บทที่ 5 รูปแบบการให้ความรู้
ผู้ปกครองในสถานศึกษา
ว่าที่ ร.ต. กฤตธ์ตฤณน์ ตุ๊หมาา
สถานศึกษาปฐาวัยจะต้องทาหมน้าที่และร่วากันรณรงค์เพื่อใหม้พ่อแา่
ผู้ปกครองไ ้ตระหมนักถึงควาาสาคัญในการพัฒนาและการาีส่วนร่วากับ
การศึกษาปฐาวัย โ ยจะต้องพัฒนาทั้งควาารู้และทักษะ เพื่อนาไปใช้กับเ ็ก
อย่างถูกวิธี
รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับชั้นเรียน
ข่าวสารประจาสัปดาห์
เป็นข้อาูลข่าวสารที่ส่งไปถึงผู้ปกครองเพื่อใหม้ควาารู้เกี่ยวกับกิจกรราของเ ็กที่โรงเรียน
และแนวทางการส่งเสริาการเรียนรู้ใหม้แก่เ ็กที่บ้านเพื่อใหม้ผู้ปกครองเข้าใจและร่วากันพัฒนา
เ ็กไปในทิศทางเ ียวกัน ข้อาูลประจาสัป าหม์ประกอบไป ้วย
- รายละเอีย ของสาระการเรียนรู้ ประสบการณ์และกิจกรราที่สถานศึกษาวางแผนไว้
ประจาสัป าหม์
- พัฒนาการและการเรียนรู้ที่เ ็กไ ้รับจากการปฏิบัติกิจกรรา
- กิจกรราครอบครัว เป็นกิจกรราที่พ่อแา่ ร่วาทากับเ ็กโ ยในข่าวสารจะเสนอแนะ
กิจกรราต่างๆ เช่น ประ ิษฐ์ของเล่นสาหมรับเ ็ก เกา วา ภาพระบายสี เพลงคาคล้องจอง
ปริศนาคาทาย ฯลฯ
- เรื่องน่ารู้สาหมรับผู้ปกครอง เป็นการใหม้ข้อาูลควาารู้เพื่อนาไปอบราเลี้ยง ู ส่งเสริา
พัฒนาการเ ็กหมรือแก้ไขปัญหมาพฤติกรราเ ็ก
- ข้อเสนอแนะของผู้ปกครอง เป็นการใหม้ผู้ปกครองแส งควาาคิ เหม็นเกี่ยวกับเรื่อง
ต่างๆ เพื่อเป็นข้อาูลในการสนับสนุนและพัฒนาเ ็กใหม้ ียิ่งขึ้น
จดหมายข่าวและกิจกรรม
เป็นการนาเสนอควาารู้ใหม้แก่ผู้ปกครอง ในชั้นเรียนใหม้รับรู้ถึงข่าวสาร
และกิจกรราที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ในการพัฒนาเ ็ก โ ยจั ส่งใหม้
ผู้ปกครองในทุกสัป าหม์หมรือตาาควาาเหมาาะสาอย่างสา่าเสาอ สิ่งที่นาเสนอ
ในจ หมาายข่าวและกิจกรราอาจจะเป็นข้อาูลเกี่ยวกับเรื่อง ังนี้
- ข้อาูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับเ ็กและผู้ปกครอง
- กิจกรราส่งเสริาพัฒนาการสาหมรับผู้ปกครอง เช่น นิทาน ศิลปะ ภาษา
ฯลฯ
- ควาารู้สาหมรับผู้ปกครอง ฯลฯ
การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้แก่พ่อแม่ผู้ปกครองในการอบรมเลี้ยงดู
เด็กต่ากว่า 3 ปี ผ่านโรงพยาบาลชุมชนและสถานีอนามัย
เป็นโครงการภายใต้งานวิจัยของกราอนาาัย กระทรวงสาธารณสุข
เกิ จากควาาต้องการใหม้ครอบครัวเป็นหมลักของการพัฒนาเ ็กในช่วงอายุ
ต่ากว่า 3 ปี ้วยการใหม้พ่อแา่ ผู้ปกครองเป็นผู้เลี้ยง ูที่าีคุณภาพ โ ยใช้
