Ahisan test2015

1. “АХИСАН ШАТНЫ НББ” хичээлийн хяналтын ажлын
цахим сан-2014 он
Хичээлийн код: ВА-369
Хичээлийн нэр: Ахисан шатны НББ
Хичээлийн кредит: 3
Бүлэг № 1. Нөхөрлөлийн бүртгэл
Мэдлэг шалгах даалгавар
1. Нөхөрлөлөөс гишүүн гарах үед капиталын дансны үлдэгдлээсээ бага төлбөр авах үед бусад
гишүүд нь түүнд зөрүүгээр шагнал өгнө.
a. Үнэн b. Худал
2.Гишүүд нь нөхөрлөлөөс мөнгө зээлсэн тохиолдолд түүнийг татан авалт гэж бүртгэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
3.Шинэ гишүүний оруулж буй хөрөнгийг дансны үнээр бүртгэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
4.Зарим гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөлийн нэг гишүүн нь нас барах болон нөхөрлөлөөс
гарах үед уг нөхөрлөл татан буугдана.
a. Үнэн
b. Худал
5. Бүрэн хариуцлагатай гишүүн нь зөвхөн өөрийн эд хөрөнгөөр өр төлбөрөө барагдуулна.
a. Үнэн
b. Худал
6.Нөхөрлөлийн цэвэр хөрөнгийн дансны үнэ, зах зээлийн үнээс ялгаатай тохиолдолд гүүдвиллийн
аргыг хэрэглэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
7.Гадаад улсад байгуулагдсан нөхөрлөл Монгол улсын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулахаар
бол Монгол улсын хууль тогтоомжийг дагаж мөрдөнө.
a. Үнэн
b. Худал

2. 8. Нөхөрлөл татан буугдах үед хамгийн их капиталын дансны үлдэгдэлтэй гишүүнд мөнгөн
төлбөрийг бүрэн олгоно.
a. Үнэн
b. Худал
9. Гишүүдийн капиталын дансны дундаж үлдэгдэл нь тайлант хугацааны эцэс дэх гишүүдийн
капитал дансны үлдэгдэлтэй тэнцүү байна.
a. Үнэн
b. Худал
10.Гүүдвэллийн арга нь нөхөрлөлд элссэн шинэ гишүүний оруулсан хөрөнгийн зах зээлийн үнэ нь
анхны өртгөөсөө их үед шинэ гишүүнд ашигтай.
a. Үнэн
b. Худал
Зөв хариултыг дугуйл
11. Дараах тохиолдолд нөхөрлөл татан буугдахгүй
a) Гэрээнд заасан хугацаа дууссан
b) Нөхөрлөл төлбөрийн чадваргүй болсон
c) Шинэ гишүүд нөхөрлөлд элссэн
d) Аль нэг гишүүн нөхөрлөлөөс гарсан
12. Нөхөрлөл нь гишүүнээсээ мөнгө зээлсэн тохиолдолд дараах байдлаар бүртгэнэ.
a) Нэмэлт хөрөнгө оруулалт
b) Гишүүнээс авах авлага
c) Гишүүний татан авалт
d) Гишүүнд өгөх өглөг
13. Бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөлийг удирдах төлөөлөх эрх:
a) Гишүүн болгонд байх
b) Шинээр элссэн гишүүнд байх
c) Аль нь ч биш
14. Хэрэв нэг гишүүн өөрийн капиталын эзэмшлийн хувиа шинэ гишүүнд худалдвал:
a) Нийт хөрөнгө болон капитал өсөх
b) Нийт хөрөнгө болон капиталд өөрчлөлт орохгүй
c) Нийт хөрөнгө болон капитал буурна
15. “BC” нөхөрлөл нь B, C гэсэн 2 гишүүнтэй. Цалин, шагналын дараах цэвэр ашиг В гишүүнд олгох
шагналаас 5 дахин их. Нөхөрлөлийн гишүүд тус бүр тодорхой хэмжээний цалин авдаг. Цалин,
шагналын дараах цэвэр ашгаас В гишүүнд 20%, С гишүүнд 30%-ийн шагнал олгоно. В, С хоёрт
олгосон шагнал нийт 40000 төг. Цалин шагналын дараах цэвэр ашигтай тэнцүү хэмжээний цалинг
В-д 62.5%, С-д 37.5 %-иар тус тус хуваарилсан. Үлдэгдэл цэвэр ашиг, алдагдлыг 40:60 гэсэн
харьцаагаар хуваарилна. В гишүүнд хэдий хэмжээний шагнал хуваарилах вэ?
a) 15000
b) 20000
c) 16000
d) 0

3. 16. Цалингийн дараах цэвэр ашиг хэд вэ?
a) 100000
b) 40000
c) 200000
d) 120000
17. Хуваарилагдах цэвэр ашиг, алдагдал хэд вэ?
a) 250000
b) 150000
c) 200000
d) 40000
18. С гишүүнл нийт хэдий хэмжээний цэвэр ашиг, алдагдал хуваарилах вэ?
a) 102000
b) 108000
c) 105000
d) 111000
19. Нөхөрлөлийг дараах үндэслэлээр улсын бүртгэлд бүртгэхээс татгалзана. Үүнд: бурууг ол.
a) Нөхөрлөлийн хуульд заасан журмын дагуу гэрээ, дүрмээ батлаагүй
b) Үйл ажиллагаа явуулах чиглэлээ тодорхой заасан бол
c) Үүсгэн байгуулагч нь эрх зүйн чадамжгүй
d) Оноосон нэр давхардсан
20. Шүүх нөхөрлөлийг дараах үндэслэлээр татан буулгана. Бурууг ол
a) Дампуурсан
b) Нэг ч гишүүн үлдээгүй
c) Зохион байгуулалтын төрөл хэлэрээ өөрчилсөн
d) Хуулийг удаа дараа буюу ноцтой зөрчсөн
Олон сонголтуудаас зөвхөн зөв хариултыг олж дугуйлна уу.
21. Нөхөрлөлийн гишүүний ерөнхий дэвтэрт дорх дансдын аль нь хамаарахгүй вэ?
a) Гишүүний капитал
b) Гишүүний хуримтлагдсан ашиг
c) Гишүүний татан авалт
d) Гишүүнээс авах зээлийн авлага
e) Дээрх бүгд хамаарна.
22. Шинэ гишүүн нөхөрлөлд элсэхдээ оруулсан хөрөнгө нь түүний эзэмших капиталаас зөрүүтэй
байсан ба гүүдвил бүртгэгдээгүй. Энэ тохиолдолд шинэ гишүүний капиталын үлдэгдэл, оруулсан
мөнгөн хөрөнгийн зөрүүг дараах байдлаар бүртгэнэ.
a) Ашиг, алдагдал хуваарилах хуучин харьцаанд үндэслэн хуучин гишүүдийн капиталын
дансны дебетэд
b) Ашиг алдагдал хуваарилах хуучин харьцаанд үндэслэн хуучин гишүүдийн капиталын
дансны кредитэд
c) Ашиг алдагдал хуваарилах шинэ харьцаанд үндэслэн хуучин гишүүдийн капиталын дансны
кредитэд
d) Ашиг алдагдал хуваарилах хуучин харьцаанд үндэслэн хуучин гишүүдийн дебетэд эсвэл
кредитэд

4. 23. Нөхөрлөлөөс гарсан гишүүний хүлээн авсан мөнгө түүний капиталын данснаас зөрүүтэй
тохиолдолд зөрүүг нь (гүүдвил бүртгээгүй)
a) Хэрэв төлсөн мөнгө гарсан гишүүний капиталын дансны үлдэгдлээс илүү байвал үлдсэн
гишүүдийн капиталын дансны дебетэд
b) Хэрэв төлсөн мөнгө нь гарсан гишүүний капиталын дансны үлдэгдлээс илүү байвал үлдсэн
гишүүдийн капиталын дансны кредитэд
c) Хэрэв төлсөн мөнгө гарсан гишүүний капиталын дансны үлдэгдлээс бага байвал үлдсэн
гишүүдийн капиталын дансны дебетэд
d) Хэрэв төлсөн мөнгөнөөс гарсан гишүүний капиталын дансны үлдэгдэл илүү байвал дутуу
үнэлэгдсэн тухайн хөрөнгийн кредитэд
24. Нөхөрлөл татан буугдах үед гишүүдэд мөнгө хуваарилах төлөвлөгөөг бэлтгэхдээ гишүүнд төлөх
зээлийн өрийг:
a) Бусад өр төлбөр дээр нэмнэ
b) Гишүүний капиталын дансны кредит үлдэгдлээс хасна
c) Гишүүний капиталын дансны кредит үлдэгдэл дээр нэмнэ
d) Тооцоололтод хамааруулахгүй
25. P болон S нар шинэ нөхөрлөл байгуулсан. Р гишүүн 300000-ийн хөрөнгө оруулалт хийж 60%-
ийн эзэмшлийг авсан. S гишүүн 40000 төг -ийн өртөгтэй буюу 70000 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй
газар болон 50000 төг-ийн өртөгтэй буюу 90000-ийн зах зээлийн үнэтэй барилгыг хувь нийлүүлсэн.
Энэ үед барилга нь 40000 төг-ийн зээлийн барьцаанд байсан (хугацаа нь болоогүй). S гишүүн
хэдэн төгрөгний хөрөнгө оруулалт нэмж хийх шаардлагатай байна вэ?
a) 40000
b) 80000
c) 110000
d) 15000
Тодорхойлолтыг бичнэ үү
26. Нөхөрлөл гэж юу вэ? Нөхөрлөлийн онцлог
.......................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
27. Ямар нөхөрлөлийг бүх гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөл гэх вэ?
........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
28. Ямар нөхөрлөлийг зарим гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөл гэх вэ?
........................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
29. Нөхөрлөлийн гэрээнд юуг тусгадаг вэ?
........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
30. Нөхөрлөл хэдийд татан буугддаг вэ?
........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

5. Тестийн хариу:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
a
b
c
d
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
a Хамтын
бизнес
Оруулсан хөрөнгийн
хэмжээгээр
хариуцлага хүлээдэг
Тодорхой үүрэг
хязгаарлагдмал
Капитал
данс
Гэрээний
хугацаа
дуусах
b
c
d
Чадвар шалгах даалгавар:
1. Доорх хүснэгтийг гүйцээн бөглөнө үү.
2. Бүх гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөл зарим гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөл
хоёрын ялгааг тайлбарлана уу?
........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
3. тохирохтой нь холбо нуу?
А. Энэхүү аргыг нөхөрлөлийн цэвэр хөрөнгийн дансны үнэ болон зах зээлийн үнэ хоёр тэнцүү байх
тохиолдолд ашиглана
Б. Энэхүү аргыг нөхөрлөлийн цэвэр хөрөнгийн дансны үнэ болон зах зээлийн үнэ хоёр ялгаатай
байх тохиолдолд ашиглана.
1. Шагналын арга
2. Гүүдвиллийн арга
А. А1, Б2 B. А2, Б1
4. Нөхөрлөлийг ямар үндэслэлээр улсын бүртгэлд бүртгэхээс татгалзах вэ? Яагаад
........................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
5. Тохирохой нь сонгон тохируул.
А. Анх оруулсан хөрөнгө оруулалтын харьцаанд тулгуурлана
Б. Жилийн эхэн дэх хөрөнгө оруулалтын харьцаанд тулгуурлана.
В. Жилийн эцэст дэх хөрөнгө оруулалтын харьцаанд тулгаарлана.
Нөхөрлөлийнгишүүдтэйхолбоотойданс
Гишүүнийкапиталын
данс
Гишүүнийкапитал
татан авалтынданс

6. Г. Жилийн турш дах капиталын дансны жигнэсэн дундаж үлдэгдлийг тооцоолж, тухайн үлдэгдлийн
харьцаанд тулгуурлана.
1. Жилийн турш дахь капиталыэ дансны дундаж үлдэгдэл
2. Жил бүрийн эцэс дэх капиталын үлдэгдэл
3. Жил бүрийн эхэн дэх капиталын үлдэгдэл
4. Анхны хөрөнгө оруулалт буюу капиталын дүнд
A.a4,б3,в2,г1 б. А3,б2,в1,г4 в. А2,б1,в4,г3 г.а1,б2,в3,г4
6. Нөхөрлөлийн гишүүдийн ашиг, алдагдлыг хуваарилах аргуудыг нэрлэ.
1............................................................................................................................................
2...............................................................................................................................................
3.........................................................................................................................................................
4.........................................................................................................................................................
5........................................................................................................................................................
6.......................................................................................................................................................
7. Орхигдсон зүйлийг нөхөж бичнэ үү?
Нөхөрлөл байгуулах тухай өргөдөлд дор дурьдсан зүйлийг хавсаргана.
1. Үүсгэн байгуулах гэрээ
2. Нөхөрлөлийн дүрэм
3. ...................................
4. Гишүүдээс тухайн нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгийн талаар холбогдох байгууллагаас гаргуулсан
баталгаа болон үл хөддлөх эд хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ
8. нөхөрлөл татан бууглах 2 тохиолдол байдаг. Ялгааг бичнэ үүү.
........................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
9. Доорх хүснэгтийг гүйцээж бөглөж нөхөрлөл татан буугдах үеийн төлбөр барагдуулах зарчмыг
гүйцээнэ үү?
10. Тохирохтой нь холбоно уу?
А. Гэрээнд заасан хугацаа дууссан
Б. Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ ноцтой зөрчсөн
В. Нөхөрлөлөөс гарч байгаа гишүүнд ашиг, алдагдлыг хуваарилсан байх
1. Нөхөрлөлөөс гишүүн гарах үед
2. Нөхөрлөлөөс гишүүн гарах үндэслэл
3. Нөхөрлөлөөс гишүүн хасагдах үндэслэл
А. А1,Б2,В3 Б. А1,Б3,В2 В.А3,Б2,В1 Г. А2,Б3,В1
11. Шинэ гишүүн хөрөнгө оруулалт хийснээр нөхөрлөлд элсэх үйл ажиллагаа явагдвал шагналын
арга, гүүдвиллийн аргаар бүртгэдэг. Энэ 2 аргын ялгааг тайлбарлана уу?
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
Нөхөрлөл татанбууглах үед
төлбрбарагдуулах зарчим
Зээлдүүлэгчдийнөр
төлбөрийгбарагдуулах
Гишүүдэдтөлөх өр
төлбөрийгбарагдуулах

7. ........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
......................................................................................
12. гишүүний капиталын дансыг тайлбарлана уу?
...........................................................................................................................................................
13. Гишүүний капиталын данс ямар тохиолдолд буурах вэ?
........................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
14. Ямар тохиолдолд гишүүдэд олгох хэсэгчилсэн төлбөрийг бэлтгэдэг вэ?
........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
15. Татан буугдахаас өмнөх капиталын дансны үлдэгдлийг тодорхойлох зөв томьёог дугуйлна уу?
А. Татан буугдахаас өмнөх=Гишүүний капиталын +Гишүүнд өгөх өглөг
Б. Татан буугдахаас өмнөх= Гишүүний капиталын+ Гишүүнээс авах авлага
В. Татан буугдахаас өмнөх=Дансны үлдэгдэл+Гишүүнд өгөх өглөг
16. цэвэр ашиг, алдагдал хуваарилах харьцаанд үндэслэн цэвэр ашиг хуваарилах нэг нэгжид
ногдох капиталыг тодорхойлдог. Уг томьёог гүйцээж бичнэ үү?
Нэг нэгжид ногдох капитал=
татан буугдахаас өмнөх капиталын дансны үлдэгдэл
?
17. Нөхөрлөл татан буугдах үед төлбөрийг барагдуулахдаа 3 дарааллыг баримтална. Дараах
дарааллыг зөв дараалалд оруул.
А. Гишүүдэд төлөх өр төлбөрийг барагдуулах
Б. Зээлдүүлэгчдийн өр төлбөрийг барагдуулах
Г. Үлдсэн эд хөрөнгийн гэрээнд заасан ашиг, алдагдал хуваарилах журмын дагуу гишүүдэд хуваах
а. Баг б. Абг в. Гба г. Габ
18. Тохирохтой нь холбо
А. Нөхөрлөл 1. General Partnership
Б. Бүх гишүүд бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөл 2. Partnership
В. Зарим гишүүд бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөл 3. Limited partnership
a) А1, Б3, В2
b) А2,Б2, В3
c) А3, Б2, В1
19. Тохирохтой нь холбо
А. Нөхөрлөлийн гэрээ 1. Partnership liquidation
Б. Шагналын арга 2. Bonus method
В. Гүүдвилийн арга 3. Contract of partnership
Г. Нөхөрлөлийн татан буугдалт 4. Goodwill method
a) А3, Б2, В4,Г1
b) А4, Б2, В4,Г3

8. c) А3, Б4, В2,Г1
d) А2, Б3, В4,Г1
Тестийн хариу:
1 Гишүүнээс авах авлага, өглөг
2 Зарим гишүүд нь хариуцлагатай нөхөрлөл нь гишүүн тус бүрийн хариуцлагыг ялгаж өгдөг бол
бүх гишүүд нь хариуцлагатай ннөхөрлөл нь оруулсан хөрөнгийн хэмжээгээр хариуцлага
хүлээнэ.
3 А1, Б2
4 Хууль бус аргаар олсон хөрөнгө оруулалт байх тохиолдолд
5 А2,б1,в4,г3
6 a) Тэнцүү хувиар хуваарилах
b) Капиталын дансны дундаж үлдэгдэлд тооцон хуваарилах
c) Дансны үлдэгдэлд хүү тооцон хуваарилах
d) Гишүүдэд цалин тавиад үлдсэнгхуваарилах
e) нөхөрлөлийн удирдлагад шагнал олгож үлдсэнг хуваарилах
f) цалин болон хүүг тооцож, үлдсэнг хуваарилах
7 Хөрөнгийн баталгаа
8 Нөхөрлөлийн гишүүдийн шийдвэр, шүүхийн шийдвэр
9 Үлдсэн эд хөрөнгийг гэрээнд заасны дагуу хахуваарилах
10 А1,Б3,В2
11 Нөхөрлөлийн цэвэр хөрөнгийн дансны үнэ болон зах зээлийн үнэ тэнцүү байх тохиолдолд
шагналын аргыг ашиглана, харин ялгаатай үед гудвиллын аргыг ашиглана.
12 Гишүүний оруулсан хөрөнгө оруулалт
13 Капиталын татан авалт хийх үед
14 Капиталын дансны дундаж үлдэгдлийг тогтоож өгнө
15 Татан буугдахаас өмнөх=Гишүүний капиталын +Гишүүнд өгөх өглөг
16
Нэг нэгжид ногдох капитал=
татан буугдахаас өмнөх капиталын дансны үлдэгдэл
цэвэр ашиг,алдагдал хуваарилалтынхарьцаа
17 в. Г,Б,А
18 d) А2,Б2, В3
19 e) А3, Б2, В4,Г1
Хэрэглээ шалгах даалгавар
1. Тус тусдаа үйл ажиллагаа явуулж байсан Г болон Д нар хамтарч ажиллахаар шийдэж 11х6-нд
ГболонД нөхөрлөл байгуулсан. Тэд бизнесийн үйл ажиллагаандаа зориулж дараах
хөрөнгүүдийг хувь нийлүүлсэн.
Г Д
Мөнгөн хөрөнгө 55000 20000
Бараа материал 120000 200000
Тоног төхөөрөмж 50000 10000
Мөн гишүүн 12000-ийн дансны өртэй. 15000-ийн банкны зээлтэй, харин Д гишүүн зөвхөн 16000-ийн

