Download to read offline
More Related Content
Zmiany wsteczne
- 1.
- 2. • Odwracalne inieodwracalne uszkodzenie komórki Obraz morfologiczny: zwyrodnienie, zanik lub przerost • Zmiany submikroskopowe: obrzęk komórek, tworzenie wodniczek, uszkodzenie błon komórkowych, poszerzenie kanałów siateczki śródplazmatycznej, uszkodzenie jądra komórkowego. • Funkcjonowanie komórki: prawidłowe iub upośledzone
- 3. Przyczyny uszkodzenia komórki •Niedotlenienie ostre i przewlekłe, czynniki fizyczne, np. wysoka temperatura, promieniowanie, czynniki chemiczne i leki, drobnoustroje chorobotwórcze: bakterie, wirusy, grzyby, riketsje, pasożyty, reakcje immunologiczne, mutacje genetyczne, nieprawidłowe proporcje składników pokarmowych.
- 4. Zanik , wiąd,atrophia -stopniowe pomniejszenie objętości komórki prowadzące do zmniejszenia narządu jako całości • Podział zaników • Zanik fizjologiczny (inwolucja) • przykłady: przednereza i pranercza u płodu, grasica w okresie dojrzewania, układ chłonny w wieku podeszłym, macica ciężarna po porodzie • Zanik patologiczny całego ustroju - wyniszczenie (inanitio) • przyczyny: choroby nowotworowe, przewlekłe głodzenie - brak pożywienia, zwężenie odźwiernika, zaburzenia wchłaniania • Pojedynczych narządów
- 5. Podział (ze względuna wygląd tkanek i narządów) • Zanik prosty - zanik całego narządu, bez zmiany kształtu • Zanik barwnikowy - zanik całego narządu, bez zmiany kształtu, z jednoczesnym gromadzeniem barwnika w komórkach, np. mięsień sercowy • Zanik włóknisty – zmniejszenie liczby komórek, z jednoczesnym rozrostem tkanki łącznej włóknistej, np. nerki w przebiegu miażdżycy tętnic nerkowych • Zanik tłuszczakowaty - zmniejszenie liczby komórek, z jednoczesnym rozrostem tkanki tłuszczowej, np. trzustka, grasica • Zanik z surowiczym obrzmieniem komórek, np. tkanka tłuszczowa pod-nasierdziowa • Zanik z pozornym namnożeniem jąder, np. włókna mięśni szkieletowych w unieruchomionej kończynie, w miopatiach
- 6. Przyczyny: • ucisk • niedoczynnośćlub bezczynność, np. mięśnie szkieletowe w unieruchomionej kończynie • uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, np. mięśnie szkieletowe w chorobie Heinego i Medina • zaburzenia hormonalne, np. zanik jąder przy nadmiarze estrogenów • nadczynność, np. w układzie wydzielania wewnętrznego w przypadku wyczerpania możliwości funkcjonalnych komórki
- 8. Podział (ze względuna kierunek zmian) • Zanik dośrodkowy - zanik prosty • Zanik odśrodkowy - pierwotna wielkość narządu zachowana lub zwiększona • Przykłady: wodonercze, osteoporoza, rozedma płuc
- 10. Martwica - nagłaśmierć komórek iub tkanek w ustroju • Podział • Martwica rozpływna - polega na rozpuszczeniu komórek przy udziale enzymów lizosomalnych • Wygląd makroskopowy: mniejsza konsystencja tkanki martwej w porównaniu ze zdrową tkanką otaczającą • • Przykłady: rozmiękanie mózgu (encephcilomalacia), przełyk po spożyciu zasad, wrzód żołądka, zgorzel
- 13.
- 14.
- 17.
- 20.
- 21.
- 22.
- 23.
- 24. Martwica • Martwica denaturacyjna- martwica skrzepowa - polega na denaturacji białek komórkowych • Wygląd makroskopowy: większa konsystencja tkanki martwej w porównaniu ze zdrową tkanką otaczającą • Przykłady: zawały blade serca, nerek, śledziony, przełyk po spożyciu kwasów, martwica Balsera, martwica Zenkera, serowacenie, mumifikacja • Może wystąpić w każdym narządzie z wyjątkiem mózgu oraz w narządach, w których nie dochodzi do zawału.
