Successfully reported this slideshow.

Carlos Casares (1941 2002): obra narrativa

1

Share

Loading in …3
×
1 of 43
1 of 43

Carlos Casares (1941 2002): obra narrativa

1

Share

Download to read offline

Description

Breve achega á obra narrativa de Carlos Casares.

Transcript

  1. 1. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa UNHA (POSIBLE) DECLARACIÓN DE PRINCIPIOS [Para a creación literaria] “todo escritor é un manipulador, un fabricante de artificios, mesmo cando manexa aquelas palabras que ten máis preto do corazón, como as empregadas para escribir o seu diario. Pero tamén as outras, as que utiliza nas súas memorias ou nas súas novelas. Non hai ilusionismo sen truco. O máis que se pode pedir, como nos ocorre cos magos, é que non se note” (Carlos Casares, “O día que me regalaron a Miguel Torga”, Un país de palabras). 1
  2. 2. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa CLASIFICACIÓN (seguimos a Denis Vicente Rodríguez) Primeira etapa (“ciclo de aprendizaxe”) Adaptación das técnicas renovadoras das narrativas europeas e americanas Vento ferido (1967) Cambio en tres (1969) Xoguetes para un tempo prohibido (1975) Segunda etapa Os escuros soños de Clío (1979) Terceira etapa (madurez) Ilustrísima (1980) Os mortos daquel verán (1987) O galo de Antioquía (1994) Deus sentado nun sillón azul (1996) Un polbo xigante * (2000) *Relato de difícil clasificación porque pode considerarse literatura infantil e de adultos. 2
  3. 3. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 3 PRIMEIRA ETAPA CARACTERÍSTICAS Inclúese no movemento coñecido como nova narrativa galega: “Un dos obxectivos principais da xeración de escritores que se deu a coñecer daquela, centrouse na creación dunha narrativa de ambiente urbano, na que o mesmo nome dos protagonistas tiña unha significación deliberadamente neutra e internacional, desconectada da realidade inmediata, sen outra vinculación coa historia do país que a utilización da propia lingua.
  4. 4. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 4 Non é de estrañar que con ese propósito baseado no afán inxenuo de demostrar que o costumismo non resultaba consubstancial coa literatura galega, se recorrese á imitación dos modelos externos que máis ían reforzar aquela tese. Foi así como apareceu o que entón se comezou a denominar cun rótulo que posteriormente gozaría de gran fortuna, a ‘nova narrativa’” (Casares, 1998: 89- 90)
  5. 5. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 5 Tecnicamente cómpre salientar: • O tempo reducido nos relatos e novelas. • A corrente de conciencia e o monólogo interior. • O multiperspectivismo: a historia pode ser contada a través da mirada de varios narradores.
  6. 6. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 6 Vento ferido (1967) • Componse dunha ducia de relatos nos que se empregan técnicas da nova narrativa: “Cos presupostos de Robbe- Grillet, Casares escribe os contos de Vento ferido, o seu primeiro libro, que sae en 1967 e ten unha excelente recepción na crítica dos xornais” (Noia, 2002: 135).
  7. 7. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 7 Tamén son observables as influencias doutros autores europeos: Camus (existencialista) ou Pavese (unha cita deste encabeza Vento ferido) e Pratolini (neorrealistas). Albert Camus Cesare Pavese Vasco Pratolini
  8. 8. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 8 •Os personaxes padecen o asolagamento psicolóxico que provoca a falta de liberdade. • Os personaxes están construídos por medio do estilo directo, dos diálogos e do monólogo (Bermúdez, 2009: 18). Ilustración de Xulio Maside
  9. 9. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 9 Os relatos ambiéntanse no clima abafador dos inicios da ditadura: “Hai en Vento ferido algún recordo, non exactamente biográfico, pero parecido a feitos que eu vivín. Por exemplo, un neno que azoutaron diante miña con bimbios. O demais é a visión literaria dun fenómeno universal: a crueldade dos nenos” (Rei Núñez, 1990: 163).
  10. 10. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 10 O clima de violencia paira por toda a obra. Tamén están presentes a temática amorosa, a intolerancia, a soidade… “En los relatos de Vento ferido, cercanos al neorrealismo, presenciamos escenas límite, densas tensiones que se ciernen sobre sujetos asfixiados por el peso de la angustia. En realidad, si bien el tema del hombre aprisionado por la irracionalidad del medio es característico de la época, será unha idea recurrente en toda la creación de Casares” (Silvia Gaspar, 1999).
  11. 11. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 11 Cambio en tres (1969) • Destacan tres trazos técnicos: obxectalismo, multiperspectivismo e monólogo interior. • Tamén xoga coa distribución espacial: espazos en branco, figuras xeométricas, caligramas…
