Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ 
ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 
18ου ΑΙΩΝΑ ΩΣ ΤΙΣ 
ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 19ου 
0055//1100//1144 
ΑΙΩΝΑ
0055//1100//1144 
ΟΟιικκοοννοομμίίαα 
Το «άνοιγμα» της δυτικής Ευρώπης προς την Ανατολή έφερε την 
ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων Δύσης και Οθωμανικής 
αυτοκρατορίας. 
Οι παράγοντες που συνετέλεσαν στην οικονομική πρόοδο των 
Ελλήνων (αλλά και των Εβραίων και Αρμενίων) ήταν: 
- η αποστροφή των Τούρκων για το εμπόριο και τη ναυτιλία, 
- η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774), που επέτρεπε την 
ελεύθερη διέλευση των Στενών σε όσα πλοία ύψωναν την 
ρωσική σημαία, 
- οι ναπολεόντειοι πόλεμοι, κατά τη διάρκεια των οποίων τα 
αγγλικά και γαλλικά πλοία είχαν περιορισμένη παρουσία 
στη Μεσόγειο. 
Αναπτύχθηκαν σπουδαία εμπορικά κέντρα στην Οθωμανική 
αυτοκρατορία (Ιωάwινα, Σμύρνη, Χίος, Θεσσαλονίκη κ.ά.) και 
ενισχύθηκαν οι ελληνικές πα-ροικίες (Βιέννη, Βουδαπέστη, 
Τεργέστη κ.ά.).
ΔΔΥΥΝΝΑΑΜΜΕΕΙΙΣΣ ΣΣΥΥΝΝΤΤΗΗΡΡΗΗΣΣΗΗΣΣ 
0055//1100//1144 
ΤΤΟΟΥΥ ΕΕΛΛΛΛΗΗΝΝΙΙΣΣΜΜΟΟΥΥ 
ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ 
ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΦΑΝΑΡΙΩΤΕΣ Η ΠΑΙΔΕΙΑ 
ΟΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 
ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ
ΠΠΑΑΤΤΡΡΙΙΑΑΡΡΧΧΕΕΙΙΟΟ ΚΚΑΑΙΙ ΠΠΡΡΟΟΝΝΟΟΜΜΙΙΑΑ 
ΠΡΟΝΟΜΙΑ: απαλλαγή από φορολογία, ευθύνη για 
όλα τα εκκλησιαστικά θέματα, κοσμικές εξουσίες 
(εκκλησιαστικά δικαστήρια , επιβολή φορολογίας) 
Ο πατριάρχης γίνεται εθνάρχης 
Καθοριστική για την πορεία του ελληνισμού η 
παρέμβαση της Εκκλησίας σε πολιτικά και πολιτιστικά 
θέματα 
Γενικά -με εξαίρεση ορισμένους κληρικούς- αντι- 
στρατευόταν τις ιδέες του Διαφωτισμού, από φόβο 
μήπως κλονιστεί η Ορθο-δοξία και κινδυνεύσει ο 
ελληνισμός. 
0055//1100//1144
0055//1100//1144 
ΚΚΟΟΙΙΝΝΟΟΤΤΗΗΤΤΕΕΣΣ 
Πρόκριτοι, γέροντες, 
δημογέροντες, άρχοντες, 
κοτσαμπάσηδες, 
προεστώτες. 
Ανώτερη κοινωνική τάξη, 
ηλικιωμένοι, εγγράμματοι, 
τίμιοι και ευφυείς, με 
οικονομική άνεση 
Διοικούσαν τις 
ελληνορθόδοξες 
κοινότητες. 
Αρμοδιότητες : κατανομή 
φόρου, δικαστικές 
αρμοδιότητες(εθιμικό 
δίκαιο), ενίσχυση παιδείας, 
δημόσια υγεία. 
Ενίσχυσαν το πνεύμα της 
συνεργασίας και της 
αλληλεγγύης. Ορισμένοι 
είχαν μεγάλη περιουσία και 
επηρέαζαν ακόμα και 
Τούρκους αξιω-ματούχους.
0055//1100//1144 
ΦΦΑΑΝΝΑΑΡΡΙΙΩΩΤΤΕΕΣΣ 
Πήραν την ονομασία τους από το 
Φανάρι, μια συνοικία της 
Κωνσταντινού­πολης. 
Προέρχονταν από παλιές αρχοντικές 
οικογένειες. 
