หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 การสื่อสารข้อมูลและเครือข่ายคอมพิวเตอร์ วิชาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ชั้น ม.2

1. หน่วยการเรียนรู้ที่ 2
การสื่อสารข้อมูลและเครือข่ายคอมพิวเตอร์
หัวข้อในการศึกษา
1) ความหมายและพัฒนาการของการสื่อสารข้อมูล
2) เครือข่ายคอมพิวเตอร์
3) โพรโทคอล และอุปกรณ์สื่อสารในระบบเครือข่าย
คอมพิวเตอร์
4) เทคโนโลยีการรับส่งข้อมูลในเครือข่ายคอมพิวเตอร์
5) ประโยชน์ของการสื่อสารข้อมูลผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์

2.  การสื่อสารเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับมนุษย์มาช้านาน เนื่องจากมนุษย์ต้องอยู่
ร่วมกัน โดยมีภาษาในการสื่อสาร แลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน
 ปัจจุบันการสื่อสารมีพัฒนาการเจริญก้าวหน้ามาก เราสามารถส่งข้อมูล
ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
ส่งตัวอักษร ข้อความ
ส่งรูปภาพ
 ตัว เลข ภาพเคลื่อนไหว

3. การสื่อสารข้อมูล
 การสื่อสาร (Communication) หมายถึง การส่งข้อมูลจากฝ่ายหนึ่งไปยังอีกฝ่ายหนึ่ง
 ข้อมูล (data) ข้อเท็จจริง โดยในที่นี้จะหมายถึงข้อมูลที่เกิดขึ้นจากเครื่องคอมพิวเตอร์
ในรูปตัวเลข 0 หรือ 1 ต่อเนื่องกันไป ซึ่งเป็นค่าที่เครื่องคอมพิวเตอร์เข้าใจ
ดังนั้นการสื่อสารข้อมูล (Data Communication)
หมายถึง กระบวนการถ่ายโอนหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลในรูปแบบตัว
เลขฐานสอง (0,1) ที่เกิดจากอุปกรณ์หรือเครื่องคอมพิวเตอร์
ตั้งแต่ 2 เครื่องขึ้นไป

4.  GPS (Global Positioning System) คือระบบระบุพิกัดตำแหน่งต่ำงๆ ที่อยู่บนโลกจำก
สัญญำณดำวเทียม ใช้ในกำรระบุตำแหน่งบนพื้นโลก
 ใช้ในกำรนำเส้นทำง
 ใช้ในกำรติดตำมตัว
 ป้ องกันกำรโจรกรรมรถ

5. พัฒนำกำรสื่อสำรข้อมูลที่สำคัญ
พ.ศ. เทคโนโลยี รำยละเอียด
2487 มำร์ค 1 คอมพิวเตอร์ Mark-I Computer เครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลก
สร้ำงโดย ม.ฮำร์วำร์ด สหรัฐอเมริกำ
ใช้หลอดสุญญำกำศมีปัญหำควำมร้อน
หลอดขำดบ่อย
2503 ดำวเทียมสื่อสำรดวงแรก ของ สหรัฐอเมริกำ เอคโค (Echo 1) สร้ำงขึ้นเพื่อทดสอบ
ระบบสื่อสำรผ่ำนดำวเทียมเท่ำนั้น
2526 อินเทอร์เน็ต (internet) เครือข่ำยขนำดใหญ่ที่โยงใยกันทั่วโลกโดย
เครือข่ำยดังกล่ำวจะต้องมีมำตรฐำนกำร
รับส่งข้อมูลแบบเดียวกัน
2545 ระบบสื่อสำรแบบบรอดแบรนด์ (Broad access) บริกำรอินเทอร์เน็ตควำมเร็วสูง (ADSL)คือ
กำรสื่อสำรข้อมูลควำมเร็วสูงบนเครือข่ำย
สำยทองแดง หรือคู่สำยโทรศัพท์

6. เทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายในยุคต่างๆ
1G เป็นยุคที่ใช้สัญญำณวิทยุในกำรส่งคลื่นเสียง สำมำรถโทรออก รับสำยได้เท่ำนั้น
2G เป็นยุคที่เปลี่ยนจำกกำรส่งคลื่นวิทยุแบบแอนะล็อกมำเป็นกำรใช้สัญญำณดิจิตอล
โดยส่งผ่ำนคลื่นไมโครเวฟ
3G ใช้บริกำรมัลติมีเดีย และส่งผ่ำนข้อมูลในระบบไร้สำยอัตรำควำมเร็วที่สูงขึ้น สำมำรถ
เข้ำถึงอินเทอร์เน็ตควำมเร็วสูง สนทนำเห็นหน้ำ ประชุมทำงไกล(video conferrence)
4G เป็นเครือข่ำยไร้สำยควำมเร็วสูงชนิดพิเศษ มีควำมเร็วในกำรสื่อสำรได้ระดับ
20-40 เมกกะบิตต่อวินำที

7. การสื่อสารข้อมูล
 การสื่อสาร (Communication) หมายถึง การส่งข้อมูลจากฝ่ายหนึ่งไปยังอีกฝ่ายหนึ่ง
 ข้อมูล (data) ข้อเท็จจริง โดยในที่นี้จะหมายถึงข้อมูลที่เกิดขึ้นจากเครื่องคอมพิวเตอร์
ในรูปตัวเลข 0 หรือ 1 ต่อเนื่องกันไป ซึ่งเป็นค่าที่เครื่องคอมพิวเตอร์เข้าใจ
ดังนั้นการสื่อสารข้อมูล (Data Communication)
หมายถึง กระบวนการถ่ายโอนหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลในรูปแบบตัว
เลขฐานสอง ที่เกิดจากอุปกรณ์หรือเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งแต่ 2 เครื่องขึ้นไป

8. 2. เครือข่ำยคอมพิวเตอร์
 เครือข่ำยคอมพิวเตอร์ (Computer Network ) เป็นกำรเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์และ
อุปกรณ์ต่อพ่วงเข้ำด้วยกัน เพื่อให้สำมำรถสื่อสำร และใช้ข้อมูลร่วมกันได้ แบ่งออกตำม
สภำพกำรเชื่อมโยงได้เป็น 4 ชนิด ดังนี้
 2.1 เครือข่ำยส่วนบุคคล ( Personal Area Network : PAN ) เป็นเครือข่ำยที่ใช้ส่วนบุคคล เป็น
กำรเชื่อมต่อไร้สำยระยะใกล้ๆ เช่น กำรเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์กับโทรศัพท์มือถือ
 2.2 เครือข่ำยเฉพำะที่ ( Local Area Network : LAN ) เป็นเครือข่ำยขนำดเล็ก เชื่อมโยงกัน
ภำยในห้อง ภำยในอำคำร

9. 2. เครือข่ำยคอมพิวเตอร์ ( ต่อ )
 2.3 เครือข่ำยนครหลวง ( Metropolitan Area Network : MAN ) เป็นเครือข่ำยที่เชื่อมโยงแลน
ที่อยู่ห่ำงกัน เช่น ระหว่ำงสำนักงำนที่อยู่คนละอำคำร โดยมีลักษณะกำรเชื่อมโยงคอมพิวเตอร์ที่
มีระยะไกลกันในช่วง 5-40 กิโลเมตร ผ่ำนสำยสื่อสำรประเภทสำยใยแก้วนำแสง สำยโอแอกเชียล
หรืออำจใช้คลื่นไมโครเวฟ
 2.4 เครือข่ำยวงกว้ำง ( Wide Area Network : LAN ) เป็นเครือข่ำยขนำดใหญ่ที่เชื่อมโยง
ระบบคอมพิวเตอร์ในระยะไกล เช่น เชื่อมต่อระหว่ำงจังหวัด ระหว่ำงประเทศ หรือ เป็นต้น

10. เครือข่ำยคอมพิวเตอร์

11. 3. โพรโทคอลและอุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
กำรสื่อสำรโดยผ่ำนระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์ จะต้องมีกำรเชื่อมต่อระหว่ำง
เครื่องคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์เครือข่ำยต่ำงๆ เมื่ออุปกรณ์หลำยชนิด ต่ำงชนิดกัน เรำ
จึงจำเป็นต้องมีกำรกำหนดมำตรฐำนทำงด้ำนฮำร์ดแวร์ และซอฟต์แวร์เพื่อให้อุปกรณ์
สำมำรถติดต่อสื่อสรกันได้

