1. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ DEBATE ΣΤΟ
ΓΗΜΟΤΙΚΟ ΣΦΟΛΔΙΟ
Ένα «θεαηπικό παισνίδι» για ηα παιδιά ηων μεγάλων
ηάξεων ηος Γημοηικού Σσολείος.
Μηπηζέκη Βαζιλική
1ο Γ.Σσολείο Αλεξάνδπειαρ

2. ΘΔΑΣΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΔΝΣΑΞΗ ΣΗ΢ ΢ΣΗΝ
ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΓΙΑΓΙΚΑ΢ΙΑ.
 «Όιεο νη δξαζηεξηόηεηεο θαιιηηερληθήο έθθξαζεο θαη
Αηζζεηηθήο Αγσγήο, εμνηθεηώλνπλ ηα παηδηά κε ηελ ηδηαίηεξε
αμία ησλ ελαιιαθηηθώλ νπηηθώλ πνπ κπνξνύλ λα πξνθύςνπλ
γηα θάζε ζέκα. Η ππνθεηκεληθή καηηά "ηνπ άιινπ", πνπ
εθθξάδεηαη γηα θάπνην πνιύ ζπλεζηζκέλν ζέκα ή αληηθείκελν
γύξσ καο, ε δηαθνξεηηθή ζεώξεζε ηνπ θόζκνπ πνπ καο
πεξηβάιιεη, είλαη ίζσο ην πην ζεκαληηθό θνηλσληθό
ραξαθηεξηζηηθό ησλ ηερλώλ. Σα παηδηά, κέζα από θαηάιιεια
ζρεδηαζκέλεο δξαζηεξηόηεηεο, θαινύληαη λα
ζπλεηδεηνπνηήζνπλ όηη θαζεηί κπνξεί λα απνθηά δηαθνξεηηθέο
ζεκαζίεο, αλάινγα κε ηελ νπηηθή γσλία πνπ πηνζεηνύκε, θαη
πσο ε θαηαλόεζε ηεο ππνθεηκεληθήο καηηάο θάζε κέινπο ηεο
νκάδαο πινπηίδεη ηε δπλαηόηεηά καο λα αληηκεησπίδνπκε
θξηηηθά ηελ πξαγκαηηθόηεηα γύξσ καο θαη ζπκβάιιεη ζηνλ
επηθνηλσληαθό πνιηηηζκό.»
(νδεγόο εθπαηδεπηηθνύ γηα ην ζέαηξν)

3. Ο ΡΌΛΟ΢ ΣΟΤ ΘΔΑΣΡΙΚΟΤ ΠΑΙΥΝΙΓΙΟΤ ΢ΣΗΝ
ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΔΝΌ΢ ΠΑΙΓΙΟΤ.
 Σν ζεαηξηθό παηρλίδη σο ζύλζεηε δξακαηηθή κέζνδνο
πξνϋπνζέηεη ην παηρλίδη λα γίλεηαη κε ηηο αηζζήζεηο, ηα κέιε
ηνπ ζώκαηνο θαη ηε θσλή (Μνπδαηζάθηο, 1994). ΢ηόρνο ηνπ
ζεαηξηθνύ παηρληδηνύ είλαη ε ςπρνθηλεηηθή αλάπηπμε ησλ
καζεηώλ θαζώο θαη ε ζπλεηδεηή επαθή ηνπο κε ηηο
αηζζήζεηο, ε απνδνρή ηνπο θαη ν πεηξακαηηζκόο.
 Βνεζάεη ζηελ έθθξαζε θαη ζηελ επηθνηλσλία.
 Γεκηνπξγεί δεζκνύο ζπλεξγαζίαο κεηαμύ ησλ παηδηώλ.
 Κηλεηνπνηεί ηε ζσκαηηθή εθθξαζηηθόηεηα.
 Βνεζάεη ην παηδί λα απνθηήζεη ελζπλαίζζεζε θαζώο κπαίλεη
ζην «ξόιν» πνπ θαιείηαη λα απνδώζεη.
 Απνθηνύλ απηνγλσζία θαη καζαίλνπλ λα δηαρεηξίδνληαη ηα
ζπλαηζζήκαηά ηνπο ζε δύζθνιεο θαηαζηάζεηο.
 θαηαλννύλ ηα ζπλαηζζήκαηα ησλ άιισλ, γεγνλόο πνπ
ζπκβάιιεη ζηελ θαιύηεξε επηθνηλσλία κεηαμύ ηνπο θαη ζηελ
νκαιή έληαμή ηνπο ζηελ θνηλσλία (Νηνιηνπνύινπ 2003).