- 25. Martwica enzymatyczna tkankitłuszczowej (martwica Balsera) • Najczęściej powstaje jako konsekwencja ostrego krwotocznego zapalenia trzustki. • Patomechanizm: Uszkodzenie trzustki umożliwia przedostanie się soku trzustkowego do otaczających tkanek. Uczynnieniu ulega tu lipaza rozkładająca tłuszcze na glicerol i kwasy tłuszczowe. Z kwasów tłuszczowych powstają nierozpuszczalne mydła wapniowe. • Obraz makroskopowy: blade, szaro-żółtawe ogniska rozsiane w tkance tłuszczowej trzustki, tkance tłuszczowej około-trzustkowej i tkance podskórnej, przypominające wyglądem krople parafiny.
- 27.
- 28.
- 29. Martwica woskowa (zwyrodnieniewoskowe, martwica Zenkera • Rodzaj martwicy widywany w przebiegu duru brzusznego i paradurów. • Warunki konieczne do powstania tego typu martwicy: długotrwałe niedotlenienie z jednoczesnym działaniem toksyn bakteryjnych. • Lokalizacja: mięsień prosty brzucha i mięśnie piramidowe. • Obraz makroskopowy: mięśnie swym wyglądem przypominają wosk lub wędzone mięso rybie. • Cecha charakterystyczna: brak uszkodzenia błony komórkowej i jądra komórkowego, co daje możliwość całkowitej regeneracji tkanki mięśniowej.
- 30. Martwica serowata (serowacenie) •Występuje w gruzełkach gruźliczych oraz szybko rosnących guzach nowotworowych - dotyczy tkanek bogato-komórkowych o słabym unaczynieniu. Warunkiem koniecznym do powstania tego typu martwicy jest jednoczesne działanie toksyn bakteryjnych. • Obraz makroskopowy: obszary martwicy są szarożółte, matowe, swym wyglądem przypominające twaróg.
- 33.
- 34.
- 35. Mumifikacja • Dotyczy częścidystalnych kończyn w przebiegu zarostowego zapalenia tętnic. • Warunki konieczne do powstania tego typu martwicy: wysoka temperatura przy bardzo niskiej wilgotności. Spełnienie tych warunków doprowadza do szybkiego wysychania tkanek martwych.
- 36. Zgorzel (gangrena) • Dotyczyskóry, miazgi zębowej, jelita grubego. • Warunki konieczne do powstania zgorzeli: • Kontakt tkanki martwej co najmniej pośredni ze środowiskiem zewnętrznym, duża wilgotność tkanek, obecność bakterii gnilnych. • Obraz makroskopowy: tkanki martwe są wilgotne, cuchnące, o brunatnym zabarwieniu. • Zgorzel gazowa - w tkance martwej tworzą się pęcherzyki gazu.
- 39.
- 40. Zwyrodnienie (degeneratio) • Zwyrodnienie- gromadzenie się w komórkach lub poza nimi dużych ilości substancji, które w prawidłowych warunkach występują tam w niewielkiej ilości lub ich brak, oraz zniekształcenie pewnych organelli komórkowych bądź niedobór niektórych substancji w komórkach. • Substancje, które mogą być gromadzone w komórkach: woda, białka, węglowodany, śluz i substancje śluzowate, tłuszcze, wapń, barwniki.
- 41. Zwyrodnienia związane z gromadzeniemsię wody • Przyćmienie miąższowe - gromadzenie się wody w mitochondriach, co powoduje ich rozdęcie, powiększenie i zatarcie struktury. • Narządy: nerki, wątroba, mięsień sercowy. • Występowanie: oparzenia, wyniszczenie, choroby przebiegające z wysoką gorączką, działanie niektórych jadów. • Zwyrodnienie wodniczkowe – gromadzenie się wody w kanałach siateczki śródplazmatycznej • Narządy: nerki, wątroba, skóra. • Występowanie: ospa, półpasiec, oparzenia — skóra, zapalenia wirusowe, niedobory pokarmowe - wątroba, podanie płynów krwiozastępczych lub mannitolu - nerki.
