽٖشبن ي ویِ س٢ٮیٴ ٙين اٹشٞبىی اډَیپب ثٍ يیٌْ ثب سًػٍ ثٍ ٍيی ٽبٍ آډين ىي اٍُ ػيیي ىٍ‬ ‫اډَیپبی ػىًثی ي ځٖشٌَ ٙبوڂُبی ي ثب ثٍ سٍ ٽٚیين ًهبیَ اوَّیشیټ ٽًٍَٚبی ٭َثی ي اٵِای٘ وٶًٓ ىٍ آ ن ٽًٍَٚب، سمبیڄ دبٽٖشبن‬ ‫ثٍ ځًوٍ ٥جیٮی ىٍ دیًٕشه ثٍ ٙبوڂُبی ٵِایىيٌ هًاَي ثًى.‬ ‫32‬
  • 24.
    ‫ىٍ آیىيٌ وِىیټډی سًاوي ثٍ يُوٍ ثب اڅٺًٌ یی ډجيڃ ځَىى ثَای دیمبن اسالوشیټ ٙمبڅی . ُیَا ٍيٙه إز ٽٍ‬ ‫ٻ دیًوي وبځٖٖشىی ي ا ٕشًاٍ ىاٍى. ومی‬‫اډَيٌُ ډً١ً٭بر اٹشٞبىی ثب ډً١ً٭بر اډىیز، اوَّی ي إشَاسیْی‬ ‫سًان سًٍٞ ومًى ٽٍ ٽًٍٚی ٭٢ً ٽياډیه دیمبن اٹشٞبىی ٍإشیه، وٍ ومبیٚی ثبٙي، ثی آن ٽٍ ډالك٪بر‬ ‫ٕیبٕی ي إشَاسیْیټ آن دیمبن ٍا ىٍ ٕىؼ٘ وڂیَى.‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ثٍ ثبيٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن، ثبیٖشٍ إز سب اٵٲبوٖشبن ىٍ آیىيٌ ىٍ ډیبن ٙبوڂُبی ي وبسً ځِیى٘ هً ى ٍا‬ ‫ىاٙشٍ ثبٙي ٽٍ ٽياڇ یټ ډی سًاوي ثیٚشَ ډىبٵ٬ ډچی آن ٍا سبډیه ومبیي . ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، ٍيٙه إز ٽٍ ځَای٘ ثٍ‬ ‫ًٕی وبسً ايڅًیز ىاٍى. ډڂَ ََ ځبٌ اي١ب٫ ىٍ دُىٍ ػُبوی سٲییَ یبثي، ثبُوڂَی ىٍ ایه ځِیى٘ وبځِیَ هًاَي ثًى.‬ ‫آوـٍ ٽٍ ثٖیبٍ ډُڈ إز، ایه إز ٽٍ ثبیي یپی اُ ایه ٍٕ ٍاَپبٍ ثٍ ځًوٍ ػيی ي وُبیی ثَځِیيٌ ًٙى. ىياڇ كبڅز‬ ‫ٽىًوی ثٍ ًٕى ٽًٍٚ ویٖز ي وبډمپه إز.‬ ‫ٍيٙه إز، ثيسَیه كبڅز آن هًاَي ثًى ٽٍ اډَیپب ٽچیي اىاٌٍ اٵٲبوٖشبن ٍا ىيثبٌٍ ثٍ دبٽٖشبن ثٖذبٍى ي ثَيى. ىٍ ایه‬ ‫ًٍٝر، سؼِیٍ ډًٹز اٵٲبوٖشبن ثٍ ىي ثو٘ ٙمبڅی ي ػىً ثی وبځِیَ هًاَي ثًى . ىٍ ایه ٕىبٍیً- اٵشبىن ػىًة ثٍ‬ ‫ىٕز ٥بڅجبن ي ویَيَبی اكِاة سىي ٍي إالډی ي ٙمبڃ ثٍ ىٕز ویَيَبی ډٚشَٻ ػمٮیز، ػهث٘ ي كِة يكير‬ ‫ىٍ ياٹ٬، سپَاٍ َمبن ٍهياىَبی سَاّیټ ٕبڃ َبی ىٍَ وًى ٕيٌ ثیٖشڈ هًاَي ثًى . ىٍ ایه كبڅز، ثُشَیه ٍاٌ،‬ ‫ځَای٘ ثٍ ٙبوڂٍای هًاَي ثًى، ُیَا سىُب ٙبوڂُبی ډی سًاوي ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍَبی ثبیٖشٍ ٍا ياٍى ثیبيٍى.‬ ‫ََځبٌ اډَیپب ٍيُی سٞمیڈ ثٍ ثَين ٍٵشه اُ اٵٲبوٖشبن ثڂیَى ي َىڂبڇ ثَآډين ٽچیي اٵٲبوٖشبن ٍا ثٍ دبٽٖشبن ثٖذبٍى،‬ ‫ََ ىيڅشی ٽٍ ىٍ ٙمبڃ ٍيی ٽبٍ ثیبیي، ٍاَی ػِ ځَای٘ ثٍ ًٕی ٙبوڂُبی ووًاَي ىاٙز.‬ ‫وبسًاوی ىٕشڂبٌ ىیذچمبٕی ٽًٍٚ:‬ ‫.‬ ‫ىٍ ىیذچمبٕی،ځبَی یټ ّٕز، یټ ثَهًٍى، ا٩ُبٍ یټ ػمچٍ ي یټ ٽچمٍ ثب٭ض كًاىص وبځًاٍ ډی ځَىى‬ ‫ډٮَيٳ إز ٵَٕشبىن یټ وبډٍ اُ ًٕی ىيڅز ٵَاوٍٖ ثٍ ىيڅز آڅمبن ٽٍ ىٍ آن ىٍ ډیبن ىي ػمچٍ- يیَځًڃ (ٽبډٍ)‬ ‫ٵَاډًٗ ٙيٌ ثًى، اُ ًٕی آڅڈان ثٍ ٭ىًان اَبوز ثٍ ٽًٍٚ آڅمبن اٍُیبثی ځَىیيٌ ي ډًػت ػىڀ ډیبن ىي ٽًٍٚ‬ ‫ځَىیيٌ ثًى ٽٍ ىٍ سبٍین ىیذچمبٕی ثٍ وبڇ «ػىڀ يیَځًڃ» َُٙر ىاٍى. ډٮَيٳ إز ٽٍ اځَ ثیىی ٽچئًدبسَا اويٽی‬ ‫ثچىيسَ ډی ثًى، ّيڃ ِٕاٍ ثٍ ډَٞ كمچٍ ومی ٽَى . ډظبڃ ثبٍُ ىیڂَ ىٍ ُډیىٍ، اُ سبٍین ىیذچڈإی هًى ډب إز ٽٍ َمً‬ ‫ډٚبػٌَ څٶ٪ی ډیبن ىاييى هبن ي ثَّوٴ ډی ثبٙي ٽٍ ثٍ ځٶشٍ ٝمي ٱًص ىٍ ىیياٍٗ ثب يی ىٍ ډٖپً ٍم ىاى ي‬ ‫ډًػت ٍٕ ىٍَ ٽٚشبٍ ي ثَثبىی ي يیَاوی ىٍ ٽًٍٚ ځَىیي . اځَ ىٍ ایه ىیياٍ، ىاييى هبن ثب ثَّوٴ ثب هًٚوز‬ ‫ثَهًٍى ومی ٽَى، ٙبیي اډَيُ سبٍین ٽًٍٚ ډب ةځًوٍ ىیڂَی ٍٹڈ ډی هًٍى . اُ ایه ٍي، ثبیٖز ىٍ ٕیبٕز هبٍػی‬ ‫ٌ‬ ‫ثٖیبٍ ډلشب٣ ثًى.‬ ‫42‬
  • 25.
    ‫ُډبوی َٕىاٍ ډلميوٮیڈ هبن ځٶشٍ ثًى، ٕیبٕز هبٍػی اٵٲبوٖشبن ثٍ ٽبٍى ثَُويٌ یی ډی ډبوي ٽٍ وجبیي ٍيی ىَڇ یب څجٍ‬ ‫ثَان آن ثٍ َٕ٭ز ىٕز ٽٚیي . ُیَا ََځبٌ ٍيی څجٍ ثَُان آن ىٕز ٽٚیيٌ ًٙى، ثی ؿًن ي ؿَا ىٕز ٍا ډی ثَى ي‬ ‫ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ َٕ٭ز ثبال ثبٙي ي ثيين ىٹز ي سًػٍ ٍيی آن ىٕز ٽٚیيٌ ًٙى، ثٍ َمبن دیمبوٍ ُهڈ ٭میٸ سَ‬ ‫هًاَي ثًى ي هًوَیِی ثیٚشَ هًاَي ٙي . دٔ ثُشَ إز ىٕز ٍا ٍيی دُچًَبی څٚڈ ٽبٍى ثٍ آَٖشڂی ثپٚیڈ سب‬ ‫ىٕز ډب ٍا وجَى . ىٍ يُاٍر هبٍػٍ، ا یه ځٶشٍ َب ىٍ ډیبن ىیذچمبر َبی ٕبثٺٍ ىاٍ ؿًوبن دیپبن ٕیبٕز هبٍػی‬ ‫اٵٲبوٖشبن دٌیَٵشٍ ٙيٌ إز . یپی ىیڂَ اُ ىیذچمبر َبی ٕبثٺٍ ىاٍ ثَ آن إز ٽٍ ځَىاوىيځبن ٕیبٕز هبٍػی‬ ‫اٵٲبوٖشبن ثبیي ډبوىي ٝبثًن یب ډبَی ثبٙىي سب ٽٖی وشًاوي آن َب ٍا ىٍ ىٕز ثڂیَى . ثٍ ُثبن ىیڂَ، ثب یي اُ ٹيٍر ډبوًٍ‬ ‫ي ډیيان ٭مڄ ثٖیبٍ ٵَاهی ثَهًٍىاٍ ثبٙىي . ىٍ ٱیَ آن، ىٍ سىڂىبَبیی ځیَ هًاَىي ٽَى ٽٍ ثَيوَٵز اُ آن ثٖیبٍ‬ ‫ىًٙاٍ هًاَي ثًى.‬ ‫ىٍ ٕیبٕز یټ ډلټ َٖز : ََځبٌ ىٍ ٽًٍٚی ثی اډىیشی ثبٙي، ََځبٌ ىٍ ٽًٍٚی ي١٬ اٹشٞبى وب ثٍ ٕبډبن ثبٙي،‬ ‫ََځبٌ ىٍ ٽًٍٚی اي١ب٫ اػشمب٭ی یب ٕیبٕی ثب ؿبڅ٘ َبی ىٍَڈ دیـیيٌ ي ىٍ َڈ سىیيٌ ٍي ثٍ ٍي ځَىى یب‬ ‫(ىٍ‬ ‫وبهٚىًىی ډَىڇ اُ ىيڅز ٍيُ اٵِين ًٙى، سَىیيی ومی سًان ٽَى ٽٍ ډىٚبء إبٕی َمٍ ایه وب ثٍ َىؼبٍی َب‬ ‫دُچًی ٕبیَ ٭چڄ ) سىُب یټ ؿیِ ډی سًاوي ثبٙي- ٕیبٕز َبی وبىٍٕشی ٽٍ اُ ًٕی ٕیبٕشمياٍان ىٍ ٭ٍَٝ َبی‬ ‫ٕیبٕز ىاهچی ي هبٍػی ا٭مبڃ ډی ځَىى.‬ ‫«ٕیبٕز هبٍػی سًاوبیی ٵپَی ي ٩َٵیز كٶ٨ ډىبٵ٬ ډچی ىٍ ٍيیبٍيیی ثب ىیڂَ ٽًٍَٚب ىٍ ٭ٍَٝ ثیه اڅمچچی ډی‬ ‫ثبٙي. ىٍ ٕیبٕز هبٍػی، ډٺبثچٍ ثب سُيیياسی ٽٍ ثبڅٺًٌ ي ثبڅٶٮڄ ٽًٍٚ ثب آن َب ٍيثَي إز، ثٖیبٍ ډُڈ إز . ََځبٌ‬ ‫ٽبُاٍ ٕیبٕز َبی ػُبوی ٍا ثٍ ثبُاٍی سٚجیٍ ومبییڈ، ډی ًٙى ځٶز ٽٍ ٭جبٍر إز اُ هَیي ډىبٵ٬ ډچی ي ٵَيٗ‬ ‫سُيیيار ىٍ ثبُاٍ ٍياث٤ ثیه اڅمچڄ.‬ ‫٭ًاډڄ سبطیَځٌاٍ ثَ ٕیبٕز هبٍػی ٭جبٍر إز اُ : اٍُٗ َب ي ثبيٍَب، ُډیىٍ َبی سبٍیوی ي ٵََىڂی، اويیٍٚ َب ي‬ ‫ثَىاٙز َبی ٕیبٕز ٙىب ٕبن، ډٚپالر ىاهچی، ویبَُبی و٪بڇ، ٕبهشبٍ و٪بڇ ي ... ٙىبهز اُ وُبىَبیی ٽٍ ىٍ ٕیبٕز‬ ‫ځٌاٍی هبٍػی سبطیَ ىاٍوي، ثٖیبٍ ډُڈ إز . ډبوىي ٹًٌ اػَایی، ٹًٌ سٺىیىی، إشوجبٍار، اٵپبٍ ٭مًډی، وُبىَبی‬ ‫و٪بډی، ځَيٌ َبی ًیىٶًً، اكِاة ٕیبٕی ي ډبوىي آن.‬ ‫. ٕیبٕشمياٍان ثیٚشَ‬ ‫یپی اُ ؿبڅ٘ َبی ٭ميٌ، ن ىاٙشه ُثبن ډٚشَٻ ډیبن ىاوٚمىيان ي ٕیبٕشمياٍان إز‬ ‫ډی اويیٚىي، ىٍ كبڅی ٽٍ‬ ‫ي ډىبٵ٬ ٙوٞی ي ځَيَی هًى‬ ‫دَاځمبسیټ ي ډٺ٦ٮی ثٍ ٍيی اَياٳ ٽًسبَمير‬ ‫. ىٍ ایه ػب، ؿڂًوڂی ډًاُوٍ ډیبن ٕیبٕشمياٍان ي‬ ‫ىاوٚمىيان ٍيی إشَاسیْی َبی ثچىي ډير ٵپَ ډی ومبیىي‬ ‫ٙمىيان اُ ډُمشَیه ډٖبیڄ إز ي ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ ىٍ ایه سًاُن يُن ډشوٞٞبن ثیٚشَ ثبٙي، ٕیبٕز هبٍػی‬ ‫ىان‬ ‫ووٖز يُیَ ثَیشبویب ٽٍ ًَاىاٍ كمچٍ ثٍ‬ ‫ډًٵٸ سَ إز . ثَای ډظبڃ، ىٍ ػىڀ ٭َاٷ وجَى دىُبوی یی ډیبن سًوی ثچَ-‬ ‫52‬
  • 26.
    ‫٭َاٷ ثًى يٽبٍٙىبٕبن ٕیبٕز هبٍػی ثَیشبویب ٍيان ثًى ٽٍ ثچَ ثٍ ځٶشٍ َبی آوبن يٹٮی وڂٌاٙز. ىٍ وشیؼٍ ثَیشبویب ٍا‬ ‫ىٍځیَ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی ىٍاُډير ځَىاویي ٽٍ دبیبن آن ٍا دیيایی ویٖز.‬ ‫یپی اُ ډٖبیڄ ډُڈ، ډٶًُڇ ٹيٍر ډچی ىٍ ٕیبٕز هبٍػی إز . ٹيٍر ډؼمً٫ سًاوبیی َبیی إز ٽٍ ثَای یټ‬ ‫ي ثَ ٭ًاډڄ ُیَ إشًاٍ إز : ایيئًڅًّی، و٪بڇ، ٭ًاډڄ‬ ‫ٽًٍٚ اډپبن ډی ىَي ٕیبٕز َبی هًى ٍا دیبىٌ ومبیي‬ ‫اػشمب٭ی، ٭ًاډڄ ٕیبٕی، ٭ًاډڄ ػٲَاٵیبیی، ٭ًاډڄ و٪بډی ي ٭ًاډڄ اٹشٞبىی.‬ ‫٭ًاډڄ، اي١ب٫ ي اكًاڃ هبٍػی ویِ ثَ ٕیبٕز هبٍػی ډًطَ اوي . اٵَاى ي وُبىَبی ًیيهڄ ىٍ ٕیبٕز هبٍػی سبطیَ‬ ‫ٵَايان ىاٍوي. ىیيځبٌ َبی و٪بڇ كبٽڈ ي و٪بڇ ثیه اڅمچچی َڈ ثٖیبٍ ډُڈ اوي.‬ ‫یپی ثٍِځشَیه ؿبڅ٘ َبی ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن ایيئًڅًّی ُىځی ٕیبٕشمياٍان ي وِىیپی ثی٘ اُ كي آوبن ثٍ‬ ‫ٽًٍَٚبی هبٍػی ثًىٌ إز.‬ ‫. ٕیبٕز هبٍػی َىڂبډی ډًٵٸ إز ٽٍ ډیبن ایه ىي‬ ‫ٕیبٕز ځٌاٍی ي ٕیبٕز ٕبُی ىي ؿیِ ډشٶبير إز‬ ‫َمبَىڂی ثبٙي ي ٕیبٕشڂٌاٍی ثَ ؿىي اٝڄ إشًاٍ ثبٙي: دَاځمبسیِڇ، ډَٚي٭یز، ٽبٍایی، دٌیَایی، ٍیبڅیٖڈ، ٕىؼ٘‬ ‫ي...‬ ‫دَٕٚی ٽٍ دیًٕشٍ ډ٦َف ثًىٌ إز ایه إز ٽٍ اُ ىٕشڂبٌ ٵًَٕىٌ ي ثی ٽٶبیز ىیذچمبٕی ډب ٽٍ ىٍ آن ٽبٍ یپٌَٖ‬ ‫ثَ ډلًٍ ډىبٵ٬ ٙوٞی، ٵََىڀ ډٮبډچٍ، ډجبَٙ دَيٍی ي ٭ٺيٌ ځٚبیی إشًاٍ ثًىٌ ي ثٍ ډىبٵ٬ ډچی َیؾ ثُبیی ىاىٌ ومی‬ ‫ًٙى، ؿٍ اوش٪بٍی ډی سًان ىاٙز؟ وشیؼٍ ٍيٙه إز هَاثی ډىبٕجبر ثب َمٍ ٽًٍَٚبی ػُبن اُ ػمچٍ وِىیپشَیه‬ ‫ىيٕشبن ډب....‬ ‫ثٍ ََ ي، ىٍ ایه ػب وڂبَی ډی اٵڂىیڈ ثٍ ٍياث٤ ٽًٍٚ ثب ٽًٍَٚبی ًیيهڄ ىٍ ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن:‬ ‫1- ٕشبن ي اډَیپب:‬ ‫اٵٲبن‬ ‫اډَیپب، ثب سًػٍ ثٍ اَمیز إشَاسیْیټ اٵٲبوٖشبن، ثىب ثٍ اٍُیبثی ٽبٍٙىبٕبن، ثٍ ىالیڄ ځًوبځًن ثٍ ایه ٽًٍٚ ٭الٹٍ‬ ‫ډىي إز ي ىٍ آن ك٢ًٍ ىاٍى. ىٍ ایه ػب ثَهی اُ ایه ىالیڄ ٍا ډی آيٍیڈ:‬ ‫- اډَیپب ثٍ ٭ىًان ثٍِځشَیه كبډی ىډپَإی ي څیجَاڅیٖڈ ىٍ ػُبن، ثَا ی ډجبٌٍُ ثب سَيٍیِڇ ثیه اڅمچچی ي كمبیز اُ‬ ‫ىيڅز وً اٵٲبوٖشبن ىٍ دیبىٌ ٕبهشه ثَوبډٍ َبی٘ ىٍ ٭ٍَٝ َبی سًٕٮٍ ٕیبٕی، اٹشٞبىی ي اػشمب٭ی ي ویِ سًٕٮٍ‬ ‫اوٖبوی ي سلپیڈ إشٺالڃ ي سبډیه ىډپَإی ىٍ اٵٲبوٖشبن، هًى ٍا ثٍ ٭ىًان ٭٢ًی اُ ػبډٮٍ ثیه اڅمچچی ډشٮُي ډی‬ ‫ىاوي. ثب ٍيُی ىډپَإی ي څیجَاڅیٖڈ ىٍ اٵٲبوٖشبن، ایه ٽًٍٚ ډی سًاوي ثٍ ٕبن يیشَیىی، و٪بڇ َبی سًسبڅیشبٍ‬ ‫دی‬ ‫ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ٍا ثٍ ؿبڅ٘ ثپٚي.‬ ‫62‬
  • 27.
    ‫- ثب سًػٍثٍ ایه ٽٍ 71 ىٍٝي یًٍاویًڇ ػُبن ىٍ ٹِاٹٖشبن ي 4 ىٍٝي آن ىٍ اُثیپٖشبن إز، اډَیپب اُ ايایڄ ىٍَ‬ ‫َٚشبى ثٍ ایه ًٕ، ډشمبیڄ ثٍ ن ثًىٌ إز ٽٍ ىٍ وِىیپی ثٍِځشَیه ٽبن َبی یًٍاویًڇ ػُبن یټ ىيڅز ىيٕز ي‬ ‫ای‬ ‫ډشلي ىاٙشٍ ثبٙي. وٍ یټ ىيڅز ډوبٝڈ ي ډشمبیڄ ثٍ ٍيٕیٍ.‬ ‫- اډَیپب ثب ثلَان ػيی اوَّی ٍيثَي إز. ثب سًػٍ ثٍ ویبُ ٙيیي ثٍ وٶز ي ځبُ ي ثب سًػٍ ثٍ ٽٚبٽ٘ َبی ػُبوی ثَ‬ ‫َٕ اوَّی ىٍ ډى٦ٺٍ، ىٍ دی يٍ ویَيډىي ىٍ ډى٦ٺٍ ىٍ َمٖبیڂی ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ إز.‬ ‫ك٠‬ ‫- ثب سًػٍ ثٍ ٍٙي سىيٍيی ي ثىیبىځَایی إالډی ىٍ دبٽٖشبن، ََځبٌ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ك٢ًٍ وياٙشٍ ثبٙي، ایه‬ ‫ثىیبىځَایی اٵٲبوٖشبن ٍا ویِ ىٍ هًى ډی دیـي ي آوڂبٌ َمٍ ثىیبىځَایبن ػُبن ىٍ اٵٲبوٖشبن ډوًٞٝب ىٍ ډىب٥ٸ ثًى ي‬ ‫.‬ ‫ثبٗ ٹجبیڄ الوٍ ډی ځیَوي ي ډی سًاوىي ډىبٵ٬ اډَیپب ٍا ىٍ َٕإَ ػُبن ثب ؿبڅ٘ َبی ثٖیبٍ ػيیی ٍيثَي ٕبُوي‬ ‫ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ ډوًٞٝب ىٍ وًاٍ ډَُی ي ىٍ ياٹ٬ ىٍ ه٤ ډٺيڇ ػىڀ ثب ثىیبىځَایی ي سَيٍیٖڈ ثٖیبٍ ثَای آن‬ ‫ٽًٍٚ ډُڈ إز.‬ ‫- ثب سًػٍ ثٍ ځٖشَٗ ٍياث٤ دب ٽٖشبن ثب ؿیه، ََځبٌ َُٕډیه اٵٲبوٖشبن ىٍ ىٕز یټ ىيڅز ياثٖشٍ ثٍ دبٽٖشبن ثبٙي،‬ ‫ؿیه وٍ سىُب اُ ٍاٌ دبٽٖشبن ثٍ هچیغ ٵبٍٓ ٍاٌ دیيا ډی ٽىي، ثڄ ثب ىٍ اهشیبٍ ىاٙشه اٵٲبوٖشبن اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن،‬ ‫ډٖشٺیمب ىٍ َٕإَ ډَُ َبی ػىًثی ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ٌٍ ډی ځٚبیي . اُ ایه ٍي، ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن‬ ‫یڂبوٍ يٕیچٍ یی إز ٽٍ ػچً ٍَیبثی ؿیه ثٍ یټ َُٕډیه ثٔ ډُڈ اُ ىیيځبٌ ػیًدًڅیشیټ ي ػیًإشَاسیْیټ ٍا ډی‬ ‫ځیَى. ىٍ ایه ٽبٍ، سٺَیجب َمٍ ٽًٍَٚبی ثٍِٿ ػُبن ي ډى٦ٺٍ، ډىُبی دبٽٖشبن ثب اډَیپب َمبَىڀ اوي.‬ ‫- اډَیپب ك٢ًٍ ویَيډىيی ىٍ ػِیٌَ ومبی ٭َة ىاٍى. ډبىاډی ٽٍ ویَيَبی اډَیپب ىٍ ٭َاٷ ك٢ًٍ ىاٍوي، ایه ٽًٍٚ‬ ‫وبځِیَ إز ثَای ثبُىاٙشه ایَان ي ډلييى ٕبهشه ځٖشٌَ دًیبیی آن ىٍ ٭َاٷ، ىٍ اٵٲبوٖشبن ك٢ًٍ ىاٙشٍ ثبٙي.‬ ‫- ثب سيايڇ إشٺَاٍ ٍّیڈ ٥بڅجبن، ٽٚز ي سًڅیي َیَيییه اٵِای٘ ډی یبٵز ي سؼبٍر ػُبوی َیَيییه ىٍ ىٕز ډبٵیبی‬ ‫ثىیبىځَای دبٽٖشبن ډی ثًى ٽٍ َمٍ َِیىٍ َبی هَاثپبٍی َبی آوبن ٍا ىٍ َٕإَ ػُبن سمًیڄ ډی ٽَى . ىٍ ایه كبڃ،‬ ‫ياثٖشڂی اٹشٞبىی دبٽٖشبن ثٍ اډَیپب ٽبَ٘ دیيا ډی ٽَى ي ایه ٽًٍٚ، ثی ویبُ اُ اډَیپب ډی سًاوٖز ډىبٕجبر هًى‬ ‫ٍا ثب ؿیه، ا٭َاة ي ایَان ځٖشَٗ ثوٚي . ا ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ىٕز ثىیبىځَایبن ډٌَجی دبٽٖشبن ي ویِ‬ ‫ة‬ ‫ځَيٌ َبی ياثٖشٍ ثٍ سَيٍیٖڈ ثیه اڅمچچی اُ اٵٲبوٖشبن ٽًسبٌ ځَىیي.‬ ‫. اُ وڂبٌ ػیًدًڅیشیټ ي ػیً‬ ‫- ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ػچً سٚپڄ وُبیی ځٖشٌَ اٍيإٓیبیی ٍا ډی ځیَى‬ ‫إشَاسیْیټ، ىٍ ځٌٙشٍ ثٍِځشَیه ډب و٬ ىٍ ثَاثَ سٚپڄ وُبیی ایه ځٖشٌَ، ٽًٍَٚبی دبٽٖشبن ي سَٽیٍ ثًىوي ٽٍ‬ ‫ډشليان اٝچی اډَیپب ٙمَىٌ ډی ٙيوي . ىٍ دی ځَای٘ سَٽیٍ ثٍ ًٕی اسلبىیٍ اٍيدبیی ي ځَای٘ دبٽٖشبن ثٍ ًٕی‬ ‫ؿیه ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ي ىٍ ایه اياهَ َمـىبن ایَان، اٵٲبوٖشبن ډی سًاوي اُ وڂبٌ اډَیپب ثٍ ٭ىًان ثٍِځشَیه ډبو٬ ىٍ‬ ‫ایه ٍاٌ اٍُیبثی ځَىى.‬ ‫- ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ ایمیغ (يػٍُ) اډَیپب ىٍ اٍيدب، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي سٺَیجب ىٍ َٕإَ ػُبن‬ ‫ىډپَإی ىٍ ایه‬ ‫دبییه آډيٌ إز، ډًٵٺیز اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ډوًٞٝب سبډیه اډىیز ي طجبر ي وُبىیىٍ ٕبهشه‬ ‫ٽًٍٚ، یڂبوٍ ٍى ي ىٕشبيٍى اډَیپب ىٍ ٭ٍَٝ ػُبوی ي ٕیبٕز هبٍػی إز . ىٍ ياٹ٬، َمبن ځًوٍ ٽٍ ىاٽشَ هچیڄ‬ ‫ة‬ ‫ُاى- ٕٶیَ ٽجیَ دیٚیه اډَیپب ىٍ ٽبثڄ ثبٍ َب ا٭الڇ ىاٙشٍ إز، ډًٵٺیز اٵٲبوٖشبن- ډًٵٺیز اډَیپبٕز.‬ ‫72‬
  • 28.
    ‫ثٍ ََ ٍي،اٵٲبوٖشبن ثٍ ٍياث٤ هًى ثب اډَیپب ثُبی ثبالیی ډی ىَي ي ٍياث٤ ډیبن ىي ٽًٍٚ ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى . ثب ایه‬ ‫َڈ، ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثَ آن اوي ٽٍ ٍياث٤ ىي ٽًٍٚ ثبیي ىٍ یټ ؿُبٍؿًة ډٮیه كٺًٹی ٹَاٍ ځیَى ي كييى ي‬ ‫طٲًٍ آن ٍيٙه ځَىى.‬ ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ دُىٍ ٕیبٕز ػُبوی:‬ ‫دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی دیٚیه ىٍ ىٍَ وًى، ػُبن ىٍ ياٹ٬ اُ ٕیٖشڈ ىي ٹ٦جی ةیټ ٕیٖشڈ یټ ٹ٦جی ډجيڃ ځَىیي‬ ‫ٌ‬ ‫ي ىٍ ىٍَ وًى اډَیپب ثٍ ٭ىًان سىُب اثَ ٹيٍر سجبٍُ ٽَى . ََ ؿىي، سًان و٪بډی ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان یټ اثَ ٹيٍر و٪بډی‬ ‫َٕ ػبی٘ ثًى، اډب ىٍ ٭ٍَٝ اٹشٞبىی ٍيٕیٍ ومی سًاوٖز َمبيٍى اډَیپب ثبٙي . ؿٍ ىٍ ایه ٕبڃ، ىٍآډي وبهبڅٜ‬ ‫(اوجبٙشٍ) ٍيٕیٍ ُیَ 005 ډیچیبٍى ىاڅَ ثًى . ىٍ كبڅی ٽٍ ىٍآډي اوجبٙشٍ اډَیپب ثٍ 0005 ډیچیبٍى ډی ٍٕیي . یٮىی ىٌ‬ ‫ثَاثَ ٍيٕیٍ . ٍيٕیٍ وٍ سىُب اُ ػبیڂبٌ ىيڇ ٵَي اٵشبى، ثچپٍ اُ ٽًٍَٚبی ىیڂَ ډبوىي ػبدبن (ثب 0053 ډیچیبٍى ىاڅَ‬ ‫ىٍآډي ىٍ َمبن ٕبڃ)، آڅمبن (ثب 0051 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍآډي ىٍ َمبن ٕبڃ)، ٵَاوٍٖ، اوڂچٖشبن، َبڅىي، ًٕیٔ، ایشبڅیب‬ ‫(ََ یټ ثی٘ اُ 0001 ډیچیبٍى ىاڅَ)، ؿیه (ثب ثی٘ اُ 005 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍآډي ىٍ َمبن ٕبڃ) ٭ٺت اٵشبى.‬ ‫ایه ي١ٮیز سب ٕبڃ 0002 اىاډٍ دیيا ٽَى . ىٍ ٕبڃ 0002 آٙپبٍا ىیيٌ ډی ٙي ٽٍ ػُبن ىیڂَ یټ ٹ٦جی ویٖز .‬ ‫ىٍ ایه ٕبڃ، ؿیه ثٍ ٭ىًان یټ ٹيٍر ثٍِٿ اٹشٞبىی سجبٍُ ٽَى ٽٍ دٔ اُ اٍيدبی ٱَثی، اډَیپب ي ػبدبن، ػبیڂبٌ‬ ‫ؿُبٍڇ ٍا ىٍ ػُبن اُ هًى ځَىاویي . ٍيٕیٍ، دٔ اُ یټ ىٍَ ٍٽًى، ثب ویَيی ٙڂَٵی آٱبُ ثٍ ٍٙي ٽَى ي ثٍ َٕ٭ز‬ ‫ىٍ دی اكیبی وٺ٘ اثَ ٹيٍر ٙين ثَآډي . ػبډٮٍ اٍيدبیی ىٍ دی آن ٙي سب اُ اډَیټ ٵبٝچٍ ثڂیَى ي ىٍ ٕیمبی یټ‬ ‫ا‬ ‫ٹيٍر ډٖشٺڄ سجبٍُ ومبیي.‬ ‫ثٍ ََي، ىٍ دبیبن ىٍَ ووٖز ٕيٌ ثیٖز ي یپڈ آٍای٘ ویَي ىٍ ػُبن ٍا ؿىیه ډی سًان اٍُیبثی ٽَى:‬ ‫1 -اډَیپب – ډڂب دبيٍ (ٵَا ٹيٍر) یب اثَ ٹيٍر ٽبډڄ ( اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی ي اثَ ٹيٍر و٪بډی)‬ ‫2 -ٍيٕیٍ – اثَ ٹيٍر و٪بډی‬ ‫3 -ػبډٮٍ اٍيدبیی – اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی‬ ‫4 - ؿیه- اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی‬ ‫.‬ ‫ىٍ ایه ػب، ثبیي یبىآيٍی ٽَى ٽٍ ىٍآډي وبهبڅٜ ٽًٍَٚبی ٭٢ً ػبډٮٍ اٍيدبیی، اويٽی اُ اډَیپب ثیٚشَ إز‬ ‫ََځبٌ ىٍ آیىيٌ، ػبډٮٍ اٍيدبیی ځٖشَٗ ثیٚشَ یبثي ي ٽًٍَٚبیی ؿًن ًٕیٔ، ٽًٍَٚبی إپبويیىبيی ي اٍيدبی‬ ‫َٙٹی ي یٍ ٍا ىٍ ٕبهشبٍ هًى ٙبډڄ ځَىاوي، سًان اٹشٞبىی آن وٖجز ثٍ اډَیپب ثٖیبٍ ثیٚشَ هًاَي ٙي ي ىٍ‬ ‫سَٻ‬ ‫ٕیمبی یټ ډڂبدبيٍ یب ٵَا ٹيٍر اٹشٞبىی سجبٍُ هًاَي ٽَى . ىٍ ٽڄ، ٽىًن اٍيدبی ٱَثی ووٖشیه ٹيٍر اٹشٞبىی‬ ‫ػُبن إز . اڅجشٍ، اٍيدب ویِ ىٍ دی سٺًیز سًاومىيی و٪بډی هًى إز . ډوًٞٛثَیشبویب ىٍ و٪َ ىاٍى ثب ٕبهشه ؿىي‬ ‫ا‬ ‫ٽٚشی ثٍِٿ ًَادیمبثَ، ویَيی ىٍیبیی هًى ٍا سٺًیز ثوٚي . َمـىبن، آڅمبن ویِ ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ىٍ دی سٺًیز‬ ‫82‬
  • 29.
    ‫ویَيَبی و٪بډی هًی٘إز . اوڂچٖشبن ي ٵَاوٍٖ، ىي ٹيٍر و٪بډی ثٍِٿ اٍيدب َٖشىي . اډب ىٍ كيی ویٖشىي ٽٍ ثب‬ ‫ٍيٕیٍ ي اډَیپب ٹبثڄ ڇٹبیٍٖ ثبٙىي .‬ ‫اڅجشٍ، ډی سًان ځمبن ثَى ٽٍ ٍيٕیٍ ثب سًػٍ ثٍ سًاوبیی َبی ثبڅٺًٌ یی ٽٍ ىاٍى، ډی سًاوي سب یټ ىٍَ ىیڂَ ثب ىٕشیبثی‬ ‫(َڈ و٪بډی ي َڈ‬ ‫ثٍ سَاُ َبی ثبالسَ اٹشٞبىی ي ثب اوشیڂَإیًن ثب ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى ثٍ یټ اثَ ٹيٍر ٽبډڄ‬ ‫اٹشٞبىی) یب یټ ډڂبدبيٍ (ٵَاٹيٍر) ډجيڃ ځَىى.‬ ‫٭یه ډٖبڅٍ ىٍ ثبٌٍ ؿیه ٝيٷ ډی ٽىي . ىٍ ىٌ ٕبڃ آیىيٌ، ؿیه هًاَي سًاوٖز ثٍ یټ اثَ ٹيٍر و٪بډی ډجيڃ ځَىى‬ ‫ي ىٍ ياٹ٬ یټ ډڂبدبيٍ ًٙى.‬ ‫ایه ځًوٍ، ىٍ دبیبن ىٍَ ووٖز ٕيٌ ثیٖز ي یټ، ډب ىٍ ػُبن یټ ډڂب دبيٍ یب ًٕدَ دبيٍٽبډڄ (اډَیپب)، یټ ًٕدَ‬ ‫دبيٍ اٹشٞبىی (اٍيدب) ي ىي ًٕدَ دبيٍ : ٍيٕیٍ (ًٕدَ دبيٍ و٪بډی ) ي ؿیه (ًٕدَ دبيٍ اٹشٞبىی ) ىاٍیڈ. ىٍ ىٍَ‬ ‫آیىيٌ، اوش٪بٍ ډی ٍيى ػُبن ؿىي ٹ٦جی یی ثب ؿىي ٵَاٹيٍر (ډڂب دبيٍ) ىاٙشٍ ثبٙیڈ. اٍيدبی ثبهشَی، اډَیپب، ٍيٕیٍ‬ ‫(ثب ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى) ؿیه، َىي ي ثَاُیڄ.‬ ‫ىٍ ىٍَ آیىيٌ، ىٌ ٽًٍٚ ویَيډىي ػُبن ٭جبٍر هًاَىي ثًى اُ:‬ ‫اډَیپب، ؿیه، َىي، ثَاُیڄ، ٍيٕیٍ، ػبدبن، آڅمبن، اوڂچیٔ، ٵَاوٍٖ، ٽبوبىا.‬ ‫ٽًٍَٚبی ىیڂَ ویَيډىي ػُبن ٭جبٍر هًاَىي ثًى اُ: ایشبڅیب، َبڅىي، ًٕیٔ، ٽًٍیبی ػىًثی، ثچؼیڈ، إٓشَاڅیب، إذبویب،‬ ‫اٍّوشبیه، سَٽیٍ ي ایَان.‬ ‫دٔ اُ ٵَ يدبٙی ًٍٙيی، اډَیپب ثب َمٍ سًان ٽًٙیي هالی ديیي آډيٌ یی وبٙی اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ٍا ػُبن ثٍ‬ ‫َٕ٭ز دَ ومبیي. اُ ایه ٍي، ىٍ دی َٕوڂًوی ٍّیڈ وؼیت ىٍ اٵٲبوٖشبن، سؼِیٍ یًځًٕاليیب، سَٞٳ ٭َاٷ، ك٢ًٍ ىٍ‬ ‫إٓیبی ډیبوٍ ي ډبوىي آن ثَآډي . ىٍ ياٹ٬، یټ وً٫ ٵبٍيٍى دبڅیٖی ٍا دی٘ ځَٵز ٽٍ سب اوشوبثبر اډَیپب اىاډٍ ىاٙز.‬ ‫كبڃ دٔ اُ ٍيی ٽبٍ آډين ىډپَار َب ي ايثبډب ىیيٌ ًٙى ؿٍ ډی ًٙى.‬ ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ ٭َاٷ:‬ ‫َُٕډیه ٭َاٷ ډشٚپڄ اُ ٍٕ ثو٘ ٙیٮٍ وٚیه (ٽٍ56- 06 ىٍٝي یب اٽظَیز ٍا سٚپیڄ ډی ىَىي )، ٽَى وٚیه (ثب‬ ‫51 ىٍٝي ثبٙىيځبن) ي سپَیز (ډى٦ٺٍ يى ي ثبٗ ا٭َاة ٕىی ډٌَت ٽٍ 51 ىٍٝي ثبٙىيځبن ٍا ډی ٕبُوي) إز.‬ ‫ة‬ ‫5 ىٍٝي ىیڂَ ٍا ٕبیَ ځَيٌ َب سٚپیڄ ډی ىَىي . ٙیٮیبن ٭َاٷ ثیٚشَ اُ وڂبٌ ډٌَجی ډشمبیڄ ثٍ ایَان اوي ي ثب اډَیپب‬ ‫َٕ ٕبُٗ وياٍوي . ٽَىَبی ٭َاٷ، ثیٚشَ هًإشبٍ هًىډوشبٍی یب ٵيٍاڅیِڇ اوي ي ثب سًػٍ ثٍ ياثٖز ځی ثٍ ایَان ي ویِ‬ ‫ىاٙشه ځَای٘ َبی وبٕیًوبڅیٖشی ي ًٕٕیبڅیٖشی ډیبوٍ ؿىياوی ثب اډَیپب وياٍوي . ا٭َاة ٕىی ډٌَت یب سپَیشی َب ٽٍ‬ ‫ٝياڇ ویِ اُ َمیه سجبٍ إز، ثب سًػٍ ثٍ ىاٙشه اويیٍٚ َبی ٙيیي وبٕیًوبڅیٖشی ي ًٕٕیبڅیٖشی ي ویِ ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ‬ ‫اډَیپب آوبن ٍا اُ ٹيٍر ٍاوياهشٍ إز، ثب اډَیپب آٙپبٍا ىٍ ٕشیِ اوي . ىٍ دُچًی ایه َب، ثىب ثٍ ثَهی اُ ډىبث٬، َڈ‬ ‫ة‬ ‫92‬
  • 30.