4. DEBATE :ΘΔΑΣΡΙΚΟ ΠΑΙΥΝΙΓΙ ΠΟΤ ΑΠΑΙΣΔΙ
ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΑ
 Σν debate, πνπ ζε ειεύζεξε κεηάθξαζε ην νλνκάδσ
«Γόληκε αληηπαξάζεζε», αλήθεη κελ ζην ζεαηξηθό
παηρλίδη αιιά κπνξεί λα εληαρζεί ζαλ ελίζρπζε ησλ
ηδεώλ θαη ησλ ελλνηώλ πνπ παξνπζηάδνληαη ζηα
πεξηζζόηεξα γλσζηηθά αληηθείκελα πνπ δηδάζθνληαη
ζην Γεκνηηθό ΢ρνιείν..Βαζηθά όκσο εληάζζεηαη ζην
κάζεκα ηεο γιώζζαο θαζώο απαηηεί από ηνπο καζεηέο
λα θάλνπλ όχι μόνο χρήζη ηων μεθόδων ηης πειθούς
αιιά λα εηζάγνπλ ζηνλ πξνθνξηθό ηνπο ιόγν ην
επιχείρημα..Μηιάκε βαζηθά γηα ην «ρηίζηκν» ηνπ
«επηρεηξεκαηνινγηθνύ ιόγνπ» είδνο πνιύ δύζθνιν γηα
ηνπο καζεηέο ηνπ δεκνηηθνύ πνπ όκσο κέζσ ηεο
γόληκεο αληηπαξάζεζεο κπνξεί λα ρηηζηεί πνιύ πην
εύθνια από όηη ζεσξνύκε θαη πηζηεύνπκε.

5. ΣΡΟΠΟ΢ ΠΡΟΔΣΟΙΜΑ΢ΙΑ΢ ΚΑΙ ΠΑΡΟΤ΢ΙΑ΢Η΢ ΜΙΑ΢
ΓΟΝΙΜΗ΢ ΑΝΣΙΠΑΡΑΘΔ΢Η΢(DEBATE) ΢ΣΟ
ΓΗΜΟΣΙΚΟ ΢ΥΟΛΔΙΟ
 Πξνϋπόζεζε ηνπ debate είλαη λα έρνπλ δηδαρζεί ηα παηδηά ηα είδε
ηεο πεηζνύο ώζηε λα κπνξέζνπλ λα ηα ρξεζηκνπνηήζνπλ θαηά
ηελ αληηπαξάζεζε.
 Σν ζέκα ηνπ debate επηιέγεηαη κέζα από ηα ελδηαθέξνληα ησλ
παηδηώλ ηα νπνία εθθξάδνληαη κέζα ζηηο απιέο θαζεκεξηλέο
ζπδεηήζεηο κεηαμύ καζεηώλ/ηξηώλ θαη εθπαηδεπηηθνύ.
 Ο εθπαηδεπηηθόο νξίδεη ,ηηο ηξεηο πξώηεο πεξίπνπ θνξέο πνπ ζα
δηεμαρζεί ζηελ ηάμε έλα debate ,ν ίδηνο ηηο νκάδεο πνπ είλαη
ππέξ ή θαηά ηεο άπνςεο γύξσ από ηελ νπνία ζα ππάξμεη γόληκε
αληηπαξάζεζε ,δίλνληαο ηνπο ξόινπο ζηνπο καζεηέο /.ηξηεο πνπ
ρξεζηκνπνηνύλ αξθεηά από ηα γισζζηθά αιιά θαη εμσγισζζηθά
ζηνηρεία(θηλήζεηο,ζηάζε ζώκαηνο,απμνκείσζε θσλήο αλάινγα κε
ην ηη ζέινπλ λα ηνλίζνπλ)θαη απηό γίλεηαη θαζώο έρνληαο έλα
πξόηππν όη ππόινηπνη καζεηέο ζα θαηαιάβνπλ πην εύθνια πνηνο
είλαη ν ξόινο ηνπ debate θαη έηζη ζα αθνινπζήζνπλ θαη νη ίδηνη
ηνπο θαλόλεο θαη ηηο λόξκεο πνπ ην δηέπνπλ.