9. дансны өглөгтэй байв. Г гишүүн капиталын дансны үлдэгдэлтэй тэнцүү байлгах зорилгоор мөнгөн
хөрөнгө нэмж нийлүүлсэн.
Хийх зүйл.
1. Шинэ нөхөрлөлийн хөрөнгө, өр төлбөр, капитал зэргийг бүртгэх ерөнхий журнал бэлтгэ
2. Г&Д нөхөрлөлийн үйл ажиллагаа 4 жилийн туршид амжилттай явагдаж байв. 20х9 оны үйл
ажиллагаагаа өргөтгөж, шинээр Ж-г гишүүнээр элсүүлсэн. Жишээ нь 125000 төг –ийн бараа
материал болон бусад хөрөнгийг нийлүүлсэн ба 25000-ийн дансны өглөгтэй байсан. Ийнхүү Ж
нь нөхөрлөлийн нийт хөрөнгийн 12.5%-ийг эзэмшихийн тулд 100000-ийн цэвэр хөрөнгө
нийлүүлжээ.20х9 оны эцэст Г-ийн капиталын үлдэгдэл 288000. Дт-ийн капиталын үлдэгдэл
387000 тус тус байв. 2:3 харьцаагаар ашиг алдагдлаа хувааж байсан. Нөхөрлөлийн гишүүдийн
бүрэлдэхүүнд гарсан өөрчлөлтийг
А. Гүүдвилийн арга
Б. Шагналын аргаар тус тус бүртгэ
3. Цэцэн нөхөрлөл 2 гишүүнтэйгээр 2003.01.01-нл байгуулагдан үйл ажиллагаагаа эхэлсэн.
Нөхөрлөлийн гэрээнд:
1. гишүүд ашиг, алдагдлаа тэнцүү хувь хэмжээгээр хуваарилна.
2. Гишүүд зөвшөөрсөн тохиолдолд шинээр гишүүн элсүүлж болно.
А, Б хоёр гишүүдийн капиталы дансны үлдэгдэл ньтус бүр 250000 төг бөгөөд нөхөрлөлийн цэвэр
хөрөнгийн дансны болон зах зээлийн үнэ хоёр тэнцүү байсан. А, Б гишүүд Д-г нөхөрлөлд шинээр
элсэхийг зөвшөөрсөн. Иргэн Д 280000 төг-ийн хөрөнгө оруулалт хийж нөхөрлөлийн цэвэр
хөрөнгийн 13 хувийг эзэмшихээр болсон.
Хийх зүйл. Нөхөрлөлд шинэ гишүүн элсэхийг хэрхэн бүртгэлд тусгах вэ?
4. “Алтан” нөхөрлөл 2007 онд 500000 төг-ийн цэвэр ашигтай ажилласан бөгөөд цэвэр ашиг,
алдагдлыг капиталын дансны жинэлсэн дундаж үлдэгдэлд үндэслэн хуваарилна.
Хийх зүйл.
1. Нөхөрлөлийн гишүүдийн үйл ажиллагаатай холбоотой ажил гүйлгээг бүртгэ
2. Цэвэр ашиг, алдагдлыг хуваарилж бүртгэ
3. Гишүүн тус бүрийн капиталын дансны үлдэгдлийг тооцоол.
5. Нар, Сар хоёр 700000 төг, 1200000 төг хөрөнгө оруулалт хийх замаар “Цэцэг” нөхөрлөлийг
2009.09.01-нд байгуулсан
2009.09.05-нд Нараа нөхөрлөлдөө 850000 төг-ний тоног төхөөрөмжөөр нэмэлт хөрөнгө оруулалт
хийссэн.
2009.09.17-нд Сар нөхөрлөлдөө 500000 татан авсан.
2009.09.25-нд “Цэцэг” нөхөрлөлд мөнгөн хөрөнгийн шаардлага гарсан тул Нараагаас 2200000 төг-
ийг 6 сарын хугацаатай сарын 1.2%-ийн хүүтэй зээлдэн авсан.
2009.09.28-нд Сар нөхөрлөлөөсөө 150000 төг-ийг 1 сарын хугацаатай зээлдэн авсан.
2009.09.30-нд Нар нөхөрлөлөөсөө 210000 төг-ийг 1 сарын хугацаатай зээлдэн авсан.
Нэг сарын хугацаанд уг нөхөрлөл 1500000 төг-ийн орлого олсон бөгөөд үүнтэй холыоотой 850000
төг-ийн зардал гарсан. Цэвэр ашиг алдагдлыг 50:50 гэсэн харьцаагаар хуваарилдаг.
Хийх зүйл.
Ажил гүйлгээг бүртгэж, гишүүдийн эздийн өмчийн өөрчлөлтийн тайланг бэлтгэ.

10. 6. А, Б, В болон гишүүд нөхөрлөлийн ашиг, алдагдлыг 2:4:2:2 гэсэн харьцаагаар хуваарилдаг.
Гишүүдийн капиталын дансны үлдэгдэл нь 50000 төг, 120000 төг, 60000 төг болон 30000 төг тус
тус байв. В гишүүн нөхөрлөлөөс гарсан бөгөөд түүнд 78000 төг төлсөн.
Хийх зүйл. Нөхөрлөлөөс гарсан гишүүнийг хэрхэн бүртгэх вэ?
7. “АBC” нөхөрлөл татан буугдалтын явцад төлбөрийн чадваргүй болсон. 2008.01.20-нд бүх
мөнгөн бус хөрөнгөө худалдаж, зээлдүүлэгчдийн нэхэмжлэлийг хангасан. “АBC” нөхөрлөлийн
баланс дараах байдалтай байв.
“АBC” нөхөрлөл
Баланс хэсэгчилсэн
2003.01.20
Өр төлбөр ба эздийн өмч::
Дансны өр 60000
“А” капитал 120000
“В” капитал (160000)
“C” капитал (20000)
Нийт өр төлбөр ба эздийн өмч 0
Гишүүд цэвэр ашиг, алдагдал болон татан буугдалтын олз, гарзыг 20:50:30 гэсэн харьцаагаар
хуваарилдаг. 2008.01.20-нд гишүүдийн хувийн эд хөрөнгө, өр төлбөр дараах байдалтай байв. Үүнд:
Гишүүд Хөрөнгө Өр төлбөр
А 60000 80000
В 280000 200000
С 250000 240000
Гишүүдийн хувийн эд хөрөнгө нь нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгөнд ороогүй болно.
Хийх зүйл:
1. 2008.01.20-ны В болон С нараас хүлээн авсан мөнгө болон гишүүдэд олгосон мөнгөн
төлбөрийг тооцоол
2. Нөхөрлөлийн татан бууглах үеийн тайланг бэлтгэ
8. Тусдаа үйл ажиллагаа явуулж байсан. Тайван, Дорж болон Энх нар хамтран ажиллахаар
шийдэж 2006.08.05-нд “Эрдэнэс” нөхөрлөлийг байгуулсан. Тэдгээр гишүүд нөхөрлөлийн үйл
ажиллагаанд зориулж дараах хөрөнгүүдийг нийлүүлсэн.
Үүнд:
Тайван Дорж Энх
Мөнгөн хөрөнгө 150000 300000 120000
Тоног төхөөрөмж 600000 450000 380000
Патент 50000
Газар 1000000
Өглөг 350000 300000
Банкны зээл 900000 400000
Энх гишүүн капиталаа 150000 төг-өөр нэмэгдүүлж, хөрөнгө оруулалт хийсэн.
Хийх зүйл:
1. Шинэ нөхөрлөлийн хөрөнгө, өр төлбөр, эздийн өмчийг бүртгэ
2. Гишүүд тус бүр хэдэн хувийн хөрөнгө оруулалт хийсэн бэ?
9. “Тунгалаг” нөхөрлөлийн баланс 2002.02.20-ны байдлаар дараах байдалтай өгөгдөв.
Тунгалаг нөхөрлөл
Баланс
2002.02.20

11. Хөрөнгө 6000 өр төлбөр ба эздийн өмч
Бусад хөрөнгө 94000 өглөг 36000
“В”-д өгөх өр 10000
“А” капитал 40000
“В” капитал (8000)
“С” капитал 22000
Нийт хөрөнгө 100000 Нийт өр төлбөр бө эздийн өмч 100000
Нөхөрлөлийн гишүүд 40:20:40 гэсэн харьцаагаар цэвэр ашиг, алдагдлаа хуваарилдаг. 2002.02.20-
нд 40000 төг-ийн өртөг бүхий бусад хөрөнгөө 30000 төг-өөр худалдаж, зээлдүүлэгчдийн
нэхэмжлэлийг хангасан. “В” гишүүний капиталын алдагдлыг “В” гишүүнд өгөх өрөөр нөхсөн. Бусад
хөрөнгөө бүгдийг нь 54000 төг-өөр худалдсан.
Хийх зүйл:
1. “тунгалаг” нөхөрлөлийн татан буугдах үеийн тайланг бэлтгэж, холбогдох журналын
бичилтийг хий.
10. ХУ нөхөрлөл ашиг алдагдлаа капиталын дансны жилийн турш дахь дундаж үлдэгдэллд
үндэслэж хуваарилдаг. Гишүүн Х ба У нарын капиталын данс жилийн эхэнд 30000 ба 15000 төг-
ийн тус тус үлдэгдэлтэй байв. 20х4 оны туршид капиталын дансны үлдэгдэлд дараах
өөрчлөлтүүд орсон.
Х У
Дт Кт Дт Кт
20х4 он
1 сарын 31 5000
2 сарын 28 3000 6000
3 сарын 31 4000
5 сарын 31 6000 2000
8 сарын 31 6000
10 сарын 31 7500
11 сарын 31 5000 3000
Хийх зүйл: 20х4 оны капиталын дансдын дундаж үлдэгдлийг тооцоол
11. Л, М нөхөрлөлийн гишүүд ашиг алдагдлаа дараах зарчмаар хуваарилдаг.
Л М
Цалин 20000
Шимтгэл Нийт борлуулалтын 2%
Капиталын дансны дундаж
үлдэгдэлд бодох хүү
8% 8%
Шагнал Цалин, шимтгэл, шагнал, хүүгийн өмнөх ашгаас дараах хувиар
тооцох
10% 7%
Үлдэгдэл ашиг 55% 45%
20х5 оны нийт борлуулалт 1250000. Цалин, шимтгэл, шагнал, капиталын хүүгийн өмнөх ашиг
200000. Капиталын дансны дундаж үлдэгдэл 400000 ба 420000 байв.
Хийх зүйл.
1. 20х5 оны ашиг 1.3-ын өгөгдлийн ашиглан зөвхөн 200000-ийн ашгийг 100000 гэж өөрчлөн
хийх зүйлийн дагуу гүйцэтгэ
2. ОЗНД-ны хаалтын бичилтийг журналд тусга
12. өмнөх дасгал ажил 1.3-ны өгөгдлийн ашиглан зөвхөн шагналыг адилхан 10%иар тооцож авна
хэмээн өөрчлөн хийх зүйлийн дагуу гүйцэтгэ
13. Өмнөх дасгал ажил 1.3 –ий н өгөгдлийг ашиглан зөвхөн 200000-ийн ашгийг 100000 гэж өөрчлөн
хийх зүйлийн дагуу гүйцэтгэ.

12. 14. Гишүүд Г ба Д нар ашиг алдагдлаа 60:40-ийн харьцаагаар хуваарилдаг. 11х3-нд Г-ийн капитал
90000, Д-ийн капитал 60000-ийн үлдэгдэлтэй байв. Тэд Ц-г шинэ гишүүнээр элсэхийг
зөвшөөрсөн.
Хийх зүйл. Дараах тохиолдол тус бүр дээр Ц-г элсүүлсэний журналын бичилтийг гүйцэтгэ
1. Капитал болон ашиг алдагдлын 40%-ийг эзэмшихээр түүнтэй тэнцэх хэмжээний хөрөнгө
оруулалт хийсэн.
2. Капиталын 40%-ийг эзэмшихээр 70000-ийн хөрөнгө оруулалт хийсэн. Гүүдвил бүртгээгүй.
3. Капиталын 40%-ийн эзэмшихээр 140000 хөрөнгө оруулалт хийсэн:. Гүүдвил бүртгээгүй.
15. Х,У болон Л гишүүн нар нөхөрлөлийн ашиг алдагдлыг 2:5:3 харьцаагаар хуваарилдаг. Тэдний
капиталын дансны үлдэгдэл 40000, 45000 ба 15000 тус тус байв. Х гишүүн нөхөрлөлөөс гарсан
ба түүнд 55000 төлсөн
Хийх зүйл. Нөхөрлөлөөс гишүүн гарсан ажил гүйлгээг журналд тусга.
16. Өмнөх дасгал ажил 69-ийн өгөгдлийг ашиглаж зөвхөн Х гишүүнд 30000 төлсөн хэмээн өөрчилж
хийх зүйлийг гүйцэтгэ.
17. Нөхөрлөлийн татан буугдах үеийн баланс дараах байдалтай байв.
Хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө 50000
Бусад хөрөнгө 500000
Нийт хөрөнгө 550000
Өглөг ба эздийн өмч
Өглөг 120000
Д капитал 180000
Ц капитал 240000
Ж капитал 10000
Нийт эх үүсвэр 550000
Гишүүд ашиг алдагдлыг 4:4:2 харьцаагаар хуваарилдаг ба бусад хөрөнгийг 350000 -өөр зарсан. Бүх
гишүүд төлбөрийн чадвартай.
Хийх зүйл. Татан буугдах үеийн тайланг бэлтгэ.
18. Ж,М хоёр гишүүн 500,000 600,000 хөрөнгө оруулалттайгаар ЖМ нөхөрлөлийг 2003.10.10-нд
байгуулсан.
2003.10.20 нд “ЖМ” нөхөрлөлд мөнгө шаардлагатай болсон учираас М гишүүнээс 300,000 төгрөгийг
1%-н хүүтэй 3 сарын хугацатай зээлдэн авсан
2003.10.22 нд Ж гишүүн 250,000 төгрөг татан авсан
2003.10.25-нд М гишүүн нөхөрлөлдөө 150,000 төгрөгийн нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийсэн
2003.10.31 Ж гишүүн нөхөрлөлөөсөө 450.000 төгрөгийн 2 сарын хугацаатай зээлдэн авсан.
Нэг сарын хугацаанд уг нөхөрлөл 850,000 төгрөгийн орлого олсон бөгөөд үүнтэй холбоотой 700,000
төгрөгийн зардал гарсан байна. Цэвэр ашиг алдагдлыг 50:50 гэсэн харьцатайгаар хуваарилдаг.
19. “Сартуул” нөхөрлөл 3 жил үйл ажиллагаагаа тогтвортой явуулж ирсэн. Нөхөрлөлийн гишүүд
үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх үүднээс иргэн М-ийг нөхөрлөлийн гишүүнээр элсүүлсэн. М
гишүүн 500000 төг-ийн тоног төхөөрөмж, 150000 төг-ийг бэлнээр тус тус хөрөнгө оруулалт хийх
замаар нөхөрлөлийн нийт хөрөнгийн 20%ийг эзэмших болсон. Тэр нөхөрлөлд элсэх үедээ
350000-ийн өглөгтэй байсан. Шинэ гишүүн нөхөрлөлд элсэх үед л А гишүүний капитал 200000
төг, С гишүүний капитал 300000 байсан. Тэд ашиг алдагдлаа 4:6 гэсэн харьцаагаар
хуваарилдаг байв.

13. Хийх зүйл: нөхөрлөлийн гишүүдийн бүрэлдэхүүнд орсон өөрчлөлтийг: шагналын болон
гүүдвиллийн аргаар тус тус бүртгэ.
20. “Сарнай” нөхөрлөлийн татан буугдсан 2007.09.25-ны өдрийн зээлийн болон капиталын данс
дараах байдалтай байв. Үүнд:
Дт Кт
Д гишүүнээс авах авлага 10000
“В” гишүүнд өгөх өглөг 20000
“В” капитал 50000
“Г” капитал 25000
“Д” капитал 70000
“Е” капитал 50000
2007.09.25 –нд нөхөрлөлийн нийт өр төлбөр 80000 төг байв. Гишүүд цэвэр ашиг алдагдлаа “В”
гишүүнд 20% , Г гишүүнд 25% хувь , “Д” гишүүнд 30%, “Е” гишүүнд 25% тус тус хуваарилана.
Хийхзүйл : 2007.09.25-нй өдрийн нөхөрлөлийн “Мөнгөн төлбөрийн хөтөлбөр” бэлтгэ.
21. “ТАС” нөхөрлөл нь өрөө төлснийхөө дараа үлдэгдэл хөрөнгөө гишүүддээ хуваарилсан.
Гишүүдийн капиталын дансны үллдэгдэл дараах байдалтай байв. Үүнд “Т” капитал 31000 төг,
“А” капитал 20000 төг, “С” капитал 22000 төг тус тус байв. Нөхөрлөл 78000 төг-ийн өртөг бүхий
бусад хөрөнгөө 42000 төг-өөр худалдаж, зээлдүүлэгчийн 5000 төг-ийн өртөг бүхий
нэхэмжлэлийг хангасан. Гишүүд цэвэр ашиг, алдагдал 5:3:2 гэсэн харьцаагаар хуваарилдаг.
Хийх зүйл:
1. Хөрөнгө худалдах болон өрөө төлөх үеийн ажил гүйлгээг бүртгэ
2. “ТАС” нөхөрлөлийн татан буугдалтын тайланг бэлтгэ
22. ХУ нөхөрлөл ашиг алдагдлаа капиталын дансны жилийн турш дахь дундаж үлдэгдэл
хуваарилдаг. Гишүүн Х ба У нарын капиталын данс жилийн эхэнд 30000₮ ба 15000₮ -ийн тус тус
үлдэгдэлтэй байв. 2004 оны туршид капиталын дансны үлдэгдэлд өөрчлөлтүүд орсон.
Хийх зүйл: 2004 оны капиталын дансдын дундаж үлдэгдлийг тооцоол.
23. ЛМ нөхөрлөлийн гишүү ашиг алдагдлаа дараах зарчмаар хуваарилдаг.
2005 оны нийт борлуулалт 1250000₮. Цалин, шимтгэл, шагнал капиталын хүүгийн өмнөх ашиг
200000₮. Капиталын дансны дундаж үлдэгдэл 400000₮ ба 420000₮ байв.
Хийх зүйл:
1. 20х5 оны ашиг хуваарилалтын тооцоололтыг харуулсан хүснэгт бэлтгэ.
2. ОЗНД-ны хаалтын бичилтйг журналд тусга.
24. Нөхөрлөлийн татан буугдах үеийн баланс дараах байдалтай байв.
Хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө 50000₮
Бусад хөрөнгө 500000₮
Нийт хөрөнгө 550000₮
Өглөг ба эздийн өмч
Өглөг 120000₮
Д капитал 180000₮

14. Ц капитал 240000₮
Ж капитал 10000₮
Нийт эх үүсвэр 550000₮
Гишүүд ашиг алдагдлыг 4:4:2 харьцаагаар хуваарилдаг ба бусад хөрөнгийг 350000₮-өөр зарсан.
Бүх гишүүд төлбөрийн чадвартай.
Хийх зүйл: Татан бууглах үеийн тайланг бэлтгэ.
25. Нөхөрлөл татан буугдах үеийн баланс болон гишүүдийн хувийн хөрөнгө, өр төлбөртэй
холбоотой мэдээлэл дараах байдалтай байв.
Х,У&Z нөхөрлөл
Баланс
Хөрөнгө өглөг ба эздийн өмч
Мөнгөн хөрөнгө 20000₮ өглөг 148000₮
Бусад хөрөнгө 242000₮ Х-капитал 40000₮
У-капитал 24000
Z-капитал 32000
Нийт хөрөнгө 244000₮ Нийт эх үүсвэр 244000₮
Х,У ба Z гишүүд 4:3:2ийн харьцаагаар ашиг алдагдлаа хуваадаг. Бусад хөрөнгийг 134000₮-өөр
борлуулсан.
Хийх зүйл: Татан буугдах үеийн тайланг бэлтгэ. (X,Y &Z нөхөрлөл нь бүрэн хариуцлагатай
нөхөрлөл.)
26. ЛМ нөхөрлөлийн гишүү ашиг алдагдлаа дараах зарчмаар хуваарилдаг.
Цалин 20000₮
Шимтгэл нийт борлуулалтын 2%
Капиталын дансны дундаж 8%
үлдэгдэлд бодох хүү
Шагнал: Цалин, шимтгэл, шагнал хүүгийн өмнөх ашгаас дараах ххувиар тооцох
10% 7%
Үлдэгдэлл ашиг 55% 45%
2005 оны нийт борлуулалт 1250000₮. Цалин, шимтгэл, шагнал капиталын хүүгийн өмнөх ашиг
200000₮. Капиталын дансны дундаж үлдэгдэл 400000₮ ба 420000₮ байв.
Хийх зүйл:
1. 20х5 оны ашиг хуваарилалтын тооцоололтыг харуулсан хүснэгт бэлтгэ.
2. ОЗНД-ны хаалтын бичилтйг журналд тусга.