    ‫ایَان، َڈ ًٍٕیٍي ٵچٖ٦یىی َب ي َڈ ویَيَبی ٭َثی ډوبڅٴ ثب اډَیپب- ٭َاٹی َب ٍا ىٍ ثَاثَ اډَیپب ثَډی اوڂیِوي .‬ ‫ان ثی ٥َٳ وٖٚشٍ ثبٙىي .‬ ‫ومی سًان ثبيٍ ٽَى ٽٍ ٍيٕیٍ ي ؿیه ىٍ ایه ځیَيىاٍ ثٍ ٭ىًان سمبٙبؿی‬ ‫ایه ځًوٍ، اډَیپب ىٍ ٭َاٷ ٙبوٖی ثَای دیَيُی ىٍ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی ىٍ ىٍاُ ډير وياٍى . اډب ثٍ ََ ٍي، ثب سًػٍ‬ ‫ثٍ ایه ٽٍ ٭َاٷ ىٍ ځٌٙشٍ یټ ٽًٍٚ ياثٖشٍ ثٍ ًٍٙيی دیٚیه ي ىٙمه اډَیپب ي ىٍ آیىيٌ یټ ٽًٍٚ ىٕز ٽڈ‬ ‫ىډپَار ي آُاى ي ثی ٥َٳ هًاَي ثًى، ى ٍ ٽڄ ډی سًان ځٶز ٽٍ اډَیپب سب اوياٌُ یی سًاوٖشٍ إز ډًٵٺیز ىاٙشٍ‬ ‫ثبٙي.‬ ‫آوـٍ ډَثً٣ ثٍ ٭َاٷ ډی ځَىى، اډَیپب ثٍ سمبڇ ډٮىب ىٍ یټ ثبسالٷ ځیَ اٵشبىٌ إز. َِیىٍ ػىڀ سب ٽىًن َٕ ثٍ ٝيَب‬ ‫ډیچیبٍى ىاڅَ ُىٌ إز.‬ ‫ىًٙاٍی ډٖبڅٍ ٭َاٷ ىٍ ثبٵشبٍ سجبٍی دیـیيٌ آن ٽًٍٚ إز . ٙیٮیبن ثیٚشَ ىٍ َٙٷ ي ػىًة ٽًٍٚ ىٍ ََُٙبیی‬ ‫ؿًن ثٌَٞ، وؼٴ،ٽَثال ي ثٲياى ثًى ي ثبٗ ىاٍوي . ٽَىَب ىٍ ٙمبڃ َٙٹی ي ٙمبڃ ٽًٍٚ- ىٍ ډََُبی ایَان ي‬ ‫سَٽیٍ ىٍ ډىب٥ٸ وٶز هیِ ٽًَٖشبوی ثَٖ ډی ثَوي . سپَیشی َب، ىٍ ػىًة ٽًٍٚ ىٍ ډىب٥ٸ َڈ ډَُ ثب ٭َثٖشبن، اٍىن‬ ‫ي ًٍٕیٍ ثًى ي ثبٗ ىاٍوي. ٽَىَب ىا٭یٍ ػيایی هًاَی ىاٍوي ٽٍ ایه ٽبٍ ثب ډوبڅٶز ٙيیي ایَان ي ثٍ يیٌْ سَٽیٍ ٍي‬ ‫ثَي إز. اُ ایه ٍي، اډَیپب ثٍ هب٥َ سَٽیٍ ومی سًاوي ٽبډال ثَ آوبن سپیٍ ومبیي . اُ َمیه ٍي َڈ إز ٽٍ ٽَىَب ٽٍ‬ ‫ا، َمىًایی ومبیىي . دٔ ډی سًان ځٶز ٽٍ ډیبن ٽَى َب‬ ‫ثیٚشَ اويیٍٚ َبی ٍاىیپبڃ ي ؿذی ډبٍٽٖیٖشی ىاٍوي، ثب اډَیټ‬ ‫ي اډَیپبیی َب وبثبيٍی ٙيیي يػًى ىاٍى .ٽَىَبی ٭َاٹی ثب ٽَىَبی سَٽی ٽٍ ویِ ثیٚشَ دیَي اويیٍٚ َبی ؿذی اوي‬ ‫(كِة ح . ٻ.ٻ) ي ٽَىَبی ایَاوی دیًويَبی سجبٍی، وْاىی، ٵََىڂی ي ُثبوی ىاٍوي ي ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز، ثب‬ ‫اډَیپب َمٔ ًٙوي . ي١٬ سپَیشی َب ٽٍ ویِ ثیٚشَ وبٕیًوبڃ ًٕٕیبڅیٖز اوي ي اُ ٹجیچٍ ٝياڇ كٖیه، ٍيٙه إز . آوبن‬ ‫ي‬ ‫اُ ٹيٍر ٽىبٍ ُىٌ ٙيٌ اوي . آن َڈ ثٍ ىٕز اډَیپب . اُ ایه ٍي، ىٍ ىٙمىی ډٖشٺیڈ ثب آن ٽًٍٚ ٹَاٍ ىاٍوي . ُډبوی،‬ ‫ًٍٙيی دیٚیه ثٍ ُيٍ َٕ ویٌِ سپَیشی َب ٍا ٽٍ یټ اٹچیز ىٍ ٭َاٷ ثًىوي، ثَ َٕ ٹيٍر آيٍى ي ثب دٚشیجبوی ٭٪یڈ ثَ‬ ‫ٽٍ اٽظَیز ىاٍوي،‬ ‫َٕوًٙز ٭َاٷ كبٽڈ ځَىاویي 11. ٍيٙه إز ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، ٙبوٖی ىٍ ثَاثَ اَڄ سٚی٬-‬ ‫وياٍوي ي وبځِیَ ثبیي ثٍ یټ وٺ٘ ىٕز ىيڇ ثٖىيٌ ٽىىي.‬ ‫دبٍاىٽٔ ډٖبڅٍ ٭َاٷ ىٍآن إز ٽٍ ََځبٌ اډَیپب ثب ٍيٗ َبی ىډپَ اسیټ ىٍ ایه ٽًٍٚ دی٘ ثَيى، ثبیي ثَسَی‬ ‫ٙیٮیبن ٍا ثذٌیَى- ٙیٮیبوی ٽٍ ثٍ ٙير ُیَ سبطیَ ایَان َٖشىي . سؼَثٍ وٚبن ىاىٌ إز ٽٍ ٽًٍَٚبی ٱَثی ىٍ ډًاٍى‬ ‫َمبوىي ثٍ ىډپَإی يٹ٬ وڂٌاٙشٍ اوي- ؿیِی ٽٍ ثٍ ثبيٍ ثَهی ٽبٍٙىبٕبن آثَيی ىډپَإی ٍا ثَثبى ىاىٌ إز . ډظبڃ‬ ‫11. ىڅیڄ ایه ٽبٍ ًٍٙيی آن ثًى ٽٍ ىٍ ىٍَ َبی ٙٞز ي َٶشبى ٕيٌ ځٌٙشٍ ىٍ ایَان ٍّیڈ ٙبَىٚبَی ًَاىاٍ اډَیپب ٵَډبوَيایی ډی‬ ‫ٽَى. ؿًن ٙیٮیبن ٭َاٷ ثٍ ځًوٍ ٕىشی ډشمبیڄ ثٍ ایَان ثًىوي، اُ ایه ٍي؛ سىُب ٍاَی ٽٍ ثَای ًٍٙيی ډی ډب وي، ٍيی ٽبٍ آيٍىن ٻ‬ ‫ی‬ ‫ىيڅز ثٍ ى ر و٪بډیڂَ ٕىی ىٍ ٭َاٷ ثًى . َمیه ثًى ٽٍ ٍٕ ىٍَ آُځبٍ ٍّیڈ ىیپشبسًٍی ثٮظی ىٍ ٭َاٷ ٵَډبن ډی ٍاوي سب ایه ٽٍ اُ‬ ‫ٗ‬ ‫ًٕی اډَیپب َٕوڂًن ٙي.‬ ‫03‬
  • 31.
    ‫َبی ثبٍُ ایه اډَ، اوشوبثبر اڅؼِایَ ي ٵچٖ٦یه إز ٽٍ ډًٍى ووٖز ثب ٽًىسبی و٪بډی ثب كمبیز ٵَاوٍٖ ي ډًٍى ىيڇ‬ ‫ثب سلَیڈ كمبٓ اُ ًٕی ٽًٍَٚبی ٱَثی ٍيثَي ځَىیيٌ إز . اُ ایه ٍي، ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز ٽٍ اډَیپب ثشًاوي ثٍ‬ ‫دیَيُی ىډپَإی ىٍ ٭َاٷ ٕىؼ٘ ومبیي . سىُب ٍاَی ٽٍ ثَای اډَیپب ډبنىٌ إز، ایه إز سب ىٍ ډٖبیڄ ٭َاٷ ىٍ‬ ‫«ٱىبیڈ»– ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ثَهی اُ ٍٕبوٍ‬ ‫ځبڇ ووٖز، ثب اٍيدب ي ٙبیي َڈ ٍيٕیٍ ي ایَان ٽىبٍ آیي ي آوبن ٍا ویِ ىٍ‬ ‫ځَيَی ایَاوی ډی ځًیىي- َٙیټ ثٖبُى.‬ ‫اي١ب٫ ىٍ ایه ٽًٍٚ ثٍ ٙير ثٍ ًٕی ثلَان څٲِويٌ یټ ػىڀ ډٌَجی ي سجبٍی ٵَٕبیٚی ىٍ اُډير ي هًویه دی٘‬ ‫ډی ٍيى ي دبیبن ٽبٍ َىًُ ٍيٙه ویٖز . ٕیبٕز َبی ٭َاٹی اډَیپب ىٍ هًى اډَیپب ي ىٍ اٍيدب ىٍ ډیبن ډشليان آن‬ ‫ٽًٍٚ ثٍ ثبى وپًَ٘ ٙيیي ځَٵشٍ ٙيٌ إز . ثَهی اُ ډلبٵڄ ٱَثی ثَ آن اوي ٽٍ ىډپَار َب اډَیپب ؿبٌٍ یی ػِ‬ ‫ثیَين ٙين اُ ٭َاٷ وياٍ ى . ځَيَی َڈ ثَ آن اوي ٽٍ ثيين كمچٍ ثَ ایَان، ډٖبڅٍ ٭َاٷ ٍاٌ كڄ ىیڂَی وياٍى.ٙمبٍی‬ ‫ن‬ ‫ىیڂَ، ثٍ ایه ثبيٍوي ٽٍ َٕاوؼبڇ ػىڀ َبی ٵَٕبیٚی اډَیپب ٍا ياىاٍ ثٍ سَٻ ىي ٽًٍٚ ٭َاٷ ي اٵٲبوٖشبن ځَىاوي .‬ ‫ډڂَ ځَيٌ ىیڂَ ثَ آن اوي ٽٍ اډَیپب َٝٳ و٪َ اُ آن ٽٍ ؿٍ اسٶبٹی ىٍ ایه ىي ٽًٍٚ ي ىٍ ٽڄ ػِ یٌَ ومبی ٭َة‬ ‫ٍم ثيَي، ىٍ َیؾ َٙای٦ی كب١َ ثٍ سَٻ ډى٦ٺٍ ووًاَي ځَىیي ي ثَ٭پٔ ىٍ دی ا٭مبٍ دبیڂبٌ َبیی ىٍ ډى٦ٺٍ‬ ‫هًاَىي ثَآډي.‬ ‫ډڂَ، سىُب ىي ډً١ً٫ ثٍ ًٕى دبیبن یبٵشه ػىڀ ىٍ ٭َاٷ ٽمټ ډی ٽىي: یپی ایه ٽٍ ٭َاٷ اُ ثٍِځشَیه ٽًٍَٚبی‬ ‫وٶز هیِ ػُبن إز ي ثب سًػٍ ثٍ ویب ُ ٍيُ اٵِين ٯٍة ثٍ وٶز ایه ٽًٍٚ، سيايڇ ي١ٮیز ٽىًوی ثٍ ًٕى اٹشٞبى‬ ‫ٱَة ومی ثبٙي. ډً١ً٫ ىيڇ ایه إز ٽٍ ثب اىاډٍ ػىڀ ي ٥جٮب اٵِای٘ ٙمبٍٽٚشٍ َبی ػىڀ ثٍ ىٕز اډَیپبیی َب‬ ‫ٽٍ ثٍ ثی٘ اُ یټ ډیچیًن وٶَ ٍٕیيٌ إز، ډًػت هٚڈ ثیٚشَ ډٖچمبوبن ىٍ َٕإَ ػُبن ي ثٍ يیٌْ ٽًٍَٚب ی وٶز‬ ‫هیِ ٭َة ډی ځَىى ٽٍ ىٍ ٽڄ اډىیز ػِیٌَ سمبی ٭َة ي ثٍ يیٌْ ٭َثٖشبن ٓ٫يىی- ثٍِځشَیه ٽًٍٚ سًڅیي ٽىىيٌ‬ ‫وٶز ٍا ثٍ ڇهب٥ٌَ ډی اوياُى . آن َڈ ىٍ اي١ب٭ی ٽٍ دبىٌٗ ایه ٽًٍٚ ٕوز ثیمبٍ إز ي ٭َثٖشبن دٔ اُ يی‬ ‫ا‬ ‫آثٖشه ؿبڅ٘ َبی ثٍِٿ.‬ ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ ػُبن ٭َة:‬ ‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ػُبن ٭َة ٙبَي ىځَىیٖی َبی ؿٚمڂیَی ثًىٌ إز . آوـٍ ٍا ٽٍ ثَای ػُبن ٭َة ډی سًان‬ ‫ثٍ ٭ىًان ٙبهٜ اٍُیبثی ٽَى، ىي ؿیِ إز:‬ ‫- ٍٙي وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َثی‬ ‫- ٍٙي ثىیبىځَایی إالډی‬ ‫آوـٍ ډًػت ٍٙي وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َثی ځَىیيٌ إز، ىي ٭بډڄ إز . یپی ایه ٽٍ ا٭َاة ىٍ ثَاثَ ا َٕاییڄ ٽٍ ثب آن‬ ‫ىٙمىی سبٍیوی ىاٍوي، اكٖبٓ كٺبٍر ډی ٽىىي. ىيڇ ك٢ًٍ ویَيډىي اډَیپب ىٍ ػِیٌَ ومبی ٭َثٖشبن.‬ ‫13‬
  • 32.
    ‫ثیٚشَ ٭َة َبثب هًى ؿىیه ډی ٕىؼىي ٽٍ ډچز ٭َة ثب ٝيَب ډیچیًن وٶًٓ، ثب ىٍ ىٕز ىاٙشه ځٖشٌَ ػیًدًڅیشیټ‬ ‫ثٍِځی ٽٍ اُ ډََُبی ایَان ي هچیغ ٵبٍٓ ىٍ َٙٷ آٱبُ ډی ًٙى ي ىٍ ٱَة ویمی اُ ٹبٌٍ اٵَیٺب ٍا ىٍ ثَ ډی ځیَى، ثب‬ ‫سبٍین ي ٵََىڀ ي سمين ثٍِٿ ي ىٍ ىٕز ىاٙشه ثٍِځشَیه ځىؼیىٍ َبی وٶشی ػُبن ىٍ ٕيٌ ثیٖز ي یپڈ، َىًُ‬ ‫َڈ إشٺالڃ وياٍى ي ىٍ ثىي إشٮمبٍ ٱَة إز.‬ ‫0051 ډیچیبٍى ىا څَ ىٍ اډَیپب ي ؿىي ٝي ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ اٍيدب‬ ‫ثٖیبٍی اُ ا٭َاة ثب آن ٽٍ ثَ دبیٍ ثَهی اُ ډىبث٬‬ ‫َٕډبیٍ ىاٍوي، َىًُ َڈ ىٍ وبىاٍی ي ىٍ ثٍ ىٍی ثٍ َٕ ډی ثَوي . ځٌٙشٍ اُ ایه َب، ثَای ثٖیبٍی اُ ا٭َاة ٹبثڄ ىٍٻ‬ ‫ویٖز ٽٍ ؿَا ٭َثٖشبن ٕٮًىی – طَيسمىيسَیه ٽًٍٚ ٭َثی اُ اډَیپب 022 ډیچیبٍى ىاڅَ ثيَپبٍ إز . اډَیپبیی‬ ‫ٕشیِی ىٍ ػُبن ٭َة دٔ اُ سَٞٳ ٭َاٷ ثٍ ىٕز ویَيَبی اډَیپبیی ي ٍيیياىَبی 11 ٕذشبډجَ ثب آَىڀ سىيی‬ ‫آٱبُ ثٍ ځٖشَٗ ومًىٌ إز . ایه اډَ ىٍ دُچًی وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة ٽٍ ثیٚشَ الیٍ َبی دًڅياٍ، ٍيٙىٶپَان ي ٭َة‬ ‫ډیبن الیٍ َبی ډیبوٍ ي وبىاٍ ىٍ‬ ‫َبی ثبٙىيٌ ىٍ ٱَة ثٍ آن ډشمبیڄ اوي، ډىؼَ ثٍ ځٖشَٗ ثىیبىځَایی إالډی ىٍ‬ ‫ٽًٍَٚبی ٭َثی ځَىیيٌ إز.‬ ‫ثب سًػٍ ثٍ ویبُډىيی ٍيُاٵِين اډَیپب ثٍ وٶز ي ثب سًػٍ ثٍ ٍٹبثز ٵِایىيٌ ثَ َٕ ډى٦ٺٍ، اډَیپب وبځِیَ إز ىٍ‬ ‫ٽًٍَٚبی وٶز هیِ ډى٦ٺٍ ٽٍ ثٍ ځًوٍ ٕىشی ثب ایه ٽًٍٚ ىيٕشی ىاٍوي، ك٢ًٍ ٕىڂیه و٪بډی ىاٙشٍ ثبٙي . ىٍ ىيٍان‬ ‫ػىڀ َٕى، ؿُبٍ ٽًٍٚ ًَاىاٍ اډَیپب : ایَان، دبٽٖشبن، إَاییڄ ي سَٽیٍ، َُٕډیه َبی وٶز هیِ ٭َثی ٍا ىٍ ؿىجَ‬ ‫هًى ىاٙشىي. ٽبٍٙىبٕبن، وٺ٘ ایه ؿُبٍٽًٍٚ ٍا ؿًوبنِ «ّاوياٍڇ ډى٦ٺٍ» اٍُیبثی ډی ٽَىوي. دٔ اُ دیَيُی اوٺالة‬ ‫إالډی ایَان، ثبُی ٽَىن ایه وٺ٘ ٽمبٽبن ثٍ ٭ُيٌ إَاییڄ، سَٽیٍ ي دبٽٖشبن ځٌاٙشٍ ٙي . ډڂَ ىٍ ایه اياهَ، ثب‬ ‫سًػٍ ثٍ وِىیپی إشَاسیْیټ دبٽٖشبن ثٍ ؿیه، ا٭َاة ي ایَان، ي وِىیپی سَٽیٍ ثٍ ػبډٮٍ اٍيدبیی ي اٵِای٘ ياثٖشڂی‬ ‫ایه ٽًٍٚ ثٍ ٍيٕیٍ، وٺ٘ ایه ىي ٽًٍٚ ٽمَوڀ ٙيٌ ي سىُب إَاییڄ إز ٽٍ ډبويٌ إز ٽٍ ي٩یٶٍ آ ن كٶ٨ ٍّیڈ‬ ‫َبی ډًػًى ي ػچًځیَی اُ ٍاىیپبڅیِڇ إالډی إز . ىٍ ډٺبثڄ، ٽًٍَٚبی ډوبڅٴ إَاییڄ ثَای ډجبٌٍُ ثب آن ٽًٍٚ‬ ‫اُ ؿىي اََڇ ٵٚبٍ ٽبٍ ډی ځیَوي:‬ ‫- سلَیڈ وٶشی‬ ‫- سُيیي و٪بډی ثب اٵِای٘ ثوٚیين ثٍ سًان ٍُډی هًى‬ ‫- كمبیز اُ ډجبٍُار ډَىڇ ٵچٖ٦یه ىٍ ثَاثَ إَاییڄ‬ ‫ثبیٖشٍ إز یبىآيٍ ځَىیي ٽٍ ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، یپی اُ ىالیڄ ٽٚیين، څًڅٍ ٍٕبوبیی وٶز «ثبٽً-‬ ‫ػیُبن» ثٍ ٍٱڈ اٹشٞبىی وجًىن آن، ویبَُبی ٙيیي اوَّیشیټ إَاییڄ ثًىٌ إز . سبٌُ ٍيٕیٍ ي سَٽیٍ ډًاٵٺز ومًىٌ‬ ‫اوي، ځبُ ٍيٕیٍ ٍا ثَای إَاییڄ ثَٕبوىي.‬ ‫ي١ٮیز اډَیپب ىٍ ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ:‬ ‫23‬
  • 33.
    ‫ٍياث٤ اډَیپب ثبٽًٍَٚبیإٓیبی ډیبوٍ ؿىيان ٍيٙه ویٖز . اُثیپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن دبیڂبٌ َبی و٪بډی څؼٖشیپی‬ ‫اډَیپب ٍا ىٍ َُٕډیه هًى ثٖشىي ي ٵ٢بی هًى ٍا ثٍ ٍيی ًَادیمبَبی اډَیپبیی ډٖييى ا٭الڇ وڈ ى . اُثیپٖشبن ىٍ‬ ‫يىن‬ ‫ایه اياهَ ثَای ووٖشیه ثبٍ دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی دیٚیه، ووٖشیه ٍُډبی٘ (ډبوًٍ) ډٚشَٻ هًی٘ ٍا ثب ٍيٕیٍ ثٍ‬ ‫ٍاٌ اوياهز.‬ ‫ایه ځًوٍ، اډَیپب سىُب یټ ٽَیييٍ ىاٍى ٽٍ اُ ٍاٌ سَٽیٍ، آًٍثبیؼبن، ٹِاٹٖشبن ي سبػیپٖشبن ثٍ اٵٲبوٖشبن ٍٓ ٍٕبوی‬ ‫ډی ومبیي . ََځبٌ، ثٍ ََ ىڅیچی یپی اُ ایه ٽًٍَٚب ٍٵشبٍ َمبوىي ة ا اُثیپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن ٍا دی٘ ثڂیَوي، ىٍ‬ ‫اٵٲبوٖشبن ثب ي١٬ ثٖیبٍ ىًٙاٍی ٍيثَي هًاَي ځَىیي . ثيسَیه اي١ب٫ آن هًاَي ثًى ٽٍ ََځبٌ ىٍ ؿىیه اي١ب٭ی‬ ‫دبٽٖشبن ویِ ٹچمَي هًى ٍا ثٍ ٍيی اډَیپب ثجىيى- اڅجشٍ، ؿىیه ؿیِی ٽمشَ ډلشمڄ ثٍ و٪َ ډی ٍٕي . اُ ایه ٍي، ثَ‬ ‫اډَیپب ي اٵٲبوٖشبن إز سب ٍياث٤ هًى ٍا ثب آًٍثبیؼبن ي سبػیپٖشبن ىٍ ثبالسَیه سَاُ وڂُياٍوي.‬ ‫اډَیپب، إَاییڄ:‬ ‫إَاییڄ ٽًٍٚی إز سبٌُ سٚپیڄ ٽٍ دٔ اُ ػىڀ ػُبوی ىيڇ ٽٍ ىٍ 8491 ثٍ ډیبن آډي. َيٳ اُ ثٍ ډیبن آيٍىن‬ ‫ایه ٽًٍٚ، ایؼبى دبیڂبٌ ي سوشٍ هیِی ثًى ثَای ٱَة ىٍ ٽىشَڃ ثَ ډىبث٬ وٶشی هبيٍډیبوٍ ي َٕ دب وڂُياٙشه ٍّیڈ َبی‬ ‫ياثٖشٍ ثٍ ٱَة ي ػچًځیَی اُ ٍهىٍ ٽًٍَٚبی ډشوبٝڈ.‬ ‫٥َف ایؼبى إَاییڄ ثب ا٭الډیٍ ثبڅٶًٍ- يُیَ هبٍػٍ اوڂچیٔ دٔ اُ دبیبن ػىڀ ػُبوی ىيڇ ډجىی ثَ ایه ٽٍ یًُىان‬ ‫ثبیي ٝبكت ىيڅز ًٙوي، ي ثَای ایه ٽبٍ ثبیي ىٍ َُٕډیه ٵچٖ٦ی ن ُډیه ثوَوي، ٍیوشٍ ٙي . ایه ځًوٍ، َٕډبیٍ‬ ‫َىڂٶشی ىٍ ىٕشَٓ یًُىاوی ځٌاٙشٍ ٙي ٽٍ هًاَبن ثبُځٚز ثٍ َُٕډیه ٵچٖ٦یه ثًىوي . ىٍ ٍإشبی دیبىٌ ومًىن ایه‬ ‫٥َف، ىٍ آٱبُ، َٙٽز َبی سؼبٍی یًُىی ثٍ ٵچٖ٦یه َٕاُیَ ځَىیيوي ي ٕذٔ ثٍ آَٖشڂی ثب إشوياڇ ٽبٍځَ ي‬ ‫ډُىيٓ ي ىاٽشَ ي ٽبٍ ډىي یًُىی اُ َٕإَ ػُبن، ثَای هًى ػبی دبیی ىٍ َُٕډیه ٵچٖ٦یه ثبُ ومًىوي . ٕذٔ ثب‬ ‫یټ ثَوبډٍ اُ دی٘ ٥َاكی ٙيٌ، یًٍٗ ُٕمڂیىی ٍا ثَ ََُٙب ي ٍيٕشبَبی ثی ىٵب٫ ٵچٖ٦یىی آٱبُ ومًىٌ ي ثب ثٍ‬ ‫آس٘ ٽٚیين هبوٍ َب ي ٽٚشِاٍَب ي ٽٚشه ي ُهمی ومًىن ي ثٖشه ىٌ َب َِاٍ وٶَ اُ ثبٙه ىځبن آن، ٵچٖ٦یىیبن ٍا اُ‬ ‫. اُ آن ٍيُځبٍ سب‬ ‫َُٕډیه َبی آثبیی ٙبن ٍاويوي ي ٙبڅًىٌ یټ ىيڅز یًُىی ٍا ثَ ىي دبیٍ سجبٍ ي ډٌَت ٍیوشىي‬ ‫ٽىًن، سَاّىی آياٍځبن ٵچٖ٦یه ي وجَى ٍَبیی ثو٘ ډَىڇ آن ثَای ثٍ ىٕز آيٍىن آُاىی ي ىيڅز اىاډٍ ىاٍى.‬ ‫ىٍ ىيٍان ػىڀ َٕى، كٶ٨ إَاییڄ ىٍ هبيٍډیبوٍ- اُ ايڅًیز َبی اډَیپب ي اٍيدب ثًى ٽٍ ډىبٵ٬ آن َب ٍا ډی سًان ثٍ‬ ‫ځًوٍ ُیَ ٍىٌ ثىيی ٽَى:‬ ‫1 -كمبیز اُ كپًډز إَاییڄ‬ ‫2 -ٽىشَڃ ثَ ػَیبن وٶز هبيٍډیبوٍ‬ ‫3 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ ایيئًڅًّی ٽمًویٖڈ ي وٶًً ًٍٙيی.‬ ‫33‬
  • 34.
    ‫4 -ٽىشَڃ ثَځٖشَٗ وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة‬ ‫5 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ سىيٍيی ي ویبىځَایی إالډی ا٭ڈ اُ ػىج٘ اهًان اڅمٖچمیه ي يَبثیز‬ ‫ة‬ ‫6 -كٶب٩ز اُ ٍّیڈ َبی ًَاىاٍ ٱَة ىٍ ٽًٍَٚبی ٭َثی‬ ‫ٽمټ َبی اډَیپب ثٍ إَاییڄ ىٍ 5591 اٵِای٘ ډی یبثي. ىٍ ٕبڃ َبی ىٍَ ٙٞز، اډَیپب ػىڀ اٵِاٍَبی ثٖیبٍی‬ ‫اُ ػمچٍ ًَادیمبَبی ٵبوشًڇ ثٍ ىٕشَٓ إَاییڄ ډی ځٌاٍى . ىٍ ن ٕبڃ َب ٽٍ ايع دبځیَی وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة ثٍ‬ ‫ای‬ ‫ٍَجَی ػمبڃ وبَٝ ي دبځیَی اكِاة وبٕیًوبڅیٖیشی ثٮظی ىٍ ٭َاٷ ي ًٍٕیٍ ي ویِ اٙب٭ٍ اويیٍٚ َبی ډبٍٽٖیٖشی ىٍ‬ ‫ډیبن ٵچٖ٦یىی َب ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيى، ػىڀ َبی هًویىی ډیبن ا٭َاة ي إَاییڄ ٍم ډی ىَي ٽٍ ثٍ دیَيُی إَاییڄ ډی‬ ‫اوؼبډي. ىٍ ػىڀ ٙ٘ ٍيٌُ 8691 ا٭َاة ي إَاییڄ، ٽمټ اډَیپب ثٍ إَاییڄ ىٌ ثَاثَ اٵِایٚی ډی یبثي . ٕذٔ سب‬ ‫ٕبڃ 3002 ثٍ ثی٘ اُ 071 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ٍٕي. ٽمټ َبی ثال٭ًٟ ٕبالوٍ اډَیپب ثٍ إَاییڄ، ٍيی َڈ ٍٵشٍ ثٍ 3‬ ‫ډیچیبٍى ىاڅَ َٕ ډی ُوي ي ایه ثٍ ٱیَ اُ ٽمټ َبی ىيڅز َبی اٍيدبیی ثٍ إَاییڄ إز.‬ ‫ىالیچی ٽٍ ٽىًن اډَیپب ثَای كمبیز اُ إَاییڄ ىاٍى، ٹَاٍ ُیَ إز:‬ ‫1 -كمبیز اُ یڂبوٍ ىډپَإی څیجَاڃ ىٍ هبيٍډیبوٍ‬ ‫2 -اٍُٗ إشَاسیْیټ يیٌْ ایه ٽًٍٚ ثَای اډَیپب ي ىٍ ٽڄ ػُبن ٱَة‬ ‫3 -ٽىشَڃ ثَ ػَیبن وٶز هبيٍډیبوٍ‬ ‫4 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ وبٕیًوبڅیٖڈ ٭َة‬ ‫5 -ٽىشَڃ ثَ ځٖشَٗ سىيٍيی ي ثىیبىځَایی إالډی ا٭ڈ اُ ػىج٘ اهًان اڅمٖچمیه ي يَبثیز‬ ‫6 -كٶب٩ز اُ ٍّیڈ َبی ًَاىاٍ ٱَة ىٍ ٽًٍَٚبی ٭َثی‬ ‫7 -ػچًځیَی اُ ٍهىٍ ٽًٍَٚبیی ؿًن ؿیه، ػبدبن، ٍيٕیٍ، َىي ي ایَان ىٍ ډى٦ٺٍ‬ ‫9891 یب 1991 اٍُٗ إشَاسیْیټ‬ ‫ثب ایه َمٍ، ثٖیبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثَ آن اوي ٽٍ دٔ اُ دبیبن ػىڀ َٕى‬ ‫إَاییڄ دبییه آډي. ػبن ډیَ ٙبیمَ اُ یًوًٍٕشی ٙیڂبځً ډی ځًیي:‬ ‫- إَاییڄ وشًاوٖز ىٍ ػىڀ دىُبوی ٽبٍی ٽىي.‬ ‫- إَاییڄ وشًاوٖز اُ ٕٺً٣ ٍّیڈ ٙبٌ ىٍ ایَان ػچًځیَی ٽىي . اُ ایه ٍي، اډَیپب ىٍ اٍُیبثی اَمیز إَاییڄ ىؿبٍ‬ ‫اٙشجبٌ ځَىیيٌ إز.‬ ‫- إَاییڄ یټ ىډپَإی ٍإشیه ویٖز. ُیَا سٮَیٴ دٌیَا اُ ىډپَإی ىٍ ثَ ىاٍويٌ ٍٕ ٕبُياٌٍ كشمی إز:‬ ‫1 -كپًډز ډَىڇ اُ ًٕی ډَىڇ ثَ ډَىڇ‬ ‫2 -اكشَاڇ ثٍ آُاىی ثیبن، آُاىی ډٌَت ي ٕبیَ آُاىی َب‬ ‫3 -اكشَاڇ ثٍ كٺًٷ ثَٚ ي كٺًٷ إبٕی اوٖبوی‬ ‫ىٍ إَاییڄ، ىي ٭ىَٞ آن يػًى وياٍى . ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ إَاییڄ ثب ٽٚیين ىیًاٍ اډىیشی ثب دُىبی ىي ډشَ ي‬ ‫ثچىيی ٙ٘ ډشَ- ىیًاٍ ػيإبُی اٵَاى یټ ډچز ٍا ثَدب ىاٙشٍ إز. ؿىي ډیچیًن ٭َة ٵچٖ٦یىی ػِي إَاییڄ ٙمَىٌ‬ ‫43‬
  • 35.