  12. 12. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 12 • O vangardismo da novela non afasta a temática social. • Un narrador testemuña conta a vida de Cachorro, mozo de clase obreira que padece o drama da emigración: “A morte dun emigrante camiño de Reims é o cráter da novela” (Iglesias, 2002). • A visión do narrador vese complementada con outras dúas perspectivas.Ilustración de Xohán Ledo para Cambio en tres
  13. 13. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 13 •O monólogo interior é o recurso técnico máis salientable nesta novela. O autor utilízao para contar os feitos, manifestar os sentimentos dos personaxes e amosar aspectos ideolóxicos e críticos coa sociedade do momento. Ilustración de Xohán Ledo
  14. 14. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 14 Xoguetes pra un tempo prohibido (1975) “Quería facer con ela a novela dos universitarios do meu tempo. Neste sentido, hai nese libro elementos biográficos de varios amigos meus”. • Con esta novela inicia o abandono da narrativa experimental. • Trátase dunha novela de formación: narra o proceso de maduración do protagonista (Elías) dende a nenez á mocidade.
  15. 15. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 15 • O protagonista pode ser considerado como representante de toda a súa xeración: a dos universitarios que viviron as revoltas de maio do 68. •Na narración van alternándose dúas voces. • Xoguetes considérase o inicio da novela posfranquista: renuncia ao hermetismo, temática social, simplificación de recursos expresivos… (Silvia Gaspar: 2002).
  16. 16. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 16 “En Xoguetes […] seguía eu preocupado polos aspectos formais, un asunto que agora apenas me interesa” (Revista Galega do Ensino, novembro de 1998).
  17. 17. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 17 Os escuros soños de Clío (1979) Conxunto dunha ducia de relatos de carácter fantasista, encabezados por unha cita de Fernando Pessoa: “Tudo o que vemos é outra coisa”. • Parte da crítica considera estes relatos como un intento de narrar a historia alternativa de Galicia.
  18. 18. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 18 Mestura “historia” e ficción. O punto de partida dos relatos é un feito que o lector pode considerar histórico para derivar logo cara ao plano da fabulación.  Aconxunta esta obra dúas liñas narrativas: a de Cunqueiro e a de Borges.  A crítica coincide en que esta obra representa un caso particular na traxectoria literaria do autor.
  19. 19. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 19 Ilustrísima (1980) • Relata a loita dun bispo liberal contra o fanatismo e a intolerancia do clero. O motivo aparente da pelexa é a instalación dun cinematógrafo: “A batalla por aquel barracón de feira no que se proxectaban as primeiras películas da historia, converteuse nun elemento definidor da novela, de maneira que todos os personaxes […] obteñen a súa identidade en relación coa actitude que adopten ante este feito” (Casares, 1998: 150).
  20. 20. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 20 Para o personaxe do bispo, o autor serviuse dun parente (Enrique Pérez Serantes), arcebispo en Cuba: “As [lembranzas] máis remotas teñen que ver coa imaxe dun cura gordo que de cando en vez aparecía pola casa dos meus pais, nos anos da miña infancia, e do que tardei en ser consciente de que non era un simple cura, senón arcebispo, e que ademais pertencía á familia. Máis tarde, xa en plena adolescencia, souben que o parente arcebispo desempeñara un papel de primeira importancia na revolución cubana e que era firme partidario de Fidel Castro, a quen salvara a vida cando o fracaso do
  21. 21. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 21 O protagonista preséntao como home “agradable, flexible, intelixente, culto e refinado”, ademais de benévolo, paciente e dotado dun agudo sentido crítico. Acabará derrotado por unha curia intransixente, intolerante e dogmática: “Gústanme persoas como Ilustrísima, que ás veces buscan a incomodidade da súa propia vida con tal de ser fieis ó que cren e ó que pensan. Aí si que me sinto identificado con el” (Rei Núñez, 1990: 166).
  22. 22. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 22 •Punto de vista: narrador en terceira persoa. • “A soidade do personaxe central é outro dos trazos distintivos e recorrentes na narrativa de Casares” (González-Millán, 2003: 169). • Espazo e tempo: vila de provincias a inicios de século XX. Na novela non se esquecen as convulsións sociais do momento: organización do movemento obreiro, folgas… • “Ilustrísima é un canto á tolerancia e a fe no cambio social e tecnolóxico, unha refutación do fanatismo” (Iglesias, 2002).