6.  Η/ν δαζθάια /νο ηεο ηάμεο, κεηά ηελ επηινγή ηνπ
ζέκαηνο ,κέζα από ζπδήηεζε κε όινπο ηνπο
καζεηέο δίλεη ηνπο ζεκαηηθνύο άμνλεο θαη έκκεζα
δίλεη ην πιαίζην κέζα ζην νπνίν ζα θηλεζεί ε
πξνεηνηκαζία.
 Οη δύν νκάδεο πξέπεη λα έρνπλ ην ρξόλν λα
ζπλεξγαζηνύλ θαη απηό κπνξεί λα γίλεη θαηόπηλ
ζπλελλόεζεο κε ηα παηδηά ώζηε λα παξακέλνπλ
ζηελ ηάμε κε ζθνπό λα βξνπλ ηα επηρεηξήκαηα πνπ
ρξεηάδνληαη.Ο ίδηνο παξεκβαίλεη κόλν θαη εθόζνλ
δεηεζεί ε δηθή ηνπ βνήζεηα.
 Οξίδεηαη ε κέξα παξνπζίαζεο από ηνλ ίδην θαη ηηο
νκάδεο θαη πξνεηνηκάδεηαη ν ρώξνο

7. Η ΜΔΡΑ «ΣΗ΢ ΓΟΝΙΜΗ΢
ΑΝΣΙΠΑΡΑΘΔ΢Η΢»
 Ο δάζθαινο νξίδεη ην πιαίζην ζην νπνίν ζα δηεμαρζεί ε
αληηπαξάζεζε .΢πλήζσο γηα ηνπο καζεηέο Γεκνηηθνύ ην
θαιύηεξν είλαη λα πξνζνκνησζεί ην πιαίζην ζαλ λα ιακβάλεη
ρώξα ζε έλα ηειενπηηθό ζηνύληην όπνπ ν ίδηνο είλαη ν
δεκνζηνγξάθνο πνπ ζα ζπληνλίδεη ην ζέκα.
 Οη καζεηέο θάζνληαη θπθιηθά κπξνζηά από ηνπο ππόινηπνπο
,κε ηνλ εθπαηδεπηηθό ζηε κέζε .
 Πξηλ ηελ έλαξμε ν εθπαηδεπηηθόο δεηάεη ηε ζπλεξγαζία ησλ
«ζεαηώλ» καζεηώλ θαη ηνπο επηζεκαίλεη όηη ζην ηέινο ζα
ηεζνύλ εξσηήζεηο από ην «θνηλό» πξνο ηνπο ζπκκεηέρνληεο
ελώ δεηεί από ηελ αξρή ηεο «εθπνκπήο» λα επηθξαηεί εζπρία
θαη πξνζνρή γηαηί ην ζέκα ηνπο αθνξά όινπο από ηε ζηηγκή
πνπ ην παξαθνινπζνύλ.
 Ξεθηλάεη ν ίδηνο θαιεκεξίδνληαο ηνπο ζπκκεηέρνληεο θαη δίλεη
ηε ζθπηάιε ζηνπο καζεηέο λα εθζέζνπλ ηηο απόςεηο
ηνπο..Αθνινπζνύλ «δηαμηθηζκνί» κεηαμύ ησλ καζεηώλ ελώ ζην
ηέινο ην θνηλό ζέηεη εξσηήζεηο..