รูปแบบการใหม้ควาารู้แก่ผู้ปกครอง ประกอบ ้วย 4 รูปแบบ คือ
- วิธีกระบวนการเรียนรู้โ ยการาีส่วนร่วา
- วิธีการสนทนากลุ่า
- วิธีอภิปรายกลุ่า
- วิธีการบรรยาย
โครงการ พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในเด็กไทย
าเนินงานโ ยสานักสุขภาพจิต กราสุขภาพจิต เป็นโครงการที่าุ่งเร่ง
พัฒนาควาาคิ สร้างสรรค์ใหม้กับเ ็กและเยาวชนไทย โ ยผลัก ันใหม้ครอบครัว
าีส่วนร่วาที่สาคัญ ้วยการจั ทาชุ องค์ควาารู้และเทคโนโลยีเพื่อพัฒนา
ควาาคิ สร้างสรรค์ในเ ็กและเยาวชนไทย เพื่อใหม้พ่อแา่ผู้ปกครองสาาารถ
นาไปปฏิบัติใช้ไ ้จริง ประกอบ ้วย
- แบบสังเกตควาาคิ สร้างสรรค์ในเ ็กสาหมรับพ่อแา่
- คู่าือควาารู้และการจั กิจกรราพัฒนาควาาคิ สร้างสรรค์
- หมลักสูตรการเลี้ยงลูกใหม้าีควาาคิ สร้างสรรค์
- ซี ีการเรียนรู้ ้วยตนเองเรื่อง “การเลี้ยงลูกใหม้าีควาาคิ สร้างสรรค์”
- จั อบราพ่อแา่ผู้ปกครองเรื่อง “การเลี้ยงลูกใหม้าีควาาคิ สร้างสรรค์”
ป้ายนิเทศให้ความรู้ผู้ปกครอง
จั เพื่อใหม้ควาารู้แก่ผู้ปกครองอีกรูปแบบหมนึ่ง ซึ่งสาาารถจั ไ ้บริเวณ
หมน้าชั้นเรียนของทุกหม้องเรียน โ ยนาข้อาูลควาารู้ที่จาเป็นสาหมรับผู้ปกครอง
จากแหมล่งข้อาูลที่หมลากหมลาย เช่น
- ข้อาูลจากนิตยสาร หมนังสือพิาพ์ วารสาร
- เกร็ ควาารู้หมรือสาระน่ารู้สาหมรับผู้ปกครอง
- ภาพถ่ายกิจกรราในชั้นเรียน
- ผลงานแหม่งควาาภาคภูาิใจ
- กิจกรราในโอกาสพิเศษ เช่น ทัศนศึกษา การแส งในวันปีใหมา่ ฯลฯ
การสนทนา
การสนาเป็นรูปแบบการใหม้ควาารู้ผู้ปกครองที่เข้าถึงและตรงาากที่สุ
การสนทนาเป็นแนวทางหมนึ่งของการสร้างสายสัาพันธ์ที่ ีเพื่อผู้ปกครอง
และช่วยในการใหม้ควาารู้ ผู้ปกครองเป็นไปไ ้อย่างราบรื่น โ ยาี
วัตถุประสงค์ในการสนทนา ังนี้
- เพื่อใหม้ครูและผู้ปกครองไ ้าีโอกาสพบปะพู คุยและแลกเปลี่ยน
ควาารู้เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาเ ็ก
- เพื่อใหม้ผู้ปกครองเข้าใจถึงแนวทางการ าเนินงานของโรงเรียน
- เพื่อใหม้ครูและผู้ปกครองไ ้แลกเปลี่ยนข้อาูลเกี่ยวกับพฤติกรราเ ็ก
ขณะที่อยู่ที่โรงเรียนและที่บ้าน
รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับสถานศึกษา
ห้องสมุดผู้ปกครอง
เป็นสถานที่เก็บรวบรวาข้อาูลเอกสารต่างๆ อันเป็นแหมล่งเรียนรู้ อีก
รูปแบบหมนึ่งของการใหม้บริการเผยแพร่ควาารู้ ข้อาูล ข่าวสาร ควาา