  23. 23. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 23 Os mortos daquel verán (1987)  Retoma a temática da Guerra Civil (1936). Tamén a da intolerancia e o dogmatismo, que aparecen noutras obras.  Tecnicamente, a novela recolle as declaracións dunhas testemuñas sobre o asasinato dun farmacéutico. O punto de vista sobre os feitos narrados vai cambiando segundo o informante.  O estilo empregado é o da prosa xurídica.
  24. 24. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 24  Nesas declaracións aparece reflectido o ambiente de miseria moral vivido pola sociedade da época.  Cada testemuña vai contando a historia dende a súa perspectiva e dende o seu posicionamento ideolóxico.
  25. 25. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 25 O galo de Antioquía (1994) “O conto O galo de Antioquía ten […] elementos esenciais da prosa do meu pai e tamén da súa personalidade. En canto ó humor, compartía na súa vida e cando escribía o gusto polas situacións absurdas e surrealistas, os personaxes pintorescos, dos que por certo moitos eran de Xinzo, e tamén os curas.
  26. 26. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 26 O outro tema deste conto é esa concepción da intolerancia como o gran mal das persoas, xerme do fanatismo, da violencia, da inxustiza e do sufrimento. O galo de Antioquía recolle estes dous elementos para contarnos unha historia fermosa”. (Da introdución de Hakan Casares Berg para a edición de 2003).
  27. 27. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 27 Conta a historia do ferreiro Antonio Madarro, O Calatrón, ao que lle empezaron a suceder cousas raras: poñer ovos, saírlle plumas, entender linguas estrañas… O seu párroco tentou axudalo, pero por culpa dun amigo deste acabou na fogueira inquisitorial.
  28. 28. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 28 A acción sitúase en 1645. Este conto estivo incluído na colección “Contos do Castromil (1994).
  29. 29. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 29 Dios sentado nun sillón azul (1996) • Relata unha historia de amor no ambiente represivo da posguerra. • A voz narradora é a dunha muller que axexa o protagonista a través da fiestra e vainos contando os acontecementos que converteron aquel home prometedor nun vello derrotado, despois de se ter convertido nun individuo soberbio, intransixente e fascista: “La verdad es que esta novela se empezó a componer en Berlín […] fui a pasear a orillas del lago y me encontré con un letrero que decía: ‘Casa de la conferencia de
  30. 30. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 30 Estás en aquel lugar tan bonito, a orillas del lago, un sitio paradisíaco, donde todo invita a estar tranquilo, feliz, y es precisamente ahí donde los nazis deciden acabar con los judíos…
  31. 31. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 31 Aquella noche, después de tomar la decisión de eliminar a los judíos, dos jerarcas […] sentados al fuego de la chimenea se recitaban poemas románticos alemanes y cantaban canciones. […] Aquella visita me sirvió para reflexionar sobre el papel del intelectual, sobre su responsabilidad” (Quimera 158-159, 1997).
  32. 32. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 32 •Segundo Darío Villanueva (2003: 198), Deus sentado nun sillón azul “en certo modo inclúe tres novelas: unha novela de amor, unha novela histórica e unha novela de ideas, todas elas amalgamadas por mor dunha narrativa equilibrada e versátil, á que serve, polo demais, un estilo límpido e sinxelo”.
  33. 33. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 33 A saber: unha das cuestións que se tratan nesta novela é a da “responsabilidade pública dos intelectuais” (Monteagudo, 2003: 37); recolle momentos históricos moi relevantes (nazismo, II República, Guerra Civil, o franquismo dos anos duros, o maquis…); latexa por toda a novela a relación amorosa que sostiveron “el” e mais “ela”.
  34. 34. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 34 Un polbo xigante (2000)  Conto que se move entre o real e o mitolóxico.  A temática tratada: mitos, lendas, naufraxios, a nenez, a vida, a morte… A fantasía convértese neste relato en tema de reflexión.
  35. 35. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 35 A voz narradora semella a dun neno, pero en realidade é a dun adulto que lembra a nenez.  O narrado diríxese a lectorado de calquera idade.
  36. 36. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 36 Cóntanos a desaparición de Nicolás, arrastado por un polbo xigante. A historia desenvólvese en espazos coñecidos do narrador e por personaxes cos que garda unha relación de familiaridade.
  37. 37. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 37 O sol do verán (2002) • Relata a historia dun amor frustrado. Os protagonistas viven unha historia de amor imposible: “O suicidio de Carlos, un mozo de vintesete anos, é o detonante que abre a caixa das lembranzas de Helena, dous anos máis nova ca el, que vai evocando a relación que mantiveron ámbolos dous ó longo de cáseque vinte anos” (Salgado, 2003: 176). • A historia enmárcase entre 1949 e 1968.
