Tpcn quan niem va thuc tien prof dr tam.

544 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
544
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tpcn quan niem va thuc tien prof dr tam.

  1. 1. THÖÏC PHAÅM CHÖÙC NAÊNG:TÖØ QUAN NIEÄM ÑEÁN THÖÏC TIEÃN TAÏI VIEÄT NAM PGS.TS. TRAÀN MINH TAÂM, NB. TRÖÔØNG PHAÙT
  2. 2. •*Hieän nay, treân thò tröôøng,chuùng ta thöôøng gaëp moät soásaûn phaåm coù teân goïi laø “thöïcphaåm chöùc naêng”.•*Tuy nhieân, hieåu theá naøo choñuùng laø thöïc phaåm chöùc naêng(TPCN), vai troø taùc duïng cuûaTPCN ra sao, thì raát nhieàu ngöôøitieâu duøng coøn chöa roõ; vaø cuõngkhoâng ít nhaø saûn xuaát, kinhdoanh ñaõ ñöa ra tieâu thuï treânthò tröôøng nhöõng TPCN ñöôïc
  3. 3.  Cuõng ñaõ coù moät soá doanh nghieäplaïm duïng nhöõng “chieâu” truyeànthoâng theo kieåu “laäp lôø” ñeå ñaùnhlöøa ngöôøi tieâu duøng, hoaëc söû duïngcaùc hình thöùc kinh doanh truyeàn tieâu,baùn haøng ña caáp… vôùi giaù “treântrôøi”, truïc lôïi treân söï thieáu thoâng tinvaø hieåu bieát cuûa ngöôøi tieâu duøng. Taát caû nhöõng hieän töôïng “con saâulaøm raàu noài canh ñoù” ñaõ khieán chongöôøi tieâu duøng baét ñaàu trôû neâncaûnh giaùc, hoaëc maát thieän caûm vôùicaùc loaïi TPCN – trong khi nhöõng saûnphaåm naøy ñöôïc coi laø “xu theá thôøi
  4. 4. *Chuùng ta caàn coù quan nieämñuùng ñaén veà taùc duïng cuûaTPCN, moät söï phaân bieät roõraøng nhö theá naøo laø “thöïcphaåm truyeàn thoáng”, “thöïcphaåm dinh döôõng”, “thuoác thöïcphaåm” vôùi “thöïc phaåm chöùcnaêng” laø heát söùc caàn thieát.*Ñieàu naøy seõ giuùp ngöôøi tieâuduøng coù söï löïa choïn ñuùng ñaénkhi coù nhu caàu söû duïng.*Giuùp nhöõng nhaø nghieân cöùu,nhaø saûn xuaát vaø kinh doanh
  5. 5. *Thực phẩm là tất cả những đồ ăn, thức uống dạngtươi, sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến hoànchỉnh và ngay cả những vật liệu dùng trong chếbiến… được đưa vào cơ thể con người nhằm duytrì dinh dưỡng , cung cấp năng lượng để duy trìmọi hoạt động và phát triển cơ thể.*Thực phẩm được hấp thu qua đường tiêu hoá,hấp thu chủ yếu ở ruột non và phân giải ở ruột giàvà được thải ra ngoài qua phân. Chúng ta có thểgia giảm về số lượng trong khẩu phần thức ănhàng ngày mà không gây ảnh hưởng có hại.*Thực phẩm, ngoài việc đem lại giá trị dinh dưỡngthì giá trị cảm quan cũng đóng một vai trò quantrọng được thể hiện qua kỹ thuật chế biến và cáchtrình bày các món ăn.