    ‫ډی ًٙوي. ثبایه َڈ، َیؾ َُٙيوي إَاییچی كٸ اُىياع ثب ٵچٖ٦یىی َب ٍا وياٍى . ََځبٌ یټ إَاییچی ثب یټ ٵچٖ٦یىی‬ ‫اُىياع ومبیي، ثبیي هبٻ إَاییڄ ٍا سَٻ ځًیي. ایه َب ډٲبیَ كٺًٷ ثَٚ اوي.‬ ‫ىٍ ایه ػب، ثٍ ٍیٍٚ َبی كمبیز اډَیپب ي ىٍ ٽڄ ٱَة اُ إَاییڄ ډی دَىاُیڈ ي ىٍ ځبڇ ووٖز، ثٍ وٺٚی ٽٍ ػًاډ٬‬ ‫یًُى ىٍ دُىٍ ٕیبٕز اډَیپب ىاٍوي . ٵٮبڅیز َبی ٕیبٕی یًُىان ىٍ اډَیپب ثی٘ اُ َمٍ اٹًاڇ ىیڂَ إز . ىٍٝيی‬ ‫ٍای ىَىيځبن یًُى ىٍ اوشوبثبر اډَیپب 08-58 ىٍٝي إز . ىٍ اډَیپب ثی٘ اُ 00005 ځَيٌ الثی 21يػًى ىاٍى‬ ‫ٽٍ ثیٚشَ آن ٍا یًُىان سٚپیڄ ډی ىَىي. یپی اُ ایه ځَيٌ َب «ای دبٻ» إز ٽٍ ثی٘ اُ 0005 ځَيٌ یًُىی ٍا ىٍ‬ ‫هًى ځىؼبویيٌ إز ٽٍ 00006 ٭٢ً ىاٍى. ٽىڂٌَ ىٍ ٕیبٕز هبٍػی وٺ٘ إبٕی ٍا ثبُی ډی ٽىي . ىٍ ٽىڂٌَ،‬ ‫. ثَای ډظبڃ، دبيڃ‬ ‫ََځبٌ ٽٖی ډوبڅٴ إَاییڄ ٕوه ثڂًیي، ثٖیبٍ اډپبن ىاٍى ٽٍ ٽَٕی هًى ٍا اُ ىٕز ثيَي‬ ‫ٌٍ یًُىان‬ ‫ٵىيی، ٽٍ ثبٍی اُ یبَٕ ٭َٵبر دٚشیجبوی ومًىٌ ثًى، اُ ًٕی ای دبٻ ُىٌ ٙي ي دٖبن َب ٽشبثی ٍا ىٍ ثب‬ ‫وًٙز. ا٭٢بی ځَيٌ ای دبٻ ثَای ٽىڂَٓ ډه َب ًٌٍٙ َبی ثٖیبٍی ډی ىَىي ي دیًٕشٍ ٵٚبٍ ډی آيٍوي. ای دبٻ‬ ‫ثب كپًډز إَاییڄ ثٍ يیٌْ ثب كِة ٍإشڂَای څیپًڃ، دیًويَبی وِىیپی ىاٍى . سبطیَ الثی َبی یًُىی ثٍ يیٌْ ىٍ‬ ‫ُډیىٍ ٽمټ َبی اٹشٞبىی ثٍ ٽًٍَٚبی هبٍػی ثٖیبٍ ا ٕز. ای دبٻ سًاوٖشٍ إز ََآ ثٖیبٍی ٍا ىٍ ٽىڂٌَ‬ ‫ثیبٵَیىي.‬ ‫ىٍ اډَیپب، ومبیىيځبن ٽىڂٌَ َمٍ ٕبڅٍ اوشوبة ډی ًٙوي . ىٍ ٽىڂٌَ، یًُىان ؿُڄ ٽَٕی ىاٍوي . ځٌٙشٍ اُ ایه،‬ ‫ډٖیلیبن یًُىځَا ویِ وٺ٘ ٭ميٌ ىاٍوي . الثی ىیڂَ- «ٽىٶَاؤ» إز ډٚشمڄ ثَ 0005 سه اُ ٍَجَان یًُىی‬ ‫ٽبیی ٽٍ ٍياث٤ وِىیپی ثب يڅٶًيیؾ، ىیټ ؿیىی ي ... ىاٍوي. ځَيٌ ىیڂَ ٱیَ یًُىی- «ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً » (ویً‬ ‫اډَی‬ ‫ٽىَٖياسیٖز َب ) ٽٍ اُ ثی٘ اُ ٕی ٕبڃ ثٍ ایه ًٕ ٵٮبڅیز ىاٍوي، ځَيَی اوي ایيٌ آڅیٖز ٽٍ ىٍ ٕیبٕز ثیٚشَ اُ‬ ‫ٍيٗ َبی ٕوز اٵِاٍی ثٌَُ ډی ځیَوي . ىٍ اډَیپب، َٕډبیٍ ىاٍان ثٍِٿ َمٍ یًُى اوي . 04 ىٍٝي ٍٕبوٍ َبی‬ ‫اډَیپبیی ُیَ سبطَ ٍيدیټ ډبٍڅټ - اُ یًُىان إٓشَاڅیبیی سجبٍ إز . ډؼچٍ «سبیڈ» اُ ډؼچٍ َبیی إز ٽٍ ٍيدیټ‬ ‫ډبڅټ آن إز.‬ ‫دَٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى، ایه إز ٽٍ ؿَا ډٖیلیبن ثىیبىځَا اُ إَاییڄ كمبیز ډی ٽىىي؟ ىٍ دبٕن ثبیي ځٶز‬ ‫ٽٍ یپی اُ ٭چڄ اٝچی- آییىی ي ثبيٍی إز . ا٭شٺبى ثٍ ٍٕشبهیِ ډٖیق ىٍ ٽشبة ډٺيٓ «٭َٞ ٹيیڈ »- آٍډبن آییه‬ ‫ډٖیلیز إز . ى٭ًر یًُىان ثٍ ډٖلیز اُ آٍډبن َبی ثىیبىځَایبن ډٖیلی إز سب ثشًاوىي آوبن ٍا ثٍ آییه ډٖیق‬ ‫ى٭ًر ومبیىي. ٍٕیين ثٍ ثیز اڅمٺيٓ آٍډبن ثٍِٿ ثىیبىځَایبن ډٖیقی إز.‬ ‫: ٽمًویٖڈ، ویً څیجَاڅیٖڈ ي‬ ‫ىڅیڄ ىیڂَ، ٕیبٕی إز . ىٍ ُډبن ػىڀ َٕى، ػىڀ ٹيٍر ډیبن ٍٕ ډپشت ثًى‬ ‫ثىیبىځَایی إالډی. ىٍ َىڂبڇ څٚپَٽٚی ًٍٙيی دیٚیه ثٍ اٵٲبوٖشبن، ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً سًاوٖشىي ویً څیجَاڅیٖڈ ٍا ډشُڈ‬ ‫21 - الثی اُ ىَچیِ دبٍڅمبن ځَٵشٍ ٙيٌ إز، ثٍ ډٮىبی ځَيٌ َبی ٵٚبٍ، ځَيٌ َبی وٶًً‬ ‫53‬
  • 36.
    ‫ثٍ ٕبُٙپبٍی ثبٽمًویٖڈ ومًىٌ ي ثىیبىځَایی إالڇ ی ٍا ىٍ ثَاثَ ٽمًویٖڈ ثَ اوڂیِوي ي وجَى ثی اډبوی ٍا سب ٙپٖز‬ ‫آن ي ٵَيدبٙی ًٍٙيی دی٘ ثجَوي.‬ ‫ػبڅت ایه إز ٽٍ ویًٽىَٖياسیٖز َب ىٍ ػجٍُ ػُبوی ١ي ًٍٙيی سًاوٖشىي ؿیه، ثىیبىځَایی إالډی، يَبثیٖڈ ي‬ ‫«ٙیٮیٖڈ» ٍا ثٍ ځًوٍ ډٞىً٭ی ثب هًى َمًٖ ي َمىًا ثٖبُوي ٽٍ ًٍٙيی َب ي ىيڅز كِة ىډپَاسیټ هچٸ ایه اسلبى‬ ‫ٍا «اسلبى وبډٺيٓ » ډی هًاويوي . ٍيٙه إز یپی اُ ىالیڄ ىٍځیَ ٕبهشه ًٍٙيی َب ىٍ ػىڀ اٵٲبوٖشبن ایه ثًى‬ ‫ٽٍ ثَای يٹبیٍ ػِیٌَ ومبی وٶز هیِ ٭َة ثبیي َمٍ ٭ىبَٝ وبثبة ي سىيٍي ٭َة، ا٭ڈ اُ اهًان اڅمٖچمیه ي يَبثیًن‬ ‫ىٍ یټ ػىڀ ډَٞيٳ ٽىىي ٌ ٵَ٭ی ثیَين اُ ػِیٌَ ومب ډٚٲًڃ ٕبهشٍ ډی ٙيوي .ایه كٺیٺز َىڂبډی ٍيٙه ٙي ٽٍ‬ ‫ىٍ 2891 یًٍی اويٍيدًٳ- ٍَجَ ًٍٙيی كب١َ ځَىیي ٕذبَیبن ًٍٙيی ٍا اُ اٵٲبوٖشبن ٵَا هًاوي ي ىٍ ُډیىٍ ٍيی‬ ‫ٽبٍ آيٍىن یټ ىيڅز ٵَاځیَ ثب ٱَة ياٍى ځٶشڂً ځَىى. ډڂَ اډَیپبیی َب وٍ سىُب ډًاٵٺز ٍىوي، ثڄ ډیِان ٽمټ‬ ‫وټ‬ ‫َب ثٍ ٍَجَان ډؼبَيان ٍا ثبال ثَىوي . وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ ایه ٽبٍ ٽبډال ثب ډً١٬ دبٽٖشبن ٽٍ اُ ػىڀ اٵٲبوٖشبن ًٕى‬ ‫ٵَايوی ډی ثَى، َمبَىڂی ىاٙز . ایه ځًوٍ، وِىیټ ثٍ ٍٕ ىٍَ ثلَان ػِیٌَ ومبی وٶز هیِ ٭َة ثٍ یټ َُٕډیه‬ ‫ىيٍ اٵشبىٌ ٽًَٖشبوی ٵَاٵڂىی ٙي ي سىيٍيان ٭َة ثٍ ػبی ىٍځیَ ٙين ثب إَاییڄ ي ثَ اوياُی ىيڅز َبی هًى ٙبن،‬ ‫ىٍځیَ ػىڀ ثب «ٽمًویٖڈ» ىٍ اٵٲبوٖشبن ٙيوي.‬ ‫دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ي ٍهز ثَثٖشه ایيئًڅًّی ٽمًویٖڈ اُ دُىٍ ٽٚبٽ٘ َبی ایيئًڅًّیټ ػُبوی، ىٍځیَی‬ ‫ډیبن ىي ډپشت : ویًٽىَٖياسیٖڈ ي ثىیبىځَایی إالډی ثب ٙير آٱبُ ځَىیي . ثبیٖشٍ یبىآيٍی إز ٽٍ ػبی ىثٖشبن‬ ‫ډبٍٽٖیٖشی ٍا ىٍ ایه ٭ٍَٝ- ًٕٕیبڃ ىډپَإی ځَٵشٍ إز ٽٍ ثی آن ٽٍ ثب ایه ىي ایيیًڅًّی ثٍ ځًوٍ ډٖشٺیڈ‬ ‫ىٍځیَ ًٙى، ثٍ دًیبیی َبی ٕیبٕی اىاډٍ ډی ىَي .ځَای٘ ٍيُ اٵِين ؿذی َبی دیٚیه ثٍ ًٕٕیبڃ ىډپَإی، ځَای٘‬ ‫وًیىی إز ٽٍ ٙبیي آیىيٌ ٕیبٕی ػُبن ٍا َٕ اُ وً ٍٹڈ ثِوي . ثٍ دیَيُی ٍٕیين ویَيَبی ؿخ ىاٍای ځَای٘ َبی‬ ‫ًٕٕیبڃ ىډپَإی ىٍ اٍيدب، ديیيٌ وًی إز.‬ ‫وئًٽىَٖياسیٖڈ ٽٍ ثىیبىځٌاٍ آن اٙشَايٓ- ٵیچًٖٳ آڅمبوی إز، ثَ دبیٍ إب٥یَ یًوبوی ثىب ٙيٌ إز ٽٍ وٍ سىُب‬ ‫ٍٕبڅز هًى ډی دىي اٍى هًى ٍا وؼبر ىَي، ثڄ ػُبن ٍا ویِ ي آٍډبوَُٚ اهالٹی ٍا ثٖبُى ي هًیٚشه ىايٍی ي ٭٪مز‬ ‫ٹيٍر ي سپىًڅًّی ٍا ثٍ ومبی٘ ثڂٌاٍى . اُ َمیه ٍي، إ٦ًٌٍ «ډچز ثی و٪یَ اډَیپب » ٍا ثٍ ػبی «ډچز ثَسَ آڅمبن »‬ ‫دَىاهشىي ٽٍ ٽىًن ایيیًڅًّی ډٖچ٤ ثَ ىيڅز اډَیپب إز ٽٍ ٝييٍ ىډپَإی ةٽًٍَٚبی ىیڂَ ػُبن ثب ٽبٍثَى‬ ‫ٌ‬ ‫ٍيٗ َبی ٕوز اثِاٍی اُ ٍاَپبٍَبی آن إز.‬ ‫ىٍ آٱبُ، ویًٽىَٖياسیٖز َب ثَ آن ثًىوي ٽٍ ویً څیجَاڅیٖڈ ثىیبىَبی اػشمب٭ی ػبډٮٍ ٍا ٵَي ډی دبٙبوي ي ؿًن ډلًٍ‬ ‫ىٌ ًٙى ي ډمپه إز‬ ‫آن اوٖبوڂَایی إز، ثب٭ض آن ډی ځَىى ٽٍ ػبډٮٍ ىٍ ثَاثَ هًىهًاَی َبی ٵَىځَایی دًٕی‬ ‫«اوٖبن ٥َاُ وًیه » إز، ٙپٖز ثوًٍى . اُ ایه ٍي، ثٍ ډجبٌٍُ ىٍ ثَاثَ‬ ‫ىٍ ثَاثَ ٽمًویٖڈ ٽٍ ٙٮبٍ آن ٕبهشه‬ ‫ویًڅیجَاڅیٖڈ آٱبُ ومًىوي . ىٍ آن َىڂبڇ، َىَی ٽیٖىؼَ – يُیَ اډًٍ هبٍػٍ يٹز اډَیپب ىٍ دی دٌیَٗ اٝڄ‬ ‫63‬
  • 37.
    ‫َمِیٖز ډٖبڅمز آډیِثب ًٍٙيی َب ثًى ي ًَاىاٍ اډ٢بی ٕبڅز-1 ي ٕبڅز-2. ویًٽىَٖياسیٖز َب ثب ډشُڈ ٕبهشه‬ ‫ویًڅیجَاڅیٖز َب ثٍ ٕبُٙپبٍی ثب ٽمًویٖڈ، ٙٮبٍ ػىڀ ىٍ ثَاثَ ٽمًویٖڈ ٍا َٕ ىاىٌ ي ثب ًَاىاٍی اُ ډٚبٍٽز‬ ‫ثىیبىځَایبن ډٌَجی یًُىی ي ډٖیلی ىٍ ٕیبٕز، ثَهالٳ ویًڅیجَاڅیٖز َب ٽٍ ډوبڅٴ ََځًوٍ ډياهچٍ ډٌَت ىٍ‬ ‫وبډِى ډًٍى و٪َ‬ ‫ٕیبٕز ثًىوي، سًاوٖشىي ثب ٽٚبویين ثىیبىځَایبن ډٖیلی ثٍ دبی ٝىييٷ َبی ٍای، ٍيوبڅي ٍیڂبن-‬ ‫هًى ٍا ىٍ اوشوبثبر آٱبُ ىٍَ َٚشبى ثٍ ٍیبٕز ػمًٍُی اډَیپب ثَٕبوىي.‬ ‫اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ، َمبن ځًوٍ ٽٍ ثَای ډبٍٽٔ دبیبن سبٍین- دیَيُی ٽمًویٖڈ ثًى، ثَای ٵًٽً یبډب، دبیبن سبٍین –‬ ‫دیَيُی ویًڅیجَاڅیٖڈ ي دبیبن «اډذَاسًٍی َٙاٍر »- ٽمًویٖڈ، ثَای ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً- ثَدبیی «و٪ڈ وًیه ػُبوی » یب‬ ‫«ثَ ٹَاٍی كپًډز ػُبوی ثٍ ٍَجَی ایبالر ډشليٌ »، دبیبن ډبٍٽٖیٖڈ، دبیبن ویًڅیجَاڅیٖڈ، دبیبن ًٕٕیبڃ ىډپَإی ي‬ ‫«اسًدیب»‬ ‫دبیبن ثىیبىځَایی إالډی إز . یبٍی اُ آځبَبن، اُ ایه ٽٍ ٙبڅًىٌ ایيیًڅًّیټ و٪بڇ اډَیپب ٍا وً٭ی‬ ‫ثٔ‬ ‫(آٍډبن هیبڃ دَىاُاوٍ) سٚپیڄ ډی ىَي، ثٖیبٍ وڂَان َٖشىي ي اُ ٍَجَان وًډلبٵ٪ٍ ٽبٍ ایه ٽًٍٚ ثٍ ٕوشی اوشٺبى ډی‬ ‫ٽىىي. ىٍ ایه اياهَ ډیوبییڄ ځَثبؿٴ- آهَیه ٍَجَ ًٍٙيی ویِ ثٍ ایه ٽبٍُاٍ دیًٕز ي ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان وً ٍا ثٍ ثبى‬ ‫سىيسَیه اوشٺبىَب ځَٵز.‬ ‫َٕياسیٖڈ ثَ ثىیبى ٍيیب، ثُبوٍ ػًیی ي إ٦ًٌٍ ٕبُی إشًاٍ إز . ثب ثٌَُ ځیَی اثِاٍی اُ ىډپَإی ي‬ ‫ٵچٖٶٍ ویًٽه‬ ‫ٝييٍ آن ثب ٙیًٌ َبی ٕوز اثِاٍی . ثٖیبٍی اُ ډىشٺيان ثَ ایه ثبيٍ ٙيٌ اوي دٔ اُ ٍيی ٽبٍ آډين ډلبٵ٪ٍ ٽبٍان‬ ‫وً ىٍ اډَیپب، ثب اثِاٍی ٙين ىډپَإی، ىیڂَ اٍُٗ َبی ىډپَاسیټ ىٍ ػُبن ىٍ كبڃ ٍوڀ ثبهشه إز . اٍُٗ‬ ‫َبی څیجَاڅِڇ ویِ ٕٺً٣ ومًىٌ ي ا٭شجبٍ ىډپَإی اُ ىٕز ٍٵشٍ إز . ٍيٙه إز ىډپَإی اٍُٗ ػُبوی ىاٍى ي‬ ‫ویبُ ثَٚیز إز. اُ ایه ٍي، ثبُی ثب ىډپَإی ثٖیبٍ ه٦َوبٻ إز. ىډپَإی ثبیي اُ ثٖشَ ٵََىڂی ي اػشمب٭ی آن‬ ‫ثَهیِى. ایه ډىشٺيان، ؿىیه وشیؼٍ ځیَی ډی ومبیىي ٽٍ ىډپَإی ىٍ ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕڇ ىٍ إٓشبوٍ ٙپٖز إز.‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ثٍ دىياٍ ثَهی اُ هجَځبن، ٕیبٕز اٵٲبوٖشبن ىٍ ٹجبڃ إَاییڄ ٍا ډی سًان ؿىیه وشیؼٍ ځیَ ومًى:‬ ‫اٵٲبوٖشبن إَاییڄ ٍا ثٍ ٍٕمیز ومی ٙىبٕي. ډڂَ ََځبٌ هًى ٵچٖ٦یىی َب آن ٍا ثٍ ٍٕمیز ثٚىبٕىي ي ىٍ دی آن ىیڂَ‬ ‫ٽًٍَٚبی ٭َثی ویِ ثٍ ؿىیه ٽبٍی ىٕز یبُوي، ډبوٮی ثَای ثٍ ٍٕمیز ٙىبهشه آن ٽًٍٚ اُ ًٕی اٵٲبوٖشبن ویِ ىیيٌ‬ ‫ووًاَي ٙي.‬ ‫آیىيٌ ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب اډَیپب:‬ ‫ثَهی اُ دْيَٚڂَان ثَ آن اوي ٽٍ َىڂبډی ٽٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثٍ اٵٲبؤ سبن آډيوي، ػبډٮٍ ػُبوی ىٍ‬ ‫ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن اُ َمبن آٱبُ ٝبىٹبوٍ ثَهًٍى وىمًى . ٍيٓ َب، ؿیىی َب ي ایَاوی َب ډی ىاوٖشىي ٽٍ «آن َب » ثٍ دبی‬ ‫هًى ثٍ ًٕی ىاډڂبٌ اٵٲبوٖشبن ډی آیىي . اُ ایه ٍي كشب ٽمټ َڈ ٽَىوي ي هبډًٗ وٖٚشىي . اډَیپب ي اٍيدب ثب كَٛ‬ ‫ي ٥م٬، ىٍ دی ًٕء سٶبىٌ اُ ُډیىٍ ثٍ ىٕز آډيٌ ي ثٌَُ ځیَی اُ اٵٲبوٖشبن ثٍ ٭ىًان سوشٍ هیِ ثٍ ًٕی إٓیبی ډیبوٍ،‬ ‫آ‬ ‫ډلبٌَٝ ایَان ي ي ؿیه ثًىوي . ََ ځبٌ ىٍ آٱبُ، اُ ٝياٹز ٽبٍ ځَٵشٍ ډی ٙي، ثبیي كشمب اٵٲبوٖشبن ثی ٥َٳ ا٭الڇ‬ ‫73‬
  • 38.
    ‫ډی ٙي .ډڂَ وٍ ٱَة ىٍ ایه ٽبٍ سمبیڄ وٚبن ىاى ي وٍ َٙٷ . ٱَة سٚىٍ اوَّی ي َْډًوی ثًى ي إز ي َٙٷ سٚىٍ‬ ‫اوشٺبڇ ي ىٍځیَ ٕبهشه كَیٴ ىٍ یټ ػىڀ ٵَٕبیٚی ىٍاُډير ي ىٍ یټ ٕوه ىٍ « ثبسالٷ».‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ٱَة ىٍ ډٖبڅٍ اُ ٍيٗ َب ٕوز اٵِاٍی ٽبٍ ځَٵز . ډڂَ، ىٍ َمبن آٱبُ، ډَسپت اٙشجبٌ ځَىیي . ىٍٕز‬ ‫ډَسپت َمبن اٙشجبَی ٽٍ ًٍٙيی َب ىٍ ُډبن ثَّ وٴ ډَسپت ځَىیيٌ ثًىوي- ځٖیڄ ٹ٦ٮبر یب ياكيَبی ډلييى‬ ‫ثٍ اٵٲبوٖشبن . ٍيٙه ثًى ٽٍ ایه ٕىؼ٘ ىٍٕز وجًى . آن َب آٙپبٍا ویَيی ٥بڅجبن ي ياٽى٘ ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ٍا ىٍ‬ ‫ٹجبڃ ك٢ًٍ ىٍاُډير ویَيَبی هبٍػی، ىٕز ٽڈ ځَٵشٍ ثًىوي . ٱَة، ىٍ اٵٲبوٖشبن اُ َمبن آٱبُ ثب یټ ډٮبىڅٍ ٍٕ‬ ‫(‪ -)X‬ډىبث٬ سمًیڄ سَيٍیِڇ إز ٽٍ ثیٚشَ سىيٍيان ٽًٍَٚبی‬ ‫ډؼًُڃ ٍيثَي ځَىیي ٽٍ ىٍ آن ډؼًُڃ ايڃ آن‬ ‫ٌ‬ ‫٭َثی هچیغ ٵبٍٓ اوي . سب ُډبوی ٽٍ ډىبث٬ سمًیڄ سَيٍیِڇ ٹ٦٬ وڂَىى، ډلبڃ إز ٽٍ ډجبٌٍُ ثب سَيٍیِڇ ثٍ دیَيُی‬ ‫ثَٕي. ډؼًُڃ ىيڇ(‪ -) y‬سؼُیِ، آډًُٗ ي ځٖیڄ ىَٚز اٵڂىبن اُ هبٻ ٕشبن ثٍ هبٻ اٵٲبوٖشبن إز.‬ ‫دبٻ‬ ‫دبٽٖشبن ٽًٍٚی إز يٍٙپٖشٍ اُ ىیيځبٌ اٹشٞبىی ٽٍ وَم سًٍڇ ىٍ آن- 001 ىٍٝي إز . 54 ىٍٝي وٶًٓ‬ ‫دبٽٖشبن ُیَ ه٤ ٵٺَ ُويځی ډی ٽىىي ي ثی٘ اُ ویمی اُ ثبٙىيځبن آن ثی ًٕاى اوي . اُ ایه ٍي، ډبىاډی ٽٍ ٕیڄ دًڃ‬ ‫ثٍ دبٽٖشبن َٕاُیَ إز، وبډمپه إز ػچً سَيٍیِڇ ځَٵشٍ ًٙى . یٮىی ډبىاډی ٽٍ ایه ډؼًُڃ كڄ وڂَىى، ډلبڃ‬ ‫إز ډٖبڅٍ كڄ ځَىى . یٮىی سب َِٕ ؿٚمٍ ثىي وًٚى، ثىي ٽَىن دبییه آن وبډمپه إز . ډشبٕٶبوٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه‬ ‫اڅمچچی ىٍ اٵٲبوٖشبن َٕځَڇ كڄ ډؼًُڃ ًٕڇ- (‪ )z‬ثب ٍيٗ َبی ٕوز اثِاٍی ډشِڅِڃ ي وبډٞٞڈ ي څَُان اوي. آن َڈ‬ ‫ىٍ كبڅی ٽٍ ثب ياكيَبی ډلييى ياٍى ٽبٍُاٍ ځَىیيٌ اوي . ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ، سًػٍ ػيی‬ ‫یی ثٍ سؼُیِ ي آٍای٘ اٍس٘ اٵٲبوٖشبن وىمًىٌ اوي. اٍسٚی ٽٍ ىٍ وجَى ثب ویَيَبی سَيٍیِڇ ثیه اڅمچچی، ثب ىٕز هبڅی ثٍ‬ ‫ډیيان ٍٵشٍ إز.‬ ‫ثَای كڄ ډٖبڅٍ، ثَهی ثَ آن اوي ٽٍ ثبیٖشٍ إز اډَیپب ي اٍيدب ثبیي ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍ ثیبيٍوي سب آن ٽًٍٚ ٍا ياىاٍ ثٍ‬ ‫ػچًځیَی اُ ځٖیڄ ىَٚز اٵڂىبن ثٍ اٵٲبوٖشبن ٕبُوي . ډڂَ اډپبوبر اډَیپب ي ثٍ يیٌْ اٍيدب ىٍ ٵٚبٍ آيٍىن ثَ‬ ‫دبٽٖشبن ډلييى إز . ُیَا ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍ ثیبيٍوي، دبٽٖشبن ثیٚشَ ثٍ ًٕی ؿیه، ایَان ي ٍيٕیٍ ي‬ ‫ویِ ٽًٍَٚبی ٭َثی ډشمبیڄ هًاَي ځَىیي . اُ ًٕی ىیڂَ، ثٍ َمیه دیمبوٍ وٺ٘ ویَيَبی سىيٍي ىٍ دبٽٖشبن ثیٚشَ‬ ‫هًاَي ٙي.‬ ‫ىاٍى: اٵِای٘‬ ‫اډَیپب ىٍ ُډیىٍ ډىبٕجبر ثب اٵٲبوٖشبن ٍٕ ٍاٌ ىٍ دی٘ ٍي‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ىٍ ثبال ځٶشیڈ،‬ ‫ؿٚمڂیَ ك٢ًٍ و٪بډی ي اٹشٞبىی؛ سٶبَڈ ثب ٍيٕیٍ، ایَان ي ؿیه ي سبډیه إشبسًٓ ثی٦َٵی ایه ٽًٍٚ؛ ي یب ٽىبٍ‬ ‫آډين ثب دبٽٖشبن. ٍيٙه إز ََ ٍٕ ٍاٌ ىًٙاٍی َب ي سجٮبر هًى ٍا ىاٍى.‬ ‫2- اٵٲبوٖشبن ي اٍيدب :‬ ‫83‬
  • 39.
    ‫اٍيدب، دٔ اُٵَيدبٙی ًٍٙيی ي سلًالر ٕیبٕی ىٍ دٍ وٍ ػُبوی، دب ثٍ ډَكچٍ سبٌُ یی ځٌاٙز . ٵَيٍیِی ىیًاٍ‬ ‫ثَڅیه ي اسلبى ىي آڅمبن، وٺ٦ٍ ٭٦ٶی ىٍ ایه ډَكچٍ ثًى . ىٍ ځٌٙشٍ، دٔ اُ دبیبن ػىڀ ػُبوی ىيڇ، اٍيدبی ثبهشَی‬ ‫ٙبډڄ دیمبن اسالوشیټ ٙمبڅی یب وبسً ثٍ ٍَجَی اډَیپب ثًى . ثَ ٭پٔ، اٍيدبی هبيٍی ُیَ ٕی٦ٌَ ًٍٙيی دیٚیه ثًى .‬ ‫دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی، ٽًٍَٚبی اٍيدبی هبيٍی یپی، دی ىیڂَی اُ ُیَ ٕبیٍ ًٍٙيی هبٍع ٙيوي ي اُ َٙ‬ ‫ٍّیڈ َبی ٽمًویٖشی ٍَبیی یبٵشىي. ىٍ دُچًی ایه سلًالر، ٽًٍَٚبی اٍيدبی ثبهشَی ویِ اُ اډَیپب ٵبٝچٍ ځَٵشىي ي‬ ‫ىٍ دی ىٕشیبثی ثٍ «إشٺالڃ» ىٍ دُىٍ َبی ٕیبٕی، اٹشٞبىی ي اډی ځَىیيوي .‬ ‫و٨‬ ‫ٽىًن ىٍ اٍيدب ىي ځَای٘ يػًى ىاٍى:‬ ‫1 -ځَای٘ ٕىشی سَاؤ اسالوشیپی ٽٍ ىٍ ٍآ ایه ځَای٘ ډبوىي َمیٍٚ اوڂچٖشبن – ډشلي َمیٚڂی اډَیپب ٹَاٍ‬ ‫ىاٍى.‬ ‫ی ؿًن ّاٻ ٙیَاٻ ي ىٍ ایه اياهَ‬ ‫ی‬ ‫2 -ځَای٘ دبن اٍيدبییٖشی ٽٍ ىٍ ٍآ آن ٵَاوٍٖ ي ىيځچیٖز َب‬ ‫ًٕٕیبڃ ىډًٽَار َبی آڅمبن ؿًن ځََبٍى َٙيىٍ ٹَاٍ ىاٍى.‬ ‫ثبیٖشٍ إز هب٥َ وٚبن ځَىیي ٽٍ دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی، ثٖیبٍی اُ ٕیبٕشمياٍان ٍيٕی َڈ ًَاىاٍ ځَای٘‬ ‫اٍيدبیی ىٍ دُىٍ ٕیبٕی َٖشىي.‬ ‫. ىڅیڄ اٝچی ایه ځَيٌ،‬ ‫ًَاىاٍان ځَای٘ سَاؤ اسالوشیپی، ٽمبٽبن ًَاىاٍ َمبَىڂی ډیبن اٍيدب ي اډَیپب َٖشىي‬ ‫َمٖبوی ٵََىڂی، َمشجبٍی ي ىاٙشه ډىبٵ٬ ډٚشَٻ ثب اډَیپب ثٍ يیٌْ ىٍ ٭ٍَٝ ثبٍُځبوی إز . ایه َب ثَ آن اوي ٽٍ‬ ‫ډٞچلز اٍيدب ىٍ اسلبى ثب اډَیپب إز.‬ ‫ًَاىاٍان ځَای٘ اٍيدبیی ٽٍ ثٍ ځًوٍ ٍيُاٵِيوی ویَي ډی ځیَوي، ثَ آن اوي ٽٍ دٔ اُ سلًالر اهیَ ي سَٞٳ ٭َاٷ‬ ‫اُ ًٕی ویَيَبی اډَیپبیی، ٭َٞ َمپبٍی َبی اٍيدب ي اډَیپب ثٍ دبیبن ٍٕیيٌ إز ي ىیڂَ َمذیمبوی ثب اډَیپب‬ ‫ًٕىی ثَای اٍيدبییبن وياٍى ي ثُشَ إز اٍيدب ىٍ دی آٍای٘ اٍىيځبٌ وًیه ٕیبٕی- اٹشٞبىی ي ځٖشٌَ وًیه اډىیشی‬ ‫ځَىى. ایه ځَيٌ ثَ آن اوي ٽٍ اډَیپب سىُب ىٍ دی سبډیه ډىبٵ٬ آُډىياوٍ هًى إز ي كب١َ ویٖز ثَای اٍيدب ُٕمی ىٍ‬ ‫سٺٖیڈ ٭بىالوٍ اوَّی ٹبیڄ ًٙى. اُ ایه ٍي، ثَ اٍيدبییبن إز ٽٍ ثَای كٶ٨ ډىبٵ٬ ٭چیبی هًى، اُ یټ ًٕ ثب یپيیڂَ‬ ‫ډشلي ٙيٌ ي ځٖشٌَ ياكي اٍيدبیی ٍا ثٍ ډیبن آيٍوي ي اُ ًٕی ىیڂَ، ثَای سبډیه ویبَُبی اوَّیشیټ اٍيدب ثب ٍيٕیٍ‬ ‫َمًٖ ٙيٌ ي ثب َمڂَایی وًیه إشَاسیْیټ ًٕدَ ډڂبدبيٍ ( ٵَا اثَ ٹيٍر) ی ٍا سٚپیڄ ىَىي ٽٍ ویَيډىيسَ اُ اډَیپب‬ ‫ثبٙي ي ثشًاوي ثب آن ىٍ ٽٚبٽ٘ َبی ػُبوی ٍٹبثز ي َمـٚمی ومبیي . ٙمبٍی اُ اٍيدبځَایبن ثَ آن اوي ٽٍ ثَای‬ ‫وِىیټ ٙين ثٍ ٽًٍَٚبی وٶز هیِ ایَان ي ٭َاٷ ي ىٍ ٽڄ ډى٦ٸ ٌ هبيٍ ډیبوٍ ي ىٍیبی ٽٖذیه، ثبیي ََ ؿٍ َٕیٮشَ‬ ‫سَٽیٍ ٍا ثٍ اسلبىیٍ اٍيدبیی ثپٚبوىي . ډڂَ ثَهی ىیڂَ، ثب سًػٍ ثٍ اهشالٵبر ىٍ اٍُٗ َبی ثبيٍی ي ٵََىڂی، سىُب‬ ‫هًاَبن اسلبى ثب سَٽیٍ اوي، وٍ دیًٕشه آن ٽًٍٚ ىٍ یټ ٕبهشبٍ دبن اٍيدبییٖشی.‬ ‫93‬
  • 40.
    ‫ثٍ ثبيٍ اٍيدبځَایبن،اٍيدب ایي ثب ٍيٕیٍ ياٍى یټ اسلبى إشَاسیْیټ ځَىى . ٍيٕیٍ ثوٚی اُ اٍيدب إز ي ؿًن اٍيدب‬ ‫ة‬ ‫ىٍ آیىيٌ اُ وڂبٌ اوَّی ياثٖشٍ ثٍ ٍيٕیٍ ډی ځَىى، ثبیي اُ َمیه اٽىًن ثب آن ٽًٍٚ یټ اسلبىیٍ ثٍِٿ اٍيدبیی ثٍ‬ ‫و٪بډی ي ٓیبٕی ثیبٍایي . ََځبٌ َٕډبیٍ ي‬ ‫يػًى ثیبيٍى ي ىٍ ثَاثَ اډَیپب ي ؿیه یټ ځٖشٌَ ویَيډىي اٹشٞبىی-‬ ‫سپىًڅًّی اٍيدب ثب ډىبث٬ اوَّی ي سًان و٪بډی ٍيٕیٍ ثٍ َڈ ثذیًويوي، ىیڂَ اډَیپب ي ؿیه كَٵی ثَای ُىن ىٍ ثَاثَ‬ ‫َمـًن یټ اٍيدبیی ووًاَىي ىاٙز.‬ ‫7202 ٍيٕیٍ اُ وڂبٌ اٹشٞبىی دیٚشبُسَیه ٽًٍٚ اٍيدب هًاَي‬ ‫ثَ دبیٍ دی٘ ثیىی َبی ٽبٍٙىبٕبن ٱَثی، سب ٕبڃ‬ ‫ځَىیي. آن ځبٌ، وٺ٘ ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان څیيٍ اٍيدب ىٍ «ایبالر ډشليٌ اٍيدبیی» آیىيٌ ثَػٖشٍ هًاَي ثًى . ؿًن ډٖبیڄ‬ ‫اوَّیشیټ ثب ډٖبیڄ إشَاسیْیټ ځٌَ هًٍىٌ إز، إشيالڃ ایه ځَيٌ ایه إز ٽٍ ثٍ ًٕى اٍيدب هًاَي ثًى سب اُ‬ ‫َمیه اٽىًن ٕمشڂیَی ٕیبٕی هًى ٍا ثب یٍ َمبَىڀ ٕبُى.‬ ‫ٍيٓ‬ ‫ىٍ ایه ډیبن، ٙمبٍی اُ ٕیبٕشمياٍان اٍيدبیی ثَ آن اوي ٽٍ اٍيدب ثبیي ثب دیٚڂیَی یټ ٕیبٕز آځبَبوٍ ي اوؼبڇ‬ ‫ډبوًٍَبی ُیَٽبوٍ، َڈ اُ اډَیپب ي َڈ اُ ٍيٕیٍ «ىيیيوز» ثڂیَى. ایه ځًوٍ، اٍيدب ثَ َٕ ىي ٍاَی كٶ٨ اسلبى دبن‬ ‫اسالوشیٖڈ یب آٍای٘ اٍىيځبٌ ایی ٹَاٍ ځَٵشٍ إز .‬ ‫اٍيح‬ ‫... ثب اډَیپب‬ ‫ىٍ اډَیپب، ځَيَی اُ ٕیبٕشمياٍان ثَ ایه اوي ٽٍ اسلبى ثَهی اُ ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ؿًن اوڂچیٔ ي‬ ‫ثٖىيٌ إز ي ویبُی ویٖز اډَیپب ىٕشبيٍىَبی ػُبوی هًى ٍا ثب ٽٖی سٺٖیڈ ٽىي. ډڂَ ثَهی ٕیبٕشمياٍان ٽبٍٽٚشٍ‬ ‫ي ٽُىٍ ٽبٍ ډبوىي َىَی ٽیٖىؼَ ة آن اوي سب اډَیپب ثَ ََ ثُبیی ٽٍ ٙيٌ إز َمذیمبوبن ٕىشی هًى ٍا وڂُياٍى . ىٍ‬ ‫ٍ‬ ‫ٱیَ آن وبسً اُ َڈ هًاَي ځٖیوز ي اډَیپب ثٍ یټ ٽًٍٚ ىٍػٍ ىيڇ ډجيڃ هًاَي ځَىیي.‬ ‫ثٍ ََ ٍي، آیىيٌ وٚبن هًاَي ىاى ٽٍ اٍيدب اسلبى سَاؤ اسالوشیٖڈ ٍا كٶ٨ هًاَي ٽَى یب ایه ٽٍ ثب ٍيٕیٍ- ٽٍ هًى‬ ‫ػِیی اُ اٍيدب إز- ًٕدَ ډڂبدبيٍ اٍيدبیی ٍا ىٍ ثَاثَ اډَیپب سٚپیڄ هًاَي ىاى.‬ ‫. اڅجشٍ ىٍ ایه‬ ‫ٍيٙه إز، ٍيٕیٍ ثیٚشَ ډشمبیڄ ثٍ دی ٍیِی یټ ٕبهشبٍ ٵَاځیَ اٍيإٓیبیی ثب اٍيدب ي إٓیب إز‬ ‫ی ي اٍيدبی َٙٷ ي ویِ‬ ‫ٕبهشبٍ، ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ ي ٽًٍَٚبی ىیڂَی ؿًن ٽًٍَٚبی إپىيیىبي‬ ‫ايٽَاییه، ثالٍيٓ ي ډچيايیب ي َمـىبن سَٽیٍ ي ایَان ي َىي ویِ َٙٽز هًاَىي ىاٙز . ََځبٌ، اٍيدب ٽمبٽبن اسلبى‬ ‫ٕىشی دبن اسالوشیٖڈ ٍا ىٍ ٕیمبی یټ ًٕدَډڂبدبيٍ (ٵَا اثَٹيٍر) وً ثَځِیىي ي یب ثٍ یټ ډڂبدبيٍ اٍيدبیی (ډىُبی‬ ‫ٍيٕیٍ) ثٖىيٌ ٽىي، ىٍ آن ًٝ ٍر، ثَای ٍيٕیٍ ٍاَی ومی ډبوي ػِ ایه ٽٍ ثب ؿیه ي ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ‬ ‫ي ایَان ي كشب َىي ي دبٽٖشبن- ًٕدَډڂب دبيٍ سبٌُ إٓیبیی ٍا سٚپیڄ ىَي . ََ ؿىي، ثب سًػٍ ثٍ اهشالٵبر ٵََىڂی ي‬ ‫ویِ ډىبٵ٬ ډشٶبير، َٖشٍ ٍیِی ؿىیه اٍىيځبَی ثٖیبٍ ىًٙاٍ إز . ثٍ ََ ٍي، ٍيٕیٍ ډير َب ډیبن اٍيدب ي إٓیب ډبوًٍ‬ ‫04‬
  • 41.
