Downloaded 32 times
บทที่ 8 การวัดผลและประเมินการเรียนรู้
- 1.
- 2. ความหมายของการวัดผล การทดสอบ และการประเมินผล การวัดผลการ (Measurement) หมายถึง กระบวนการหาปริมาณ หรือจานวนของสิงต่าง ๆ ่ โดยใช้เครื่องมือ อย่างใดอย่างหนึ่ง ผลจากการวัดจะออกมาเป็นตัวเลข หรือสัญลักษณ์ การทดสอบการศึกษา หมายถึง กระบวนการวัดผลอย่างหนึ่งที่กระทาอย่างมีระบบเพื่อใช้ ในการเปรียบเทียบ ความสามารถของบุคคล โดยใช้ข้อสอบหรือคาถามไปกระตุ้นให้สมอง แสดงพฤติกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งออกมา การประเมินผล (Evaluation) หมายถึง การตัดสิน หรือวินิจฉัยสิ่งต่าง ๆ ที่ได้จากการวัดผล
- 3. บลูม (Bloom) และคณะได้แบ่งพฤติกรรมที่จะวัดออกเป็น 3 ลักษณะ วัดพฤติกรรมด้านพุทธิพิสัย ได้แก่ การวัดเกี่ยวกับ ความรู้ ความคิด (วัดด้านสมอง) วัดพฤติกรรมด้านจิตพิสัย ได้แก่ การวัดเกี่ยวกับความรู้สึกนึกคิด (วัดด้านจิตใจ) วัดพฤติกรรมด้านทักษะพิสัย ได้แก่ การวัดเกี่ยวกับการใช้กล้ามเนื้อ และประสาท สัมผัสส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย (วัดด้านการปฏิบัติ)
- 4. จุดมุ่งหมายของการวัดผลการศึกษา 1. วัดผลเพื่อและพัฒนาสมรรถภาพของนักเรียน หมายถึง การวัดผลเพื่อดูว่านักเรียน บกพร่องหรือไม่เข้าใจในเรื่อง ใดอย่างไร แล้วครูพยายามอบรมสั่งสอนให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้และมี ความเจริญงอกงามตามศักยภาพของนักเรียน 2. วัดผลเพื่อวินิจฉัย หมายถึง การวัดผลเพื่อค้นหาจุดบกพร่องของนักเรียนทีมีปัญหาว่า ่ ยังไม่เกิดการเรียนรู้ตรงจุดใด เพื่อหาทางช่วยเหลือ 3. วัดผลเพื่อจัดอันดับหรือจัดตาแหน่ง หมายถึง การวัดผลเพื่อจัดอันดับความสามารถ ของนักเรียนในกลุ่มเดียวกันว่าใครเก่งกว่า ใครควรได้อันที่ 1 2 3 4. วัดผลเพื่อเปรียบเทียบหรือเพื่อทราบพัฒนาการของนักเรียน หมายถึง การวัดผลเพื่อ เปรียบเทียบความสามารถของนักเรียนเอง เช่น การทดสอบก่อนเรียน และหลังเรียนแล้วนาผลมา เปรียบเทียบกัน 5. วัดผลเพื่อพยากรณ์ หมายถึง การวัดเพื่อนาผลที่ได้ไปคาดคะเนหรือทานายเหตุการณ์ ในอนาคต 6. วัดผลเพื่อประเมินผล หมายถึง การวัดเพื่อนาผลที่ได้มาตัดสิน หรือสรุปคุณภาพของ การจัดการศึกษาว่ามีประสิทธิภาพสูงหรือต่า ควรปรับปรุงแก้ไขอย่างไร
- 5. หลักการวัดผลการศึกษา 1. ต้องวัดให้ตรงกับจุดมุ่งหมายของการเรียนการสอน คือ การวัดผลจะเป็นสิ่งตรวจสอบ ผลจากการสอนของครูว่า นักเรียนเกิดพฤติกรรมตามที่ระบุไว้ในจุดมุ่งหมายการสอนมากน้อยเพียงใด 2. เลือกใช้เครื่องมือวัดที่ดีและเหมาะสม การวัดผลครูต้องพยายามเลือกใช้เครื่องมือวัด ที่มีคุณภาพ ใช้เครื่องมือวัดหลาย ๆ อย่าง เพื่อช่วยให้การวัดถูกต้องสมบูรณ์ 