Decembernummer onderwijsmagazine School!
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Decembernummer onderwijsmagazine School!

on

  • 3,400 views

School! is hét onderwijsmagazine voor het openbaar onderwijs en een gezamenlijke uitgave van de Vereniging Openbaar Onderwijs en VOS/ABB, School! verschijnt zeven keer per jaar, het eerste nummer ...

School! is hét onderwijsmagazine voor het openbaar onderwijs en een gezamenlijke uitgave van de Vereniging Openbaar Onderwijs en VOS/ABB, School! verschijnt zeven keer per jaar, het eerste nummer verschijnt op 9 september 2010. Leden ontvangen het blad gratis. Het magazine besteedt veel aandacht aan ontwikkelingen in het (openbaar) onderwijs, medezeggenschap, tussenschoolse en buitenschoolse opvang en de identiteit van het openbaar onderwijs.

Statistics

Views

Total Views
3,400
Views on SlideShare
3,300
Embed Views
100

Actions

Likes
0
Downloads
5
Comments
0

1 Embed 100

http://www.voo.nl 100

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Decembernummer onderwijsmagazine School! Document Transcript

  • 1. School! MAgAZINE vOOR hET OpENBAAR ONDERwIJS Nummer 3, december 2010 Een gezamenlijke uitgave van vOS/ABB en vereniging Openbaar Onderwijs Toch bezuiniging op passend onderwijs Uitdaging: goed onderwijs in krimpregio’s
  • 2. De leukste banen in het onderwijsvind je op www.fairflex.nlFairFlex Onderwijs bemiddelt bevoegde groepsleerkrachten en docentenin heel Nederland. Onderstaand een selectie van ons vacatureaanbod.Basisonderwijs Speciaal Onderwijs Voortgezet onderwijsInvalleerkracht basisonderwijs Docent Natuurkunde/Wiskunde Docent NederlandsRegio heel Nederland Regio Zuid-Holland Regio Noord-HollandIn heel Nederland zijn wij doorlopend op zoek Voor een cluster 4 school in de regio Rotterdam Voor een VMBO in de regio Amsterdam zoekennaar groepsleerkrachten die voor diverse zoeken wij een 1e graads docent/mentor/coach wij per direct een docent Nederlands, met eenbasisscholen op invalbasis willen werken in voor de vakken Wiskunde en Natuurkunde. Het 2e graads lesbevoegdheid. Er is 0.4 fte vacant enverschillende groepen. Samen kijken wij naar betreft een fulltime reguliere baan. Affiniteit met het betreft een tijdelijk dienstverband t/m 15 juli.de geschiktste mogelijkheden. deze doelgroep is een must, ervaring is een pré. Je verzorgt de lessen voor de 2e en 3e klassen. Op de school wordt gewerkt met open leergebieden.Groepsleerkracht bovenbouw Invalleerkracht Speciaal OnderwijsRegio Zuid-Holland Regio heel Nederland Docent EngelsWij zijn per direct op zoek naar een groepsleer- In heel Nederland zijn wij doorlopend op zoek naar Regio Zuid-Hollandkracht in omgeving Den Haag met ervaring in groepsleerkrachten voor diverse basisscholen in Voor een Christelijke scholengemeenschap in dehet Montessori Onderwijs. Het gaat om een full- het Speciaal Onderwijs op vervangingsbasis. Samen regio Rotterdam zoeken wij een 1e graads docenttime vervangingsfunctie wegens ziekte. De duur kijken wij naar de geschiktste mogelijkheden. Engels voor 14 lesuren. Het betreft een reguliereis onbekend. Een Montessori diploma of ervaring functie met uitzicht op een vaste baan. Je geeftheeft de voorkeur. Groepsleerkracht SBO les aan Havo/Vwo. Regio Zuid-HollandGroepsleerkracht invalpoule Deze SBO school in de omgeving van Den Haag is Docent Klassieke TalenRegio Zuid-Holland op zoek naar een groepsleerkracht die per direct Regio Zuid-HollandIn de regio Den Haag zoeken wij groepsleer- beschikbaar is! Wegens ziektevervanging voor In de regio Den Haag zijn wij op zoek naar eenkrachten die willen deelnemen aan de inval- 3 dagen (voorkeur maandag (om de week), dins- 1e graads docent Klassieke Talen. Het betreft eenpoule. Het betreffen voornamelijk ad hoc en dag en woensdag) voor een bovenbouw groep. reguliere functie van 0.5 fte. In principe worden dekortdurende invalwerkzaamheden. lessen gegeven in de onderbouw, maar hier valt Groepsleerkracht SO eventueel mee te schuiven. Een lesbevoegdheid enGroepsleerkracht Regio Noord-Holland ervaring als docent Klassieke Talen is gewenst.Regio Noord-Holland Voor een Cluster 4 school regio Amsterdam zoekenVoor een katholieke basisschool in de regio wij per direct een groepsleerkracht voor eenAmsterdam zoeken wij geregeld groepsleer- kleutergroep. In verband met het vertrek van een Voor een volledig overzichtkrachten die ad hoc vervangingswerkzaamheden collega is er een baan vacant van 0.54 fte. De werk- van onze vacatures kijk opwillen verrichten op basis van ziektevervanging. dagen: maandag, dinsdag en donderdagochtend. www.fairflex.nl Nieuwsgierig geworden? Neem dan contact met ons op, wij vertellen je graag meer over jouw nieuwe baan! Wij honoreren conform de geldende onderwijs CAO en in overleg kan pensioen worden opgebouwd bij ABP of StiPP. Telefoon 0522 - 238 810 E-mail info@fairflex.nl Website www.fairflex.nl Werving & Selectie • Detacheren & Uitzenden • Flexpools • Interim management • Payrolling FairFlex Onderwijs is lid van de ABU en is VRO gecertif iceerd volgens de NEN 4400-1 norm
  • 3. REDACTIONEEL BEELD: MARTINE SpRANgERS nadenken Twee dagen debatteerde de Tweede Kamer over de onderwijsbegroting. De meeste plannen van het nieuwe kabinet kwamen er ongeschonden doorheen. Erg moeilijk kreeg de minister het ook niet. De uiterst zorgelijke bezuiniging op passend onder- wijs werd ondanks massale protesten uit het onderwijs toch doorgevoerd. De zorg voor veel leerlingen wordt er zo zacht gezegd niet beter op. Gelukkig werden er ook voorstellen niet aangenomen, zoals een motie van de gedoogpartner om elke dag op school de Nederlandse vlag te hijsen. De vaderlandslievendheid maakt sommige politici blind. Wel of geen hoofddoekje op school, eveneens goed voor discussie. De Vereniging Open- baar Onderwijs vond het desgevraagd geen heet hangijzer, het journaal besteedde er ruimhartig aandacht aan. De verslaggeefster interviewde de rector van het katho- lieke Gerrit Rietveld College in Utrecht. Logisch, denkt u, een katholieke school. Maar daar had het niets mee te maken. De leerlingen mogen wel hoofddoekjes dragen, maar niet te veel over het gezicht, dat beperkt de communicatie met medeleerlingen en docenten. De verslaggeefster vroeg aan een islamitische leerling wat zij van een algeheel hoofddoekjesverbod zou vinden. Erg, omdat haar geloofsuiting dan wordt verboden. Maar, riposteerde de verslaggeefster, dit is toch een katholieke school met een eigen geloof en dat moeten we dan toch respecteren? En zo belandde de discussie waar die niet over ging. Veel aandacht kreeg het ‘manifest van de no-nonsense school’. De schoolleiders van twee openbare basisscholen zochten de publiciteit met hun manifest, waarin 15 schoolactiviteiten worden genomineerd om in de prullenbak te verdwijnen. Het manifest verwoordt hun ergernis over de niet-aflatende stroom van maatschappelijkeMichiel Jongewaard problemen waar het onderwijs een antwoord op zou moeten hebben. Op zoek naarHoofdredacteur een school zonder onzinactiviteiten stellen zij voor om onder meer schoolreisjes, de juffen- en meestersdag, het moederdagcadeautje, de Sinterklaasviering en SchoolTVHoofdredacteuren Lucy Beker te schrappen. In dit nummer van School! laten we een aantal mensen uit het onder-en Michiel Jongewaard schrijven wijs aan het woord, over het manifest en de keuzes die scholen moeten maken. Hetafwisselend een column. manifest zet aan tot nadenken, maar ik ben blij dat scholen zelf mogen kiezen. <ColofonSchool! is hét magazine voor het openbaar onderwijs. Redactie-adres: Vereniging Openbaar Onderwijs Lidmaatschap Vereniging Openbaar Onderwijs: Is uwHet is een voortzetting van de bladen Inzicht en Postbus 60182, 1320 AE Almere MR, ouderraad, schoolbestuur lid of bent u persoonlijk lidOver Onderwijs en een gezamenlijke uitgave van E redactie@voo.nl | T 036 533 15 00 | F 036 534 04 64 van de Vereniging Openbaar Onderwijs, dan ontvangt ude Vereniging Openbaar Onderwijs (voo.nl) automatisch één gratis abonnement op School!. Voor meeren VOS/ABB (vosabb.nl). Hoofdredactie: Lucy Beker (VOS/ABB), informatie: www.voo.nl/lidmaatschap. Het lidmaatschap Michiel Jongewaard (Vereniging loopt van 1 januari t/m 31 december.Jaargang 1 - nr. 3, december 2010 Openbaar Onderwijs)ISSN: 2211-0062 Lidmaatschap VOS/ABB: Leden van VOS/ABBVerschijnt 7x per jaar - Oplage 14.000 Redactie: Jaap Adema, Jan Barendse, Dennis Bode, ontvangen automatisch één gratis abonnement op Martin van den Bogaerdt, Lineke Eerdmans, School!. Dit geldt voor schoolbesturen én hun scholen. Fred Kruidenberg en Fred Timmermans. Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één Vereniging Aan dit nummer werkten mee: Klaas te Bos, Peter Arno gratis abonnement ontvangen. Voor meer informatie: www.vosabb.nl/abonnementen. Openbaar Broer, Lineke Eerdmans, Erik Flentge, Wietske Idema, Marcel Köppen, José Krijnen, Bart Maat, Geert Marissen, Jan van der Meyde, Marijke Nijboer, Ankie Rusticus, Sierag, Martine Abonnementen: Een los abonnement voor niet-leden kost € 18,50 (tarief 2010). Onderwijs Sprangers, Ritske van der Veen. Advertenties: Recent Amsterdam Foto omslag: Peter Arno Broer. Contactpersoon Ray Aronds E info@recent.nl | T 020 330 89 98 Drukwerk: Stadsdrukkerij Amsterdam N.V. Nummer 1 van School! Vormgeving: Stadsdrukkerij Amsterdam N.V. verschijnt op 9 februari 2011. Aryen Bouwmeester Magazine voor het openbaar onderwijs | 03
  • 4. Veilig internetgebruik: thuis en op school! Ook op uw school een cyberouder? Een cyberouder gaat op uw school aan de slag om leerlingen, ouders en leerkrachten te begeleiden op de digitale snelweg. Het project Cyberouders is een initiatief van de Vereniging Openbaar Onderwijs en wordt ondersteund door het Mediawijsheid Expertisecentrum, Programma Digivaardig & Digibewust en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Ouderraden kunnen zelf een datum voor een VOS/ABB ouderavond Over Internetveiligheid, thuis en op school plannen in overleg met Cyberouders.nl. Voor meer informatie: twittert! www.cyberouders.nl of telefonisch bij het cursusbureau van de Vereniging Openbaar Onderwijs, via 036 533 1500. Wie VOS/ABB via Twitter volgt, blijft op de hoogte van belangrijk nieuws. Ook kunt u zien wat VOS/ABB organiseert en van actuele kwesties vindt. Meld u nu aan bij VOS/ABB op www.twitter.com/vosabb. De korte tweets verwijzen onder meer naar berichtgeving op de website. Vereniging Openbaar OnderwijsScholing medewerkerstussenschoolse opvangVoor een verantwoorde overblijf is praktische tips en het uitwisselen van doen om de veiligheid van de kinderen tegoede scholing noodzakelijk. Vanaf ervaringen omgaan met veelvoorkomende vergroten. Na het volgen van de cursus1 augustus 2011 moet wettelijk (minimaal) situaties bij het overblijven. ontvangen zij het certificaat EHBO/BHV.de helft van alle overblijfmedewerkersen coördinatoren zijn geschoold. Voor VERVOLGCURSUS TSO HERHALINGSCURSUS EHBO/BHVmedewerkers en coördinatoren in In de vernieuwde vervolgcursus wordt Uw certificaat EHBO/BHV is twee jaarde tussenschoolse opvang heeft de onder andere ingegaan op de thema’s geldig. Met deze cursus frist u bestaandeVereniging Openbaar Onderwijs (VOO) ‘Conflicten tussen en met kinderen’ en kennis op en behandelt u nieuwedaarom een uitgebreid scholingsaanbod, ‘Omgaan met hyperactieve kinderen.’ onderwerpen. Na afloop ontvangt udat in 2010 geheel is vernieuwd. Alle opnieuw uw certificaat.cursussen zijn theoretisch onderbouwd COÖRDINATORCURSUS TSOen praktijkgericht. Ook adviseert de VOO In de coördinatorcursus leert u alsu desgewenst op maat over uw eigen coördinator tso de basisvaardigheden metoverblijf en helpen beleidsadviseurs u bij betrekking tot leiding geven, organiseren Meer informatiehet optimaliseren ervan. en coachen van medewerkers. Het bureau van de Vereniging Openbaar Onderwijs is tijdensBASISCURSUS TSO EHBO/BHV kantooruren telefonisch bereikbaar viaIn de vernieuwde basiscursus leert u als Tijdens de EHBO/BHV-cursus leren 036 5331500. Meer informatie vindt uoverblijfmedewerker door middel van overblijfmedewerkers wat ze kunnen op www.voo.nl/scholing.