15. Бүлэг №2.Төв ба салбар компани
Мэдлэг шалгах даалгавар:
1.Салбар компани нь үйл ажиллагаагаа төв компаний нэрийн өмнөөс явуулдаг хуулийн этгээд юм.
a. Үнэн
b. Худал
2.Төв компани нь салбар компанийнхаа үйл ажиллагааг бүхэлд нь удирдахгүй бөгөөд зөвхөн
нягтлан бодох бүртгэлийн бодлого , дотоод хяналтын систем зэргийг тодорхойлж өгнө.
a. Үнэн
b. Худал
3. Компани хоорондын ажил гүйлгээг тэнцүү чанартай “СОХО”, “ТК” дансуудаар дамжуулан
бүртгэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
4.Салбар компани нь тайлант хугацааны эцэст ОЗНД-ыг хааж ашиг , алдагдлыг СОХО дансруу
шилжүүлнэ.
a. Үнэн
b. Худал
5. Салбар луу бараа материалыг өртгөөс нь илүү хувиар нэхэмжлэх арга нь нийт ашгийг бүхэлд нь
төв компанид хуваарилахтай холбоотой.
a. Үнэн
b. Худал
6.Санхүүгийн нэгтгэсэн тайлангийн ажлын хүснэгтийн устгах бичилтийг зөвхөн тайланг гаргах
үүднээс хийдэг учраас төв компани болон салбар компаниудын аль аль нь бүртгэлдээ тусгахгүй.
a. Үнэн
b. Худал
7.Санхүүгийн нэгдсэн тайланг гаргахын тулд санхүүгийн тайлангийн ажлын хүснэгтийг бэлтгэх
бөгөөд тэнцүү чанартай дансууд харилцан үлдэгдэлтэй тусгагдана.
a. Үнэн
b. Худал
8. Бараа материалыг өртгөөс нь илүү үнээр нэхэмжлэх үед салбар нь төв компаниас хүлээн авсан
бараа материалаасаа худалдсан тохиолдолд борлуулсан бараанд ноогдох хэмжээгээр бодит бус
ашиг нь бодит ашиг болно.
a. Үнэн
b. Худал
9.Салбар хооронд бараа материал шилжүүлэх үед гаргасан тээврийн зардал нь төв компаниас
шууд шилжүүлэхэд гарах тээврийн зардлын дүнгээс бага байж болохгүй.
a. Үнэн
b. Худал

16. 10. Салбарын бараа материалын эцсийн үлдэгдэл ,ББӨ-ийн дүн нь өртгөөрөө тооцогдоно.
a. Үнэн
b. Худал
11. Төв компани нь салбартаа бараа материал ачуулж, өртгөөс нь илүү үнээр нэхэмжлэх үед
“САБМ” данс
a) Нэхэмжлэлийн үнээрээ дебетлэгдэнэ
b) Өртгөөрөө дебетлэгдэнэ
c) Нэхэмжлэлийн үнээрээ кредитлэгдэнэ
d) Өртгөөрөө кредитлэгдэнэ
12. Үндсэн хөрөнгийг төв компани дээр бүртгэдэг үед салбар өөрийн үйл ажиллагаандаа зориулж
үндсэн хөрөнгө худалдан авсан тохиолдолд салбар компани нь хэрхэн бүртгэх вэ?
a) Үндсэн хөрөнгөДт
Мөнгөн хөрөнгө Кт
b) ТК Дт
Мөнгөн хөрөнгө Кт
c) Үндсэн хөрөнгө-сал Дт
Мөнгөн хөрөнгө Кт
d) Үндсэн хөрөнгө Дт
Тк Кт
13. Салбар компаний алдагдлыг төв компани бүртгэх үед:
A. СОХО Дт
Салбарын ашиг Кт
B. ОЗНД Дт
ТК Кт
C. Аль нь ч биш
14. Дараах зүйлсийн бурууг тодорхойл.
a) Салбар нь бие даасан аж ахуйн нэгж шиг санхүүгийн тайлан гаргана.
b) Салбар бүх анхан шатны баримтуудаа төв компани руу илгээж, тэнд нэгтгэл хийгдэнэ.
c) Салбар ямар ч анхан шатны болон нягтлан бодох бүртгэлийн баримт хөтлөх шаардлагагүй.
15. Салбар компани гэдэг нь:
a) Төв компанийн энгийн хувьцааны 50%-иас дээш хувийг эзэмшигч
b) Төв компаниас алсад оршиж үйл ажиллагаа явуулдаг биеэ даасан хуулийн этгээд
c) Төв компаниас алсад оршиж үйл ажиллагаа явуулдаг боловч биеэ даасан хуулийн этгээд
биш
d) Аль нь ч биш
16. тэнцүү чанартай дансны хувьд дараах мэдэгдлүүдийн аль нь худлаа вэ? Тэнцүү чанартай данс
нь
a) Компани хоорондын ажил гүйлгээг бүртгэдэг
b) Устгах бичилтээр үлдэгдэлгүй болж нэгтгэсэн санхүүгийн тайланд тусгагддаггүй
c) Төв компанийн хувьд “СОХО” , салбарын хувьд “Төю компани” данс юм.
d) Төв компанийн хувьд “Төв компани”, салбарын хувьд “Сохо” данс юм.
17. СОХО дансны хэвийн үйлдэгдэл нь
a) Төв компаниийн бүртгэлд дебет үлдэгдэлтэй байна.

17. b) Төв компанийн бүртгэлд кредит үлдэгдэлтэй байна
c) Салбар компанийн бүртгэлд дебет үлдэгдэлтэй байна.
d) Салбар компанийн бүртгэлд кредпит үлдэгдэлтэй байна.
18. Төв компани салбартаа бараа материал ачуулж, өртгөөс нь илүү үнээр нэхэмжлэх үед
“ТКХАБМ” данс:
a) Өртгөөрөө дебетлэгдэнэ
b) Өртгөөрөө кредитлэгдэнэ
c) Нэхэмжлэлийн үнээрээ дебетлэгдэнэ
d) Нэхэмжлэлийн үнээрээ кредитлэгдэнэ
19. Хэрэв бүх үндсэн хөрөнгийг зөвхөн Төв компанийн бүртгэлд тусгадаг бол салбар компани нь
худалдаж авсан ачааны машинаа дараах байдлаар бүртгэнэ.
a) СОХО дансны дебет Мөнгөн хөрөнгө дансны Кт
b) Төв компани дансны дебет Мөнгөн хөрөнгө дансны КТ
c) Ачааны машин дансны дебет Мөнгөн хөрөнгө дансны Кт
d) Ачааны машин дансны кредит Төв компани дансны кредит
20. Үндсэн хөрөнгийг Төв компани дээр бүртгэдэг үед салбарт ашиглагдаж байгаа тоног
төхөөрөмжид тооцсон элэгдлийг Төв компани дараах байдлаар бүртгэнэ.
a) Элэгдлийн зардлын дебет, Хур элэгдлийн кт
b) СОХО-н дебет , элэгдлийн зардал кт
c) Элэгдлийн зардлын дт, Төв компани кт
d) СОХО-н дебет, хур элэгдлдийн кт
21. Эквивалент дансууд гэж юу вэ? Тайлбарла
............................................................................................................................................................
22. Төв компани салбар луугаа ачуулсан бараа материалын төлбөрийг нэхэмжлэхдээ дараах 3
аргыг хэрэглэнэ
А. Өртгөөр нь нэхэмжлэх
Б.........................................................................
В. Борлуулалтын жижиглэнгийн үнэ
23. .... ................. гэдэг нь үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд нэг жилээс дээш хугацаанд
ашиглагддаг, анхны хэлбэр дүрсээ алдахгүй боловч анхны өртгөө үйлдвэрлэж буй бүтээгдэхүүн,
ажил үйлчилгээнд элэгдлийн тооцооллын үндсэн дээр аажмаар шингээдэг биет хөрөнгө юм.
24. Төв компани ба салбарын нэгтгэсэн санхүүгийн тайлангийн ажлын хүснэгийн зорилгыг гүйцээж
бичнэ үү.
1. Хөрөнгө, өр төлбөр гэх мэт ерөнхий дансуудын үлдэгдлийг нэгтгэх
2. компанийн дотоод дах ашгийг устгах
3. ...............................................
25. ................... энэ аргын үед салбар дээр үндсэн хөрөнгийг бүртгэх бөгөөд ААН-тэй адилхан
байдлаар бүртгэлийг нь хөтлөнө.
А. Үндсэн хөрөнгийг байршлыг харгалзан салбар дээр бүртгэх

18. Б. Үндсэн хөрөнгийг байршлыг нь үл харгалзан төв дээр бүртгэх
26. Тэнцүү чанартай данс гэж ямар данс вэ?
........................................................................................................................................................
27. компаний хоорондын ажил гүйлгээний онцлог юу вэ?
.......................................................................................................................................................
28. Устгах бичилтийн зорилго?
............................................................................................................................................................
29. Салбар хоорондын ажил гүйлгээг хэрхэн бүртгэх вэ?
........................................................................................................................................................
30. Салбарын үндсэн хөрөнгийн бүртгэл.
..........................................................................................................................................................
Тестийн хариу
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
a
b
c
d
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Тэнцүү
чанартай
данс
Өртгөөс
нь илүү
Үндсэн
хөрөнгө
Тэнцүү
данс
устгах
Байршлыг
нь
харгалзана
СОХО=ТК Бүртгэлийн
аргуудаараа
Нэгтгэсэн Салбар
дээр
ҮХ
салбар
Чадвар шалгах даалгавар:
1. Төв ба салбар компаниуд хоорондоо ямар ялгаатай вэ?
............................................................................................................................................................
2. Яагаад компаниуд салбар байгуулдаг вэ?
...........................................................................................................................................................
3. Яагаад нэгтгэсэн санхүүгийн тайлан гаргадаг вэ?
.........................................................................................................................................................
4. Доорх хүснэгтийг гүйцээн бөглөнө үү?

19. 5. Салбарын бараа материалын эхний үлдэгдлийг өртөг рүү бууруулах үед дараах бичилт
хийнэ.
А. БМ-орлогын тайлан Дт В. САБМИҮХ Дт
БМ-баланс Кт БМС1 Кт
Б. САБМ Дт Г. Бичилт хийхгүй
БМ-баланс Кт
6. Б-1 салбар нь Б-2 салбартаа 10000 төг-ийн бэлэн мөнгө шилжүүлэхэд үед төв компани дээр
ямар бичилт хийгдэх вэ?
А. Дт СОХО Б-1 10000 В. Дт Сохо Б-2 10000
Кт СОХО Б-2 10000 Кт Сохо Б-1 10000
Б. Дт СОХО Б-1 10000 Г. Дт Сохо Б-2 10000
Кт Мөнгөн хөрөнгө 10000 Кт Мөнгөн хөрөнгө 10000
7. Тохирохтой нь холбо нуу?
А. Энэ аргын үед салбар дээр үндсэн хөрөнгийг бүртгэх бөгөөд аж ахуй нэгжтэй адилхан
байдлаар бүртгэлийг нь хөтлөнө.
Б. Энэ аргын үед төв комдани нь салбарын үндсэн хөрөнгийг өөрийн бүртгэлдээ тусгах
бөнөөд төвийн үндсэн хөрөнгөнөөс ялгах үүднээс тусгай тэмдэглэгээ хийнэ.
1. үндсэн хөрөнгийг байршлыг нь харгалзан салбар дээр бүртгэх
2. үндсэн хөрөнгийг байршлыг нь үл харгалзан төв дээр бүртгэх
А. А1,Б2 Б. А2,Б1
8. Төв компани нь салбартаа зориулж үндсэн хөрөнгө бүртгэж авсан. Үндсэн хөрөнгийг
байршлыш нь харгалзан бүртгэдэг.
Төв компани Салбар
Дт Сохо хх Дт ? хх
Кт ? хх Кт ТК хх
9. Төв компаниас салбарт үндсэн хөрөнгө шилжүүлэх үеийн бичилтийг хий.
..........................................................................................................................................................
10. төв компани нь салбар компанидаа ачуулсан бараа материалаа нэхэмжлэх 3 аргын ялгааг
тайлбарла нуу?
..........................................................................................................................................................
11. Төв компани салбартаа зориулж үндсэн хөрөнгө худалдаж авах үеийн бичилтийг бичнэ үү.
12. Төв компани нь салбартаа бараа материалыг ачуулж, өртгөөс нь илүү үнээр нэхэмжлэх
үед “САБМ” данс
a. Нэхэмжлэлийн үнээрээ дебетлэгдэнэ
b. Өртгөөрөө дебетлэгдэнэ
c. Нэхэмжлэлийн үнээрээ кр-лэнэ
d. Өртгөөрөө кт-лэнэ
13. “А” компаний 2006.12.31-ний салбар компанийн талаарх доорх мэдээлэл өгөгдөв.
Дт Кт
Үндсэн хөрөнгө
Үндсэн хөрөнгийнбайршлыгнь
харгалзансалбар дээрбүртгэх

20. Борлуулалт 1500000
ТКХАБМ 200000
БМС1 50000
Үйл ажиллагааны зардал 450000
Салбар компани нь бараа материалаа зөвхөн төв компаниасаа хүлээн авдаг. Бараа материалын
эцсийн үлдэгдэл 75000 байв. Төв компани “САБМ”-аа өртгөөс нь 25%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр
нэхэмжилдэг. “САБМ” дансны дүн хэд вэ?
a) 200000
b) Б. 160000
c) В. 40000
d) Г. 250000
14. Төв компаний “САБМИҮХ” данс хэдэн төгрөгийн үлдэгдэлтэй байх вэ?
А. 18750 Б. 56250 В. 60000 Г. 15000
15. Салбар компаний бүртгэлээрх цэвэр ашиг, алдагдал хэл вэ?
А. 850000 Б. 875000 В. 800000 Г. 725000
16. Төв компаний тодорхойлсон салбарын ашиг нийтдээ хэд болох вэ?
А. 875000 Б. 890000 В. 910000 Г. 900000
17. Салбарын бараа материалын эхний үлдэгдлийг өртөгрүү бууруулах үед дараах бичилт хийнэ.
А. Бм-орлогын тайлан Дт В. САБМИҮХ Дт
a. Бм – баланс Кт БМс1 Кт
Б. САБМ Дт Г. Бичилт хийхгүй
b. БМ-баланс Кт
18. “Б-1” салбар нь “Б-2” салбартаа 10000 төг-ийн бэлэн мөнгө шилжүүлэхэд үед төв компани дээр
ямар бичилт хийгдэх вэ?
А. Дт СОХО “ Б-1” 10000 В. Дт Сохо “Б-2” 10000
a. Кт СОХО “Б-2” 10000 Кт Сохо “Б-1” 10000
Б. Дт СОХО “Б-1” 10000 Г. Дт Сохо “Б-2” 10000
Кт Мөнгөн хөрөнгө 10000 Кт Мөнгөн хөрөнг 10000
19. БМ-ийн өртгөөр нэхэмжлэх аргын цаг хугацааны системын үед ямар бичилт хийгдэх вэ?
Тестийн хариу:
1 Төв нь толгой компани, салбар нь охин компани гэдгээрээ
ялгаатай
2 Үйл ажиллагаагаа өргөтгөх, шинэ үйлчилгээ,
үйлдвэрлэлийн салбар байгуулах
3 Толгой компани нь салбарын тайланг нэгтгэн нэгтгэсэн
санхүүгийн тайлан гаргана
4 Үндсэн хөрөнгийн байршлыг нь үл харгалзан бүртгэх
5 САБМИҮХ Дт
БМС1 Кт
6 Дт Сохо Б-2 10000
Кт Сохо Б-1 10000
7 Б. А2,Б1
8 СОХО-үндсэн хөрөнгө
9 СОХО................ххх
ТК................................ххх
10 Өртгөөр, өртгөөс илүү үнээр, капитал
11 СОХО................ххх
Мөнгөн хөрөнгө...................ххх

21. 12 Нэхэмжлэлийн үнээрээ кр-лэнэ
13 40000
14 56250
15 725000
16 890000
17 Бм-орлогын тайлан Дт
Бм – баланс Кт
18 Дт Сохо “Б-2” 10000
Кт Сохо “Б-1” 10000
19 Байнгын систем
Хэрэглээ шалгах даалгавар:
1. 2006 оны 2-р сард төв компани болон салар компанийн хооронд дараах ажил гүйлгээ
гарсан.
Салбар компани
22 Дт Бараа материал 700000
Кт 700000
Төв компани бараа материалынхаа төлбөрийг 40%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр нэхэмжилдэг.
25 Дт Тк 112000
Кт бараа материал 112000
210 Дт Тк 1500000
Кт Мөнгөн хөрөнгө 1500000
10 жил ашиглах машин худалдаж авсан.
215 Дт Үйла зардал 25000
Кт ТК 25000
231 Дт Элэгдлийн зардал 12500
Кт Тк 12500
Хийх зүйл: Төв компанийн хувьд дээрх ажил гүйлгээний журналын бичилтийг хий.
2. Салбар компанийн бараа материалын талаарх мэдээлэл өгөгдөв
Нэхэмжлэлийн үнэ Өртөг Илүүдэл үнэ
БМС1 20000
ТКХАБМ 150000
БЗБМ
БМС2 90000
ББӨ
Жич: Төв компани нь салбартаа ачуулсан бараа материалын төлбөрийг 20%-ийн нэмэгдэлтэй
үнээр нэхэмжилдэг.

22. Хийх зүйл: Хүснэгтийг нөх
58. “Хүрд” компани нь салбарын нийт үндсэн хөрөнгийг Төв компанид бүртгэх бодлого баримталдаг.
Гэвч салбар компанийн нягтлан бодогч 2002 оны 1-р сард гарсан ажил гүйлгээг дараах байдлаар
бүртгэсэн.
11 Дт Тоног төхөөрөмж 1240000
Кт Мөнгөн хөрөнгө 1240000
110 Дт Машин 3600000
Кт ТК 3600000
10 жил ашиглана, үлдэх өртөггүй
131 Дт Тоног төхэлэгдлийн зардал 120000
Кт ТТ хур.эл 120000
131 Дт Машины элэгдлийн зардал 300000
Кт Машин хур.эл 300000
Хийх зүйл: Салбар компанийн нягтлан бодогчийн гаргасан алдааг залруулж бүртгэ
3. Төв компани нь салбар компанидаа бараа материал ачуулаад төлбөрийг нь 30% -ийн
нэмэгдэлтэй үнээр нэхэмжилдэг. Төв ба салбар компани хоёулаа цаг үеийн систем
ашигладаг. 2007 онд төв компаний нь салбар компанируугаа 156000 төг-ийн нэхэмжлэлийн
үнэ бүхий бараа материал ачуулсан. Гадны бэлтгэн нийлүүлэгчдээс 100000 төг -ийн бараа
материал худалдаж авсан. Салбар компани тайлант хугацаанд 650000-н борлуулалт
хийсэн. Салбар компаний 2007 оны бараа материалын тухай мэдээлэл өгөгдөв.
11 1231
ТКХАБМ 130000 39000
Гадны бэлтгэн нийлүүлэгчдээс
Худалдан авсан бараа материал 7500 25500
Хийх зүйл: Салбар компан борлуулсан бүтээгдэхүүний өртгийг тооцож, холбогдох журналын
бичилтийг хий
4. “Т” төв компани болон “В” салбар компаний тэнцүү чанартай дансуудын үлдэгдэл
2000.01.31-нд дараах байдалтай байв.
Сохо “Т” компани
Огноо Ажил гүйлгээний утга Дт Кт Үлдэгдэл
2000.01.01 40000
01.08 Салбар компанид мөнгө шилжүүлсэн 20000 60000
01.10 Салбарын дансны авлагыг цуглуулсан 1500 58500
01.18 Бараа материал ачуулсан 28000 86500
01.21 Салбар компаниас мөнгө хүлээн авсан 1500 85000
Тк “В” компани

23. Огноо Ажил гүйлгээний утга Дт Кт Үлдэгдэл
2000.01.01 40000
01.10 Тк дансны авлагыг цуглуулсан. 1500 38500
01.20 Тк луу бараа материал буцаасан 2000 36500
01.31 Тк-аас үйла-ны зардлыг хуваарилсан 5000 41500
Хийх зүйл: Тэнцүү чанартай дансуудыг зохицуулах хүснэгт хийж, холбогдох журналын бичилтийг
хий.
5. 2007.02.01-нд “Анар” компани Багануур хотод өөрийн салбараа нээсэн. Салбар компани нь
бараа материалын төлбөрийг өртгөөр нэхэмжилдэг. Төв компани болон салбар компанийн
тохиргооны дараах шалгах баланс нь дараах байдалтай байв
Төв компани Салбар
Мөнгөн хөрөнгө 146000 114600
Авлагын бичиг 27000
Дансны бичиг 180400 137900
Бараа материал 295800 224200
Сохо 282700
Тоног төхөөрөмж 348100
Дансны өглөг 641000
Энгийн хувьцаа 200000
Хур.ашиг 25000
Ногдол ашиг 30000
Тк 282700
Борлуулалт 1814000 501100
ББӨ 1200500 185800
Үйл ажиллагааны зардал 169500 121300
2007.12.31-нд Төв компани болон салбарын бараа материалын гар дээрх эцсийн үлдэгдэл нь
бүртгэлийн үлдэгдэлтэйгээ тэнцүү байсан.
Хийх зүйл. Ажлын хүснэгт бэлтгэж, төв болон салбар компанийн хувьд хийгдэх журналын
бичилтийг хий
6. 2006.01.15-нд төв компани нь Жижи-1 салбартайй 125000 төг өртөг бүхий бараа
материалыг ачуулж, тээврийн зардалд нь 25000 төлжээ.
01.19-нд төв компани нь “Жижи-1” салбарыг 01.15-нд хүлээн авсан бараа материалынхаа хагасыг
нь “Жижи-2” салбарт шилжүүлэхийг үүрэг болгосон. “Жижи-1” салбар уг бараа материалыг
шилжүүлэхтэй холбоотой 12000 төг төлсөн.
Хэрэв төв компаниас шууд шилжүүлсэн бол 9500 төг-ийн тээврийн зардал гарах байсан. Бараа
материалын байнгын систем ашигладаг.
Хийх зүйл: төв компани, “жижи-1”, “Жижи-2” салбаруудын хооронд гарсан ажил гүйлгээг бүртгэ.
7. “Элст” төв ба салбар компанийн тохиргооны өмнөх шалгах баланс өгөгдөв.
“Элст” төв ба салбар компани
Тохиргооны өмнөх шалгах баланс
2003.03.31
Тк Салбар
Мөнгөн хөрөнгө 100000 190000
Дансны авлага 97500 220000