    ‫. َمبن ځًوٍٽٍ‬ ‫هًاَي ٽَى ي ډىش٪َ هًاَي ډبوي سب اٍيدب ثٍ ؿٍ ٍاَی هًاَي ٍٵز سب سٞمیڈ وُبیی ٍا اسوبً ومبیي‬ ‫اٍيدب ویِ ډير َب ډیبن اډَیپب ي ٍيٕیٍ ډبوًٍ هًاَي ومًى.‬ ‫وبث٬ اوَّی ىٍ ىٕز ىاٍى . ىٍ آیىيٌ‬ ‫َمـىبن ثبیٖشٍ إز یبىآيٍ ځَىیي ٽٍ ٍيٕیٍ اََڇ ثٔ ویَيډىيی ٍا ؿًن ڇ‬ ‫اٍيدب ىٕشىڂَ اوَّی ٍيٕیٍ هًاَي ثًى ي ثٍ َمیه ىڅیڄ، ٍيٕیٍ ډی سًاوي دیًٕشٍ اٍيدب ٍا ُیَ ٵٚبٍ ثڂیَى . ثب ځٌٙز‬ ‫ُډبن، ياثٖشڂی اوَّیشیټ اٍيدب ثٍ ٍيٕیٍ ثیٚشَ هًاَي ځَىیي ي اٍيدب ٍا وبځِیَ هًاَي ځَىاویي ىٍ دُىٍ َبی ٕیبٕی‬ ‫ُیَ ٕبیٍ ىاٍثٖز إشَاسیْی َبی ٍيٕیٍ ثَيى. ایه ي١ٮیز، ٍيٙه إز ٽٍ ىٍ ٕیبٕز َبی ػُبوی سبطیَار هًىٗ‬ ‫ٍا هًاَي ىاٙز ي ًَیيإز ٽٍ ثَ اٵٲبوٖشبن ویِ سبطیَ هًاَي ومًى.‬ ‫ىٍ ایه اياهَ، آڅمبن ٹَاٍىاى ثٍِځی ٍا ثٍ اٍُٗ 5 ډیچیبٍى ىاڅَ ثب ٍيٕیٍ ثَای ٽٚیين څًڅٍ َبی ٍٕبوبیی ځبُ ثٖشٍ‬ ‫إز.‬ ‫ىٍ ََ ًٍٝر، ػُبن آیىيٌ ؿىي ٹ٦جی هًاَي ثًى . اڅجشٍ، ډی سًان یټ ػُبن ىي ٹ٦جی ٍا ویِ سًٍٞ ٽَى ٽٍ ىٍ آن‬ ‫َٕإَ ٹبٌٍ اٍيإٓیب ىٍ یټ ًٕدَډڂب دبيٍ ىٍ ثَاثَ دبن اډَیټ ا آٍای٘ یبثي . ىٍ ایه ًٍٝر، ډلًٍ اٵٺی دبٍیٔ-‬ ‫ډٖپً – سًٽیً ي ډلًٍ ٭مًىی ډٖپً- دیپىڀ اُ یټ ًٕ ي ٽً- سَُان- ىَچی اُ ًٕی ىیڂَ سٚپڄ هًاَي‬ ‫ډٔ‬ ‫یبٵز.‬ ‫. اسلبى سَاؤ اسالوشیټ ىٍ إٓشبوٍ‬ ‫ىٍ دی ػىڀ ٭َاٷ، ډیبن ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ٭٢ً وبسً ي اډَیپب ٙپبٳ اٵشبى‬ ‫ځٖیوشڂی ٹَاٍ ځَٵز ي اهشالٳ و٪َ ډیبن اډَیپب ي اسلبىیٍ اٍيدبیی ٙيیي ځَىیي.‬ ‫سبُځی َب، اډَیپبیی َب ډشًػٍ څٲِٗ ٌ ای هًى ىٍ دُىٍ ٕیبٕز ػُبوی ٙيٌ ي ىيثبٌٍ ىٍ دی َمڂَایی ثب اٍيدب ثَآډيٌ‬ ‫اوي. اډَیپب كب١َ إز، «ٱىبیڈ» ثٍ ىٕز آيٍىٌ ىٍ ٭َاٷ ٍا ثب اٍيدب سٺٖیڈ ومبیي ي ىٍ ىیڂَ ػبَب َڈ ثَای اٍيدب ثٍ‬ ‫اٝ٦الف ياؤ ىَي . اډ٢بی ٹَاٍ ىاى ٍٕ ډیچیبٍى ىاڅَی ثٖیبٍ ًٕىډىي ٵَاوٍٖ ي ٭َثٖشبن ٕٮًىی یپی اُ ایه ځًوٍ‬ ‫ياؤ َب إز.‬ ‫اډَیپب،ٽىٶَاؤ څىين ٍا آٱبُی ډی ىاوي ثَای ؿىیه َمڂَایی یی . ىٍ ایه ٽىٶَاؤ، اډَیپبیی َب ثَای اٍيدبیی َب‬ ‫ىٍ اٵٲبوٖشبن وٺ٘ ثَاثَی ٹبیڄ ٙيوي ي ایه ٽىٶَاؤ ٍا اڅڂًیی ډی ىاوىي ثَای َمپبٍی َبی َمبوىيی ىٍ ٭َاٷ ي‬ ‫اكشمبال ىٍ آیىيٌ ىٍ ایَان.‬ ‫ثب سًػٍ ثٍ َمیه ډٖبڅٍ، وٖٚز يیبوب (ځٶشڂًَبی اٍيدب ي اډَیپب ) اُ اَمیز ثٖیبٍ ثبالیی ثَهًٍىاٍ إز . ىٍ ياٹ٬،‬ ‫ٕیبٕز َبی اهیَ ايثًډب ځًاٌ ثَ ایه إز ٽٍ ایبالر ډشليٌ اډَیپب َٕ اوؼبڇ ىٍٻ ٽَىٌ إز ٽٍ ثٍ سىُبیی ومی‬ ‫سًاوي ىٍ ُٕذَ ٕیبٕی ػُبن ثَآډي ومبیي ي ثٍ ډشليان اٍيدبیی ٕوز ویبُ ىاٍى ي ىٍ ياٹ٬، ایه وٖٚز ىٍ ٍإشبی دَ‬ ‫ٽَىن ىٍَُبیی إز ٽٍ ىٍ ىي ًٕی اٍىيځبٌ سَاؤ اسالوشیټ ديیي آډيٌ ثًى . ََ ځبٌ، ياٹٮب، اډَیپب ي اٍيدب ثشًاوىي‬ ‫14‬
  • 42.
    ‫ٝلىٍ ٕیبٕی ػُبن‬ ‫ثب َڈ ُثبن ډٚشَٻ ثیبثىي، ډی سًان ٙبَي ثَهی اُ سلًالر سبٌُ ىٍاډبسیټ ي ٱیَ ډىش٪ٌَ ىٍ‬ ‫ثًى.‬ ‫ثٍ ٍََي، اٵٲبوٖشبن ثٍ ٍياث٤ هًى ثب اٍيدب ثُبی ثٖیبٍی ډی ىَي . ػبډٮٍ اٍيدبیی ویِ ىٍ ٍيوي ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن وٺ٘‬ ‫اٍُويٌ یی ىاٍى ي ٍياث٤ ډیبن اٵٲبوٖشبن ي ٽًٍَٚبی ػبډٮٍ اٍيدبیی ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى . ثبیٖشٍ إز یبىآيٍ ځَىیڈ‬ ‫ٽٍ اٵٲبوٖشبن هًاَبن َمپبٍی ىٍاُډير إشَاسیْیټ ثب ٽًٍَٚبی ٭٢ً دیمبن وبسً ثَای سبډیه اډىیز ي طجبر ىٍ‬ ‫ٽًٍٚ إز.‬ ‫3- اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن:‬ ‫ٍياث٤ اٵٲبوٖشبن ثب دبٽٖشبن، اُ َمبن آيان ایؼبى ایه ٽًٍٚ، ثَ َٕ َُٕډیه َبی دٚشًن وٚیه ي ثچًؽ وٚیه آن ًٕی‬ ‫ه٤ ىیًٍوي، وبَمًاٍ ثًىٌ إز.‬ ‫ٽًٍَٚبیی ثًىوي ٽٍ ىٍ دبٽٖشبن وٶًً‬ ‫دی٘ اُ ٕبڃ َبی ػُبى، ایَان، اډَیپب ي اوڂچیٔ ي سب ػبیی َڈ إَاییڄ-‬ ‫ثٖیبٍ ىاٙشىي . ډڂَ ىٍ ىيٍان ػُبى، وٶًً ؿیه، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي كشب ٍيٕیٍ ىٍ ایه ٽًٍٚ اٵِای٘ یبٵز . ثٍ ځًوٍ‬ ‫ي ٝىبی٬ ىٵب٭ی دبٽٖشبن ډبوىي ٝىبی٬ اسمی،‬ ‫یی ٽٍ اكِاة ثىیبىځَای دبٽٖشبن ىٍ ٽڄ ُیَ سبطیَ ا٭َاة ٍٵشىي‬ ‫ډًٙپٖبُی، ًَادیمبٕبُی ي ډبوىي آن یپٌَٖ ثٍ ؿیه سٮچٸ ځَٵز . اُ ایه ٍي، ٽىًن دبٽٖشبن ىٍ ډیبن اډَیپب، ؿیه،‬ ‫ا٭َاة، ایَان ي ٍيٕیٍ ىٍ ډبوًٍ إز.‬ ‫اډَیپب ثىب ثٍ ىالیڄ ثٖیبٍی،ځَيځبن ٕیبٕز َبی دبٽٖشبن ىٍ ډى٦ٺٍ ي ثٍ يیٌْ ىٍ ا ٵٲبوٖشبن إز . ىٍ ُیَ، ثَهی اُ‬ ‫ایه ىالیڄ ٍا ثَ ډی ٙمبٍیڈ:‬ ‫1 -ىاٙشه ٽىشَڃ ثَ ػىڀ اٵِاٍَبی َٖشٍ یی دبٽٖشبن ٽٍ ثیٚشَ ثٍ یبٍی ؿیه ٕبهشٍ ٙيٌ إز.‬ ‫2 -ػچًځیَی اُ ثَهًٍى َٖشٍ ډیبن َىي ي دبٽٖشبن‬ ‫3 -ػچًځیَی اُ ځٖشَٗ سپىًڅًّی سًڅیي ٕالف َبی َٖشٍ یی اُ ًٕی دبٽٖشبن‬ ‫4 -ٽىشَڃ سىيٍيان إالډی ىٍ دبٽٖشبن ي ػچًځیَی اُ ثٍ ٹيٍر ٍٕیين آن َب‬ ‫5 -دٚشیجبوی اُ ك٢ًٍ ویَيَبی ائشالٳ ىٍ اٵٲبوٖشبن ٽٍ ثيين َمپبٍی دبٽٖشبن وبډمپه إز.‬ ‫6 - ٽىشَڃ ثَ دًیبیی َبی سىيٍيان إالډی اٵٲبوٖشبن ي ٍَجَان ثچىيدبیٍ ٥بڅجبن : ډال ٭جیياهلل، ډال ىاى اهلل ي ډال‬ ‫٭مَ ىٍ دبٽٖشبن ي ویِ ىٍ ډىب٥ٸ ډَُی اٵٲبوٖشبن‬ ‫7 -ك٢ًٍ ىٍ یټ ډى٦ٺٍ كٖبٓ إشَاسیْیټ ىٍ وِىیپی ډََُبی ؿیه، َىي، اٵٲبوٖشبن ي ایَان‬ ‫اُ ایه ٍي، اډَیپب ومی سًاوي ثَ دبٽٖشبن ٵٚبٍ ثبیٖشٍ ثیبيٍى. ثَ دبیٍ ثَهی اُ ځِاٍٗ َب، اډَیپبیی َب ىٍ َمبن ٕبڃ‬ ‫َبی ووٖز يٍيى ثٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ ایه وشیؼٍ ٍٕیيوي ٽٍ سىُب َىڂبډی ډی سًاوىي ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ دیَيُی ىٕز یبثىي ٽٍ‬ ‫24‬
  • 43.
    ‫ىٍ ٍَجَی دبٽٖشبن( َڈ و٪بډی ي َڈ ٕیبٕی) ي ثيوٍ ىيڅز ىٍ اٵٲبوٖشبن سٲییَ ياٍى ثیبيٍوي. اُ ایه ٍي، ٕیبٕز اډَیپب‬ ‫ىٍ ؿىي ٕبڃ اهیَ، ىٍ دبٽٖشبن- سٲییَ ٍَجَی ي ىٍ اٵٲبوٖشبن- سٲییَ ثيوٍ ٹيٍر ثًى ٌ إز ٽٍ ََ ىي ىٍ ٩بََ ثٍ‬ ‫اډیبثی ٍٕیيٌ إز . اډب ایه دیَيُی ډًٹز ثًىٌ ي يډی ًٙى ځٶز ىٍ ياٹ٬ ثٍ وبٽبډی اوؼبډیيٌ إز. ٍيٙه إز، ثٍ‬ ‫ٻ‬ ‫ډًٹٴ‬ ‫ََ دیمبوٍ ٽٍ وٺ٘ و٪بډیبن ىٍ دبٽٖشبن ٽمَوڀ سَ ځَىى، ډًا١٬ ىډپَإی سلپیڈ ویبٵشٍ ثڄ ثَ ٭پٔ‬ ‫ثىیبىځَایبن ي سىي ٍيان سٺًیز ثیٚشَ ډی ځَىى ي ایه هًى ثٍِځشَیه دبٍىاٽٔ ٹيٍر ىٍ دبٽٖشبن إز.‬ ‫ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، دبٽٖشبن، اُ یټ ًٕ، اُ اډَیپب ىٍ اُای دٚشیجبوی اُ آن ٽًٍٚ ىٍ ٹجبڃ ډجبٌٍُ ثب‬ ‫يٍَبی ىیڂَ‬ ‫سَيٍیِڇ ي ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن ډِى ډی ځیَى ي اُ ًٕی ىیڂَ، ثَای ثیَين ٍاوين اډَیپبییبن اُ َمٍ ٽ٘‬ ‫ډوبڅٴ ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ثبع . دبٽٖشبن َمـىبن، ثَای ثٍ ىٕز آيٍىن اولٞبٍ ثَ ثبٍُځبوی َیَيییه‬ ‫اٵٲبوٖشبن ي دیيا ومًىن ٭مٸ إشَاسیْیټ ىٍ ثَاثَ َىي، ویبُ ثٍ اٙٲبڃ كي اٹڄ ویمی اُ اٵٲبوٖشبن ىاٍى ي ایه إشَاسیْی‬ ‫ایه ٽًٍٚ إز ٽٍ ثٍ َیؾ ٍي اُ آن، ٍيځَىان ووًاَي ځَىیي.‬ ‫دبٽٖشبن، ىٍ آیىيٌ، ٍيٙه إز ومی سًاوي ثب سًػٍ ثٍ ٍٙي ؿٚمڂیَی ٽٍ َىي ىاٍى، ىٍ ىٍاُ ډير ثب آن ٽًٍٚ‬ ‫ٍٹبثز ومبیي. اُ ایه ٍي، ډی ٽًٙي ثب ځٖشَٗ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ثب ؿیه ي ایَان ي دىُبوی ثب ٍيٕیٍ ي ػُبن‬ ‫٭َة، ١ٮٴ إشَاسیْیټ هًى ٍا ػجَان نډبیي . َمیه اٽىًن، دبٽٖشبن ثىيٍ ځًاىٍ ٍا ثٍ ٽمټ ؿیه ا٭مبٍ ومًىٌ‬ ‫إز. ځٶشٍ ډی ًٙى ٽٍ َِیىٍ ٕبهشه ایه ثىيٍ ثٍ 4-6 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ٍٕي ٽٍ اُ ياڇ ؿیه سمًیڄ ځَىیيٌ إز .‬ ‫ثَ إبٓ ٹَاٍ ىاى، ٹَاٍ إز ؿیه اىاٌٍ ثىيٍ ٍا ىٍ ىٕز ىاٙشٍ ثبٙي . َمـىبن ثىب ثٍ ځِاٍٗ ثَهی ا ُ ډىبث٬، ؿیه ىٍ‬ ‫و٪َ ىاٍى دبیڂبَی ثَای ُیَ ىٍیبیی َبی اسمی هًى ثَای ٽىشَڃ هچیغ ٵبٍٓ ىٍ ځًاىٍ ثٖبُى . ٹَاٍ ثًى ایه ثىيٍ ىٍ‬ ‫ٕبڃ 5002 ٍاٌ اوياُی ځَىى. ٕذٔ ٹَاٍ ٙي ىٍ ډبٌ ػًالی 6002 ځٚبی٘ یبثي. ډڂَ ثبُ َڈ ثىب ثٍ ىالیڄ وبډٮچًډی‬ ‫ثٍ سٮًیٸ اٵشبى.‬ ‫ؿیه ثَ إبٓ ٍاٍ ىاىَبی ؿىي ډیچیبٍى ىاڅَیی ٽٍ ثب دبٽٖشبن ثٖشٍ إز، ٕبهز ي ٕبُ سبٕیٖبر اسمی، ٽبٍهبوٍ َبی‬ ‫ٷ‬ ‫ډًٙټ ٕبُی (ډًٙټ َبی ٙبَیه ي ٱًٍی )، ًَادیمبٕبُی ي ىیڂَ سبٕیٖبر ډُڈ دبٽٖشبن ٍا ىٍ ىٕز ىاٍى ي‬ ‫ثو٘ ثٍِٿ ياڇ َبی 03- 06 ډیچیبٍى ىاڅَی دبٽٖشبن (اُ ػمچٍ ياڇ یټ ډیچیبٍى ىاڅَ یی ٽٍ ثٍ ٕپشًٍ هًٞٝی‬ ‫ایه ياځِاٍ ځَىیيٌ إز )، ٍا ىاىٌ إز . ایه ځًوٍ، ډی هًاَي اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن ثٍ هچیغ ٵبٍٓ ٍاٌ دیيا ومبیي .‬ ‫ډڂَ ىٍ ایه اياهَ، وٚبوٍ َبیی اُ ٽمَوڀ ٙين ٍياث٤ ىي ٽًٍٚ ثٍ ؿٚڈ ډی هًٍى ي ؿىي دَيٌّ ؿیىی ثٍ ډیِان 6.1‬ ‫ډیچیبٍى ىاڅَ ثىب ثٍ ىالیچی ىٍ كبڃ سٮچیٸ ٹَاٍ ځَٵشٍ إز . آځبَبن ىڅیڄ ایه اډَ ٍا ٵٚبٍَبی اډَیپب ي ویِ ََآ‬ ‫٭َثٖشبن ٕٮًىی ي اډبٍار ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی هچیغ اُ ٍاَیبثی ؿیه ثٍ هچیغ ٵبٍٓ ډی ىاوىي.‬ ‫. اُ َمیه ٍي، ثَهی اُ ډلبٵڄ‬ ‫ٍيٙه إز، ٕیبٕز َبی ؿیه ىٍ ٹجبڃ دبٽٖشبن ثَای اډَیپب هًٙبیىي ویٖز‬ ‫ٕشبوی، اډَیپب ٍا ډشُڈ ډی ومبیىي ٽٍ ثٍ ٽمټ َىي ي ثَهی اُ ډلبٵڄ اٵٲبوی ىٍ دی دَسى٘ ٕبهشه اي١ب٫ ىٍ‬ ‫دبٻ‬ ‫34‬
  • 44.
    ‫ثچًؿٖشبن دبٽٖشبن إز.ٽبٍ كشب ثٍ ػبیی ٽٚیيٌ ٙيٌ إز ٽٍ دبٽٖشبن ، اٵٲبوٖشبن ٍا ډشُڈ ثٍ هَاثپبٍی ىٍ ایبڅز‬ ‫ثچًؿٖشبن ومًىٌ إز. َمـىبن ثَهی اُ ډلبٵڄ ثَ آن اوي ٽٍ ٽب ىٍ ٝيى سلز ٵٚبٍ آيٍىن دبٽٖشبن إز سب ىٍ‬ ‫اډَی‬ ‫ٕیبٕز َبی هًى ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ي ؿیه ثبُوڂَی ومبیي . اُ ًٕی ىیڂَ، دبٽٖشبن ثب سپیٍ ثَ یبٍی َبی ثی ىٍیٰ‬ ‫ؿیه، ٍيٕیٍ، ایَان ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ډوًٞٝب ډلبٵڄ ډٮیىی اُ ٭َثٖشبن ٕٮًىی ىٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ثَاثَ اډَیپب ٭مڄ‬ ‫ډی ومبیي . ډٺبډبر اٵٲبوی اُ َمبن آٱبُ، هًإشبٍ اٵِای٘ ٵٚبٍ اډَیپب ثَ دبٽٖشبن اوي ي ٵٚبٍَبی ٽىًوی اډَیپب ٍا‬ ‫ثٖىيٌ ومی دىياٍوي.‬ ‫ډلبٵڄ ډٮیىی ىٍ دبٽٖشبن ډی هًاَىي سب اډَیپب اُ اٵٲبوٖشبن ثیَين ٍيى سب سؼبٍر ػُبوی َیَيییه ٍا ثٍ ىٕز ځیَوي .‬ ‫ثٍ دىياٍ آوبن، دبٽٖشبن سىُب ىٍ ایه ًٍٝر ډی سًاوي ډٖبثٺٍ سٖچیلبسی ىٍ ثَاثَ َىي ٍا دی٘ ثجَى . َمـىبن كچٺبر‬ ‫. دبٽٖشبن‬ ‫ډٮیىی ىٍ دبٽٖشبن ډی هًاَىي سب ٽچیي ٕیبٕز َبی اډَیپب ٍا ىٍ ډى٦ٺٍ ػىًة إٓیب ٍا ىٍ ىٕز ځیَوي‬ ‫ٽىًن ثب سًػٍ ثٍ ویَيډىي ٙين ٍيٕیٍ ي ؿیه ي ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ایَان، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي ؽ یه ډی سًاوىي ویبَُبی‬ ‫05- 09 ىٕشىڂَ ي ډلشبع‬ ‫اٹشٞبىی ي ویِ سٖچیلبسی آن ٽًٍٚ ٍا ثَآيٍىٌ ٕبُوي، ىیڂَ ډبوىي ٕبڃ َبی ىٍَ َبی‬ ‫اډَیپب ویٖز ي ویبُ ؿىياوی ثٍ آن ٽًٍٚ اكٖبٓ ومی ومبیي . اُ ایه ٍي، ثب ىٍٻ ډًٹٮیز هًی٘ ثَ اډَیپب ٵٚبٍ ډی‬ ‫آيٍى سب اُ اٵٲبوٖشبن ثیَين ٙيٌ ي ا ډًٍ ایه ٽًٍٚ ٍا ثٍ دبٽٖشبن ثٖذبٍى . ایه كچٺبر دبٽٖشبوی إشيالڃ ډی ومبیىي ٽٍ‬ ‫دبٽٖشبن سىُب ٽًٍٚی إز ٽٍ ډی سًاوي اٵٲبوٖشبن ٍا سلز ٽىشَڃ ىٍآيٍى ي اډىیز ٍا ىٍ آن سبډیه ومبیي. آن َب ىيٌٍ‬ ‫٥بڅجبن ٍا ډظبڃ ډی آيٍوي ٽٍ دبٽٖشبن سًاوٖشٍ ثًى سٺَیجب ثَ َٕسبَٕ اٵٲبوٖشبن وشَڃ ٹبیڈ ومبیي ي اډىیز ٍا سبډیه ومبیي .‬ ‫ٻ‬ ‫آن َب ثٍ اډَیپب اڅِاڇ ډی آيٍوي ٽٍ ىٕشبيٍى َمٍ ُكمبر ي سالٗ َب ي ػبوٶٚبوی َبی دبٽٖشبن ٍا یپٌَٖ ىٍ‬ ‫اٵٲبوٖشبن ثَثبى ىاىٌ ي ٽًٍٚی ٍا ٽٍ ٽبډال ٍاڇ ٕبهشٍ ي ىٍ آن و٪ڈ آَىیىی ٍا ثٍ يػًى آيٍىٌ ثًى ي ىٍ آن ثَٿ اُ‬ ‫ثَٿ سپبن وڈی هًٍى، ثب څٚپَٽٚی «ثی ډًٍى» هًى ىٍَڈ ي ثََڈ ٕبهشٍ إز.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، دبٽٖشبن ثٍ اډَیپب َٚياٍ ډی ىَي ٽٍ آن ٽًٍٚ سًاوبیی ٽىشَڃ اٵٲبوٖشبن ٍا وياٍى. ك٢ًٍ ىٍاُ ډير‬ ‫یه آن ٽًٍٚ‬ ‫اډَیپب ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن وبډمپه اٍُیبثی ومًىٌ ي اُ َِیىٍ ٕىڂیه ػىڀ، ثيوبڇ ٙين اډَیپب ي سچٶبر ٕىڀ‬ ‫یبىآيٍی ډی ومبیي . دبٽٖشبن َمـىبن ثٍ اډَیپب ٽٚیين ىیًاٍی اُ ٕیڈ هبٍىاٍ ٍا ىٍ اډشياى َٕإَ ډَُ ىي ٽًٍٚ‬ ‫دیٚىُبى ډی ومبیي ٽٍ ٍيٙه إز ثَای اډَیپب ٝيَب ډیچیًن ىاڅَ َِیىٍ ىٍ ثَ هًاَي ىاٙز ي ایه ځًوٍ «ىیًإٍبُی»‬ ‫ثٍ ٙير اُ ًٕی اٵٲبوٖشبن ٍى ځَىیيٌ إز . ٍهی اُ ډلبٵڄ اٵٲبوی ٕیبٕز ىیًإٍبُی ٍا سالٙی اُ ًٕی دبٽٖشبن‬ ‫ة‬ ‫ثَای ډَٚي٭یز ثوٚیين ثٍ ه٤ ىیًٍوي اٍُیبثی ډی ومبیىي.‬ ‫ځٌٙشٍ اُ ایه، دبٽٖشبن ٕبالوٍ ٝيَب ډیچیًن ىاڅَ اُ اډَیپب ثبثز دبٕجبوی اُ ډََُبی ډٚشَٻ دًڃ ډی ځیَى . دبٽٖشبن‬ ‫َڈ اٽىًن 00008 ویَي ىٍ ډََُبی اٵٲبنٕشبن ډٖشٺَ ٕبهشٍ إز ي ىٍ و٪َ ىاٍى 00002 وٶَ ىیڂَ ٍا ویِ ډٖشٺَ‬ ‫ٕبُى. ډٺبډبر دبٽٖشبن ډی ځًیىي ٽٍ ىٍ وجَىَب ډیبن ویَيَبی دبٽٖشبوی ي سىيٍيان ډٌَجی ىٍ وًاٍ ډَُی ثی٘ اُ‬ ‫ٝيَبسه اُ ٕذبَیبن ایه ٽًٍٚ ػبن ثبهشٍ اوي . ډڂَ ثَهی اُ آځبَبن، وجَى ویَيَبی دبٽٖشبوی ثب سىيٍي ان ډٌَجی ٍا‬ ‫44‬
  • 45.
    ‫ومبیٚی هًاويٌ يآن ٍا ؿًوبن «ػىڀ ٍُځَی» اٍُیبثی ډی ومبیىي. ثَهی اُ آځبَبن اٵٲبوی ثَ آن اوي ٽٍ دبٽٖشبن ىٍ‬ ‫اډَ ډجبٌٍُ ثب سَيٍیٖڈ ٝبىٷ ویٖز ي ٭مال ٽبٍ ٙبیبن سًػُی ثَای ىٍَڈ ٽًثیين دبیڂبٌ َب، دبڅیڂًن َبی آډًُٙی‬ ‫ي اٽمبالسی آن اوؼبڇ وياىٌ إز . ثَ٭پٔ، ثَهی اُ ډلبٵڄ ډٮیه ي ویَيَبی إشوجبٍاسی دبٽٖشبن ثٍ ځًوٍ دىُبوی ثب‬ ‫٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ ي ىیڂَ ویَيَبی سىيٍي ډٌَجی دبٽٖشبن اُ ػمچٍ ځَيَبی يَبثی َمپبٍی سىڂبسىڀ ىاٍوي . آځبَبن‬ ‫اٵٲبوی ثَ آن اوي ٽٍ ډبىاډی ٽٍ َٕؿٚمٍ َبی سَيٍیٖڈ ىٍ دبٽٖشبن هٚپبویيٌ وًٚى، ىًٙاٍ إز سًان ىٍ اٵٲبوٖشبن‬ ‫ة‬ ‫ثب آن ډجبٌٍُ ومًى. ثٍ دىياٍ آوبن، ثبیٖشٍ إز سب ثبويَبی ىَٚز اٵڂه ىٍ ىٍين هبٻ دبٽٖشبن ىٍ َڈ ٽًثیيٌ ًٙى.‬ ‫َمـىبن آياٌُ َبیی ثٍ ځًٗ ډی ٍٕيٽٍ ځًیب دبٽٖشبن ٕیبٕز َبی هًى ٍا ثب ایَان ىٍ ٹجبڃ ثیَين ٍاوين اډَیپبیی‬ ‫َب اُ اٵٲبوٖشبن، َمبَىڀ ٕبهزثبٙي . ځٶشٍ ډی ًٙى ٽٍ ىي ٽًٍٚ ثٍ سًاٵٺبر ا٭الڇ وبٙيٌ یی ىٍ ُډیىٍ َمًٖٕبُی‬ ‫ٌ‬ ‫ٕیبٕز َبی هًى ىٕز یبٵشٍ اوي . ؿىیه دىياٙشٍ ډی ًٙى ٽٍ َيٳ دبٽٖشبن، ثٍ ىٕز آيٍىن ځبُ اٍُان اُ ایَان ي‬ ‫دَىاهز َِیىٍ ٽٚیين ه٤ څًڅٍ ځبُ اُ ایَان ثٍ دبٽٖشبن اُ ًٕی آن ٽًٍٚ ىٍ اُای ٍاوين اڇ ٍیپبیی َب اُ اٵٲبوٖشبن‬ ‫ي ویِ ایه ٽٍ وٍ سىُب اُ ٍٕیين ځبُ ایَان ثٍ َىي، ثڄ َمـىبن اُ ٍٕیين ځبُ سَٽمىٖشبن ثٍ آن ٽًٍٚ ػچًځیَی ځَىى،‬ ‫ثبٙي.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ثب ٍٵشه ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی اُ اٵٲبوٖشبن، ٙبیي ىٕز ٽڈ ویمی اُ اٵٲبوٖشبن ي ٙبیي َڈ ٽبثڄ ثٍ‬ ‫ىٕز دبٽٖشب ن ثیٶشي ي ایه ٽًٍٚ ىٍ ثَاثَ َىي اُ ٭مٸ إشَاسیْیټ ثَهًٍىاٍ ځَىى . ایه ځًوٍ، ىیيٌ ډی ًٙى ٽٍ‬ ‫دبٽٖشبن ََځِ اُ ٕیبٕز َبی هٞمبوٍ هًی٘ ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن ىٕز ووًاَي ٽٚیي.‬ ‫اډَیپب، ډیيان ٵَاهی ثَای ډبوًٍ ىٍ ثَاثَ دبٽٖشبن وياٍى . ؿىیه دىياٙشٍ ډی ًٙى ٽٍ سمبډی سالٗ َب ی اډَیپبیی َب‬ ‫ثَای سٮًی٠ یب كي اٹڄ ُیَ ٵٚبٍ ځَٵشه دبٽٖشبن ثَای سٲییَ دبڅیٖی آن ٽًٍٚ ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن سب ٽىًن ثی وشیؼٍ‬ ‫ډبويٌ إز ي سًٍٞ ومی ٍيى، ثٍ ٽياڇ وشیؼٍ یی ثَٕي.‬ ‫ََ ؿىي، اډَیپبیی َب وًاُ َٙیٴ ٍا ٽٍ ىٍ ٭َثٖشبن ٕٮًىی ىٍ سجٮیي ثٍ َٕ ډی ثَى، اُ ٭َثٖشبن ثٍ څىين ي اُ آن ػب‬ ‫ثٍ اډَیپب ثَىوي ي ٕذٔ ُډیىٍ ٍا ثَای اسلبى يی ثب هبوڈ ثیى٪یَ ثًسً ٵَاَڈ آيٍىوي . َيٳ اٝچی اډَیپب ایه ثًى ٽٍ‬ ‫ثبوً ثًسً ٍا ثٍ ٹيٍر ثَٕبوىي . ډڂَ ایه ٽبٍ ٍاَی ثٍ ىَی وجَى ي ثٍ ٽٚشٍ ٙين ثبوً ثًسً ثٍ ىٕز ىَٚز اٵڂىبن‬ ‫اوؼبډیي ٽٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ډَٿ ثًسً ٍا ؿًوبن ډَٿ إشَاسیْی اډَیپب ىٍ ډى٦ٺٍ هًاويوي . دٔ اُ ٽٚشٍ‬ ‫ٙين ثًسً، ًََٙ يی ٍُىاٍی ثٍ ٹيٍر ٍٕیي . ډڂَ، ایه سىُب یټ ومبی٘ إز ؿًن اي اُ ٹيٍر ياٹٮی ثَهًٍىاٍ‬ ‫ویٖز. ٹيٍر اٝچی ىٍ ىٕز و٪بډیبن ثٍ ٍَجَی ٽیبوی ي إالډڂَایبن ثٍ ٍَجَی وًاُ َٙیٴ إز . اډَیټثٍ ىٍٕشی‬ ‫ا‬ ‫ډی ىاوي ٽٍ ثٍ ََ دیمبوٍ ٽٍ ثَ و٪بډیبن ثٍ يیٌْ ثَ ٕبُډبن آی . آ. آی. ٵٚبٍ ثیبيٍى، اډپبن ویَيځَٵشه ثىیبىځَایبن‬ ‫سىيٍي إالډی ثیٚشَ ډی ًٙى.‬ ‫54‬
  • 46.