  • 5. INhOuDinhoud 03 Redactioneel12 06 Kort nieuwsDOOR MIChIEL JONgEwAARD 09 Column DOOR RITSkE vAN DER vEENBezuiniging passend onderwijsDe Tweede Kamer heeft inge- 10 Vijf vragen: Het Griendencollegestemd met de bezuiniging DOOR LuCy BEkERop passend onderwijs. Eengezamenlijke protestactie van 12 Bezuiniging passend onderwijsonder andere de PO-raad, de DOOR MIChIEL JONgEwAARDVereniging Openbaar Onderwijsen VOS/ABB kon dit niet 14 Mathijs ter Bork leraarverhinderen. van het jaar DOOR wIETSkE IDEMA 17 Het verhaal van onze openbare school14 DOOR MIChIEL JONgEwAARD 18 Duidelijkheid doorstromingDOOR wIETSkE IDEMA vmbo-tl naar havo DOOR MIChIEL JONgEwAARDLeraar van het jaar 21 Drukbezocht debat algemeneMathijs ter Bork is uitgeroepen acceptatieplichttot Leraar van het Jaar. Hij geeft DOOR MARTIN vAN DEN BOgAERDTles in groep 3, 4 en 5 van deopenbare jenaplanschool 22 Openbare school viert’t Broekhoes in Balinge, samen Kerst én Suikerfeestmet zijn duo-partner Mirjan Pots. DOOR LINEkE EERDMANS 24 Kleurrijke skûtsje in Friese land DOOR MARTIN vAN DEN BOgAERDT 26 Nonsens op school DOOR LuCy BEkER26 28 Booming openbaar onderwijs in HoogerheideDOOR LuCy BEkER DOOR MARTIN vAN DEN BOgAERDT 30 Goed onderwijs in krimpregio’sNonsens op school DOOR LuCy BEkERMet hun ‘manifest van deno-nonsense school’ hielden 32 School! en ouderstwee schoolleiders een pleidooi Vragen en antwoordenvoor efficiënter onderwijs. Huntop 15 van ‘onzinactiviteiten’ die 35 School! en rechtten koste zouden gaan van de Eis tot schadevergoeding:lestijd, maakte veel los. wat mogen ouders van school verwachten? DOOR MR. kLAAS TE BOS Magazine voor het openbaar onderwijs | 05
  • 6. kORT NIEuwS VOS/ABB twittert! Techniek Toernooi 2011 van start Wie VOS/ABB via Twitter volgt, blijft op de hoogte van belangrijk nieuws. Ook kunt u zien wat VOS/ABB organiseert en van actuele kwesties vindt. De inschrijving voor het Techniek Toer­ VOS/ABB ziet Twitter als een waardevolle toevoeging aan de bestaande com- nooi 2011 is begonnen. Basisscholen municatiemiddelen, zoals de website www.vosabb.nl en de wekelijkse e-mail- kunnen met kinderen uit alle groepen nieuwsbrieven. De korte tweets verwijzen onder meer naar berichtgeving op meedoen aan deze jaarlijkse techniek­ de website. Let op: als u op Twitter naar VOS/ABB op zoek gaat, is de slash in wedstrijd. Dit keer staat het evenement de naam van de organisatie een struikelblok. Zoek daarom op VOSABB, zonder in het teken van chemie, omdat 2011 is slash. Of ga direct naar www.twitter.com/vosabb. uitgeroepen tot het Internationale Jaar van de Chemie. Het Techniek Toernooi bestaat uit een landelijke wedstrijd op donderdag 16 juni 2011 in het Openluchtmuseum in Arnhem. In de weken daarvoor vinden regionale wedstrijden plaats. De win- naars daarvan krijgen gegarandeerd toe- gang tot de wedstrijd op 16 juni. Deelna- me aan het Techniek Toernooi is gratis. De organisatie zorgt voor lesbrieven met tips en trucs, waarmee de leerkrachten en leerlingen op de scholen aan de slag kunnen. Een jury kiest de ontwerpen die technisch het beste in elkaar zitten en het best presteren. Doel van het Techniek Toernooi is kinderen te laten ontdekken hoe leuk wetenschap en techniek zijn. Meer informatie op www.techniek- toernooi.nl. Inschrijven kan nog tot 4 april, maar de capaciteit per toernooi is beperkt. Vroege aanmelding verhoogt de kans op deelname. Enthousiaste kinderen van De Capelle met verse vis. Koken met Klasse op achterstandsscholen In de strijd tegen overgewicht bij kinderen is eind november een nieuw pro­ ject van start gegaan: Koken met Klasse. Twintig basisscholen in achter­ standswijken van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Almere en Leiden doen er aan mee. De leerlingen van de groepen 7 en 8 krijgen daar van een gediplomeerd diëtiste les over gezonde voeding en bewegen. De officiële aftrap van Koken met Klasse was in de Amsterdamse vestiging van een horecagroothandel, met leerlingen van de Amsterdamse basisschool De Capelle. Ze keken rond op de versafde- ling en kookten in de winkel een maaltijd met verse producten in een mobiele keuken. De lessen op de scholen zijn op dezelfde manier opgebouwd. Juist in achterstandswijken blijken kinderen overgewicht te hebben. In 2007 was ruim 11 procent van de 2- tot 20-jarigen te dik. Vooral allochtone kinderen, kinderen in gezinnen met een lage sociaaleconomische status en kinderen van wie één of De jury van het Techniek Toernooi beide ouders te dik zijn, lopen risico op overgewicht. Voor hen is het van belang bestaat uit professoren van diverse om al op jonge leeftijd te leren hoe je gezond eet. universiteiten. Meer informatie op www.kokenmetklasse.nl.06 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 7. kORT NIEuwSHelpdesk Medezeggenschap van ‘Troost voor tranen’Vereniging Openbaar Onderwijs ‘Troost voor tranen’ is de titel van een nieuw boek én een interactieve websiteAls lid van een medezeggenschapsraad kunt u voor informatie en advies over rouwverwerking bij jongeren uitcontact opnemen met de Helpdesk Medezeggenschap van de Vereniging verschillende culturen. Het boek en deOpenbaar Onderwijs. site www.troostvoortranen.nl biedenVoor vragen over medezeggenschap op school kunnen MR-leden uit het basis- informatie voor docenten en hulpverle­en voortgezet onderwijs elke schooldag tussen tien en drie uur contact opnemen ners die jongeren willen helpen bij eenmet een van de beleidsadviseurs van de VOO, via 0800-5010 (gratis). Kies eerst 1 rouwproces.voor onderwijs, dan 4 voor openbaar. Vragen kunnen ook worden gesteld via Auteur van het boek is Ineke Wienese, ge-www.voo.nl/5010. zondheidszorgpsychologe en orthopeda-Wanneer zaken complexer zijn, kan extra ondersteuning worden gevraagd goge bij het centrum voor Jeugd-GGZ in devan beleidsadviseurs via MR-Support. Het eerste oriënterende gesprek is gratis regio Haaglanden De Jutters. Zij ontving(maximaal 1 uur). Medezeggenschapsraden die lid zijn van de Vereniging Open- in 2009 de Nationale Jeugdzorgprijs voorbaar Onderwijs krijgen 25 procent korting op de betaalde dienstverlening van het project Rouw en verlies in verschil-MR-Support. MR-Support kan telefonisch worden aangevraagd via 036 5331500 lende culturen. Met de ervaringen die zijof per e-mail via mr@voo.nl. in dit project opdeed, maakte zij het boek en de website. Directe aanleiding voor het project van Wienese was de dramatische gebeurtenis op het voormalige Terra Colle- ge in Den Haag, waar een leerling in 2004Maatschappelijke stage ingekort conrector Hans van Wieren doodschoot. In gesprekken daarna met leerlingen uitDe maatschappelijke stage, die vanaf schooljaar 2011/2012 verplicht is in het andere culturen bleek dat zij tevergeefsvoortgezet onderwijs, wordt ingekort tot 30 uur. Dit geldt voor alle school­ zochten naar informatie over verlies entypen (praktijkonderwijs, vmbo, havo, vwo). rouw die aansloot bij hun achtergrondHet voornemen staat in het wetsvoorstel dat minister Van Bijsterveldt naar de en belevingswereld. In het boek komenTweede Kamer heeft gestuurd. De nadruk bij de stages ligt op vrijwilligerswerk, 22 jongeren aan het woord, allemaal vanom zo leerlingen de toegevoegde waarde van een maatschappelijke bijdrage te niet-Nederlandse afkomst. Op de websitelaten ervaren. Leerlingen mogen wel meer dan de 30 verplichte uren stage doen, staan verhalen, filmpjes, veelgestelde vra-maar die extra uren worden niet tot de onderwijstijd gerekend. Uit onderzoek gen en tips over het omgaan met rouw envan het ministerie bleek dat een maatschappelijke stage van meer dan 30 uur verlies in verschillende culturen. Op demet name voor het vmbo een te grote belasting zou zijn. site kunnen jongeren en ouderen ook zelf hun verhaal toevoegen.Hoofddoekjes op schoolVolgens de Vereniging Bijzondere Scholen (VBS) hebben veel scholen moeite om opeen goede manier om te gaan met meisjes die een hoofddoekje dragen. In een repor­tage van het NOS Journaal pleitte de rector van het katholieke Don Bosco College inVolendam voor een algeheel verbod.Directe aanleiding voor de berichtgeving was de commotie die is ontstaan, nadat hetleek alsof het Gerrit Rietveld college in Utrecht, ook katholiek, met een meetlint zou be-kijken of een hoofddoekje niet te veel gezichtsbedekkend wordt gedragen. Het Don BoscoCollege in Volendam staat leerlingen zelfs niet toe om petjes, hoofddoekjes of anderegezichtsbedekkende kleding te dragen. De Vereniging Openbaar Onderwijs liet in de re-portage evenwel weten dat het hoofddoekje op de meeste scholen geen heet hangijzer is.De Vereniging Openbaar Onderwijs en VOS/ABB stellen dat juist op openbare scholenelk kind welkom is, mét inbegrip van diens religie of overtuiging. Dat betekent dat leer-lingen ook een hoofddoekje of een keppeltje mogen dragen. Het ministerie komt volgensde NOS volgend jaar met nieuwe richtlijnen voor kledingvoorschriften op scholen. Magazine voor het openbaar onderwijs | 07
