Download as PDF, PPTX
อาณาจักรสิ่งมีชีวิต1
- 1. สิ่งมีชีวิต พบในปจจุบนนั้น ั มีบางลักษณะที่คลายคลึงกัน เพราะสิ่งมีชีวิตเหลานั้น มี 20.4 อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต วิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษเดียวกัน http www nstlearning co ครูกัลยา สีดอกบวบ 2 ในอดีตนักวิทยาศาสตรจัด มีบางลักษณะที่แตกตางกัน หมวดหมูของสิ่งมีชีวิตโดยใชความ คลายคลึงกัน เชน จะใช เพราะมีวิวัฒนาการไปตาม ลักษณะทางกายวิภาค สภาพแวดลอมที่ดํารงชีวิตอยูนั่นเอง ลักษณะทางสัณฐานวิทยา สมบัติทางทางเคมี ครูกัลยา สีดอกบวบ 3 ครูกัลยา สีดอกบวบ 4
- 2. ในปจจุบนนักวิทยาศาสตร ได ั สามารถแบงสิ่งมีชีวิต ออกเปน นําขอมูลการวิเคราะหลําดับเบสบน หมวดหมูที่อยูในระดับเหนือกวา สาย DNA มาสรางแผนภาพ แสดง อาณาจักร โดยจัดอยูในระดับ สายวิวฒนาการของสิ่งมีชีวิต พบวา ั โดเมน (Domain) ได 3 โดเมน คือ ครูกัลยา สีดอกบวบ 5 ครูกัลยา สีดอกบวบ 6 1. แบคทีเรีย ในหนังสือเรียนนี้ จะใชเกณฑใน 2. อารเคีย 3. ยูคาเรีย การจําแนกสิ่งมีชีวิตโดยพิจารณา จาก ……. ศึกษาจากภาพที่ 20 – 12 สายวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต ครูกัลยา สีดอกบวบ 7 ครูกัลยา สีดอกบวบ 8
- 3. หลักฐานจากซากดึกดําบรรพ การเปรียบเทียบสารชีวโมเลกุล ลักษณะทางสัณฐานวิทยา ความสัมพันธทางสายวิวัฒนาการ ความคลายคลึงกันของโครงสราง ของสิ่งมีชีวิต การทํางาน ครูกัลยา สีดอกบวบ 9 ครูกัลยา สีดอกบวบ 10 ซึ่งจากหลักฐานดังกลาว ทําให ยูคาริโอต สามารถแบงสิ่งมีชีวิตได เปน 5 2. อาณาจักรโพรทิสตา อาณาจักร ดังนี้ 3. อาณาจักรพืช โพรคาริโอต 4. อาณาจักรฟงไจ 1. อาณาจักรมอเนอรา 5. อาณาจักรสัตว ครูกัลยา สีดอกบวบ 11 ครูกัลยา สีดอกบวบ 12
- 4. ดังภาพที่ 20 –13 สิ่งมีชีวิตแตละอาณาจักร มี 20.4.1 อาณาจักรมอเนอรา ลักษณะรวมกันอยางไร และแตกตาง (Kingdom Monera) จากสิ่งมีชีวตในอาณาจักรอื่นอยางไร ิ นักเรียนจะไดศกษาตอไป ึ ครูกัลยา สีดอกบวบ 13 ครูกัลยา สีดอกบวบ 14 สิ่งมีชีวิตในอาณาจักรมอเนอรา แบคทีเรียที่รูจัก และสามารถ คือสิ่งมีชีวิตที่มีเซลลแบบโพรคาริโอต จําแนกสปสไดประมาณ 5,000 สปชีส (procaryotic cell) หรือเรียกสิ่งมีชวิต ี (นักวิทยาศาสตรประมาณวานาจะ ในอาณาจักรนี้วา แบคทีเรีย (bacteria) มากถึง 4 ลาน สปชีส) ครูกัลยา สีดอกบวบ 15 ครูกัลยา สีดอกบวบ 16