เคลื่อนไหมวหมรือการเปลี่ยนแปลงที่ทันสาัยสาหมรับพ่อแา่ผู้ปกครอง เพื่อใหม้
ผู้ปกครองไ ้าีควาารู้ควาาเข้าใจในการ าเนินงานของสถานศึกษา การ
อบราเลี้ยง ู การส่งเสริาพัฒนาการเ ็ก การจั การศึกษา ซึ่งจะช่วยใหม้เกิ
ควาาเข้าใจที่ตรงกันและส่งผลต่อการจั การศึกษาของสถานศึกษาใหม้าี
ประสิทธิภาพ
ป้ายนิเทศ
ป้ายนิเทศในลักษณะนี้เป็นป้ายที่จั เพื่อใหม้ควาารู้และข้อาูลข่าวสารแก่ผู้ปกครอง
ทั้งสถานศึกษา ลักษณะของป้ายประกอบ ้วย ภาพ ตัวอักษร ของจริง แผนภูาิ สถิติ ฯลฯ
ป้ายนิเทศจะใหม้ข้อาูลเกี่ยวกับเรื่องต่างๆ ังนี้
- ข้อาูลการ าเนินงานของโรงเรียน เช่น ปรัชญา นโยบาย วัตถุประสงค์ ฯลฯ
- ข่าวสารประจาวันจากหมนังสือพิาพ์ นิตยสาร วารสาร ฯลฯ
- ข่าวของสถานศึกษา เช่น การประชุา สัาานา กิจกรราต่างๆ
- ประกาศต่างๆ ของทางโรงเรียน เช่น วันหมยุ นั ประชุาฯลฯ
- ข่าวสารบริการต่างๆ เช่น แนะนาสถานศึกษา ข้อาูลกิจกรราของเ ็ก
- กิจกรราของสถานศึกษา เช่น กิจกรราวันครู วันพ่อ วันแา่ ฯลฯ
- ป้ายสาหมรับผู้ปกครองในการแส งควาาคิ เหม็น
โครงการการให้ความรู้ผู้ปกครองดังกล่าวเป็นรูปแบบของการพัฒนา
ศักยภาพของผู้ปกครองให้มีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติหน้าที่ในการอบรม
เลี้ยงดู และส่งเสริมพัฒนาการตลอดจนการจัดการศึกษาให้แก่เด็ก
สานักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ได้จัดทาแผนงานพัฒนาพ่อแม่
ผู้ปกครอง สมาชิกในครอบครัวและผู้ที่เตรียมตัวเป็นพ่อแม่ ดังนี้
- สถานศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยกันรณรงค์เพื่อสร้างจิตสานึกให้แก่
ประชาชนทั่วไปให้ตระหนักถึงการมีส่วนร่วมในการพัฒนาเด็กปฐมวัย
- จัดบริการเสริมความรู้ ความเข้าใจ ฝึกทักษะให้พ่อแม่ ครอบครัว
คู่สมรสมีความเข้าใจในวิธีเลี้ยงดูเด็ก
- ส่งเสริมให้องค์กรของรัฐ เอกชน ท้องถิ่นจัดฝึกอบรมให้แก่พ่อแม่
คู่สมรสใหม่และผู้ปกครอง
- สนับสนุนโครงการต่างๆ ที่มีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาเด็กปฐมวัย
- จัดให้มีวิธีการประเมินผลการพัฒนาเด็กปฐมวัยโดยพ่อแม่ ผู้ปกครอง
นิทรรศการ
เป็นรูปแบบที่เผยแพร่ข้อาูลข่าวสาร ประชาสัาพันธ์กิจกรราของ
สถานศึกษาใหม้แก่ผู้ปกครองไ ้อย่างกว้างขวางรูปแบบหมนึ่ง ้วยการใช่สื่อ
หมรืออุปกรณ์หมลายชนิ ในการถ่ายทอ และเผยแพร่ควาารู้ ข้อาูลข่าวสาร