  • 8. kORT NIEuwS Verklaring omtrent gedrag verplicht voor overblijfkrachten Sinds 1 augustus zijn overblijfkrachten verplicht om een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) te overleggen aan het schoolbestuur. Dat is vastgelegd in artikel 45 van de Wet op het primair onderwijs (WPO). Voor leerkrachten en onderwijsondersteunend personeel was de verkla- ring al verplicht. De verklaring wordt voor mensen die met kinderen werken uitsluitend verstrekt als men nooit is veroordeeld voor seksueel misbruik. Symposium over toekomst VOO organiseert onderwijsbestel MR-Start Onlangs organiseerde de VOO­werkgroep Zeeuws­Vlaanderen in Axel een bijeenkomsten symposium over de toekomst van het Nederlandse verzuilde onderwijsbestel. De plaatselijke werkgroep van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) bracht in voorjaar 2011 met het symposium het concept ‘school’, dat uitgaat van scholen zonder deno- In maart en april 2011 organiseert de minatie, onder de aandacht van de aanwezige schoolbestuurders, lokale politici, Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) schoolleiders, leerkrachten en ouders. Ruim veertig mensen kwamen af op de op tien centrale plaatsen in het land geanimeerde debatavond, die werd ingeleid door directeur Rob Limper van nieuwe bijeenkomsten MR­Start. Ruim de Vereniging Openbaar Onderwijs. Na zijn inleiding volgde een bijdrage van 300 MR­leden bezochten dit najaar al Wim Kuiper, voorzitter van de protestants-christelijke besturenorganisatie. een MR­Start bijeenkomst. Kuiper ziet vanuit zijn visie niets in scholen zonder denominatie. Vervolgens Tijdens deze bijeenkomsten leren (nieu- werd in de discussie gesproken over de noodzaak voor scholen en besturen tot we) MR-leden, zowel oudergeleding als samenwerking en hoe ‘school’ daarin een rol kan spelen. De discussie over in- personeelsgeleiding, in één avond de standhouding van scholen is in de provincie Zeeland extra van belang, omdat rechten en plichten van de MR kennen. de aanwas van jonge kinderen steeds minder wordt en scholen dientengevolge De scholingsbijeenkomsten zijn theore- met sterk dalende leerlingenaantallen te maken krijgen. tisch onderbouwd en praktijkgericht. De bijeenkomsten vinden in het voorjaar van 2011 plaats: op 9 maart in Den Bosch, 14 maart in Roermond en Zwolle, 15 maart in Amsterdam, 17 maart in Drachten, 21 Snelle en deskundige service maart in Arnhem, 22 maart in Hengelo, van VOS/ABB-Helpdesk 24 maart in Zoetermeer en 28 maart in Utrecht. Leden van de VOO krijgen 25 VOS/ABB heeft de afgelopen maanden benut om de eigen Helpdesk verder procent korting en betalen slechts 60 te stroomlijnen en de gratis service beter af te stemmen op de behoeften euro per persoon, de normale prijs is van de leden. 80 euro per persoon. Heeft u minimaal De eerstelijnsadviseurs reageren binnen 24 uur op een vraag. Snelheid is naast 15 deelnemers, dan kan de bijeenkomst deskundigheid belangrijk, omdat de beantwoording van veel vragen geen uitstel MR-Start voor u op eigen locatie worden duldt. Mocht de beantwoording meer tijd vergen, dan meldt de VOS/ABB-Helpdesk georganiseerd. Neem voor meer infor- dat ook altijd binnen 24 uur. Voor meer complexe adviesaanvragen kan ondersteu- matie contact op met het cursusbureau, ning worden gevraagd van tweedelijnsadviseurs. Deze service is voor leden van telefonisch via 036 5331500 of per e-mail VOS/ABB in elk geval voor het eerste halfuur gratis. Als de behandeling meer tijd cursusbureau@voo.nl. vergt, kan er in overleg voor worden gekozen om via betaalde dienstverlening een oplossing te vinden. De Helpdesk van VOS/ABB is op werkdagen van 08.30 tot 12.30 uur telefonisch bereikbaar op 0348 405250. Mailen kan naar helpdesk@vosabb.nl. De Helpdesk is gesloten in de periode tussen kerst en Nieuwjaar.08 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 9. COLuMN de wal en het schip Het vorige kabinet deed een greep in de kas van het primair onderwijs. Dit kabinet kort drastisch op passend onderwijs en onderwerpt het speciaal onderwijs aan een budgetplafond. Daarbij komt dat het huidige kabinet de stijgende personeelskos­ ten die voortvloeien uit de cao­afspraken in het voortgezet onderwijs op het bordjeRitske van der Veen van de scholen zelf legt. Wanneer keert de wal het schip?Directeur VOS/ABB Ex-staatssecretaris Sharon Dijksma van OCW verpakte de greep van ruim 90 miljoen euro uit de kas van het primair onderwijs vorig jaar als een bezuiniging op het budget voor bestuur en management (B&M). Slim, want in een tijd waarin bestuurders en managers nou niet bepaald een positief imago hebben, als gevolg van een aantal grootverdieners in het hoger onderwijs, is het natuurlijk prima aan het publiek te verkopen dat daar wel wat afkan. Maar Dijksma wist natuurlijk verrekte goed dat bestuurders en managers in het primair onderwijs geen mannen en vrouwen van het grote geld zijn. Omdat er op het sobere bestuursniveau vaak niets meer afkon, zeker niet in het openbaar onderwijs vanwege de bestuurlijke verzelfstandigingen, daalt de bezuiniging nu neer in de groter groeiende klassen. VOS/ABB waarschuwde de politiek er vorig jaar voor. Helaas zonder het gewenste resultaat, want een meerder- heid in de Tweede Kamer ging ermee akkoord. Dat het niet bij de B&M-korting zou blijven, voelde iedereen na de aankondiging van 18 miljard euro bezuinigingen op zijn politieke klompen aan. Alles is rela- tief, dus wie zegt dat het onderwijs er naar omstandigheden genadig van afkomt, heeft in principe gelijk. Alleen is het in het licht van de mooie verkiezingswoor- den over investeringen in het onderwijs wel erg wrang dat er juist 300 miljoen euro wordt gekort op de invoering van passend onderwijs. Met andere woorden, de inmiddels tot minister gepromoveerde Marja van Bijsterveldt kiest ervoor om geld weg te halen bij leerlingen die extra zorg nodig hebben. Bovendien plaatst ze een budgetplafond op het speciaal onderwijs, om te voorkomen dat daar meer leerlingen naar worden verwezen. Vanuit het hele land komen er bij VOS/ABB nu al signalen binnen dat er onvoldoende plaats is voor zorgleerlingen. Een deel van hen zal, als gevolg van de bezuiniging, sneller dan men nu wellicht denkt zonder onderwijs thuis komen te zitten. Omdat dit de toegankelijkheid van het funderend onderwijs aantast, maakt VOS/ABB zich daar ernstige zorgen over. We stuurden een brandbrief aan de Tweede Kamer en ook de PO-Raad tekende protest aan. Weer zonder resultaat. De laatste tijd krijgt VOS/ABB ook steeds meer signalen binnen over de stijgende per- soneelskosten in het voortgezet onderwijs. Zonder dat ik zal ingaan op ingewikkelde technische details, komt het erop neer dat het ministerie van OCW de geldkraan watRitske van der Veen, verder dichtdraait, terwijl scholen al jarenlang een groeiend deel van hun budgetdirecteur VOS/ABB en Rob moeten gebruiken om de leerkrachten en andere personeelsleden te betalen. GeldLimper, directeur Vereniging dat dus eigenlijk is bestemd voor andere doeleinden, gaat op aan de stijgende salaris-Openbaar Onderwijs, sen. Iedereen snapt dat dit niet oneindig door kan gaan. Het vervelende is dat dit eenschrijven afwisselend een sluipend proces is, dat de media nooit haalt. Het is tijd om de politiek wéér wakker tecolumn. schudden. Wie weet nu wel met het gewenste resultaat. < Magazine voor het openbaar onderwijs | 09
  • 10. Kwaliteitstraject op Grienden- college Sliedrecht Op het Griendencollege werken de docenten, leerlingen en ouders samen aan een nieuwe kwaliteitsimpuls. De vmbo- school wordt tijdens het traject begeleid door de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO). Belangrijkste doelen zijn het versterken van de betrokkenheid van leerlingen en ouders, het gezamenlijk werken aan de kwaliteitsverbetering en het versterken van de profilering van de school. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met beleidsadviseur Erik Flentge van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO), via e.flentge@voo.nl of telefonisch 036 533 1500.10 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 11. vIJf vRAgEN TEkST: LuCy BEkER BEELD: MARCEL köppENgriendencollege:succes met eigen concepthet griendencollege in het Zuid-hollandse Sliedrecht is een vmbo-school met ruim 400leerlingen. Algemeen directeur Jos van de voort wil de vijf vragen samen met een aantalleerlingen beantwoorden: ‘want zij vertellen het echte verhaal, zij beleven de school’.Drie brugklassers ontpoppen zich tot ware ambassadeurs.Jullie werken met het Griendenconcept. school met een openbare en een protes- onderwijs noemen. De docenten wordenWat houdt dat in? tants-christelijke afdeling. Ouders schrij- steeds enthousiaster, maar de resultatenVan de Voort: ‘Je kunt het ‘natuurlijk le- ven hun kind in op één van de afdelingen. moeten nog beter worden, zeker in deren’ noemen of context-leren. We bieden De pc-leerlingen kunnen elke maandag theoretische leerweg. Samen met al onzelevensecht onderwijs, bijvoorbeeld in ons naar de weekopening met gebed en een stakeholders wil ik bewijzen dat we eeneigen restaurant, maar ook in samenwer- bijbelverhaal of gedicht. Daar gaat het goed concept hebben.king met een technisch bedrijf hier in de om de beleving van het geloof. De ‘open-straat. Bovendien zijn boven onze school bare leerlingen’ worden daar niet voor Wat wilt u kwijt aan de ministerzorgwoningen gesitueerd, waar onze uitgenodigd, maar ze mogen wel komen. van onderwijs?leerlingen helpen in de zorgverlening. De Daarnaast volgen alle leerlingen hier het Van de Voort: ‘Het zou goed zijn om ver-leerstof hebben wij vertaald in leerlijnen vak levensbeschouwing, waarin ze leren nieuwende scholen extra te faciliteren. Zomet doelen die de leerlingen in hun eigen over alle godsdiensten.’ kun je scholen stimuleren om concepten tetempo kunnen halen.’ Daniëlle: ‘Ik ga altijd naar de weekope- ontwikkelen waar andere scholen ook watJelle de Kloe (14): ‘Als je een onderdeel ning. Maar ik zit niet in een ‘christelijke aan hebben. Dan zijn al die tijdrovendevan de leerlijn hebt gedaan, krijg je een klas’, alle leerlingen zitten door elkaar. Bij subsidietrajecten waar scholen voor moe-tegoedbon. Ik kreeg een tegoedbon voor het vak levensbeschouwing heb ik een ten inschrijven niet meer nodig. Vernieu-Engels, toen ik een songtekst had ver- werkstuk gemaakt over het Suikerfeest wingen moet je niet van bovenaf willentaald. Dat is schrijven en lezen. Als je ge- van de moslims.’ opleggen, er gebeurt genoeg in het veld.’noeg onderdelen hebt gedaan, kun je een Marco: ‘Ik ben nog nooit naar de week-toets maken.’ opening geweest, maar ik heb wel zin om Waar willen jullie gefotografeerdDaniëlle de Ruijter (12): ‘Je mag hier zelf eens mee te gaan. Lijkt me interessant. worden?weten wanneer je zo’n toets maakt. Soms Bij levensbeschouwing heb ik al geleerd Daniëlle: ‘Bij het standbeeld in de hal. Datkun je dan door naar een hoger niveau.’ over het christendom. ’ beeld betekent: kies je eigen weg en res-Marco Sturm (13): ‘We hebben allemaal Daniëlle: ‘Op deze school is respect heel pecteer elkaar.’een memorystick gekregen, daarmee belangrijk. Dat we elkaars geloof respec- Marco: ‘Ja, wij zitten op een openbare énkunnen we thuis verder werken in de teren.’ christelijke school en dat beeld symboli-elektronische leeromgeving. Kijk, de seert dat wij respect hebben voor elkaar.’stick zit aan mijn sleutelbos.’ Hoe staat het met de kwaliteit Daniëlle: ‘Het is ook een ontmoetings-Daniëlle: ‘We hebben ook thematijd, van het onderwijs? punt, we zitten daar vaak in de pauze.’waarbinnen we ons huiswerk kunnen Van de Voort: ‘Op dit moment voert de Jelle: ‘De hal is een belangrijke plek. Toenmaken. En we hebben elke week keuze- Vereniging Openbaar Onderwijs, als ik daar voor het eerst binnenkwam,vakken. Ik doe koken. Nu kan ik groente- onafhankelijke externe partij, een kwa- dacht ik meteen: hier wil ik naar school.soep en kerrierijst maken.’ liteitsonderzoek uit op onze school. Daar Het zit ‘m in de kleuren en in de sfeer. Ik moet uitkomen of en hoe ons Grienden- moet 10 kilometer fietsen om hier te ko-Hoe geeft uw school invulling concept werkt. Het is een grote verande- men, maar dat heb ik er voor over.’aan de kernwaarden van het ring geweest, vooral voor onze docenten, Van de Voort: ‘Onze boodschap is goedopenbaar onderwijs? die nu steeds meer individueel onderwijs overgekomen bij de brugklassers! HierVan de Voort: ‘Dit is een samenwerkings- geven. Je kunt het een vorm van passend heb ik niets meer aan toe te voegen.’ < Magazine voor het openbaar onderwijs | 11