Ήταν γλωσσομαθείς και σπουδασμένοι 
στη Δύση. 
Κατείχαν υψηλά αξιώματα στην 
οθωμανική διοίκηση (μεγάλοι 
διερμηνείς, ηγεμόνες στη Βλαχία και 
Μολδαβία κ.ά.). 
Σημαντική η συμβολή τους ειδικά 
στην πνευματική αναγέννηση του 
έθνους.
ΟΟιι έέμμπποορροοιι κκααιι οοιι κκααρρααββοοκκύύρρηηδδεεςς 
Πλούτιζαν από τη διεξαγωγή του εμπορίου. 
Έμποροι των παροικιών διέδιδαν στις ιδιαίτερες πατρίδες 
τους τις νέες ιδέες και διέθεταν χρήματα για σχολεία, 
υποτροφίες και δασκάλους. 
0055//1100//1144
ΟΟιι ααγγρρόόττεεςς 
ΟΟιι ννααύύττεεςς κκααιι οοιι 
εερργγααζζόόμμεεννοοιι σσττιιςς 
εεμμπποορριικκέέςς 
εεππιιχχεειιρρήήσσεειιςς 
0055//1100//1144 
Ξεπερνούσαν το 80% του 
πληθυσμού. 
Καλλιεργούσαν κτήματα κρατικά 
ή ιδιωτικά (Τούρκων - Ελλήνων). 
Ζούσαν σε σκληρές συνθήκες 
Αρχικά ήταν λίγοι, αυξάνονταν 
όμως με την επέκταση του 
εμπορίου.
ΕΕΝΝΟΟΠΠΛΛΗΗ ΑΑΝΝΤΤΙΙΣΣΤΤΑΑΣΣΗΗ ΤΤΟΟΥΥ 
0055//1100//1144 
ΕΕΛΛΛΛΗΗΝΝΙΙΣΣΜΜΟΟΥΥ 
Κλέφτες και αρματολοί 
Σούλι και Μάνη 
Απελευθερωτικά 
κινήματα πριν από το 
1821 
Ορλωφικά –Κίνημα του 
Λάμπρου Κατσώνη
ΚΚΛΛΕΕΦΦΤΤΕΕΣΣ ΚΚΑΑΙΙ ΑΑΡΡΜΜΑΑΤΤΟΟΛΛΟΟΙΙ 
Αρματολοί 
Ήταν ένοπλα σώματα στην υπηρεσία 
των Τούρκων. 
Υποχρέωσή τους η φύλαξη 
παραμεθόριων περιοχών, εμπορικών 
δρόμων και διαβάσεων. 
Απαλλάσσονταν από τη φορολογία 
και το παιδομάζωμα 
Το 18ο αιώνα συνεργάζονται με τους 
κλέφτες, συμμετέχουν σε 
επαναστάσεις. 
0055//1100//1144 
Κλέφτες 
Αυτοί ήταν κυνηγημένοι ή μη αγρότες 
που από τα καταφύγια τους στα βουνά 
εξορμούσαν ληστεύοντας κατοίκους. 
Περιθάλπονταν από αγρότες ή ποιμένες. 
Για το λαό, ήταν οι αδούλωτοι 
άνθρωποι. Για αυτό τους ύμνησε 
(κλέφτικα τραγούδια). 
Συχνά γίνονταν αρματολοί. 
Συντέλεσαν στην ανάπτυξη ηρωικού 
πνεύματος. 
Μακρυγιάννης :«μαγιά της λευτεριάς»
0055//1100//1144 
ΣΣΟΟΥΥΛΛΙΙ-- ΜΜΑΑΝΝΗΗ 
Ηφαίστεια ελευθερίας 
Σούλι :από τη φύση του απόρθητο, δε γνώρισε την 
τουρκική κυριαρχία, οι Σουλιώτες ήταν 
υποδείγματα για τους άλλους Έλληνες. 
Μάνη : εστία εξεγέρσεων, η τουρκική κυριαρχία 
ανύπαρκτη, πρωτοστατούν σε κάθε επαναστατικό 
κίνημα. 
Σφακιά : παρόμοιος ο ρόλος τους.