  38. 38. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 38 O sol do verán “é ademais unha historia familiar na que se describe a vida de relación dos seus membros, retratados con mestría nas súas vivencias cotiás, nos seus conflitos persoais e interpersoais. O autor préstalle atención ás súas actitudes e reaccións ante os diversos temas de conversa, e mesmo ós pequenos acenos que fai cada un deles como indicativo da súa opinión” (Noia, 2003:28-9).
  39. 39. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 39 • Como as anteriores, trátase dunha novela de personaxe. O sol actúa como leit motiv que vai marcando o seu devir vital. •“A novela, sen dúbida, continúa con coherencia o proxecto narrativo do escritor. En primeiro lugar, porque supón un avance decidido no camiño –que tantas veces Casares confesara estar empeñado en percorrer– de depuración estilística, de busca dun rexistro literario fundamentalmente comunicativo, que non actuase como barreira senón como
  40. 40. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa BIBLIOGRAFÍA BÁSICA 1. ALONSO, Fran (2003): “A obra infantil de Carlos Casares”. Véxase referencia 4. 2. BERMÚDEZ, María Teresa (2009): Véxase referencia 9. 3. CASARES, Carlos (1998): Un país de palabras. Vigo, Galaxia. 4. DÍAZ-FIERROS VIQUEIRA, Francisco e Henrique MONTEAGUDO (2003): Carlos Casares. A semente aquecida da palabra. Consello da Cultura Galega. 5. GASPAR, Silvia (1999): “Primavera en Compostela”, Quimera nº 158-159. 6. GASPAR, Silvia (2002): “El universo narrativo de Carlos Casares o retrato del mundo tras un cristal”, Quimera 217, xuño. IGLESIAS, Bieito (2002): “La ciudad cuyo nombre contiene oro”, Quimera 217, xuño. 7. GONZÁLEZ-MILLÁN, Xoán (2003). Véxase Díaz-Fierros Viqueira (2003). 8. NOIA, Camiño (2003): “Carlos Casares na narrativa galega actual”. Véxase VARIOS (2003). 40
  41. 41. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa BIBLIOGRAFÍA BÁSICA 9. NOIA, Camiño / Olivia Rodríguez / Dolores Vilavedra (2009): Actas Simposio Carlos Casares. Fundación Carlos Casares. 10.NOIA, Camiño (2002): “A literatura galega desde 1936 ata hoxe: narrativa e tradución”, Galicia. Literatura. A Coruña, Hércules de Ediciones. 11. REI NÚÑEZ, Luís (1990): Oficio de escribir. Sada, Edicións do Castro. 12. VARIOS (2003): Carlos Casares. (Monografías), Revista de Estudios Miñoranos, Instituto de Estudios Miñoranos. 13.VICENTE RODRÍGUEZ, Denis (2014): Carlos Casares. Compromiso con Galicia. Vigo, Ir Indo. 14.VILAVEDRA, Dolores (2002): “La verdad de ser y de sentir: O sol do verán, última novela”, Quimera 217. 15.VILLANUEVA, Darío (2003): véxase Díaz-Fierros Viqueira (2003). 41
  42. 42. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa PROCEDENCIA DAS IMAXES Imaxe do título e da diapositiva 1 tomada de VICENTE RODRÍGUEZ, Denis (2014): Carlos Casares. Compromiso con Galicia. Vigo, Ir Indo. Serigrafía de Pulido. Diapositiva 3: http://www.datuopinion.com/nouveau-roman Diapositiva 4: http://editorialgalaxia.gal/autor/franz-kafka/ e http://editorialgalaxia.gal/autor/james-joyce/ Diapositiva 5: http://cuartop-ln.blogspot.com.es/2008/07/monlogo-interior-o- corriente-de-la.html Diapositiva 6: https://www.amazon.fr/Pour-nouveau-roman-Alain-Robbe- Grillet/dp/2707322857 Diapositiva 7: https://fr.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus / https://gl.wikipedia.org/wiki/Cesare_Pavese e https://it.wikipedia.org/wiki/Vasco_Pratolini Diapositiva 9: http://editorialgalaxia.gal/produto/vento-ferido/ Diapositiva 10: Revista Quimera 158-159, 1999. Diapositiva 11: http://literaturagalega.as-pg.gal/obras/cambio-en-tres.html Diapositiva 15: http://editorialgalaxia.gal/produto/xoguetes-para-un-tempo- 42
  43. 43. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 43 Diapositiva 17: https://gl.wikipedia.org/wiki/Os_escuros_so%C3%B1os_de_Cl%C3%ADo Diapositiva 18: http://editorialgalaxia.gal/produto/os-escuros-sonos-de-clio/ Diapositiva 20: https://gl.wikipedia.org/wiki/Enrique_P%C3%A9rez_Serantes Diapositiva 21: https://viajesextraordinarios.wordpress.com/2015/09/11/y-se-hizo-el- cine/ Diapositiva 22: http://editorialgalaxia.gal/produto/ilustrisima/ Diapositiva 23: http://literaturagalega.as-pg.gal/obras/os-mortos-daquel-veran.html Diapositiva 28: http://www.monbus.es/es/espana/rutas-regionales Diapositiva 29: https://v6-moving- pictures.com/wannseekonferenz/?idt=1372571618&sprache=de#.WJo-CfJ5eB4 Diapositiva 30: http://www.portalsaofrancisco.com.br/historia-geral/campo-de- auschwitz Diapositiva 31: https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Schmitt e https://gl.wikipedia.org/wiki/Vicente_Risco Diapositiva 39: http://editorialgalaxia.gal/produto/o-sol-do-veran/ Diapositivas 40 e 41: http://consellodacultura.gal/publicacion.php?id=3010