  • 12. Kete Kervezee (2e van links), voorzitter van de PO-Raad, biedt de petitie tegen de bezuiniging op passend onderwijs aan. toch bezuiniging op passend onderwijs De Tweede kamer heeft tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting ingestemd met een bezuiniging van 300 miljoen euro op passend onderwijs. Meerdere moties van de oppositie, noch een gezamenlijke actie van de onderwijsorganisaties, waaronder de pO-raad, de vereniging Openbaar Onderwijs en vOS/ABB, konden dit verhinderen. Door de bezuinigingen komt de kwaliteit en de toegankelijkheid van het funderend onderwijs in gevaar. De bezuiniging en het aangekondigde budgetplafond voor het Onderwijsbegroting speciaal onderwijs dreigen ernstige gevolgen te hebben voor Bij de behandeling van de onderwijsbegroting in de Tweede een toenemend aantal zorgleerlingen. Op dit moment zijn er Kamer werd veelvuldig over de bezuiniging op passend on- al flinke problemen in de begeleiding en opvang. Veel zorg- derwijs gedebatteerd. Daarbij toonden de coalitiepartijen leerlingen moeten dagelijks lange afstanden afleggen van en in de Kamer zich weinig onder de indruk van de kritiek van naar school. De toch al grote wachtlijsten dreigen nog langer onder andere D66 en GroenLinks, die vinden dat opnieuw de te worden, waardoor kwetsbare leerlingen voor een bepaalde kwetsbare leerlingen worden getroffen. De oppositiepartijen tijd onderwijs moeten missen en thuis komen te zitten. Zowel dienden een motie in voor opschorting van de voorgenomen ouders als professionals in het speciaal en het regulier onder- bezuinigingen, totdat de eventuele gevolgen duidelijk kunnen wijs maken zich grote zorgen over de gevolgen van deze be- worden gemaakt. Kamerlid Ton Elias van de VVD vond dat voor zuinigingen. meer kwaliteit niet altijd een extra zak met geld nodig is en12 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 13. ONDERwIJSBEgROTINg TEkST: MIChIEL JONgEwAARD BEELD: BART MAAT Passend onderwijs Passend onderwijs moet voor elk kind onderwijs bieden dat aansluit bij zijn of haar verwoordde de breed gedragen zorg dat, als de bezuinigingen mogelijkheden en talenten. Leerlingen met doorgaan, leerlingen niet het onderwijs zullen krijgen dat het een zorgbehoefte worden zoveel mogelijk in beste bij hen past. De petitie is ondertekend door de PO-Raad, het regulier onderwijs opgevangen, met onder VO-raad, MBO Raad, AOC Raad, AOb, CNV Onderwijs, AVS en andere extra ambulante begeleiding. In andere CMHF, Balans, CG-Raad, LOBO, NKO, Ouders & COO, Platform gevallen biedt het speciaal onderwijs uitkomst. VG, SBOwerkverband, Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) Voor meer informatie kunt u onder andere en wordt ondersteund door de profielorganisaties, waaronder terecht op www.passendonderwijs.nl. VOS/ABB. Reactie VOS/ABB en Vereniging Openbaar Onderwijs VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs vrezen datverwees daarmee de motie naar de prullenbak. Een meerder- door de bezuinigingen passend onderwijs niet meer voldoendeheid in de Kamer verwierp de moties en handhaafde daarmee kan worden uitgevoerd. Dat zal tot gevolg hebben dat meerde voorgenomen bezuinigingen. leerlingen naar het speciaal onderwijs moeten. Door het bud- getplafond voor het speciaal onderwijs wordt dat echter onmo-De Tweede Kamer stemde wel in met een motie waarin minister gelijk gemaakt. Al bij de start stelde de Vereniging OpenbaarMarja van Bijsterveldt wordt gevraagd om alsnog in het voor- Onderwijs vast dat passend onderwijs budgettair neutraaljaar een overzicht te geven van de gevolgen. Daarnaast vroeg niet realiseerbaar is. Met 300 miljoen euro minder lukt datde Kamer de minister om de bezuinigingen zoveel mogelijk te zeker niet. Als belangenbehartigers van het openbaar onder-realiseren door terugdringing van de bureaucratie. Van Bijs- wijs vinden VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijsterveldt gaf aan gehoor te willen geven aan deze oproep, maar bovendien dat de herijking van de zorg onder de noemer pas-stelde dat dit geen 300 miljoen zal opleveren. send onderwijs een algemene toegankelijkheid van alle scho- len vergt. Rob Limper, directeur van de Vereniging OpenbaarVanuit het onderwijs zelf werden daags voor de behande- Onderwijs: ‘Binnen de passend-onderwijsstructuur werkenling in de Kamer nog ultieme pogingen ondernomen om de scholen van verschillende signatuur samen om een dekkendKamerleden op andere gedachten te brengen. Zo protesteerde netwerk voor alle leerlingen te vormen. Daarom is het nodigopenbare basisschool De Nijenoord in Wageningen tegen de alle scholen in dit verband algemeen toegankelijk te maken,bezuiniging op passend onderwijs. Directeur Mieke Duvalois zoals het openbaar onderwijs nu al is. Daarvan is vooralsnogstuurde een petitiebrief aan de Kamer namens leerkrachten in de voorstellen voor wetgeving geen sprake. De keuzevrijheiden ouders, waarin zij uitleggen welke gevolgen de bezuiniging van ouders om de beste school voor hun kind te kiezen, komtop passend onderwijs heeft voor het primaire proces. De brief daarmee onder druk te staan.’ <werd ondertekend door 30 leerkrachten en 556 ouders van deschool. Duvalois: ‘De focus in onze brief ligt op de gevolgenvoor de leerkracht in de klas en de invloed die de bezuinigingen Breed gedragen protest kan bezuiniging niet voorkomenook hebben voor leerlingen die geen extra zorg nodig hebben.We willen op deze manier de leerkrachten en ouders een stemgeven. Tegelijk maken we duidelijk dat er anderhalf miljoenkiezers bij dit onderwerp betrokken zijn en anderhalf miljoentoekomstige kiezers.’Actie onderwijsorganisatiesVoorafgaand aan de begrotingsbehandeling organiseerde dePO-Raad een debat met politici en vertegenwoordigers uit hetonderwijsveld. Meer dan 300 leerkrachten, ouders, schoollei-ders en bestuurders, waren bij de protestactie aanwezig. Aanhet debat namen zowel Kamerleden deel als vertegenwoordi-gers van alle geledingen in het onderwijs. Veel aanwezigenriepen op om eventuele bezuinigingen elders in de onderwijs-begroting te zoeken. Dat zou volgens hen kunnen door bijvoor-beeld de invoering van prestatiebeloning in het onderwijs niette laten doorgaan. Dit pleidooi werd met applaus begroet. Aan-sluitend aan het debat overhandigde Kete Kervezee, voorzit-ter van de PO-Raad, een petitie aan de aanwezige politici. Zij Magazine voor het openbaar onderwijs | 13
  • 14. LERAAR vAN hET JAARTEkST: wIETSkE IDEMABEELD: gEERT MARISSEN Mathijs ter bork is leraar van het jaar Mathijs ter Bork is uitgeroepen tot Leraar van het Jaar 2010 in het primair onderwijs. uitgaan van talent, samenwerken met de leerlingen en blijven professionaliseren, dat zijn de belangrijkste kwaliteiten van deze jonge, enthousiaste leraar. ‘Ik sta positief kritisch tegenover het groep 3, 4 en 5 van de openbare jenaplan- te blijven oefenen met taal, rekenen of onderwijs. Dat is denk ik één van de re- school ’t Broekhoes in Balinge (Drenthe), begrijpend lezen, door de druk die de on- denen waarom ik deze prijs heb gewon- samen met zijn duo-partner Mirjan Pots. derwijsinspectie daarop legt. ‘Er wordt nen’, vertelt Mathijs ter Bork. ‘Ik ga niet Ondanks zijn jonge leeftijd heeft hij een dan zoveel geoefend, dat het ten koste zomaar ergens in mee, het doel moet eigen kijk op het onderwijs en de manier gaat van het kind. Natuurlijk moet je voor mij duidelijk zijn. Ik wil dat iets nut waarop je kinderen stimuleert om het oefenen en herhalen, maar je zult zien heeft.’ En daarmee wil hij niet eigenwijs beste uit zichzelf te halen. ‘Ik ga uit van dat het positief werkt, wanneer je eerst zijn, maar juist alles uit zichzelf én de het talent van het kind. Ze moeten eerst bekijkt waar het kind goed in is en dat als kinderen halen. ontdekken wat ze wél kunnen, voordat uitgangspunt neemt.’ ze zich kunnen verbeteren op vlakken Kinderen naar een hoger plan tillen waar ze minder goed presteren.’ Bouwen aan een band De jury verkoos Ter Bork (28) als basis- Waarom Mathijs ter Bork er ook met de schoolleraar van het jaar 2010, uit 270 Volgens Ter Bork trapt menig school in prijs vandoor ging, is omdat hij naar ei- aangemelde leraren. Hij geeft les in de valkuil om met de kinderen te te veel gen zeggen ‘een groot hart voor de kinde- ren’ heeft. ‘Dat zit hem denk ik in de hou- ding die ik aanneem. Je moet er zijn voor de kinderen als ze een probleem hebben, maar ook wanneer ze iets leuks hebben beleefd. Je moet écht naar ze luisteren’, benadrukt hij. ‘Op die manier kun je een open relatie met de kinderen opbouwen, waardoor ze hun best doen en niet bang zijn om vragen te stellen.’ Daarnaast probeert Ter Bork op allerlei manieren samen te werken met zijn leer- lingen en staan hij en zijn duo-partner Pots altijd open voor hun ideeën. ‘Laatst waren de kinderen erg geschrokken van het nieuws dat de dierentuin in Emmen misschien failliet zou gaan. Ze wilden de dierentuin graag helpen. We zijn nu be- zig met het schrijven van brieven naar de directeur en het bedenken van manieren om geld in te zamelen.’ Flexibel ‘Je moet flexibel kunnen zijn en je niet vastpinnen op wat je zelf hebt bedacht14 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 15. Mathijs ter Bork: ‘Je moet écht naar kinderen luisteren.’Leraar van het Jaar Overleggen mis’, lacht hij. Ter Bork ontwikkelde zich Elke week vindt er in ‘klas Ter Bork’ een tot techniekcoördinator en gymdocentOp zaterdag 2 oktober zijn tijdens de klassenvergadering plaats. Kinderen kun- op school. Vervolgens verdiepte hij zichverkiezing Leraar van het Jaar 2010 de nen dagelijks briefjes in een brievenbus in het leesonderwijs, ‘omdat hij daardrie Leraren van het Jaar 2010 verko- doen met daarop een vraag, een compli- nog niet genoeg vanaf wist’. Ook hoog-zen. De winnaars: Mathijs ter Bork van ment of een verbeterpunt. Tijdens de ver- begaafdheid is een onderwerp waar hijopenbare jenaplanschool ‘t Broekhoes gadering komen de briefjes aan de orde, zich de komende tijd meer mee bezig wilin Balinge (Drenthe), in het voortgezet onder leiding van een voorzitter uit de houden. ‘Dit kan allemaal, omdat we eenonderwijs Trudy Coenen van het Mon- klas. Zo besprak de klas hoe een vulkaan jong en innovatief lerarenteam hebben,tessori College Oost in Amsterdam en werkt (vraag), hoe goed een medeleerling dat wil blijven vernieuwen. Wanneer jeJosé Jansen-Gulen, mbo-docent op ROC had leren schrijven (compliment) en hoe je goed voelt in het team, durf je te zeg-Nijmegen. De winnaars zijn gedurende ze ervoor gingen zorgen dat een groepje gen wat je vindt en wat je wilt’, legt hijeen jaar ambassadeur voor het onderwijs minder lawaai zou maken tijdens het wer- uit. ‘En daarnaast moet je niet bang zijn,en geven onder andere advies aan de be- ken (verbeterpunt). je moet laten zien wat je kan.’leidsmedewerkers van het ministerie vanOnderwijs en denken mee over Leraar24, Ter Bork ziet graag dat zijn leerlingen met Boegbeeldeen website voor en door leerkrachten. elkaar in gesprek gaan. Onlangs gaf hij Door zijn titel ‘Leraar van het Jaar 2010’ is twintig euro aan de klas, waar ze dit jaar Ter Bork ambassadeur voor alle leraren iets van mogen kopen. Ze kunnen er bij- en medewerkers in het basisonderwijs voorbeeld een nieuwe voetbal van kopen, en speciaal onderwijs. Hij wordt gere- of voorbereid’, zegt Ter Bork. Na de zomer- maar het ook aan een goed doel geven. geld gevraagd om zijn mening te geven vakantie ging zijn klas aan de slag met Ter Bork: ‘Het idee erachter is dat ze het en mee te praten over het onderwijsbe- een vakantieland dat ze zelf mochten met elkaar eens moeten worden over de leid. Zo debatteerde hij onlangs over de uitkiezen. Terwijl Ter Bork alle spullen besteding van het geld en dat ze daarover geplande bezuinigingen voor het pas- over Frankrijk al verzameld had, ‘toch dus overleggen.’ send onderwijs. Ter Bork: ‘Dat vind ik wel het meest voor de hand liggende vakan- apart. Natuurlijk vind ik het een grote tieland’, kozen de kinderen voor België. Naast het stimuleren van de kinderen om eer dat ik daarvoor word uitgenodigd ’Want daar wisten ze nog helemaal niets na te denken over problemen of situaties, en dat ik kan en mag meepraten vanuit vanaf.’ Hij ging erin mee en het werd een is Ter Bork zelf ook constant bezig met de mijn eigen praktijk. Maar ik werk op deze geslaagd project met zelfgebakken frie- vraag waarom hij bepaalde dingen doet manier, omdat ik denk dat dit het beste is ten, weetjes over Manneken Pis en les en hoe hij zichzelf kan verbeteren. ‘Als je voor de kinderen. Voor mijn gevoel ben ik over de Slag bij Waterloo.’ dat niet doet, dan is er volgens mij iets ‘gewoon’ een leerkracht.’ < Magazine voor het openbaar onderwijs | 15
  • 16. 20 1 1 Voor en door het onderwijs Haal meer uit jezelf met de opleidingen De nieuwste leer- en van Magistrum Opleidingen presentatiemiddelen › Oriëntatie op Leiderschap › Opleiding Middenmanager PO (MPO) voor het › › Opleiding Directeur PO (DPO) Opleiding Directeur PO (directeur van buiten; DVB) › Opleiding Directeur Brede School (DBS) primair onderwijs › Masters MME en MEL Meer informatie Download de brochure of bezoek eenPRIMAIR ONDERWIJS voorlichtingsbijeenkomst. Zie voor data: www.magistrum.nl. Magistrum Leiderschapsontwikkeling Meld u aan voor de e-nieuwsbrief van de Vereniging Openbaar Onderwijs Vanaf dit najaar is de digitale nieuwsbrief r nu Registree van de Vereniging voor Gr atis Openbaar Onderwijs vernieuwd. Blijf op de hoogte van actuele et toegang m ontwikkelingen in het openbaar onderwijs 01655 code: 100 en het nieuws van de Vereniging Openbaar Onderwijs. Op www.voo.nl/ nieuwsbrief kunt u zich gratis aanmelden. 25-29 januari 2011 Jaarbeurs Utrecht Vereniging www.not-online.nl Openbaar Onderwijs
  • 17. pROfILERINg TEkST: MIChIEL JONgEwAARDSuccesvol traject schoolprofilering in haaksbergenhet verhaal vanonze openbare school‘kunt u in één minuut beschrijven waar uw school voor staat? En kunnen de ouders van uwschool dat ook?’ Met deze vragen startte obs De weert in haaksbergen met ‘het verhaal vande school’, begeleid door de vereniging Openbaar Onderwijs (vOO). het uiteindelijke resultaat:een duidelijker schoolprofiel met concrete beelden, dat breed wordt gedragen door het teamen de ouders.‘Leraren en directie van openbare basisschool De Weert in over het project: ‘Het was erg stimulerend om samen met col-Haaksbergen zijn trots op hun openbare school’, zegt beleids- lega’s naar onze kwaliteiten en kernwaarden te kijken. Op de adviseur Ton Gelmers van de Vereniging Openbaar Onderwijs, speciale ouderavond hebben we de ouders laten zien hoe wij die het traject uitvoerde samen met collega Erik Flentge. ‘Ze tegen onze school aankijken en hebben we ook mét hen gespro- zijn gedreven, initiatiefrijk en geven kwalitatief goed onder- ken over onze school. Nu gaan we kijken op welke manier wewijs. Toch strookt die werkelijkheid niet altijd met de beelden onze beelden ook in bijvoorbeeld onze schoolgids tot uitdruk-van de buitenwereld. Dat vindt vaak zijn oorzaak in het verle- king kunnen laten komen.’ Erik Flentge besluit: ‘Als de ouders den. Maar ook een deel van de ouders van de school weet soms trots zijn op de school, vertellen zij je verhaal door. Als dat ver- onvoldoende wat de school allemaal voor moois doet. Het is haal duidelijk en bekend is en ook klopt met de schoolpraktijk, spannend en uitdagend om het eigene van je school duidelijk zijn ouders je beste ambassadeurs.’ < zichtbaar te maken. Het is het uitdragen van je trots.’Flentge vult aan: ‘Een gelikte folder of brochure is niet de echte oplossing. Eerder het tegendeel. Dan begin je aan het verkeerde eind. Het is belangrijk om eerst op zoek te gaan naar de spe- cifieke kenmerken en kernwaarden van de school. Dat zijn de waarden die als het ware ‘onder’ je onderwijs en onder je schoolactiviteiten liggen. Die kun je vervolgens vertalen in hetbeeld dat je als school uitdraagt.’Beelden‘Het verhaal van obs De Weert’ liet zich volgens de teamleden samenvatten in acht krachtige en richtinggevende uitspraken. De school onderzocht vervolgens wat ze in de praktijk al doet om de doelen te bereiken. Gelmers: ‘De leerkrachten zochten naar concrete beelden bij de uitspraken. Een kenmerk als “een stimulerende en uitdagende leeromgeving” levert in schoolgid- sen soms lange zinnen op met jargon. Foto’s van de inrichting Informatievan de school, de lees- en schrijfhoek, de computerhoek en de natuurhoek zijn veel sprekender. Die beelden zijn toegankelijkvoor ouders en maken nieuwsgierig. Je kunt daarbij dan heel ‘Het verhaal van de school’ omvat vijf bijeenkomsten, goed uitleggen welke kennis, vaardigheden en houding je wilt die in overleg met de school worden gepland. aanleren.’ Voor meer informatie kunt u contact opnemen met beleidsadviseurs Ton Gelmers, t.gelmers@voo.nl.Ambassadeurs U kunt ook telefonisch contact opnemen met deIn de loop van het traject presenteerde het team het resultaat Vereniging Openbaar Onderwijs, via 036 533 1500.aan de ouders. Leerkracht Anette Roozeboom is enthousiast Magazine voor het openbaar onderwijs | 17
  • 18. DOORSTROMINgTEkST: MIChIEL JONgEwAARDBEELD: JOSé kRIJNEN Meer duidelijkheid over eisen bij doorstroming vmbo-tl naar havo Scholieren die na het behalen van hun vmbo-tl-diploma (theoretische leerweg) willen doorstromen naar de havo, kunnen daar niet zonder meer terecht. het merendeel van de middelbare scholen neemt volgens een publicatie van scholierenorganisatie LAkS met alleen een diploma geen genoegen en stelt aanvullende eisen. De Tweede kamer nam inmiddels een tweetal moties aan, waarmee de doorstroom wordt vergemakkelijkt. Scholen houden wel het recht om aanvullende eisen te stellen. Wettelijk geeft het vmbo-tl diploma toegang tot de havo. Toch Kansen staat het iedere middelbare school vrij om aanvullende eisen te Jan de Boom: ‘Het grootste risico voor scholen is onvoldoende stellen. De belangrijkste reden om dit te doen, is voor veel scho- rendement in relatie tot het landelijk gemiddelde, waarna het len te voorkomen dat te veel leerlingen op de havo uitvallen. predicaat zwak wordt gegeven door de inspectie. De inspectie Slechts enkele scholen stellen geen aanvullende eisen, zoals het verricht vervolgens een uitgebreid kwaliteitsonderzoek en de openbare Zuyderzee College in Emmeloord. Deze school wil dat school krijgt, bij onvoldoende kwaliteit, het predicaat zeer zwak. leerlingen met een vmbo-tl-diploma sowieso de kans krijgen Onze kwaliteit blijkt goed op orde te zijn, wat we dan ook aan om de havo te doen. De school biedt daarom extra begeleiding ouders kunnen laten zien, terwijl we ook kunnen aantonen dat aan vmbo-tl-leerlingen, om hen voor te bereiden op de havo. ons rendement onder het landelijk gemiddelde ligt, doordat wij Volgens directeur/bestuurder Jan de Boom halen zij even vaak veel kansen bieden aan leerlingen. Wel zijn we voortdurend het havo-diploma als de andere leerlingen, maar wel met la- bezig te bezien hoe we de resultaten van onze “opstromers” gere cijfers. Zijn schoolgemiddelde is daardoor lager, wat naar kunnen verbeteren.’ zijn zeggen als gevolg heeft dat zijn school van de onderwijsin- spectie het predicaat zwak heeft gekregen. De Boom denkt dat Op openbare scholengemeenschap West-Friesland in Hoorn veel scholen daarom deze zogenaamde risicoleerlingen liever worden wel aanvullende eisen gesteld. Directeur Ewald Weiss weigeren. Ze zijn beducht voor hun reputatie. vindt dat niet meer dan logisch: ‘Dat doen we toch ook bij ba- sisschoolleerlingen die naar de middelbare school gaan? Dan kijken we naar de toetsgegevens en vragen we de basisschool om advies. Met iedere vmbo-tl-leerling die naar de havo wil, voeren we dus ook een intakegesprek. De motivatie van een leerling zegt meer dan alleen een cijfergemiddelde. Het komt voor dat leerlingen zich aanmelden voor de havo, niet omdat ze nou zo ambitieus zijn, maar omdat ze vooral niet naar een ROC willen. Zulke leerlingen kunnen een negatieve invloed hebben op de sociale verhoudingen in de klas. Dat proberen we te voorkomen.’ Zonder belemmeringen Begin dit jaar kwamen de VO-raad, het LAKS, de ouderorgani- saties in het bijzonder onderwijs en de Vereniging Openbaar Onderwijs overeen dat de overgang van vmbo-tl naar havo zonder aanvullende eisen mogelijk zou moeten zijn. Volgens