  6. 6. *Hiện tại dưới con mắt của người tiêu dùngcòn tồn tại một khái niệm lẫn lộn giữa “thuốcdinh dưỡng” hoặc “thuốc thực phẩm” và“thực phẩm chức năng” .*Thuốc dinh dưỡng (nutraceutical) khác thựcphẩm ở chỗ - Thuốc có thể được sản xuất,điều chế từ thực phẩm, nhưng cũng có thểđược điều chế từ bất kỳ hợp chất nào khác .*Thuoác thường được bán ở nhiều dạngkhác nhau như : dạng viên, dạng bột, viên néncon nhộng, và thường là những hợp chất đãđược cô đặc và tinh chế
  7. 7. *Ngoài việc hấp thu qua đường tiêu hoá, chúngcòn được truyền trực tiếp vào máu hoặc bôi trênda. Vì vây dùng thuốc cần tuân thủ theo liềulượng và chỉ dẫn của thầy thuốc. Có rất nhiềukhái niệm khác nhau về thực phẩm có liên quanđến dinh dưỡng và y học.*Trong cơ cấu bữa ăn hàng ngày hiện nay đangcó sự chuyển tiếp từ chế độ ăn chủ yếu dựa vàolương thực gạo, ngô, khoai, rau, nguồn dinhdưỡng chủ yếu là tinh bột, chuyển sang ănnhiều thịt, cá, trứng , sữa, nhiều đường, bánhkẹo, hoặc những thức ăn chế biến sẵn.* Chuyển từ khái niệm bữa cơm sang bữa ăn(daily food)
  8. 8. *Sự thiếu dinh dưỡng hoặc dinh dưỡngkhông hợp lý có thể gây ra nhiều bất lợi chosức khoẻ và vì vậy thị trường thực phẩmchức năng bắt đầu phát triển mạnh dần lên cóthể bù đắp phần nào cho nhu cầu về sứckhoẻ và được dự đoán sẽ chiếm khoảng 25%tổng sản lượng các loại sản phẩm thực phẩmtrong thập niên này.*Tóm lại tuy có những định nghĩa và kháiniệm khác nhau, nhưng đều thống nhất rằngthực phẩm chức năng được xem là “ thựcphẩm “ được dùng trong bữa ăn hàng ngàyvà không là dạng cô đặc như thuốc dinhdưỡng.
  9. 9. Theo ñònh nghóa cuûa Cô quan Söùckhoeû Canada:“Thöïc phaåm chöùc naêng laøthöïc phaåm töông töï nhö caùcloaïi thöïc phaåm khaùc, chuùngñöôïc tieâu thuï nhö moät phaàncuûa böõa aên, vaø ñaõ ñöôïcchöùng minh laø ngoaøi vieäc ñemlaïi giaù trò dinh döôõng, chuùngcoøn coù moät soá lôïi ích veà söùckhoeû hoaëc giaûm nguy cô maécbeänh maõn tính khaùc”.Theo ñònh nghóa cuûa Boä Söùckhoeû vaø Phuùc lôïi Xaõ hoäi NhaätBaûn thì thöïc phaåm chöùc naêng
  10. 10. - Ñöôïc cho laø coù lôïi cho söùckhoeû nhôø vaøo moät soá thaønhphaàn coù trong chuùng.- Laø caùc loaïi thöïc phaåm ñaõloaïi ñi caùc chaát gaây dò öùng.Vieäc theâm vaøo hay bôùt ñi moätsoá chaát naøo ñoù phaûi ñöôïcñaùnh giaù vaø cho pheùp tröôùckhi tieâu thuï- Khoâng gaây ra beänh taät vaøñaûm baûo hôïp veä sinh.- Tröôùc khi saûn xuaát vaø tröôùc
  11. 11. *Boä Noâng nghieäp, Ngö nghieäp vaøThöïc phaåm (MAFF) cuûa Anh cuõngñöa ra moät ñònh nghóa cho thöïcphaåm chöùc naêng: “Laø thöïcphaåm maø ngoaøi lôïi ích dinhdöôõng ñôn thuaàn coøn chöùamoät thaønh phaàn coù khaûnaêng ñem laïi caùc lôïi ích veàmaët söùc khoeû hay sinh lyù”.*Ñònh nghóa naøy nhaèm giuùpphaân bieät thöïc phaåm chöùc naêngvaø caùc saûn phaåm ñöôïc boå sung