3. ระวังความคลาดเคลื่อนหรือความผิดพลาดของการวัด เมื่อจะใช้เครื่องมือชนิดใด ต้องระวังความบกพร่องของเครื่องมือหรือวิธีการวัดของครู 4. ประเมินผลการวัดให้ถูกต้อง เช่น คะแนนทีเ่ กิดจาการสอนครูต้องแปลผลให้ถูกต้อง สมเหตุสมผลและมีความยุติธรรม 5. ใช้ผลการวัดให้คุ้มค่า จุดประสงค์สาคัญของการวัดก็คือ เพื่อค้นและพัฒนาสมรรถภาพ ของนักเรียน ต้องพยายามค้นหาผู้เรียนแต่ละคนว่า เด่น-ด้อยในเรื่องใด และหาแนวทางปรับปรุง แก้ไขแต่ละคนให้ดีขึ้น
- 6. เครื่องมือที่ใช้ในการวัด 1. การสังเกต (Observation) การสังเกต คือ การพิจารณาปรากฎการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น เพื่อค้นหาความจริง บางประการ โดยอาศัยประสาท สัมผัสของผู้สงเกตโดยตรง ั 2. การสัมภาษณ์ (Interview) การสัมภาษณ์ คือ การสนทนาหรือการพูดโต้ตอบกันอย่างมีจุดมุ่งหมาย เพื่อค้นหาความรู้ ความจริง ตามวัตถุประสงค์ที่กาหนดไว้ล่วงหน้า 3. แบบสอบถาม (Questionnaire) แบบสอบถามเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่นิยมใช้กันมาก โดยเฉพาะการเก็บข้อมูลทาง สังคมศาสตร์ ทั้งนี้เพราะเป็นวิธีการที่สะดวก และสามารถใช้วัดได้อย่างกว้างขวาง 4. การจัดอันดับ (Rank Order) เป็นเครื่องมือมือวัดผลให้นักเรียน หรือผู้ได้รับแบบสอบถามเป็นผู้ตอบ โดยการจัดอันดับ ความสาคัญ หรือจัดอันดับคุณภาพ และใช้จัดอันดับของข้อมูลหรือผลงานต่าง ๆ ของนักเรียน แล้วจึงให้คะแนน ภายหลังเพื่อการประเมิน
- 7. 5. การประเมินผลจากสภาพจริง (AuthenticAssessment) หมายถึง กระบวนการสังเกต การบันทึก และรวบรวมข้อมูลจากงานและวิธีการที่ นักเรียนทา การประเมินผลจากสภาพจริงจะเน้นให้นักเรียนสามารถแก้ปัญหา เป็นผู้ค้นพบ และผู้ผลิตความรู้ นักเรียนได้ฝึกปฏิบติจริง รวมทั้งเน้นพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนความสาคัญ ั ของการประเมินผลจากสภาพจริง 6. การวัดผลภาคปฏิบัติ (Performance Assessment) การวัดผลภาคปฏิบัติ เป็นการวัดผลงานที่ให้นักเรียนลงมือปฏิบัติ ซึ่งสามารถวัดได้ ทั้งกระบวนการและผลงาน ในสถานการณ์จริง หรือในสถานการณ์จาลอง สิ่งทีควรคานึงใน ่ การสอบวัดภาคปฏิบัติคือ 1. ขั้นเตรียมงาน 2. ขั้นปฏิบัตงาน ิ 3. เวลาที่ใช้ในการทางาน 4. ผลงาน
- 8. 7. การประเมินผลโดยใช้แฟ้มสะสมงาน (Portfolios) เป็นแนวทางการประเมินผลโดยการรวมข้อมูลที่ครูและผู้เรียนทากิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกัน โดยกระทาอย่างต่อเนื่องตลอดภาคเรียน ดังนั้นการวัดผลและประเมินผลโดยใช้แฟ้ม สะสมงานส่วนหนึง จะเป็นกิจกรรมที่สอดแทรกอยู่ใสภาพการเรียนประจาวัน โดยกิจกรรมที่ ่ สอดแทรกเหล่านี้จะวัด เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับสภาพชีวิตประจาวัน 8. แบบทดสอบ (Test) ประเภทของแบบทดสอบ สามารถแบ่งประเภทออกได้หลายลักษณะ ขึ้นอยูกับเกณฑ์ที่ ่ จะใช้ 1. แบ่งตามสมรรถภาพที่จะวัด แบ่งเป็น 3 ประเภท 1. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ (Achievement Test) หมายถึง แบบทดสอบที่ วัดสมรรถภาพสมองด้านต่าง ๆ