ΑΑΠΠΕΕΛΛΕΕΥΥΘΘΕΕΡΡΩΩΤΤΙΙΚΚΑΑ ΚΚΙΙΝΝΗΗΜΜΑΑΤΤΑΑ 
0055//1100//1144 
ΠΠΡΡΙΙΝΝ ΑΑΠΠΟΟ ΤΤΟΟ 11882211 
Δέκα χρόνια μετά την άλωση: επαναστατικό 
κίνημα στην Πελοπόννησο 
1480 : απελευθερωτική κίνηση με τον Κλαδά 
1495 : εκστρατεία του Καρόλου του Η΄, η 
οποία τελικά ματαιώνεται 
1571 : ναυμαχία της Ναυπάκτου 
1611 : προσπάθεια εξέγερσης από το 
μητροπολίτη Λαρίσης Διονύσιο
ΟΟΡΡΛΛΩΩΦΦΙΙΚΚΑΑ –– ΛΛΑΑΜΜΠΠΡΡΟΟΣΣ ΚΚΑΑΤΤΣΣΩΩΝΝΗΗΣΣ 
ΣΣΤΤΡΡΟΟΦΦΗΗ ΤΤΩΩΝΝ ΕΕΛΛΛΛΗΗΝΝΩΩΝΝ ΣΣΤΤΗΗ ΡΡΩΩΣΣΙΙΑΑ 
Ορλοφικά (1770) 
Ονομάστηκαν έτσι από τους 
αδερφούς Ορλόφ. 
Υποκινήθηκαν από τη 
Ρωσία. 
Έλαβαν χώρα κυρίως στην 
Πελοπόννησο. 
Καταπνίγηκαν. 
0055//1100//1144 
Κίνημα Λάμπρου 
Κατσώνη 
Υποκινήθηκε και αυτό από 
τη Ρωσία. 
Εκδηλώθηκε στα νησιά του 
Αιγαίου. 
Απέτυχε και αυτό.
0055//1100//1144 
ΠΠΑΑΡΡΟΟΙΙΚΚΙΙΕΕΣΣ 
Βενετία 
Λιβόρνο, Νάπολι, Αγκόνα 
Βιέννη , Τεργέστη 
Άμστερνταμ, Παρίσι 
Μόσχα Οδησσός
0055//1100//1144 
ΗΗ ΠΠΑΑΙΙΔΔΕΕΙΙΑΑ ΤΤΟΟΥΥ ΓΓΕΕΝΝΟΟΥΥΣΣ 
1ος αιώνας:πνευματικό σκοτάδι 
Μέσα 16ου αιώνα:Πατριαρχική σχολή : ονομαστοί 
λόγιοι- νέα μαθήματα. Ταπεινοί δάσκαλοι κρατούν 
ζωντανή την πνευματική και εθνική παράδοση. 
Δύο επόμενοι αιώνες:βελτίωση παιδείας 
Παράγοντες: κοινότητες, ανάπτυξη εμπορίου, διάδοση 
βιβλίων(τυπογραφεία Βιέννης, Βενετίας), κατάργηση 
παιδομαζώματος, επαφή με τη δύση. 
Πολλοί λόγιοι γράφουν στη λαϊκή γλώσσα και 
διδάσκουν, μεταφράζουν ξένους συγγραφείς, διαδίδουν 
τις θετικές επιστήμες κ.τ.λ.: προανακρούσματα του 
Νεοελληνικού Διαφωτισμού
ΠΠΝΝΕΕΥΥΜΜΑΑΤΤΙΙΚΚΗΗ ΔΔΗΗΜΜΙΙΟΟΥΥΡΡΓΓΙΙΑΑ--ΔΔΥΥΟΟ ΠΠΡΡΩΩΤΤΟΟΙΙ 
0055//1100//1144 
ΑΑΙΙΩΩΝΝΕΕΣΣ 
ΕΚΚΛΗΣΙΑ Λόγιοι- Φαναριώτες 
-Έλληνες περιοχών 
βενετοκρατούμενων: 
ΚΟΣΜΙΚΗ 
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 
Στην πρώτη φάση 
ρυθμιστής της παιδείας 
Συντηρεί τη 
Βυζαντινή παράδοση 
Υπερασπίζει την 
Ορθοδοξία 
Πνευματική 
ανασυγκρότηση των 
ελλήνων 
Νικόλαος 
Σοφιανός 
Δωρόθεος 
Μονεμβασίας: 
«Βιβλίον 
Ιστορικόν» 
Καλλιεργούν τα κλασικά 
γράμματα 
Σπουδάζουν στα 
ευρωπαϊκά πανεπιστήμια 
Μεταφέρουν την 
Ευρωπαϊκή σκέψη 
στηνΕλλάδα 
Ζυγομαλάς- Λούκαρης - 
Κορυδαλέας
ΠΠΝΝΕΕΥΥΜΜΑΑΤΤΙΙΚΚΗΗ ΔΔΗΗΜΜΙΙΟΟΥΥΡΡΓΓΙΙΑΑ 
ΑΑΠΠΟΟ ΤΤΑΑ ΜΜΕΕΣΣΑΑ ΤΤΟΟΥΥ 1177οουυ ΑΑΙΙΩΩΝΝΑΑ 
Σχολεία 
Εκδόσεις βιβλίων 