  12. 12. *ÔÛ Nhaät, thöïc phaåm chöùc naêngngay töø nhöõng naêm 1980 ñaõñöôïc chuù yù vaø ngaøy caøng taêngnhanh choùng.*Ñeán naêm 1991, Boä Y teá vaøPhuùc lôïi Xaõ hoäi ñaõ theâm vaøoñònh nghóa thöïc phaåm chöùc naênglaø “thöïc phaåm duøng cho muïcñích söùc khoeû rieâng bieät”(Food For Specified Health Use –FOSHU) ñoàng thôøi cuõng boå sungnhöõng qui ñònh phaùp luaät cuï
  13. 13. ÔÛ Vieät Nam, taïi Thoâng tö soá08/2004/TT-BYT cuûa Boä Y teában haønh ngaøy 23/08/2004 (veàquaûn lyù caùc saûn phaåm TPCN)cuõng ñaõ ñònh nghóa raát roõ veàTPCN vaø quy ñònh raèng tuyø theocoâng duïng, haøm löôïng vi chaátboå sung… maø TPCN coøn coù 4teân goïi khaùc laø:(1) Thöïc phaåm boå sung vi chaátdinh döôõng(2) Thöïc phaåm boå sung
  14. 14. • Mộ t số nguyeân taéc maø nöôùc Myõ ñaõ aùp duïng trong vieäc quaûn lyù nhöõng saûn phaåm CNSH• Quaù trình thaåm ñònh, caáp pheùp cho caùc saûn phaåm thuoäc lónh vöïc coâng ngheä sinh hoïc noâng nghieäp-• Ba cô quan lieân quan bao goàm:• Boä noâng nghieäp Hoa kyø (USDA- APHIS) USDA-APHIS coù traùch nieäm baûo veä caùc caây troàng, vaät nuoâi taïi
  15. 15. FDA ñöôïc pheùp thaåm ñònh caùc loaïi thöïc phaåm (ngoaïi tröø thòt gaø vaø haàu heát caùc loaïi thòt), thöùc aên gia suùc, caùc phuï gia thöïc phaåm, döôïc phaåm thuoác thuù y, thieát bò y teá tuaân thuû theo FFDCA.• Phoøng baûo veä moâi tröôøng (EPA) EPA ñaûm baûo cho söï an toaøn cuûa caùc thuoác baûo veä thöïc vaät duø chuùng laø thuoác toång hôïp hoùa hoïc hay thuoác taïo ra baèng
  16. 16. • Hiện nay công nghệ gen v à chuyển gen được ứng dụng trong việc tạo ra các thực phẩm mang tên là thực phẩm chuyển gen trong đó có TPCN• Đánh giá độ an toàn của những đối tượng chuyển gen :• -Mô tả cây chuyển gen.• -Mô tả cây chủ sử dụng làm thực phẩm.• -Mô tả các cơ thể cho• -Mô tả sự biến đổi gen.• - Đặc điểm biến đổi gen.
  17. 17. • - Đánh giá mức độ gây dị ứng• - Đánh giá mức độ an toàn của thực phẩm.• -So sánh thực phẩm mới với thực phẩm cùng loại.• -Nhận biêt sự khác biệt.• -Xem xét hiệu ứng mong muốn và không mong muốn.• -Nếu xác định được nguy cơ, đánh giá tác động của nó đối với sức khoẻ.
  18. 18. •*Hieän taïi ñaõ coù moät soá nhaø khoahoïc, nghieân cöùu keát hôïp vôùi caùcnhaø saûn xuaát, kinh doanh ñöa ra thòtröôøng nhöõng saûn phaåm TPCN ñeånhaèm buø ñaép phaàn naøo nhu caàu veàsöùc khoeû, khaéc phuïc nhöõng baát lôïiveà söùc khoeû do tình traïng thieáu dinhdöôõng hoaëc dinh döôõng khoâng hôïplyù cuûa coäng ñoàng… - khoâng chæ ñônthuaàn laø söï “nhaïy beùn trong kinhdoanh”, maø nay ñaõ trôû thaønh moät xutheá dinh döôõng cuûa töông lai.•*Ngaønh coâng nghieäp TPCN ñaõ vaøñang phaùt trieån maïnh daàn leân vaøñöôïc döï ñoaùn seõ chieám khoaûng 25%toång saûn löôïng caùc loaïi saûn phaåm