  • 19. Discussieer mee Laat ons weten wat u vindt van deze kwestie. Zijn de aanvullende eisen terecht of is een vmbo-tl- diploma voldoende? Praat mee op voo.nl/discussies.de organisaties hebben de scholen een zwaarwegende adviesrol, vervolgens op het hbo opnieuw lastig krijgen. ‘Veel jongerenmaar zouden leerlingen en ouders bij een negatief advies van haken dan alsnog af, maar als zij een mbo-diploma op zak heb-de school toch het recht moeten hebben om te kiezen voor de ben, kunnen zij zo aan de slag.’ Dat geldt volgens Van Zijl inhavo. Tijdens de recentelijk opgelaaide discussie over de door- mindere mate voor een havo-diploma.stromingsproblematiek liet de VO-raad echter een ander geluidhoren. Scholen moeten volgens de raad eerst de tijd krijgen om Wie beslisthet niveau van het vmbo-tl beter te laten aansluiten op de havo. De kwaliteit van het onderwijs gaat velen aan het hart, nietHet LAKS en de Vereniging Openbaar Onderwijs vinden dat te in het minst de scholen zelf. Pabo’s voerden taal- en rekentoet-lang duren en vroegen de Tweede Kamer om wettelijke maatre- sen in, omdat van veel startende studenten het behaalde eind-gelen te nemen. De Kamer nam de door onder anderen Boris van examenniveau op de havo of het mbo onvoldoende is. Havo’sder Ham (D66) ingediende moties aan, maar hield de aanvul- stellen op hun beurt aanvullende eisen op voor instromendelende eisen overeind. De Vereniging Openbaar Onderwijs vroeg vmbo’ers, omdat het diploma kennelijk onvoldoende zegt overde Kamerleden voorafgaand aan de stemming om de moties Waarde vmbo-tl-diplomazo te wijzigen, dat er in ieder geval eenduidigheid in de eisenvoor toelating zou ontstaan. Op dit moment bestaan er tussende scholen verschillen in de aanvullende eisen. Maar ook op ditpunt brengen de aangenomen moties geen verandering. onder druk door aanvullendeMbo of havo eisen van havoScholieren met een vmbo-tl-diploma kunnen kiezen tussen hetmbo en de havo als vervolgopleiding. Veel leerlingen kiezen het behaalde niveau. Scholen willen leerlingen kansen biedenvoor het mbo, maar er zijn jongeren die al op de middelbare om zich te ontplooien, maar lijken tegelijkertijd huiverig te zijnschool meer een havo-profiel dan een mbo-profiel blijken te voor lagere eindexamencijfers en de daarop volgende beoorde-hebben. Laatbloeiers hebben dus alsnog de kans om naar de ling van de inspectie. Dat neemt niet weg dat ook scholen wil-havo te gaan. Ambitieuze leerlingen die later nog een hbo-op- len dat hun leerlingen op de voor hen beste vervolgopleidingleiding willen doen, kiezen vaker voor de snellere havo-route. terechtkomen, of dat nu mbo of havo is. Hoe begrijpelijk ook,De MBO Raad wil de keuze voor het mbo aantrekkelijker maken het kan ambitieuze leerlingen die met misschien veel moeite,door de mbo-route in te korten, zodat leerlingen net zo snel op maar met goed gevolg een vmbo-tl-opleiding hebben afgerond,het hbo terechtkunnen. Een aantal mbo-scholen doet dat al. de kans ontnemen zich op de havo verder te ontwikkelen. Uit-Jan van Zijl, voorzitter van de MBO Raad, vindt de aanvullende eindelijk is de vraag dan principiëler van aard: Heeft een leer-eisen voor de havo wel zinvol. In een reactie in de Volkskrant ling het recht om zelf te kiezen, ook al vindt de school die keuzestelde hij dat veel vmbo’ers die met moeite de havo halen, het onverstandig? De Tweede Kamer vindt voorlopig van niet. < Magazine voor het openbaar onderwijs | 19
  • 20. Vereniging OpenbaarCursussen, advisering en Onderwijsmaatwerk voor MR, OR,team en bestuurScholing voor overblijfmedewerkers • Schoolkosten VO • Profilering schoolen coördinatoren • Communicatie MR-OR-Team • PersoneelsdagMedewerkers en coördinatoren van de overblijf • Website - schoolgidskunnen hun vaardigheden verbeteren door Scholing voor de Ouderraad • Aanmelding leerlinghet volgen van een van de cursussen van de Scholingsbijeenkomsten voor ouderraden • Mystery guestVereniging Openbaar Onderwijs. in het primair en voortgezet onderwijs. De• Basiscursus Vereniging Openbaar Onderwijs begeleidt Vereniging Openbaar Onderwijs• Vervolgcursus en adviseert scholen en schoolbesturen over De Vereniging Openbaar Onderwijs heeft• Coördinatorcursus ouderbetrokkenheid. een uitgebreid scholings- en cursusaanbod• Expertisecursus • Ouderraden PO voor leerkrachten, schoolleiders, overblijf-• Spelen en speelgoed • Ouderraden VO krachten MR-leden en schoolbestuurders. Alle• EHBO BHV • Communiceren met ouders cursussen en bijeenkomsten zijn theoretisch• Herhaling EHBO BHV • Communicatie MR-OR-Team onderbouwd en praktijkgericht. Het aanbod• 1-jarige opleiding is bij uitstek geschikt voor zowel openbaar als Scholing voor team en bestuur bijzonder onderwijs, primair en voortgezetScholing voor de MR in openbaar onderwijs onderwijs.De Vereniging Openbaar Onderwijs heeft een De Vereniging Openbaar Onderwijs schooltuitgebreid scholingsaanbod voor MR-leden, en begeleidt schoolteams, schoolleiders Het landelijk bureau van de vereniging isoudergeleding en personeelsgeleding. en bestuurders op het gebied van de tijdens kantooruren telefonisch bereikbaar• MR Start kernwaarden van het openbaar onderwijs. via 036 5331500. Meer informatie vindt u op• Medezeggenschap • Het schoolverhaal www.voo.nl/scholing.
  • 21. MINI-SyMpOSIuM TEkST EN BEELD: MARTIN vAN DEN BOgAERDTdrukbezocht debat overalgemene acceptatieplichthet minisymposium met Lagerhuisdebat, dat vOS/ABB op 18 november organiseerde,werd bijgewoond door bijna 70 mensen. Centraal thema was de algemene acceptatieplicht.Naast leden, die direct betrokken zijn bij het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs,waren er vertegenwoordigers van protestants-christelijke, orthodox-christelijke en rooms-katholieke organisaties.Zo was rector Roelof Bisschop van de 23 over de vrijheid van onderwijs mo- deze verantwoordelijkheid krijgt, waar-locatie Revius van het reformatorische derniseren. Kern van het voorstel is dat bij hij zich afvroeg wat het mensbeeldWartburg College in Rotterdam aanwe- scholen in principe elke leerling moeten van het openbaar onderwijs is. Wijnenzig. Hij is tevens vooraanstaand lid van toelaten, mits de ouders de levensbe- pleitte voor een combinatie, waarbij dede SGP. De protestants-christelijke Bestu- schouwelijke grondslag van de school openbare school en ook organisaties vanrenraad werd vertegenwoordigd door on- respecteren. Beleidsmedewerker Freek buiten de school samen levensbeschou-der anderen directeur Wim Kuiper. Het Pardoel van de Bond KBVO noemde dit welijke vorming in het onderwijs aankatholieke element werd ingebracht slechts symboolpolitiek. Het is volgens bod laten komen. <door hulpbisschop Everard de Jong van hem veel belangrijker om in te zetten opRoermond, die namens de Nederlandse de kwaliteit van het onderwijs.Bisschoppenconferentie de portefeuille‘onderwijs’ heeft, en beleidsmedewerker Rijkdom van verscheidenheidFreek Pardoel van de Bond KBVO. Vanuit Directeur Rob Limper van de Verenigingde politiek was PvdA-Kamerlid Metin Openbaar Onderwijs verdedigde de stel-Çelik aanwezig. ling dat het duale stelsel kan worden afgeschaft. Limper is voorstander vanTijdens het debat kwamen onder leiding het concept ‘school’, waarin geen sprakevan dagvoorzitter Margreeth Kloppen- meer is van denominaties. Uitzonderin-burg vijf stellingen aan bod. Alle stellin- gen maakt hij voor orthodox-christelijke,gen raakten aan de toegankelijkheid van joodse en islamitische scholen. Roelofhet onderwijs, zoals de stellingen ‘Ouders Bisschop maakte duidelijk dat wat hemhebben op welke school dan ook het recht betreft de verschillende denominatiesop een plaats voor hun kind’ en ‘Het moeten blijven bestaan, omdat juist derooms-katholiek en protestants-chris- verscheidenheid de rijkdom van het Ne-telijk onderwijs zijn allang opgeschoven derlandse bestel is.naar het openbaar onderwijs, dus kanhet duale bestel worden afgeschaft’. De laatste discussie ging over de vraag ofPvdA-Kamerlid Metin Çelik verwoordde de openbare scholen zelf verantwoorde-bij de eerste stelling het standpunt van lijk zouden moeten zijn voor de levens-zijn partij over algemene acceptatie- beschouwelijke vorming van kinderen.plicht. Zijn collega en partijgenoot Mari- Hier kwamen hulpbisschop Everard deette Hamer trok na de val van het kabi- Jong van het bisdom Roermond en be-net-Balkenende haar eerder ingediende leidsmedewerker Lizzy Wijnen aan hetvoorstel voor algemene acceptatieplicht woord. De Jong maakte duidelijk dat hijuit de la. De PvdA wil grondwetsartikel ertegen is dat de openbare school zelf Magazine voor het openbaar onderwijs | 21