Κρητική λογοτεχνία 
Διδακτικά ποιήματα 
Δημοτική, λαϊκή γλώσσα 
Η πολιτισμική αναγέννηση ευνοείται από τις 
οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες 
Νεοελληνικός Διαφωτισμός 
0055//1100//1144
ΟΟ ΝΝεεοοεελλλληηννιικκόόςς ΔΔιιααφφωωττιισσμμόόςς 
Είναι το πνευματικό κίνημα που διέδιδε τις ιδέες του ευρωπαϊκού 
Διαφωτισμού στους Έλληνες, με σκοπό να τους αφυπνίσει και να τους 
προετοιμάσει για τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. 
Φορείς της διάδοσής του ήταν κυρίως οι έμποροι και οι ταξιδευτές στην 
Ευρώπη. 
Χώρος ανάπτυξης ήταν οι παροικίες και τα εμπορικά κέντρα του 
ελληνισμού. 
Βασικές θέσεις των Διαφωτιστών: 
- Ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός μπορούσε να συμβάλει αποφασιστικά 
στην απελευθέρωση των Ελλήνων. 
- Η εκπαίδευση έπρεπε να θεμελιωθεί στις θετικές επιστήμες, να γίνεται 
στη λαϊκή γλώσσα και να προετοιμάσει τον εθνικοαπελευθερωτικό 
αγώνα. 
Οι αντιδράσεις στο κίνημα προέρχονταν κυρίως από εκκλησιαστικούς 
λογίους, που αποσκοπούσαν στη διατήρηση της θρησκευτικής 
παράδοσης 0055//1100//1144 
και της αρ-χαΐζουσας γλώσσας μέσω της εκπαίδευσης.
0055//1100//1144 
ΡΡΗΗΓΓΑΑΣΣ ΦΦΕΕΡΡΑΑΙΙΟΟΣΣ 
Επηρεάστηκε από τις ιδέες του Γαλλικού 
Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης 
Στο έργο του Νέα Πολιτική Διοίκησις οραματίστηκε 
στη θέση της Οθωμα­νικής 
αυτοκρατορίας την 
«Ελληνική Δημοκρατία» με ίσα δικαιώματα για 
όλους τους κατοίκους της. 
Έργα του : «Φυσικής Απάνθισμα», «‘Ηθικός 
Τρίπους», «Βιβλίον των ντελικάτων εραστών», 
«Θούριος», «Σύνταγμα», «Χάρτα της Ελλάδας» 
24 Ιουνίου 1798 εκτελέστηκε στο Βελιγράδι
ΑΑΔΔΑΑΜΜΑΑΝΝΤΤΙΙΟΟΣΣ ΚΚΟΟΡΡΑΑΗΗΣΣ ((11774488­­11883333)) 
Μεταφράσεις αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων­« 
Προλεγόμενα», «Αδελφική διδασκαλία», «Άσμα 
Πολεμιστήριον», βιβλία θρησκευτικά, ιατρικές μελέτες, 
απόψεις για την ελληνική γλώσσα. 
«μετακένωση»: μετάδοση των ευρωπαϊκών επιτευγμάτων 
στην Ελλάδα. 
Θεωρούσε τη μόρφωση αναγκαία προϋπόθεση για την 
απόκτηση της ελευ­θερίας. 
Υποστήριζε τις ιδέες της Γαλλικής επανάστασης. 
Τασσόταν υπέρ μιας γλώσσας απαλλαγμένης από ξενικές 
λέξεις και εμπλου­τισμένης 
με λέξεις της αρχαίας. 