  19. 19. *Hieän nay, thò tröôøng quan troïng vaølôùn nhaát veà lónh vöïc thöïc phaåmchöùc naêng laø Myõ vôùi 12,7 tyûUSD/naêm.*Ñieàu naøy cho thaáy, hieän taïi, ngöôøitieâu duøng ngaøy caøng muoán chuûñoäng kieåm soaùt ñöôïc söùc khoeû cuûamình; vaø nhö vaäy, TPCN cuõng seõphaûi ñaït ñeán moät chuaån möïc thòtröôøng môùi – toát hôn vaø minh baïchhôn so vôùi hieän taïi…*Tröôùc ñaây, caùc qui ñònh cuûa phaùpluaät ít ñöôïc caùc coâng ty tuaân thuûnghieâm ngaët vaø thöôøng cho raèng
  20. 20. *Coøn khoâng ít ngöôøi tieâu duøngñoâi luùc chæ nhìn thaáy nhöõng lôïiích tröôùc maét cuûa moät vaøi saûnphaåm naøo ñoù maø cuõng phuûnhaän nhöõng qui ñònh cuûa phaùpluaät.*Caùc cô quan chöùc naêng thì gaëpkhaù nhieàu khoù khaên trong vieäctìm hieåu taïi sao maø caùc nhaø saûnxuaát ñöa ra nhöõng saûn phaåmmôùi tieân tieán “khoâng öa” vieäc
  21. 21. *Taïi Vieät Nam, ñaõ coù tranh luaän khaùcaêng thaúng xaûy ra trong nhöõng naêm qua– veà söï hieåu bieát, veà nhaän thöùc, cuïtheå hôn laø veà taùc duïng cuûa nhöõngsaûn phaåm ñöôïc goïi laø TPCN – giöõa caùcCô quan Quaûn lyù Nhaø nöôùc, Quaûn lyùChaát löôïng vôùi caùc nhaø saûn xuaát, kinhdoanh vaø phaân phoái…*Hieän nay nhöõng khía caïnh cô baûn veàTPCN cuõng ñaõ ñöôïc thoáng nhaát baèngnhöõng qui ñònh cuï theå, vò trí cuûa TPCNtrong vieäc taêng cöôøng söùc khoeû, phoøngngöøa vaø hoã trôï ñieàu trò beänh ôû möùcñoä nhaát ñònh cuõng ñaõ ñöôïc xaùc ñònhñuùng…
  22. 22. • Thöïc traïng hieän nay :• *Quaûng caùo TPCN ñang bò boû loûng.• *Traùch nhieäm cô quan quaûn lyù chöa ñaày ñuû• *Nhieàu nhaø saûn xuaát , kinh doanh khoâng coù chuyeân moân.• *Nhöõng taùc ñoäng ñoäc tính cuaû TPCN khoâng ñöôïc theo roõi chaët cheõ.• * Chaát löôïng cuaû saûn phaåm TPCN môùi chæ caên cö reân hoà sô
  23. 23. •* Boä Y teá ñang coù keá hoaïch kieåmtra vieäc nhaäp khaåu, saûn xuaát, kinhdoanh, quaûng caùo TPCN treân ñòabaøn caùc Tænh - Thaønh phoá lôùn;trong ñoù ñaëc bieät chuù yù ñeánquaûng caùo vaø baùn haøng ña caápTPCN (phoá hôïp vôùi Cuïc quaûn lyùCaïnh tranh Boä Thöông maïi); ñoàngthôøi tieáp tuïc söûa ñoåi caùc quy ñònhcoù lieân quan ñeå quaûn lyù chaët cheõ,theo saùt tình hình phaùt trieån cuûaTPCN treân thò tröôøng.•* Töø nhöõng ñieàu trình baøy ôû treân,chuùng ta thaáy: ñieàu ñaùng quan taâmôû ñaây laø caàn coù moät Toå chöùc xaõ
  24. 24. •+ Goùp phaàn tham möu, tö vaán cho Côquan quaûn lyù Nhaø nöôùc veà chínhsaùch vaø quaûn lyù toát lónh vöïc TPCN,taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho nhöõngDoanh nhaân chaân chính .•+ Goùp phaàn tham möu, tö vaán chonhöõng ngöôøi saûn xuaát kinh doanhnaâng cao giaù trò chaát löôïng caùc saûnphaåm TPCN - Phaùt trieån thò tröôøngtrong nöôùc vaø xuaát khaåu.+ Goùp phaàn baûo veä, höôùng daãnngöôøi tieâu duøng söû duïng TPCN moätcaùch ñuùng ñaén, khoa hoïc vaø coù lôïiích toái ña .+ Laø ñaïi dieän baûo veä lôïi ích chínhñaùng, hôïp phaùp cuûa caùc hoäi vieân,cuûa ngöôøi tieâu duøng vaø cuûa Nhaø
  25. 25. CHAÂN THAØNHCAÛM ÔN SÖÏ CHUÙYÙ THEO DOÕI CUÛA QUYÙ VÒ!

×