- 5. สามารถอยูไดในสภาพแวดลอมที่ นักเรียนคิดวา แบคทีเรียมี หลากหลายเชน หนาวจัด รอนจัด ลักษณะอยางไรจึงสามารถดํารงชีวิต ทะเลที่มีความเค็มมากๆ ในสภาพที่มี อยูไดในระบบนิเวศที่มีความหลาก ความเปนกรดสูง หลาย ดังกลาว ครูกัลยา สีดอกบวบ 17 ครูกัลยา สีดอกบวบ 18 ลักษณะรูปรางและการดํารงชีวิตของ มีผนังเซลล(cell wall) เปนสาร แบคทีเรีย ประกอบเพปทิโดไกลแคน แบคทีเรียเปนสิ่งมีชวิตเซลลเดียวที่ ี (peptidoglycan) มีลักษณะเหมือน มีขนาดเล็กประมาณ 1- 5 ไมโครเมตร ตาขายเปนสวนของคารโบไฮเดรต (0.001 – 0.005 มิลลิเมตร) กับกรดอะมิโน ครูกัลยา สีดอกบวบ 19 ครูกัลยา สีดอกบวบ 20
- 6. ไมมีเยื่อหุมสารพันธุกรรม กอลจิบอดี ไมโทคอนเดรีย รูปรางของ ดังภาพที่ 20 - 14 แบคทีเรียมี 3 ลักษณะคือ ครูกัลยา สีดอกบวบ 21 ครูกัลยา สีดอกบวบ 22 1. พวกรูปทรงกลม (coccus) อาจเปน - เปนคู เปนสาย ทรงกลม รูปไข ยาวรีหรือกลมแบน ติดกันสี่เซลล เปนรูปเหลี่ยม เมื่อเซลลแบงตัว เซลลที่ไดใหมยังคง ติดกันแปดเซลล เปนรูปลูกบาศก ติดกับเซลลเกาไมแยกออกจึงทําให เปนกลุมคลายพวงองุน เกิดการเรียงตัวเปนหลายแบบ คือ ครูกัลยา สีดอกบวบ 23 ครูกัลยา สีดอกบวบ 24
- 7. 2. พวกรูปทรงทอน (bacillus) อาจเปนรูปแทงรียาว รูปแทงสั้น ปลายมน เชน เชื้อแอนแทรกซ 3. พวกรูปทรงเกลียว(spirillum) เชนเชื้อซิฟลิส ดังภาพที่ 20 -15 http://www.aroga.th.gs/web-a/roga/mo.html ครูกัลยา สีดอกบวบ 25 ครูกัลยา สีดอกบวบ 26 แบคทีเรียหลายชนิด แบคทีเรียหลายชนิด สามารถดํารงชีวิตโดย สามารถดํารงชีวิตโดย การสรางอาหารได โดยได แบคทีเรียสวนใหญ สรางอาหาร พลังงานจากแสง เชนไซยาโน เองไมได แบคทีเรีย หรือใชพลังงานจาก ปฏิกิริยาเคมี เชน ซัลเฟอรแบคทีเรีย ครูกัลยา สีดอกบวบ 27 ครูกัลยา สีดอกบวบ 28
- 8. แบคทีเรียหลายชนิด สามารถดํารงชีวิตโดย จากการศึกษาสายวิวัฒนาการของ แบคทีเรียสามารถอยูไดเกือบทุกแหง แบคทีเรีย โดยการศึกษาเปรียบเทียบ บนโลก แมในสภาวะแวดลอมที่ สิ่งมี - ลําดับเบสของ DNA RNA - องคประกอบของผนังเซลลและ ชีวิตอื่นไมสามารถดํารงชีวิตอยูได เยื่อหุมเซลล ครูกัลยา สีดอกบวบ 29 ครูกัลยา สีดอกบวบ 30 1. อาณาจักรยอยอารเคียแบคทีเรีย ทําใหจําแนกแบคทีเรีย (Subkingdom Archaebacteria) ออกเปน 2 กลุมใหญ ๆ คือ 2. อาณาจักรยอยยูแบคทีเรีย (Subkingdom Eubacteria) ครูกัลยา สีดอกบวบ 31 ครูกัลยา สีดอกบวบ 32
- 9. เนื่องจากการจัดหมวดหมูของ ดังนั้น บทเรียนนี้จงไดจาแนก ึ ํ แบคทีเรียในระดับไฟลัม คอนขาง แบคทีเรียออกเปนกลุมตามสาย ยุงยากซับซอน ตองอาศัยความรู วิวัฒนาการดังนี้ ดานอื่นมาชวยอีกมาก ครูกัลยา สีดอกบวบ 33 ครูกัลยา สีดอกบวบ 34 1. อาณาจักรยอยอารเคีย แบคทีเรีย - สามารถดํารงชีวิตในสภาพแวดลอม เปนแบคทีเรียที่ ที่สิ่งมีชีวิตอื่นไมสามารถดํารงชีวิต - ผนังเซลลไมมีสารเพปทิโดไกล อยูได เชน แหลงน้ําพุรอน ทะเลลึก แคน ทะเลที่มีน้ําเค็มจัด บริเวณที่มีความ เปนกรดสูง ครูกัลยา สีดอกบวบ 35 ครูกัลยา สีดอกบวบ 36