24. Бараа материал 74750 17250
Сохо 130500
Тоног төхөөрөмж 1600000
Дансны өр /290000/ /15000/
Энгийн хувьцаа /1400000/
Нтк /200000/
Хур. Ашиг /250000/
Төв компани /47500/
Ногдол ашиг 60000
Борлуулалт /1289750/ /900000/
Худалдан авалт 850000
САБМ /105000/
САБМИҮХ /18000/
ТКХАБМ 97750
Үйла зардал 640000 437500
Дүн 0
Нэмэлт мэдээлэл
1. 2003.01.12-нд төв компани нь салбарт зориулан худалдан авсан 50000 төг тоног
төхөөрөмжийг өөрийн бүртгэлдээ зөв тусгасан боловч салбар компани үүнийг мэдэгдээгүй
байсан. элэгдэл тооцохгүй
2. 2003.01.23-нд төв компанийн худалдан авагч төвийн 50000төг-н авлагыг андуурч, салбар
компанид төлснийг салбарын нягтлан бодогч зөвөөр бүртгэсэн боловч төв компани үүнийг
мэдээгүй
3. Салбар компаний 2003.02.12-нд төв компани салбар компанидаа 60000—н бэлэн мөнгийг
шилжүүлсэнийг салбар компани бүртгээгүй байв
4. 2003.03.08-нд салбар компани 23000 төг-ийн нэхэмжлэлийн үнэ бүхий бараа материалыг
төв компани луугаа буцаасан боловч төв түүнийг бүртгэлдээ тусгаагүй байв. Төлбөрийг нь
15%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр нэхэмжилдэг. Бараа материалын цаг үеийн систтемийг
ашигладаг.
5. 2003.03.31-нд төв компаний БМС2 150000 төг, салбарын БМС2 13800 байв.
Хийх зүйл: Санхүүгийн нэгтгэсэн тайлангийн ажлын хүснэгт бэлтгэн, хаалтын болон устгах
бичилтийг хий.
8. “МТ” компани “МТ-1” салбартай. 2007 онд төв компани нь салбар луугаа 750000 төг
өртөгтэй бараа материал ачуулсан. Төв компани тээврийн зардалд 75000 төлсөн. Төв
компани бараа материалын төлбөрийг 15%-н нэмэгдэлтэй үнээр нэхэмжилдэг
Салбар нь төв компаниасаа гадна бэлтгэн нийлүүлэгчээс худалдан авалт хийдэггүй. Төв
компаниас хүлээн авсан бараа материалаасаа 126500 төг -ийн өртөг бүхий хэсгийг нь буцаасан.
Салбар нь бараа материалаа 10%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр зээлээр борлуулдаг.
Салбарын нийт үйл ажиллагааны зардалд 21000 төг төлсөн. Бараа материалын үлдэгдэл
нь 2007.01.01-нд 32200 төг, 12.31-нд 69000 төг байв. Төв компани ба салбар хоёулаа бараа
материалын цаг хугацааны систем ашигладаг.
Хийх зүйл: Төв ба салбар компанийн хувьд холбогдох журналын бичилтийг хий.
9. Төв компани болон салбар компаний талаарх мэдээлэл өгөгдөв.
Төв компани Салбар
Борлуулалтын орлого 2000000
ББӨ 517500
Үйл ажиллагааны зардал 650000
САБМ 452000

25. Салбарын бараа материалын эцсийн үлдэгдэл 125350 байв. Салбар компани нь зөвхөн төв
компаниасаа бараа матераил татан авдаг. Бараа материалын цаг хугацааны системийг ашигладаг.
ТКХАБМ-д ногдох САБМИХ нь 67800 байсан.
Хийх зүйл:
1. Салбарын бараа материалын эхний үлдэгдэл хэд вэ?
2. Салбарын ашгийг тооцоолж, хаалтын журналын бичилтийг хий
3. САБМИҮХ данс хэдэн төгрөгийн үлдэгдэлтэй болох вэ? Төв компанийн хувьд залруулах
бичилт хий
10. 2006.12.31-нд “Ундраа” төв компанийн “СОХО” данс 55500-н салбарын ТК данс 49680
үлдэгдэлтэй байв. Дараах ажил гүйлгээ гарсан.
1. 2006.12.31-нд төв компаниас ачуулсан 25800 төг-ийн бараа материалыг салбар хүлээн аваагүй
байв. Төв ба салбар компани хоёулаа бараа материалын байнгын систем ашигладаг.
2. Салбар төв компанийн 260000 төг- н авлагыг цуглуулсныг төв компани бүртгээгүй байв
3 2006.12.29-нд төв компани салбарлуу 25000 чек илгээснийг салбар хүлээн аваагүй ба төв
компанийн нягтлан бодогч үүнийг жижиг мөнгөн санд бүртгэссэн байв.
4. Салбарын цэвэр ашгийг төв компани 240000 гэж бүртгэхийн оронд 420000 гэж бүртгэсэн.
5. 2006.12.20-нд салбар ньтайлант хугацаанд хүлээн авсан бараа материалынхаа 60020-н үнэ
бүхий хэсгийг нь төв компани луу буцаасныг төв компани бүртгээгүй байв.
Хийх зүйл:Тк ба Сохо дансуудын үлдэгдлийг зохицуулах тайланг хийж, холбогдох журналын
бичилтийг хий.
11. “Тас” компани Орхон хотод салбартай. 2007.05.01-нд төв компаний САБМИҮХасагдуулга
данс 60000-ийн үлдэгдэлтэй байв.
5-р сард “тас” компани салбарлуугаа 700000 төг-ийн өртөгтэй бараа материал ачуулж, өртгөөс нь
15%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр нэхэмжилдэг. Тус салбар компани бараа материалаа 18% -ийн
нэмэгдэлтэй үнээр борлуулдаг. Салбарын 5-р сарын үйл ажиллагааны зардал нь 120000 байсан ба
бараа материалын эцсийн үлдэгдэл нь 97750 төг байв.
Төв болон салбар компани хоёулаа бараа материалын цаг үеийн системийг ашигладаг.
Хийх зүйл:
1. Салбар компанийн ББӨ тооц
2. Салбарын ашиг, алдагдлыг тооцож, холбогдох журналын бичилтийг хий
3. САБМИҮХ дансанд залруулга хий.
12. “С” компани болон салбар компанийн зарим дансдын үлдэгдэл 2007.01.31-ний шалгах
баланс дараа байдалтай байв.
Төв компани Салбар компани
СОХО 520000 БМС1 66000
САБМ 312500 ТКХАБМ 375000
САБМИҮХ 73500 ТК 520000
Салбар компани бүх бараа материалаа төв компаниасаа татан авдаг. Төв компани нь бараа
материалынхаа үнийг 20%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр нэхэмжилдэг. Салбар компанийн БМС2 нь 78000
байв.
Хийх зүйл: Санхүүгийн нэгтгэсэн тайлангийн ажлын хүснэгтэнд тусгагдах устгах бичилтийг хий

26. 13. “А” төв компани нь 3 салбартай. 2005.10.05-нд “А-1” салбартаа 800000 төг-ийн бэлэн мөнгө
шилжүүлж, 420000-н бараа матераилыг ачуулсан. Төв компани бараа материалыг
ачуулахтай холбоотой тээврийн зардалд 30000 төг төлсөн.
2005.10.08-нд “А-1” салбарыг хүлээн авсан бэлэн мөнгөнийхөө 50%-ийг бараа
материалынахаа 20%-ийг “А-2” салбарт шилжүүлэхийг үүрэг болгосон. “А-1” салбар бараа
материал шилжүүлэхтэй холбоотой тээврийн зардалд 15000 төлсөн.
2005.11.02-нд төв компани нь “А-3” салбартаа 300000 төг-н үндсэн хөрөнгө, 246000 төг-ийн
бараа материалыг ачуулсан бөгөөд тээврийн зардалд 15000 төг төлсөн. “А -3” салбарыг “А-2”
салбар уг ажлыг гүйцэтгэхтэй холбоотой 10000 төг-н тээврийн зардал төлсөн.
Төв компани “А-2” салбарт бараа материалыг шууд шилжүүлсэн бол 8000 төг төлөх
боломжтой байдаг. Компанийн хувьд үндсэн хөрөнгийн бүртгэлийг төв компанид бүртгэх бодлого
баримталдаг.
Хийх зүйл: салбар хоорондын ажил гүйлгээг бүртгэ:
14. “С” болон “Т” компаниуд худалдан авалтын хэлбэрээр нэгджээ. 20хх.12.31-ний байдлаар “Т”
компаний хөрөнгө эх үүсвэр дараах байдалтай байв.
Хөрөнгө Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Мөнгөн хөрөнгө ба авлага 35000 35000
Бараа материал 35000 45000
УХХО 18000 20000
Газар 8000 11000
Барилга ба тоног төхөөрөмж 7000 14000
Патент 5000 10000
108000
Өр төлбөр ба эө
Өглөг 22000 22000
Энгийн хувьцаа 50000
Хур. Ашиг 36000
Хийх зүйл: худалдан авалтын аргыг ашиглаж доорх тохиолдол тус бүрийг журналд тусга.
1. “С” компани “Т” компанийг нэгтгэхийн тулд 100000 зарцуулсан. Шууд мөнгөн төлбөрт 25000
төлсөн.
2. “С” компани “Т” компанийг нэгтгэхийн тулд 90000 зарцуулсан. Шууд мөнгөн төлбөрт 10000
төлсөн
3. “С” компани Т компанийг нэгтгэхийн тулд 50000 зарцуулсан. Шууд мөнгөн төлбөрт 10000
төлсөн.
15. “А” компани 1төг-ийн нэрлэсэн үнэтэй, 50 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй 10000 ш хувьцаа
гарган “В” компанийг өөртөө нэгтгэсэн. Бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой дараах зардлуудыг
“А” компани төлсөн. Үүнд:
Хайгуулчийн төлбөрт 20000төг
ҮЦХ-нд бүртгүүлэх 7000
Хийх зүйл:
1. Хэрэв энэхүү бизнесийн нэгдэл ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрээр явагдсан бол бизнесийн
нэгдлийн зардал дансны үлдэгдэл хэд вэ?
16. “А” компаний 2006.12.31-ний салбар компанийн талаарх доорх мэдээлэл өгөгдөв.
Дт Кт
Борлуулалт 1500000

27. ТКХАБМ 200000
БМС1 50000
Үйл ажиллагааны зардал 450000
Салбар компани нь бараа материалаа зөвхөн төв компаниасаа хүлээн авдаг. Бараа материалын
эцсийн үлдэгдэл 75000 байв. Төв компани “САБМ”-аа өртгөөс нь 25%-ийн нэмэгдэлтэй үнээр
нэхэмжилдэг. “САБМ” дансны дүн хэд вэ?
17. “Ц” компани хотын төвд байрлаж үйл ажиллагаагаа явуулдаг. 20хх онд “Ц” компани хотын
захад өөрийн салбар компанийг нээж “Ц1” гэж нэрлэв. 20хх онд салбар байгуулахтай
холбоотой дараах ажил гүйлгээ гарав.
1. 80000 төг-ийн бэлэн мөнгө, 1500000-ийн өртөгтэй бараа материалыг салбартаа шилжүүлэв.
2. 120000-ийн тоног төхөөрөмж худалдан авсан байсныгаа салбартаа өгөв. Үндсэн хөрөнгийг
байршлынх нь дагуу салбар дээр бүртгэхээр шийдвэрлэсэн
3. Салбар нь нэмж 35000-ийн бараа материал худалдан авав.
4. Салбар компани руу бараа материалыг ачуулахад 300 төг, тоног төхөөрөмжийг зөөвөрлөхөд
1000төг-ийн тээврийн зардал гарсныг төв компани төлсөн.
5. Төв компаниас хүлээн авсан бараагаа хадгалах зорилгоор жижигхэн барааны агуулах худалдан
авахад салбар компани нь 40000 зарцуулсан
Хийх зүйл: төв компани болон салбар компанийн хувьд дээрх ажил гүйлгээнүүдийг журналд тусга
18. Төв компани
110 Тк-д шилжүүлсэн
Мөнгөн хөрөнгө 80000
128 ТК-д шилжүүлсэн
Мөнгөн хөрөнгө 30000
128 ТК-д буцаасан
бараа материал 12000
11 үлдэгдэл 60000
15 ТК-с хүлээн авсан БМ 120000
128 ТК-с хуваарилагдсан зардал 45200
131 Үлдэгдэл 103200
Салбарт оруулсан хөрөнгө оруулалт
11 үлдэгдэл 60000
14 салбарт ачуулсан БМ 120000
128 хуваарилсан зардал 52400
128 салбарт ачуулсан БМ 24000
128 салбарт шилжүүлсэн хангамж 8000
131 үлдэгдэл 166400
112 салбараас хүлээн авсан мөнгөн хөрөнгө -
80000
128 салбарын авлагыг цуглуулсан 18000
Хуваарилсан зардлын хувьд салбар компани мөнгөний дүнг алдаатай бүртгэсэн байв
Хийх зүйл: Төв компани ба салбарын гарцаагүй алдаанууд болох бүртгээгүй орхисон ажил
гүйлгээнүүдийг бүртгэж тэнцүү чанартай дансдын үлдэгдлийг тодорхойл.
19. “Л” компани түүний салбарын тухай дараах мэдээлэл өгөгдөв.
Зарим дансны 12-р сарын 31-ний үлдэгдэл
Төв компани Салбар компани
дт Кт
Борлуулалт (500000)
Зардал 150000
Салбарт ачуулсан БМ (240000)
СБМ-ын илүү үнэлгээний хасагдуулга (74000)

28. Салбар нь бараа материалыг зөвхөн төв компаниасаа татаж бэлтгэдэг. Төв компани бараа
материалаа өртгийн 125 хувиар нэхэмжилдэг. Салбарын БМ-ын эцсийн үлдэгдэл нэхэмжлэлийн
үнээрээ 60000 төг байв.
Хийх зүйл:
А. Салбарт ачуулсан бараа материалыг бүртгэх бичилтийг ТК-ийн хувьд гүйцэтгэ. Байнгын систем
Б. Салбарын бараа материалын эхний үлдэгдэл нэхэмжлэлийн үнээрээ хэдэг төгрөг вэ?
В. Салбарын бүртгэл дээр тусгагдах цэвэр ашгийн хэмжээг тооцоол
Г. Салбарын ашгийн хэмжээгээр төв компанид хийгдэх журналын бичилтийг бэлтгэ
20. “М” компани болон түүний салбар компанийн зарим дансдын үлдэгдэл 20хх.12.31-нд дараах
байдалтай байв.
Төв компани Салбар компани
Борлуулалт (1500000)
Зардлууд 500000
ТК-иас хүлээн авсан БМ 840000
СБМИҮХ (160000)
Салбар компани нь бүх бараа материалаа зөвхөн төв компаниасаа авч бэлтгэдэг. Салбар
компанийн бараа материалын үлдэгдэл нэхэмжлэлийн үнээрээ дараах байдалтай байв.
20хх.01.01 120000
20хх.12.31 168000
Хийх зүйл.
А. Төв компани салбар компанидаа ачуулсан бараа материалаа өртөг дээр нь хэдэн хувийг нэмж
нэхэмжилдэг вэ?
Б. Салбарт ачуулсан БМ дансны дүнг тооцоол
В. Төв компанийн хувьд салбарын ашигтай холбоотой журналын бичилтүүдийг гүйцэтгэ.
21. Өртгөөр нэхэмжлэх аргын байнгын болон цаг үеийн системийн үед хийгдэх бичилтийн
ялгаатай талыг тайлбарла.
22. Цаг хугацааны систем байнгын системийн ялгаатай тал юу вэ?
23. Үндсэн хөрөнгийг байршлыг нь харгалзан салбар дээр бүртгэх үеийн салбар нь өөри йн үйл
ажиллагаандаа зориулж үндсэн хөрөнгө худалдаж авах үеийн бичилтийг хий нэ үү.
24. Үндсэн хөрөнгийн байршлыг харгалзан салбар дээр бүртгэх.
Салбар үндсэн хөрөнгөнд элэгдэл байгуулсан. Бичилтийг гүйцээж бич
Төв компани Салбар компани
? дт Элэгдлийн зардал хх
Кт Хур.эл хх
25. үндсэн хөрөнгийн байршлыг үл харгалзан төв дээр бүртгэх. Төв компани салбартаа үндсэн
хөрөнгө шилжүүлсэн бичилтийг гүйцээж бич
Төв компани Салбар компани
Дт ҮХ салбар хх ?

29. Кт ҮХ хх
26. төв компанийн салбартай холбоотой гаргасан зардлуудыг салбаруудад хуваарилах
шаардлага зүй ёсоор тавигдана. НББ-д тусгагдах журналын бичилтийг хийнэ үү?
Бүлэг № 3. Бизнесийн нэгдэл
Мэдлэг шалгах даалгавар:
1.Компаниуд цар хүрээгээ өргөтгөх , бараа материалаа нэмэгдүүлэх бүтээгдэхүүн болон орлогын
хуваарилалтыг боловсронгуй болгох , ижил төрлийн зардлаа багасгах зэргээр үйл ажиллагаагаа
уялдуулан эдийн засгийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэхийг санхүүгийн зорилготой бизнесийн нэгдэл
гэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
2. Уялдаа холбоогүй үйл ажиллагаа эрхэлдэг компаниуд нэгдэх үйл ажиллагааг бөөн нэгдэлт гэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
3.Охин компаний хяналтын эрхийг авсан компанийг толгой компани гэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
4.Компаниуд одоо ажиллаж байгаагаасаа илүү үр ашигтай ажиллах үүднээс нэгдэж болох
компаний талаар судалгааны ажил хийсэн хайгуулчид ажлын тодорхой хөлс олгоно.
a. Үнэн
b. Худал
5.Нэгтгэгч компани нь охин компанид оруулсан хөрөнгө оруулалтын өртгөө охин компаний
тодорхойлогдох цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнэтэй харьцуулахад бага байвал эерэг гүүдвилл бий
болно гэж үздэг.
a. Үнэн
b. Худал
6.Ашиг сонирхлоо нэгтгэх аргын үед дансны үнийг , худалдан авалтын аргын үед зах зээлийн үнийг
баримтлана.
a. Үнэн
b. Худал
7.Хууль ёсны нийлэлтийн үед нэгтгэгч болон нэгдэгч компаний хөрөнгө , өр төлбөрийг дансны
үнээр бүртгэнэ.
a. Үнэн
b. Худал
8.Ашиг сонирхлоо нэгтгэх хэлбэрийн бизнесийн нэгдлийн үед сөрөг гүүдвиллийг худалдан авалт
хэлбэрийн бизнесийн нэгдэлтэй адил хуваарилна.
a. Үнэн

30. b. Худал
9.Хөрөнгө оруулалтын өртөг нь тодорхойлогдох цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнээс бага үед сөрөг
гүүдвилл үүснэ.
a. Үнэн
b. Худал
10. Хууль ёсны нийлүүлэлтийн үед шинээр үүсгэсэн компанийн эзэмшлийн хувийг тогтоохдоо
компаниудын тодорхойлогдох цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнийг баримтална.
a. Үнэн
b. Худал
11. Хоёр ба түүнээс дээш нэгдэгч компанийн үйл ажиллагааг зогсоож тэдгээрийн хөрөнгө, өр
төлбөр, эрх үүрэг, хариуцлагыг шинээр бий болсон компанид шилжүүлэхийг
a) Хууль ёсны нэгдэл
b) Хувьцаа худалдан авах гэнэ
c) Хууль ёсны нйилэлт гэнэ
d) Аль нь ч биш
12. Өрийн бичиг болон бонд гаргах замаар нэгдэгч компаний гаргасан хувьцааг худалдан авах үед
a) Нэрлэсэн үнээр бүртгэнэ
b) Өнөөгийн үнэ цэнээр бүртгэнэ
c) Хоёулангаар бүртгэнэ
13. зөвхөн нэгтгэгч компани нь цэвэр хөрөнгө болон үйл ажиллагаандаа хяналт тавих эрхтэйгээр
зохион байгуулагдсан бол:
a) Ашиг сонирхлоо нэгтгэх аргыг ашиглана
b) Худалдан авалтын аргыг ашиглана.
c) Хоёуланг нь ашиглана
14. Хувьцаа гаргах, үнэт цаасны хооронд бүртгүүлэх гэх мэт бизнесийн нэгдэлтэй шууд
хамааралгүй зардлуудыг
a) НТК дансанд бүртгэнэ.
b) Охин компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт дансанд бүртгэнэ
c) Аль нь ч биш
15. Сөрөг гүүдвиллийг
a) Биет бус хөрөнгөнд бүртгэж, тухайн тайлант хугацаанд хорогдуулна.
b) Биет бус хөрөнгөнд бүртгэх боловч эргэлтийн бус хөрөнгөнд зах зээлийн үнэнд үндэслэн
хуваарилна
c) Тухайн тайлант хугацааны бизнесийн нэгдлийн орлогоор бүртгэнэ.
16. Ашиг сонирхолоо нэгтгэх аргын үед нягтлан бодох бүртгэлийн мэргэжилтнүүд хөлсийг:
a) Охин компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт дансанд бүртгэнэ
b) Нэмж төлөгдсөн капитал дансанд бүртгэнэ.
c) Бизнесийн нэгдлийн зардал дансанд бүртгэнэ
17. А компаний хувь нийлүүлсэн хөрөнгө хөрөнгийн дансууд дараах байдалтай байв.
Энгийн хувьцаа 500000