    ‫ؿىي ٕبڃ دی٘،آياٌُ َبیی ىٍ دبٽٖشبن ٙىیيٌ ډی ٙي ٽٍ ځًیب اډَیپب ىٍ و٪َ ىاٍى ثٍ ٽمټ َىي ثٍ دبٽٖشبن كمچٍ‬ ‫. وبيځبن ىٍیبیی اډَیپب ىٍ و٪َ ىاٍى ثٍ ٽمټ‬ ‫ومًىٌ، ایبالر ثچًؿٖشبن ي ٕىي ٍا اُ دیپَ آن ٽًٍٚ ػيا ومبیي‬ ‫ویَيَبی ىٍیبیی َىي ایه ٽبٍ ٍا اوؼبڇ ىَي . َمـىبن ٽمبوييَبی اډَیپبیی ثٍ ٽمټ ٽمبوييَبی َىيی ثبیي ىٍ یټ‬ ‫كمچٍ ثَٷ إٓب ٽىشَڃ ویَيَبی اسمی دبٽٖشبن ٍا ىٍ ىٕز ځَٵشٍ ي آن ٍ ا هىظی ومبیىي. َمـىبن آياٌُ َبیی ٙىیيٌ ډی‬ ‫ٙي ډجىی ثَ ایه ٽٍ ځًیب ثَای اوؼبڇ ایه كمالر، ٹَاٍ إز ٙمبٍی اُ ویَيَبی َىيی ثٍ ډىب٥ٸ ډَُی اٵٲبوٖشبن ي‬ ‫دبٽٖشبن ډٖشٺَ ځَىوي . ىٍ دی ایه آياٌُ َب، ىي سه اُ سىيٍيان ډٌَجی دبٽٖشبن : ٹب١ی كٖیه اكمي – ٍَجَ ػمب٭ز‬ ‫إالډی ي ډً څًی ٵ٢ڄ اڅَكمه- ٍَجَ ػمٮیز اڅٮچمبی إالډی دبٽٖشبن ا٭الډیٍ َبیی ٝبىٍ ومًىوي ٽٍ ؿیِی ډبوىي‬ ‫ا٭الڇ ػُبى ىٍ ثَاثَ اډَیپب ٍا سيا٭ی ډی ومًى . آوبن ثٍ دَيیِ ډَٚٳ َٚياٍ ىاىوي ٽٍ ثبیٖشٍ إز سب ثوٚی اُ‬ ‫ویَيَبی دياٵىي ًَایی دبٽٖشبن ٍا ىٍ ډََُبی اٵٲبوٖشبن ډٖشٺَ ٕبهشٍ ي ویِ ٵَاهًاوی ٍا دو٘ ومًىوي سب ډَىڇ ثَای‬ ‫ػُبى ثب ٽٶبٍ (َىييان ي یًُىان ي اډَیپبییبن) آډبىٌ ځَىوي.‬ ‫آوـٍ ىٍ ٍاث٦ٍ ثب دبٽٖشبن ډی سًان ځٶز، ایه إز ٽٍ وٶًً ٭َثٖشبن ٕٮًىی ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی هچیغ ٵبٍٓ ىٍ ایه‬ ‫ٽًٍٚ ثٔ ثٖیبٍ إز . ویَيَبی سىيٍي دبٽٖشبوی ډبوىي ڇ يالوب ٵ٢ڄ اڅَكمبن ُیَ وٶًً ډٮىًی ي ډبڅی ډلبٵڄ ډٮیه‬ ‫٭َة ٹَاٍ ىاٍوي. َمـىبن ىيڅز دبٽٖشبن ي ډوًٞٝب اٍس٘ آن ٽًٍٚ ثٍ ٙير ُیَ سبطیَ ي وٶًً ا٭َاة، ډوًٞٝب‬ ‫٭َثٖشبن ٕٮًىی إز . ٙمبٍی اُ آځبَبن ثَ آن اوي ٽٍ دبٽٖشبوی َب ؿىبوی ٽٍ سپىًڅًّی ي ىاو٘ َٖشٍ یی ٍا ثٍ‬ ‫ایَاوی ٌ ا ٵَيهشٍ اوي، ىٍ اُای دًڃ ځِاٵی ایه سپىًڅًّی ٍا ثٍ ٭َثٖشبن ویِ ٵَيهشٍ اوي.‬ ‫ایه ځًوٍ، ډی سًان ؿىیه ثَىاٙز ومًى ٽٍ دبٽٖشبن ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن یټ إشَاسیْی سييیه ٙيٌ ي ډى٪ڈ ىاٍى ي ثٍ‬ ‫َیؾ ٍي اُ آن ٍي ځَىان ویٖز ي آن ٭جبٍر إز اُ: سَٞٳ َٕإَ ٽًٍٚ ي ىٕز ٽڈ االر هبيٍی ي ػىًثی آن‬ ‫ای‬ ‫ي ٍيی ٽبٍ آيٍىن یټ ىيڅز سىيٍي ډٌَجی ىٕز وٚبويٌ ىٍ ٽبثڄ. ىٍ ایه ٍإشب، دبٽٖشبن ډی ٽًٙي سب :‬ ‫- ػىڀ ىٍ اٵٲبوٖشبن، ََځبٌ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ىٍ اٵٲبوٖشبن ډبويځبٍ ًٙوي، ثَای ایه ویَيَب ثٍ یټ ػىڀ‬ ‫ٵَٕبیٚی ي ٍياوی ىٍاُډير ډجيڃ ځَىى.‬ ‫- َِیىٍ ػىڀ ثَای ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثبال ثَيى.‬ ‫- سچٶبر ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ثبال ثَيى.‬ ‫- ثیًُىځی ػىڀ ىٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ آوبن طبثز ځَىى‬ ‫َيٳ إشَاسیْیټ دبٽٖشبن ىٍ وُبیز ایه إز ٽٍ ىٍ ىٍاُډير ثٍ ََ ځًوٍ یی ٽٍ ٙيٌ، ویَيَبی ثیه اڅمچچی ٍا‬ ‫ياىاٍ ثٍ سَٻ ا ٵٲبوٖشبن ومبیي ي هًى ثب اٙٲبڃ ایه ٽًٍٚ ثٍ ٭مٸ إشَاسیْیټ آٍډبوی ي ثبٍُځبوی ػُبوی ډًاى ډويٍ‬ ‫ىٕز ثیبثي.‬ ‫64‬
  • 47.
    ‫ډٚپڄ ٥بڅجبن يٍياث٤ اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن:‬ ‫«سىي ٍي » ي «ډیبوٍ ٍي » سٺٖیڈ ډی ومبیىي . ىٍ ډٺبڅٍ «وٺ٘‬ ‫ىٍ یټ ٍىٌ ثىيی ډشٮبٍٳ سَ، ٥بڅجبن ٍا ثٍ ىي ځَيٌ‬ ‫دبٽٖشبن ىٍ ٍٙي سَيٍیِڇ ي ىٕیٍٖ َبی دیيا ي دىُبن »، ثٍ ٹچڈ ٍاىډَى ىيٙی ؿی ىٍ ٕبیز اوشَوشی «اٝبڅز» ثٍ وَٚ‬ ‫ٍٕیيٌ إز، ىالیڄ ایه ځًوٍ ٍىٌ ثىيی . ایه ځٍ ؿَا ؿىیه ٍىٌ ثىيی یی ڇ٥َف ډی ځَىى، ثٍ ٍيٙىی سً١یق ىاىٌ‬ ‫ٙيٌ إز:‬ ‫«ٌ ډٍ ؿیِ ثٍ ایه ٕئًاڃ ثَ ډی ځَىى: ډىبٵ٬ دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبنٕشبن ؿڂًوٍ سأډیه هًاَي ٙي؟ ایه ٕئًاڅی ثًى ٽٍ ىٍ‬ ‫ثلجًكٍ ٍایِوی َبی اډَیپب ثَای كمچٍ ثٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٕبڃ ۰۸۳۱ اُ ًٕی ډلبٵڄ ٕیبٕی ي اډىیشی دبٽٖشبن ډ٦َف‬ ‫ٙي. ىٍ آن َىڂبڇ، اډَیپب ثٍ ٙير ثٍ كمبیز دبٽٖشبن ثَای َٕٽًة ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ ویبُ ىاٙز ي ثٍ ایه وپشٍ َڈ‬ ‫ٽبډالً ياٹٴ ثًى ٽٍ إالڇ آثبى ثَای ٙپڄ ىَی ٥بڅجبن َِیىٍ ُیبىی ډشلمڄ ٙيٌ إز ي اځَ ٹَاٍ ثبٙي دبٽٖشبن ىٍ‬ ‫َٕوڂًوی ٥بڅجبن ثب اډَیپب َمپبٍی ٽىي، ایه َمپبٍی ثبیي ډبثٍ اُایی ىاٙشٍ ثبٙي . اډَیپبیی َب ډی سًاوٖشىي ثٍ‬ ‫سٺب١بی إالڇ آثبى ثٍ ٍٕ ٙپڄ دبٕن ىَىي:‬ ‫1-« اډَیپب ٽمټ َبی ٕبالوٍ هًى ثٍ دبٽٖشبن ٍا اٵِای٘ ىَي ي ىٍ ٭یه كبڃ سٮياىی اُ سلَیڈ َبیی ٍا ٽٍ ثٍ ىڅیڄ‬ ‫آُډبی٘ َبی َٖشٍ یی دبٽٖشبن ٭چیٍ ایه ٽًٍٚ ي١٬ ٽَىٌ ثًى، څٲً ومبیي.‬ ‫2- ياٙىڂشه َیأر كبٽمٍ ػيیي اٵٲبوٖشبن ٍا ياىاٍ ٽىي سب ثب إالڇ آثبى ٍياث٤ كٖىٍ ىاٙشٍ ثبٙىي.‬ ‫3-ياٙىڀ‬ ‫سه ویَيَبی ٥َٵياٍ إالڇ آثبى ٍا ىٍ ثوٚی اُ ٕبهشبٍ ٹيٍر ُٕیڈ ٽىي.‬ ‫ځِیىٍ ووٖز اځَ ؿٍ ثَای دبٽٖشبن ًٕىډىي ثًى، اډب إالڇ آثبى ثیه ىي ډً١ً٫ سٶپیټ ٹبئڄ ٙيٌ ثًى . ايڃ ایه ٽٍ‬ ‫َمپبٍی ایه ٽًٍٚ ثب اډَیپب ٭چیٍ ٥بڅجبن ثوٚی اُ َمپبٍی اډىیشی ىي ٽًٍٚ ٹچمياى ډی ٙي ٽٍ ىٍ ََ ػبی ىیڂَی‬ ‫ي ىٍ ډًٍى ََ ځَيٌ ىیڂَی ویِ ډی سًاوٖز اسٶبٷ ثیٶشي . اُ ایه ٍي ياٙىڂشه ثبیٖشی ثٍ َٝٳ َمپبٍی دبٽٖشبن،‬ ‫ٽمټ َبیی ٍا ثٍ ایه ٽًٍٚ اٍائٍ ىَي. ىيڇ ایه ٽٍ دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن ډىبٵ٬ ډٖشٺیڈ ي كیبسی ىاٍى ي اځَ ٥بڅجبن اُ‬ ‫ثیه ثَيوي، َیؾ ویَيیی ٽٍ ىٍ ٕبهشبٍ ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن اُ ډىبٵ٬ دبٽٖشبن كمبیز ٽىي، يػًى ووًاَي ىاٙز . ثىب ثَ‬ ‫ایه، إالڇ آثبى ثٍ ٙير دبٵٚبٍی ىاٙز ٽٍ ثٍ ډب ثٍ اُای َمپبٍی ثب اډَیپب ىٍ ٹ٢یٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ىاهڄ اٵٲبوٖشبن‬ ‫دَىاهشٍ ًٙى.‬ ‫ځِیىٍ ىيڇ َڈ ثَای دبٽٖشبن ا٥میىبن ثو٘ وجًى. ُیَا ىٍ آن َىڂبڇ ىي ٍيٌ ٹيٍر ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ٹج٢ٍ ٽَىٌ ثًىوي‬ ‫ٿ‬ ‫ٽٍ اُ ٹ٢ب ََ ىي وٖجز ثٍ دبٽٖشبن ثيځمبن ثًىوي . ځَيٌ ووٖز ائشالٳ ٙمبڃ ثًى ٽٍ دبٽٖشبن ٍا كبډی ٥بڅجبن ي‬ ‫ىٙمه هًى ٹچمياى ډی ٽَىوي.ځَيٌ ىيڇ وبٕیًوبڅیٖز َب ثًىوي ٽٍ ىٍ ػَیبن ٍڇ ي اٵٲبن ډچز َب هًى ٍا ٕبُډبويَی‬ ‫ٽَىٌ ثًىوي ٽٍ ایه َب ویِ ثَ َٕ ه٤ «ىیًٍوي» اى٭بی اٍ١ی ي سبٍیوی ٭چیٍ دبٽٖشبن ىاٍوي . ایه ځًوٍ، َیؾ یټ اُ‬ ‫ایه ىي ویَي (ػبوٚیه ٥بڅجبن) ومی سًاوٖز كشب اځَ اډَیپب َڈ ىٍ دٚز ډبػَا ٹَاٍ ډی ځَٵز، ثَای دبٽٖشبن ا٥میىبن‬ ‫74‬
  • 48.
    ‫ثو٘ ثبٙي. سىُبځِیىٍ یی ٽٍ ډی ډبوي ځِیىٍ ًٕڇ ثًى : یٮىی ك٢ًٍ هٚی اُ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ىٍ ٕبهشبٍ‬ ‫ة‬ ‫. ډىشُی ٵٺ٤ آن ىٕشٍ اُ‬ ‫ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن . ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ٍا ثبیي ٭ميسبً ىٍ ډیبن ٥بڅجبن ػٖشؼً ٽَى‬ ‫٥بڅجبن ٽٍ ایيئًڅًّیټ َٖشىي ي وٍ ډچی ځَا.‬ ‫ډچی ځَاَب ثٍ ٙير هًاَبن ٙپڄ ځیَی دٚشًوٖشبن ثٍِٿ َٖشىي ٽٍ ثوٚی اُ ڇ وب٥ٸ َٕكيی ي ٹجبیچی دبٽٖشبن ٍا‬ ‫ٙبډڄ ډی ًٙى. ثَ٭پٔ، ډٌَجیًن یٮىی آن َبیی ٽٍ ایيئًڅًّیټ ډی اويیٚىي، َمٍ ػب ٍا َُٕډیه ثَاىٍان ډٖچمبن‬ ‫ډی هًاوىي ي څٌا اٝالً ٹبئڄ ثٍ يػًى ډَُ ډیبن ىي ٽًٍٚ إالډی دبٽٖشبن ي اٵٲبوٖشبن ویٖشىي.ایه َمبن ؿیِی إز ٽٍ‬ ‫آی. آ. آی، ٕبُډبن اډىیز ي ا٥ال٭بر اٍس٘ دبٽٖشبن، ٕٮی ٽَىٌ إز ث٦ًٍ ثٖیبٍ ٩َیٴ ٥َاكی ٽىي سب اُ یټ‬ ‫ًٕ اى٭بی سبٍیوی اٵٲبن َب ٍا ثٍ ٵَاډًٙی ٕذبٍى ي اُ ًٕی ىیڂَ ُډیىٍ َبی الُڇ ٍا ثَای ثٌَُ ځیَی اُ اٵٲبوٖشبن ثٍ‬ ‫٭ىًان ٭مٸ إشَاسْیټ دبٽٖشبن ىٍ ثَاثَ َىييٕشبن ٵَاَڈ ٽىي.‬ ‫آثبى ياٍى ډٮبډچٍ‬ ‫سً١یلبر ٕشبوی َب ثَای اډَیپبیی َب ٹبو٬ ٽىىيٌ ثًى ي څٌا ياٙىڂشه سٞمیڈ ځَٵز ثب إالڇ‬ ‫دبٻ‬ ‫ًٙى. ډٖأڅٍ ایه ځًوٍ ډ٦َف ٙي : اډَیپب ډی دٌیَى ٽٍ ثوٚی اُ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ياٍى ٕبهشبٍ ٕیبٕی‬ ‫اٵٲبوٖشبن ًٙوي. اډب ؿڂًوٍ ي ىٍ ډٺبثڄ ؿٍ ؿیِی؟ اُ ایه ػب ثًى ٽٍ كض «٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي» ډ٦َف ٙي. ىٍ ډًٍى ایه‬ ‫ة‬ ‫ٽٍ ؿڂًوٍ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ دبٽٖشبن ىٍ ٕبهشبٍ ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن ياٍى ًٙوي، سٞمیڈ ځَٵشٍ ٙي ایه ویَيَب ىٍ ٹبڅت‬ ‫٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ياٍى ٕبهشبٍ ٕیبٕی ًٙوي. ىٍ كٺیٺز دبٽٖشبوی َب ىي اثشپبٍ ډُڈ ٍا ًٍٝر ىاىوي.‬ ‫ايڃ ایه ٽٍ ډیبن اڅجبن سٶبير ٹبئڄ ٙيوي ي آن َب ٍا ثٍ ىي ىٕشٍ سىيٍي ي ډیبوٍ ٍي سٺٖیڈ ومًىوي.‬ ‫٣‬ ‫ىيڇ ایه ٽٍ ډیبن ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ سٶبير ٹبئڄ ٙيوي ي ثٍ اډَیپبیی َب ا٭الڇ ٽَىوي ٽٍ إالڇ آثبى ثب اڅٺب٭يٌ ډوبڅٴ‬ ‫إز. اډب اُ ٥بڅجبن ىٵب٫ ډی ٽىي. دٔ يٹشی اُ ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ٕوه ډی ٍاویڈ، آن ثو٘ اُ ویَيَبی يٵبىاٍ ثٍ‬ ‫دبٽٖشبن َٖشىي ٽٍ ىاٍای دبیڂبٌ اػشمب٭ی وٖجی ىٍ ډیبن ثوٚی اُا ٹًاڇ ىي ٥َٳ ه٤ ىیًٍوي ډی ثبٙىي. ایه ویَيَب‬ ‫ایيئًڅًّیټ ثًىٌ ي اُ اٵپبٍ ي ٭ٺبیي ػمٮیز ٭چمبی إالڇ سأطیَ ډی دٌیَى.‬ ‫ىٍ ياٹ٬، ډیبن ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ي سىي ٍي َیؾ سٶبيسی يػً ى وياٍى ػِ آن ٽٍ ثَای سًػیٍ اٵپبٍ ٭مًډی ډمپه إز‬ ‫ثٮ٢ی اُ َٕان اٝچی ٥بڅجبن ډظڄ ډال٭مَ ٍا اُ ٍأٓ ایه ویَي كٌٳ ٽىىي.‬ ‫ٍي ياٍى‬ ‫ىٍ ََ كبڃ، اډَیپب ثٍ ٍٱڈ ثبُسبة َبی ډىٶی ٽٍ اُ و٪َ اٵپبٍ ٭مًډی ىاٍى، دٌیَٵشٍ إز ٥بڅجبن ډیبوٍ‬ ‫ٕبهشبٍ ٕیبٕی اٵٲبوٖشبن ًٙوي. اډب ایه ډٍڇ ىٍ ٹجبڃ ىٍیبٵز اډشیبُار ُیبىی اُ دبٽٖشبن ًٍٝر ځَٵشٍ إز .‬ ‫ووٖشیه اډشیبُ ٭جبٍر إز اُ ػچت َمپبٍی دبٽٖشبن ثَای َٕٽًة ثٺبیبی اڅٺب٭يٌ اډب اډشیبُار ثٮيی ډُمشَ َٖشىي .‬ ‫اډَیپب اُ دبٽٖشبن هًإشٍ إز ىٍ اُای يٍيى ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ثٍ ٕبهز ٹيٍر ىٍ اٵٲبوٖشبن یپی اُ ن اٹياډبر ٍا‬ ‫ای‬ ‫اوؼبڇ ىَي : إَائیڄ ٍا ثٍ ٍٕمیز ثٚىبٕي، و٪بٍر ثَ ٕالف َبی َٖشٍ یی دبٽٖشبن ٍا ثٍ ىٕشَٓ اډَیپب ٹَاٍ ىَي،‬ ‫إبډٍ ثه الىن ٍا ىٕشڂیَ ي سلًیڄ اډَیپب ىَي،‬ ‫84‬
  • 49.
    ‫ى ثٍ‬ ‫ٽچیٍ ویَيَبی هبٍػی ٍا ٽٍ ىٍ إبٍر ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ َٖشىي، آُاى ٽىي، ثٺبیبی ٥بڅجبن ٍا هچ٬ ٕالف ٽه‬ ‫ځًوٍ یی ٽٍ آطبٍی اُ سلَٻ و٪بډی آن َب ثَػب ومبوي . ډٮچًڇ ویٖز ٽٍ دبٽٖشبن ثٍ ٽياڇ یټ اُ ایه َٙ٣ َب سه‬ ‫ىاىٌ إز . يڅی آوـٍ ډٖچڈ إز ایه ٽٍ آی . آ. آی دبٽٖشبن ٍٕ ځَيٌ ٍا ٵَیت ىاىٌ إز ي ثب ایه ٍََٕ ثبُی‬ ‫ډی ٽىي.‬ ‫ووٖشیه ځَيٌ، اډَیپبیی َب َٖشىي . آی آ آی ثٍ ٌ ډبن ډیِان ٽٍ ثب اډَیپب َمپبٍی ډی ٽىي، ثٍ َمبن ډیِان ویِ‬ ‫٥بڅجبن ٍا َيایز ي ٍَجَی ډی ٽىي. ا٥ال٭بر وبىٍٕز ثٍ اډَیپبیی َب ي ا٥ال٭بر ىٍٕز ثٍ ٥بڅجبن اُ ډلًٍَبی‬ ‫اٝچی ٭مچپَى آی. آ. آی إز.‬ ‫ىيډیه ځَيٌ، ډَىڇ دبٽٖشبن َٖشىي. ياٹٮبً ډَىڇ دبٽٖشبن ومی ىاوىي ٽٍ ؿَا ٽبیی َب ىٍ ٽًٍٚٙبن ك٢ًٍ ىاٍوي ي‬ ‫اډَی‬ ‫ؿَا اٍس٘ دبٽٖشبن ثبیي سًٕ٤ اډَیپبیی َب ډلبٽمٍ ًٙى ي ؿَا وبډًٓ و٪بډی دبٽٖشبن یٮىی ٕالف َبی َٖشٍ یی‬ ‫ایه ٽًٍٚ ثبیي سلز ٽىشَڃ اډَیپب ثبٙي . ډَىڇ دبٽٖشبن ومی ىاوىي ىيڅز ٙبن ىٍ دٚز دَىٌ ؿٍ َٕ ي َٕی ثب‬ ‫إَائیچی َب ىاٍى ي ...‬ ‫ًٕډیه ځَيٌ، ډَىڇ اٵٲبوٖشبن إز . اځَ ؿٍ ٭ًاډڄ ُیبىی ىٍ ٹَثبوی ٙين ډَىڇ اٵٲبوٖشبن وٺ٘ ىاٙشٍ يڅی ٕبُډبن‬ ‫اډىیز ي ا٥ال٭بر اٍس٘ دبٽٖشبن ووٖشیه وٺ٘ ٍا ىٍ ٵالٽز ي ٕیٍ ٍيُی ایه ډَىڇ ثبُی ٽَىٌ إز.‬ ‫ػچًٌ َب ي ومًى ٕیبٕز ٵًٷ ىٍ ٹ٢یٍ ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ٽبډالً ډًُٚى إز . ووٖشیه ومًى ٕیبٕز آی . آ. آی ایه‬ ‫ٍي ٍا ثٍ اوؼبڇ ٽبٍٽَىَبی ٕیبٕی ياىاٙشٍ إز ي ٕٮی ومًىٌ ثب ٍایِوی ثب‬ ‫إز ٽٍ اُ یټ ًٕ ٥بڅجبن ډیبوٍ‬ ‫اډَیپبیی َب ي كشب ٵَیت ىيڅز ٽبثڄ آن َب ٍا ياٍى ٕبهشبٍ ٕیبٕی ٽىي.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ثَای ٭مچی ومًىن ایه ٕىبٍیً، ثوٚی اُ ٥بڅجبن ٍا ٽٍ ثٍ ٣ اڅجبن سىيٍي ډٮَيٳ َٖشىي، ډٖچق ومًىٌ‬ ‫إز سب ثب ا٭مبڃ هًٚوز ٭چیٍ ىيڅز ي ډَىڇ اٵٲبوٖشبن ي ویِ ٕبُډبن َبی ٱیَىيڅشی ي كشب ویَيَبی اډَیپبیی، آن َب‬ ‫ٍي ثَای‬ ‫ٍا ثٍ دٌیَٗ َٙای٤ دبٽٖشبن ياىاٍ ٽىي . َڈ اٽىًن ؿُبٍ ویَيی اٝچی ثب اَياٳ ډوشچٴ اُ ٥بڅجبن ډیبوٍ‬ ‫يٍيى ثٍ ٕبهشبٍ ٹيٍر كمبیز ډی ٽىىي: دبٽٖشبن، اډَیپب، ثوٚی اُ َٕان ٹجبیڄ ي ٽَُی . دبٽٖشبوی َب ثَای ځَٵشه‬ ‫ُٕمی اُ ٹيٍر ىٍ اٵٲبوٖشبن، اډَیپبیی َب ثَای ٽبَ٘ إٓیت دٌیَی هًى ي سظجیز اي١ب٫ ىٍ اٵٲبوٖشبن، كبډي‬ ‫ٽَُی ثَای ػچًځیَی اُ ٙپبٳ ىٍ ډیبن اٹًاڇ ي ىٍ وشیؼٍ سظجیز ډًٹٮیز هًى ىٍ اوشوبثبر ثٮيی ٍیبٕز ػمًٍُی‬ ‫ي َٕ اوؼبڇ ثوٚی اُ َٕان ٹجبیڄ یٮىی ٱچِایی َب ثَای اٵِای٘ ٹيٍر ٹجیچٍ یی هًى ىٍ ثَاثَ ٍٹیت َڈ ٹًډی هًى‬ ‫یٮىی اكمي ُایی َب.‬ ‫اځَ ىٹز ىاٙشٍ ثبٙیڈ، َيٳ اٝچی ََ ؿُبٍ ویَيی یبى ٙيٌ سالٗ ثَای وً٭ی ډًاُوٍ ٹيٍر ډی ثبٙي. اډب ډٖأڅٍ ایه‬ ‫طجبسی َب اُ اٵٲبوٖشبن ٍهز هًاَي ثٖز؟‬ ‫إز ٻ آیب ثب يٍيى ٥بڅجبن ىٍ ََ ٙپچی اُ آن ثٍ ٕبهشبٍ ٹيٍر، ثی‬ ‫ٌ‬ ‫ػىَاڃ ١یبء ىٍ یپی اُ ػمالر ډٮَيٳ هًى ځٶشٍ ثًى : «ىیڀ ػًٙبن اٵٲبوٖشبن ٍا ثبیي َمًاٌٍ ىٍ ىٍػٍ كَاٍر‬ ‫94‬
  • 50.
    ‫ډٚوٞی وڂٍ ىاٙز».يٹشی ؿىیه ٭جبٍسی َٕڅًكٍ ٕیبٕز هبٍػی دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن ثبٙي، ؿڂًوٍ ډی سًان اډیي‬ ‫ىاٙز اي١ب٫ اٵٲبوٖشبن َٕي ٕبډبن دیيا ٽىي ي ډَىڇ ډ٪چًڇ ایه ٽًٍٚ ٍيی آٍاډ٘ ثجیىي؟‬ ‫ؿىبوـٍ ثٍ ٍٱڈ سالٗ َبی ىيڅز ډجىی ثَ سًٚیٸ ٥بڅجبن ىٍ ُٕڈ ځیَی ډٖشٺیڈ ىٍ دَيٍٕ ٕیبٕی ي آډبىځی ثَای‬ ‫سٶًی٠ ُٕڈ ثیٚشَ آوبن ىٍ ډؼمً٫ ٕبهشبٍَبی ىيڅشی، آوبن ٕالف ثَ ُډیه وڂٌاٙشٍ ي ََ ٍيُ ثٍ كمالر ٙبن ثَ ٭چیٍ‬ ‫كبٽمیز ٽىًوی ي ىٍ ُیَ ؿشَ دبٽٖشبن ځٖشَٗ ډی ىَىي،ٽٍ ایه هًى ثب٭ض سًٚی٘ َمٍ ډَىڇ اٵٲبوٖشبن إز» .‬ ‫ػيا اُ ایه َب، َڈ اٽىًن ٙمبٍ ثٖیبٍی اُ ا٭٢بی ثچىيدبیٍ كِة إالډی ٽٍ ځًیب اُ ٍَجَی كِة ثَیيٌ ثبٙىي، ىٍ‬ ‫ٍىٌ َبی ثبالیی ىيڅز ػب ځَٵشٍ ي ٽَٕی َبی ٵَاياوی ٍا ىٍ ىٕز ىاٍوي ٽٍ ایه ٽبٍ ویِ ثَ ډی ځَىى ثٍ ډٚبٍٽز‬ ‫ىاىن ویَيَبی ًَاىاٍ دبٽٖشبن ىٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن.‬ ‫سىيٍيی إالډی ىٍ دبٽٖشبن:‬ ‫«ىٍ یټ سٺٖیڈ ثىيى ٽچى ي ٭مًډى، ډى سًان ٍٕ ػَیبن ٵپَى إالډى ٭ميٌ ٍا ىٍ ایه ٽًٍٚ ( دبٽٖشبن) ډالك٪ٍ‬ ‫(دی٘ اُ سؼِیٍ ثٍ َىي، دبٽٖشبن ي ثىڂالىٗ )‬ ‫ومًىٽٍ ډىٚب ايڅیٍ سمبډى آن َب، ىٍ سٶپَ إالډى ثٍ َىي ثٍِٿ‬ ‫ثَډىځَىى.‬ ‫ػَیبن ايڃ، ػَیبن ثىیبىځَایى اٵَا٥ى إز ٽٍ ٍیٍٚ ىٍ اٵپبٍ ي اويیٍَٚبى ٙبٌ يڅى اهلل ىَچًى (3071 - 2671)‬ ‫ىاٍى. وُ٢ز ٙبٌ يڅى اهلل، ىٍ آٱبُ یټ وُ٢ز ٵپَى ٵََىڂى ثًى ٽٍ اٝالف اٵپبٍ ىیىى ي هَاٵبر ُىایى ٍا اُ‬ ‫ثًى. «اډب دٔ اُ اي، دَٖٗ ٙبٌ ٭جياڅٮِیِ (6471 -‬ ‫ُويځى ػبډٮٍ ډٖچمبوبن َىي، َيٳ إبٕى هًى ٹَاٍ ىاىٌ‬ ‫4281) ي وًٌ اٗ- ٙبٌ إمب٭یڄ (1871- 1381)، آن ٍا ثٍ یټ ػىج٘ اػشمب٭ى ٕیبٕى سجيیڄ ٍىٌ ي ٭چیٍ‬ ‫ٻ‬ ‫ٙبٌ يڅى اهلل، ثٍ وبڇ‬ ‫ٕچ٦ٍ اوڂچٖشبن ډً١٬ ځَٵشىي .» ىٍ ویمٍ ىيڇ ٹَن وِىَڈ، یپى اُ ٭چمبى ثَػٖشٍ دیَي وُ٢ز‬ ‫ډلمي ٹبٕڈ وبوًسًى ىٍ ٕبڃ 4821 َؼَی (7681ڇ) ډيٍٍٕ ډٮَيٳ «ىیًثىي» ٍا ىٍ ٍيٕشبیی ثٍ َمیه وبڇ، ىٍ‬ ‫ایبڅز اسبٍ دَاىی٘ َىي ثىیبوڂٌاٍى ٽَى.‬ ‫ډيٍٍٕ «ىیًثىيى» ثٍ سيٍیغ سجيیڄ ثٍ یټ ډپشت ٵپَى يیٌْ ځٚز ٽٍ سب اډَيُ، ثٍ اٵَاى سلٞیڄ ٽَىٌ ىٍ آن ػب ي‬ ‫یب ياثٖشٍ ثٍ ٥َُ سٶپَ آن ٭ىًان «ىیًثىيى» ا٥الٷ ډى ًٙى . ثىیبن ځٌاٍان ایه ډيٍٍٕ، كىٶی َبی ٕوشڂیَ ي ىٹیٸ‬ ‫ثًىوي ي ىٍ ډجبىى سٮچیڈ ي ػِڇ اويیٚى، ثَ ٭ٺبیي ي ډٌاٌ ة ٽالډى اٙٮَیٍ ي ډبسَیيیٍ ډٚى ډى ٽَىوي.... ډيٍٍٕ آن‬ ‫َب، سؼيیي كیبر ٭چًڇ ٽالډى ىٍ َىي ډٖچمبن ٍا يػٍُ «َمز هًى ٹَاٍ ىاى ي ىاو٘ َبى ػيیي ٍا اُ ډًاى ىٍٕى‬ ‫هًى كٌٳ ٽَى.»‬ ‫ډپشت ىیًثىيى دٔ اُ ایه ٽٍ ٍوڀ ٕیبٕى ویِ دیيا ومًى، ٭چمبى ياثٖشٍ ثٍ آن ثب َمپبٍى سٮياىى ا ُ ٭چمبى ياثٖشٍ‬ ‫ثٍ ػىبف َبى ىیڂَ، ځَيٌ «ػمٮیز اڅٮچمبى َىي» ٍا ىٍ ٕبڃ 9191 ثٍ يػًى آيٍىوي. دٔ اُ سؼِیٍ َىي ي ثٍ يػًى‬ ‫آډين دبٽٖشبن، ٙبهٍ اوٚٮبثى آن، سلز ٭ىًان «ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ، ٵٮبڅیز َبى هًىٍا ىٍ دبٽٖشبن ٽىًوی اىاډٍ‬ ‫05‬
  • 51.
    ‫ډٌَجى‬ ‫ىاى. «ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ » ثٍ ٍَجَى ډؤٕٔ ػيیي هًى- ډًالوب ثٚیَ اكمي ٭ظمبوى ثٍ كِة ٕیبٕى‬ ‫ىیًثىيى َب سجيیڄ ٙي.‬ ‫ایه كِة، اډَيُ ثٍ ىي ځَيٌ اٽظَیز ي اٹچیز سٺٖیڈ ځَىیيٌ إز . ٍَجَى ػىبف اٽظَیز ٍا ډًالوب ٵ٢ڄ اڅَكمبن ي‬ ‫ٍَجَى ػىبف اٹچیز ٍا ډًالوب ٕمی٬ اڅلٸ ثٍ ٭ُيٌ ىاٍى .ایه ىي ٍَجَ، ََ ىي حٙشًن سجبٍ َٖشىي ي اُ څلب٧ ٵپَى،‬ ‫٥َٵياٍان َٕٕوز ٹَآن ي ٕىز ي ٕیٌَ هچٶب ي ٝلبثٍ ي ډٮشٺي ثٍ و٪َیبر ٭چمبى ٕچٴ ي ډوبڅٴ ثب اػشُبى ي سؼيى‬ ‫ثٍ ٙمبٍ ډى ٍيوي. ٍياث٤ ایه ىي ٍَجَ«دٚشًن سجبٍ ىیًثىيى» ثب ځَيٌ ٥بڅجبن ثٖیبٍ ٭میٸ ي ٍیٍٚ ىاٍ إز.‬ ‫ىيډیه ػَیبن ٵپَى ىٍ ٕشبن، ػَیبن ډًالوب اثً اال٭چى ډًىيىى (3091 - 9791) إز ٽٍ ثب اويٻ سٖبډق‬ ‫دبٻ‬ ‫ډى سًان آن ٍا ػَیبن «اهًاوى» ىٍ ایه ٽًٍٚ وبډیي. ډًالوب ډًىيىى ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ ٙوٞیشى ثىیبى ځَا ي سب كييىى‬ ‫ډشبطَ اُ اٵپبٍ اٝالكى ٙبٌ يڅى اهلل ىَچًى ىٍ ٕيٌ َْىَڈ ډیالىى إز؛ اډب ثب يع يى ایه، ډیبن اويیٍٚ ي ٍيٗ‬ ‫ٕیبٕى اي ثب ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ سٶبير ُیبىى ډٚبَيٌ ډى ًٙى. ډًىيىى ډٮشٺي ثٍ ثَهًٍى وٺبىاوٍ ثب سبٍین ٝيٍ‬ ‫إالڇ ثًىٌ ي ىٍ ثبٌٍ وً٫ كپًډز إالډى، اُ «ػمًٍُى اڅُى» (سئًٽَإى ػمًٍُى ) وبڇ ثَىٌ إز . ډًىيىى ىٍ‬ ‫ٽىبٍ سٶپَ ٕچٶى ځَى، اُ وً٭ى دٌیَٗ ٍيٗ َبى ډٮبَٝ ىٍ و٪بڇ ٕیبٕى ٱبٵڄ ومى ثبٙي. اي ثٍ و٪بڇ ؿىي كِثى ي‬ ‫اوشوبثبر آُاى ا٭شٺبى ٽبډڄ ىاٙشٍ ي إشٶبىٌ اُ ٙیًٌَبى ىيڅزىاٍى ډيٍن ٍا ىٍ كپًډز ىیىى سؼًیِ ډى ومًى ي ډى‬ ‫ن ايڅیٍ إالڇ ډى دیمًىوي، اډپبن‬ ‫ځٶز: «سٚویٜ ىاىن اٵَاى ډًٍى ا٥میىبن ىٍ ډلی٤ ډب، ثب آن ٍاَى ٽٍ ډٖچمبوب‬ ‫وياٍى…‬ ‫ثىب ثَ ایه، ثبیي ٥جٸ ډٺش٢یبر ُډبن هًى، ٍاٌ َبیى ٍا ثٍ ٽبٍ ثَیڈ ...» ډًىيىى ىٍ ٕبڃ 1491 ډیالىىځَيٌ «ػمب٭ز‬ ‫آیي.‬ ‫إالډى دبٽٖشبن » ٍا ثىیبوڂٌاٍى ومًى . ایه كِة، اډَيُ ثٍِځشَیه كِة إالډى ىٍ دبٽٖشبن ثٍ ٙمبٍ ډى‬ ‫ٍَجَى ٽىًوى «ػمب٭ز إالډى» ٍا ٹب١ى كٖیه اكمي ثٍ ٭ُيٌ ىاٍى.‬ ‫ٹب١ى كٖیه اكمي ٥َٵياٍ يكير إالډى ي ډجبٌٍُ ثب وٶًً ٵََىڀ ٱَثى إز، اډب ٍيٗ ډجبٍُاسى اي ٽبډال‬ ‫ډٖبڅمزآډیِ ي ٱیَ اوٺالثى ثًىٌ ي سلًڃ ٵپَى ٵََىڂى ٍا ٹجڄ اُ ََ وً٫ سلًڅى ىٍ و٪بڇ ٕیبٕى،الُڇ ي ١َيٍى ډى‬ ‫ٙمبٍى. «ػمب٭ز إالډى » ىٍ ىيٍان ػُبى اٵٲبوٖشبن اُ ػمٮیز إالډی ي كِة إالډى كپمشیبٍ ٹًیب كمبیز ډى‬ ‫ومًى.‬ ‫(7181- 8981)إز. ٕیي اكمي هبن اڅڂًى‬ ‫ًٕډیه ػَیبن إالډى ىٍ دبٽٖشبن ػَیبن َٕ ٕیي اكميهبن‬ ‫ډٖچمبن څیجَاڃ ىٍ ډلبٵڄ ٍيٙىٶپَى دبٽٖشبن ٙىبهشٍ ٙيٌإز. اي ډٮشٺي ثٍ ډَاػٮٍ ډٖشٺیڈ ي ثيين يإ٦ٍ ثٍ ٹَآن ثٍ‬ ‫٭ىًان ثُشَیه ٍاٌ ٙىبهز ىیه ثًىٌ ي وٺ٘ «ٕىز» ي «اػمب٫» ٍا ىٍ ډىج٬ ٙىبٕى ىیه ډًٍى سَىیي ٹَاٍ ډى ىاى. ٕیي‬ ‫اكمي هبن ُیَ سبطیَ ډپشت ٭ٺڄ ځَایى ي ٵچٖٶٍ ٥جیٮى ٕيٌ وِىَڈ اٍيدب ٹَاٍىاٙز ي ٹَآن ٍا سٶٖیَ ٭چمى ډى ومًى.‬ ‫ډُمشَیه يیْځى ىٍ سٶپَ اكمي هبن، ځَای٘ اي ثٍ وًځَایى ٱَة ثًى. ځَای٘ ٱَثى ځَایبوٍ ٕیي اكمي هبن، اوڂیٌِ‬ ‫هًٞډز ډٖچمبوبن ٕىزځَا ثب اي ځَىیي يَٕاوؼبڇ اي ٍا ډشُڈ ثٍ اٍسياى ي اولَاٳ اُ ىیه ومًىوي. ډٖچمبوبن ٍيٙىٶپَ‬ ‫15‬
  • 52.