Description

Breve achega á obra narrativa de Carlos Casares.

Transcript

  1. 1. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa UNHA (POSIBLE) DECLARACIÓN DE PRINCIPIOS [Para a creación literaria] “todo escritor é un manipulador, un fabricante de artificios, mesmo cando manexa aquelas palabras que ten máis preto do corazón, como as empregadas para escribir o seu diario. Pero tamén as outras, as que utiliza nas súas memorias ou nas súas novelas. Non hai ilusionismo sen truco. O máis que se pode pedir, como nos ocorre cos magos, é que non se note” (Carlos Casares, “O día que me regalaron a Miguel Torga”, Un país de palabras). 1
  2. 2. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa CLASIFICACIÓN (seguimos a Denis Vicente Rodríguez) Primeira etapa (“ciclo de aprendizaxe”) Adaptación das técnicas renovadoras das narrativas europeas e americanas Vento ferido (1967) Cambio en tres (1969) Xoguetes para un tempo prohibido (1975) Segunda etapa Os escuros soños de Clío (1979) Terceira etapa (madurez) Ilustrísima (1980) Os mortos daquel verán (1987) O galo de Antioquía (1994) Deus sentado nun sillón azul (1996) Un polbo xigante * (2000) *Relato de difícil clasificación porque pode considerarse literatura infantil e de adultos. 2
  3. 3. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 3 PRIMEIRA ETAPA CARACTERÍSTICAS Inclúese no movemento coñecido como nova narrativa galega: “Un dos obxectivos principais da xeración de escritores que se deu a coñecer daquela, centrouse na creación dunha narrativa de ambiente urbano, na que o mesmo nome dos protagonistas tiña unha significación deliberadamente neutra e internacional, desconectada da realidade inmediata, sen outra vinculación coa historia do país que a utilización da propia lingua.
  4. 4. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 4 Non é de estrañar que con ese propósito baseado no afán inxenuo de demostrar que o costumismo non resultaba consubstancial coa literatura galega, se recorrese á imitación dos modelos externos que máis ían reforzar aquela tese. Foi así como apareceu o que entón se comezou a denominar cun rótulo que posteriormente gozaría de gran fortuna, a ‘nova narrativa’” (Casares, 1998: 89- 90)
  5. 5. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 5 Tecnicamente cómpre salientar: • O tempo reducido nos relatos e novelas. • A corrente de conciencia e o monólogo interior. • O multiperspectivismo: a historia pode ser contada a través da mirada de varios narradores.
  6. 6. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 6 Vento ferido (1967) • Componse dunha ducia de relatos nos que se empregan técnicas da nova narrativa: “Cos presupostos de Robbe- Grillet, Casares escribe os contos de Vento ferido, o seu primeiro libro, que sae en 1967 e ten unha excelente recepción na crítica dos xornais” (Noia, 2002: 135).
  7. 7. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 7 Tamén son observables as influencias doutros autores europeos: Camus (existencialista) ou Pavese (unha cita deste encabeza Vento ferido) e Pratolini (neorrealistas). Albert Camus Cesare Pavese Vasco Pratolini
  8. 8. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 8 •Os personaxes padecen o asolagamento psicolóxico que provoca a falta de liberdade. • Os personaxes están construídos por medio do estilo directo, dos diálogos e do monólogo (Bermúdez, 2009: 18). Ilustración de Xulio Maside
  9. 9. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 9 Os relatos ambiéntanse no clima abafador dos inicios da ditadura: “Hai en Vento ferido algún recordo, non exactamente biográfico, pero parecido a feitos que eu vivín. Por exemplo, un neno que azoutaron diante miña con bimbios. O demais é a visión literaria dun fenómeno universal: a crueldade dos nenos” (Rei Núñez, 1990: 163).
  10. 10. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 10 O clima de violencia paira por toda a obra. Tamén están presentes a temática amorosa, a intolerancia, a soidade… “En los relatos de Vento ferido, cercanos al neorrealismo, presenciamos escenas límite, densas tensiones que se ciernen sobre sujetos asfixiados por el peso de la angustia. En realidad, si bien el tema del hombre aprisionado por la irracionalidad del medio es característico de la época, será unha idea recurrente en toda la creación de Casares” (Silvia Gaspar, 1999).
  11. 11. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 11 Cambio en tres (1969) • Destacan tres trazos técnicos: obxectalismo, multiperspectivismo e monólogo interior. • Tamén xoga coa distribución espacial: espazos en branco, figuras xeométricas, caligramas…