12. 3.1 โพรโทคอล (PROTOCOL)
โปรโตคอล คือ ข้อตกลงหรือมำตรฐำนอย่ำงเป็นทำงกำรเกี่ยวกับวิธีที่เครื่อง
คอมพิวเตอร์ ต่ำงยี่ห้อ ต่ำงชนิดกัน จะจัดรูปแบบและตอบรับข้อมูลระหว่ำงกำร
สื่อสำรซึ่งกันและกัน
ปัจจุบันมีโพรโทคอลที่ใช้ในกำรสื่อสำร หลำยประเภท ดังนี้

13. โพรโทคอล (PROTOCOL)
1) โพรโทคอลเอชทีทีพี ( Hyper Text Transfer Protocol : HTTP )
- เป็นโพรโทคอลหลักในการใช้งานเวิลด์ไวด์เว็บ ( WWW ) โดยทางานอยู่
บนโพรโทคอล TCP
2) โพรโทคอลทีซีพี/ไอดี ( Tranfer Control Protocol / Internet protocol :
TCP/IP )
- เป็นโพรโทคอลที่ใช้ในการสื่อสารในระบบอินเทอร์เน็ต โดยมีการ
ระบุผู้รับ และผู้ส่งในเครือข่าย
3) โพรโทคอลเอสเอ็มทีพี (Simple Mail Transfer Protocol : SMTP )
- คือโพรโทคอลสาหรับส่งไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์

14. โพรโทคอล (PROTOCOL)
4) บลูทูท: ( Bluetooth )
- เป็นโพรโทคอลที่ใช้คลื่นวิทยุความถี่ 2.4 GHz ในการรับส่งข้อมูลไร้สาย
เช่น เมาส์ คีย์บอร์ด โทรศัพท์เคลื่อนที่กับหูฟัง เป็นต้น
5) โพรโทคอลเอฟทีพี ( File Transfer Protocol : FTP )
- เป็นโพรโทคอลที่ใช้ในการโอนย้ายแฟ้มข้อมูลระหว่างกัน

15. 3.2 อุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
1) เครื่องทวนสัญญาณ ( Repeater ) เป็นอุปกรณ์ที่ทาหน้าที่รับสัญญาณ
ดิจิทัล แล้วส่งต่อออกไปยงอุปกรณ์ตัวอื่น เพื่อเพิ่ม ระยะทางให้ส่งสัญญาณ
ไปได้ไกลขึ้น โดยสัญญาณไม่สูญหาย

16. 3.2 อุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
2) ฮับ ( hub ) เป็นอุปกรณ์ที่ทาหน้าที่รวมสัญญาณที่มาจากอุปกรณ์รับส่ง
หรือเครื่องคอมพิวเตอร์หลายๆ เครื่องเข้าด้วยกัน

17. 3.2 อุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
3) บริดจ์ ( bridge) เป็นอุปกรณ์ที่ทาหน้าที่เชื่อมต่อหลายเครือข่ายเข้าด้วยกัน มี
ความสามารถมากกว่า ฮับ และอุปกรณ์ทวนสัญญาณ คือสามารถกรองข้อมูลที่จะ
ส่งต่อได้

18. 3.2 อุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
4) อุปกรณ์จัดเส้นทาง ( Router ) เป็นอุปกรณ์ที่ทาหน้าที่ในการหา
เส้นทางในการส่งกลุ่มข้อมูลไปยังเครื่องปลายทางในระยะทางที่สั้นที่สุดได้

19. 3.2 อุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
5) สวิตซ์ ( Switch ) นาความสามารถของฮับกับบริดจ์มารวมกัน ช่วยลด
ปัญหาการชนกัน หรือความหนาแน่นของข้อมูล

20. 3.2 อุปกรณ์สื่อสำรในระบบเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
6) เกตเวร์ ( gatewat) เป็นอุปกรณ์ที่ทาหน้าที่เชื่อมต่อเครือข่ายต่างๆ เข้า
ด้วยกัน ไม่ว่าเครือข่ายนั้นจะใช้โพรโทรคอลใดก็ตาม

21. 4. เทคโนโลยีกำรรับส่งข้อมูลในเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
เทคโนโลยีการรับส่งข้อมูลเราสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่
แบบใช้สำย และแบบไร้สำย
แบบใช้สำย
1) สำยตีเกลียวคู่ ( twisted pair cable ) ประกอบด้วยเส้นลวดทองแดง 2 เส้น ที่หุ้มฉนวน
พลำสติก พันบิดกันเป็นเกลียว เพื่อลดกำรรบกวนจำกคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ ำ จำกภำยนอก สำมำรถ
ส่งข้อมูลได้ถึง 100 เมกะบิตต่อวินำที ( Mb/s )
4.1 เทคโนโลยีกำรรับส่งข้อมูลแบบใช้สำย