31. Нэмж төлөгдсөн капитал 200000
хуримтлагдсан ашиг 100000
“Б” компаний 100 төг-ийн нэрлэсэн үнэтэй 150 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй 3000 ширхэг энгийн
хувьцаа гаргах замаар “А” компаниийг өөртөө нэгтгэсэн. “Б” компани бизнесийн нэгдлийн үед
хайгуулчийн төлбөрт 100000 төг үнэт цаасны хороонд бүртгүүлэх зэрдэлд 30000 төг тус тус төлсөн.
“А” компаний хөрөнгө өр төлбөрий н тухай мэдээлэлэл өгөгдөв. Үүнд:
Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Бараа материал 100000 50000
Газар 1000000 800000
Өглөг 300000 500000
Худалдан авалт хэлбэрийн бизнесийн нэгдэлийн үед үүсэх гүүдвил хэд вэ?
a) 100000
b) 350000
c) 350000
d) Хариулт өгөгдөөгүй
18. “А” компанид оруулсан хөрөнгө оруулалтын данс хэдээр бүртгэгдэх вэ?
a) 550000
b) 800000
c) 450000
d) 0
19. ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрийн бизнесийн нэгдэл гэж үзвэл “А” компанид оруулсан хөрөнгө
оруулалт данс хэдээр бүртгэгдэх вэ?
a) 550000
b) 800000
c) 450000
d) 0
20. Ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрийн бизнесийн нэгдэл гэж үзвэл үүссэн гүүдвил нь хэд вэ?
a) 550000
b) 350000
c) 200000
d) 0
21. Хууль ёсны нэгдэл гэдэг нь:
a) А,Б компаниуд татан буугдаж шинээр “Д” компани үүсэх бизнесийн нэгдэл
b) А, Б компаниудын аль нь ч татан буугдахгүйгээр цаашид үйл ажиллагаагаа
үргэлжлүүлэхийг хэлнэ
c) А, Б компаниудын аль нэг нь ч татан буугдах бизнесийн нэгдэл юм.
d) Аль нь ч биш
22. Худалдан авалт хэлбэрийн бизнесийн нэгдэлд зориулж гаргасан энгийн хувьцаатай холбоотой
зардлыг бүртгэхдээ:
a) Бизнесийн нэгдлийн зардал дансны дт
b) Нэмж төлсөн капитал дансны дт
c) Нэгдэгч компанийн ЭХОХО дансны дт
d) Энгийн хувьцаа дансны дт

32. 23. Хувьцаа гаргах замаар худалдан авалт хэлбэрээр 2 компани бизнесийн нэгдэлд оролцсон бол
нэгтгэгч компанийн “нэгтгэгч компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт” дансны дүн доорх дүнтэй
тэнцүү байна.
a) Гаргасан хувьцааны дансны үнэ
b) Эзэмшсэн хувьцааны дансны үнэ
c) Гаргасан хувьцааны зэх зээлийн үнэ
24. Ямар үед гүүдвил тооцогдох вэ?
.........................................................................................................................................................
25. Сөрөг гүүдвилийг хэрхэн тооцоолж бүртгэх вэ?
..........................................................................................................................................................
26. Бизнесийн нэгдэл гэж юу вэ? Түүний ач холбогдолыг нэрлэнэ үү?
.....................................................................................................................................................
27. Бизнесийн нэгдлийн ангилал хэлбэр
.....................................................................................................................................................
28. Бизнесийн нэгдлийн худалдан авалтын аргуудын тухай?
.......................................................................................................................................................
29.Бизнесийн нэгдлийн үр дүнд үүссэн гүүдвиллийг хэрхэн бүртгэх вэ?
......................................................................................................................................................
30. Хууль ёсны нийлэлт явагдах байх үед түүнийг бүртгэлд хэрхэн тусгах вэ?
.....................................................................................................................................................
Тестийн хариу
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23
a
b
c
d
24 25 26 27 28 29 30
Өртгөөс нь илүү
үнээр худалдан
авах үед
Худалдан авсан
үнэ бага байх
Үйл
ажиллагаагаар
нэгдэх
Хууль ёсны
нэгдэл,
нийлэлт
Эерэг
болон сөрөг
гудвилл
Мастер
үнэлгээний
арга
Нэгтгэсэн
бүртгэл

33. Чадвар шалгах даалгавар
1. Бизнесийн нэгдлийн нэгтгэх шалтгаан юу вэ?
.........................................................................................................................................................
2. Бизнесийн нэгдлүүдийн хэлбэр онцлог ялгаатай талууд?
..........................................................................................................................................................
3. Тохирохтой нь холбо нуу?
А. ......... аргаар бүртгэл хөтлөх нөхцөлд нэгдэгч компаний хөрөнгө оруулалтын өртгийг
тодорхойлдог.
Б. Тухайн компанийн хөрөнгө эсвэл капиталыг худалдан авахаас илүүгээр одоогийн хувьцаа
эзэмшигчдийн хувийг нэгтгэхийн тулд энгийн хувьцаа гаргадаг сонголтот арга
1. Ашиг сонирхолоо нэгтгэх арга
2. худалдан авалтын арга
А. А1,Б2 Б. А2,Б1
4. Доорх хүснэгтийг гүйцээн бөглө нүү?
5. Дараах бизнесийн нэгдлүүдийн хэлбэрийг тайлбарлан бичнэ үү?
А. Хэвтээ нэгдэл
Б. Босоо нэгдэл
В. Бөөн нэгдэл
Г. Компанийг тусгаарлах
Д. Хувьцааг худалдан авах
Г. Хөрөнгийн худалдан авах
6. Бизнесийн нэгдлийн орхигдсон ач холбогдлыг гүйцээн бич
1. Одоо байгаа зах зээл дээрээ илүү их орон зайг эзлэх, шинэ зэх зээл дээр түлхүү гарч ирэх
боломж бүрдүүлэх
2. ..............................................
3. нэр хүндээ өсгөх
4....................................................
5.Хангалттай зэх зээл дээр нэг төрлийг үйл ажиллагаа явуулдаг компаниуд нэгдэж үр ашгаа
дээшлүүлэх боломжтой болно.
7. Тохирохтой нь холбо
А. Ижил төстэй үйл ажиллагаа эрхлэгч компаниуд хоорондоо нэгдэх үйл явц юм
Б. Худалдан авагч, бэлтгэн нийлүүлэгч компаниуд нэгдэх үйл ажиллагаа
В. Компанийн үйл ажиллагааг зогсоож түүний эрх, үүргийг шинээр үүсэх компаниудад бүрэн
шилжүүлэх
Г. Компаний үйл ажиллагааг зогсоохгүйгээр түүний зарим хөрөнгө, эрхийг шинээр байгуулагдсан
компанид шилжүүлэх
Бизнесийннэгдлийн ангилал
Стратегийнбизнесийннэгдэл

34. Д. Нэг компани өөр нэг компанийн нийт буюу цэвэр хөрөнгийн тодорхой хэсгийг эсвэл бүгдийг
бэлэн мөнгөөх худалдан авах
Е. Нэг компани өөр нэг компаний гаргасан саналын эрхтэй хувьцааг зээлээр юмуу бэлэн мөнгөөр
худалдан авах
1. хөрөнгийг худалдан авах
2. Хувьцааг худалдан авах
3. Хэвтээ нэгдэл
4. Босоо нэгдэл
5. Бөөн нэгдэл
6. компанийг тусгаарлах
А. А3,Б4,В5Г6,Д1,Е2 Б. А1,Б2,В3,Г4,Д5,Е6 В. А6,Б4,В3,Г2,Д1,Е5
8. Тохирохтой нь холбо
А. Компани бизнесийн цар хүрээгээ өргөтгөх, бараа материалын нөөцөө нэмэгдүүлэх, бүтээгдэхүүн
болон орлогын хуваарилалтыг боловсронгүй болгох, ижил төрлүүдийн зардлыг багасгах зэргээр
үйл ажиллагаагаа уялдуулан эдийн засгийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэхийг
.....................................гэнэ
Б. Компаниуд илүүдэд хөрөнгөө зарж борлуулах, өр төлбөрөө төлөх зэргээр бэлэн мөнгөний
урсгалын түвшин болон төлбөрийн чадварыг дээшлүүлж, санхүүгийн хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх
зорилгоор нэгдэхийг ................................... гэнэ.
1. Санхүүгийн зорилготой бизнесийн нэгдэл
2. Стратеги бизнесийн нэгдэл
А. А1,Б2 Б.А2,Б1
9. Толгой ба охин компаний ялгааг тайлбарлана уу?
.........................................................................................................................................................
10. Тохирохтой нь холбо
А. Өөх компаний гаргасан саналын эрхтэй энгийн хувьцааных нь 51 ээс дээш хувийг шууд буюу
шууд бус замаар олж эзэмшиж байгаа компани
Б. Компаний гаргасан нийт энгийн хувьцааны 51-100 хүртэл хувийг өөр компанид эзэмшүүлсэн
хуулийн этгээд
В. Толгой компани нь охин компаний гаргасан хувьцааг 100% эзэмшиж байвал бүрэн................
үүснэ
Г. Компанийн нийт нийт энгийн хувьцааны 20-51 хүртэл хувийг өөх компани дангаараа буюу
нэгдмэл сонирхолтой этгээдтэй хамтран эзэмшиж байвал уг компанийг ..............
1. Толгой компани
2. Охин компани
3. Хараат компани
4. Бүрэн эзэмшилтэй охийн компани
А. А1,Б2,В3,Г4 Б. А1,Б2,В4,Г3 В. А1,Б4,В3,Г2
11. Охин компаний үйл ажиллагааны үр дүнг толгой компани бүртгэх 2 арга байдаг. Энэ 2
аргын ялгааг тайлбарла.
.........................................................................................................................................................
12. Толгой компаний хаалтын бичилтийн талаар бичнэ үү. Яагаад хаалтын бичилт хийдэг вэ?
13. Орхигдсон өгүүлбэрийг нөхөж бичнэ үү?
Санхүүгийн нэгтгэсэн тайлангийн ажилын хүснэгт нь:
А. Орлого үр дүнгийн тайлан, эздийн өмчийн өөрчлөлтийн тайлан, баланс гэх мэт санхүүгийн
тайлангуудыг нэгтгэнэ.
Б.........................................................................................................................................................
В. Охин компанийн хуримтлагдсан ашгийн эхний үлдэгдлийг устгана.

35. 14. толгой компани нь капиталын аргыг ашиглаж байх үед
Толгой компанийн цэвэр ашиг = ?
? = Нэгтгэсэн хуримтлагдсан ашиг
15. Ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрийн бизнесийн нэгдлийн дараах өдрийн охин компаний үйл
ажиллагааны үр дүнг толгой компани нь зөвхөн................................................ аргаар
бүртгэнэ.
16. Толгой компани нь охин компаниасаа түрээсийн төлбөр хүлээн авах үеийн бүртгэлийг
гүйцээж бич
Толгой компани охин компани
Дт ? хх Дт ? хх
Кт түрээсийн орлого хх Кт Мөнгөн хөрөнгө хх
17. Бүрэн эзэмшилтэй охин компаний хувьд ашиг сонирхолоо нэгтэх хэлбэрийн бизнесийн
нэгдлийн дараах өдрийн бүртгэл хэрхэн хөтлөгдөх вэ? Бизнесийн нэгдлийн өдрийн
бүртгэлээс юугаараа ялгаатай вэ?
........................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
18. ашиг сонирхолоороо нэгтгэх хэлбэрийн бизнесийн нэгдэл худалдан авалтын бизнесийн
нэгдэлээс юугаараа ялгаатай вэ?
........................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................
19. компани хоорондын дансуудын үлдэгдэл ....................................................байх ёстой.
Тестийн хариу:
1 Үйлдвэрлэл, үйл ажиллагаагаа өргөхтгөх, бизнесээ өргөжүүлэх
2 Хууль ёсны нэгдэл, хуул ёсны нийлэлт нь хөрөнгө оруулалтын
хэлбэрээрээ ялгаатай.
3 . А2,Б1
4 Санхүүгийн зорилготой
5 Үйл ажиллгаагаар
Удирдлагаар
Ашиг олох
Үйл ажиллагааг шинэчлэх
Хөрөнгө оруулалт
Нэмэлт хөрөнгө бий болгох
6 ашиг орлогоо өсгөх
бизнесээ өргөжүүлэх
7 А1,Б2,В3,Г4,Д5,Е6
8 А1,Б2
9 Төв болон салбар
10 А1,Б4,В3,Г2
11 Ашиг сонирхолоо нэгтгэх, худалдан авалтын арга
12 Нэгтгэсэн санхүүгийн тайлан гаргах үед

36. 13 Тэнцүү чанартай дансуудыг устгана
14 Тэнцүү чанартай данс
15 Худалдан авалтын аргаар бүртгэнэ
16 Салбарын ашиг
17 Тухайн өдрөө бүртгэдэг
18 Ашгийг бүртгэн хаалтын бичилт хийдэг
19 Тэнцүү чанартай
Хэрэглээ шалгах даалгавар
1. Тэнгэр компани нэгтгэгч нь “Зул” компаний гаргасан бүх энгийн хувьцааг гаргажээ. “Зул”
компаний хөрөнгийн дансны үнэ нь 500000 төг, зах зээлийн үнэ нь 600000 төг байв. “Тэнгэр”
компани бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой хуульчийн төлбөрт 130000 төг -ийн давуу эрхтэй
хувьцаа нэмж гаргажээ.
Хийх зүйл: Бизнесийн нэгдлээр “Тэнгэр” компаний цэвэр хөрөнгө нь хэдэн төгрөгөөр өсөх вэ?
Холбогдох ажил гүйлгээг бүртгэ.
2. “Марал” компани 10 төг-ийн нэрлэсэн үнэтэй, 50 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй 40000 ширхэг
энгийн хувьцаа гаргах замаар “Долгион” компанийг өөртөө нэгтгэсэн. Бизнесийн нэгдэлтэй
холбоотой хуульчийн төлбөр 150000 төг, үнэт цаасны хороонд бүртгүүүлсэн төлбөр 350000
зардлыг тус тус “Марал” компани төлсөн. “Долгион” компаний бизнесийн нэгдлээс өмнөх
баланс өгөгдөв.
Долгион
Баланс
2004.3.11
Хөрөнгө Дансүнэ ЗЗ үнэ Өр төл ба ХНХ Дүнэ ЗЗ үнэ
Мхөрөнгө 500000 Өглөг 100000
БМ 650000 750000 Өр бичиг 300000 250000
Тт цэвэр 1000000 900000 Эн хувьцаа
нэрлэсэн үнэ 5
700000
НТК 1050000
Нийт хөрөнгө 2150000 Нийт 2150000
Хийх зүйл: Худалдан авалт аргаар бизнесийн нэгдлийг бүртгэ.
3. 2007.03.31-нд нэгтгэгч “О” компани нэгдэгч “А” компанийг ашиг сонирхолоо нэгтгэх
хэлбэрээр худалдан авсан. Энэ 2 компаний хувь нийлүүлэгчдийн хөрөнгийн дансууд дараах
байдалтай байв. Үүнд:
“А” компани “О” компани
Энгийн хувьцаа (5төг нэрлэсэн үнэтэй) 1500000 1800000
НТК 300000 1080000
Хуримтлагдсан ашиг 700000 90000
“О” компани дараах зардлуудыг төлсөн
Хуульчийн төлбөр 50000
Хайгуулчийн төлбар 100000
Хийх зүйл: Нэгтгэгч, нэгдэгч компаниуд ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрээр бизнесийн нэгдлээ
бүртгэсэн гэж үзээд тохиолдол тус бүрээр журналын бичилт бэлтгэ
1. “о” компани 200000 ш энгийн хувьцаа гаргасан

37. 2. “О” компани 360000 ш энгийн хувьцаа гаргасан
3. “О” компани 450000 ш энгийн хувьцаа гаргасан
4. Нэгдэгч компаний баланс нь 2005.10.31-нд дараах байдалтай байв
Нэгдэгч компани
Баланс бизнесийн нэгдлийн өмнөх
2005.10.31
Хөрөнгө Өр төлбөр эз.өмч
Мөнгөн хөрөнгө 60000 Бон хугаат өр 180000
Бу эр хөрөнгө 420000 Ур хугацаат өр 250000
Үндсэн хөрөнгө 920000 Энгийн хувьцаа5төг нэрлэсэн үнэ 200000
НТК 320000
Хур.ашиг 450000
Нийт хөрөнгө 1400000 Нийт өр төлбөр ХНХ 1400000
Нэгтгэгч компаний захирлуудын зөвлөл нэгдэгч компаний тодорхойлогдох цэвэр хөрөнгийн зах
зээлийн үнийг дараах байдалтай байна гэж үзжээ.
Бусад эргэлтийн хөрөнгө 500000
Үндсэн хөрөнгө 1000000
Богино хугацаат өр 180000
Урт хугацаат өр 240000
2005.10.31-нд нэгтгэгч компани 10 төг-ийн нэрлэсэн үнэтэй 13 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй. 100000 ш
энгийн хувьцаа гаргаж худалдан авалт хэлбэ рийн бизнесийн нэгдлээр нэгдэгч компаний бүх цэвэр
хөрөнгийг авчээ. 2005.10.31-нд нэгтгэгч компани бизнесийн нэгдэльэй холбоотой дараах
зардлуудыг төлжээ.
Хайгуулын ба хуульчийн төлбөр 180000
Үнэт цаасны хороонд бүртгүүлэх зардал 120000
Хийх зүйл: 2005.10.31 –ний бизнесийн нэгдлийг бүртгэх нэгтгэгч компаний журналын бичилтийг хий.
5. “А” ба “Б” компаний 20хх.07.31-ны хураангуй баланс өгөгдөв.
“А” компани “Б” компани
Нийт хөрөнгө 700000 670000
Ни йт өр төлбөр 300000 300000
Энгийн хувьцаа нэрлэсэн ба тогтоосон үнэгүй 200000 250000
НТК 80000 130000
Хур. Ашиг 120000 10000
Нийт Өт ба ХНХ 700000 670000
20хх.07.31-нд А ба Б компаниуд нь хууль ёсоор нэгдэхээр болжээ. Шинэ “В” компани нь “А”
компаний гаргасан бүх энгийн хувьцаанд 18 төг нэрлэсэн үнэтэй 45000 ширхэг энгийн хувьцаа, “Б”
компаний гаргасан бүх энгийн хувьцаанд 30000 ширхэг хувьцаа гаргажээ. Бизнесийн нэгдлийн
мөнгөн зардлыг авч үзэхгүй.