  12. 12. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 12 • O vangardismo da novela non afasta a temática social. • Un narrador testemuña conta a vida de Cachorro, mozo de clase obreira que padece o drama da emigración: “A morte dun emigrante camiño de Reims é o cráter da novela” (Iglesias, 2002). • A visión do narrador vese complementada con outras dúas perspectivas.Ilustración de Xohán Ledo para Cambio en tres
  13. 13. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 13 •O monólogo interior é o recurso técnico máis salientable nesta novela. O autor utilízao para contar os feitos, manifestar os sentimentos dos personaxes e amosar aspectos ideolóxicos e críticos coa sociedade do momento. Ilustración de Xohán Ledo
  14. 14. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 14 Xoguetes pra un tempo prohibido (1975) “Quería facer con ela a novela dos universitarios do meu tempo. Neste sentido, hai nese libro elementos biográficos de varios amigos meus”. • Con esta novela inicia o abandono da narrativa experimental. • Trátase dunha novela de formación: narra o proceso de maduración do protagonista (Elías) dende a nenez á mocidade.
  15. 15. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 15 • O protagonista pode ser considerado como representante de toda a súa xeración: a dos universitarios que viviron as revoltas de maio do 68. •Na narración van alternándose dúas voces. • Xoguetes considérase o inicio da novela posfranquista: renuncia ao hermetismo, temática social, simplificación de recursos expresivos… (Silvia Gaspar: 2002).
  16. 16. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 16 “En Xoguetes […] seguía eu preocupado polos aspectos formais, un asunto que agora apenas me interesa” (Revista Galega do Ensino, novembro de 1998).
  17. 17. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 17 Os escuros soños de Clío (1979) Conxunto dunha ducia de relatos de carácter fantasista, encabezados por unha cita de Fernando Pessoa: “Tudo o que vemos é outra coisa”. • Parte da crítica considera estes relatos como un intento de narrar a historia alternativa de Galicia.
  18. 18. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 18 Mestura “historia” e ficción. O punto de partida dos relatos é un feito que o lector pode considerar histórico para derivar logo cara ao plano da fabulación.  Aconxunta esta obra dúas liñas narrativas: a de Cunqueiro e a de Borges.  A crítica coincide en que esta obra representa un caso particular na traxectoria literaria do autor.
  19. 19. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 19 Ilustrísima (1980) • Relata a loita dun bispo liberal contra o fanatismo e a intolerancia do clero. O motivo aparente da pelexa é a instalación dun cinematógrafo: “A batalla por aquel barracón de feira no que se proxectaban as primeiras películas da historia, converteuse nun elemento definidor da novela, de maneira que todos os personaxes […] obteñen a súa identidade en relación coa actitude que adopten ante este feito” (Casares, 1998: 150).
  20. 20. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 20 Para o personaxe do bispo, o autor serviuse dun parente (Enrique Pérez Serantes), arcebispo en Cuba: “As [lembranzas] máis remotas teñen que ver coa imaxe dun cura gordo que de cando en vez aparecía pola casa dos meus pais, nos anos da miña infancia, e do que tardei en ser consciente de que non era un simple cura, senón arcebispo, e que ademais pertencía á familia. Máis tarde, xa en plena adolescencia, souben que o parente arcebispo desempeñara un papel de primeira importancia na revolución cubana e que era firme partidario de Fidel Castro, a quen salvara a vida cando o fracaso do
  21. 21. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 21 O protagonista preséntao como home “agradable, flexible, intelixente, culto e refinado”, ademais de benévolo, paciente e dotado dun agudo sentido crítico. Acabará derrotado por unha curia intransixente, intolerante e dogmática: “Gústanme persoas como Ilustrísima, que ás veces buscan a incomodidade da súa propia vida con tal de ser fieis ó que cren e ó que pensan. Aí si que me sinto identificado con el” (Rei Núñez, 1990: 166).
  22. 22. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 22 •Punto de vista: narrador en terceira persoa. • “A soidade do personaxe central é outro dos trazos distintivos e recorrentes na narrativa de Casares” (González-Millán, 2003: 169). • Espazo e tempo: vila de provincias a inicios de século XX. Na novela non se esquecen as convulsións sociais do momento: organización do movemento obreiro, folgas… • “Ilustrísima é un canto á tolerancia e a fe no cambio social e tecnolóxico, unha refutación do fanatismo” (Iglesias, 2002).
  23. 23. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 23 Os mortos daquel verán (1987)  Retoma a temática da Guerra Civil (1936). Tamén a da intolerancia e o dogmatismo, que aparecen noutras obras.  Tecnicamente, a novela recolle as declaracións dunhas testemuñas sobre o asasinato dun farmacéutico. O punto de vista sobre os feitos narrados vai cambiando segundo o informante.  O estilo empregado é o da prosa xurídica.