0055//1100//1144
Ανώνυμος (1806) 
0055//1100//1144 
Έτσι ονομάστηκε ο άγνωστος συγγραφέας 
της περίφημης Ελληνικής Νο­μαρχίας 
(1806) και θαυμαστής του Ρήγα, ο οποίος 
καλεί τους Έλληνες να στηριχτούν μόνο 
στις δυνάμεις τους. 
Ιώσηπος Μοισιόδακας 
Δημήτριος Καταρτζής 
Ήταν υπερασπιστές της λαϊκής γλώσσας 
Κωνσταντίνος 
Κούμας 
Υποστήριζε μοντέρνες μεθόδους 
διδασκαλίας 
Θεόφιλος Καΐρης 
υπερασπιζόταν τις ιδέες της Γαλλικής 
επανάστασης.

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 18ου ΕΩΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙ.

  • 1.
    Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΑΠΟΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΩΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 19ου 0055//1100//1144 ΑΙΩΝΑ
  • 2.
    0055//1100//1144 ΟΟιικκοοννοομμίίαα Το«άνοιγμα» της δυτικής Ευρώπης προς την Ανατολή έφερε την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων Δύσης και Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι παράγοντες που συνετέλεσαν στην οικονομική πρόοδο των Ελλήνων (αλλά και των Εβραίων και Αρμενίων) ήταν: - η αποστροφή των Τούρκων για το εμπόριο και τη ναυτιλία, - η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774), που επέτρεπε την ελεύθερη διέλευση των Στενών σε όσα πλοία ύψωναν την ρωσική σημαία, - οι ναπολεόντειοι πόλεμοι, κατά τη διάρκεια των οποίων τα αγγλικά και γαλλικά πλοία είχαν περιορισμένη παρουσία στη Μεσόγειο. Αναπτύχθηκαν σπουδαία εμπορικά κέντρα στην Οθωμανική αυτοκρατορία (Ιωάwινα, Σμύρνη, Χίος, Θεσσαλονίκη κ.ά.) και ενισχύθηκαν οι ελληνικές πα-ροικίες (Βιέννη, Βουδαπέστη, Τεργέστη κ.ά.).
  • 3.
    ΔΔΥΥΝΝΑΑΜΜΕΕΙΙΣΣ ΣΣΥΥΝΝΤΤΗΗΡΡΗΗΣΣΗΗΣΣ 0055//1100//1144 ΤΤΟΟΥΥ ΕΕΛΛΛΛΗΗΝΝΙΙΣΣΜΜΟΟΥΥ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΦΑΝΑΡΙΩΤΕΣ Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΟΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ
  • 4.
    ΠΠΑΑΤΤΡΡΙΙΑΑΡΡΧΧΕΕΙΙΟΟ ΚΚΑΑΙΙ ΠΠΡΡΟΟΝΝΟΟΜΜΙΙΑΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ: απαλλαγή από φορολογία, ευθύνη για όλα τα εκκλησιαστικά θέματα, κοσμικές εξουσίες (εκκλησιαστικά δικαστήρια , επιβολή φορολογίας) Ο πατριάρχης γίνεται εθνάρχης Καθοριστική για την πορεία του ελληνισμού η παρέμβαση της Εκκλησίας σε πολιτικά και πολιτιστικά θέματα Γενικά -με εξαίρεση ορισμένους κληρικούς- αντι- στρατευόταν τις ιδέες του Διαφωτισμού, από φόβο μήπως κλονιστεί η Ορθο-δοξία και κινδυνεύσει ο ελληνισμός. 0055//1100//1144
  • 5.
    0055//1100//1144 ΚΚΟΟΙΙΝΝΟΟΤΤΗΗΤΤΕΕΣΣ Πρόκριτοι,γέροντες, δημογέροντες, άρχοντες, κοτσαμπάσηδες, προεστώτες. Ανώτερη κοινωνική τάξη, ηλικιωμένοι, εγγράμματοι, τίμιοι και ευφυείς, με οικονομική άνεση Διοικούσαν τις ελληνορθόδοξες κοινότητες. Αρμοδιότητες : κατανομή φόρου, δικαστικές αρμοδιότητες(εθιμικό δίκαιο), ενίσχυση παιδείας, δημόσια υγεία. Ενίσχυσαν το πνεύμα της συνεργασίας και της αλληλεγγύης. Ορισμένοι είχαν μεγάλη περιουσία και επηρέαζαν ακόμα και Τούρκους αξιω-ματούχους.