เช่น ภาพเขียน ภาพถ่าย สถิติ หมุ่น ผลงานเ ็ก ภาพยนตร์ วี ีโอและซี ีซึ่งาี
รูปแบบของนิทรรศการที่สาาารถจั ไ ้ในสถานศึกษา ังนี้
- นิทรรศการเพื่อการประชาสัาพันธ์
- นิทรรศการเพื่อใหม้ควาารู้
- นิทรรศการเพื่อควาาบันเทิง
มุมผู้ปกครอง
เป็นบริเวณที่สถานศึกษาจั ใหม้บริการแก่ผู้ปกครองในระหมว่างการเยี่ยา
ชาโรงเรียน การรอรับ-ส่งเ ็ก หมรือพบปะสังสรรค์ระหมว่างผู้ปกครองหมรือครู
เป้าหมาายสาคัญของการจั าุาผู้ปกครองคือ
- เพื่อใหม้ผู้ปกครองไ ้ใช้เวลาว่างระหมว่างการรอรับ-ส่งเ ็ก ใหม้เกิ
ประโยชน์ ้วยการอ่านหมนังสือ ฯลฯ
- เป็นบริเวณที่ใหม้ผู้ปกครองไ ้สนทนาแลกเปลี่ยนควาาคิ เหม็นและ
ประสบการณ์ระหมว่างผู้ปกครอง ้วยกัน
- เพื่อผู้ปกครองและเ ็กไ ้ทากิจกรราร่วากันตาาควาาเหมาาะสาใน
ระยะเวลาสั้นๆ เช่น อ่านหมนังสือ ูภาพกิจกรราของเ ็ก ชาผลงานเ ็ก ฯลฯ
การประชุม
เป็นกิจกรราหมลักของสถานศึกษาที่สาาารถใช้เผยแพร่ข้อาูลข่าวสารหมรือใหม้
ควาารู้แก่ผู้ปกครองไ ้ ีที่สุ ซึ่งจะช่วยใหม้การ าเนินงานของถานศึกษาบรรลุ
วัตถุประสงค์ตาาเป้าหมาาย จุ ประสงค์ของการจั ประชุาผู้ปกครองาี ังนี้
- เพื่อแถลงนโยบายการจั การศึกษาของสถานศึกษา
- แลกเปลี่ยนทัศนคติระหมว่าสถานศึกษากับผู้ปกครอง
- แจ้งข้อาูลข่าวสารเกี่ยวกับการ าเนินงาน
- ประสานงานและทาควาาเข้าใจกับผู้ปกครอง
- สร้างควาาสาาัคคีระหมว่างผู้ปกครองกับครู
- พัฒนาควาารู้ควาาเข้าใจกับผู้ปกครองเกี่ยวกับการอบราเลี้ยง ูเ ็ก การจั การ
ศึกษา ฯลฯ
จุลสาร
เป็นลักษณะของสิ่งพิาพ์ เพื่อเผยแพร่ข้อาูลข่าวสารในทุกๆ ้าน ใหม้แก่
ผู้ปกครองไ ้รับทราบควาาเคลื่อนไหมวและเพื่อประชาสัาพันธ์ เนื้อหมาในจุลสาร
จะประกอบไป ้วย 4 ส่วน คือ ส่วนของบรรณาธิการ เรื่องราวของเ ็กๆ
บทควาารู้ และเบ็ เตล็ การจั ทาจุลสารเพื่อใหม้าีควาาน่าสนใจ โ ยพิจารณา
ังนี้
- เนื้อหมาควาารู้ที่นาเสนอ - จั ทารูปเล่าใหม้น่าสนใจ
- ภาพประกอบาีสีสันสวยงาา - ภาษาไา่ควรจะเป็นวิชาการาากเกินไป
- ควราีคอลัาน์สาหมรับผู้ปกครอง
คู่มือผู้ปกครอง
เป็นเอกสารที่ใหม้ควาารู้ผู้ปกครองไ ้รับทราบข้อาูลที่เกี่ยวข้องกับ
สถานศึกษา โ ยจั พิาพ์เป็นรูปเล่าเหมาือนหมนังสือทั่วไป ข้อาูลในคู่าือ
ผู้ปกครองประกอบไป ้วย
- ปรัชญาและเป้าหมาายของสถานศึกษา
- หมลักสูตรและการจั ประสบการณ์
- บุคลากรเพื่อแส งใหม้เหม็นถึงควาารู้ควาาสาาารถ
- อาคาร สถานที่ สภาพแว ล้อา
- การจั บริการและสวัส ิการต่างๆ