- 42. Zwyrodnienia białkowe • Zwyrodnienierogowe • Nadmierne rogowacenie (hyperkeratosis) • Przykłady: modzel, nagniotek - pogrubienie warstwy rogowej róg skórny - rozrost brodawek skóry i pogrubienie warstwy rogowej • Rogowacenie w niewłaściwym miejscu (leukopiakia) - dotyczy miejsc pokry- tych nabłonkiem wielowarstwowym płaskim nierogowaciejącym, np. jama ustna, krtań, szyjka macicy. Stanowi efekt długotrwałego drażnienia • Obraz makroskopowy: białe nie dające się usunąć plamy • Obraz mikroskopowy: rozrost warstwy kolczystej i rogowacenie • Nieprawidłowe rogowacenie (parakeratosis) - polega na niezupełnej przemianie komórek nabłonkowych w masy rogowe. Występuje w łuszczycy
- 43. Zwyrodnienie skrobiowate (amyloidoza) •Amyloid - patologiczna substancja białkowa (nierozgałęziające się włókna białkowe w glikoproteinowej substancji); odkłada się między komórkami w różnych stanach klinicznych. • Podział: • amyloidoza układowa (uogólniona) - obejmuje kilka układów narządów • amyloidoza zlokalizowana (ograniczona) - dotyczy pojedynczego narządu: płuca, krtań, skóra, pęcherz moczowy, język, oczodół • amyloidoza pierwotna - związana z zaburzeniami immunologicznymi • amyloidoza wtórna - powikłanie innych toczących się w organizmie chorób: przewlekłych zapaleń, najczęściej wrzodziejącego zapalenia jelita i reumato- idalnego zapalenia stawów oraz chorób nowotworowych - szpiczaka mnogiego i ziarnicy złośliwej • Osobna grupa: amyloidoza wrodzona (dziedziczna) - występuje rodzinnie na ograniczonych obszarach geograficznych.
- 44. Zwyrodnienie glikogenowe • Glikogenozy- gromadzenie się prawidłowo lub nieprawidłowo zbudowanego glikogenu w komórkach narządów miąższowych jako wynik zaburzeń genetycznych polegających na niedoborze lub braku enzymów biorących udział w przemianach węglowodanów. • Gromadzenie glikogenu dotyczy głównie komórek wątroby, nerek, mięśni poprzecznie prążkowanych szkieletowych i serca.
- 45. Zwyrodnienie śluzowe iśluzowate • Substancje śluzowe gromadzą się w komórkach nabłonkowych w przebiegu zapaleń, w żołądku pod wpływem alkoholu, w nabłonku oskrzeli w przebiegu astmy oskrzelowej i mukowiscydozie oraz w nabłonku wyścielającym torbiele jajnika. • Substancje śluzowate gromadzą się w tkance łącznej skóry, międzymięśniowej i tkance tłuszczowej, np. w przebiegu niedoczynności tarczycy oraz w niektórych guzach nowotworowych
- 46. Zwyrodnienie tłuszczowe • Gromadzenietłuszczów obojętnych - głównie w wątrobie, mięśniu sercowym i nerkach w przypadku nieprawidłowych proporcji składników pokarmowych w pożywieniu lub zaburzeń gospodarki lipidowej uwarunkowanych genetycznie • Gromadzenie tłuszczów złożonych (fosfolipidów i cerebrozydów) - jest to efekt zaburzeń genetycznych, lipidy gromadzone są w cytoplazmie różnych narządów. • Gromadzenie cholesterolu - ma miejsce w kamieniach żółciowych, blaszkach miażdżycowych, kaszakach, błonie śluzowej pęcherzyka żółciowego.
- 47. Zwyrodnienie barwnikowe • Melanina- barwnik fizjologicznie występujący np. w brodawce sutkowej i jej otoczce, wargach sromowych większych, skórze odbytu i moszny, skórze, tęczówce. • Nadmierne gromadzenie melaniny może być ograniczone (np. w piegach) lub uogólnione (np. w chorobie Addisona). • Brak melaniny w komórkach może być ograniczony (w bielactwie) lub uogólniony (w albinizmie).
- 48. Zaburzenia gospodarki wapniowej •Wapnienie dystroficzne - odkładanie się soli wapnia w tkankach chorobowo zmienionych, np. blaszki miażdżycowe, tkanki martwicze. Stężenie wapnia w surowicy pozostaje w granicach normy, • Wapnienie przerzutowe — odkładanie się soli wapnia w tkankach zdrowych jako efekt wzrostu stężenia wapnia w surowicy krwi. Występuje w przypadku nadczynności przytarczyc, hiperwitaminozy D, zasadowicy. Sole wapnia gromadzą się przede wszystkim w nerkach, płucach i błonie śluzowej żołądka. • Kamica - kamienie mogą powstać we wszystkich przewodach i jamach ciała organizmu. Najczęściej powstają w pęcherzyku żółciowym i układzie kielichowo-miedniczkowym nerek.
- 52. Torbiele (cystes) • Torbiel- patologiczna jama w narządzie, najczęściej wypełniona substancją płynną. • Torbiel prawdziwa • Patologiczna jama wysiana od wewnątrz nabłonkiem, np. torbiele jajnika, skrzelo- pochodne szyi. • Torbiel rzekoma • Patologiczna jama pozbawiona wyściółki nabłonkowej, np. jama poudarowa w mózgu i trzustce, torbiele w kościach.
- 53.