  • 6.
    0055//1100//1144 ΦΦΑΑΝΝΑΑΡΡΙΙΩΩΤΤΕΕΣΣ Πήραντην ονομασία τους από το Φανάρι, μια συνοικία της Κωνσταντινού­πολης. Προέρχονταν από παλιές αρχοντικές οικογένειες. Ήταν γλωσσομαθείς και σπουδασμένοι στη Δύση. Κατείχαν υψηλά αξιώματα στην οθωμανική διοίκηση (μεγάλοι διερμηνείς, ηγεμόνες στη Βλαχία και Μολδαβία κ.ά.). Σημαντική η συμβολή τους ειδικά στην πνευματική αναγέννηση του έθνους.
  • 7.
    ΟΟιι έέμμπποορροοιι κκααιιοοιι κκααρρααββοοκκύύρρηηδδεεςς Πλούτιζαν από τη διεξαγωγή του εμπορίου. Έμποροι των παροικιών διέδιδαν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους τις νέες ιδέες και διέθεταν χρήματα για σχολεία, υποτροφίες και δασκάλους. 0055//1100//1144
  • 8.
    ΟΟιι ααγγρρόόττεεςς ΟΟιιννααύύττεεςς κκααιι οοιι εερργγααζζόόμμεεννοοιι σσττιιςς εεμμπποορριικκέέςς εεππιιχχεειιρρήήσσεειιςς 0055//1100//1144 Ξεπερνούσαν το 80% του πληθυσμού. Καλλιεργούσαν κτήματα κρατικά ή ιδιωτικά (Τούρκων - Ελλήνων). Ζούσαν σε σκληρές συνθήκες Αρχικά ήταν λίγοι, αυξάνονταν όμως με την επέκταση του εμπορίου.
  • 9.
    ΕΕΝΝΟΟΠΠΛΛΗΗ ΑΑΝΝΤΤΙΙΣΣΤΤΑΑΣΣΗΗ ΤΤΟΟΥΥ 0055//1100//1144 ΕΕΛΛΛΛΗΗΝΝΙΙΣΣΜΜΟΟΥΥ Κλέφτες και αρματολοί Σούλι και Μάνη Απελευθερωτικά κινήματα πριν από το 1821 Ορλωφικά –Κίνημα του Λάμπρου Κατσώνη
  • 10.
    ΚΚΛΛΕΕΦΦΤΤΕΕΣΣ ΚΚΑΑΙΙ ΑΑΡΡΜΜΑΑΤΤΟΟΛΛΟΟΙΙ Αρματολοί Ήταν ένοπλα σώματα στην υπηρεσία των Τούρκων. Υποχρέωσή τους η φύλαξη παραμεθόριων περιοχών, εμπορικών δρόμων και διαβάσεων. Απαλλάσσονταν από τη φορολογία και το παιδομάζωμα Το 18ο αιώνα συνεργάζονται με τους κλέφτες, συμμετέχουν σε επαναστάσεις. 0055//1100//1144 Κλέφτες Αυτοί ήταν κυνηγημένοι ή μη αγρότες που από τα καταφύγια τους στα βουνά εξορμούσαν ληστεύοντας κατοίκους. Περιθάλπονταν από αγρότες ή ποιμένες. Για το λαό, ήταν οι αδούλωτοι άνθρωποι. Για αυτό τους ύμνησε (κλέφτικα τραγούδια). Συχνά γίνονταν αρματολοί. Συντέλεσαν στην ανάπτυξη ηρωικού πνεύματος. Μακρυγιάννης :«μαγιά της λευτεριάς»
  • 11.
    0055//1100//1144 ΣΣΟΟΥΥΛΛΙΙ-- ΜΜΑΑΝΝΗΗ Ηφαίστεια ελευθερίας Σούλι :από τη φύση του απόρθητο, δε γνώρισε την τουρκική κυριαρχία, οι Σουλιώτες ήταν υποδείγματα για τους άλλους Έλληνες. Μάνη : εστία εξεγέρσεων, η τουρκική κυριαρχία ανύπαρκτη, πρωτοστατούν σε κάθε επαναστατικό κίνημα. Σφακιά : παρόμοιος ο ρόλος τους.
  • 12.