8. Ο ΡΌΛΟ΢ ΣΟΤ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟΤ
ΚΑΣΆ ΣΗ ΓΙΑΡΚΔΙΑ ΣΟΤ DEBATE
 Γελ είλαη απνζηαζηνπνηεκέλνο..Αληίζεηα ζπκκεηέρεη ελεξγά..Δίλαη
ν ζπληνληζηήο ηνπ debate.Με απηόλ ηνλ ηξόπν βνεζάεη ηηο
νκάδεο λα μεπεξάζνπλ πξνβιήκαηα άγρνπο,ληξνπήο αιιά θαη
θόβνπ.
 Γελ παίξλεη ζέζε πξνζσπηθή θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ debate αιιά
θξνληίδεη ώζηε λα θηάζνπλ ζηελ εμαγσγή ζπκπεξαζκάησλ από
ηελ έθζεζε ησλ επηρεηξεκάησλ πνπ ζέηνπλ νη καζεηέο
ρξεζηκνπνηώληαο εθθξάζεηο ηνπ ηύπνπ: «Δλλνείηε δειαδή όηη…»
, « ώζηε ην ζπκπέξαζκα απηώλ πνπ καο ιέηε είλαη πσο…»
..Απηό ην θάλεη ώζηε λα δηεπθνιύλεη ηνπο καζεηέο λα εθζέζνπλ
πεξηιεπηηθά ηηο ζέζεηο ηνπο θαη ηαπηόρξνλα λα θαηαλνήζεη ην
«θνηλό» ην ηη ζηεξίδεη ε κία νκάδα θαη ηη ε άιιε ώζηε λα ζέζνπλ
εξσηήζεηο.
 Αλ παξαηεξήζεη όηη ην «θνηλό» πξνβαίλεη ζε αληηδξάζεηο
αξλεηηθέο πρ γέιην θαηά ηε δηάξθεηα πνπ νη νκάδεο
εθθξάδνληαη, ηνπο επαλαθέξεη ζηελ ηάμε εμεγώληαο όηη ζε κηα
ηέηνηα πξνζπάζεηα πνπ απαηηεί ζπγθέληξσζε δελ έρνπλ ζέζε ηα
γέιηα θαζώο νη ίδηνη απνδεηθλύνπλ όηη δελ έρνπλ θαηαλνήζεη ηε
ζνβαξόηεηα ηνπ ζέκαηνο..
 Δλεξγνπνηεί όινπο ηνπο καζεηέο λα ζέζνπλ εξσηήζεηο
 Σειεηώλεη ηελ εθπνκπή ελζαξξύλνληαο ηνπο καζεηέο θαη
επηβξαβεύνληάο ηνπο κε έλα ρεηξνθξόηεκα γηα ηελ πξνζπάζεηα.

9. Ο ΡΟΛΟ΢ ΚΑΙ ΟΙ ΢ΣΟΥΟΙ ΣΗ΢ ΥΡΗ΢Η΢ ΣΟΤ DEBATE
΢ΣΗΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΓΙΑΓΙΚΑ΢ΙΑ
 Μέζα από ηα ζέκαηα πνπ ζέηνπλ θαη ζηεξίδνπλ νη καζεηέο
έξρνληαη ζε επαθή θαη κε ηελ αληίζεηε ζέζε .Τπάξρεη έηζη
γλσζηηθή ζύγθξνπζε .Οη καζεηέο αθνύλ, θξίλνπλ, θαηαλννύλ
ηηο δύν πιεπξέο ελόο ζέκαηνο θαη θαηόπηλ αλάινγα κε ην ζέκα
ή παξακέλνπλ ζηελ ίδηα ζέζε ή βξίζθνπλ ηε ρξπζή ηνκή
δειαδή ηελ ελδηάκεζε ιύζε πνπ νδεγεί όρη ζε δνγκαηηζκνύο
αιιά ζε θξηηηθή ζεώξεζε ΚΑΙ όπσο μέξνπκε ζθνπόο ηεο
εθπαίδεπζεο είλαη ε αλάπηπμε ηεο θξηηηθήο ζθέςεο.
 Ο εθπαηδεπηηθόο εληνπίδεη επηθνηλσληαθά ιάζε (ηόζν
γισζζηθά-εθθξαζηηθά –ζπληαθηηθά όζν θαη εμσγισζζηθά) θαη
επαλαθαζνξίδεη ηε δηθή ηνπ ζηάζε αιιά θαη ηε δηδαζθαιία ηνπ
πξνρσξώληαο ζε αλαηξνθνδόηεζε ησλ ζηνηρείσλ πνπ δελ
θαηαλνήζεθαλ από ηνπο καζεηέο.
 Βάδεη ηνπο καζεηέο λα ςάρλνπλ –κε ηε βνήζεηά ηνπ ή ηε
βνήζεηα ησλ γνλέσλ- πάλσ ζε ζέκαηα πνπ μεθεύγνπλ από ην
ζηελό πιαίζην γύξσ ζην νπνίν θηλνύληαη θαζεκεξηλά ηα παηδηά
(ζρνιείν –νηθνγέλεηα)θαη ηα εληάζζεη κε νκαιό ηξόπν ζην
κεγαιύηεξν πιαίζην πνπ είλαη ν θόζκνο γεληθά γύξσ ηνπο.