- 10. - แบงออกเปน 2กลุมคือ - แบงออกเปน 2 กลุมคือ 1.1 กลุมยูริอารเคียโอตา 1.2 กลุมครีนารเคียโอตา (Euryarchaeota) ซึ่งสรางมีเทน (Crenarchaeota) ซึ่งชอบอุณหภูมิ และชอบความเค็มจัด สูง และมีความเปนกรดจัด ดังภาพที่ 20 – 17 ภาพ ข และ ค ดังภาพ 20 – 17 ภาพ ก ครูกัลยา สีดอกบวบ 37 ครูกัลยา สีดอกบวบ 38 - พบไดทั้งในน้ําเค็ม น้ําจืด 2. อาณาจักรยอยยูแบคทีเรีย เปน น้ํากรอย ธารน้ําแข็ง น้ําพุรอน แบคทีเรียที่สามารถ - มีกระบวนการ เมแทบอลิซึมใน - พบไดทั้งในดิน น้ํา อากาศ อาหาร การดํารงชีวิตที่หลากหลาย นม และในรางกายของสิ่งมีชวิตอื่น ี - เปนสิ่งมีชีวิตที่มีบทบาทสําคัญ ตอระบบนิเวศ ครูกัลยา สีดอกบวบ 39 ครูกัลยา สีดอกบวบ 40
- 11. ยูแบคทีเรียสามารถแยกชนิดไดดวย ถาติดสีแดงของซาฟรานีนเปน การยอมสี (gram strain) ผนังเซลล ถาติดสีมวงของคริสตัลไวโอเลต แบคทีเรียแกรมลบ จะเปน แบคทีเรียแกรมบวก (Gram- Negative Bacteria) (Gram- Positive Bacteria) ครูกัลยา สีดอกบวบ 41 ครูกัลยา สีดอกบวบ 42 2.1 กลุมโพรทีโอแบคทีเรีย ยูแบคทีเรียแบงออกเปนกลุมใหญๆ (Proteobacteria) เปนยูแบคทีเรียแกรมลบที่พบ ได 5 กลุม คือ มากที่สุด มีกระบวนการเมแทบอลิซึม หลากหลาย เชน ครูกัลยา สีดอกบวบ 43 ครูกัลยา สีดอกบวบ 44
- 12. บางกลุมสามารถสังเคราะหดวย บางกลุมชวยตรึงไนโตรเจนใน แสงไดคลายพืช อากาศมาสรางเปนสารประกอบ บางกลุมสามารถดํารงชีวิตโดยใช ไนโตรเจนในดิน ซึ่งเปนประโยชน ไฮโดรเจนซัลไฟต(H2S) และให ตอการเจริญเติบโตของพืช เชน ซัลเฟอรในกระบวนการสังเคราะห ดวยแสง เชน เพอเพิลซัลเฟอร Rhizobium sp. ในปมรากของพืช แบคทีเรีย (purple sulfer bacteria) ตระกูลถั่ว ดังภาพที่ 20-18 เปนตน ครูกัลยา สีดอกบวบ 45 ครูกัลยา สีดอกบวบ 46 2.2 กลุมคลาไมเดีย(Chlamydias) เปนยูแบคทีเรียแกรมลบที่เปน Rhizobium sp. ปรสิตในเซลลสัตว ทําใหเกิดโรคติดตอทางเพศ สัมพันธ เชน โรคโกโนเรีย หรือ หนองใน ดังภาพที่ 20-19 ก. เปนตน http://www.pkc.ac.th/science/content/monera.html ครูกัลยา สีดอกบวบ 47 ครูกัลยา สีดอกบวบ 48
- 13. 2.3 กลุมสไปโรคีท (Spirochetes) เปนยูแบคทีเรียแกรมลบที่มี รูปทรงเกลียว มีความยาวประมาณ 0.25 มิลลิเมตร http://jk169.k12.sd.us/chlamydias.htm ครูกัลยา สีดอกบวบ 49 ครูกัลยา สีดอกบวบ 50 มีทั้งพวกดํารงชีวิตอิสระและ 2.4 แบคทีเรียแกรมบวก (Gram – Positive Bacteria) บางสปชสเปนสาเหตุของโรคซิฟลิส ี เปนยูแบคทีเรียที่พบทั่วไปในดิน โรคฉี่หนู ดังภาพที่ 20-19 ข. และ ค. อากาศ ตามลําดับ เปนตน ครูกัลยา สีดอกบวบ 51 ครูกัลยา สีดอกบวบ 52