    ΑΑΠΠΕΕΛΛΕΕΥΥΘΘΕΕΡΡΩΩΤΤΙΙΚΚΑΑ ΚΚΙΙΝΝΗΗΜΜΑΑΤΤΑΑ 0055//1100//1144 ΠΠΡΡΙΙΝΝ ΑΑΠΠΟΟ ΤΤΟΟ 11882211 Δέκα χρόνια μετά την άλωση: επαναστατικό κίνημα στην Πελοπόννησο 1480 : απελευθερωτική κίνηση με τον Κλαδά 1495 : εκστρατεία του Καρόλου του Η΄, η οποία τελικά ματαιώνεται 1571 : ναυμαχία της Ναυπάκτου 1611 : προσπάθεια εξέγερσης από το μητροπολίτη Λαρίσης Διονύσιο
  • 13.
    ΟΟΡΡΛΛΩΩΦΦΙΙΚΚΑΑ –– ΛΛΑΑΜΜΠΠΡΡΟΟΣΣΚΚΑΑΤΤΣΣΩΩΝΝΗΗΣΣ ΣΣΤΤΡΡΟΟΦΦΗΗ ΤΤΩΩΝΝ ΕΕΛΛΛΛΗΗΝΝΩΩΝΝ ΣΣΤΤΗΗ ΡΡΩΩΣΣΙΙΑΑ Ορλοφικά (1770) Ονομάστηκαν έτσι από τους αδερφούς Ορλόφ. Υποκινήθηκαν από τη Ρωσία. Έλαβαν χώρα κυρίως στην Πελοπόννησο. Καταπνίγηκαν. 0055//1100//1144 Κίνημα Λάμπρου Κατσώνη Υποκινήθηκε και αυτό από τη Ρωσία. Εκδηλώθηκε στα νησιά του Αιγαίου. Απέτυχε και αυτό.
  • 14.
    0055//1100//1144 ΠΠΑΑΡΡΟΟΙΙΚΚΙΙΕΕΣΣ Βενετία Λιβόρνο, Νάπολι, Αγκόνα Βιέννη , Τεργέστη Άμστερνταμ, Παρίσι Μόσχα Οδησσός
  • 15.
    0055//1100//1144 ΗΗ ΠΠΑΑΙΙΔΔΕΕΙΙΑΑΤΤΟΟΥΥ ΓΓΕΕΝΝΟΟΥΥΣΣ 1ος αιώνας:πνευματικό σκοτάδι Μέσα 16ου αιώνα:Πατριαρχική σχολή : ονομαστοί λόγιοι- νέα μαθήματα. Ταπεινοί δάσκαλοι κρατούν ζωντανή την πνευματική και εθνική παράδοση. Δύο επόμενοι αιώνες:βελτίωση παιδείας Παράγοντες: κοινότητες, ανάπτυξη εμπορίου, διάδοση βιβλίων(τυπογραφεία Βιέννης, Βενετίας), κατάργηση παιδομαζώματος, επαφή με τη δύση. Πολλοί λόγιοι γράφουν στη λαϊκή γλώσσα και διδάσκουν, μεταφράζουν ξένους συγγραφείς, διαδίδουν τις θετικές επιστήμες κ.τ.λ.: προανακρούσματα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού
  • 16.
    ΠΠΝΝΕΕΥΥΜΜΑΑΤΤΙΙΚΚΗΗ ΔΔΗΗΜΜΙΙΟΟΥΥΡΡΓΓΙΙΑΑ--ΔΔΥΥΟΟ ΠΠΡΡΩΩΤΤΟΟΙΙ 0055//1100//1144 ΑΑΙΙΩΩΝΝΕΕΣΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Λόγιοι- Φαναριώτες -Έλληνες περιοχών βενετοκρατούμενων: ΚΟΣΜΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Στην πρώτη φάση ρυθμιστής της παιδείας Συντηρεί τη Βυζαντινή παράδοση Υπερασπίζει την Ορθοδοξία Πνευματική ανασυγκρότηση των ελλήνων Νικόλαος Σοφιανός Δωρόθεος Μονεμβασίας: «Βιβλίον Ιστορικόν» Καλλιεργούν τα κλασικά γράμματα Σπουδάζουν στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια Μεταφέρουν την Ευρωπαϊκή σκέψη στηνΕλλάδα Ζυγομαλάς- Λούκαρης - Κορυδαλέας
  • 17.