10.  Βνεζά ζηελ ελζσκάησζε ηνπ επηρεηξεκαηνινγηθνύ
ιόγνπ ζην ιόγν ησλ παηδηώλ.
 Δκπινπηίδεηαη ην ιεμηιόγην ηνπο.
 Δλεξγνπνηεί ηνπο καζεηέο κέζα από ηε κίκεζε
πξνηύπσλ λα αθνινπζνύλ θαη έμεηο θαη ζηάζεηο
δσήο πνπ αξκόδνπλ ζε θξηηηθά ζθεπηόκελνπο
αλζξώπνπο .
 Βνεζά ηνπο καζεηέο λα μεπεξάζνπλ αλαζθάιεηεο
θαη θόβνπο αθνύ θαινύληαη λα πείζνπλ ην θνηλό γηα
ηηο ζέζεηο ηνπο.
 Δλεξγνπνηεί ην ζύλνιν ησλ καζεηώλ .
Γεληθά κέζσ ηεο γόληκεο αληηπαξάζεζεο
ελεξγνπνηνύληαη όια ηα ζηνηρεία πνπ ζα βνεζήζνπλ
ηα παηδηά λα απνθηήζνπλ κηα νινθιεξσκέλε
πξνζσπηθόηεηα σο έθεβνη θαη κεηέπεηηα σο
ελήιηθεο.

11. ΠΑΡΑΣΗΡΗ΢ΔΙ΢
 Απαηηείηαη λα ππάξρεη αλάκεζα ζηνπο καζεηέο
νκαδηθή ζπλεξγαζία, θαηαλόεζε θαη λα έρεη
δεκηνπξγεζεί από ηνλ εθπαηδεπηηθό ηέηνην
παηδαγσγηθό θιίκα ζηελ ηάμε ,πνπ ν θάζε καζεηήο
/ηξηα λα κπνξεί λα εθθξάδεη ηελ άπνςή ηνπ ρσξίο
λα θνβάηαη ηηο αληηδξάζεηο.
 Δίλαη δύζθνιν λα δηεμαρζεί έλα debate αλ δελ
ππάξρεη άκεζε εκπινθή ηεο /ηνπ εθπαηδεπηηθνύ.
 Πνιιέο θνξέο νη καζεηέο πνπ θαινύληαη λα είλαη
ππέξ ή θαηά κηαο άπνςεο έρνπλ ηνλ πην δύζθνιν
ξόιν θαζώο ζπλεηδεζηαθά ππνζηεξίδνπλ ηελ
αληίζεηε ζέζε θαη απηό ηνπο εκπνδίδεη λα ζέζνπλ ηα
αληίζεηα από ηηο ζέζεηο ηνπο επηρεηξήκαηα κε
απνηέιεζκα -αλ ν εθπαηδεπηηθόο δελ ηνπο
βνεζήζεη- λα ππνβαζκίζνπλ ην δήηεκα θαη έηζη νη
ππόινηπνη καζεηέο λα κε γλσξίζνπλ -όζν πξέπεη
γηα ηελ ειηθία ηνπο –νιόπιεπξα ην ζέκα..

