ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648)

1. ΚΓΦΑΛΑΙΟ 6
ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΓΙΣ ΤΩΝ ΝΓΩΝ ΦΩΡΩΝ
ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΓΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648)
1. Από το Μεσαίωνα στους Νέους χρόνους
Μπαθάιεο Κώζηαο
history-logotexnia.blogspot.com
 Πίλαθαο πνπ παξνπζηάδεη
ηε Φισξεληία (Ιηαιία) ζηα
ηέιε ηνπ 15νπ αηώλα.
1480 πεξίπνπ, Γεκνηηθό
Μνπζείν Φισξεληίαο.

2. α. Οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές

3. Ήδε από ην 12ν αηώλα είραλ αξρίζεη λα ζεκεηώλνληαη νξηζκέλεο θνηλσληθέο θαη
νηθνλνκηθέο κεηαβνιέο, πνπ επξόθεηην λα νδεγήζνπλ ζηνπο Νένπο Υξόλνπο:
ε πξώηε από ηηο κεηαβνιέο απηέο είρε
επίθεληξν ηηο πόιεηο, όπνπ
1. αλαδσππξώζεθε ην
εκπόξην
2. θαη επαλεκθαλίζηεθε ην
ρξήκασο αληαιιαθηηθό
κέζν.
Έηζη, ε γεέπαπζε λα απνηειεί ην κνλαδηθό κέηξν αμίαο,
 γεγνλόο πνπ απνδπλάκωζε αθόκε πεξηζζόηεξν
ην θενπδαξρηθό ζύζηεκα,
ην νπνίν βξηζθόηαλ ήδε ζε βαζηάθξίζε.

4.  Μηθξνγξαθία κε νηθνδόκνπο θαη
μπινπξγνύο.
1447--1455, Παξίζη, Δζληθή
Βηβιηνζήθε ηεο Γαιιίαο.

5. Σηο δξαζηεξηόηεηεο ηεο θνηλσληθήο απηήο νκάδαο επλόεζαλ θαη νη ΢ηαπξνθνξίεο, νη
νπνίεο  απνηέιεζαλ δηέμνδν ησλ Δπξσπαίσλ από ηελ απνκόλσζε ηνπο θαη
 απνθαηέζηεζαλ ηελ επηθνηλσλία ηεο Γύζεο κε ηελ Αλαηνιή.
Σα θενπδαξρηθά δηθαηώκαηα ζηα αζηηθά θέληξα πεξηνξίζηεθαλ,
ελώ αληίζεηα εληζρύζεθε ν πνιηηηθόο ξόινο ηεο λέαο θνηλωληθήο νκάδαο
ησλ  εκπόξωλ,  βηνηερλώλ θαη  ηξαπεδηηώλ,
δειαδή ηεο πξώηκεο αζηηθήο ηάμεο.

6.  Πεγή: www.museduc.gr

7. Από ηηο εμειίμεηο απηέο δέρζεθαλ ηζρπξά πιήγκαηα
 ε θενπδαξρία
 θαη ε ΡωκαηνθαζνιηθήΕθθιεζία,
θαζώο ε ζέζε ηνπο άξρηζε λα θινλίδεηαη
από ηελ εδξαίωζε εζληθώλ κνλαξρηώλ
θαη από ηελ αλάδεημε ησλ λέωλ νηθνλνκηθώλ θαη θνηλωληθώλ
δπλάκεωλ.

8.  Πεγή: www.museduc.gr

9. β. Οι νέες πνευματικές δυνάμεις
- Κλίμα αναζήτησης

10. • Οη νηθνλνκηθέο, θνηλσληθέο θαη πνιηηηθέο κεηαβνιέο επεξέαζαλ ζπλνιηθά
ηνλ πνιηηηζκό. Όιεο νη αμίεο πνπ είρε απνδερζεί ην θαζεζηώο ηεο
θενπδαξρίαο ακθηζβεηήζεθαλ,
ΑΜΦΙ΢ΒΗΣΗ΢Η
• ελώ θαη ε Ρσκαηνθαζνιηθή Δθθιεζία δέρζεθε έληνλε θξηηηθή. Η ηειεπηαία,
γηα λα θεξδίζεη ηε κάρε κε ηηο λέεο πλεπκαηηθέο δπλάκεηο, επηδίσμε λα ζέζεη
ππό ηνλ έιεγρν ηεο ηα Παλεπηζηήκηα,
ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗ΢ΙΑ
• όπνπ επηρείξεζε λα ζπκθηιηώζεη ην ζξεζθεπηηθό δόγκα κε  ηε
θηινζνθία θαη  ηελ θιαζηθή επηζηεκνληθή παξάδνζε, θαζώο θαη κε
 ηνλ αξαβηθό πνιηηηζκό, πξνθεηκέλνπ λα αλαλεώζεη ηνλ πλεπκαηηθό ηεο
νπιηζκό. Οη πλεπκαηηθέο δπκώζεηο, πάλησο, μεπέξαζαλ ζε πνιιά
Παλεπηζηήκηα ηα δνγκαηηθά όξηα θαη πξνρώξεζαλ ζηελ έξεπλα ηνπ
θπζηθνύ θόζκνπ.
ΠΑΝΕΠΙ΢ΣΗΜΙΑ

11.  Η ζηέςε ηνπ Φηιίππνπ Απγνύζηνπ, Γάιινπ βαζηιηά πνπ ίδξπζε ην
παλεπηζηήκην ηνπ Παξηζηνύ ην 13ν αη. (΢πιινγή ρεηξνγξάθσλ,
εζληθή βηβιηνζήθε ηεο Γαιιίαο.