38. Хийх зүйл:
1. 20хх.07.31-ний бизнесийн нэгдлийг ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрээр бүртгэх “В”
компаний журналын бичилтийг хий
2. 20хх.07.31-ний бизнесийн нэгдлээ худалдан авалт хэлбэрээр бүртгэх “В” компаний
журналын бичилтийг хий . тодорхойлогдох хөрөнгийн зах зээлийн үнэ нь “А” компанийх
800000 төг, “Б” компанийх 700000 төг, компани тус бүрийн өр төлбөрийн зах зээлийн үнэ нь
адилхан 300000 төг. “В” компаний энгийн хувьцааны зах зээлийн нь 14 төг байсан гэж үз.
6. Сэлэнгэ компаний 2000.08.31-ний баланс болон холбогдох зах зээлийн үнэ өгөгдөв.
Сэлэнгэ компани
Баланс
2000.08.31
Хөрөнгө Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Эргэлтийн хөрөнгө 180000 220000
Үндсэн хөрөнгө 640000 700000
Биет бус хөрөнгө 80000 90000
Нийт хөрөнгө 90000
Өр төлбөр ба эздийн өмч
Богино хугацаат өр 80000 80000
Урт хугацаат өр 200000 190000
Энгийн хувьцаа нэрлэсэнгүй 40000
Хуримтлагдсан ашиг 220000
Нийт өр төлбөр ба эз.өмч 900000
2000.08.31-нд Орхон компани нь 10 жилийн хугацаатай, 10% -ийн хүүтэй, 1050000-ийн нэрлэсэн
үнэтэй, хүүг хагас бил бүр төлдөг бондыг 16%-ийн зах зээлийн түвшинд гаргаж Сэлэнгэ компаний
бүх цэвэр хөрөнгийг худалдан авсан.
2000.08.31-нд бонд гаргахтай холбоотой зардалд 60000 төг, бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой
хайгуулчийн төлбөрт 40000 төлжээ.
Хийх зүйл: 2000.08.31-нд Орхон компани Сэлэнгэ компанийг худалдаж авах үеийн ажил гүйлгээг
бүртгэ.
7. “Алтан” компани 2007.06.30-нд Бургас компанид худалдан авалт хэлбэрийн бизнесийн
нэгдэл хэлбэрээр нэгдсэн. 2007.06.30-ны өдрийн бизнесийн нэгдлийн нэгдэх үеийн бичилт:
Дт Мөнгөн хөрөнгө 100000
Дт Бараа материал 200000
Дт Газар ?
Дт Патент ?
Дт Өрийн бичгийн хөнгөлөлт ?
Кт Өрийн бичиг ?
Кт Бизнесийн нэгдлийн орлого 250000
Кт “Алтан” компаний ЭХОХО ?
“Бургас” компани 200төг-ийн нэрлэсэн үнэтэй. 250 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй тодорхой тооны
хувьцааг гаргах замаар “Алтан” компанийг нэгтгэсэн
Хайгуулчийн төлбөрт 200000 төг, үнэт цаасны хороонд бүртгүүлэх төлбөрт 100000 төг-ийг тус тус
Бургас компани төлсөн.
“Алтан” компаний зарим хөрөнгө, өр төлбөрийн дансны болон зах зээлийн үнэ нь дараах
байдалтай байв. Үүнд
Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Газар 1000000 1260000
Патент 500000 540000

39. Өрийн бичиг 200000 150000
Хийх зүйл: Худалдан авалт хэлбэрийн бизнесийн нэгдэл гэж үзээд ажил гүйлгээг бүртгэ. Хэдэн
ширхэг энгийн хувьцаа гаргасан бэ?
8. 2003.08.31-нд “Дэлгэр” компани нь 5 жилийн хугацаатай, 12%-ийн хүүтэй, 500000төг-ийн
нэрлэсэн үнэтэй, хүүг жилд нэг удаа төлдөг бондыг зах зээлийн 8% байхад гаргаж
“Соронзон” компаниий бүх цэвэр хөрөнгийг худалдан авсан.
2003.08.31-нд бонд гаргахтай холбоотой зардалд 100000 төг бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой
хайгуулчийн төлбөрт 120000 төг төлжээ. “Соронзон” компаний 2003.08.31-ний баланс болон
холбогдох зах зээлийн үнэ өгөгдөв.
Соронзон компани
Баланс
2003.08.31
Хөрөнгө Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Эргэлтийн хөрөнгө 200000 250000
Үндсэн хөрөнгө 750000 600000
Биет бус хөрөнгө 100000 150000
Нийт хөрөнгө 1050000
Өр төлбөр бө эздийн өмч
Богино хугацаат өр 100000 80000
Урт хугацаат өр төлбөр 80000 190000
Энгийн хувьцаа 400000
Нэмж ТК 200000
Хур.аш 270000
Нийт өр төлбөр ба эздийн өмч 1050000
Хийх зүйл: 2003.08.31-нд “дэлгэр” компани “Соронзон” компанийг худалдаж авах үеийн ажил
гүйлгээг бүртгэ.
9. 2007.03.31-нд Мичид компани “Мөнгөн” компаний гаргасан энгийн хувьцааны 90% -ийг
1000000 төг-өөр бэлнээр төлөх болон 10 төг-ний нэрлэсэн үнэтэй, 20 төг зах зээлийн үнэтэй,
100000 ширхэг энгийн хувьцаа гаргах замаар худалдан авсан. Бизнесийн нэгдэлтэй
холбоотой хуульчийн төлбөр 140000
Үнэт цаасны хороонд бүртгүүлэх төлбөр 50000
2007.03.31-нд “Мөнгөн” компаний хувь нийлүүлэгчдийн хөрөнгө нь:
Энгийн хувьцаа нэрлэсэн үнэтэй 800000
НТК 100000
Хур.ашиг 50000
“Мөнгөн” компаний дараах хөрөнгө, өр төлбөрийн дансны үнэ нь зах зээлийн үнээсээ доорх дүнгээс
бага байв. Үүнд: Бараа материал 150000, үндсэн хөрөнгө 100000, бондын өглөг 100000төг.
Хийх зүйл: Бизнесийн нэгдлийг бүртгэх “Мичид” компаний журналын бичилтийг хий. Цэвэр хөрөнгө
дэх цөөнхийн сонирхолыг тооцоол.
10. 2008.01.01-нд “В” компани 10 төг нэрлэсэн үнэтэй, 14 төг зах зээлийн үнэтэй, 60000 ширхэг
энгийн хувьцаа гаргах замаар “Д” компаний гаргасан бүх энгийн хувьцааны 8800 ширхэгийг
нь худалдан авсан. “В” компани бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой үнэтт цаас хэвлүүлэх
зардал 70000 төг, хайгуулчийн төлбөр 50000 тус тус төлсөн.
2008 .01.01-нд “Д” компаний тодорхойлогдох цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнэ нь дансны
үнэтэйгээ тэнцүү байсан. Бизнесийн нэгдлийн өдөр “Д” компаний хувь нийлүүлэгчдийн хөрөнгө нь
дараах байдалтай байв.
Энгийн хувьцаа 50 төг НҮ 500000
НТК 200000
Хур.ашиг 300000
Хийх зүйл: 2008.01.01-ний өдрийн бизнесийн нэгдлийг бүртгэ.

40. 11. “Од” ба түүний охин компаний 2002.12.31-ний нэгтгэсэн балансын устгах бичилт доорх
байдалтай өгөгдөв. “Од” компани нь охин компани болох “Гал” компанийг бэлэн мөнгөөр
худалдан авсан.
“Од” ба түүний охин компани
Ажлын хүснэгтийн устгах бичилт
2002.12.31
Энгийн хувьцаа-“Гал” 60000
НТК-“Гал” 35250
Хур.ашиг-“Гал” 50100
Бараа материал-“Гал” 3900
ҮХ – “Гал” 28500
Патент-“Гал” 4500
Гүүдвил-“Гал” 5280
“Гал” компани ЭХОХО 165660
Охин компаний цэвэр хөрөнгө дэх цөөнхийн сонирхол 21870
Хийх зүйл:
1. Толгой компани охин компаний гаргасан энгийн хувьцааны хэдэн хувийг худалдан авсан
бэ?
2. 2002.12.31-ний өдөр охин компаний тодорхойлогдох цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнэ хэд
байсан бэ?
12. “Сар” ба түүний охин компани болох “Сор” компаний нэгтгэсэн ба нэгтгээгүй баланс нь
бизнесийн нэгдлийн өдөр дараах байдалтай байв
Сар ба түүний охин компани
Баланс
2003.06.30
Сар компани Сор компани Нэгтгэсэн дүн
Хөрөнгө 100000 40000 140000
Мөнгөн хөрөнгө 500000 90000 610000
Бараа материал 250000 60000 310000
“Сор” ком-н ЭХ-нд оруулсан ХО 440000
Үндсэн хөрөнгө 1000000 360000 1440000
Гүүдвил 100000 120000
Нийт хөрөнгө 2390000 550000 2620000
Өр төлбөр ба ХНХ
Өглөг 40000 35000 75000
Бусад өглөг 580600 195000 775600
ЭХ 10 төг НҮ 1020000 200000 1020000
НТК 429400 210000 429400
Хур.ашиг 320000 90000 320000
Нийт өр төлбөр ба ЭӨ 2390000 550000 2620000
Хийх зүйл: Өгөгдлийг ашиглан “Сар” ба түүний охин компаний 2003.06.30-ны өдрийн ажлын
хүснэгтийн устгах бичилтийг хий.
13. 2004.01.01-нд “М” компани нь 2 төг тогтоосон үнэтэй, 10 төг зах зээлийн үнэтэй 70000
ширхэг энгийн хувьцааг гаргасан “Б” хувьцаат компаний гаргасан бүх энгийн хувьцааг
худалдан авсан. Бизнесийн шууд мөнгөн зардал
Мэргэжлийн болон хайгуулчийн төлбөр 34750
Үнэт цаасны хороонд бүртгүүлэх төлбөр 55250 тус тус толгой компани төлсөн. Бизнесийн
нэгдлээс өмнөх гишүүн компаниудын нэгтгэгдээгүй баланс өгөгдөв.
М хувьцаат компани ба “Б” хувьцаат компани
Нэгтгэгдээгүй баланс
2004.01.01
Хөрөнгө “М” компани “Б” компани

41. Мөнгөн хөрөнгө 250000 250000
Бараа материал 860000 500000
Бусад эргэлтийн хөрөнгө 500000 360000
Үндсэн хөрөнгө 3400000 1400000
Патент 80000
Нийт хөрөнгө 50100000 2590000
Богино хугацаат өр 430000 954000
Урт хугацаат өр 950000 1200000
ЭХ 2 төг тогтоосон үнэ 1500000
ЭХ 10 НҮ 100000
НТК 1500000
Хур. Ашиг 630000 336000
Нийт өр төлбөр бө ЭӨ 5010000 2590000
2004.01.01-нд дараах хөрөнгө, өр төлбөрөөс бусад цэвэр хөрөнгийн дансны үнэ нь зах зээлийн
үнэтэйгээ тэнцүү. Зах зээлийн үнэ:
Бараа материал 560000
Үндсэн хөрөнгө1541600
Патент 98400
Хийх зүйл:
1. 2004.01.01-ний өдрийн бизнесийн нэгдлийг бүртгэ
2. Нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтийг бэлтгэж, устгах бичилтийг хий
14. “Н” компани “М” компаний 8000 ш энгийн хувьцаанд зориулж 1000000 төг нэрлэсэн үнээй,
10% нэрлэсэн хүүтэй, 12% зах зээлийн хүүтэй, 3 жилийн хугацаатай, хагас жил бүр хүүг
төлөх бонд гаргасан. “Н” компани дараах мөнгөн зардлуудыг төлсөн.
Нягтлан бодох бүртгэлийн мэргэжилтний хөлс 50000
Үнэт цаасны хороонд бүртгүүлэх төлбөр 50000
“М” компаний хувь нийлүүлэгчдийн хөрөнгийн дансууд дараах байдалтай байв.
ЭХ 100төг НҮ 1000000
НТК 400000
Хур. Ашиг 100000
Нийт хувь нийлүүлэгчдийн хөрөнгийн дүн 1500000
“М” компани дараах дансуудын хувьд дансны үнэ болон зах зээлийн үнэ ялгаатай.
Дансны үнэ ЗЗҮ
Бараа материал 500000 600000
Тоног төхөөрөмж 1000000 1100000
Урт хугацаат өр 300000 980000
Хийх зүйл: Холбогдох ажил гүйлгээг бүртгэж, нэгтгэсэн санхүүгийн тайлангийн ажлын хүснэгтийн
устгах бичилтийг хий.
15. 2000.12.31-нд “Ноён” компани нь “Мичид” компаний 5 төг НҮ-тэй, гаргасан бүх 5000 ширхэг
энгийн хувьцаанд зориулж 2 төг НҮ-тэй 10 төг зах зээлийн үнэтэй, 20000 ширхэг энгийн
хувьцаа гаргажээ. Бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой хайгуулчийн төлбөрт 20000 төг, үнэт
цаасны хороонд бүртгүүлэх төлбөрт 10000 төг-ийг тус тус “Ноён” компани төлсөн. Гишүүн
компаниудын бизнесийн нэгдлийн өмнөх баланс дараах байдалтай байв.
“Ноён” ба “Мичид” компани
2000.12.31
Нэгтгээгүй баланс
Ноён компани Мичид компани
Хөрөнгө
Эргэлтийн хөрөнгө 800000 150000
Үндсэн хөрөнгө 2400000 300000
Гүүдвил 20000
Нийт хөрөнгө 3200000 470000

42. Богино хугацаат өр 400000 120000
Урт хугацаат өр 1000000 200000
ЭХ 2 төг НҮ 800000
ЭХ 5 төг НҮ 25000
НТК 400000 50000
Хур.ашиг 600000 75000
3200000 470000
“Мичид” компаний дараах хөрөнгө, өр төлбөрийн дансны үнэ, зах зээлийн үнээс ялгаатай байв.
Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Бараа материал 60000 65000
Үндсэн хөрөнгө 300000 340000
Урт хугацаат өр 200000 190000
Хийх зүйл: 2000.12.31-нд “Ноён” компанийн хувьд шаардлагатай бүх ажил гүйлгээг бүртгэ.
16. “Баясах” компани 100 төг НҮ-тэй, 130 төг зах зээлийн үнэтэй, 5000 ширхэг энгийн хувьцааг
гаргах замаар “Бадрал” компаний нийт энгийн хувьцааны 80% -ийг худалдан авсан. “Бадрал”
компаний нэгж хувьцаанд “Баясах” компани 81,25 төлсөн. “Баясах” компани хайгуулчийн
төлбөрт тодорхой хэмжээний мөнгө төлсөн бөгөөд энэ нь үндсэн хөрөнгийн дансны үнэ
болон зах зээлийн үнийн зөрүүгээс 10 дахин бага байсан.
“Бадрал” компани нэгж хувьцааг анх эргэлтэнд 60 төг-өөр гаргасан. Хуримтлагдсан ашиг
данс нь “Баясах” компаний төлсөн хайгуулчийн төлбөрөөс 6.25 дахин их юм. Бизнесийн нэгдлийн
үр дүнд 136000 төг-ийн сөрөг гүүдвилл үүссэн.
Хийх зүйл: Бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой ажил гүйлгээг бүртгэж ажлын хүснэгтийн устгах бичилт
хий.
17. 20х3.01.01-нд “Д” компани шинээр 100 төг-ийн НҮ-тэй . 160 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй 2500
ширхэг энгийн хувьцаа гаргаж “Г” компанийн саналын эрхтэй хувьцааны 80%-ийг авчээ.
Мөн “Д” компани бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой хуульчийн төлбөрт 40000 төг хувьцаа
гаргахтай холбоотойгоор санхүүгийн айландаа хийлгэсэн аудитын төлбөрт 30000 төг.
Хувьцаа хэвлүүлэхтэй холбоотойшоор 20000 төг бизнесийн нэгдлийн хайгуулчийн төлбөрт
24000 төг тус тус төлжээ.
“Г” компаний баланс 20х3.01.01-ний байдлаар дараах байдалтай байв.
Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө 40000 40000
Авлага 50000 50000
Бараа материал 30000 45000
Тоног төхөөрөмж 260000 360000
Патент 0 60000
Нийт хөрөнгө 380000 555000
Өр төлбөр ба ЭӨ
Өглөг 60000 60000
Энгийн хувьцаа 150000
Хур.ашиг 170000
Нийт өр ба эз.өмч 380000
Хийх зүйл
1. Бизнесийн нэгдлийг бүртгэх “д” компанийн бүртгэлийг журналд тусга
2. Зохих тооцоололтуудыг хийж нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтний бичилтийг журналд
тусга
18. “Д” компани шинээр 100 төг-ийн НҮ-тэй, 150 төг-ийн зах зээлийн үнэтэй 2000 ширхэг энгийн
хувьцаа гаргаж “Г” компанийн саналын эрхтэй хувьцааны 80%-ийг авчээ. “Д” компани
бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой хайгуулч ба хуульчийн төлбөрт 66000 төг, үнэт цаасны
хороонд бүртгүүлэхтэй холбоотой 30000 төг тус тус төлжээ.Дасгал 72-д үзүүлсэн Г
компанийн балансын өгөгдлийг ашиглана уу.

43. Хийх зүйл:
1. Бизнесинйн нэгдлийг бүртгэх “Д” компанийн бүртгэлийг журналд тусга
2. Зохих тооцоололтуудыг хийж нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтний устгах бичилтийг
журналд тусга.
19. 20х5.01.01-нд “Ц” компани “Э” компанийн гаргасан ангийн хувьцааг 100% худалдан авахын
тулд 230000 төлжээ. Энэ өдрөөр “Ц” болон “Э” компанийн баланс дараах байдалтай байв.
Дансны үнэ Э компани
Ц компани Э компани Зах зээлийн үнэ
Мөнгөн хөрөнгө 65000 25000 25000
Авлага 75000 35000 35000
Бараа материал 35000 20000 35000
Газар 15000 30000
Тоног төхөөрөмж 200000 125000 100000
“Э” ком оруулсан ХО 230000
Дүн 605000 220000
Өглөг 40000 20000 20000
Энгийн хувьцаа 200000 60000
НТК 35000
Хур. Ашиг 365000 105000
Нийт эх үүсвэр 605000 220000
хийх зүйл:
1. Гүүдвилийн дүнг тооцоол
2. Нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтийг бэлтгэ
20. 20х5.01.01-нд “Ц” компани “Э” компанийн гаргасан энгийн хувьцаан 80%-ийг 230000 төг-өөр
авсан дасгал 74-өөс Ц болон Э компанийн балансын өгөгдлийг ашиглана уу?
Хийх зүйл:
1. Гүүдвил болон цөөнхийн сонирхолыг тооцоол
2. Нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгт бэлтгэ
21. Бараа материалын санхүүгийн тайлангийн ажлын хүснэгтийн устгах бичилтийг гүйцээж бич
компани хоорондын борлуулалт-борлуулагч---------Дт
? Кт
22. Тохирохтой нь холбо
А. Бизнесийн нэгдэл 1. Horizontal integration (combination)
Б. Хэвтээ нэгдэл 2. Business combination
В. Босоо нэгдэл 3. Conglomerate merger (combination)
Г. Бөөн нэгдэл 4. Vertical integration (combination)
a) А2, Б1, В4, Г3
b) А1, Б2, В4, Г3
c) А2, Б3, В4, Г1
d) А4, Б1, В2, Г3
23. Тохирохтой нь холбо
А. Нэгтгэгч 1. Statory consolidation
Б. Нэгдэгч 2. Statory merger
В. Хууль ёсны нэгдэл 3. Combinee, target, acquiree
Г. Хууль ёсны нийлэлт 4. Combiner, acquiree
a) А2, Б1, В4, Г3
b) А4, Б2, В3, Г1
c) А2, Б3, В4, Г1
d) А4, Б1, В2, Г3

44. 24. Тохирохтой нь холбо
А. Хувьцааг нь эзэмших 1. Purchase accounting
Б. Худалдан авалтын бүртгэл 2. Pooling of interests accounting
В. Ашиг сонирхолоо нэгтгэх хэлбэрийн бүртгэл 3. Stock acquisition
Г. Хайгуулчийн төлбөр 4. Finder’s fees
a) А2, Б1, В4, Г3
b) А1, Б2, В4, Г3
c) А3, Б1, В2, Г4
d) А4, Б1, В2, Г3
25. Тохирохтой нь холбо
А. Гүүдвил 1. Deferred credit
Б. Сөрөг гүүдвил 2. Negative goodwill
В. Хойшлогдсон кредит 3. Goodwill
a) А2, Б1, В3,
b) А1, Б3, В2,
c) А3, Б2, В1,
26. Бүх бизнесийн нэгдлийн хувьд нэгдэх ажиллагаатай холбоотой мэдээллүүдийг санхүүгийн
тайланд нэмэлт тодруулга байдлаар тусгахыг НББОУС-22-т заасан байдаг. Худалдаг авалт
хэлбэрийг бизнесийн нэгдлийн хувьд санхүүгийн тайланд хийх тодруулгыг бичнэ үү.
Бүлэг № 4. Үндэстэн дамнасан корпораци
Мэдлэг шалгах даалгавар
1. Тухайн аж ахуй нэгжийн тайлангийн валютаас ялгаатай валютыг гадаад валют гэнэ.
А. Үнэн Б. Худал
2. Тухайн нэгжийн үйл ажи ллагааны валютаас өөр валютаар төлбөр тооцоог нь хийх ажил гүйлгээг
гадаад валютын ажил гүйлгээ гэнэ.
А. Үнэн Б. Худал
3. Хоёр улсын валютын солилцооны коэффициентийг солилцооны ханш гэнэ.
А. Үнэн Б. Худал
4. Тайлант хугацааны эцсийн өдрийн ханшийг нээлтийн ханш гэнэ
А. Үнэн Б. Худал
5. Янз бүрийн орны валютыг тогтоосон ханшаар ирээдүйд солилцох тухай гэрээг валют арилжааны
гэрээ гэнэ.
А. Үнэн Б. Худал
6. Ирээдүйд 2 валютыг сольж арилжахаар гэрээ хийж тогтоосон ханшийг форвард гэрээ гэнэ.
А. Үнэн Б. Худал
7. Хөрөнгө ба авлагыг баланс гаргах үеийн ханшаар хөрвүүлнэ.