12. ΚΑΣΙ ΠΟΤ ΘΑ ΠΡΔΠΔΙ ΝΑ ΔΥΔΙ ΣΗ ΓΔΟΤ΢Α
ΠΡΟ΢ΟΥΗ
 Σα ζέκαηα πνπ επηιέγνληαη πνιιέο θνξέο είλαη επαίζζεηα(π.ρ
Ραηζηζκόο ,ζρνιηθόο εθθνβηζκόο) θαη ρξεηάδνληαη εηδηθνύο
ρεηξηζκνύο από ηνλ/ηελ εθπαηδεπηηθό ώζηε λα πξνζηαηεπηνύλ ηα
παηδηά από ηπρόλ παξαλνήζεηο. Δηδηθά ζε ηέηνηα ζέκαηα ν
εθπαηδεπηηθόο πξέπεη κε ηηο νκάδεο πνπ ζα θιεζνύλ λα είλαη
ππέξ ,λα ζπδεηήζεη ώζηε λα βάινπλ ηηο ζσζηέο βάζεηο θαη λα
εμεγήζεη
1. όηη ε θνηλσλία ζηέθεηαη ελάληηα ζε ηέηνηεο ζέζεηο θαη
2. όηη ζα πξέπεη λα βξεζεί ηξόπνο απηά λα εμαιείςνπλ ηόζν από
ηηο καζεηηθέο θνηλόηεηεο όζν θαη από ηελ θνηλσλία..
΢ε απηέο ηηο νκάδεο θαηά ηελ επεμεξγαζία ησλ
επηρεηξεκάησλ ν εθπαηδεπηηθόο πξέπεη λα είλαη παξόλ
ελεξγεηηθά ελώ ζα πξέπεη λα έρεη δπλακηθή παξνπζία ελάληηα
ζηηο ζέζεηο ππέξ ησλ θαηλνκέλσλ απηώλ(επηηξέπεηαη κόλν γηα
ηα επαίζζεηα θνηλσληθά ζέκαηα )θαη θαζ’ όιε ηε δηάξθεηα ηνπ
debate.Δίλαη επίζεο πνιύ ζεκαληηθό λα είλαη έηνηκνο κεηά ην
ηέινο ηεο εθπνκπήο λα αθνύζεη θαη ό,ηη βγάινπλ ηα παηδηά από
κέζα ηνπο ,γηαηί πνιιέο θνξέο κέζα από ην ζεαηξηθό παηρλίδη
βγαίλνπλ ζηελ επηθάλεηα καζεηέο πνπ ήηαλ ζύκαηα ζρνιηθνύ
εθθνβηζκνύ ή ξαηζηζηηθήο ζπκπεξηθνξάο , πνπ ηνικνύλ λα
θέξνπλ ην πξόβιεκα πνπ αληηκεηώπηδαλ (θαη κπνξεί λα
αληηκεησπίδνπλ αθόκα) ζηελ επηθάλεηα.

13.  Θα πξέπεη λα πξνεηνηκαζηεί ε ηάμε γηα απηά ηα
ζέκαηα πξηλ ηελ δηελέξγεηα ηνπ debate.Απηό
κπνξεί λα γίλεη κε έλα δίσξν αθηεξσκέλν ζε απηά
ηα ζέκαηα θαη λα δνζεί ΞΔΚΑΘΑΡΑ ε εμήγεζε όηη
πξνζπαζνύκε λα ηα πξνεηνηκάζνπκε θαηάιιεια
ώζηε λα κελ πέζνπλ ζύκαηα νκάδσλ πνπ κε ηε
ρξήζε δηαθόξσλ ηξόπσλ πεηζνύο ζα ηνπο θάλνπλ
λα ζπκκεηέρνπλ ζε ξαηζηζηηθέο επηζέζεηο θαη ζε
νκάδεο πνπ ηξνκνθξαηνύλ παηδηά..
Απαηηείηαη ινηπόλ γηα ηέηνηα ζέκαηα κεγάιε
πξνεηνηκαζία ηνπ ίδηνπ ηνπ/ηεο δαζθάινπ/αο.