- 14. บางสปชสสามารถผลิตกรด ี บางสปชส เชน Streptomyces sp. ี แลกติกได เชน Lactobacillus sp. ใชทํายาปฏิชีวนะ เชน ยาสเตร็บ- จากภาพที่ 20-20 ก. จึงนํามาใชใน อุตสาหกรรมอาหารหลายชนิด เชน โตมัยซิน ยาเตตราไซคลิน เปนตน การทําเนย ผักดอง และโยเกิรต เปนตน actobacillus sp 01 png (258 , type: image png) ครูกัลยา สีดอกบวบ http www nationmaster com encycloped 53 ครูกัลยา สีดอกบวบ 54 บางสปชส เชน Bacillus sp. ี บางชนิดเปนสาเหตุทําใหเกิดโรค ดังภาพที่ 20-20 ข. สามารถสราง แอนแทรกซ เอนโดสปอร (endospore) ทําให ทนทานตอสภาพ แวดลอมที่ไม เหมาะสมไดดี http www apsnet org education illustrat ครูกัลยา สีดอกบวบ 55 ครูกัลยา สีดอกบวบ 56
- 15. การสรางเอนโดสปอรภายใน บางกลุมไมมีผนังเซลลมีเพียงเยื่อ เซลลของยูแบคทีเรีย 1 สปอร ตอ หุมเซลล ที่ประกอบดวยชิ้นไขมัน 1 เซลล จัดเปนการสืบพันธุหรือไม ไดแก ไมโคพลาสมา (mycoplasma) เพราะเหตุใด ดังภาพที่ 20-21 http dspace lib uoguelph ca bitstream 102 ครูกัลยา สีดอกบวบ 57 ครูกัลยา สีดอกบวบ 58 เปนเซลลที่มีขนาดเล็กสุด สวนใหญไมกอใหเกิดอันตรายตอ ประมาณ 0.2 - 0.3 ไมโครเมตร สิ่งมีชีวิตอื่น สามารถเจริญและสืบพันธุได แตมีบางสปชีสเปนสาเหตุทําให นอกเซลลโฮสต (host) เกิดโรคปอดบวมในคนและวัว ครูกัลยา สีดอกบวบ 59 ครูกัลยา สีดอกบวบ 60
- 16. 2.5 ไซยาโนแบคทีเรีย พบอยูในสภาพแวดลอมที่ (Cyanobacteria) หลากหลาย ทั้งในแหลงน้ําจืด เปนยูแบคทีเรียที่สามารถสังเคราะห น้ําเค็ม บอน้ําพุรอน ใตน้ําแข็งใน ดวยแสงได โดยมีสารสี เชน มหาสมุทร คลอโรฟลลเอ แคโรทีนอยดและไฟโค บิลินอยูภายในถุงแบนๆที่เยื่อหุมเซลล ครูกัลยา สีดอกบวบ 61 ครูกัลยา สีดอกบวบ 62 จากหลักฐานซากดึกดําบรรพ ทํา และกอใหเกิดวิวัฒนาการของสิ่ง ใหนักวิทยาศาสตรคาดคะเนวา มีชีวิตที่หายใจโดยใชออกซิเจนใน ไซยาโนแบคทีเรีย ทําใหมีออกซิเจน ปจจุบนั ในบรรยากาศเพิ่มมากขึ้นในยุคนั้น เปนผูผลิตที่สําคัญในระบบนิเวศ ครูกัลยา สีดอกบวบ 63 ครูกัลยา สีดอกบวบ 64
- 17. บางชนิดสามารถตรึงแกส แอนาบีนา (Anabaena) ไนโตรเจนในอากาศใหเปน นอสตอก (Nostoc) สารประกอบไนเตรต เชน ออสซิลลาทอเรีย (Oscillatoria) ดังภาพ 20-22 ภาพ ก. ข. และ ค. ตามลําดับ ครูกัลยา สีดอกบวบ 65 ครูกัลยา สีดอกบวบ 66 แอนนาบีนา เพราะเหตุใด เกษตรกรจึงนิยม นําแหนแดง ซึ่งมีแอนาบีนาอาศัย ออสซิลลาทอเรีย อยูดวยมาเลี้ยงในนาขาว http www rbgsyd nsw gov au data assets image 0008 47744 ost http www pkc ac th science ครูกัลยา สีดอกบวบ 67 ครูกัลยา สีดอกบวบ 68