45. А. Үнэн Б. Худал
8. Орлогын тайлангийн үзүүлэлтийг тайлангийн үеийн дундаж ханшаар хөрвүүлнэ.
А. Үнэн Б. Худал
9. Хэмжих гэдэг нь үйл ажиллагааны валютыг тайлангийн валютаар илэрхийлэх
А. Үнэн Б. Худал
10. Хөрвүүлэх гэдэг нь дотоод валютыг үйл ажиллагааны валютаар илэрхийлэх
А. Үнэн Б. Худал
11. Гадаад дахь охин компанийн үйл ажиллагааны валют нь дотоод валют ба дараах зүйлсийг
солилцооны дундаж ханшаар хөрвүүлнэ.
Борлуулалт Цалингийн зардал
А. Үгүй Үгүй
Б. Тийм Тийм
В. Үгүй Тийм
Г. Тийм Үгүй
12. Барилга болон барилгын элэгдлийг санхүүгийн тайланг хөрвүүлэх ямар аргын үед анхны түүхэн
ханшийг нь ашигладаг вэ?
a) Эргэлтийн ба эргэлтийн бус арга болон Одоогийн ханшны арга
b) Мөнгөн ба мөнгөн бус арга болон одоогийн ханшны арга
c) Эргэлтийн ба эргэлийн бус арга болон Мөнгөн ба мөнгөн бус арга
d) Аль нь ч биш
13. Санхүүгийн тайланг тайлангийн валютад хөрвүүлэхдээ эзэмшигчдийн өмчийн хэсгийг дараах
ханшаар хөрвүүлдэг.
a) Тухайн үеийн ханш
b) Солилцооны дундаж ханш
c) Форвард ханш
d) Түүхэн ханш
14. ................. арга нь гадаад дахь салбар ба охин компанийн хөрөнгө, өр төлбөрийн балансын
ангиллаас илүү хөрөнгө, өр төлбөрийн шинж чанарыг үндэслэн хөрвүүлдэг арга.
a) Эргэлтийн ба эргэлтийн бус арга
b) Мөнгөн ба мөнгөн бус арга
c) Одоогийн ханшны арга
15. ...... арга нь хөрөнгө, эх үүсвэрийг балансын ангиллаас хамааруулан хөрвүүлэх арга юм.
a) Эргэлтийн ба эргэлтийн бус арга
b) Мөнгөн ба мөнгөн бус арга
c) Одоогийн ханшны арга

46. 16. ....... аргаар санхүүгийн тайланг хөрвүүлэхдээ хөрөнгө, өр төлбөрийг тухайн тайлант үеийн
ханшаар, харин эзэмшигчдийн өмчийн хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн өдрийнх нь түүхэн ханшаар авч
үзнэ.
a) Эргэлтийн ба эргэлтийн бус арга
b) Мөнгөн ба мөнгөн бус арга
c) Одоогийн ханшны арга
17. Ирээдүйд 2 валютыг сольж арилжираах гэрээ хийж тогтоосон ханшийг юу гэдэг вэ?
a) Форвард гэрээ
b) Форвард ханш
c) Хаалтын ханш
d) Гадаад валют
18. Хөрөнгө оруулагч форвард гэрээг худалдаж ямар хугацааны хамгаалалт бий болгодог вэ?
a) Богино хугацаа
b) Дунд хугацаа
c) Урт хугацаа
19. Хүлээн авах болон төлөх гадаад валютын хэмжээгээр тогтоосон авлага болон өглөгийг
барагдуулах үед гадаад валютын ажил гүйлгээний ........... үүсдэг.
20. Ирээдүйд солилцох тухай гэрээг ............. гэнэ.
21. Үндэстэн дамнасан корпораци нь ямар онцлогтой вэ?..........................................................
22.Гадаад валютын ажил гүйлгээ гэж юу вэ?................................................................................
23.Тайлангийн валют гэж юу вэ?.................................................................................................
24. Солилцооны ханш гэж юу вэ?................................................................................................
25. валютын ханшны ашиг алдагдал ямар тохиолдолд бий болох вэ?.........................................
26. Форвард арилжааны гэрээ гэж ямар гэрээ байдаг вэ?.........................................................
27. Форвард ханш гэж ямар ханш байдаг вэ........................................................................................
28. Санхүүгийн тайланг хөрвүүлэх эргэлтийн ба эргэлтийн бус аргын онцлог?............................
29. мөнгөн ба мөнгөн бус аргын онцлог. ...........................................................................................
30. одоогийн ханшны аргын онцлог?..............................................................................................
Тестийн хариу:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
a спот форвард
b
c
d

47. 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Гадаадад төв
ба салбартай
Тухайн мөнгөн
нэгжээр
хийгдэнэ
Гүйлгээний
нэгж
Өнөөгийн
ханш
Ханшийн
зөрүүнээс
Урьдчилан
бэлтгэсэн
гэрээ
Ирээдүйн
ханш
Хөрвөх
хугацааны
Үндсэн
шинж
чанараар
Бодит
ханша
ар
Чадвар шалгах даалгавар
1. Тохирохтой нь холбо
А. Тухайн нэгжийн үйл ажиллагааны валютаас өөр валютаар төлбөр тооцоог нь хийх ажил
гүйлгээ
Б. Тухайн аж ахуйн нэгжийн тайлангийн валютаас ялгаатай валют
В. Санхүүгийн тайлан гаргахад хэрэглэж буй валют
1. гадаад валют
2. Гадаад валютын ажил гүйлгээ
3. тайлангийн валют
А. А1,Б2,В3 Б. А2,Б1,В3 В. А2,Б3,В1 Г.А3,Б2,В1
2. Тохирохтой нь холбо нуу?
А. Хоёр улсын валютын солилцооны коэффициент
Б. Ажил гүйлгээ гарч байгаа үеийн хөрвүүлэх ханш
В. Тайлант хугацааны эцсийн өдрийн ханш
1. Солилцооны ханш
2. Спот ханш
3.Хаалтын ханш
А. А1,Б2,В3 Б.А1,Б3,В2 В.А3,Б2,В1 Г.А2,Б1,В3
3. гүйлгээ гарсан өдрийн ханш ба мөнгөөр төлбөр хийсэн өдрийн ханш хоорондоо ялгаатай байх
тохиолдолд .............. үүснэ.
4. Хүснэгтийг гүйцээ
5. тохирохтой нь холбо
Санхүүгийнтайлангхөрвүүлэхарга
Эргэлтийн ба эргэлтийн
бус арга
Одоогийн ханшны
арга

48. А. Хөрөнгө эх үүсвэрийг балансын ангиллаас хамааруулан хөрвүүлэх арга
Б. Гадаад дахь салбар а охин компанийн хөрөнгө, өр төлбөрийн балансын ангиллаас илүү хөрөнгө,
өр төлбөрийн шинж чанарыг үндэслэн хөрвүүлдэг.
В. Санхүүгийн тайланг хөрвүүлэхдээ хөрөнгө, өр төлбөрийг тухайн тайлант үеийн ханшаар харин
эзэмшигчдийн өмчийн хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн өдрийнх нь түүхэн ханшаар авч үзнэ
1. Одоогийн ханш
2. Эргэлтийн ба эргэлтийн бус арга
3. Мөнгөн ба мөнгөн бус арга
А. А1,Б2,В3 Б. А3,Б2,В1 В.А2,Б3,В1 Г.А2,Б1,В3
6. Хэмжих гэдэг нь дотоод валютыг ........................., хөрвүүлэх гэдэг нь ..................... тайлангийн
валютаар тус тус илэрхийлэх гэсэн утгатай
7. тохирохтой нь холбо
a) Гадаад валют 1. functional currency
b) Үйл ажиллагааны валют 2. local currency
c) Дотоод валют 3. foreign currency
d) Тайлангийн валют 4. reporting currency
A. A3, B2, C1,D4
B. A4, B2, C3,D4
C. A1, B2, C1,D3
D. A3, B4, C1,D2
8. Тохирохтой нь холбо
a) Спот ханш 1. exchange rate
b) Одоогийн ханш 2. historical rate
c) Түүхэн ханш 3. average exchange rate
d) Солилцооны дундаж ханш 4. current rate
A. A3, B2, C1,D4
B. A4, B2, C3,D4
C. A1, B2, C1,D3
D. A3, B4, C1,D2
9. Тохирохтой нь холбо
a) Форвард арилжааны гэрээ 1.current/noncurrent method
b) Форвард ханш 2. monetary/nonmonetary method
c) Эргэлтийн ба эргэлтийн бус арга 3. current rate method
d) Мөнгөн ба мөнгөн бус арга 4. forward exchange contract
e) Одоогийн ханшны арга 5. forward rate
A. A3, B2, C1,D4
B. A4, B2, C3,D4
C. A1, B2, C1,D3
D. A3, B4, C1,D2
10. бараа материал нь яагаад анхны түүхэн ханшаар хөрвүүлдэг вэ?
11. Бараа материалаас бусад хөрөнгүүд яагаад тухайн үеийн ханшаар хөрвүүлдэг вэ?
12. Эзэмшигчийн өмчийг илэрхийлсэн төв компани дансны үлдэгдлийг яагаад түүхэн ханшаар
хөрвүүлдэг вэ?
13. Ц компани 81х3-нд шведийн крон 780000-оор 10 ширхэг автомашин худалдан авсан. Худалдан
авалтын нөхцөл n/30. Солилцооны ханш 81-нд $1=Skr6.45 байв. Ц компанийн 8-р сарын
орлогын тайланд хэдэн төгрөгийн валютын ханшны олз (гарз) тусгагдах вэ?

49. А. $(930) Б. $0 В.$930 Г. $39000
14. Р компани 121х2-нд Японоос 10000 ширхэг лаазтай самарыг 1500000 ейнээр 60 хоногийн
хугацаатайгаар зээлээр импортлон худалдан авсан. Солилцооны ханш 121-нд ¥1=¥0.0066,
1231-нд ¥1=$0.0067, 131х3-нд ¥1=$0.0061 тус тус байв. Р компанийн 1231х2-ны орлогын
тайланд тусгагдах валютын ханшны олз (гарз) нь:
А. $0 Б.$150-ын гарз В. $150-ын олз Г. $1500-ын олз
15. Хөрөнгө ба өглөгийг .........................., орлогын тайлангийн үзүүлэлтийг ........................... тус тус
хөрвүүлнэ.
16. Гадаад дахь салбар ба охин компанийн санхүүгийн тайланг яагаад хөрвүүлдэг вэ?
17. Гадаад дахь салбар ба охин компанийн тухайн валютын ханшийг төв болон то лгой компанийн
валютаар хөрвүүлэхэд яагаад хүндрэлтэй байдаг вэ?
18. Ханшийн зөрүү яагаад үүсдэг вэ?
19. Форвард арилжааны гэрээний онцлогийг тайлбарла.
Тестийн хариу:
1 А2,Б3,В1
2 А3,Б2,В1
3 Спот ханш
4 Форвард ханш
5 А1,Б2,В3
6 Дотоод, гадаад
7 A3, B2, C1,D4
8 A4, B3, C1,D2
9 A1, B2, C3,D4
10 Өртгөөрөө бүртгэдэг
11 Үндсэн өөрийн өртөгтэй байдаг
12 Өнөөгийн бодит үнэ цэнэ, ирээдүйн үнэ цэнийн өөрчлөлтийг
харуулахын тулд
13 $930
14 $150-ын олз
15 Эргэлтийн ба эргэлтийн бус
16 Нэгтгэсэн тайлан гаргадаг тул
17 Мөнгөний нэгжийн өөрчлөлттэй холбоотой
18 Зах зээлийн хэлбэлзлээс болж үүснэ
19 Ирээдүйн үнэ цэнийг тооцдог
Хэрэглээ шалгах даалгавар:
1. 7/16/x8-нд Америкийн компани $1000-ын өртөгтэй барааг Францын компанид ачуулж N/30
нөхцөлтэйгээр 20000 францын франк нэхэмжилсэн. Америкийн компани байнгын систем
ашиглаж сар бүр санхүүгийн тайлангаа гаргадаг. 8/16/x8-нд Францын компаниас f20000
хүлээн авч дор нь Америк долларт шилжүүлсэн. Францын франк дараах спот ханштай байв.
Худалдах ханш Худалдан авах ханш
7/16/x8 $0,14 $0,15
7/30/x8 0,15 0,16
7/16/x8 0,13 0,14
Хийх зүйл: Америкийн компанийн хувьд худалдан авах ханш хэд вэ?.
2. “Ц” компани жилээр санхүүгийн тайлангаа гаргадаг ба 12 сарын 31-нд санхүүгийн жил нь
дуусдаг. 4/25/x2-нд Германы компаниас тоног төхөөрөмж авахаар тохиролцсон. Германы

50. компани 6/1/x2-нд тоног төхөөрөмжийг нийлүүлж DM/100000 –ыг нэхэмжилсэн. 7/20/x2-нд “Ц”
компани төлбөрийг барагдуулсан. DM-ыг худалдаж авах спот ханш дараах байдалтай
байсан.
DM1= ..........................................
4/25/x2 $0.4955
6/1/x2 0.4875
6/30/x2 0.4865
7/20/x2 0.4855
Хийх зүйл: “Ц” компанийн хувьд зарцуулсан хөрөнгө оруулалт хэд вэ?.
3. АНУ-ын “К” компани 80000 Бельги франкын өртөгтэй бараа материалыг сарын дараа
худалдан авахаар Бельгийн компанитай 5/6/x4-нд тохиролцсон. Мөн валютын ханшны
хэлбэлзлээс хамгаалах зорилгоор энэ өдөр форвард арилжааны гэрээг хийсэн санхүүгийн
тайлант хугацаа бүтэн жил. BF-ын ханш дараах байдалтай байсан.
Спот ханш Форвард ханш
5/6/x4 BF1=$0.029
30 хоног BF1=$0.031
6/6/x4 BF1=$0.030
Хийх зүйл: Гэрээ ёсоор бүх ажил гүйлгээ хийгдсэн бол “К” компанийн хувьд форвард ханш хэд вэ?
4. Америкийн нэгэн компанийн франц дахь салбарын 6/30/x5-ны шалгах баланс дараах
байдалтай байв. Сар бүр тайлангаа гаргадаг.
Шалгах баланс
6/30/x5
Мөнгөн хөрөнгө F15000
Авлага 250000
Бараа материал 115000
Төв компани F360000
Борлуулалт 450000
ББӨ 340000
Үйл ажиллагааны зардал 90000
Дүн F810000 F810000
Нэмэлт мэдээлэл:
1. Салбарын бүх бараа материалыг 61х5-нд төв компаниас авсан ба тар үеийн солилцооны
ханш F1=$0.20 байсан.
2. 630х5-нд төв компанийн Франц дахь салбартаа оруулсан хөрөнгө оруулалтын дансны
үлдэгдэл $70000 байсан.
3. 630х5-ны солилцооны ханш F1=$0.18 байсан.
Хийх зүйл. Франц дахь салбарын шалгах балансыг Америк доллараар илэрхийлсэн шалгах
балансад хэдээр тусгах вэ?.
5. Ц компани 81х3-нд шведийн крон 780000-оор 10 ширхэг автомашин худалдан авсан. Худалдан
авалтын нөхцөл n/30. Солилцооны ханш 81-нд $1=Skr6.45 байв. Ц компанийн 8-р сарын орлогын
тайланд хэдэн төгрөгийн валютын ханшны олз (гарз) тусгагдах вэ?
6. Р компани 121х2-нд Японоос 10000 ширхэг лаазтай самарыг 1500000 ейнээр 60 хоногийн
хугацаатайгаар зээлээр импортлон худалдан авсан. Солилцооны ханш 121-нд ¥1=¥0.0066, 1231-
нд ¥1=$0.0067, 131х3-нд ¥1=$0.0061 тус тус байв. Р компанийн 1231х2-ны орлогын тайланд
тусгагдах валютын ханшны олз (гарз) нь:

51. 7. Доорх 3 хувилбар тус бүрийн хувьд зохих тооцоололтыг хийж, ажлын хүснэгтний устгах
бичилтийг журналд тусга. Биенесийн нэгдлийн өдөр “S” охин компанийн цэвэр хөрөнгийн дансны
үнэ, зах зээлийн үнэ тэнцүү байсан гэж үз.
Хувилбар
Төлсөн
төлбөр
Толгой
компанийн
эзэмшлийн
%
“S” компани
Энгийн
хувьцаа
НТК Хуримтлагдсан
ашиг(алдагдал)
А 880000₮ 100% 400000₮ 100000₮ 300000₮
Б 760000₮ 80% 400000₮ 500000
В 370000₮ 75% 400000₮ 200000₮ (160000)
8. 2003.01.01-нд “Д” компани шинээр 100₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй. 160₮-ийн зах зээлийн үнэтэй
2500шир энгийн хувьцаа гаргаж “Т” компанийн саналын эрхтэй хувьцааны 80%-ийг авчээ. Мөн
“Д” компани бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой хуульчийн төлбөрт 40000₮ хувьцаа гаргахтай
холбоотойгоор санхүүгийн тайландаа хийлгэсэн. Аудитын төлбөрт 30000₮, хувьцаа
хэвлүүлэхтэй холбоотойгоор 20000₮, бизнесийн нэгдлийн хайгуулчийн төлбөрт 24000₮ тус тус
төлжээ.
“Г” компанийн баланс 2003.01.01-ний байдлаар дараах байдалтай байв.
Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Хөрөнгө
МХ 40000₮ 40000₮
Авлага 50000 50000
БМ 3000045000
То.Тө (цэвэр) 260000 360000
Патент 0 60000
Нийт хөрөнгө 380000₮ 555000₮
Өр төлбөр ба эздийн өмч
Өглөг 60000₮ 60000₮
Энгийн хувьцаа 150000
Хуримтлагдсан ашиг 170000
Нийт өр ба эздийн өмч 380000
“Д” компани шинээр 100₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй. 150₮-ийн зах зээлийн үнэтэй
Хийх зүйл:
1. Бизнесийн нэгдлийг бүртгэх “Д” компанийн бүртгэлийг журналд тусга
2. Зохих тооцоололтуудыг хийж нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтний устгах
бичилтийг журналд тусга.
9. “Д” компани шинээр 100₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй, 150₮-ийн зах зээлийн үнэтэй 2000ширхэг
энгийн хувьцаа гаргаж, “Г” компанийн саналын эрхтэй хувьцааны 80%-ийг авчээ. “Д” компани
бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой хайгуулч ба хуульчийн төлбөрт 66000₮, үнэт цаасны хооронд

52. бүртгүүлэхтэй холбоотой 30000₮ тус тус төлжээ. Дасгал ажил 4.3 үзүүлсэн “Г” компанийн
балансын өгөгдлийг ашиглана уу?
Хийх зүйл:
1. Бизнесийн нэгдлийг бүртгэх “Д” компанийн бүртгэлийг журналд тусга.
2. Зохих тооцоололтуудыг хийж нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтийг устгах бичилтийг
журналд тусга.
10.2000.01.01-нд “Р” компани 1800000₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй бонд гарган “S” компанийн саналын
эрхтэй хувьцааны 75%ийг худалдан авч өөртөө нэгтгэсэн. Энэ өдөр бондын зах зээлийн үнэ
1692000₮ байв. “Р” болон “S” компанийн 2000.01.01-ний баланс дараах байдалтай байв.
Дансны үнэ “S” компани
“Р” “S” зах зээлийн үнэ
компани компани
МХ 120000₮ 60000₮ 60000₮
Авлага 210000 105000 90000
БМ 690000 345000 600000
Газар 360000 180000 300000
Үндсэн хөрөнгө2400000 1200000 900000
Хуримтлагдсан элэгдэл (900000) (450000)
Нийт хөрөнгө 2880000₮ 1440000₮
Өглөг 300000 150000 150000
Энгийн хувьцаа 600000 300000
НТК 360000 180000
Хуримтлагдсан ашиг 1620000 810000
Нийт эх үүсвэр 2880000₮ 1440000₮
“Р” компани бизнесийн нэгдлийн хуульч ба хайгуулчийн төлбөрт 36000₮, бонд хэвлүүлэх зардалд
45000₮ бондыг Үнэт цаасны хооронд бүртгүүлэхтэй холбоотой 15000₮-ийн мөнгөн зардлуудыг
төлсөн.
Хийх зүйл:
1. Бизнесийн нэгдлийг бүртгэх “Р” компанйн бүртгэлийг журналд тусга.
2. Зохих тооцоололтуудыг хийж ажлын хүснэгтний устгах бичилтийг журнал тусга.
3. Нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтийг бэлтгэ.
11.2005.01.01-нд “Ц” компани “Э” компанийн гаргасан энгийн хувьцаа 100% худалдан авахын тулд
230000₮ төлжээ. Энэ өдрөөр “Ц” болон “Э” компанийн баланс дараах байдалтай байв.
Дансны үнэ “S” компани
“Р” “S” зах зээлийн үнэ
компани компани