    ‫ىاوٚڂبَى ي سبكييىى «ډٖچڈ څیڀ » (اځَ آن ٍا یټ كِة َٝٵب ڇ څى وياویڈ ) اُ ًَاىاٍان ػَیبن ًٕڇ ثٍ ٙمبٍ‬ ‫ډىٍيوي.‬ ‫ایه ٍٕ ػَیبن ٵپَى، َمبن ٥ًٍى ٽٍ اٙبٌٍ ځَىیي، ََ یټ ثٍ ولًى ٍیٍٚ ىٍ اٵپبٍ ٭چمبى ډٖچمبن َىي ىٍ ىيٍان‬ ‫اهلل ثَډى ځٚز. اويیٍٚ َبى اٝالكى ٙبٌ يڅى اهلل، ډىٚب‬ ‫سلز ٕچ٦ٍ ثَیشبویب ىاٙز ٽٍ ٭ميسب ثٍ اٵپبٍ ٙبٌ يڅى‬ ‫دیيای٘ ځَای٘ َبى ډشٮيى ي ډوشچٴ ىٍ ویمٺبٌٍ ٙي. اډب آوـٍ دبیٍ ياٹٮى اويیٍٚ ىیىى ٙبٌ يڅى اهلل ٍا سٚپیڄ ډىىاى،‬ ‫ٕچٶى ځَى یب ثىیبى ځَایى اُ وً٫ ډٚبثٍ يَبثیز ثًى، سب آوؼب ٽٍ ىيڅز إشٮمبٍى ثَیشبویب اي ٍا ډشُڈ ثٍ يَبثیز ٽَى.‬ ‫ایه ٍٕ ػَیبن ٵپَى إالډى ثٍ ٥ًٍ ٽڄ، اٽظَیز ٭ميٌ ډٖچمبوبن دبٽٖشبن ٍا ىٍ ثَډى ځیَوي ي اُ څلب٧ ٝىٶى، ىٍ‬ ‫ثَځیَويٌ اٝىبٳ كًُيى، ىاوٚڂبَى ي ثبُاٍى ََ ٍٕ ډى ثبٙي.اډب ثب يػًى ایه سٺٖیڈ ثىيى ٍٕ ځبوٍ اُ ػَیبن َبى‬ ‫ٵپَى إالډى ىٍ ایه ٽًٍٚ ٽٍ ػىجٍ ٭مًډى ىاٙز، سٺٖیڈ ثىيى ىیڂَى ویِ يػًى ىاٍى ٽٍ ډَثً ٣ ثٍ ډيآٍ ىیىى‬ ‫ي ٭چمب ي ٍيكبویًن ډٌَجى ډى ًٙى. َُٙر ي ٍٕمیز سٺٖیڈ ثىيى ىيڇ ىٍ هًٞٛ ډلبٵڄ كًُيى ي ډٌَجى،ثٖیبٍ‬ ‫ٹبثڄ سًػٍ ډى ثبٙي.‬ ‫ىٍ ایه سٺٖیڈ ثىيى اهیَ، اٽظَ ډيآٍ ي ٭چمبى ىیىى ٕىشى، اُ څلب٧ ځَای٘ َبى ٽالډى ي ٵٺُى ثٍ ىي ځَيٌ ٭ميٌ‬ ‫ي ډُڈ سٺٖیڈ ډى ًٙوي: ځَيٌ «ىیًثىيى» ي ځَيٌ «ثَیچًى». ایه ىي ځَيٌ، ومبیىيٌ ىي وً٫ سٶپَ ٽالډى ي ٵٺُى (ىٍ‬ ‫ؿبٍؿًة ٵٺٍ كىٶى ) إز ٽٍ ََ یټ ثٍ سيٍیغ ىاٍاى كِة ٕیبٕى ډٖشٺچى ویِ ځَىیيوي . ىیًثىيی َب اُ و٪َ‬ ‫ا٭شٺبىى، ٙجبَز ٽچى ثٍ يَبثیز دیيا ٽَىٌاوي. آن َب ډبوىي يَبثیز، ىٍ ثَاثَ ٕبیَ ٵَٷَبى إالډى، كٖبٕیز ُیبىى‬ ‫ٌ‬ ‫وٚبن ىاىٌ ي اُ «سًكیي ي َٙٻ»سٶٖیَ يیٌْ یى اٍائٍ ډىىَىي; اډب ثَیچًی َب كبڅز اوٮ٦بٳ دٌیَى ثیٚشَى ىاٙشٍ ي اُ‬ ‫«سًكیي ي َٙٻ » َیؾځبٌ سٶٖیَ ٕوشڂیَاوٍ ي ډٲبیَ ثب ډًٍُٚ اٍائٍ ومى ىَىي. ثَیچًی َب سب كييىى، ځَای٘ َبى‬ ‫ًٝٵیبوٍ ىاٍوي ي ىٍ ا٭شٺبى ثٍ «ايڅیبء اهلل» وِىیټ ثٍ ٽالڇ ٙیٮى ډى اويیٚىي.‬ ‫ثىیبىځٌاٍ ډپشت ثَیچًى، ٙوٞى ثٍ وبڇ اكمي ٍ١بهبن ثَیچًى (6581 - 1291) ثًى. «ډپشت ثَیچًى ىٍ ياٽى٘‬ ‫وٖجز ثٍ ػىج٘ ډلمي ثه ٭جياڅًَبة ي ىٍ ډوبڅٶز ثب ٭ٺبیي ىیىى ٙبٌ يڅى اهلل، ٙبٌ إمب٭یڄ ي ٭چمبى ىیً ثىيى‬ ‫ديیياٍ ٙي. ومبیىيٌ ٕیبٕى ایه ډپشت ىٍ دبٽٖشبن، ځَيٌ «ػمٮیة اڅٮچمبى دبٽٖشبن» ثٍ ٍَجَى ډًالوب ٙبٌ اكمي وًٍاوى‬ ‫ي ٭جياڅٖشبٍ ویبُى ډى ثبٙي. ډپشت «ىیًثىيى» ىٍ دبٽٖشبن ٽىًوى، ومبیىيٌ «ىیه ٍٕمى » ثٍ ٙمبٍ ډى آیي ي ىاٍاى‬ ‫اٽظَیز ىٍ ډیبن ډٖچمبوبن اَڄ ٕىز إز.‬ ‫٥َٵياٍان ىیًثىيى ىٍ ایه ٽًٍٚ، َمًاٌٍ ىٍ كبڃ اٵِای٘ ثًىٌ إز; ثٍ يیٌْ ىٍ ىي ىٍَ اهیَ، ٍٙي ىیًثىيی َب ثٍ‬ ‫ىڅیڄ ٍٙي ثىیبى ځَایى إالډى ىٍ ډى٦ٺٍ ي َٕډبیٍ ځٌاٍى َبى يٕی٬ ٭َثٖشبن ي َمـىیه كمبیز َبى ىيڅز اُ آن‬ ‫َب، َٕ٭ز ثیٚشَى یبٵشٍ إز. ٭ميٌ سَیه ځَيٌ َبى ٕشٍ ثٍ ډپشت ىیًثىيى ىٍ دبٽٖشبن ٭جبٍسىي اُ:‬ ‫ياة‬ ‫25‬
  • 53.
    ‫«ػمٮیة اڅٮچمبى إالڇ»، «ٕذبٌ ٝلبثٍ» ي ػمٮیز «اَڄ كيیض ». ایه ٍٕ ػىبف، ډشٮچٸ ثٍ ډپشت ىیًثىيى ي ىاٍاى‬ ‫٭ٺبیي ډٚبثٍ ي ٙٮبٍَبى یپٖبن ي كبډیبن هبٍػى ياكيى َٖشىي. سىُب سٶبير ایه ٍٕ ػىبف ىٍ ایه إز ٽٍ «ػمٮیة‬ ‫اڅٮچڈاى إالڇ » ثٍ ٍَجَى ٵ٢ڄ اڅَكمبن ي ٕمی٬ اڅلٸ، ثٍ ًٍٝر یټ كِة ٕیبٕى ياٍى ٝلىٍ ٕیبٕى ٽًٍٚ‬ ‫ځَىیيٌ، ىٍ ًٍٝسى ٽٍ «ٕذبٌ ٝلبثٍ » ي «اَڄ كيیض » ثٍ سَسیت ثٍ ٵٮبڅیز َبى و٪بډى ي ٵََىڂى ٍي آيٍىٌ اوي.‬ ‫َمبَىڂى ىاهچى ایه ٍٕ ځَيٌ ىٍ ډجبٌٍُ ٭چیٍ ډوبڅٶبوٚبن ثٖیبٍ ٹبثڄ سًعٌ ډى ثبٙي.‬ ‫ػىج٘ ٥بڅجبن ثب ََ ٍٕ ځَيٌ وبډجَىٌ اٍسجب٣ سىڂبسىڂى ىاٍى ي اُ كمبیز َبى ډٮىًى ي ډبىى ي كشب اوٖبوى َمٍ آن َب‬ ‫ىٍ ایه ؿىي ٕبڃ ثَهًٍىاٍ ثًىٌ إز . ىٍ ٭یه كبڃ، ایه اٍسجب٣ ثب «ػمٮیز اڅٮچمبى إالڇ» ثٍ ىڅیڄ ٭ًاډڄ ٵََىڂى،‬ ‫ُثبوى ي سجبٍی ي ویِ سؼَثٍ ٕیبٕى ىٍ ٭مڄ ثی٘ اُ ىي ځَيٌ ىیڂَ ثًىٌ ي َٖز.‬ ‫ډًالوب ٵ٢ڄ اڅَكمبن ي ٕمی٬ اڅلٸ، ََ ىي دٚشًن سجبٍ ثًىٌ ي ىٍ ایبڅز َبى ثچًؿٖشبن ي َٕكي ٽٍ ډً٥ه اٝچى‬ ‫دٚشًن َبى دبٽٖشبن ثٍ ٙمبٍ ډى آیي، ىاٍاى وٶًً ؿٚمڂیَ َٖشىي. ٥الة ٭چًڇ ىیىى اٵٲبوٖشبن، ٍاث٦ٍ سبٍیوى ىیَیىٍ‬ ‫اى ا ډيآٍ ىیًثىيى ىٍ ویمٺبٌٍ َىي ىاٙشٍ اوي.‬ ‫ة‬ ‫دی٘ اُ سؼِیٍ َىي ي ثٍ يػًى آډين ٽًٍٚى ثٍ وبڇ دبٽٖشبن ىٍ ٕبڃ 7491، اٽظَ ٥الة اَڄ ٕىز اٵٮبوٖشبن ثَاى‬ ‫اىاډٍ سلٞیڄ ثٍ ډيآٍ ىیًثىيیٍ ىٍ َىي ډى ٍٵشىي. ٭ِیِ اكمي َىيى ىٍ ایه ثبٌٍ ؿىیه ډى ځًیي: «اُ َٕسبَٕ َىي ي‬ ‫اُ عوًة اٵَیٺب، ډبالیب، إٓیبى ډَٽِى ي ایَان ثٍ هًٞٛ اٵٲبوٖشبن ډلٞالوى ثٍ ىیًثىي آډيوي .» ىٍ ىيٍان ډًالوب‬ ‫ډلمًى اڅلٖه (0581 1291) ٽٍ یپى اُ ٭چمبى وٖڄ ىيڇ ډپشت ىیًثىيى ثٍ ٙمبٍ ډى آیي، ډيآٍ ىیىى ُیبىى‬ ‫ثب سٶپَ ىیًثىيى ىٍ ایبڅز َٕكي دبٽٖشبن، سبٕیٔ ٙي . َمِډبن ةایه ىيٌٍ، ډيآٍ ډشٮچٸ ثٍ اَڄ كيیض (ػىبف‬ ‫ا‬ ‫ىیڂَ ياثٖشٍ ثٍ ىیًثىي) ویِ ىٍ ایبڅز َٕكي ٙمبڃٱَثى ثَ ٵٮبڅیز َبى هًى اٵِيىوي «ي ډيإٍى ٍا ىٍ اسَٻ، اٽًٌٍ‬ ‫ي ىٍ ىٌٍ ٽىَ …ایؼبى ٽَىوي.»‬ ‫اُ َىي ثٍ ایبڅز َٕكي‬ ‫دٔ اُ ثٍ يػًى آډين ٽًٍٚ دبٽٖشبن، ثیٚشَیه ٥الة اَڄ ٕىز اٵٲبوٖشبن، ډٖیَ هًى ٍا‬ ‫ٙمبڃ ٱَثى دبٽٖشبن سٲییَ ىاىوي . ایبڅز َبى ػىًثى ي َٙٹى اٵٲبوٖشبن ٭ميسب ثب ډيآٍ ایبڅز َٕكي دبٽٖشبن اٍسجب٣‬ ‫ثَٹَاٍ ٽَى . ىٍ كبڅى ٽٍ يالیبر ػىًة ٱَثى ي ٱَثى ایه ٽًٍٚ ثب ډيآٍ ایبڅز ثچًؿٖشبن دبٽٖشبن اٍسجب٣ ثَٹَاٍ‬ ‫ومًى. وٶًً ډيآٍ دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن، اُ ایه ُډبن ثٍ ثٮي ٽبډال ډلًٖٓ إز.‬ ‫.‬ ‫دٚشً سَػمٍ ځَىیيٌ، ؿبح ي ثٍ اٵٲبوٖشبن دو٘ ځَىیي‬ ‫آطبٍ ٭چمبى ثٍِٿ ىیًثىيى اُ ٭َثى ي اٍىي ثٍ‬ ‫٭ِیِاڅَكمبن ٕیٶى اُ ډشَػمبن ډٮَيٳ آطبٍ ٕچیمبن وييى ي ٙجچى وٮمبوى، وٺ٘ ډُمى ىٍ ایه اډَ ىاٙشٍ ي سَػمٍ‬ ‫َبى اي ىٍ ىٍَ 0431ي 0531 اوشٚبٍ یبٵز.‬ ‫ٍځٍ َبى سٶپَ ىیًثىيى اُ ایه ُډبن ثٍ سيٍیغ ياٍى اٵٲبوٖشبن ځَىیي، اډب ثیڂبوڂى آن ثب ىیه ٍٕمى اٵٲبوٖشبن، ډبو٬ اُ‬ ‫ډٺجًڅیز آن ىٍ ٕ٦ق يٕی٬ ډى ځَىیي. اڅیًٍ ٍيا - ٽبٍٙىبٓ ٵَاوًٖی ډٖبئڄ اٵٲبوٖشبن ىٍ ثبٌٍ وٶًً سٶپَ ىیًثىيى‬ ‫35‬
  • 54.
    ‫ىٍ ٽًٍٚ ىٍثڄ اُ اوٺالة ؿىیه ډى وًیٖي: «ثٮي اُ سؼِیٍ َىي ىٍ ٕبڃ 7491، ثٖیبٍى اُ ٥الة اٵٲبوى ثٍ ډيإٍى‬ ‫ٷ‬ ‫ٽٍ ىٍ وِىیټ آن َب ىٍ ایبڅز َٕكي ٙمبڃ ٱَثى ایؼبى ٙيٌ ثًى، ٍٵشىي . آن َب ٭ميسب دٚشًن ي ثٮ٢ب وًٍٕشبوى ي‬ ‫ثيهٚبوى ثًىوي. ثَهى اُ آوبن ثٍ ایيیًڅًّى اَڄ كيیض ځَيیيوي ي ٌ وڂبڇ ثبُځٚز ثٍ اٵٲبوٖشبن، ىٍ ډٺبثڄ سًٞٳ‬ ‫ي ډٌَت كىٶى ډجبٌٍُ ٽَىوي.‬ ‫ډظال ُیبٍر َبى ډلچى ٍا يیَان ډى ومًىوي. كىٶی َب ډٮمًال آن َب ٍا «يَبثى» ډى وبډیيوي، څپه آن َب، هًى ٍا‬ ‫ٕچٶى ډى هًاويوي.» اٍسجب٣ ٵپَى ثیه ٥الة ي ٭چمبى اٵٲبوٖشبن اُ یټ ًٕ ي ډيآٍ سلز ٵًً ډپشت ىیًثىيى ىٍ‬ ‫ن‬ ‫دبٽٖشبن اُ ًٕی ىیڂَ، ىٍ ٥ًڃ ىٍَ َبى ځٌٙشٍ ٽڈ ي ثی٘ ثَٹَاٍ ثًىٌ إز . ایه اٍسجب٣، سب ٹجڄ اُ ىيٍان ػُبى،‬ ‫كبڅز ٥جیٮى ي آٍاډى ىاٙز، اډبدٔ اُ آٱبُ ػُبى، وبځُبن ىځَځًن ٙيٌ ي ٍيوي ٙشبة آڅًىى ثٍ هًىځَٵز.‬ ‫ٙشبة ایه ٍيوي ُډبوى ثیٚشَ ډلًٖٓ ځَىیي ٻ دبٽٖشبن ي ٭َثٖشبن سٞمیڈ ځَٵشىي ثٍ ػبى كمبیز اُ اكِاة ډیبوٍ‬ ‫ٌ‬ ‫ٍي إالډى ىٍ ٹ٢یٍ اٵٲبوٖشبن، اُ اكِاة سىيٍي إالډى كمبیز ٽىىي.‬ ‫دٔ اُ َمیه ډٖبڅٍ ثًى ٽٍ ػمٮیز اڅٮچمبى إالڇ ي اَڄ كيیض ثب دٚشًاوٍ ډبڅى ي ٕیبٕى ٹًى، ٥َف َبى ثىیبىى ي‬ ‫ىٍاُډيسى ٍا ثَاى ډُبػَان ي ډؼبَيان اٵٲبوى ٍيى ىٕز ځَٵشٍ ي ثب كًٝچٍ ډىيى سمبڇ، ثَاى اػَاى ٽبډڄ آن ياٍى‬ ‫َبى‬ ‫٭مڄ ٙيوي . «اَڄ كيیض » ثب كمبیز َبى ډبڅى ي ٵپَى ډؤٕٖبر هیَیٍ ٭َثٖشبن، اٵِين ثَ سًٕٮٍ ثَوبډٍ‬ ‫آډًُٙى هًى ىٍ ىاهڄ دبٽٖشبن، ي ىٍ يالیز َبى َٙٹى اٵٲبوٖشبن ویِ ياٍى ٵٮبڅیز ځَىیي.‬ ‫ًَاىاٍان اٵٲبوى اَڄ كيیض ىٍ يالیز َبى ٽىَ ي ثيهٚبن ي ډىب٥ٸ وًٍٕشبن ٙمبڅى، «اډبٍر َبیى» ثٍ ٕجټ ىيڅز‬ ‫يَبثى ٭َثٖشبن سبٕیٔ ومًىوي . ډًڅًى اٵ٢ڄ ٽٍ اثشيا ىٍ ىیًثىي ي ٕذٔ ىٍ اٽًٌٍ (ایبڅز َٕكي دبٽٖشبن) سلٞیڄ‬ ‫ٽَىٌ ثًى، دٔ اُ ثبُځٚز ىٍ ډى٦ٺٍ اٝچى هًى، ٹجیچٍ هًى ٍا ثٍ يَبثیز ًٕٷ ىاى.‬ ‫یپى اُ ٙبځَىان ډًڅًى اٵ٢ڄ ثٍ وبڇ ډًڅًى َٙیٺى (‪ )shariqi‬اډبٍر يَبثى هًى ٍا ىٍ ثيهٚبن ایؼبى ٽَى، ي ىٍ‬ ‫ٽىَ ډًڅًى ػمیڄ اڅَكمبن سلٞیڄٽَىٌ ډيٍٍٕ طچظیه دیٚبيٍ، ىيڅز يَبثى» ٍا ىٍ ىٌٍ دیؾ ثىیبن وُبى.‬ ‫دبٽٖشبن ي ثبُی ډًٗ ي ځَثٍ ثب اډَیپبیی َب:‬ ‫ثٍ ثبيٍ ثَهی اُ آځبَبن، ډلبٵڄ ډٮیىی ىٍ دبٽٖشبن ىٍ ایه اياهَ سالٗ ىاٍوي اډَیپب ٍا ډشٺب٭ي ٕبُوي ٽٍ ایه ٽًٍٚ‬ ‫ىډپَإی‬ ‫ػىڀ ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ثبهشٍ إز . اډَیپب ومی سًاوي اُ اٵٲبوٖشبن ثَای ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ يیشَیه‬ ‫ثٖبُى. ٕیبٕز َبی اډَیپب َمـىبن ىٍ إٓیبی اوٍ ثب ٙپٖز ٍيثَي ځَىیيٌ إز . ٍيٓ َب ىي ثبٌٍ ثٍ إٓیبی ډیبوٍ‬ ‫ډی‬ ‫ثبُځٚشٍ اوي ي َٕځَڇ سلپیڈ ډًا١٬ هًى ي دی٘ ځَٵشه ٵبٍيٍى دبڅیٖی ىٍ اٵٲبوٖشبن اوي . اډَیپب ومی سًاوي ثب سپیٍ ثٍ‬ ‫َب ٽبٍی ٍا‬ ‫ىيڅز ٽىًوی اٵٲبوٖشبن ي ثب ٍيٗ َبیی ٽٍ ىٍ ایه ٽًٍٚ دی٘ ځَٵشٍ إز، ىٍ ثَاثَ إشَاسیْی ٍيٓ‬ ‫دی٘ ثَى. ایه ډلبٵڄ َمـىیه ىڅیڄ ډی آيٍوي ٽٍ ایَان ثٍ َٕ٭ز ىٍ كبڃ دیَٚٵز إز ي ثب ځٌٙز ََ ٍيُ سًاومىي‬ ‫45‬
  • 55.
    ‫سَ ډی ځَىىي دب ثٍ دبی ایه سًاومىيی، ثَای اډَیپب ي إَاییڄ ىٍ ٭َاٷ ي اٵٲبوٖشبن ىٍىََٕبی ثٖیبٍی هًاَي آٵَیي.‬ ‫ثٍ يیٌْ وٶًً آن ٽًٍٚ ٍيُ سب ٍيُ ىٍ اٵٲبوٖشبن ثیٚشَ ډی ځَىى.‬ ‫ثٍ دىياٙز ایه ډلبٵڄ، ثَای ػچًځیَی اُ ایه ثبهز، ثبیٖشٍ إز سب اډَیپب ثٍ َٕ٭ز ػىڀ ىٍ ثَاثَ ٥بڅجبن ٍا‬ ‫ډشًٹٴ ٕبهشٍ ي ثب آوبن ياٍى ډٶبَمٍ ي ډٌاٽٌَ ځَىى ي ثو٘ ثٍِٿ ٭ىبَٝ سپىًٽَار ي ٱَثڂَای ١ي دبٽٖشبن ( ثٍ‬ ‫يیٌْ ٯیَ دٚشًن َب ٍا ) ٍا اُ ر ٍاويٌ ي ثٍ ػبی آوبن ثوٚی اُ ٥بڅجبن ٍا ُیَ وبڇ ٥بڅجبن ډیبوٍ ٍي ي ویِ ثوٚی اُ‬ ‫ىيڃ‬ ‫. َمـىبن ثبیٖشٍ إز سب‬ ‫ًَاىاٍان كِة إالډی ي ىیڂَ اكِاة دٚشًن سجبٍ ډؼبَيان ٍا ىٍ ٹيٍر ډٚبٍٽز ىاى‬ ‫ثو٘ َبیی اُ ډؼبَيان ډشٮٞت ٕىی ډٌَت ٕمز ٙمبڃ ٍا ویِ ثب ىاىن اډشیبُار ىي ثبٌٍ ياٍى اهشبٍ ىيڅز ځَىاویي‬ ‫ٓ‬ ‫ي ایه ځًوٍ، ىٍ اٵٲبوٖشبن ثَ ٙبڅًىٌ يَبثیز ي اهًاویز یټ ىيڅز ډشٮٞت ٕىی ٍا ٍيٙه إز ثٍ ٽمټ ىيڅز َبی‬ ‫٭َة هچیغ ٵبٍٓ ىٍ ثَاثَ ىيڅز ٙیٮٍ ایَان آٍإز سب ایَان ٍا اُ ډََُبی هبيٍی ایه ٽًٍٚ ډلبٌَٝ ومًىٌ، ثب‬ ‫سُيیي ػيی ٍيثَي ٕبهشٍ ي ثَوبډٍ َبی آن يٍ ٍا ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن هىظی ځَىاوي.‬ ‫ٽ٘‬ ‫وبځٶشٍ دیيإز ٽٍ ایه ٽبٍ، اُ ىیيځبٌ سیًٍیټ ٙڂبٳ َبی ډًػًى ډیبن ٍياث٤ اډَیپب ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ٍا ٽٍ ىٍ‬ ‫ٕبڃ َبی اهیَ ٍي ثٍ ٵَام ٙين ىاٍى، ىي ثبٌٍ ثَ ٙبڅًىٌ ایَاوی ٕشیِی ي ٙیٮٍ ٕشیِی دَ هًاَي ٽَى . اُ ًٕی ىیڂَ،‬ ‫ي ایبڅز ٕیه ُیبوڀ ؿیه ٍا ثٍ ؿبڅ٘‬ ‫ؿىیه ىيڅشی هًاَي سًاوٖز ثبٍ ىیڂَ طجبر ىٍ ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ‬ ‫ٽٚبویيٌ ي ىٍ ثَاثَ وٶًً ٍيٓ َب ىٍ ػمًٍُی َبی إٓیبی ډیبوٍ ي اٵٲبوٖشبن ي ویِ دبٽٖشبن ایٖشبىځی ٽىي . ٙىیيٌ ډی‬ ‫ًٙى ٽٍ ایه ډلبٵڄ ثٍ ډًٖيالن ډى٦ٺٍ یی وبسً دیٚىُبى ومًىٌ ثبٙىي ٽٍ ة ا سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ اٵٲبوٖشبن سًاوبیی ٽىشَڃ‬ ‫يالیبر ډَُی ثب دبٽٖشبن ٍا وياٍى، ثبیٖشٍ إز اډىیز ایه يالیبر ثٍ دبٽٖشبن ياځٌاٍ ځَىى ي كشب ياڅیبن ایه يالیبر‬ ‫اُ ًٕی دبٽٖشبن سٮییه ځَىى!.‬ ‫ىډپَإی ىٍ ٽًٍٚ هًا َي ٍیوز ي َمٍ‬ ‫ٍيٙه إز، ََځبٌ اډَیپب ثب ایه ٥َف ډًاٵٺز ومبیي، آثَيی‬ ‫ىٕشبيٍىَبیی ٽٍ ىٍ ُډیىٍ آُاىی َبی ىډپَاسیټ اُ ػمچٍ آُاىی ثیبن ي ... ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ ىاٙشیڈ، ثَثبى‬ ‫هًاَي ٍٵز . وٍ سىُب ٍيٙىٶپَان اٵٲبوٖشبن، ثڄ ویِ ٍيٙىٶپَان ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ثبيٍ هًى ٍا ثٍ ػبډٮٍ ػُبوی ي‬ ‫اډَیپب ي ٥َف َبی آن ٽًٍٚ ډجىی ثَ دیبىٌ ٕبم سه ىډپَإی ىٍ هبيٍډیبوٍ ي إٓیبی ډیبوٍ ثٍِٿ یپٌَٖ اُ ىٕز‬ ‫هًاَىي ىاى . ایه ثَوبډٍ، ٽًٍٚ ٍا ثبٍ ىیڂَ ىٍځیَ ػىڀ َبی هًویه ثی دبیبن هًاَي ٕبهز . وبځٶشٍ دیيإز، ایه‬ ‫ٽبٍ ایَان ي ٍيٕیٍ ٍا ثَ هًاَي اوڂیوز سب ثب ویَيی ثیٚشَی ثَای ػچًځیَی اُ ٍيی ٽبٍ آډين یټ ىيڅز سىيٍي‬ ‫ياثٖشٍ ثٍ دبٽٖشبن ي ا٭َاة سىي ٍيىٍ اٵٲبوٖشبن ىٕز ثٍ ٽبٍ ًٙوي ٽٍ ایه ٽبٍ اډىیز ٙمبڃ، ٯٍة ي ډىب٥ٸ ډَٽِی‬ ‫ٽًٍٚ ٍا ثٍ ٙير ثََڈ هًاَي ُى ي ډًػت َٕإَی ٙين ػىڀ ىٍ ٽًٍٚ هًاَي ځَىیي.‬ ‫55‬
  • 56.
    ‫ىٍ وُبیز، ډیسًان دی٘ ثیىی ٽَى ٽٍ ثب ایه ٽبٍ، اٵٲبوٖشبن ثَای ډير وبډٮچًډی ثٍ ىي ثو٘ ٙمبڅی ي ػىًثی سؼِیٍ‬ ‫هًاَي ځَىیي ٽٍ ىٍ ػىًة آن ویَيَبی ٥بڅجبن ي اكِاة سىيٍي دٚشًن ي ىٍ ٙمبڃ آن ائشالٵی اُ ػمٮیز سبػیټ‬ ‫سجبٍ، اكِاة سٚی٬ َِاٌٍ سجبٍ ي ػىج٘ ډچی اُثیټ سجبٍ كبٽڈ هًاَي ځَىیي.‬ ‫ىًٙاٍ سَیه ٽبٍ ثَای اډَیپب ىٍ ایه ٽبٍُاٍ آن هًاَي ثًى ٽٍ اُ ثُبوٍ اٝچی ك٢ًٍ ىٍ اٵٲبوٖشبن ٽٍ ىٍٕز ثٍ َمیه‬ ‫ثُبوٍ ىٍ ٽًٍٚ ك٢ًٍ یبٵز ، یٮىی ډجبٌٍُ ثب ٥بڅجبن ي اڅٺب٭يٌ ي ویَيَبی سىيٍي ىَٚز اٵڂه ډلَيڇ هًاَي ځَىیي ي‬ ‫اُ ایه وبكیٍ ُیَ ٵٚبٍ ىیي ٍيٕیٍ ي ؿیه ي ویِ ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ىٍ ثٮي ىیذچمبسیټ ٹَاٍ هًاَي ځَٵز.‬ ‫ٗ‬ ‫4- اٵٲبوٖز‬ ‫ان ي ایَان :‬ ‫ایَان ٽًٍٚی إز ثب ًهبیَ ثٖیبٍ ثٍِٿ ٥جیٮی . ثَای ډظبڃ، ىٌ ىٍٝي وٶز ػُبن، اوِىٌ ىٍٝي ځبُ ػُبن ي دىغ‬ ‫ٗ‬ ‫ىٍٝي ډٔ ػُبن ىٍ ایه ٽًٍٚ ٹَاٍ ىاٍى. ثب سًػٍ ثب ىاٙشه ًهبیَ ٭٪یڈ ي ډًٹٮیز ػیًدًڅیشیټ ثٖیبٍ ډُڈ ي ثب سًػٍ‬ ‫دیَٚٵز َبی َٕیٮی ٽٍ ىٍ ؿىي ٕبڃ اهیَ ىاٙشٍ إز، ثٍ ثبيٍ ٙمبٍ ثٖیبٍ اُ ٽبٍٙىبٕبن، ایَان ىٍ ىٍَ ىيڇ ٕيٌ‬ ‫ثیٖشڈ ىٍ ٙمبٍ ٽًٍَٚبی ثَسَ ػُبن ىٍهًاَي آډي.‬ ‫ایَان ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ثُبی وٶز اُ 61 ىاڅَ ثٍ ٥ًٍ ډیبوڂیه 06-07 ىاڅَ اٵِای٘ دیيا ومًى،‬ ‫َٕ٭ز ٍٙي ؿٚمڂیَ ىاٙز. ایَان سًاوٖز ىٍ ٕبڃ ځٌٙشٍ ٍاٌ آَه ثبٵٸ- ثىيٍ ٭جبٓ ٍا ډٖشٺیمب ثب سَٽمىٖشبن دیًوي‬ ‫– ػىًة ثٍ ىٕز ثیبيٍى . ثٍ ځًوٍ یی ٽچیٍ ثبٍُځبوی َىي،‬ ‫ىَي ي كیظیز ٽًٍٚ ٽچیيی ٍا ىٍ ٽَیييٍ ٙمبڃ‬ ‫ٽًٍَٚبی كًٌُ ػىًة َٙٷ إٓیب، ٽًٍَٚبی ٭َثی ي اٵَیٺبیی ي دبٽٖشبن ثب ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ي ٹٶٺبُ اُ ٍاٌ‬ ‫سَاوِیشی ایَان ًٍٝر ډی ځیَى.‬ ‫اُ وڂبٌ ػیًإشَاسیْیټ، ایَان ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ ثٍ ىڅیڄ ىٙمىی یی ٽٍ ثب اډَیپب ىاٍى، ثٖیبٍ ثب ؿیه ي ډوًٞٝب ثب‬ ‫ٍيٕیٍ وِىیټ ٙيٌ إز . ایَان سًاوٖشٍ إز ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ډٺبىیَ ثٍِٿ ٕالف َبی دیَٚٵشٍ اُ ػمچٍ‬ ‫ًَادیمبَبی ډیڀ- 92 ي ډًٙټ َبی سًاومىي دياٵىي ًَایی اُ ٍيٕیٍ ثٍ ىٕز ثیبيٍى . ایه ٽًٍٚ َمـىبن هًى ثٍ‬ ‫سپىًڅًّی سًڅیي ډًٙټ َبی ډیبوجَى سبٽشیپی ُډیه ثٍ ُډیه ثب ثَى 0002 ٽیچًډشَ ثٍ وبڇ ُٙبة-4 ىٕز یبٵشٍ إز.‬ ‫ثَهی اُ ډىبث٬ ٱَثی ډي٭ی َٖشىي ٽٍ ٙبیي ایَان َمـىبن دىُبوی ډٺبىیَ ثٖیبٍ ػىڀ اٵِاٍَب ی ٽیمیبیی ي ثیًڅًّیپی‬ ‫ىاٙشٍ ثبٙي.‬ ‫َمـىیه، آيٌُ َبیی ٙىیيٌ ډی ًٙى ٽٍ ایه ٽًٍٚ َٚز ىٕشڂبٌ ٕیبٍ دَسبة ډًٙټ َبی ُډیه ثٍ ُډیه ثب ثَى‬ ‫0052 ٽیچًډشَ ٍا اُ ٽًٍیبی ٙمبڅی هَیياٍی ومًىٌ إز. ایَان ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ َمـىبن ٙمبٍ ُیبى ډًٙټ َبی‬ ‫ُډیه ثٍ ىٍیب- ٕبهز ٍيٕیٍ ٍا ىٍیبٵز ومًىٌ إز.‬ ‫و٪ىِ اٝٶُبن ي‬ ‫ایَان، ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ ویَيځبٌ اسمی ثًَُٙ ي ویِ ډَٽِ دْيَ٘ َبی َٖشٍ یی‬ ‫. ایه ډٖبڅٍ، ډًػت‬ ‫اٍاٻ ٍا ىٍ إٓشبوٍ ثٌَُ ثَىاٍی ٹَاٍ ىاىٌ إز ي ىٍ دی ىٕشیبثی ثٍ ًٕهز َٖشٍ یی إز‬ ‫65‬
  • 57.
    ‫اهشالٵبر ٙيیي ډیبنایَان ي اډَیپب ځَىیي ٌ إز. اډَیپب ََآ ىاٍى ایَان دىُبوی اُ یًٍاویًڇ ٱىی ٙيٌ ىٍ ٕبهز‬ ‫ٽالَټ َبی َٖشٍ یی ٽبٍ ثڂیَى . ثب ىٕشیبثی ایَان ثٍ ػىڀ اٵِاٍَبی َٖشٍ یی إَاییڄ- ډُمشَیه ډشلي اډَیپب ثب‬ ‫سُيیي ػيیی ٍيثَي هًاَي ځَىیي . سبٽىًن، ٽچیٍ ډٖب٭ی ډیبوؼیڂَاوٍ اٍيدبیی َب ًٕىی وجوٚیيٌ ي ؿهان ثَ ډی آیي‬ ‫ٽٍ ووًاَي ثوٚیي . ایَاوی َب ؿىیه إشيالڃ ډی ٽىىي ٽٍ ثَوبډٍ َبی َٖشٍ یی ٙبن ٝچق آډیِ إز ي ایَان ډبوىي‬ ‫اډَیپب ي اٍيدب كٸ ثٌَُ ځیَی ٝچق آډیِ اُ اوَّی َٖشٍ یی ٍا ىاٍى ي َیؾ ٽٔ كٸ آن ٍا وياٍى ایه ٽًٍٚ ٍا اُ‬ ‫كٺًٷ ٹبوًوی آن ډلَيڇ ٕبُى. ةثبيٍ ایَاوی َب، ىڅیچی يػًى وياٍى ٽٍ ډچشی ىٍ ٕيٌ 12 اُ ىٕشیبثی ثٍ ٭چڈ ي ىاو٘‬ ‫ٌ‬ ‫ډلَيڇ ځَىى.‬ ‫ا٭مبڃ ډؼبُار َبی اٹشٞبىی ي اٍػب٫‬ ‫اډب اډَیپبیی َب ٽٍ ثٍ ثَوبډٍ َبی ایَاوی َب ډٚپًٻ اوي، ىٍ آٱبُ ىٍ دی‬ ‫دَيويٌ َٖشٍ یی ایه ٽًٍٚ ثٍ ًٍٙای اډىیز ٕبُډبن ثَآډيوي. ثٍ ََ ٍي، اډَیپب ىٍ دی آن إز ٽٍ اځَ ایَان اُ ثَوبډٍ‬ ‫َبی َٖشٍ یی هًى ىٕز وپٚي، ثٍ ا٭مبڃ ډؼبُار َبی اٹشٞبىی ٕوز سَی ىٍ ثَاثَ آن ٽًٍٚ ډجبىٍر يٍُى.‬ ‫ىٍ ویَيځبٌ اسمی ثًَُٙ- ثَ دبیٍ ثَهی اُ ا٥ال٭بر، ډُىيٕبن ي ٽبٍځَان ٵىی ٍيٕی ٽبٍ ډی ٽىىي . ثَ دبیٍ ثَهی اُ‬ ‫ځِاٍٗ َب، ٻ ياكي ویَيډىي دياٵىي ًَایی ډؼُِ ثب ډًٙټ َب ي ٍاىاٍ َبی دیَٚٵشٍ ٕبهز ٍيٕیٍ ٙجبٍيُ إٓمبن‬ ‫ی‬ ‫ډى٦ٺٍ ٍا دبٕجبوی ډی ٽىىي . ثٍ ځٶشٍ ٽبٍٙىبٕبن ٍيٕی، ٽبٍایی ډًٙټ َبیی ٽٍ اُ ویَيځبٌ دبٕياٍی ډی ٽىىي (ثٍ‬ ‫ځمبن ٵَايان ډًٙټ َبی آ- 003) ، ثبٍَب اُ ډًٙټ َبی َمشبی دبسَيیز ا ډَیپبیی ثیٚشَ إز . ایه ډًٙټ َب‬ ‫سًاومىيی آن ٍا ىاٍوي ٽٍ ىٍ ًٍٝر كمچٍ ًَایی، اُ ََ 02 ٵَيوي ًَادیمبی دیَٚٵشٍ كَیٴ، 51 ًَادیمبی آن ٍا‬ ‫(ثَ دبیٍ اٍُیبثی ډَاٽِ إشَاسیْیټ ٱَثی 21 ٵَيوي آن ٍا ) َٕوڂًن ومبیىي . ایه ځًوٍ، ػچً ََځًوٍ كمچٍ ًَایی اُ‬ ‫ًٕی اډَیپب ي یب ٍاییڄ ٍا ثڂیَوي . اُ ًٕی ىیڂَ، وٶٔ ك٢ًٍ ٍيٓ َب ىٍ ثًَُٙ، ََ ځًوٍ كمچٍ اُ ًٕی اډَیپب‬ ‫آ‬ ‫یب إَاییڄ ٍا ثَ ثًَُٙ ډىشٶی ډی ځَىاوي.‬ ‫. ثب ایه َڈ اډَیپب ىٍ ایه‬ ‫ََ ځًوٍ كمچٍ و٪بډی إَاییڄ ثٍ ایَان، ثَای إَاییڄ كپڈ هًىٽٚی ٍا هًاَي ىاٙز‬ ‫اياهَ ثَای ٧ ډبسٺيڇ، َٚز ى اُ دیَٚٵشٍ سَیه ًَادیمبَبی وٖڄ دىؼڈ اٳ- 22 ٍا ثٍ ىٕشَٓ ویَيی ًَایی‬ ‫ٵَين‬ ‫كٴ‬ ‫إَاییڄ ځٌاٙشٍ إز ٽٍ ثباڅٺًٌ ثٍ آن ٽًٍٚ سًاوبیی كمچٍ ًَایی ثَ ایَان ٍا ډی ثوٚي . اُ َمیه ٍي إز ٽٍ ایَان‬ ‫ىٍ ثٍ ر آيٍىن ډًٙټ َبی دیَٚٵشٍ ا ٓ-003 ٕبهز ٍيٕیٍ ٽٍ اُ ٽبٍایی ثٖیبٍ ثبال ثَهًٍىا ٍ ثًىٌ ي سًاوبیی‬ ‫ىٓ‬ ‫ُىن ََ َيٵی ٍا ىٍ ٵبٌٛ 051 ٽیچًډشَی ي اٍسٶب٫ار ثبال ىاٍى، ٙشبة ىاٍى.‬ ‫ڃ‬ ‫اډَیپب ویِ ىٍ ي١ٮی ویٖز ٽٍ ثشًاوي ىٍ آیىيٌ وِىیټ ثٍ ایَان كمچٍ ومبیي . اُ ایه ٍي، كمچٍ و٪بډی اډَیپب ثٍ ایَان‬ ‫ىٍ ٽًسبَمير ډىشٶی إز.‬ ‫75‬
  • 58.
