2. Բջիջը ցանկացած կենդանի օրգանիզմի տարրական կառուցվածքային
միավորն է:Բջջի բաղադրամասերը շատ չեն դրանք են
բջջաթաղանթը,ցիտոպլազման և <<ժառանգականության նյութը>>:Բջջում
այս կամ այն ֆունկցիան կատարող տարբեր կառույցները կոչվում
են օգանոիդներ:

3. Այդպիսիք բջջում համեմատաբար շատ են, և բջիջներն իրարից կարող
են տարբերվել օրգանոիդներով:Պրոկարիոտիկ բջջի բջջաթաղանթը
կազմավորվում է բջջապատից և պլազմային թաղանթից:
Բջջապատը բավական պինդ է և ամուր, այն որոշում է բջջի ձևը:Որոշ
բակտերիաներ մենակյաց են,որոշ ձևեր առաջացնում են կուտակումներ:
Բջջապատը կատարում է նաև պաշտպանիչ և այլ դերեր
,օրինակ, սահմանազատում է ցիտոպլազման բջջապատից և կատարում
շատ կարևոր այլ ֆունկցիաներ:

4. Էուկարիոտիկ օրգանիզմների բջիջները շատ բազմազան են, դրանք
տարբերվում են իրենց ձևով,կառուցվածքով և բարդությամբ:
Իտարբերություն պրոկարիոտիկ բջիջների`օգանոիդներից Էուկարիոտիկ
բջիջներում կան նաև էնդոպլազմային ցանց,Գոլջիի
ապարատը, միտոքոնդրիումները և այլն:

5. Բակտերիաները կազմում են նախակորիզավորների (պրոկարիոտ)
թագավորությունը: Նրանք երկրագնդի հնագույն «բնակիչներն» են. ծագել են մոտ 3
մլրդ տարի առաջ: Բակտերիաներին (հունարեն բակտերիա – ձողիկ) անվանում են
նաև մանրէներ: Տարածված են ամենուր՝
հողում, ջրում, օդում, մարդկանց, կենդանիների և բույսերի օրգանիզմներում:
Դրանց մեծամասնությունը միակորիզ, մանրագույն, պարզ կառուցվածքով, անզեն
աչքով անտեսանելի օրգանիզմներ են:
Բակտերիաների հիմնական կառուցվածքային տարրերն են
բջջաթաղանթը, բջջապլազման և նուկլեոիդը: Որոշ ցուպիկաձև բակտերիաներ
ցուպիկի ներսում առաջացնում են սպորներ և կոչվում են բացիլներ: Սպորները
ձևավորվում են անբարենպաստ պայմաններում (սննդարար նյութերի
բացակայություն, միջավայրի բաղադրության ու ջերմաստիճանի փոփոխություն և
այլն), ինչը տեսակի պահպանումն ապահովող մեխանիզմ է: Բարենպաստ
պայմաններում սպորներն աճում են` առաջացնելով վեգետատիվ բջիջներ:

6. Վարակիչ հիվանդություններ
առաջացնելու բակտերիաների
ունակությունը կոչվում է
հիվանդածնություն կամ
ախտածնություն: Հայտնի
բակտերիաների միայն փոքրաթիվ մասն
է ախտածին: Դրա համար անհրաժեշտ
է, որպեսզի բակտերիան ներխուժի
(ինվազիա) օրգանիզմի հյուսվածքների
մեջ և թունավոր նյութեր (տոքսիններ)
արտադրի: Սննդամիջավայրում կամ
օրգանիզմում ակտիվ ա ճման
շրջանում մի շարք բակտերիաներ
(բոտուլիզմի, գազային
փտախտի, դիզենտերիայի
հարուցիչները) արտադրում են
արտաթույներ (էկզոտոքսիններ): Դրանք
մեծ մոլեկուլային զանգվածով խիստ
թունավոր սպիտակուցներ են: Շատ
արտաթույներ կարող են ախտահարել
որոշակի օրգաններ կամ հյուսվածքներ:

7. Բակտերիաները չունեն պարզորոշ
տարբերակված կորիզ և բազմանում են
կիսման եղանակով: Առաջացած դուստր
բջիջներն իրենց կազմությամբ և
ֆիզիոլոգիական
առանձնահատկություններով նման են
մայրական բջջին: Արհեստական
պայմաններում բակտերիաներ
աճեցնելու համար օգտագործում են
սննդարար միջավայրեր: Եթե նրանում
բազմացումը սահմանափակ
չլիներ, ապա 24 ժամ հետո 1
բակտերիայից կստացվեր 1021 բջիջ՝ մոտ
4 հզ. տ զանգվածով: Ցածր
ջերմաստիճանների նկատմամբ
բակտերիաները կայուն են, որոշ
տեսակներ կենսունակ են մինչև –19օC-
ում, սպորները՝ նույնիսկ –25օC-ում, իսկ
բարձրի նկատմամբ զգայուն են:
Սպորներ չառաջացնող բակտերիաները
ոչնչանում են 60–70օC-ում, սպոր
առաջացնողները՝ 100օC-ից բարձրում:
Բոտուլիզմի մասամբ մաքրված 5 կգ
տոքսինը կամ 7 կգ ստաֆիլոկոկային
էնտերոտոքսինը կարող են թունավորել