53. МХ 65000₮ 25000₮ 25000₮
Авлага 75000 35000 35000
БМ 35000 20000 35000
Газар 15000 30000
Тоног төхөөрөмж 200000 125000 100000
“Э” компанид оруулсан
хөрөнгө оруулалт 230000
Дүн 605000₮ 220000₮
Өглөг 40000₮ 20000₮ 20000₮
Энгийн хувьцаа 200000 60000
НТК 350000
Хуримтлагдсан ашиг 3650000₮ 105000₮
Нийт эх үүсвэр 605000₮ 220000₮
Хийх зүйл:
1. Гүүдвилийн дүнг тооцоол
2. Нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгтийг бэлтгэ.
12.2005.01.01-нд “Ц” компани “Э” компанийн гаргасан энгийн хувьцаан 80% -ийг 230000₮-өөр
авсан. Дасгал ажил 4.6-аас “Ц” болон “Э” компанийн балансын өгөгдлийг ашиглана уу.
Хийх зүйл:
1. Гүүдвил болон цөөнхийн сонирхлыг тооцоол
2. Нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгт бэлтгэ.
13.2000.01.01-нд “Ш” компани “Б” гаргасан энгийн хувьцааг 100% худалдан авахдаа 560000₮
зарцуулжээ. “Ш” болон “Б” компанийн баланс 2000.01.01-ний байдлаарх дараах байдалтай
байв.
“Ш” “Б” зах зээлийн үнэ
компани компани
МХ 50000₮ 90000₮ 90000₮
Авлага 250000 200000 205000
БМ 210000 180000 210000
Газар 100000 100000 136000
Тоног төхөөрөмж 400000 250000 204000
“Б” компанид оруулсан
хөрөнгө оруулалт 560000

54. УХХО 150000 150000 170000
Дүн 1720000₮ 970000₮
Өглөг 200000₮ 130000₮ 130000₮
Энгийн хувьцаа 500000 200000
НТК 350000
Хуримтлагдсан ашиг 720000 640000
Нийт эх үүсвэр 1720000₮ 970000₮
Хийх зүйл:
Зохих тооцоололтыг хийж нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгт бэлтгэ.
14.2000.01.01-нд “Ш” компани 560000₮ зарцуулж “Б” компанийн гаргасан энгийн хувьцааны 75%-
ийг эзэмшисэн. Дасгал ажид 4.8-аас “Ш” болон “Б” компанийн өгөгдлийг ашиглана уу.
Хийх зүйл:
Зохих тооцоололтыг хийж нэгтгэсэн балансын ажлын хүснэгт бэлтгэ.
15.2002.01.01-нд “Ө” компани 852000₮-өөр “И” компанийн хяналтын 80%-ийг худалдан авсан. Энэ
өдрөөр хоёр компанийн хөрөнгө, эх үүсвэр дараах байдалтай байв.
Дансны үнэ “И” компани
“Ө” “И” зах зээлийн үнэ
компани компани
МХ 250000₮ 100000₮ 100000₮
Авлага 300000 130000 130000
БМ 140000 80000 90000
Газар 60000 100000
Тоног төхөөрөмж(цэвэр) 700000 500000 600000
“И” компанид оруулсан
хөрөнгө оруулалт 852000
Дүн 2242000₮ 870000₮
Өглөг 150000₮ 80000₮ 80000₮
Энгийн хувьцаа 700000 250000
НТК 150000
Хуримтлагдсан ашиг 139000 390000

55. Нийт эх үүсвэр 2242000₮ 870000₮
Хийх зүйл:
1. Ажлын хүснэгтний устгах бичилтийг журналд тусгаж, ажлын хүснэгтийг бэлтгэ.( толгой
компанийн онол)
2. Ажлын хүснэгтийн устгах бичилтийг журналд тусгаж ажлын хүснэгт бэлтгэ. (
байгууллагын онол)
16.
Огноо Тайлбар Дебет Кредит Үлдэгдэл
2001.12.31 S компанид оруулсан ХО
Бизнесийн нэгдлийн
840000 840000дт
12.31 ШЗардал 40000 880000дт
2002.10.14 S компаний зарласан ногдол
ашиг
20000 860000дт
2002.12.31 S компанийн цэвэр ашиг 60000 920000дт
12.31 S компанийн цэвэр хөрөнгийн
илүүдэл зах зээлийн үнийн
элэгдүүлэг
14500 905500дт
2003.10.18 S компанийн цэвэр ашиг 50000 855500дт
12.31 Ашиг S компанийн цэвэр
хөрөнгийн илүүдэл зах
зээлийн үнийн элэгдүүлэг
4500 941000дт
Хийх зүйл:
2002.12.31 болон 2003.12.31-ний Толгой компанийн хаалтын бичилтийг гүйцэтгэсэний дараа “Охин
компанийн хуримтлагдсан ашиг” данс ямар үлдэгдэлтэй болохыг ерөнхий дэвтэрт тусган харуулна
уу?
17.“Р” компани ба түүний охин S компанийн 2003.12.31-ний буюу худалдан авалт хэлбэрийн
бизнесийн нэгдлийн өдрийн ажлын хүснэгтийг устгах бичилт дараах байдалтай байв.
(журналын бичилт хэлбэрээр)
Энгийн хувьцаа-“S” компани 10000
НТК-“S” компани 40000
Хуримтлагдсан ашиг-“S” компани 50000
Бараа материал-“S” компани 20000
Үндсэн хөрөнгө-“S” компани(10жил ашиглана) 60000
Гүүдвил-“S” компани (40 жил ашиглана) 12000
-“S” компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт-“Р”компани 192000
“S” компани 6000₮-ийн ногдол ашгийг 2004.12.08-нд зарлаж, 2004.12.18-нд олгосон ба жилийн
туршид 30000₮-ийн цэвэр ашигтай ажиллажээ. “S” компанийн үйл ажиллаганы үр дүнг “Р” компани
капиталын аргаар бүртгэсэн.
Хийх зүйл:
1. “Р” компанийн “S” компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт дансны ерөнхий дэвтрийг хөтөл
(орлогын татварыг тооцохгүй)

56. 2. 2004.12.31-ний ажлын хүснэгтийн устгах бичилтийг журналд тусга. (орлогын татварыг
тооцохгүй) Үндсэн хөрөнгийн илүүдэл зах зээлийн үнийн элэгдүүлэлтийг ББӨ-т тооц.
18.2004.1.1-нд Р компани 412000₮ зарцуулж S компанийн гаргасан хувьцааны 90% -ийг эзэмшсэн.
Энэ өдөр S компанийн хувьцаат капитал 100000₮, хуримтлагдсан ашиг 275000₮ байв. Дараах
хөрөнгөнөөс бусад S компанийн цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнэ нь дансны үнэтэйгээ тэнцүү.
Дансны үнэ Зах зээлийн үнэ
Бараа материал 60000₮ 80000₮
Тоног төхөөрөмж (10жил ашиглана) 50000₮ 90000₮
Хэрэв гүүдвил байвал 40 жилд элэгдүүлнэ. Бизнесийн нэгдлийн өдөр Р компанийн хуримтлагдсан
ашиг 500000₮ байсан ба Р компани 2004 онд S компанийн ашгаас гадна 250000₮-ийн ашигтай
ажилласан. Р компани 80000₮-ийн ногдол ашиг олгосон бол S компани 120000₮-ийн ашигтай
ажиллаж 56000₮-ийн ногдол ашиг олгожээ. Р компани капиталын аргыг ашигладаг. (орлогыг
татварын нөлөөллийг авч үзэхгүй.)
Хийх зүйл:
1. Шаардлагатай бүх тооцоололтыг гүйцэтгэ.
2. 2004 оны нэгтгэсэн ццэвэр ашгийг тооцоол
3. 2004.12.4-ний нэгтгэсэн хуримтлагдсан ашгийг ол.
4. S компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт дансны 2004.12.31-ний үлдэгдэл хэд вэ? “Т”
данс хөтөл
5. 2004 оны цэвэр ашиг дахь цөөнхийн сонирхолыг тооцоол.
6. 20004.12.31-ний цэвэр хөрөнгө дэхь цөөнхийн сонирхолыг тооцоол
7. Холбогдох бүх журналын бичилтийг гүйцэтгэ. (Устгах бичилт, хаалтын бичилт)
19.Дасгал ажил 5.5-д өгөгдсөн мэдээллүүдийг ашиглаж үргэлжлүүлье. 2007онд Р болон S
компанийн үйл ажиллагааны үр дүн дараах байдалтай байв.
Р компани S компани
Хуримтлагдсан ашиг1/1/2007 980000₮ 500000₮
Охин компани Хур.А 1//1/2007 50000
Цэвэр ашиг 300000 180000
Ногдол ашиг 120000 70000
Бизнесийн нэгдлийн өдрөөс хойш өөр өөрчлөлт гараагүй.
Хийх зүйл:
1. 2007 оны нэгтгэсэн цэвэр ашгийг тооцоол
2. 2007.12.31-ний нэгтгэсэн хуримтлагдсан ашгийг тооцоол
3. S компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт дансны 2007.12.31-ний үлдэгдэл хэд вэ? “Т”
данс хөтөл
4. 2007.12.31-ний цэвэр хөрөнгө дэхь цөөнхийн сонирхлыг тооцоол.
5. Холбогдох бүх журналын бичилтийг гүйцэтгэ. (Устгах бичилт, хаалтын бичилт)
20. “Ц” ба “С” компаниудын бизнесийн нэгдлээс өмнөх 6/30/х2-ны нэгтгэгдээгүй хуримтлагдсан
ашгийн тайлан дараах байдалтай байв.

57. Ц компани С
компани
Хуримтлагдсан ашиг 6/30/х1 ₮ 750000 ₮435000
Цэвэр ашиг 150000 120000
Дүн 900000 555000
Ногдол ашиг (60000) (37500)
Хуримтлагдсан ашиг 6/30/х2 ₮840000 ₮517500
6/30/х2-нд Ц компани 2₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй 37500 ширхэг энгийн хувьцаа гарган С компанийн
4₮-ийн нэрлэсэн үнэтэй гаргасан 67500 ширхэг хувьцааны 61425 ширхэгийг худалдан авсан. Ашиг
сонирхлоо нэгтгэсэн энэхүү бизнесийн нэгдэлтэй холбоотой зардалд нийт ₮45000-ийг Ц компани
төлсөн. Бизнесийн нэгдлээс өмнө компани хооронд ажил гүйлгээ гараагүй. Хувьцаат капитал нэгж
хувьцаанд ₮8 байсан.
Хийх зүйл: Доорх үзүүлэлтүүдийг тооц.
1. 6/30/х2-ний С компанийн цэвэр ашиг дахь цөөнхийн сонирхол
2. 6/30/х2-ний Ц ба С компанийн нэгтгэсэн цэвэр ашиг
3. 6/30/х2-ний С компанийн цэвэр хөрөнгө дэх цөөнхийн сонирхол
4. 6/30/х2-ний Ц ба С компанийн нэгтгэсэн хуримтлагдсанашиг
Дасгал ажил 6.6.
Р компани 1/31/х1-нд ашиг сонирхлоо нэгтгэсэн S компанийн гаргасан энгийн хувьцааны
90%-ийг эзэмшсэн. 1/31/х2-ний Р компанийн нэгтгээгүй орлогын тайлан дараах байдалтай
байв.
Р компани
Орлогын тайлан 1/31/х2, жилийнх
Орлого
Цэвэр борлуулалт ₮750000
Компани хоорондын хөрөнгө оруулалтын ашиг 40500
Компани хоорондын орлого 34500
Нийт орлого ₮825000
Өглөг ба зардлууд 765000
Цэвэр ашиг ₮60000
1/31/х2-ээр дууссан жилд Р болсон S компаниуд хоёулаа –ийн ₮22500
ногдол ашиг зарласан.
Хийх зүйл: Р компани 1/31/х2-ний хаалтын бичилтийг журналд тусга.
21. 4/30/х2-нд Р компанийн бүрэн эзэмшилтэй охин S компани дараах журналын бичилтийг
хийжээ. Компани хоорондын өрийн бичиг 54000
Компани хоорондын хүүгийн зардал 405
Өрийн бичиг 54000
Хүүгийн өглөг 405
9%-ийн хүүтэй 60 хоногийн хугацаатай 4/1/х2-нд гаргасан векселийг Р компани 10%-ийн
хөнгөлөлтэйгөөр банкинд худалджээ.

58. Хийх зүйл: 4/30/х2-ний Р компанийн журналын бичилтийг гүйцэтгэ.
22. Р компани ба түүний 90%0ийн эзэмшилтэй S охин компанийн хооронд 6/30/х5-аар дууссан
тайлант жилд дараах ажил гүйлгээнүүд гарчээ.
7/1/х4 Р компани S компанид 12%-ийн хүүтэй, 90 хоногийн хугацаатай, ₮360000-ийн өрийн
бичгээр зээл олгожээ. 8/1/х4 Р компани S компаниас авсан авлагын бичгийг 15%-иар банкинд
хөнгөлж худалдав. 6/1/х5 S компани ₮240000-ийн ногдол ашиг зарлав. 6/10/х5 S компани зарласан
ногдол ашгаа олгов. 6/31/х5 S компани тайлант жилд ₮600000-ийн цэвэр ашигтай ажиллав.
Хийх зүйл: Р компанийн хувьд ажил гүйлгээ нэг бүрийг журналд тусга.
23. Р компани 75%-ийн эзэмшилтэй S охин компанидаа өртгөөс нь 25%-иар илүү үнээр бараа
материалаа борлуулдаг. Мөн S компани ч Р компанид бараа материалаа борлуулж 25%-ийн
нэмэгдэлтэйгээр нэхэмжилдэг. 20х2 онд 2 компанийн хооронд гарсан бараа материалтай
холбоотой ажил гүйлгээ дараах байдалтайбайв.
Р-ээс S-д хийсэн борлуулалт S-ээс Р-д хийсэн борлуулалт
Бараа материал 1/1/х2
Жилийн турш дахь борлуулалт
Дүн
Хасах нь: бараа материал
12/31/х2
Жилийн турш дахь ББӨ
₮144000
1800000
₮1944000
180000
₮1764000
₮90000
2400000
₮2490000
120000
₮2370000
Хийх зүйл:
Р болон S компанийн 12/31/х2 –ийн ажлын хүснэгтний устгах бичилтийг журналд тусга.
24. 8/91/х4 – нд P компани бүрэн эзэмшилтэй S охин компани зах зээлийн хүү 11% байхад
₮1600000-ийн нүүрний дүнтэй 10% -ийн хүүтэй 10жилийн хугацаатай хүүгээ 2/28 ба 8/31- нд
төлдөг бонд гаргажээ. 8/31/х5 –ний хүүгийн төлбөрийн дараа P компани үнэт цаасны зах зээл
дээрээс S компанийн ₮1200000- ийн нүүрний дүнтэй 10% ийн хүүтэй бондын зах зээлийн хүү
12% байхад хөнгөлөлт данс нь ₮89970-ийн дебет үлдэгдэлтеи байв. Хоёр компани үр ашигт
хүүгийн аргыг ашигладаг.
Хийх зүйл:
1. P компанийн S компанид оруулсан Бондоорх хөрөнгө оруулалт “Компани хоорондын
хүүгийн авлага” болон S компанийн “компани хоорондын бондын өглөг хөнгөлөлт ”
“компани хоорондын хүүгийн зардал ” дансны ерөнхий дэвтрийг хөтөл. 8/31/х5-ийн
бондын өглөгтэй холбоотой ажил гүйлгээг журналд тусга.
2. P компани S компанийн 8/31/х5 ба 8/31/х6-ний ажлын хүснэгтний устгах бичилтийг
журналд хэлбэрээр тусга.
25. 10/31/х5-нд P компани S компанийн гаргасан хувьцааны 80%-ийг ₮1920000-өөр худалдан
авсан ба ₮160000-ийн гүүдвил тооцогдсон (40жилд элэгдүүлнэ) S компанийн цэвэр хөрөнгийн
дансны үнэ ₮2200000 төг байсан ба зах зээлийн үнэ ч ижил байв. Бизнесийн нэгдлийн өдрөөрх
S компанийн ХНХ-ийн хэсэг дараах байдалтайбайв.
Энгийн хувьцаа, нэрлэсэн үнэгүй ₮1000000
Хуримтлагдсан ашиг 1200000

59. Нийт хувьцаа эзэмшигчийн өмч ₮2200000
Нэмэлт мэдээлэл:
1) 10/31/х6-нд дууссан тайлант жилд S компани ₮200000-ийн цэвэр ашигтай ажиллаж,
₮80000-ийн ногдол ашиг зарласан, P компани капиталын аргыг ашиглан бүртгэснээр S
компанийн энгийн хувьцаанд оруулсан хөрөнгө оруулалтын дансны үлдэгдэл 10/31/х6-нд
дараах байдалтайбайв.
10/31/х5-нд 8000 ширхэг худалданавсанөртөг ₮1920000
Нэмэх нь: S компанийн цэвэр ашиг
(₮200000х80%) 160000
Дүн 2080000
Хасах нь: S компанийн ноогдол ашиг
(₮80000х80%) 64000
Гүүдвилийн элэгдүүлэлт (₮160000/40) 4000 68000
10/31/х6ний үлдэгдэл ₮2012000
2) Хаалтын бичилтийн дараа P компанийн охин компанийн хуримтлагдсан ашиг дансны
ерөнхий дэвтрийн үлдэгдэл 10/31/х6- нд ₮96000 (₮160000-₮64000=₮96000) байв.
3) 11/1х6-нд P компанийн зааварчилгаар S компани хувьцаа эзэмшигч цөөнхөөс 1000 ширхэг
хувьцаагаа ₮340000-өөр худалдан авав. Энэ ажил гүйлгээг дараах байдалтайбүргэсэн.
Халаасны хувьцаа (100х₮340) 340000
Мөнгөн хөрөнгө 340000
11/1х6-нд S компанийн цэвэр хөрөнгийн зах зээлийн үнэ дансны үнэтэйгээ тэнцүү байв
Хийх зүйл:
11/1/х6-нд ажлын хүснэгтний устгах бичилтийг журналд тусга.
26. Р болон S компаниудын тус тусынбаланс дараах байдалтайбайв.
Р компани S компани
12/31/х3 1/2/х3 9/30/х3 12/31/х3
Хөрөнгө
Мөнгөн хөрөнгө
Авлага
S компанийн энгийн
хувьцаанд оруулсан
хөрөнгө оруулалт
Патент (цэвэр)
Бусад хөрөнгө (цэвэр)
Нийт хөрөнгө
Эх үүсвэр
Өглөг
Энгийн хувьцаа, нэрлэсэн
үнэ ₮10
Хуримтлагдсан ашиг
₮400000
2240000
4360000
₮550000
250000
1000000
₮650000
450000
850000
₮425000
500000
800000
200000
₮7000000 ₮1800000 ₮1950000 ₮1925000
₮400000
5000000
1600000
₮200000
1000000
600000
₮150000
1000000
800000
₮275000
1000000
650000
Нэмэлт мэдээлэл
1) Р компани 1/2/х3-нд S компанийн 30000 ширхэг хувьцааг ₮480000-өөр 9/30/х3-нд 60000
ширхэгийг ₮1760000-өөр тус тус хэсэгчлэн худалдан авсан. S компанийн үнэ цэнэ бүхий
патентийг эзэмших болсон тул Р компани S компанийн хяналтын дийлэнхийг авсан гэж
үзэж болно.

60. 2) S компанийн цэвэр хөрөнгийг зах зээлийн үнэ дансны үнэтэйгээ тэнцүү байв.
3) S компани 12/31/х3-нд ₮300000-ийн ногдол ашиг зарлаж олгосон. Р компани ногдол
ашгийг зарласанба хүлээн авсанажил гүйлгээнүүдийн алийг нь ч бүртгээгүй.
Хийх зүйл:
Р компани капиталын аргыг ашиглан S компанид оруулсан хөрөнгө оруулалтын
үйл ажиллагааг 12/31/х3-нд байдлаар бүртгэж журналд тусга. (орлогын татварын
нөлөөллийг авч үзэхгүй.
Тестийннэгтгэл:
Бүлэгүүд Мэдлэг Чадвар Хэрэглээ
1-р бүлэг 30 19 26
2-р бүлэг 30 19 26
3-р бүлэг 30 19 26
4-р бүлэг 30 19 26
Нийт 120 76 104