  • 22. kERSTvERhAALTEkST: LINEkE EERDMANSBEELD: ISTOCkphOTO, LINEkE EERDMANS openbare school viert Kerst én suikerfeest In het plaatsje waardenburg staat een openbare school die elk schooljaar aandacht besteedt aan meerdere religieuze feesten. Onlangs vierden ze Divali, een hindoestaans feest, waaraan iedereen enthousiast meedeed. De meeste leerlingen zijn niet religieus opgevoed, maar de school telt ook kinderen met een christelijke of islamitische achtergrond. Maaike Heevel, directrice van de school, De school met 80 leerlingen kreeg een Imagoverbetering heeft de viering van de religieuze feesten aantal jaren geleden het predicaat ‘zwak’, De school bestaat al lange tijd, maar bewust ingevoerd op haar school. Niet maar is nu sterk groeiend. Zelf is Heevel heeft twee jaar geleden een ommezwaai onder druk van haar omgeving, maar katholiek opgevoed, maar ze heeft het gemaakt. ‘We wilden van ons afschud- om een duidelijke visie neer te zetten. geloof naast zich neergelegd: ‘Ik geloof den wat geweest is en een nieuwe start Met de nabijgelegen zwaarchristelijke in het goede van de mens. Daar heb ik maken. Om ons imago te verbeteren, school is nauwelijks contact. Heevel: ‘We geen kerk voor nodig. hebben we bijvoorbeeld ook de naam komen elkaar wel tegen bij gemeentelij- Meer dan tweederde van de leerlingen van de school gewijzigd in De Waerden- ke bijeenkomsten, maar je merkt wel de is niet-gelovig. De rest is lichtgelovig of burght, naar een oud kasteel. En het afstand. Voordeel is wel dat we weinig moslim. Een moslimjongetje bezoekt aandacht schenken aan verschillende afspraken hoeven te maken. Bijvoorbeeld elke week de moskee. Bij ons op school religies hoort daar ook bij.’ Maaike Hee- over of Sinterklaas ’s ochtends of ’s mid- komt hij ook in contact met andere gelo- vel is ook werkzaam op een andere open- dags bij hen dan wel bij ons is. Dat vieren ven. Zo nemen de moslimkinderen ook bare school in de buurt. ‘Daar doen ze zij toch niet, dus dat is makkelijk!’ deel aan de christelijke feesten.’ niet specifiek aan religieuze feesten. Die vieren Sint, Kerst en Pasen en geestelijke vorming komt alleen aan bod in de les- sen. Zij hoeven zich minder te profileren. Terwijl het bij ons onderdeel is van onze visie om die feesten bewust te vieren.’ De feesten op De Waerdenburght worden gevierd in een cyclus van drie jaar, zodat alle geloven successievelijk aan bod ko- men. Heevel: ‘We vieren vijf feesten per jaar. Kerst vieren we elk jaar, dat is toch ook een stukje Nederlandse cultuur. En daarnaast vieren we dus nog vier andere feesten. Twee van onze leerkrachten heb- ben zich er helemaal verdiept. Zo hebben zij voor Divali, het Hindoestaanse licht- jesfeest, filmmateriaal gevonden waar we samen met de kinderen naar hebben gekeken. Dit jaar vierden we Pasen en het Suiker- feest, volgend jaar het joodse Poerimfeest.22 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 23. kERSTvERhAALWe hebben zes moslimkinderen op school, schudden voor het houden van religieuze kleutergroepen is het vooral een mooidus die konden hun medeleerlingen over feesten. Heevel: ‘Bij ons kwam het duide- verhaaltje. Maar in de bovenbouw be-het Suikerfeest vertellen. De kinderen von- lijk voort uit de wens tot imagoverbete- spreek je meer met de kinderen dat hetden het prachtig. We hadden de ouders ge- ring. We hebben daartoe een droomschool een geloof is en komen leerlingen zelfvraagd om hapjes voor het feest te maken. ontworpen om onze opbrengsten te ver- met vragen.Zo vergroot je ook de betrokkenheid bij de beteren. Dit was een van onze pijlers. Het Tijdens het kerstfeest eten we met alleschool. En de moslimouders komen op hun terugdraaien van een slechte naam is een groepen in één klaslokaal en zingen lied-beurt kijken bij het kerstfeest.’ lange weg. Er staat nu een andere school jes rond de kerstboom. Daarna voeren de met een ander onderwijsconcept en ons kinderen stukjes op. Vorig jaar is ook hetEven wennen leerlingenaantal groeit weer. De verhalen kerstverhaal nagespeeld. En echt waar:‘Het was voor de ouders wel even wen- die in het dorp gaan over onze school, zijn het kindeke Jezus werd toen gespeeld nen. Die zagen het in eerste instantie niet nu heel positief. Daarnaast zien wij het door een moslimjongetje! Zijn moeder zo zitten dat hun kind het Suikerfeest duidelijk als onze taak om de kinderen zat trots in de zaal.’ < Kindeke Jezus werd gespeeld door een moslimjongetjeging vieren. Maar als je dan uitlegt dat klaar te stomen voor de maatschappij. Deje aan alle geloven aandacht besteedt, is basis blijft altijd heel sterk rekenen, taal ener veel begrip. Ouders vinden het belang- lezen. Daarnaast werken wij ook aan soci-rijk dat hun kind, juist op een openbare ale vaardigheden. En bij begrijpend lezenschool, van alle geloven kennis opdoet.’ komt de wereld natuurlijk helemaal bin-Hoe ziet zo’n Suikerfeest eruit? ‘We leggen nen. Elke week behandelen we een actueleuit wat de achtergrond is, waarom de men- tekst met nieuwswaarde. Dan komen desen vasten en dat het Suikerfeest de afron- religies uiteraard ook langs. Zo verankerding daarvan is. En natuurlijk kunnen de je het wederzijds begrip onder de leerlin-moslimkinderen op onze school er zelf over gen en leer je hen dingen bespreekbaar tevertellen, die kennen het feest goed en ver- maken.’tellen over de ramadan van hun ouders.’ Kindeke JezusMaaike Heevel heeft niet zozeer een mis- ‘Kerst 2010 is niet alleen maar het feest Maaike Heevel, directeursie om andere openbare scholen wakker te van het licht en de kaarsjes. Voor de obs De Waerdenburght Magazine voor het openbaar onderwijs | 23
  • 24. SChOOLgEBOuwTEkST: MARTIN vAN DEN BOgAERDTBEELD: MARTIN vAN DEN BOgAERDT, ANkIE RuSTICuS Brede school Duinterpen in Sneek Kleurrijke skûtsje in het Friese land wie op een zonnige dag vanuit het zuiden Sneek binnenrijdt, ziet een regenboog van zonneschermen van de brede school Duinterpen. De zachte rondingen en het vele hout dat in het gebouw is verwerkt, zorgen ervoor dat het markante gebouw als een kleurige skûtsje in het friese landschap ligt. In de multifunctionele brede school Duinterpen in de gelijk- namige nieuwbouwwijk in Sneek zijn sinds het voorjaar van 2009 de openbare basisschool De Wyken en de protestants- christelijke school De Vuurvlinder gevestigd. Directeur Tineke Boschma van De Wyken vertelt dat haar school 430 leerlingen telt, verdeeld over 18 groepen. De Vuurvlinder is met 22 groe- pen met in totaal 530 leerlingen de net wat grotere buurman. Brede school Duinterpen als kleurrijk landmark van de wijk.24 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 25. SChOOLgEBOuwOndanks het feit dat er onder schooltijd met het personeel mee-gerekend ongeveer duizend mensen in het gebouw aanwezigzijn, heerst er een bijna serene rust. ‘We hebben allemaal onzeeigen ingang. Mijn kleuters bijvoorbeeld, die komen binnendoor de blauwe deur; de middenbouw gebruikt de deur aande kopse kant. Wij gebruiken vier verschillende ingangen, deburen hebben er drie. We hebben er nog twee in de centralehal en twee in de sporthal.’ Er zijn rond het gebouw meerderepleinen. Zo spelen de kleuters van De Wyken samen met deleerlingen tot en met acht jaar op het plein aan de noordkantvan het gebouw, terwijl het plein aan de andere kant bestemd richt.is voor de oudere kinderen. Daar staan andere speeltoestellen is ruim inge De keu kenen er kan worden gevoetbald. ‘Er is goed nagedacht over devraag hoe we de voordelen van het grote konden combinerenmet het veilige van het kleine. We krijgen dat van de ouders alspositieve feedback terug’, aldus Boschma.Ruimte, licht en frisse kleurenHet gebouw is ruim en licht opgezet met frisse kleuren, ook inhet interieur. Lokalen kunnen worden samengevoegd met be-weegbare wanden. Dat geldt ook voor de teamkamers van detwee scholen. ‘Meestal staat die schuifwand open, dus we ko-men elkaar echt tegen. Dit gebouw past bij de vooruitstrevend-heid van het onderwijs hier.’ Er zijn ook zes zogenoemde wissel-lokalen, die afhankelijk van de behoefte door De Wyken en De Veel licht enVuurvlinder kunnen worden gebruikt. De computerwerkplek- frisse kleure n in de lokalen.ken zijn zowel in de gangen als in aparte instructielokalen dieaan de klassen zijn gekoppeld. De sporthal, die aan het gebouw w.vastzit, wordt buiten schooltijd gebruikt door diverse sportclubs. de onderbou lr uimte voor Aparte speeNaast de twee basisscholen zitten er voorzieningen in hetbredeschoolgebouw die niet direct met onderwijs te makenhebben, zoals kinderopvangorganisatie Speelwerk, een peu-terspeelzaal, een praktijkruimte voor fysiotherapie, een ortho-pedagoog, een logopedist en schoolmaatschappelijk werk. ‘Wijdenken dat als je de zorg zoveel mogelijk bij elkaar brengt, dekans op succes groter is.’ Boschma legt uit dat uit deze visiepast in de kadernotitie brede scholen van de gemeente Sneek.Deze Friese stad kent naast Duinterpen nog vier andere bredescholen, waarin onderwijs en verschillende maatschappelij-ke voorzieningen samenkomen. De profi lering van de bredescholen sluit aan bij het eigen karakter van de wijken waarinze staan. Zo positioneert Duinterpen zich onder meer met het Veel compu te rs in gangedagarrangement. In de nieuwbouwwijk wonen veel tweever- n en bij lok alen.dieners die behoefte hebben aan kinderopvang vanaf nul jaaren aan voorschoolse, tussenschoolse en naschoolse opvang. < Algemene informatie Brede school Duinterpen werd in juni 2009 officieel in gebruik genomen. De bouw begon in het najaar van 2007. De totale kosten bedroegen 11 miljoen euro. De bruto vloeroppervlakte van het gehele gebouw is 7632 vierkante meter; het perceel is 17.600 vierkante meter groot. Magazine voor het openbaar onderwijs | 25