    ‫ایَان ثب ك٢ًٍویَيَبی اډَیپبیی ىٍ ا ٵٲبوٖشبن ي ٭َاٷ ثٍ ٙير ډوبڅٴ إز ي آن ٍا سُيیيی ىٍ ثَاثَ اډىیز ډچی‬ ‫هًى ډی ىاوي. ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ٱَثی ثَ آن اوي ٽٍ ډلبٵڄ سىيٍي ایَاوی، دىُبوی ویَيَبی سىيٍي دبٽٖشبوی ي اٵٲبوی‬ ‫ٍا ىٍ ثَاثَ ویَيَبی اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ثَ ډی اوڂیِوي.‬ ‫ایه ٽًٍٚ َمـىبن اُ اسلبى إشَاسیْیټ اٵٲبوٖشبن ي اډَیپب وڂَان إز . آځبَبن ډی دىياٍوي ٽٍ ایَان هًاَبن ثٍ‬ ‫ىٕز آيٍىن سٮُيار ػيی اُ ػبوت اٵٲبوٖشبن ډجىی ثَ ایه إز ٽٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ هبٻ هًى دبیڂبٌ َبی‬ ‫ٍىاوي، ىٍ اهشیبٍ‬ ‫إشَاسیْیپی یی ٍا ٽٍ ثشًاوي ٭چیٍ آن ٽًٍٚ إشٶبىٌ ځَىى ي یب آن ٽًٍٚ ٍا ثب سُيیي ٍيثَي ٿ‬ ‫اډَیپب ٹَاٍ ويَي.‬ ‫ایَان ىٍ اٵٲبوٖشبن وٶًً ٵََىڂی ثٖیبٍ ثٍِځی ىاٍى . ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ وٶًً اٹشٞبىی آن ٽًٍٚ ویِ ځٖشَٗ یبٵشٍ‬ ‫إز. ډی سًان ځمبن ُى ٽٍ ثب ویَيډىي ٙين ایَان اُ وڂبٌ اٹشٞبىی، وٶًً اٹشٞبىی آن ٽًٍٚ ىٍ اٵٲبوٖشبن اٵِای٘‬ ‫هًاَي یبٵز.‬ ‫ٍيیبٍيیی ایه ٽًٍٚ ثب اډَیپب سبطیَ ثٔ ډىٶی یی ثَ ډٖبیڄ اٵٲبوٖشبن ىاٍى . ىٍ ثلَان َٖشٍ یی ایَان، اډَیپب ثب ثه‬ ‫ثٖز ٍي ثٍ ٍي ځَىیيٌ إز . اډَیپب ثٍ ویپی ډی ىاوي ٽٍ ََځبٌ ثٍ ایَان كمچٍ ومبیي، ایه كمچٍ ىٍ دُچًی ػىڀ‬ ‫اٵٲبوٖشبن ي ٭َاٷ، ثٍ ٭ىًان ػىڀ اډَیپب ىٍ ثَاثَ آالڇ اٍُیبثی ځَىیيٌ ي ډی سًاوي ثٍ َٕ٭ز ثٍ یټ ػىڀ ډى٦ٺٍ‬ ‫یی ډجيڃ ځَىى . ىاډىٍ َبی ایه ػىڀ ډی سًاوي ثٍ ٭َاٷ، اٵٲبوٖشبن، دبٽٖشبن، ًٍٕیٍ، څجىبن، ي ٵچٖ٦یه ٽٚبویيٌ ًٙى .‬ ‫س٢میىی يػًى وياٍى ٽٍ ىاډىٍ ػىڀ ػِیٌَ ومبی ٭َثٖشبن ٍا ىٍ ثَ ځَٵشٍ ي ډىؼَ ثٍ كمالسی ثَ ؿبٌ َب ي دب الیٚڂبٌ‬ ‫َبی ٽًٍَٚبی ٭َثی ي ثٖشٍ ٙين سىڂٍ ََډِ ي ىٍ وشیؼٍ، ٍٕبوبیی وٶز ځَىى . ثی ځمبن، سَيٍیِڇ ثیه اڅمچچی ٙير‬ ‫ثیٚشَی هًاَي یبٵز ي َٕإَ ػُبن ٍا ثب ىًٙاٍی َبی ثٖیبٍی ٍيثَي هًاَي ځَىاویي . َِیىٍ َبی اډىیشی ثٖیبٍ ثبال‬ ‫هًاَي ٍٵز.‬ ‫ډُمشَیه ىڅیچی ٽٍ اډَیپب ٍا اُ ف ډچٍ ثَ ایَان ثبُ ډی ىاٍى ایه إز ٽٍ ١ٮیٴ ٙين ایَان ػىڀ ُىٌ، آن ٽًٍٚ ٍا‬ ‫ثیٚشَ ثٍ ىاډبن ٍيٕیٍ ي ؿیه هًاَي اٵڂىي ي ىٙمىی ډٖچمبوبن ثب اډَیپب ٍا ىٍ َٕإَ ػُبن ثٖیبٍ ىاډه هًاَي ُى . اُ‬ ‫ُى ٽٍ ثیڂمبن ډًػجبر‬ ‫ًٕی ىیڂَ، َِیىٍ ػىڀ ثَای ډبڅیٍ ىَىيځبن اډَیپبیی ثٍ ىٌ َب ډیچیبٍى ىاڅَ َٕ هًاَي‬ ‫وبهٚىًىی ي وبهَٕىيی آوبن ٍا ٵَاَڈ هًاَي ځَىاویي.‬ ‫ؿًن ػىڀ ثب ایَان ډمپه إز ثٍ یټ ػىڀ دَ ىاډىٍ ډجيڃ ځَىى، ثیڂمبن ثٍ ٙير ثُبی وٶز ٍا ىٍ ثبُاٍَبی‬ ‫اوؼبډیي ي‬ ‫ػُبوی ثبال هًاَي ثَى ٽٍ ایه ٽبٍ ثبُ َڈ ثٍ ًٕى ٍيٕیٍ ٽٍ یپی اُ سًڅیيٽىىيځبن وٶز إز، هًاَي‬ ‫ډًػت سٺًیز ٹيٍر اٹشٞبىی ي ىٍ وشیعٌ ٹيٍر و٪بډی آن ٽًٍٚ هًاَي ځَىیي . اُ ًٕی ىیڂَ، ؿًن ػىڀ ثٍ‬ ‫ډى٪ًٍ ىٍَڈ ٽًثیين سًان و٪بډی ایَان ثٍ ٍاٌ هًاَي اٵشبى، دٔ اُ دبیبن ػىڀ، ایَان وبځِیَ هًاَي ځَىیي ثَای‬ ‫85‬
  • 59.
    ‫ػجَان سًاوبیی َبیىٵب٭ی هًى ثبٍ ىیڂَ اُ ٍيٕیٍ هَیيَبی ٽالن و٪بډی ومبیي ٽٍ ثبُ َڈ ایه ٽبٍ ثٍ ًٕى اډَیپب‬ ‫ویٖز. ؿًن ډًػت سٺًیز ٍيٕیٍ ډی ځَىى.‬ ‫ٍيٙه إز ثٍ ًٕى ٍيٕیٍ ي ؿیه هًاَي ثًى سب ثشًاوىي اډَیپب ٍا ىٍځیَ ایه ػىڀ ثب ایَان ثٖبُوي . اُ َمیه ٍي إز‬ ‫ٽٍ ثٍ ډٖچق ٕبهشه ایَان دَىاهشٍ اوي . ؿىي ٕبڃ دی٘، ٍيٕیٍ 03 ىٕشڂبٌ دَسبة ډًٙټ َبی ثٖیبٍ دیَٚٵشٍ ُډیه ثٍ‬ ‫ًَای سًٍ- اڇ ٍا ٽٍ ٹبىٍ ثٍ ُىن ََ وً٫ ًَادیمب ىٍ ٵبٝچٍ 21 ٽیچًډشَی ي ىٍ اٍسٶب٫ 6 ٽیچًډشَی َٖشىي، ثٍ ثُبی‬ ‫007 ډیچیًن ىاڅَ ثٍ ایَان ٵَيهز . َمـىبن ٍيٕیٍ ٙمبٍ ثٖیبٍ ډًٙټ َبی ُډیه ثٍ ىٍیب ٍا ثٍ ایَان ىاىٌ ٽٍ ایه‬ ‫ډًٙټ َب ىٍ ٽَاوٍ َبی هچیغ ٵبٍٓ ي ػِایَ ایَاوی ىٍ هچیغ ٵبٍٓ ډٖشٺَ ځَىیيٌ اوي.‬ ‫ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، ثیٚشَیه سبطیَ ډىٶی ٍا ایه ػىڀ ډی سًاوي ثَ اٵٲبوٖشبن ثڂٌاٍى . ووٖز، ایه ٽٍ‬ ‫ثُبی وٶز ىٕز ٽڈ ثٍ ىي ثَاثَ هًاَي ٍٕیي (021-041 ىاڅَ) ٽٍ سبطیَ يیَان ٽىىيٌ یی ثَ اٹشٞبى اٵٲبوٖشبن ثٍ‬ ‫هًٞٛ ىٍ ډًٕڈ ُډٖشبن ثَ ػب هًاَي ځٌاٙز . ىي ىیڂَ، ایه ٽٍ ډمپه إز ایَان ثَای ُیَ ٵٚبٍ ځٌاٙشه‬ ‫اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن، ىي ډیچیًن دىبَڂِیه اٵٲبن ٍا ىٍ ایه ٽًٍٚ ثیَين ثَاوي . ٍيٙه إز، َٕاُیَ ٙين وبځُبوی ىي‬ ‫اٍ ډی سًاوي ىٍىََٕبی ثٖیبٍی ثَای ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي ډشليان ٱَثی آن‬ ‫ډیچیًن ثیوبومبن، ثی َٕوًٙز ي ثی ٍيُٿ‬ ‫ثٍ يیٌْ اډَیپب، ثیبٵَیىي ي ىٍ ىٍاُ ډير اي١ب٫ اٵٲبوٖشبن ٍا اُ وڂبٌ اػشمب٭ی ثی طجبر ځَىاویيٌ ي ه٦َ ایه ډی ٍيى‬ ‫یَی ػىڀ، كمالر‬ ‫ٽٍ ٽًٍٚ ٍا ثب یټ اوٺالة اػشمب٭ی وبهًإشٍ ي وبځُبوی ٍيثَي ٕبُى . َمـىبن ىٍ ًٍٝر ىٍٿ‬ ‫ډًٙپی ځٖشَىٌ یی اُ ًٕی ایَان ثٍ دبیڂبٌ َبی ًَایی ثڂَاڇ، ٹىيَبٍ، ٙیىيوي (إٶِاٍ) ي ویِ دبیڂبٌ َبی ىیڂَ‬ ‫اډَیپبیی ىٍ اٵٲبوٖشبن اوش٪بٍ ډی ٍيى. َمـىبن ډىشٶی ووًاَي ثًى ٽٍ اثٮبى ډياهچٍ ایَان ىٍ ثی طجبر ٕبُی اي١ب٫ ىٍ‬ ‫اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ثی ٕبثٺٍ ٗ یبثي .‬ ‫اٵِای‬ ‫ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ ٍياث٤ ایَان ي اٵٲبوٖشبن ىٍ ٕبڃ َبی دٔ اُ َٕوڂًوی ٥بڅجبن ىيٕشبوٍ ثًىٌ إز، دٔ اُ اوشٚبٍ‬ ‫ا٭الډیٍ ډٚشَٻ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ډیبن اډَیپب ي اٵٲبوٖشبن، ډٺبډبر ایَاوی وبځُبن سٞمیڈ ثٍ ثبُځَىاویين‬ ‫دىبَڂِیىبن اٵٲبن اُ هبٻ هًى ځَٵشىي، ډڂَ دٔ اُ ایه ٽٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ٍٕمب ا٭الڇ ٽَى ٽٍ ا٭الډیٍ سىُب ىٍ‬ ‫.‬ ‫ٍإشبی سبډیه اډىیز ىٍ اٵٲبوٖشبن إز ي ٭چیٍ َیؾ ٽًٍٚ ًٕډی ومی ثبٙي، اُ سٞمیڈ هًى ډىَٞٳ ځَىیيوي‬ ‫ثبُځَىاویين وبځُبوی دىبَڂِیىبن اٵٲبن، ډی سًاوٖز ډب ٍا ثب ؿبڅ٘ َبی ثٖیبٍ ػيیی ٍيثَي ځَىاوي.‬ ‫ثب ایه َڈٌ، ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ي ایَان ىٍ ٕبڃ َبی ځٌٙشٍ ثٍ ٍٱڈ یټ ٍٙشٍ وڂَاوی َبی آن ٽًٍٚ اُ ك٢ًٍ اډَیپب‬ ‫ىٍ هبٻ اٵٲبوٖشبن ځَڇ ثًىٌ ي ٍي ثٍ اٵِای٘ ىاٙشٍ إز ي َیبر َبی ثچىيدبیٍ ىي ٽًٍٚ ثبُىیي َبیی ىيٕشبوٍ یی‬ ‫ىاٙشٍ اوي . ََ ىي ٽًٍٚ ٭٢ً اٽً اوي . ٍياث٤ ىي ٽًٍٚ ىٍ ؿُبٍؽ ية اٽً ویِ ٍي ثٍ ځَٖٗ ىاٍى . ىٍ ٽىٶَاؤ‬ ‫سًٽیً، ایَان سٮُي ٕذَى ثٍ ډیِان 065 ډیچیًن ىاڅَ ثٍ ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن ٽمټ ومبیي.‬ ‫95‬
  • 60.
    ‫ىيڅز اٵٲبوٖشبن دیًٕشٍٽًٙیيٌ إز ٍياث٤ هًى ثب اډَیپب ي ایَان ٍا ػياځبوٍ سٮَیٴ ومبیي . اٵٲبوٖشبن ىٍ دی اسلبى‬ ‫إشَاسیْیټ ثب اډَیپب إز . ڇځَ ثب ایَان ثٍ ٭ىًان یټ ٽًٍٚ َمٖبیٍ، َمشجبٍ، َمٶََىڀ ي َمَُٖډیه، هًاَبن‬ ‫ډىبٕجبر ویټ كٖه َمؼًاٍی إز ي ثب ایه ٽًٍٚ ٍياث٤ هًة اٹشٞبىی، سؼبٍی ي ٵََىڂی ىاٍى. ىٍ ٭َٳ ٍياث٤‬ ‫ثیه اڅمچچی ؿىیه ومًوٍ َبیی ٵَايان إز . ثَای ډظبڃ، ٍياث٤ ایَان ثب َىي ي دبٽٖشبن دیًٕشٍ كٖه ٌ ثًىٌ إز . ایه‬ ‫ىٍكبڅی إز ایه ىي ٽًٍٚ َمًاٌٍ ثب َڈ ډوبٝمز ىاٙشٍ اوي . َمبن ځًوٍ ٽٍ ډوبٝمز ډیبن َىي ي دبٽٖشبن ډبو٬‬ ‫ٍياث٤ هًة ایه ىي ٽًٍٚ ثب ایَان وڂَىیيٌ إز، َمیه ځًوٍ َڈ، ډوبٝمز ډیبن اډَیپب ي ایَان ومی سًاوي ډبو٬‬ ‫سبن ي اډَیپب ځَىى.‬ ‫ٍياث٤ هًة ډیبن اٵٲبوٖشبن ي ایَان ي اٵٲبؤ‬ ‫5- اٵٲبوٖشبن، إٓیبی ډیبوٍ ي ٍيٕیٍ:‬ ‫ىٍ ٙمبڃ اٵٲبوٖشبن، ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ٹَاٍ ىاٍوي ٽٍ ثب ٍيٕیٍ یپؼب ىٍ «ٕیٖشڈ اډىیشی إٓیبی ډیبوٍ» ي ثب ٍيٕیٍ ي‬ ‫ؿیه ىٍ ٕبُډبن ٙبوڂُبی ٙبډڄ َٖشىي . ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ىٍ ایه اياهَ ػمًٍُی َبی ىياُىٌ ځبوٍ ٭٢ً «اسلبىیٍ‬ ‫ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى » ٕبُٙىبډٍ ځٖشٌَ ډٚشَٻ اٹشٞبىی ٍا اډ٢بء ومًىٌ اوي، ىٍ ٕبیٍ دیمبن َبی اډىیشی ي‬ ‫و٪بډی–ٕیبٕی ایه ٽًٍَٚب ثب ٍيٕیٍ ډی سًان ځٶز ٽٍ اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ٱیَ ډٖشٺیڈ ثب ٍيٕیٍ ٽٍ یټ اثَ ٹيٍر‬ ‫و٪بډی إز، َمٖبیٍ ځَىیيٌ إز. دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی دیٚیه، ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان ٽًٍٚ َٖشٍ ًٍٙيی، اُ ػبیڂبٌ‬ ‫یټ اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی اٵشبى ي ىٍ ػَځٍ ٽًٍَٚبی دیَٚٵشٍ ٝىٮشی اُ دچٍ ىيڇ – دٔ اُ اډَیپب ثٍ دچٍ َبی دبییه‬ ‫ٕٺً٣ ومًى. ډڂَ ثب ایه َمٍ، ٍيٕیٍ ثٍ ٭ىًان یټ اثَ ٹيٍر و٪بډی ثبٹی ډبوي ٽٍ سبٽىًن دٔ اُ اډَیپب ىيډیه ٽًٍٚ‬ ‫ویَيډىي ػُبن اُ وڂبٌ سًان ٍُډی ٙمَىٌ ډی ًٙى.‬ ‫ثٍ ََ ٍي، ٍيٕیٍ اُ ٕبڃ 0002 ىيٌٍ ثلَان ىٌ ٕبڅٍ ىيٌٍ وبډىُبى ځٌاٍ ٍا دٚز َٕځٌاٙز ي اٽىًن ثب َٕ٭ز ثٖیبٍ‬ ‫ثبالیی ٍي ثٍ ٍٙي ىاٍى . ثب سًػٍ ثٍ دشىٖیبڃ ثٖیبٍ ثٍِٿ اٹشٞبىی، ٍيٕیٍ ډی سًاوي سب ىٌ ٕبڃ ىیڂَ یټ اثَ ٹيٍ ر‬ ‫ٽبډڄ( ٵَا ٹيٍر یب ډڂبدبيٍ ) ځَىى. ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ سًاوبیی ٍٹبثز ثب اډَیپب ي اسلبىیٍ اٍيدبیی ٍا اُ یټ ًٕ ي ؿیه‬ ‫ٍا اُ ًٕی ىیڂَ ىاٙشٍ ثبٙي . اډ٢بی ٹَاٍىاى «ځٖشٌَ اٹشٞبىی ډٚشَٻ » ثب ٽًٍَٚبی ىياُىٌ ځبوٍ ٭٢ً ػبډٮٍ‬ ‫ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ َمًٖى، ایه ٍيوي ٍا سَٖی٬ هًاَي ومًى.‬ ‫اُ وڂبٌ و٪بډی، ٽًٍَٚبی إٓیبی ډیبوٍ ثب ٍيٕیٍ ٙبډڄ یټ دیمبن اډىیشی ي و٪بډی ىٵب٫ ىٕشٍ ػمٮی َٖشىي . ثَ دبیٍ ایه‬ ‫دیمبن، ویَيَبی ٍيٕیٍ ىٍ سبػیپٖشبن ، ٹَٱیِٕشبن، ٹِاٹٖشبن ي اُثیپٖشبن ك٢ًٍ ٕىڂیه و٪بډی ىاٍوي . اُ ًٕی ىیڂَ،‬ ‫ٍ إز ٽٍ َٕإَ ځٖشٌَ اٍيإٓیب ٍا ُیَ ځٖشٌَ ثَى هًى ىاٍى.‬ ‫ویَيَبی ډًٙپی ٍيٕیٍ ىٍ دبډیَ (ثبڇ ػُبن) ډٖشٸ‬ ‫ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب ٽًٍَٚبی سبػیپٖشبن ، سَٽمىٖشبن ي ٕشبن كٖىٍ إز . اډب يُاٍر هبٍػٍ اٵٲبوٖشبن ََ ؿىي‬ ‫ٹِاٷ‬ ‫ثیٚشَ‬ ‫ىٍ سیًٍی دیًٕشٍ اُ سًٕٮٍ ډىبٕجبر ثب ایه ٽًٍَٚب ٕوه ثَ ُثبن ډی آيٍى، ثٍ ىالیڄ ځىڂی ًَاىاٍ سًٕٮٍ‬ ‫ډىبٕجبر ثب ایه ٽًٍٚ َب ویٖز . ثٍ ََ يٍ، سى٘ َبیی ىٍ ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ي اُثیپٖشبن َٖز. یپی اُ ىالیڄ ایه‬ ‫06‬
  • 61.
    ‫. إالڇ ٽَیمٴ-ٍییٔ ػمًٍُ اُثیپٖشبن، وبآٍاډی َب ىٍ‬ ‫سى٘ َب وبآٍاډی َب ىٍ إشبن اويیؼبن اُثیپٖشبن ثًى‬ ‫اويیؼبن ٍا وبٙی اُ ٍهىٍ هَاثپبٍاوی اوڂبٙز ٽٍ ثٍ ٿٵشٍ اي ىٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ اٍىيځبٌ َبی ىَٚز اٵڂىی ُیَ و٪َ‬ ‫ډَثیبن هبٍػی آډًُٗ ىیيٌ ثًىوي . اي آٙپبٍا ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي اډَیپب ٍا آډبع هيوڀ َبی هٚڈ آځیه هًى‬ ‫ځَٵز. ایه ځًوٍ، ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ي اُثیپٖشبن ىؿبٍ سى٘ ځَىیي . اُثیپٖشبن، ا٭الڇ ومًى ٽٍ اډَیپب ثبیي دبیڂبٌ‬ ‫ٌ ای څؼٖشیپی هًى ٍا اُ هبٻ اُثیپٖشبن ثَؿیىي ي إٓمبن آن ٽًٍٚ ٍا ثٍ ٍيی ًَادیمبَبی اډَیپبیی ي اٵٲبوی‬ ‫ثٖز.‬ ‫ىٍ َىڂبډی ٽٍ ٍياث٤ ډیبن اٵٲبوٖشبن ي اُثیپٖشبن ٍي ثٍ سیَځی ىاٙز، ٍيٕیٍ آٙپبٍا ػبوت اُثیپٖشبن- ډشلي ٕىشی‬ ‫هًى ٍا ځَٵز. ایًاوٴ- يُیَ ىٵب٫ ٍيٕیٍ ثب څله ٙيیي ي سُيیي آډیِی اٵٲبوٖشبن ٍا ډشُڈ ثٍ ډياهچٍ ىٍ اډًٍ إٓیبی‬ ‫ډیبوٍ ومًى. َمـىبن ىيڅز ٍيٕیٍ هًإشبٍ دَىاهز ثی٘ اُ ىٌ ډیچیبٍى ىاڅَ ثيَی َبی ىيڅز َبی دیٚیه اٵٲبوٖشبن ثٍ‬ ‫ٍيٕیٍ ځَىیي.‬ ‫یٍ ٽَىوي . ثَای ډظبڃ،‬ ‫ىٍ دبٕن، ثَهی اُ ٽبٍډىيان ثچىيدبیٍ ىيڅز اٵٲبوٖشبن ا٩ُبٍار ٙيیي اڅچلىی ىٍ ٹجبڃ ٍيٓ‬ ‫ٕوىڂًی يُاٍر ىٵب٫ اٵٲبوٖشبن، ا٩ُبٍار يُیَ ىٵب٫ ٍيٕیٍ ٍا «ىٕیٍٖ ػيیي ٍيٕیٍ » ىٍ ٹجبڃ اٵٲبوٖشبن هًاوي ي اُ‬ ‫آن ٽًٍٚ هًاَبن «ٱَاډبر ػىڂی » ځَىیي. ا٩ُبٍار ٕوىڂًی يٍُار ىٵب٫، ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن‬ ‫ٕیبٕی، ثیٚشَ ٙپڄ «ٍػِهًاوی» ٍا ىاٙز.‬ ‫دٔ اُ ثٖشٍ ٙين دبیڂبٌ َبی اډَیپبیی ىٍ اُثیپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن، سىُب ٽَیييٍ ًَایی یی ٽٍ ثَای ویَيَبی ائشالٳ‬ ‫ثیه اڅمچچی اُ ػمچٍ اډَیپب ثبُ ډی ډبوي- ٽَیييٍ سَٽیٍ- آًٍثبیؼبن- سبػیپٖشبن ثٍ اٵٲبٕشبن إز . ََ ځًوٍ سٲییَ‬ ‫ډً١ٮڂیَی ٕیبٕی ىٍ یپی اُ ایه ٍٕ ٽًٍٚ (ثٍ ي یٌْ آًٍثبیؼبن) ٽٍ آثٖشه سلًالر ىٍاډبسیټ اوي، ډمپه إز‬ ‫دیبډيَبی ُیبوجبٍی ثَای اٵٲبوٖشبن ىاٙشٍ ثبٙي. ٍٓ ٍٕبوی اُ ٍاٌ سبػیپٖشبن ثٖیبٍ ىيٍ ي ځَان إز . ىٍ آن ًٍٝر،‬ ‫سىُب ٍاٌ دبٽٖشبن ثبٹی ډی ډبوي ٽٍ ٍيٙه ویٖز ؿٍ ٍٵشبٍی ٍا دی٘ ثڂیَى.‬ ‫ىٍ ایه اياهَ، ٍٵشبٍ ٍيٕیٍ ىٍ ٹجبڃ ك٢ًٍ ویَيَبی اډَیپبیی ىٍ َُٕډیه اٵٲبوٖشبن ىيځبوٍ ثًىٌ إز . اُ یټ ًٕ،‬ ‫ٍيٕیٍ یپؼب ثب ٽًٍَٚبی ٭٢ً ٕبُډبن ٙبوڂُبی ثَ اٍایٍ ػييڅی اُ ًٕی اډَیپب ثَای ثیَين ثَىن ویَيَبی ٙبن اُ‬ ‫ډى٦ٺٍ سبٽیي ومًىٌ إز ي ثٍ ځٶشٍ ٙمبٍی اُ ٽبٍٙىبٕبن ثٖشٍ ٙين دبیڂبٌ َبی ًَایی اُة یپٖشبن ي ٹَٱیِٕشبن ثٍ‬ ‫ٍيی اډَیپبیی َب ثب ٽبٍٍيایی ٍيٕیٍ اُ دٚز دَىٌ ًٍٝر ځَٵشٍ إز . ډڂَ، اُ ًٕی ىیڂَ، ٍيٕیٍ ٍاُ آډبىځی‬ ‫اة‬ ‫ومًىٌ إز ٽٍ ډی ى اُ وبسً ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ثَاثَ ویَيَبی سَيٍیٖڈ ثیه اڅمچچی كمبیز ٽىي.‬ ‫سًان‬ ‫16‬
  • 62.
    ‫آوـٍ آٙپبٍ إز،ایه إز ٽٍ ٍيٕیٍ ىٍ آٱبُ ثَای ػچًځیَی اُ ٍهىٍ ؿیه ثٍ إٓیبی ډیبوٍ ي اٵٲبوٖشبن اُ ٥َیٸ‬ ‫31.‬ ‫دبٽٖشبن ي اٵٲبوٖشبن ي ویِ اُ سَٓ ویَيَبی سىيٍي إالډی ىٍ ډى٦ٺٍ، ثٍ ك٢ًٍ ډلييى اډَیپب ىٍ ډى٦ٺٍ سه ىاى‬ ‫آوـٍ ٽٍ ٍيٕیٍ ٍا ٕوز ثٍ ََآ اٵڂىيٌ ثًى، ایه ثًى ٽٍ ثب ٍاَیبثی ٱیَ ډٖشٺیڈ ؿیه ىٍ ډى٦ٺٍ وبځِیَ ثب آن ٽًٍٚ‬ ‫ٍيیبٍي هًاَي ځَىیي. اډب اٽىًن ٽٍ ىیڂَ كبڅز ثلَان ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشٍ إز ي ىيثبٌٍ َٕ ثبال ومًىٌ إز، ومی‬ ‫سًاوي ك٢ًٍ ىٍاُ ډير إشَاسیْیټ اډَیپب ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ثذٌیَى.‬ ‫ٍيٕیٍ دٔ اُ دٚز َٕ ځٌاٙشه یټ ىٍَ ثلَان (ىٍ ىٍَ وًى دٔ اُ ٵَيدبٙی ًٍٙيی ) دٔ اُ اڃ 0002 ىيثبٌٍ‬ ‫ٓ‬ ‫ٍي ثٍ ٍٙي ځٌاٙشٍ ي ثب ٍٙي ثی٘ اُ 6-7 ىٍٝي ثٍ َٕ٭ز ٍي ثٍ سًٕٮٍ ځٌاٙشٍ إز . ٍيٕیٍ َمـىبن ىٍ ٕبڃ َبی‬ ‫اهیَ ثب َٕډبیٍ ځٌاٍی َبی ٽالن، سًان و٪بډی هًى ٍا ثبال ثَىٌ ي سالٗ ىاٍى سب 5102 ثب ایبالر ډشليٌ ىٍ سًاُن‬ ‫ٽبډڄ إشَاسیْیټ ٹَاٍ ځیَى. اٹشٞبى ٍيٕیٍ ویِ ٍي ثٍ ٙڂًٵبیی ىاٍى. دیٚڂًیی َبیی ډَاٽِ ډ٦بڅٮبسی ٱَثی ثَ آن اوي‬ ‫ٽٍ ىٍ ٕبڃ 7202 ٍيٕیٍ اُ وڂبٌ سًڅیي وبهبڅٜ یب اوجبٙشٍ ډچی، ػبیڂبٌ ووٖز ٍا ىٍ اٍيدب ثڂیَى ي ٽًٍَٚبیی ؿًن‬ ‫آڅمبن، ٵَاوٍٖ ي اوڂچیٔ ٍا دٚز َٕ ثڂٌاٍى . ٍيٕیٍ سًاوٖشٍ إز ثبٍ ىیڂَ ػبیڂبٌ هًى ٍا ىٍ إٓیبی ډیبوٍ سظجیز‬ ‫ومبیي ي ىٍ ياٹ٬ ٵبٍيٍى دبڅیٖی ٍا َٕ اُ وً دی٘ ځیَى . ثب اډ٢بی ٹَاٍ ىاى «ځٖشٌَ ياكي اٹشٞبىی» ثب ٽًٍَٚبی ٭٢ً‬ ‫اسلبىیٍ ٽًٍَٚبی ډٖشٺڄ ډٚشَٻ اڅمىبٵ٬ (َمًٖى) ٍيٕیٍ، ىٍ ياٹ٬، ىٍ ٕبڃ 6002 ىيثبٌٍ ثب اٵٲبوٖشبن َمٖبیٍ ٙيٌ‬ ‫إز.‬ ‫ثب ثََڈ هًٍىن ډىبٓثبر ډیبن اُثیپٖشبن ي اډَیپب، ٍيٕیٍ سًاوٖشٍ إز ىيثبٌٍ وٶًً هًى ٍا ىٍ إٓیبی ډیبوٍ دُه‬ ‫ٕبهشٍ ي دبیڂبٌ َبی و٪بډی هًى ىٍ ایه ٽًٍَٚب َٕ اُ وً ٵٮبڃ ٕبُى . ٍيٕیٍ ثٍ ٙير ىٍ دی سٖچیق ي سؼُیِ ایه‬ ‫ٽًٍَٚب ثب ػىڀ اٵِاٍَبی ډيٍن إز ي ىٍ ایه اياهَ ؿىيیه ډبوًٍ ډٚشَٻ ٍا ویِ ثب ویَيَبی ډٖچق ایه ٽًٍَٚب‬ ‫اوؼبڇ ىاىٌ إز.‬ ‫ىٍ ایه اياهَ، ٍيٕیٍ ي ؿیه سًاوٖشٍ اوي، ٕبُډبن ٙبوڂُبی ٍا ىٍ ثَاثَ وبسً ٹَاٍ ىَىي . ایه ٕبُډبن ََ ؿىي ٽىًن یټ‬ ‫ٕبُډبن اٹشٞبىی إز، ډڂَ ىٍ آیىيٌ وِىیټ ډی سًاوي ىٍ ٕیمبی یټ دیمبن ٕیبٕی ي و٪بډی ثَآډي ومبیي. ثب دیًٕشه‬ ‫ایَان ثٍ ایه ٕبُډبن ي ٙبیي َڈ ىٍ آیىيٌ َىي، ډمپه إز ایه ٕبُډبن ىٍ ٕیمبی یټ دیمبن سمبڇ ٭یبٍ ي يُوٍ یی‬ ‫ىٍ ثَاثَ وبسً سجبٍُ ومبیي. سٚپیڄ ایه ٕبُډبن، اٵٲبوٖشبن ٍا ىٍ ثَاثَ ځِیى٘ ىًٙاٍی ٹَاٍ ىاىٌ إز. ٽىًن اٵٲبوٖشبن ثٍ‬ ‫٭ىًان ٭٢ً وب٩َ ىٍ ٙبوڂُبی ك٢ًٍ ىاٍى . ٍٕٚی ٽٍ ډ٦َف ډی ځَىى، ایه إز ٽٍ آیب اٵٲبوٖشبن هًاَي سًاوٖز‬ ‫ح‬ ‫ثب ك٢ًٍ ویَيَبی ائشالٳ ثیه اڅمچچی ي دبٍسىَٙیخ إشَاسیْیټ ثب وبسً ثٍ ٙبوڂُبی ثذیًويى؟‬ ‫وِىیپی‬ ‫31. ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ډٖبیڄ ډى٦ٺٍ یی ي ٕیبٕز َبی ػُبوی، ىڅیڄ ٽىبٍ آډين ٍيٕیٍ ي اډَیپب ىٍ ډٖبڅٍ اٵٲبوٖشبن-‬ ‫إشَاسیْیټ ؿیه ي دبٽٖشبن ىٍ ٕبڃ َبی 0002 - 1002 ثًىٌ إز ٽٍ ډًػجبر وڂَاوی ََ ىي ٽًٍٚ ٍا ٵَاَڈ آيٍىٌ ثًى. ََآ اډَیپب ي ٍيٕیٍ‬ ‫اُ ٍاَیبثی ؿیه ثٍ ځىؼیىٍ َبی وٶشی ٽًٍَٚبی هچیغ ي إٓیبی ډیبوٍ ثًى.‬ ‫26‬
  • 63.
