1. อาหารพื้นบ้านภาคเหนือ
ในอดีตบริเวณภาคเหนือของไทยเคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านนามาก่อนช่วงที่อาณาจักร
แห่งนี้เรืองอํานาจ ได้แผ่ขยายอาณาเขตเข้าไปยังประเทศเพื่อนบ้านเช่น พม่า ลาว และมีผู้คนจากดินแดนต่าง
ๆ อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนแห่งนี้ จึงได้รับวัฒนธรรมหลากหลายจากชนชาติต่าง ๆ เข้ามาใน
ชีวิตประจําวันรวมทั้งอาหารการกินด้วย
อาหารของภาคเหนือ ประกอบด้วยข้าวเหนียวเป็นอาหารหลักมีนํ้าพริกชนิดต่าง ๆ เช่นนํ้าพริกหนุ่ม
นํ้าพริกอ่อง มีแกงหลายชนิด เช่น แกงโฮะ แกงแคนอกจากนั้นยังมีแหนม ไส้อั่ว แคบหมูและผักต่าง ๆ
สภาพอากาศก็มีส่วนสําคัญที่ทําให้อาหารพื้นบ้านภาคเหนือแตกต่างจากภาคอื่น ๆนั่นคือ การที่อากาศหนาว
เย็นเป็นเหตุผลให้อาหารส่วนใหญ่มีไขมันมาก เช่น นํ้าพริกอ่อง แกงฮังเลไส้อั่ว เพื่อช่วยให้ร่างกายอบอุ่น
อีกทั้งการที่อาศัยอยู่ในหุบเขาและบนที่สูงอยู่ใกล้กับป่า จึงนิยมนําพืชพันธุ์ในป่ามาปรุงเป็นอาหาร เช่น ผัก
แค บอน หยวกกล้วย ผักหวาน ทําให้เกิดอาหารพื้นบ้านชื่อต่าง ๆ เช่น แกงแค แกงหยวกกล้วย แกงบอน
อาหารพื้นบ้านภาคเหนือมีความพิเศษตรงที่มีการผสมผสานวัฒนธรรมการกินจากหลายกลุ่มชน
เช่น ไทใหญ่ จีนฮ่อ ไทลื้อ และคนพื้นเมือง

2. มีสํารับอาหารของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ เช่น
แกงอ่อม ถือเป็นอาหารยอดนิยมอย่างหนึ่งในบรรดาอาหารเหนือทั้งหลาย โดยเฉพาะใน เทศกาลงานเลี้ยง
โอกาสพิเศษต่าง ๆ แกงอ่อมเป็นแกงที่ใช้เนื้อได้ทุกประเภท เช่น เนื้อวัว เนื้อควาย เนื้อไก่
ข้าวซอย เป็นอาหารของไทลื้อ ที่นํามาเผยแพร่ในล้านนาหรือภาคเหนือ ตามตํารับเดิมจะใช้พริกป่นผัดโรย
หน้าด้วยนํ้ามัน เมื่อมาสู่ครัวไทยภาคเหนือก็ประยุกต์ใช้พริกแกงคั่วใส่กะทิลงไปกลายเป็นเคี่ยวให้ข้น ราด
บนเส้นบะหมี่ ใส่เนื้อหรือไก่ กินกับผักกาดดอง หอมแดงเป็นเครื่องเคียง

3. แกงโฮะ คําว่า โฮะ แปลว่า รวม แกงโฮะก็คือแกงที่นําเอาอาหารหลายอย่างมารวมกันสมัยก่อนแกงโฮะ
มักจะทําจากอาหารหลายอย่างที่เหลือจากงานบุญมาผัดรวมกันแต่ปัจจุบันใช้เครื่องปรุงใหม่ทําก็ได้หรือจะ
เป็นของที่ค้างคืนและนํามาปรุงใหม่อีกครั้งหนึ่งแกงโฮะเป็นอาหารที่นิยมแพร่หลายมีขายกันแทบทุก
ร้านอาหารพื้นเมืองในภาคเหนือ
ขนมจีนนํ้าเงี้ยว หรือขนมเส้นหมากเขือส้ม เป็นอาหารพื้นเมืองของชาวไทใหญ่ เดิมใช้เส้นก๋วยเตี๋ยวเป็น
หลัก ต่อมาคนพื้นเมืองดัดแปลงมาใช้เส้นขนมจีนแทน กินกับถั่วงอก ผักกาดดองเพิ่มรสชาติความอร่อย
ยิ่งขึ้น

4. แกงฮังเล เป็นอาหารพื้นบ้านของชาวไทใหญ่อีกชนิดหนึ่ง ซึ่งอาจได้รับอิทธิพลมาจากอาหารพม่าใน
อดีต เป็นแกงที่ทําได้ง่าย ใส่พริกแห้ง ผงแกงฮังเล มะเขือเทศ และเนื้อ แล้วนํามาผัดรวมกัน
นํ้าพริกอ่อง เป็นนํ้าพริกขึ้นชื่อของภาคเหนือ ลักษณะเด่นของนํ้าพริกอ่องคือ มีสีส้มของมะเขือเทศและพริก
แห้ง การกินนํ้าพริกอ่องต้องมีผักจิ้ม เช่น มะเขือเปราะ ถั่วฝักยาว ผักกาดขาวแตงกวา

5. อาหารทุกชนิดจะรับประทานร่วมกับข้าวเหนียวหรือข้าวนึ่งใส่ในกระติ๊บข้าว อาหารอื่น ๆใส่ในถ้วย อาหาร
ทั้งหมดจะนําไปวางบนขันโตก ซึ่งเป็นภาชนะใส่อาหารที่ทําจากไม้สักกลึงให้ได้รูปขนาดพอดีกับการนั่ง
รับประทานบนพื้นบ้าน
อาหารพื้นบ้านภาคเหนือล้วนผ่านการปรุงแต่งดัดแปลงทั้งรสชาติและวัตถุดิบจากพื้นบ้าน
และจากกลุ่มชนต่างๆเป็นสํารับอาหารทางวัฒนธรรมของภาคเหนือที่สร้างชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับทั้งในหมู่
คนไทยและชาวต่างชาติ