  24. 24. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 24  Nesas declaracións aparece reflectido o ambiente de miseria moral vivido pola sociedade da época.  Cada testemuña vai contando a historia dende a súa perspectiva e dende o seu posicionamento ideolóxico.
  25. 25. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 25 O galo de Antioquía (1994) “O conto O galo de Antioquía ten […] elementos esenciais da prosa do meu pai e tamén da súa personalidade. En canto ó humor, compartía na súa vida e cando escribía o gusto polas situacións absurdas e surrealistas, os personaxes pintorescos, dos que por certo moitos eran de Xinzo, e tamén os curas.
  26. 26. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 26 O outro tema deste conto é esa concepción da intolerancia como o gran mal das persoas, xerme do fanatismo, da violencia, da inxustiza e do sufrimento. O galo de Antioquía recolle estes dous elementos para contarnos unha historia fermosa”. (Da introdución de Hakan Casares Berg para a edición de 2003).
  27. 27. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 27 Conta a historia do ferreiro Antonio Madarro, O Calatrón, ao que lle empezaron a suceder cousas raras: poñer ovos, saírlle plumas, entender linguas estrañas… O seu párroco tentou axudalo, pero por culpa dun amigo deste acabou na fogueira inquisitorial.
  28. 28. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 28 A acción sitúase en 1645. Este conto estivo incluído na colección “Contos do Castromil (1994).
  29. 29. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 29 Dios sentado nun sillón azul (1996) • Relata unha historia de amor no ambiente represivo da posguerra. • A voz narradora é a dunha muller que axexa o protagonista a través da fiestra e vainos contando os acontecementos que converteron aquel home prometedor nun vello derrotado, despois de se ter convertido nun individuo soberbio, intransixente e fascista: “La verdad es que esta novela se empezó a componer en Berlín […] fui a pasear a orillas del lago y me encontré con un letrero que decía: ‘Casa de la conferencia de
  30. 30. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 30 Estás en aquel lugar tan bonito, a orillas del lago, un sitio paradisíaco, donde todo invita a estar tranquilo, feliz, y es precisamente ahí donde los nazis deciden acabar con los judíos…
  31. 31. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 31 Aquella noche, después de tomar la decisión de eliminar a los judíos, dos jerarcas […] sentados al fuego de la chimenea se recitaban poemas románticos alemanes y cantaban canciones. […] Aquella visita me sirvió para reflexionar sobre el papel del intelectual, sobre su responsabilidad” (Quimera 158-159, 1997).
  32. 32. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 32 •Segundo Darío Villanueva (2003: 198), Deus sentado nun sillón azul “en certo modo inclúe tres novelas: unha novela de amor, unha novela histórica e unha novela de ideas, todas elas amalgamadas por mor dunha narrativa equilibrada e versátil, á que serve, polo demais, un estilo límpido e sinxelo”.
  33. 33. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 33 A saber: unha das cuestións que se tratan nesta novela é a da “responsabilidade pública dos intelectuais” (Monteagudo, 2003: 37); recolle momentos históricos moi relevantes (nazismo, II República, Guerra Civil, o franquismo dos anos duros, o maquis…); latexa por toda a novela a relación amorosa que sostiveron “el” e mais “ela”.
  34. 34. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 34 Un polbo xigante (2000)  Conto que se move entre o real e o mitolóxico.  A temática tratada: mitos, lendas, naufraxios, a nenez, a vida, a morte… A fantasía convértese neste relato en tema de reflexión.
  35. 35. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 35 A voz narradora semella a dun neno, pero en realidade é a dun adulto que lembra a nenez.  O narrado diríxese a lectorado de calquera idade.
  36. 36. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 36 Cóntanos a desaparición de Nicolás, arrastado por un polbo xigante. A historia desenvólvese en espazos coñecidos do narrador e por personaxes cos que garda unha relación de familiaridade.
  37. 37. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 37 O sol do verán (2002) • Relata a historia dun amor frustrado. Os protagonistas viven unha historia de amor imposible: “O suicidio de Carlos, un mozo de vintesete anos, é o detonante que abre a caixa das lembranzas de Helena, dous anos máis nova ca el, que vai evocando a relación que mantiveron ámbolos dous ó longo de cáseque vinte anos” (Salgado, 2003: 176). • A historia enmárcase entre 1949 e 1968.