    ‫6- اٵٲبوٖشبن يؿیه:‬ ‫ؿیه، ٽًٍٚی إز ٽٍ ىٍ ٕبڃ َبی ىٌ ٌ 09 ٕيٌ ثیٖشڈ َٶشٞي ثَاثَ ٍٙي ىاٙشٍ إز . دیَٚٵز ٙڂٶشی ٍاوڂیِ‬ ‫ة‬ ‫. اډَيٌُ ؿیه اُ‬ ‫ؿیه دٔ اُ ٍيځَىاوی اُ اٹشٞبى ډشمَٽِ ىيڅشی ي دیًٕز َىپبوڀ ثٍ ایه ٽًٍٚ آٱبُ ځَىیي‬ ‫ىیيځبٌ ػی . ىی. دی یب ىٍآډي اوجبٙشٍ ډچی، دٔ اُ ایبالر ډشليٌ، ػبدبن يآڅمبن- ؿُبٍډیه ٽًٍٚ ډٺشيٍ اٹشٞبىی‬ ‫ػُبن ي ىٍ یټ اٍُیبثی ىیڂَ، دٔ اُ اٍيدبی ٱَثی، اډَیپب ي ػبدبن- ؿُبٍډیه اٹشٞبى ػُبن إز . ؿیه اُ ىیيځبٌ‬ ‫ًهبیَ اٍُی ثب ىاٙشه وِىیټ ثٍ یټ ي ویڈ َِاٍ ډیچیبٍى (یټ . ویڈ سَیچیًن) ىاڅَ، دًڅياٍسَیه ٽًٍٚ ػُبن إز ٽٍ‬ ‫ىٍ ٕبڃ 6002 ػبدبن ٍا ٽٍ ىٍ ځٌٙشٍ طَيسمىيسَیه ٽًٍٚ ثٍ ٙمبٍ ډی ٍٵز، دٚز َٕ ځٌاٙز.‬ ‫ؿیه ثٍ َٕ٭ز ىٍ كبڃ ىڃ ٙين ثٍ یټ اثَ ٹيٍر اٹشٞبىی إز . ثَ دبیٍ دیٚڂًیی َب ي دی٘ ثیىی َبیی ٽٍ اُ‬ ‫ډت‬ ‫ًٕی ډًٕٖبر ٭چمی- ٕیبٕی ٱَثی اٍایٍ ځَىیيٌ إز، ؿیه سب ٕبڃ 0402 اُ وڂبٌ سًڅیي وبهبڅٜ یب اوجبٙشٍ ډچی‬ ‫اډَیپب ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشٍ ي ىٍ ٕبڃ 0502 ډیِان ‪ GDP‬آن ٽًٍٚ ىٌ َِاٍ ډیچیبٍى (ىٌ سَ یچیًن) ىاڅَ اُ اډَیپب‬ ‫ثیٚشَ هًاَي ځَىیي. اُ ىیيځبٌ و٪بډی ویِ ؿیه ثٍ َٕ٭ز ىٍ كبڃ سًاومىي ٙين إز.‬ ‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ډَٞٳ اوَّی ىٍ ؿیه ثٖیبٍ ثبال ٍٵشٍ إز . ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ٍيٕیٍ ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشٍ ي دٔ اُ‬ ‫اډَیپب ػبیڂبٌ ىيڇ ٍا ځَٵشٍ إز . َمـىبن ؿیه ثٍ ثٍِځشَیه م ٍیياٍ ٵچِار ىٍ ػُبن ډجيڃ ځَىیيٌ إز . ؿیه ثب‬ ‫سًػٍ ثٍ ویَيی اٍُان ٽبٍ، ثٍ َٕ٭ز ثبُاٍ َبی ػُبن ٍا یپی دی ىیڂَی سٖویَ ډی ومبیي . ثَای ډظبڃ، ىٍ ىٍَ وًى‬ ‫ٕيٌ ثیٖشڈ، ؿیه ثٍ ٭َثٖشبن اٝال ٝبىٍاسی وياٙز . ىٍ كبڅی ٽٍ ىٍ ىٍَ ووٖز ٕيٌ ثیٖز ي یپڈ یٮىی دٔ اُ‬ ‫ٕبڃ0002 ، ٝبىٍا ر آن ٽًٍٚ ثٍ ٭َثٖشبن ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی ٭َثی َٕ ثٍ ىٌ َب ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ُوي . اډَيٌُ ؿیه‬ ‫ثٍ ىيډیه َٙیټ اٹشٞبىی ػبډٮٍ اٍيدبیی دٔ اُ اډَیپب ډجيڃ ځَىیيٌ إز.‬ ‫ََ ؿٍ إز، ؿیه ٵٮبالوٍ ثٍ ٭ىًان یټ ٹ٦ت ىٍ ٍٹبثز َبی ډى٦ٺٍ یی ي ػُبوی دب ثٍ ٝلىٍ ځٌاٙشٍ إز . ٵٮبڅیز‬ ‫َبی ؿیه ىٍ ځٌٙشٍ ثیٚشَ ػىجٍ اٹشٞبىی ىٍيوی ىاٙز. يڅی اٽىًن ىٍ ىي ٭ٍَٝ ډشجبٍُ ځَىیيٌ إز:‬ ‫1 -ىٍ ٭ٍَٝ ٍٹبثز َبی اوَّی‬ ‫2 -ىٍ ٭ٍَٝ ٍٹبثز َبی ٕیبٕی‬ ‫آوـٍ ډَثً٣ ثٍ ٍٹبثز َبی ٭ٍَٝ اوَّی ډی ځَىى، ؿیه ثب سًػٍ ثٍ ویبَُبی ٍيُاٵِين هًى، ٹَاٍ ىاى َبی ثٍِځی ٍا‬ ‫ثب ٽًٍَٚبی سًڅیي ٽىىيٌ وٶز ي ځبُ ٭ٺي ومًىٌ إز ي یب ىٍ ىٕز ٭ٺي ىاٍى. اُ ػمچٍ ډی سًان اُ ٍيٕیٍ ي ٹِاٹٖشبن‬ ‫وبڇ ثَى. اُ ًٕی ىیڂَ، ؿیه ثب ایَان ىٍ ُډیىٍ هَیي ځبُ ٹَاٍ ىاى ثٍِٿ 07 ډیچیبٍى ىاڅَی یی ٍا ثٖشٍ إز ٽٍ ثَ دبیٍ‬ ‫آن ځبُ ډبی٬ ٍا هَیياٍی ډی ومبیي . ٽڄ ډجچٰ ٹَاٍىاىَبی ؿیه ى ٍ ٭ٍَٝ اوَّی ثب ایَان ثٍ 001 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی‬ ‫ٍٕي.‬ ‫36‬
  • 64.
    ‫ىٍ ٭ٍَٝ ٕیبٕی،ؿیه هًاَبن دیًٕشه ىيثبٌٍ سبیًان ثٍ آن ٽًٍٚ إز ٽٍ ىٍ ًٍٝر سلٺٸ ایه آٍډبن، ثٍ‬ ‫سًاومىيی اٹشٞبىی٘ اٵِيىٌ هًاَي ځَىیي. َمبن ځًوٍ ٽٍ َبوپبوڀ ٍا ىيثبٌٍ اُ اوڂچیٔ ثٍ ىٕز آيٍى. اُ ایه ٍي،‬ ‫ثب اډَ یپب اهشالٳ ػيی ٕیبٕی ىاٍى . ؿیه ٽٍ ډوبڅٴ ك٢ًٍ ثچىي ډير اډَیپب ىٍ اٵٲبوٖشبن ویِ إز، ثَای سلز‬ ‫ٵٚبٍ ځٌاٙشه اډَیپب اُ ٍٕ اََڇ ٽبٍ ډی ځیَى:‬ ‫1 -كمبیز اُ ٽًٍیبی ٙمبڅی ٽٍ ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ ي ؿیه ثٍ سٖچیلبر َٖشٍ یی ىٕز یبٵشٍ إز ي ىٍ إٓشبوٍ‬ ‫ىٕشیبثی ثٍ سپىًڅًّی ډًٙپی دیَٚٵزإز .‬ ‫ٌ‬ ‫2 -كمبیز ٱیَ ډٖشٺیڈ اُ ثَوبډٍ َبی َٖشٍ یی ایَان‬ ‫3 -وٶًً ىٍ دبٽٖشبن ٽٍ ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ډٖبیڄ ډى٦ٺٍ، اُ ٥َیٸ وٶًً ىٍ دبٽٖشبن ي سٺًیز‬ ‫دىُبوی ویَيَبی سىيٍي آن ٽًٍٚ، ویَيَبی اډَیپبیی ٍا ىٍ اٵٲبوٖشبن ُیَ ٵٚبٍ ځَٵشٍ إز ي اوش٪بٍ ډی ٍيى‬ ‫ایه اٍ ثب ځٌٙز ُډبن ثیٚشَ ي ثیٚشَ ځَىى . ٍٕ ٕبڃ دی٘، یپی اُ ٍٕبوٍ َبی دبٽٖشبوی هجَ ىاى ٽٍ یټ‬ ‫ٵ٘‬ ‫ٵَيوي ًَادیمبی اٽشٚبٵی ثی َٕوٚیه ؿیه ىٍ وِىیپی ډَُ اٵٲبوٖشبن ي دبٽٖشبن ٭مچیبر ؿَیټ َبی ١ي‬ ‫ىيڅز اٵٲبوٖشبن ٍا اُ ًَا َيایز ډی ٽَىٌ إز . ډٺبډبر ؿیىی ي اٵٲبوی ياٽىٚی ثٍ دن ٗ ایه هجَ وٚبن‬ ‫وياىوي.‬ ‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ٍياث٤ ؿیه ثب ٍيٕیٍ ثُشَ ٙيٌ إز ي ىي ٽًٍٚ ىٍ ؿُبٍؿًة ٕبُډبن ٙبوڂُبی َمپبٍی َبی‬ ‫وِىیټ اٹشٞبىی ىاٍوي. َمـىبن ډً١ٮڂیَی َبی ىي ٽًٍٚ ىٍ ٹجبڃ ٕیبٕز َبی اډَیپب ىٍ ډى٦ٺٍ َمبَىڂی ثیٚشَی‬ ‫سبٍ سٮییه سٺٖیڈ ايٹبسی ثَای ثیَين ٽٚیين ویَيَبی اډَیپبیی اُ ډى٦ٺٍ‬ ‫یبٵشٍ إز. ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ؿىيی دی٘ هًآ‬ ‫ځَىیيوي ي اهیَا ډبوًٍ و٪بډی ډٚشَٽی ٍا ویَ اوؼبڇ ىاىوي.‬ ‫ٹَاٍ إز ىٍ ىٌ ٕبڃ آیىيٌ، ؿیه ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ 0001 ٵَيوي ًَادیمبی دیَٚٵشٍ وٖڄ ؿُبٍڇ ًٕ- 03 سًڅیي ومبیي‬ ‫ي ایه ځًوٍ، دٔ اُ اډَیپب ي ٍيٕیٍ ثٍ ًٕډیه ٹيٍر و٪بډی ػُبن ډجيڃ ځَىى.‬ ‫ؿیه، َمیه اٽىًن ٕبالوٍ ثٍ ډیِان ٝي ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ اډَیپبی ػىًثی َٕډبیٍ ځٌاٍی ډی ومبیي . َيٳ اُ ایه ٽبٍ،‬ ‫ایه إز ٽٍ إشٺالڃ ٽًٍَٚبی اډَیپبی ػىًثی ٍا ىٍ ثَاثَ اډَیپب سٺًیز ومبیي . ثٍ يیٌْ ایه َٕډبیٍ ځٌاٍی َب ىٍ‬ ‫ثَاُیڄ ډَٽِ إز ٽٍ دی٘ ثیىی ډی ًٙى سب ٕبڃ 0402 ثٍ یپی اُ دىغ ٹيٍر ثٍِٿ اٹشٞبىی ػُبن ىٍ آیي.‬ ‫ډز‬ ‫سَاُ ثبٍُځبوی آن ثب اٵَیٺب ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ٍي ثٍ ثبال ٍٵشه ىاٍى . ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ډیِان ٝبىٍار آن ثٍ اٵَیٺب ىٍ‬ ‫ٕبڃ 5002 ثٍ ؿُڄ ډیچیبٍى ىاڅَ ٍٕیي.‬ ‫. ٍيٙه إز‬ ‫ثٍ ٍََي، ٍياث٤ اٵٲبوٖشبن ي ؿیه ثٍ ځًوٍ ٕىشی كٖىٍ ي ىيٕشبوٍ ثًىٌ إز ي ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى‬ ‫اٵٲبوٖشبن ثبیي ثب سًػٍ ثٍ ایه ٽٍ ؿیه، َمیه اٽىًن دًڅياٍ سَیه ٽًٍٚ ػُبن إز ي ىٍ آیىيٌ وِىیټ ثٍ ثٍِځشَیه‬ ‫46‬
  • 65.
    ‫ٹيٍر اٹشٞبىی ػُبنډجيڃ هًاَي ځَىیي، ىٍ ُډیىٍ ځٖشَٗ ٍياث٤ اٹشٞبىی ثب ؿیه، سًػٍ ػيی ىاٙشٍ ثبٙي . ثٍ‬ ‫ثبيٍ ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن، ثبیٖشٍ إز آیىيٌ ٍياث٤ اٹشٞبىی ىي ٽًٍٚ ٍا إشَاسیْیټ اٍُیبثی ٽَى.‬ ‫7- اٵٲبوٖشبن ي َىي:‬ ‫َىي دٔ اُ ٕبڃ 0002 ثب آَىڀ ٍٙي دَٙشبثی ٍي ثٍ ٍٙي ځٌاٙشٍ إز . ډَاٽِ دیٚڂًیی ٱَثی ثَ آن اوي ٽٍ َىي‬ ‫ثبڅٺًٌ ډی سًاوي ىٍ ٕبڃ 0402 اُ وڂبٌ سًڅیي وبهبڅٜ ډچی ػبیڂبٌ ًٕڇ ٍا ىٍ ػُبن ثٍ ىٕز آيٍى یب كي اٹڄ ىٍ‬ ‫ٙمبٍ دىغ ٽًٍٚ ووٖز ػُبن( ؿیه، اډَیپب، ٍيٕیٍ، ثَاُیڄ ي َىي) ٹَاٍ ځیَى.‬ ‫ىٍ اي١ب٫ ٽىًوی، َىي ثىب ثٍ ىالیڄ ُیَ هًاَبن ىاٙشه ډىبٕجبر ثٖیبٍ ویټ ثب اٵٲبوٖشبن إز:‬ ‫1- َىي ثب سًػٍ ثٍ ٍٹبثز ٕىشی یی ٽٍ ثب دبٽٖشبن ىاٍى، اُ وٶًً دبٽٖشبن ىٍ اٵٲبوٖشبن وڂَان إز ي ډی ٽًٙي سب‬ ‫ػبی اډپبن ػچً ایه وٶًً ٍا ثڂیَى.‬ ‫2- َىي دیًٕشٍ ثب اٵٲبوٖشبن ثٍ ځًوٍ ٕىشی ډىبٕجبر ىيٕشبوٍ ىاٙشٍ إز ي ىٍ دی ځٖشَٗ ایه ٍياث٤ إز.‬ ‫3- َىي ثٍ سبډیه اډىیز ي إشٺَاٍ طجبر ىٍ اٵٲبوٖشبن َبی ثبالیی ٹبیڄ إز ي اډىیز ي طجبر اٵٲبوٖشبن ٍا ثلض ډُمی‬ ‫ة‬ ‫ىٍ ٽبوشپٖز اډىیز ي طجبر ىٍ ډى٦ٺٍ اٍُیبثی ډی ومبیي.‬ ‫4- َىي، ثب سًػٍ ثٍ ٍٹبثشی ٽٍ ثب ؿیه ىٍ إٓیب ىاٍى، اُ ٍهىٍ ؿیه ثٍ اٵٲبوٖشبن اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن وڂَاوی ىاٍى.‬ ‫5- َىي ثٍ وِىیټ ٙين ډیبن ایَان ي دبٽٖشبن ثٖیاٍ كٖبٓ إز ي وِىیپی آن ٽًٍٚ ٍا ثب اٵٲبوٖشبن ؿًوبن يُوٍء‬ ‫ډشٺبثچی ثب وِىیپی ایَان ي دبٽٖشبن اٍُیبثی ډی ٽىي . ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ ٍياث٤ ډیبن َىي ي ایَان ثٍ ځًوٍ ٕىشی‬ ‫ثٖیبٍ كٖىٍ ثًىٌ إز ي َىي ثب سًػٍ ثٍ ویبَُبی اوَّیشیټ هًى ثٍ ایَان، ثب آن ٽًٍٚ ٹَاٍىاىی ثٍ اٍ ُٗ ثیٖز ي‬ ‫دىغ ډیچیبٍى ىاڅَ ثٍ اډ٢بء ٍٕبویيٌ إز . ثب ایه َڈ، َىي اُ ٽًٍَٚبیی إز ٽٍ ىٍ ٽٚبٽ٘ َبی َٖشٍ یی ایَان ي‬ ‫اډَیپب، ػبوت اډَیپب ٍا ځَٵشٍ إز.‬ ‫َىي، وٖجز ثٍ ٕیبٕز َبی دبٽٖشبن ثٖیبٍ كٖبٓ إز. َىي اُ یټ ًٕ، ثَای ٽمَوڀ ٕبهشه َمپبٍی َبی ؿیه ي‬ ‫دبٽٖشبن ىٍ ن اياهَ ثب ؿیه َمپبٍی َبیی ىٍ ُډیىٍ َبی ډوشچٴ اُ ػمچٍ إشَاسیْیټ ىاٙشٍ إز . اُ ًٕی ىیڂَ،‬ ‫ای‬ ‫ثٍ ځًوٍ ٕىشی ثب ایَان ىيٕز إز سب كمبیز ایَان ىٍ اولٞبٍ دبٽٖشبن ىٍ ویبیي . ځٌٙشٍ اُ ایه َب، ثٍ ٍٱڈ ایه ٽٍ‬ ‫َىي ثٍ ځًوٍ ٕىشی َڈ دیمبن وِىیټ ٍيٕیٍ إز ي ثب آن ٽًٍٚ دیمبن ٌ ا ي ٕبُٙىبډٍ َب ي ٹَاٍىاىَبی ډشٮيىی ىاٍى،‬ ‫ثَای ٽمَوڀ ٕبهشه َمپبٍی َبی و٪بډی دبٽٖشبن ي اډَیپب، ثب ایه ٽًٍٚ ډًاٵٺشىبډٍ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ‬ ‫ثٖشٍ إز.‬ ‫یپی اُ ىالیڄ ىیڂَ َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ َىي ي اډَیپب، ځٌٙشٍ اُ َمپبٍی ىٍ ٭ٍَٝ اوَّی اسمی، َمپبٍی‬ ‫َبی ثچىي ډير ٍيٕیٍ ي ؿیه إز ٽٍ ثَ ډجىبی آن ٹَاٍ إز ؿیه ثٍ ٽمټ ٍيٕیٍ سب ٕبڃ 0102 ىٍ كييى 0001‬ ‫ٵَيوي ًَادیمبی دیَٚٵشٍ ًٕ- 03 ثٖبُى. ٍيٙه إز ٽٍ ىٍ ایه ًٍٝر، ؿیه ىٍ ٕیمبی ًٕډیه ویَيی ًَایی‬ ‫56‬
  • 66.
    ‫ػُبن دٔ اُاډَیپب ي ٍيٕیٍ سجبٍُ هًاَي ٽَى ي سًاُن إشَاسیْیټ ډیبن َىي ي ن ثََڈ هًاَي هًٍى . اُ ایه ٍي،‬ ‫ؿی‬ ‫ىٍ دی ػٌة َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ اډَیپب ثَآډيٌ إز . ثٍ ځمبن ثٖیبٍ، یپی اُ دی٘ َٙ٣ َبی اډَیپب ثَای‬ ‫َمپبٍی َبی إشَاسیْیټ ثب َىي، دبییه آيٍىن سَاُ ډىبٕجبر ایه ٽًٍٚ ثب ایَان ثبٙي . ٙبیي ډً١ٮڂیَی اهیَ ٱیَ‬ ‫ډىش٪ٌَ َىي ىٍ ډٖبڅٍ َٖشٍ ی ایَان، ىٍ دیًوي ثب َمیه ډٖبڅٍ ثبٙي.‬ ‫ی‬ ‫َىي ي دبٽٖشبن، ىي ٽًٍٚی اوي ٽٍ اُ ٕبڅیبن ىٍاُ ثب َڈ ىٍ ٍٹبثز سٖچیلبسی ىاٍوي . ایه ٍٹبثز ثٍ ٙير، ډوًٞٝب‬ ‫دٔ اُ ٕبڃ 0002 ٍي ثٍ اٵِای٘ ځٌاٙشٍ إز. َىي ٕبالوٍ 02 ډیچیبٍى ىاڅَ َِیىٍ و٪بډی ىاٍى. ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ‬ ‫ثًىػٍ و٪بڇی دبٽٖشبن ىٍ كييى 6-7 ډیچیبٍى ىاڅَ إز ( ثَای ډٺبیٍٖ ثًىػٍ و٪بډی ٍيٕیٍ ٕبالوٍ 002 ډیچیبٍى ىاڅَ،‬ ‫ؿیه 05 ډیچیبٍى ىاڅَ ي ایَان 4-7 ډیچیبٍى ىاڅَ ىٍ ٕبڃ إز ). ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، َىي ثٍ ډیِان ډیچیبٍىَب ىاڅَ ػىڀ‬ ‫(ثب ٕپًَبی دَسبة ډً ٙټ َبی ثبڅٖشیټ ي ٹبٌٍ دیمب )، ُیَ ىٍیبیی،‬ ‫اٵِاٍ اُ ػمچٍ ٽٚشی َبی ډًٙټ اوياُ‬ ‫ًَادیمبَبی ثمت اٵڂه دیَٚٵشٍ اُ وً٫ ًٕ- 72 ي ًٕ-03 ي ًَدیمبی ػىڂىيٌ اُ وً٫ ډیڀ- 92 ي ډیڀ- 13 اُ‬ ‫ٍيٕیٍ هَیياٍی ومًىٌ إز.‬ ‫ځٖشَٗ َمپبٍی َبی َىي ي اٵٲبوٖشبن ثَای ډب اُ اَمیز إشَاسیْیټ ثَهًٍىاٍ إز.‬ ‫8-اٵٲبوٖشبن ي ٽًٍَٚبی ٭َثی:‬ ‫ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب ٽًٍَٚبی ٭َثی ىٍ ٽڄ كٖىٍ ي هًة ثًىٌ إز ي ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٙشٍ‬ ‫إز. ٽًٍَٚبی ٭َثی ٽمټ َبی ثٖیبٍی ثٍ اٵٲبوٖشبن ومًىٌ ي ىٍ ٍيوي ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن وٺ٘ اٍُويٌ یی ٍا ثبُی‬ ‫ومًىٌ اوي.‬ ‫ثب ایه َڈ، ثىب ثٍ اٍُیبثی ثَهی اُ ٽبٍٙىبٕبن ىٍ ډىبٕجبر اٵٲبوٖشبن ثب ثَهی اُ ایه ٽًٍَٚب ىٍ ایه اياهَ اويٽی‬ ‫َٕىی ثٍ ډٚبَيٌ ډی ٍٕي.‬ ‫ػُبن ٭َة ثٍ ؿىي ىٕشٍ ٽًٍٚ َب سٺٖیڈ ډی ځَىى.‬ ‫. ایه‬ ‫- ىٕشٍ ووٖز – ٽًٍَٚبی ٭٢ً ًٍٙای َمپبٍی هچیغ ٵبٍٓ اوي ٽٍ ٽًٍَٚبی وٶز هیِ ي دًڅياٍ اوي‬ ‫ٽًٍَٚب ثب اډَیپب ٍياث٤ وِىیپی ىاٍوي. ََؿىي ىٍ ىٍين ایه ٽًٍَٚب ډلبٵڄ هبٝی َٖشىي ٽٍ ثب ك٢ًٍ اډَیپب ىٍ‬ ‫ډى٦ٺٍ، ډوًٞٝب ىٍ ٭َاٷ ډوبڅٴ اوي . ځٶشٍ ډی ًٙى ٽٍ ایه ډلبٵڄ دىُبوی ثٍ ویَيَبی ډوبڅٴ ثب ىيڅز اٵٲبوٖشبن ي‬ ‫اډَیپب اُ ٥َیٸ دبٽٖشبن ٽمټ ډی ومبیىي.‬ ‫- ىٕشٍ ىیڂَ، ٽًٍَٚبی ډوبڅٴ ثب اډَیپب اوي. ډبوىي ًٍٕیٍ، څجىبن، ؿبى، ًٕىان ي څیجیب.‬ ‫. ؿًن ډَاٽ٘،‬ ‫- ىٕشٍ ًٕڇ، ٽًٍَٚبیی اوي ٽٍ ثیٚشَ ډشمبیڄ ثب ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ډوًٞٝب ٵَاوٍٖ ډی ثبٙىي‬ ‫اڅؼِایَ ي سًؤ.‬ ‫ىٍ ٽڄ، ػِیٌَ ومبی ٭َة ثٍ ىڅیڄ ډًٹٮیز كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ ي ىاٙشه ًهبیَ َٕٙبٍ اوَّی اُ اَمیز ثٍِځی‬ ‫ثَهًٍىاٍ اوي.‬ ‫66‬
  • 67.
    ‫ىٍ ػُبن ٭َةَڈ وبٕیًوبڅیِڇ ي َڈ ثىیبىځَایی ىٍ كبڃ ٍٙي إز . ىي ديیيٌ یی ٽٍ ََ ىي ١ي اډَیپبیی سچٺی ډی‬ ‫ځَىى.‬ ‫ثب ایه َمٍ، اٵٲبوٖشبن ثبیي دیًٕشٍ ىٍ دی سًٕٮٍ ٍياث٤ ثب ٽًٍَٚبی ٭َثی ثبٙي ي سب ػبی اډپبن اُ یبٍی َبی آوبن‬ ‫ثٌَُ ځیَى. ډب ډشبٕٶبوٍ سب ٽىًن إز هبٍػی ٵٮبڅی ىٍ ٹجبڃ ٽًٍَٚبی ٭َثی وياٙشٍ ایڈ.‬ ‫ٕی‬ ‫9 - اٵٲبوٖشبن ي سَٽیٍ:‬ ‫سَٽیٍ ىٍ ځٌٙشٍ – ىٍ َىڂبڇ ايع ػىڀ َٕى، یپی اُ ډشليان ػيی اډَیپب ي وبسً ىٍ ډى٦ٺٍ ٙمَىٌ ډی ٙي . دٔ اُ‬ ‫. اُ یټ ًٕ، ثب‬ ‫ٵَيدبٙی ًٍٙيی، ىٍ ٕیبٕز هبٍػی ایه ٽًٍٚ ځَای٘ َبی سبٌُ یی آٱبُ ثٍ ديیي آډين ومًى‬ ‫سًػٍ ثٍ ځٖشَٗ ػبډٮٍ اٍيدبیی ثٍ ًٕی َٙٷ، ٙمبٍ ثٖیبٍی اُ ٕیبٕشمياٍان سَٽی ًَاىاٍ ٵبٝچٍ ځَٵشه اُ اډَیپب ي‬ ‫دیًٕشه ثٍ اٍيدب اوي. ثب ایه َڈ، ٙمبٍی اُ سَٻ َب- ثیٚشَ و٪بډیبن َىًُ َڈ ًَاىاٍان ٕىشی اډَیپب اوي.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ىٍ ٕبڃ َبی اهیَ، وبٕیًوبڅیٖڈ ر ٍٽی ثٍ ٙير ىٍ سَٽیٍ دب ځَٵشٍ إز ٽٍ ًَاىاٍ اوشیڂَیٚه یب‬ ‫َمذیًويی سَٽیٍ ثب ٽًٍَٚبی َمشجبٍ ىٍ ٹٶٺبُ ي إٓیبی ډیبوٍ ي آٍای٘ یټ ځٖشٌَ ثٍِٿ دبن سًٍاویٖڈ یب دبن‬ ‫سَٽیٖڈ اوي . ىٍ دُچًی آن، ثب سًػٍ ثٍ ویبُډىيی ٍيُاٵِين سَٽیٍ ثٍ وٶز، ځبُ، ؿًة، ُٱبڅٖىڀ ي ىیڂَ ډىبث٬‬ ‫ٍّی ياثٖشڂی آن ٽًٍٚ ثٍ ٍيٕیٍ ٍي ثٍ اٵِای٘ إز . ٍيٕیٍ ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی َمًٖى اُ ثٍِځشَیه ثبُاٍَبی‬ ‫ان‬ ‫سًڅیيار سَٽی اوي . ىٍ یټ ٕوه، ٍياث٤ ډیبن سَٽیٍ ي ایه ٽًٍَٚب ٍي ثٍ اٵِای٘ إز ثٍ ځًوٍ یی ٽٍ ىٍ ٕبڃ‬ ‫ثبُځبوی سَٽیٍ ډجيڃ ځَىیي . ٽىًن‬ ‫8002 ٍيٕیٍ كشب ػبډٮٍ اٍيدبیی ٍا دٚز َٕ ځٌاٙز ي ثٍ ثٍِځشَیه َٙیټ‬ ‫كؼڈ ډجبىالر ىي ٽًٍٚ ثٍ ډَُ 04 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی ٍٕي.‬ ‫آوـٍ ٍا ٽٍ ډی سًان ثٍ ایه َب اٵِيى، ایه إز ٽٍ إالډڂَایبن سَٽی اويیٍٚ آٍای٘ هالٵز إالډی ثٍ ٍَجَی‬ ‫سَٽیٍ ٍا ٵَاډًٗ وپَىٌ اوي ي ًَاىاٍ دیًٕشه سَٽیٍ ثٍ ػَځٍ ٽًٍَٚبی إالډی ثٍ يیٌْ ٭َثی اوي.‬ ‫ىٍ ياٹ٬، سَٽیٍ ډیبن ایه ؿُبٍ ځَای٘ َٕځَىان إز . اډب ىٍ ایه ځیَ ي ىاٍ، سىُب اٹشٞبى إز ٽٍ كَٳ آهَ ٍا ډی‬ ‫ُوي. ډی سًان ځٶز ٽٍ سَٽیٍ، َیـڂًوٍ ډىبٵٮی ىٍ اډَیپب وياٍى، ػِ ایه ٽٍ اُ آن ٽًٍٚ ثٍ هب٥َ ډًٹٮیز ثٖیبٍ‬ ‫كٖبٓ ػیًدًڅیشیټ ي ػیًإشَاسیْیټ هًى ي ثٍ هب٥َ دبیڂبٌ َبی اډَیپبیی دیًٕشٍ ىيیيوز ثڂیَى. اډب ثَ٭پٔ، ىٍ‬ ‫5.2‬ ‫ٽًٍَٚبی اٍيدبیی ډىبٵ٬ اٹشٞبىی ثٖیبٍی ىاٍى . َڈ اٽىًن سىُب ٙمبٍ سَٻ َبی ثبٙىيٌ ىایمی آڅمبن َٕ ثٍ‬ ‫ډیچیًن وٶَ ډی ُوي. ثَهی اُ ځِاٍٗ َب ٙمبٍ ياٹٮی سَٻ َبی ثبٙىيٌ آڅمبن ٍا سب ؿُبٍ ډیچیًن ٵَ سومیه ډی ُوىي .‬ ‫ن‬ ‫062 ډیچیبٍى ىاڅَ ډی‬ ‫ایه ىٍ كبڅی إز ٽٍ سَاُ ثيَی َبی سَٽیٍ ثٍ ٽًٍَٚبی هبٍػی ثَ دبیٍ اُ ځِاٍٗ َب ثٍ‬ ‫ٍٕي ٽٍ ثو٘ ثٍِٿ آن ٍا ثبوټ َبی اٍيدبیی – ثٍ هًٞٛ آڅمبن ىٍ اهشیبٍ سَٻ َب ځٌاٙشٍ إز . آوـٍ ډبیٍ‬ ‫وڂَاوی إز، ایه إز ٽٍ ډبوىي ثٖیبٍی ىیڂَ اُ ٽًٍَٚبی ػُبن ًٕڇ، ډٺبىیَ ثٖیبٍی اُ دًڃ َبیی ٽٍ اُ ًٕی‬ ‫76‬
  • 68.
    ‫سَٽیٍ ياڇ ځَٵشٍٙيٌ إز، اُ ًٕی اڅیڂبٍٙی ډبڅی ایه ٽًٍٚ ىي ثبٌٍ ثٍ هبٍع ثَىٌ ٙيٌ ي ٹَٟ ثبٹی ډبويٌ إز ي‬ ‫ایه ډَىڇ سَٽیٍ اوي ٽٍ ثبیي آن ٍا ثذَىاُوي . سَٽیٍ ٕبالوٍ ثی٘ اُ ٕی ډیچیبٍى ىاڅَ اُ وبكیٍ ػُبوڂَىی ى ٍآډي ىاٍى ٽٍ‬ ‫ٹچڈ ىٍٙشی ٍا ىٍ ٕبهشبٍ ىٍآډي وبهبڅٜ ډچی ایه ٽًٍٚ سٚپیڄ ډی ىَي. ىًٙاٍ ویٖز سًٍٞ ٽىیڈ ٽٍ ٕبالوٍ ًٕى یب‬ ‫ٍثق ثيَی َبی سَٽیٍ ثَاثَ ثب ایه ډجچٰ ډی ځَىى . ثٍ ٕوه ىیڂَ، سَٽیٍ وبځِیَ إز ثو٘ ثٍِځی اُ ىٍآډي َبی‬ ‫اٍُی هًى ٍا ثٍ اٍيدبییبن ثيَي . ثب سًػٍ ةَمیه إز ٽٍ ثٖیبٍی اُ سَٻ َب اډیيياٍوي ثب دیًٕشه سَٽیٍ ثٍ اسلبىیٍ‬ ‫ٌ‬ ‫اٍيدبیی، ثو٘ ثٍِځی اُ ایه ثيَی َب اُ ًٕی اٍيدبییبن ثوًٚىٌ ًٙى.‬ ‫اُ ًٕی ىیڂَ، ياثٖشڂی اوَّیشیټ سَٽیٍ ثٍ ٍيٕیٍ ٍي ثٍ اٵِای٘ ىاٍى . َڈ اٽىًن سَٽیٍ اُ ٍيٕیٍ ُٱبڅٖىڀ، وٶز ي‬ ‫ځبُ ډی هَى. َمـىبن ٍيٕیٍ ي ىیڂَ ٽًٍَٚبی َمًٖى ثبُاٍ هًثی ثَای سًڅیيار سَٽی ثٍ ٙمبٍ ډی ٍيوي.‬ ‫ثٍ ََ ٍي، سَٻ َب ىٍ ي١ٮیز ٽىًوی ىٍ دی آن اوي ٽٍ ثب سًػٍ ثٍ وِىیپی ػٲَاٵیبیی، ویَيی ٽبٍ اٍُان ي ىیڂَ‬ ‫اډشیبُاسی ٽٍ ىاٍوي، سب ػبی اډپبن اُ ٍيیياى َبی اهیَ اٵٲبوٖشبن ثٌَُ ثَىاٍوي ي ىٍ ایه ٽًٍٚ وٶًً ومبیىي. ىٍ ياٹ٬، ثٍ‬ ‫سَٽیٍ وٺٚی ىاىٌ ٙيٌ إز ٽٍ ىٍ ځٌٙشٍ اډَیپب ىٍ ُډبن ػُبى ثٍ دبٽٖشبن ىاىٌ ثًى.‬ ‫ثٍ ٍٱڈ َمٍ ایه َب، ډىبٕجبر ډیبن ىي ٽًٍٚ ٍي ثٍ ځٖشَٗ ىاٍى ي سَٽیٍ ثٍ اٵٲبوٖشبن ىٍ ٭ٍَٝ َبی ځًوبځًن‬ ‫ثبُٕبُی آن ٽمټ ډی ٽىي. ځٖشَٗ ٍياث٤ ثب سَٽیٍ، اُ ڇكًٍَبی اٝچی ٕیبٕز هبٍػی ٽًٍٚ إز.‬ ‫01- اٵٲبوٖشبن ي ٕیٖشڈ َبی اډىیشی ډى٦ٺٍ یی:‬ ‫اَمیز ٕیٖشڈ اډىیز ډى٦ٺٍ یی ىٍ ایه إز ٽٍ ٍياث٤ ٽًٍَٚب ٍا ىٍ سَاُ ثبالسَ اُ ٍٹبثز ي ىيٕشی ډٖشٺیڈ ثٍ ائشالٳ‬ ‫ي سًاُن ىٍ ىٍين ٕیٖشڈ ًٕٷ ډی ىَي . اٵٲبوٖشبن، وِىیپی ي اٍسجب٣ ډٖشٺیمی ثٍ ٕیٖشڈ اډىیشی ویمٺبٌٍ ٹبٌٍ ىاٍى ي اُ‬ ‫ًٕی ىیڂَ، ثب إٓیبی ډیبوٍ ډَسج٤ ډی ًٙى ي اُ ٥َیٸ ایَان ي ٽًٍَٚبی ٭َثی ثٍ ٕیٖشڈ اډىیشی هبيٍډیبوٍ دیًوي ډی‬ ‫یبثي. ىٍ ياٹ٬، اٵٲبوٖشبن ٽًٍٚی ډَسج٤ ثب ٕیٖشڈ َبی اډىیز ډى٦ٺٍ یی دیَاډًن إز . آوـٍ ٙبیبن سًػٍ إز، ٙبډڄ‬ ‫َیؾ یټ اُ ٕیٖشڈ َبی اډىیشی ومی ثبٙي ي ىٍ ياٹ٬ ثی ىٵب٫ سَیه ٽًٍٚ ػُبن إز.‬ ‫اډىیز ډچی اٵٲبوٖشبن ثَإبٓ وڂَٗ اډىیشی ىاهچی سٮَیٴ ډی ًٙى . ىٍ كبڅی ٽٍ ثیٚشَ ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ وڂَٗ‬ ‫هبٍػی ىٍ اډىیز ډچی ىاٍوي . اډىیز ډچی ىٍ سَاُ ىاهچی ثَ دبیٍ ايڅًیز َبی سظجیز كبٽمیز ٵَاځیَ ىيڃ ر، اُ ډیبن‬ ‫ثَىاٙشه ٹيٍر َبی ډلچی ي ٽىشَڃ ډوبڅٶبن ىيڅز ي سبډیه اډىیز ي دیٚجَى ىډپَإی ٙين ػبډٮٍ ي ىيڅز ٍا ىٍ ثَ‬ ‫ىاٍى ي ىٍ سَاُ ډى٦ٺٍ یی ویِ َمپبٍی ىٍ ٽىشَڃ ډََُب، ډجبٌٍُ ډٚشَٻ ثب ډىبث٬ ي ٙجپٍ َبی سَيٍیٖڈ ي ثىیبىځَایی،‬ ‫ٽىشَڃ ٽٚز ي ٙجپٍ َبی ٹبؿبٷ ډًاىډويٍ ي ر اډیه اډىیز ثَای اوشٺبڃ اوَّی ي ُډیىٍ ٕبُی ثَای ډٚبٍٽز‬ ‫ٽًٍَٚبی ډى٦ٺٍ ىٍ ثبُٕبُی اٵٲبوٖشبن ي ایؼبى ډپبویٖڈ َبی َمپبٍی ػمٮی ډى٦ٺٍ یی ډًٍى و٪َ إز.‬ ‫86‬