22. 4. เทคโนโลยีกำรรับส่งข้อมูลในเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
แบบใช้สำย
2) สำยโคแอคซ์ ( coaxial cable ) มีลักษณะเช่นเดียวกันกับสำยที่ต่อมำจำกเสำอำกำศ
ประกอบด้วยลวดทองแดงที่เป็นแกนหลัก นิยมใช้เป็นช่องสื่อสำรเชื่อมโยงผ่ำนใต้ทะเล
และใต้ดิน

23. 4. เทคโนโลยีกำรรับส่งข้อมูลในเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
แบบใช้สำย
3) สำยใยแก้วนำแสง ( Fiber optic cable ) แกนกลำงของสำยประกอบด้วยเส้นใยแก้ว หรือเส้น
พลำสติกขนำดเล็กภำยในกลวง หลำยๆ เส้น อยู่รวมกัน เส้นแต่ละเส้นมีขนำดเล็กเท่ำเส้นผมมนุษย์ กำร
ส่งข้อมูลจะใช้เลเซอร์วิ่งผ่ำนช่องกลวงในแต่ละเส้น และอำศัยกำรหักเหของแสง ส่งถ่ำยข้อมูลได้
รวดเร็วมำก แต่รำคำค่อนข้ำงสูง และห้ำมมีกำรบิดงอของสำยสัญญำณ

24. 4.1 เทคโนโลยีกำรรับส่งข้อมูลแบบไร้สำย
เทคโนโลยีกำรส่งข้อมูลแบบไร้สำย อำศัยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ ำเป็นสื่อกลำงนำสัญญำณ
ซึ่งสำมำรถแบ่งตำมช่วงควำมถี่ของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ ำได้ 4 ชนิด ดังนี้
1. อินฟำเรด ( Infrared ) ส่งข้อมูลได้ในระยะใกล้ๆในช่วงควำมถี่ที่แคบมำก ใช้กับกำรสื่อสำรที่ไม่มีสิ่งกีดขวำง
ระหว่ำงตัวรับสัญญำณ กับตัวส่งสัญญำณ เป็นแนวเส้นตรง ระยะไม่เกิน 1-2 เมตร เช่น
กำรส่งสัญญำณรีโมตคอนโทรลไปยังโทรทัศน์ เป็นต้น
2. คลื่นวิทยุ (RadioFrequency) ใช้ส่งสัญญำณไปในอำกำศโดยมีตัวกระจำยสัญญำณส่งไปยังตัวรับสัญญำณเช่น
• กำรสื่อสำรในระบบวิทยุเอฟเอ็ม ( Frequency Modulation : FM )
• Am
• Wi-fi
• bluetooth

25. 3. ไมโครเวฟ ( Microwave ) ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ ำไปในอำกำศพร้อมกับข้อมูลที่ต้องกำรส่งต้องมีสถำนีที่ทำหน้ำที่ส่งและ
รับข้อมูล มีกำรตั้งสถำนี รับ-ส่งข้อมูลเป็นระยะๆ และส่งข้อมูลเป็นทอดๆ สถำนีต้องตั้งบนที่สูง ยอดเขำ ดำดฟ้ ำของตึก
เช่น กำรสื่อสำรข้อมูลผ่ำนดำวเทียม

26.  เป็นสถานีรับส่งสัญญาณไมโครเวฟบนท้องฟ้ า สร้างขึ้นเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจากัดสถานีรับ – ส่งไมโครเวฟ
บนผิวโลก เพื่อใช้เป็นสถานี รับ-ส่ง สัญญาณไมโครเวฟบนอวกาศ
4. ดำวเทียม ( Satellite )

27. ประโยชน์ของกำรสื่อสำรข้อมูลผ่ำนเครือข่ำยคอมพิวเตอร์
 ความสะดวกในการจัดเก็บข้อมูล
 ความถูกต้องของข้อมูล
 ความรวดเร็วในการทางาน
 ประหยัดต้นทุนในการสื่อสารข้อมูล
 สามารถเก็บข้อมุลเป็นศุนย์กลาง
 การใช้ทรัพยากรของระบบร่วมกันได้
 การทางานแบบกลุ่ม ร่วมกันแก้ไขเอกสารด้วยกัน