ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ 2η ΕΝΟΤΗΤΑ (ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ - ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ)

1. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
Διδώ και Αινείας
Μετάφραση σε αντιστοίχιση
Aeneas est filius Anchisae.
Troia est patria Aeneae.
Graeci oppugnant Troiam
et expugnant dolo.
Aeneas cum Anchisa,
cum nato et cum sociis
navigat ad Italiam.
Sed venti turbant pontum
et portant Aenean in Africam.
Ibi Dido regina fundat novam patriam.
Aeneas renarrat
reginae insidias Graecorum.
Regina amat Aenean
et Aeneas reginam.
Denique Aeneas navigat in Italiam
et regina exspirat.
Ο Αινείας είναι γιος του Αγχίση.
Η Τροία είναι η πατρίδα του Αινεία.
Οι Έλληνες πολιορκούν την Τροία
και την κυριεύουν με δόλο.
Ο Αινείας με τον Αγχίση,
με το γιο και με τους συντρόφους
(του)
ταξιδεύει προς την Ιταλία.
Αλλά οι άνεμοι ταράζουν τη θάλασσα
και μεταφέρουν τον Αινεία στην
Αφρική.
Εκεί η Διδώ η βασίλισσα ιδρύει νέα
πατρίδα.
Ο Αινείας αφηγείται από την αρχή
στη βασίλισσα τα τεχνάσματα των
Ελλήνων.
Η βασίλισσα αγαπάει τον Αινεία
και ο Αινείας τη βασίλισσα.
Τελικά ο Αινείας πλέει προς την
Ιταλία
και η βασίλισσα πεθαίνει.
Γλωσσικά – Γραμματικά σχόλια
Aeneas: ονομαστική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
filius: ονομαστική ενικ. του ουσ. filius, filii / fili (αρσ. β΄ κλ.) = ο γιος. [Γενική
ενικ.: filii & fili. Κλητική ενικ.: fili.]
Anchisae: γενική ενικ. του ουσ. Anchises, Anchisae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αγχίσης.
[Αιτιατική ενικ.: Anchisam & Anchisen. Kλητική ενικ.: Anchisa & Anchise.]
est: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα του ρήμ. sum, fui, –, esse = είμαι.
patria: ονομαστική ενικ. του ουσ. patria, patriae (θηλ. α΄ κλ.) = η πατρίδα.
Aeneae: γενική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας. [Αιτιατική
ενικ.: Αeneam & Αenean.]
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

2. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
Troia: ονομαστική ενικ. του ουσ. Troia, Troiae (θηλ. α΄ κλ.) = η Τροία. [Δεν έχει
πληθ. αριθμό.]
est: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα του ρήμ. sum, fui, –, esse = είμαι.
Graeci: ονομαστική πληθ. του ουσ. Graecus, Graeci (αρσ. β΄ κλ.) = ο Έλληνας.
[Προέρχεται από το επίθ. Graecus, –a, –um.]
Troiam: αιτιατική ενικ. του ουσ. Troia, Troiae (θηλ. α΄ κλ.) = η Τροία. [Δεν έχει
πληθ. αριθμό.]
oppugnant: γ΄ πληθ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. oppugno,
oppugnavi, oppugnatum, oppugnare (1) = πολιορκώ.
et: συμπλεκτικός (παρατακτικός) σύνδεσμος = και.
dolo: αφαιρετική ενικ. του ουσ. dolus, doli (αρσ. β΄ κλ.) = ο δόλος.
expugnant: γ΄ πληθ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. expugno,
expugnavi, expugnatum, expugnare (1) = κυριεύω.
Aeneas: ονομαστική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
cum: πρόθεση (+ αφαιρετική) = με, μαζί με.
Anchisa: αφαιρετική ενικ. του ουσ. Anchises, Anchisae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αγχίσης.
[Αιτιατική ενικ.: Anchisam & Anchisen. Kλητική ενικ.: Anchisa & Anchise.]
nato: αφαιρετική ενικ. του ουσ. natus, nati (αρσ. β΄ κλ.) = ο γιος.
sociis: αφαιρετική πληθ. του ουσ. socius, socii (αρσ. β΄ κλ.) = ο σύντροφος.
ad: πρόθεση (+ αιτιατική) = προς.
Italiam: αιτιατική ενικ. του ουσ. Italia, Italiae (θηλ. α΄ κλ.) = η Ιταλία. [Δεν έχει
πληθ. αριθμό.]
navigat: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. navigo, navigavi,
navigatum, navigare (1) = πλέω.
sed: αντιθετικός (παρατακτικός) σύνδεσμος = αλλά.
venti: ονομαστική πληθ. του ουσ. ventus, venti (αρσ. β΄ κλ.) = ο άνεμος.
pontum: αιτιατική ενικ. του ουσ. pontus, ponti (αρσ. β΄ κλ.) = η θάλασσα.
turbant: γ΄ πληθ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. turbo, turbavi,
turbatum, turbare (1) = ταράζω.
et: συμπλεκτικός (παρατακτικός) σύνδεσμος = και.
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

3. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
Aenean: αιτιατική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
in: πρόθεση (+ αιτιατική) = σε, προς.
Africam: αιτιατική ενικ. του ουσ. Africa, Africae (θηλ. α΄ κλ.) = η Αφρική. [Δεν έχει
πληθ. αριθμό.]
portant: γ΄ πληθ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. porto, portavi,
portatum, portare (1) = φέρνω.
ibi: τοπικό επίρρ. = εκεί.
Dido: ονομαστική ενικ. του ουσ. Dido, Didonis / Didus (θηλ. γ΄ κλ.) = η Διδώ.
[Γενική ενικ.: Didonis & Didus. Δοτική ενικ.: Didoni & Dido. Αιτιατική ενικ.:
Didonem & Dido.]
regina: ονομαστική ενικ. του ουσ. regina, reginae (θηλ. α΄ κλ.) = η βασίλισσα.
novam: αιτιατική ενικ., θηλ. γένους, του επιθ. β΄ κλ. novus, –a, –um = νέος.
patriam: αιτιατική ενικ. του ουσ. patria, patriae (θηλ. α΄ κλ.) = η πατρίδα.
fundat: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. fundo, fundavi,
fundatum, fundare (1) = ιδρύω.
Aeneas: ονομαστική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
reginae: δοτική ενικ. του ουσ. regina, reginae (θηλ. α΄ κλ.) = η βασίλισσα.
insidias: αιτιατική πληθ. του ουσ. insidiae, insidiarum (θηλ. α΄ κλ.) = τέχνασμα.
[Δεν έχει ενικ. αριθμό.]
Graecorum: γενική πληθ. του ουσ. Graecus, Graeci (αρσ. β΄ κλ.) = ο Έλληνας.
renarrat: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. renarro, renarravi,
renarratum, renarrare (1) = διηγούμαι από την αρχή.
regina: ονομαστική ενικ. του ουσ. regina, reginae (θηλ. α΄ κλ.) = η βασίλισσα.
Aenean: αιτιατική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
amat: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. amo, amavi, amatum,
amare (1) = αγαπώ.
et: συμπλεκτικός (παρατακτικός) σύνδεσμος = και.
Aeneas: ονομαστική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

4. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
reginam: αιτιατική ενικ. του ουσ. regina, reginae (θηλ. α΄ κλ.) = η βασίλισσα.
denique: χρονικό επίρρ. = τελικά.
Aeneas: ονομαστική ενικ. του ουσ. Aeneas, Aeneae (αρσ. α΄ κλ.) = ο Αινείας.
[Αιτιατική ενικ.: Αeneam & Αenean.]
in: πρόθεση (+ αιτιατική) = προς.
Italiam: αιτιατική ενικ. του ουσ. Italia, Italiae (θηλ. α΄ κλ.) = η Ιταλία. [Δεν έχει
πληθ. αριθμό.]
navigat: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. navigo, navigavi,
navigatum, navigare (1) = πλέω.
et: συμπλεκτικός (παρατακτικός) σύνδεσμος = και.
regina: ονομαστική ενικ. του ουσ. regina, reginae (θηλ. α΄ κλ.) = η βασίλισσα.
exspirat: γ΄ ενικ. οριστικής ενεστώτα ενεργ. φων. του ρήμ. exspiro, exspiravi,
exspiratum, exspirare (1) = πεθαίνω, ξεψυχώ.
Συγκεντρωτική Παρουσίαση Γραμματικών Τύπων
Ουσιαστικά
A΄ κλίση
Αρσενικά
Aeneas, -ae (δεν έχει πληθυντικό)
Anchises,-ae (δεν έχει πληθυντικό)
Θηλυκά
Africa, -ae (δεν έχει πληθυντικό)
insidiae, -arum (δεν έχει ενικό)
Italia,-ae (δεν έχει πληθυντικό)
patria,-ae
regina, -ae
Troia, -ae (δεν έχει πληθυντικό)
Β΄ κλίση
Αρσενικά
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

5. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
dolus, -i
filius, -ii,- (i)
Graecus, -i
natus, -i
pontus, -i
socius, -ii
ventus, -i
Γ΄ κλίση
Θηλυκά
Dido, Didonis
Παραθετικά Επιθέτων
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
novus, -a, -um recentior, -ior, -ius novissimus, -a, -um
Αρχικοί Χρόνοι Ρημάτων
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ
sum fui esse
Α ΄ΣΥΖΥΓΙΑ
amo amavi amatum amare
expugno expugnavi expugnatum expugnare
exspiro exspiravi exspiratum exspirare
fundo fundavi fundatum fundare
navigo navigavi navigatum navigare
oppugno oppugnavi oppugnatum oppugnare
porto portavi portatum portare
renarro renarravi renarratum renarrare
turbo turbavi turbatum turbare
Συντακτική Ανάλυση
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

6. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
1. Aeneas filius Anchisae est. Κύρια πρόταση
est: ρήμα, Aeneas: υποκείμενο, filius: κατηγορούμενο στο Aeneas μέσω του est,
Anchisae: γενική κτητική στο filius.
2. Patria Aeneae Troia est. Κύρια πρόταση
est: ρήμα, Troia: υποκείμενο, Patria: κατηγορούμενο στο Troia μέσω του est,
Aeneae: γενική κτητική στο Patria.
3. Graeci Troiam oppugnant. Κύρια πρόταση
oppugnant: ρήμα, Graeci: υποκείμενο, Troiam: αντικείμενο.
4. dolo expugnant. Κύρια πρόταση
expugnant: ρήμα, Graeci: (ενν.) υποκείμενο, Troiam: (ενν.) αντικείμενο dolo:
αφαιρετική του μέσου στο expugnant.
5. Aeneas cum Anchisa, cum nato et cum sociis ad Italiam navigat.
Κύρια πρόταση
navigat: ρήμα, Aeneas: υποκείμενο, cum Anchisa, cum nato, cum sociis:
εμπρόθετοι επιρρηματικοί προσδιορισμοί της συνοδείας στο navigat, ad
Italiam: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του τόπου που δηλώνει
κατεύθυνση στο navigat.
6. Sed venti pontum turbant. Κύρια πρόταση
turbant: ρήμα, venti: υποκείμενο, pontum: αντικείμενο.
7. Aenean in Africam portant. Κύρια πρόταση
portant: ρήμα, venti: υποκείμενο, Aenean: αντικείμενο, in Africam:
εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του τόπου που δηλώνει
κατεύθυνση στο portant.
8. Ibi Dido regina novam patriam fundat. Κύρια πρόταση
fundat: ρήμα, Dido: υποκείμενο, patriam: αντικείμενο, novam: επιθετικός
προσδιορισμός στο patriam, regina: παράθεση στο Dido, Ibi: επιρρηματικός
προσδιορισμός του τόπου στο fundat.
9. Aeneas reginae insidias Graecorum renarrat. Κύρια πρόταση
renarrat: ρήμα, Aeneas: υποκείμενο, insidias: άμεσο αντικείμενο, reginae:
έμμεσο αντικείμενο, Graecorum: γενική υποκειμενική στο insidias.
10. Regina Aenean amat. Κύρια πρόταση
amat: ρήμα, Regina: υποκείμενο, Aenean: αντικείμενο.
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

7. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
11. Aeneas reginam. Κύρια πρόταση
amat: (ενν.) ρήμα, Aeneas: υποκείμενο, reginam: αντικείμενο.
12. Denique Aeneas in Italiam navigat. Κύρια πρόταση
navigat: ρήμα, Aeneas: υποκείμενο, in Italiam: εμπρόθετος επιρρηματικός
προσδιορισμός του τόπου που δηλώνει κατεύθυνση στο navigat, Denique:
επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο navigat.
13. regina exspirat. Κύρια πρόταση
exspirat: ρήμα, regina: υποκείμενο.
Διδώ και Αινείας
Διδακτικοί στόχοι
Kλίση δευτερόκλιτων ουσιαστικών, προσωπικές αντωνυμίες, δεικτική
αντωνυμία ille-a-ud.
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

8. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
Ερωτήσεις - Ασκήσεις
1. Να κλιθούν τα ουσιαστικά natus, barbarus, filius σε ενικό και
πληθυντικό αριθμό.
Singularis Tantum
Nom.
Gen.
Dat.
Acc.
Voc.
Abl.
Pluralis Tantum
Nom.
Gen.
Dat.
Acc.
Voc.
Abl.
2. Να εντοπιστούν τα πρωτόκλιτα ουσιαστικά του κειμένου (σελ. 39) και να
μεταφερθούν στην αντίστοιχη πτώση στον αντίθετο αριθμό.
3. Να γίνει χρονική αντικατάσταση των ρημάτων erit, amat, turbant.
Ενεστώτας
Παρατατικός
Μέλλοντας
Παρακείμενος
Υπερσυντέλικος
Σ. Μέλλοντας
4. Να αντιστοιχίστε τους παρακάτω όρους:
1. sui α. ονομαστική ενικού θηλυκού
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

9. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
2. Illorum
3. Mihi
4. Vos
5. Illa
6. Tui
7. Illi
γένους
β. δοτική ενικού αρσενικού γένους
γ. δοτική ενικού ουδετέρου γένους
δ. γενική πληθυντικού ουδετέρου
γένους
ε. γενική ενικού θηλυκού γένους
στ. γενική πληθυντικού αρσενικού
γένους
ζ. αιτιατική πληθυντικού θηλυκού
γένους
5. Να γραφούν οι ζητούμενοι τύποι:
 Aeneas: κλητική ενικού
 Εst: β’ πληθυντικό οριστικής μέλλοντα ενεργητικής φωνής
 Ventus: δοτική πληθυντικού
 Bello: Αφαιρετική ενικού
 Se: ονομαστική ενικού ουδετέρου γένους
 Illiorum: αιτιατική πληθυντικού αρσενικού γένους
 Amat: α΄ ενικό οριστικής υπερσυντελίκου ενεργητικής φωνής
 Navigaverit: γ’ πληθυντικό οριστικής παρατατικού ενεργητικής φωνής
 Novis: αιτιατική ενικού
6. Να κλιθεί το ουσιαστικό vir σε ενικό και πληθυντικό.
7. Να γραφούν οι αρχικοί χρόνοι των παρακάτω ρημάτων:
Ενεστώτας Παρακείμενος Σουπίνο Απαρέμφατο
porto
renarratum
fui
amare
oppugnavi
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου

10. ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
Επιμέλεια: Σοφία Τελίδου