- กฎ ระเบียบ และแนวปฏิบัติ สาหมรับผู้ปกครองไ ้ทราบโ ยทั่วกัน
- การวั และประเาินผล
ระบบอินเทอร์เน็ต
เป็นเครื่องาือในการสื่อสาร เวทีแลกเปลี่ยนควาาคิ เหม็น ใช้เพื่อการ
เรียนการสอน และเวิล ์ไว ์เวป (WWW.) การใช้อินเทอร์เน็ตในการใหม้
ควาารู้ผู้ปกครองนับเป็นบริการ ้านหมนึ่งที่สถานศึกษาสาาารถจั ทาใน
รูปแบบ เวิล ์ไว ์เวป บริการใหม้ควาารู้ผู้ปกครองผ่านระบบอินเทอร์เน็ตที่
สถานศึกษาบรรจุลงในเว็บไซ ์ สาาารถใหม้ควาารู้และข้อาูลเกี่ยวกับ
- ข้อาูลเกี่ยวกับสถานศึกษา - เครือข่ายสถานศึกษาที่เกี่ยวข้อง
- สาระควาารู้ที่เป็นประโยชน์สาหมรับเ ็ก
- กิจกรราสาหมรับผู้ปกครองและเ ็ก
- กิจกรราแลกเปลี่ยนควาาคิ เหม็น ข่าวสาร ข้อาูล
- คาถาาของผู้ปกครอง
รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับชั้นเรียน
ข่าวสาร
ประจา
สัป าหม์
จ หมาายข่าว
และกิจกรรา
ป้ายนิเทศ การสนทนา
รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับ
สถานศึกษา
คู่าือ
ผู้ปกครอง
หม้องสาุ
ผู้ปกครอง
ป้ายนิเทศ
นิทรรศการ
าุาผู้ปกครอง
การประชุา จุลสาร
ระบบ
อินเทอร์เน็ต
สรุป
รูปแบบในการใหม้ควาารู้ผู้ปกครอง ังกล่าว สถานศึกษาสาาารถจั
ใหม้บริการแก่ผู้ปกครอง โ ยาีข้อคิ ที่สาคัญคือการคิ หมาสื่อและช่องทางที่จะทา
ใหม้ควาารู้ต่างๆ ถึงผู้ปกครองอย่างถั่วถึง รว เร็ว และาีการตอบกลับ เพื่อใหม้
สถานศึกษาไ ้รับรู้ว่าผู้ปกครองตระหมนักถึงบทบาทของตนเองต่อการาีส่วนร่วา
ในการพัฒนาเ ็กและทาใหม้การศึกษาระหมว่างบ้านและสถานศึกษาาีควาาเข้าใจ
ที่ตรงกัน ทาใหม้การศึกษาเกิ แนวคิ ต่อการพัฒนารูปแบบในการใหม้ควาารู้
ผู้ปกครองที่าีประสิทธิภาพาากสูงสุ
คาถามท้ายบท
1. รูปแบบการใหม้ควาารู้ผู้ปกครองระ ับชั้นเรียน ครูประจาชั้นควรพิจารณาใน
การเลือกใช้รูปแบบใ บ้าง จงอธิบายพร้อายกตัวอย่าง
2. รูปแบบการใหม้ควาารู้ผู้ปกครองระ ับสถานศึกษาาีรูปแบบใ บ้าง จงอธิบาย
พร้อายกตัวอย่าง
3. นักศึกษาาีวิธีการหมรือแนวทางแก้ปัญหมาผู้ปกครองที่ไา่ใหม้ควาาร่วาาือในการ
เข้าร่วาโครงการหมรือกิจกรราใหม้ควาารู้ผู้ปกครอง จงอธิบาย
4. การจั กิจกรราการใหม้ควาารู้ผู้ปกครองาีควาาสาคัญและจาเป็นอย่างไร จง
อธิบาย
5. รูปแบบการใหม้ควาารู้ผู้ปกครองที่าีประสิทธิภาพ าีลักษณะของรูปแบบ
อย่างไร จงอธิบายพร้อาแส งควาาคิ เหม็น

บทท 5 ร_ปแบบการให_ความร__ผ__ปกครองในสถานศ_กษา