  38. 38. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 38 O sol do verán “é ademais unha historia familiar na que se describe a vida de relación dos seus membros, retratados con mestría nas súas vivencias cotiás, nos seus conflitos persoais e interpersoais. O autor préstalle atención ás súas actitudes e reaccións ante os diversos temas de conversa, e mesmo ós pequenos acenos que fai cada un deles como indicativo da súa opinión” (Noia, 2003:28-9).
  39. 39. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 39 • Como as anteriores, trátase dunha novela de personaxe. O sol actúa como leit motiv que vai marcando o seu devir vital. •“A novela, sen dúbida, continúa con coherencia o proxecto narrativo do escritor. En primeiro lugar, porque supón un avance decidido no camiño –que tantas veces Casares confesara estar empeñado en percorrer– de depuración estilística, de busca dun rexistro literario fundamentalmente comunicativo, que non actuase como barreira senón como
  40. 40. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa BIBLIOGRAFÍA BÁSICA 1. ALONSO, Fran (2003): “A obra infantil de Carlos Casares”. Véxase referencia 4. 2. BERMÚDEZ, María Teresa (2009): Véxase referencia 9. 3. CASARES, Carlos (1998): Un país de palabras. Vigo, Galaxia. 4. DÍAZ-FIERROS VIQUEIRA, Francisco e Henrique MONTEAGUDO (2003): Carlos Casares. A semente aquecida da palabra. Consello da Cultura Galega. 5. GASPAR, Silvia (1999): “Primavera en Compostela”, Quimera nº 158-159. 6. GASPAR, Silvia (2002): “El universo narrativo de Carlos Casares o retrato del mundo tras un cristal”, Quimera 217, xuño. IGLESIAS, Bieito (2002): “La ciudad cuyo nombre contiene oro”, Quimera 217, xuño. 7. GONZÁLEZ-MILLÁN, Xoán (2003). Véxase Díaz-Fierros Viqueira (2003). 8. NOIA, Camiño (2003): “Carlos Casares na narrativa galega actual”. Véxase VARIOS (2003). 40
  41. 41. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa BIBLIOGRAFÍA BÁSICA 9. NOIA, Camiño / Olivia Rodríguez / Dolores Vilavedra (2009): Actas Simposio Carlos Casares. Fundación Carlos Casares. 10.NOIA, Camiño (2002): “A literatura galega desde 1936 ata hoxe: narrativa e tradución”, Galicia. Literatura. A Coruña, Hércules de Ediciones. 11. REI NÚÑEZ, Luís (1990): Oficio de escribir. Sada, Edicións do Castro. 12. VARIOS (2003): Carlos Casares. (Monografías), Revista de Estudios Miñoranos, Instituto de Estudios Miñoranos. 13.VICENTE RODRÍGUEZ, Denis (2014): Carlos Casares. Compromiso con Galicia. Vigo, Ir Indo. 14.VILAVEDRA, Dolores (2002): “La verdad de ser y de sentir: O sol do verán, última novela”, Quimera 217. 15.VILLANUEVA, Darío (2003): véxase Díaz-Fierros Viqueira (2003). 41
  42. 42. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa PROCEDENCIA DAS IMAXES Imaxe do título e da diapositiva 1 tomada de VICENTE RODRÍGUEZ, Denis (2014): Carlos Casares. Compromiso con Galicia. Vigo, Ir Indo. Serigrafía de Pulido. Diapositiva 3: http://www.datuopinion.com/nouveau-roman Diapositiva 4: http://editorialgalaxia.gal/autor/franz-kafka/ e http://editorialgalaxia.gal/autor/james-joyce/ Diapositiva 5: http://cuartop-ln.blogspot.com.es/2008/07/monlogo-interior-o- corriente-de-la.html Diapositiva 6: https://www.amazon.fr/Pour-nouveau-roman-Alain-Robbe- Grillet/dp/2707322857 Diapositiva 7: https://fr.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus / https://gl.wikipedia.org/wiki/Cesare_Pavese e https://it.wikipedia.org/wiki/Vasco_Pratolini Diapositiva 9: http://editorialgalaxia.gal/produto/vento-ferido/ Diapositiva 10: Revista Quimera 158-159, 1999. Diapositiva 11: http://literaturagalega.as-pg.gal/obras/cambio-en-tres.html Diapositiva 15: http://editorialgalaxia.gal/produto/xoguetes-para-un-tempo- 42
  43. 43. Carlos Casares (1941-2002). Obra narrativa 43 Diapositiva 17: https://gl.wikipedia.org/wiki/Os_escuros_so%C3%B1os_de_Cl%C3%ADo Diapositiva 18: http://editorialgalaxia.gal/produto/os-escuros-sonos-de-clio/ Diapositiva 20: https://gl.wikipedia.org/wiki/Enrique_P%C3%A9rez_Serantes Diapositiva 21: https://viajesextraordinarios.wordpress.com/2015/09/11/y-se-hizo-el- cine/ Diapositiva 22: http://editorialgalaxia.gal/produto/ilustrisima/ Diapositiva 23: http://literaturagalega.as-pg.gal/obras/os-mortos-daquel-veran.html Diapositiva 28: http://www.monbus.es/es/espana/rutas-regionales Diapositiva 29: https://v6-moving- pictures.com/wannseekonferenz/?idt=1372571618&sprache=de#.WJo-CfJ5eB4 Diapositiva 30: http://www.portalsaofrancisco.com.br/historia-geral/campo-de- auschwitz Diapositiva 31: https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Schmitt e https://gl.wikipedia.org/wiki/Vicente_Risco Diapositiva 39: http://editorialgalaxia.gal/produto/o-sol-do-veran/ Diapositivas 40 e 41: http://consellodacultura.gal/publicacion.php?id=3010

More Related Content

Related Audiobooks

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

×