    ΠΠΝΝΕΕΥΥΜΜΑΑΤΤΙΙΚΚΗΗ ΔΔΗΗΜΜΙΙΟΟΥΥΡΡΓΓΙΙΑΑ ΑΑΠΠΟΟΤΤΑΑ ΜΜΕΕΣΣΑΑ ΤΤΟΟΥΥ 1177οουυ ΑΑΙΙΩΩΝΝΑΑ Σχολεία Εκδόσεις βιβλίων Κρητική λογοτεχνία Διδακτικά ποιήματα Δημοτική, λαϊκή γλώσσα Η πολιτισμική αναγέννηση ευνοείται από τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες Νεοελληνικός Διαφωτισμός 0055//1100//1144
  • 18.
    ΟΟ ΝΝεεοοεελλλληηννιικκόόςς ΔΔιιααφφωωττιισσμμόόςς Είναι το πνευματικό κίνημα που διέδιδε τις ιδέες του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού στους Έλληνες, με σκοπό να τους αφυπνίσει και να τους προετοιμάσει για τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Φορείς της διάδοσής του ήταν κυρίως οι έμποροι και οι ταξιδευτές στην Ευρώπη. Χώρος ανάπτυξης ήταν οι παροικίες και τα εμπορικά κέντρα του ελληνισμού. Βασικές θέσεις των Διαφωτιστών: - Ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός μπορούσε να συμβάλει αποφασιστικά στην απελευθέρωση των Ελλήνων. - Η εκπαίδευση έπρεπε να θεμελιωθεί στις θετικές επιστήμες, να γίνεται στη λαϊκή γλώσσα και να προετοιμάσει τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Οι αντιδράσεις στο κίνημα προέρχονταν κυρίως από εκκλησιαστικούς λογίους, που αποσκοπούσαν στη διατήρηση της θρησκευτικής παράδοσης 0055//1100//1144 και της αρ-χαΐζουσας γλώσσας μέσω της εκπαίδευσης.
  • 19.
    0055//1100//1144 ΡΡΗΗΓΓΑΑΣΣ ΦΦΕΕΡΡΑΑΙΙΟΟΣΣ Επηρεάστηκε από τις ιδέες του Γαλλικού Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης Στο έργο του Νέα Πολιτική Διοίκησις οραματίστηκε στη θέση της Οθωμα­νικής αυτοκρατορίας την «Ελληνική Δημοκρατία» με ίσα δικαιώματα για όλους τους κατοίκους της. Έργα του : «Φυσικής Απάνθισμα», «‘Ηθικός Τρίπους», «Βιβλίον των ντελικάτων εραστών», «Θούριος», «Σύνταγμα», «Χάρτα της Ελλάδας» 24 Ιουνίου 1798 εκτελέστηκε στο Βελιγράδι
  • 20.
    ΑΑΔΔΑΑΜΜΑΑΝΝΤΤΙΙΟΟΣΣ ΚΚΟΟΡΡΑΑΗΗΣΣ ((11774488­­11883333)) Μεταφράσεις αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων­« Προλεγόμενα», «Αδελφική διδασκαλία», «Άσμα Πολεμιστήριον», βιβλία θρησκευτικά, ιατρικές μελέτες, απόψεις για την ελληνική γλώσσα. «μετακένωση»: μετάδοση των ευρωπαϊκών επιτευγμάτων στην Ελλάδα. Θεωρούσε τη μόρφωση αναγκαία προϋπόθεση για την απόκτηση της ελευ­θερίας. Υποστήριζε τις ιδέες της Γαλλικής επανάστασης. Τασσόταν υπέρ μιας γλώσσας απαλλαγμένης από ξενικές λέξεις και εμπλου­τισμένης με λέξεις της αρχαίας. 0055//1100//1144
  • 21.
    Ανώνυμος (1806) 0055//1100//1144 Έτσι ονομάστηκε ο άγνωστος συγγραφέας της περίφημης Ελληνικής Νο­μαρχίας (1806) και θαυμαστής του Ρήγα, ο οποίος καλεί τους Έλληνες να στηριχτούν μόνο στις δυνάμεις τους. Ιώσηπος Μοισιόδακας Δημήτριος Καταρτζής Ήταν υπερασπιστές της λαϊκής γλώσσας Κωνσταντίνος Κούμας Υποστήριζε μοντέρνες μεθόδους διδασκαλίας Θεόφιλος Καΐρης υπερασπιζόταν τις ιδέες της Γαλλικής επανάστασης.