12. Τα προνόμια ηοσ Πανεπιζηημίοσ ηων Παριζίων
Παξέρνπκε ζηνπο θαζεγεηέο θαη ηνπο θνηηεηέο ην δηθαίσκα λα ζπληάμνπλ ζνθνύο θαλόλεο
γηα ηηο κεζόδνπο θαη ηα πξνγξάκκαηα δηδαζθαιίαο, γηα ηνλ θαζνξηζκό ηνπ ηηκήκαηνο ησλ
ελνηθίσλ, θαη ην δηθαίσκα λα απνθιείνπλ εθείλνπο πνπ αληηηίζεληαη ζηηο ξπζκίζεηο απηέο. Αλ
ζπκβεί θάπνηνο από ζαο λα θπιαθηζηεί παξάλνκα, ζηακαηήζηε ηα καζήκαηα, εθόζνλ βέβαηα
ην θξίλεηε ζθόπηκν. Απαγνξεύνπκε κεηαμύ άιισλ λα ζπιιεθζεί θνηηεηήο γηα ρξέε.
Βνύιια ηνπ Πάπα Γξεγνξίνπ IX, 1231
Το 1277, ο επίζκοπος ηων Παριζίων καηαδικάζει "ηις πλάνες" ποσ διδάζκονηαι ζηο
πανεπιζηήμιο ηης πόλης
Μεξηθνί θνηηεηέο ηνπ Παξηζηνύ έρνπλ ηελ ηόικε λα ζπδεηνύλ ζηηο ζρνιέο νξηζκέλεο
πιάλεο ή κάιινλ παξαιεξήκαηα θαη αλόεηεο ύβξεηο. Βέβαηα, ηνλίδνπλ όηη απηέο νη απόςεηο
είλαη αιεζείο σο πξνο ηε θηινζνθία, αιιά αλαιεζείο σο πξνο ηελ θαζνιηθή πίζηε, ζαλ λα
είλαη δπλαηό λα έρνπκε δύν αιήζεηεο εληειώο αληίζεηεο κεηαμύ ηνπο θαη λα ππάξρεη κηα
αιήζεηα γηα ηνπο εηδσινιάηξεο θηινζόθνπο αληίζεηε κε ηελ αιήζεηα ησλ Αγίσλ Γξαθώλ.
Δπεηδή κηα αλόεηε θιπαξία κπνξεί λα πξνθαιέζεη πιάλε ζηνπο απινύο αλζξώπνπο,
απαγνξεύνπκε απνιύησο λα γίλνληαη ηέηνηεο ζπδεηήζεηο, θαηαδηθάδνπκε ζε απνκόλσζε
απηέο ηηο πιάλεο θαη αθνξίδνπκε απηνύο πνπ ηηο δίδαμαλ ελ κέξεη ή ελ όισ.
Etienne Tempier, Δπίζθνπνο Παξηζηνύ, Άξηζηνηειηζκόο θαη ΢ρνιαζηηθηζκόο', 1277.
Γηα πνηνπο ιόγνπο ε Ρσκαηνθαζνιηθή εθθιεζία παξαρώξεζε ζηα παλεπηζηήκηα δηνηθεηηθά
θαη πλεπκαηηθά πξνλόκηα; Μέρξη πνην ζεκείν κπνξνύζε λα θζάζεη ε πλεπκαηηθή ειεπζεξία
ζύκθσλα κε ηε Ρσκαηνθαζνιηθή Δθθιεζία; Να ζπκβνπιεπηείηε ηα ζρεηηθά παξαζέκαηα ηεο
ελόηεηαο.

13. ΕΞΕΡΕΤΝΗ΢ΕΙ΢
ΜΑΡΚΟ ΠΟΛΟ
Σν λέν πλεύκα ηεο αλαδήηεζεο δελ πεξηνξίζηεθε ζηνπο
θύθινπο ησλ δηαλννπκέλωλ.
Οη Επξωπαίνη ηνπ 13νπ θαη ηνπ 14νπ αηώλα, ζηελ
πξνζπάζεηά ηνπο αλνίμνπλ λένπο εκπνξηθνύο δξόκνπο
ζηελ Αλαηνιή, άξρηζαλ λα εμεξεπλνύλ ηνλ θόζκν ηεο
Αλαηνιήο θαη λα δηεπξύλνπλ ηνπο νξίδνληέο ηνπο.
Χαξαθηεξηζηηθό παξάδεηγκα απνηειεί ην ηαμίδη ηνπ
βελεηνύ Μάξθν Πόιν ζηελ Αζία (1271-1295).
Πξνηεηλόκελε δξαζηεξηόηεηα:
Με βάζε ηα όζα ζπδεηήζεθαλ κέρξη εδώ γίλεηαη πξνζπάζεηα λα ζπλνςηζηνύλ ηα ζηνηρεία
πνπ ζεκαηνδνηνύλ ηε λενηεξηθόηεηα. Δπηζεκαίλνληαη νη λέεο δπλάκεηο πνπ αλαδεηθλύνληαη
ζε νηθνλνκηθό, θνηλσληθό, πνιηηηθό θαη πλεπκαηηθό επίπεδν, ηα ζηεξίγκαηά ηνπο, θαζώο θαη
ε ηύρε ησλ παιαηώλ. ΢πζρεηίδνληαη ηα πξνλόκηα πνπ παξαρσξνύληαη ζηα παλεπηζηήκηα κε
απηά πνπ παξαρσξνύληαη ζηηο πόιεηο. ΢ην πιαίζην απηό δηεξεπλάηαη θαηά πόζν ζπλάδνπλ
ηα πξνλόκηα πνπ παξαρσξνύληαη ζηε κηα πεγή θαη νη θαηαδίθεο ζηελ άιιε. Αμηνπνηνύληαη
θαη νη εξσηήζεηο ηνπ εγρεηξηδίνπ.