- 9. 2. แบบทดสอบวัดความถนัด (AptitudeTest) หมายถึง แบบทดสอบที่มุ่งวัดสมรรถภาพ สมองของ ผู้เรียน 3. แบ่งตามเวลาที่กาหนดให้ตอบ 3.1 แบบทดสอบทีจากัดเวลาในการตอบ หมายถึง แบบทดสอบที่ใช้เวลาน้อย ่ 3.2 แบบทดสอบทีไม่จากัดเวลาในการตอบ หมายถึง แบบทดสอบที่ใช้เวลาตอบมาก ่ 4. แบ่งตามจานวนผู้เข้าสอบ 4.1 แบบทดสอบเป็นรายบุคคล หมายถึง การสอบทีละคนมักเป็นการสอบภาคปฏิบัติ 4.2 แบบทดสอบเป็นชั้นหรือเป็นหมู่ หมายถึง การสอบทีละหลาย ๆ คน 5. แบ่งตามสิ่งเร้าของการถาม 5.1 แบบทดสอบทางภาษา หมายถึง แบบทดสอบที่ต้องอาศัยภาษาของสังคมนั้น ๆ เป็นหลัก ใช้กับผู้ที่อ่านออกเขียนได้ 5.2 แบบทดสอบทีไม่ใช้ภาษา หมายถึง แบบทดสอบที่ใช้รูปภาพ สัญลักษณ์หรือตัวเลข ่
- 10. 6. แบ่งตามลักษณะของการใช้ประโยชน์ 6.1 แบบทดสอบย่อย หมายถึง แบบทดสอบประจาบท หรือหน่วยการเรียน 6.2 แบบทดสอบรวม หมายถึง แบบทดสอบสรุปรวมเนื้อหาที่เรียนผ่านมาตลอด ภาคเรียน 7. แบ่งตามเนื้อหาของข้อสอบในฉบับ 7.1 แบบทดสอบอัตนัย หมายถึง แบบทดสอบที่มเี ฉพาะคาถามนักเรียนต้องคิดหา คาตอบเอง 7.2 แบบทดสอบปรนัย หมายถึง แบบทดสอบที่มีทงคาถามและคาตอบเฉพาะ ั้ คงที่แน่นอน
- 11. ประเภทของแบบสอบถาม แบบสอบถามแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ 1. แบบสอบถามปลายเปิด 2. แบบสอบถามปลายปิด การวิเคราะห์ข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นกระบวนการนาข้อมูลซึ่งเก็บรวบนวมได้มา จัดกระทาโดยการจัดระเบียบ แยกประเภท ลักษณะของข้อมูลแบ่งเป็น 2 ประเภท 1. ข้อมูลเชิงปริมาณ 2. ข้อมูลเชิงคุณภาพ
- 12. การประเมินผลทางการศึกษา การประเมินผลทางการศึกษา หมายถึง กระบวนการในการตัดสินใจ ลงสรุปคุณลักษณะหรือพฤติกรรมของนักเรียนว่ามีคุณภาพดีระดับใดโดยอาศัยเกณฑ์ อย่างใดอย่างหนึ่งในการเปรียบเทียบ มีองค์ประกอบ 3 ประการคือ 1. ผลการวัด 2. เกณฑ์การพิจารณา 3. การตัดสินใจ
- 13. การประเมินผลแบบอิงเกณฑ์ เป็นการวัดเพื่อทราบว่าบุคคลนั้นๆ มีความสามารถถึงเกณฑ์ ที่กาหนดไว้หรือไม่ การประเมินผลต้องนาคะแนนทีได้จากผลงานไปเทียบกับเกณฑ์ ่ ที่กาหนดไว้ การประเมินผลแบบอิงกลุ่ม เป็นการวัดเพื่อเปรียบเทียบคะแนนของบุคคลหนึ่งกับบุคคลอื่น คือจาแนกคะแนนสูงสุดจนต่าสุดแล้วจึงนาคะแนนเหล่านั้นมาเปรียบเทียบเพื่อ ประเมินต่อไป
- 14.