  • 26. MANIfESTTEkST: LuCy BEkERBEELD: JOSé kRIJNEN scholen worstelen met ‘onzinactiviteiten’ Twee schoolleiders uit haarlem lanceerden onlangs het ‘manifest van de no-nonsense school’, een pleidooi voor efficiënter onderwijs. hun top 15 van ‘onzinactiviteiten’ die ten koste zouden gaan van de lestijd, maakte veel los. Scholen in het hele land herkennen het dilemma. ‘Niet alle extra’s zijn onzin, maar we moeten wel kritisch zijn’. Het schoolreisje, de verjaardag van de juf en de Sinterklaas- viering staan bovenin de top 15 die Reinier Bos en Frank Yvonne Raaijmakers, bestuurder van de Stichting Primair Voskuilen hebben opgesteld. ‘Het kost allemaal veel tijd. Dat Onderwijs Venraij met 19 basisscholen. kan niet als we ook nog willen dat de kinderen gaan lezen en rekenen’. En het gaat de schoolleiders niet alleen om dit ‘Samenwerken met kinderopvang’ soort festiviteiten. ‘Steeds meer maatschappelijke organi- saties willen voorlichting komen geven: over homoseksua- ‘De laatste jaren doet de maatschappij een steeds groter be- liteit, drugs, omgaan met geld. We moeten duidelijk maken roep op het onderwijs. Allemaal belangrijke dingen, maar het aan de maatschappij dat het onderwijs niet de oplossing is gaat om de optelsom. Het moet allemaal binnen de onder- voor alle problemen.’ wijstijd en dat gaat knellen. We ontkomen er niet aan om een Bos en Voskuilen geven toe dat ze het manifest ‘met een keuze te maken uit al dat aanbod. Daarbij kunnen scholen ook glimlach’ hebben opgesteld. Ze wilden vooral de discussie wat vaker denken aan samenwerking met andere professio- losmaken. Dat laatste is gelukt: kranten, radio en televisie be- nals, zoals kinderopvangorganisaties. Zij kunnen ook wat van steedden aandacht aan het manifest. De redactie van School! die extra activiteiten oppakken, buiten schooltijd. Een cursus peilde de reacties in het onderwijs zelf. omgaan met geld of SchoolTV bijvoorbeeld.’ Bart Dijkstra, leerkracht groep 7 van basisschool De Wor- Jannie Roggema, directeur van merWieken in Wormer, twintig jaar in het onderwijs. obs De Schakel in Hoogezand. ‘Andere schooltijden zijn efficiënter’ ‘Het verschilt per school’ ‘Ik vind dat er wel wat te winnen is op het gebied van effici- ‘We moeten al die extra activiteiten vooral niet te groot ma- entie, maar dat zit niet direct in deze top 15. Het Sinterklaas- ken. Het moet niet uit de hand lopen, zoals vorig jaar met de feest is een traditie die moet blijven. De verjaardag van juf Kinderboekenweek, die ineens werd gekoppeld aan de Week of meester? Die kun je niet overslaan in een cultuur waarin van de Smaak. Het werd een gigantisch project dat veel te veel alle verjaardagen worden gevierd. Het is ook een leermoment: tijd kostte. Dat doen we niet meer. Kinderboekenweek gaat hoe moet je iemand feliciteren, een hand geven, bedanken over leesplezier en niet meer dan dat. Verder moeten we keu- voor een cadeautje. Daarin heeft de leerkracht een belangrijke zes maken, maar het verschilt per school welke activiteiten voorbeeldfunctie. Wel denk ik dat zo’n verjaarsfeest wat kor- nuttig zin. Een schoolreisje is voor ónze leerlingen belang- ter kan. En we kunnen ook wel toe met twee sportdagen in rijk, want deze kinderen maken niet zoveel mee. Ook aan het plaats van drie. Zo moeten we bij elke activiteit kritisch kijken Schoolontbijt doen we mee, want we hebben hier kinderen die of het voldoende oplevert. Maar ik denk dat we pas echt aan zelfs nooit aan tafel eten. Dan is dit een stukje opvoeding. En efficiëntie winnen als we andere schooltijden invoeren, zoals Sinterklaas? Cultureel erfgoed en een kinderfeest dat je niet vijf gelijke dagen. Verdeel het schooljaar dan ook meteen in kunt overslaan. Maar wij bieden ook een aantal activiteiten vijf gelijke periodes van acht weken met twee of drie weken aan ná schooltijd. Zo hoef je de kinderen die extra’s niet te vakantie ertussen, dan vang je meteen veel feestdagen weg.’ ontnemen, maar gaat het ook niet ten koste van de lestijd.’26 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 27. Erica van Buuren, unit-directeur vmbo-t en Jaap Jongewaard, oud-directeur obs De Fuik in Den Ilp,havo/vwo van het Gemini College in Ridderkerk. 39 jaar werkzaam in het onderwijs.‘Een uitdagend stuk’ ‘Iedere dag keuzes maken’‘Een uitdagend stuk, dat manifest. Ook in het voortgezet ‘Op school maak je als leerkracht en directeur iedere dag keu- onderwijs merken we dat er veel van ons wordt gevraagd. zes. Vakken als taal en rekenen nemen de meeste tijd in beslagNeem bijvoorbeeld de maatschappelijke stage: dat is zeker en de andere kostbare uren vul je als school in met vakken die geen onzin en als school willen we ook graag midden in de je waardevol vindt. Dat kan muziekles of theater zijn, maar maatschappij staan, maar het kost de docenten én leerlingen ook een goede SchoolTV-uitzending. Het lesaanbod is onein-toch weer dertig uur extra tijd. Gevoegd bij de sportdagen, dig, je ontkomt dus nooit aan keuzes. Het lijkt alsof het de op-projectweken, presentaties van profielwerkstukken, open stellers van dit manifest allemaal overkomt. Bovendien doen dagen, is het toch een hele opgave om het goed te regelen. ze ‘met een glimlach’ waardevolle activiteiten af als nonsens.Het moet wel in de taakomvang van de docenten passen. Het Dat vind ik arm, een school moet kinderen opleiden voor het zou mooi zijn als we wat meer konden differentiëren in taken leven, dat doe je niet met alleen taal en rekenen.’ < en bijvoorbeeld toetsassistenten kunnen inzetten voor hettoezicht bij toetsen. Maar die hebben we niet. Dit manifest zet ons weer even op scherp: hoe maak je het onderwijs aantrek-kelijk en interessant, terwijl de opleiding centraal blijft staan? De top 15 van het manifestWat moet je écht doen?’ 1. De schoolreisjes 2. De juffendag (of meesterdag)Niek Scholts, adviseur van Bureau Leren in Drunen. 3. Het moederdagcadeautje 4. De Sinterklaasviering‘Onderwijs is verouderd’ 5. Schoolzwemmen 6. De weekendkring‘Dit manifest gaat over de frustratie waar veel directies en 7. Het tussendoortjeteams mee zitten. Ze willen mee met de maatschappelijke 8. De klassen rond bij verjaardagen ontwikkelingen, maar weten niet hoe ze het allemaal in el- 9. De inloopochtend kaar moeten passen. Het gaat niet, en dat komt doordat de 10. SchoolTV manier waarop ons onderwijs is ingericht, verouderd is. Als 11. De weeksluiting/projectafsluitingwe de lestijden anders inrichten, komt er vanzelf meer tijd 12. Subsidiebestedingvoor nuttige extra’s. De brede school en de sterrenschool bie- 13. Voorleesontbijt den mogelijkheden. De kinderen zijn dan langer op school 14. Sociaal-emotionele vorming en daardoor kan de kinderopvang wat van die belangrijke 15. Brede School (NSA/NSO)‘franje’ overnemen.’ Magazine voor het openbaar onderwijs | 27
  • 28. Van links naar rechts de nieuwe directeur Carla Schetters, bestuursmanager Leo Soffers en de vertrekkende directeur Nicole Roeken. Booming openbaar onderwijs in hoogerheide Openbare basisschool De Dobbelsteen in het van oorsprong rooms-katholieke dorp hoogerheide in west-Brabant is de afgelopen jaren explosief gegroeid. De gemeente woensdrecht is van plan onderzoek te doen naar de oorzaken daarvan. Bestuursmanager Leo Soffers van de openbare Stichting Samen Onderwijs Maken (SOM) verwacht dat hieruit zal blijken dat ook in de andere kernen van de gemeente behoefte is aan openbaar onderwijs. Telde openbare basisschool De Dobbelsteen bij de start in 2003 naam. D66 en de PvdA vermoeden echter dat de groei te maken nog maar 26 leerlingen, inmiddels is dat aantal gegroeid tot 291. heeft met het feit dat De Dobbelsteen een openbare school is. De Woensdrechtse politiek tast in het duister naar de oorzaken Fractievoorzitter Cees Jaspers pleit dan ook voor dependances van het succes. Daarom werd onlangs in de gemeenteraad ge- in alle kernen van de gemeente Woensdrecht. Om kosten te be- sproken over een mogelijk onderzoek hiernaar. In de krant BN/ sparen, zouden deze volgens hem bij de krimpende rooms-ka- De Stem staat dat het college van B&W en raadsfracties van tholieke en protestants-christelijke scholen kunnen intrekken. VVD en de lokale partij Alle Kernen Troef (AKT) vermoeden dat de nieuwe huisvesting veel ouders doet besluiten om voor De Combinatie van imago en identiteit Dobbelsteen te kiezen. Aangezien de explosieve groei zich al Bestuursmanager Leo Soffers van de Stichting SOM, waar De jaren eerder heeft gemanifesteerd, kan dit echter niet de belang- Dobbelsteen onder valt, ziet de uitkomsten van het mogelijke rijkste oorzaak zijn. De fracties van CDA en Algemeen Belang onderzoek van de gemeente graag tegemoet. Hij denkt dat de Zuidwesthoek (ABZ) denken eerder dat het een imagokwestie is. oorzaak van het succes een combinatie is van het goede imago De Dobbelsteen heeft in Hoogerheide en omgeving een goede van de school en de openbare identiteit.28 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 29. OpENBAAR ONDERwIJS TEkST EN BEELD: MARTIN vAN DEN BOgAERDTHet goede imago is volgens hem gerealiseerd door het beleid dat past bij jouw kind en dat goed bereikbaar is, toch zeker van-van directeur Nicole Roeken en de inzet van haar team. Roeken zelfsprekend! Goed onderwijs is essentieel voor een gezondebegon bij de start van de school in 2003 als leerkracht en is maatschappij. Je zou dus toe moeten naar een situatie waarinde laatste drie jaar directeur geweest. Ze heeft recentelijk de naast rooms-katholiek en protestants-christelijk onderwijsoverstap gemaakt naar een kinderopvangorganisatie elders en wellicht nog ander onderwijs er in de dorpen ook openbaarin Brabant. Haar opvolger is Carla Schetters, die binnen de onderwijs is. Ik acht het niet onwaarschijnlijk dat ouders dieStichting SOM al directeur is en officieel per 1 januari op De nu voor hun kinderen vanwege de beperkte keuze een schoolDobbelsteen begint. in België hebben gekozen, dan voor openbaar onderwijs in het eigen dorp zullen kiezen.’Roeken vertelt dat het opbouwen van een positief imago begintbij kleine dingen. ‘Onze leerkrachten brengen elke dag de klas- Als het zover komt dat er in meerdere kernen van Woensdrechtsen naar buiten. Dan hebben ze met ouders die dat willen een openbaar basisonderwijs wordt gerealiseerd, zouden dat watkort gesprek over hoe het met de kinderen gaat. Het persoon- Soffers betreft geen aparte gebouwen hoeven te zijn. Hij zietlijke element is heel belangrijk. Dat geldt natuurlijk ook voor het het liefst dependances van De Dobbelsteen in de bestaandepedagogisch klimaat. Wij spreken kinderen aan op een manier gebouwen voor zich, waar zal worden samengewerkt met hetwaarop we zelf ook graag aangesproken willen worden. Elkaar bijzonder onderwijs. ‘De andere scholen en besturen zien wijrespecteren, vertrouwen, veiligheid en geborgenheid, maar veel meer als collega’s dan als concurrenten. We werken hier in de brede school in Hoogerheide ook al goed samen met de andere scholen. Die samenwerking gebeurt met behoud van de Team is in staat tot groot eigen identiteit en niet te vergeten met respect voor elkaar. Het is bovendien financieel en beheersmatig aantrekkelijk, want stuwend vermogen je kunt samen, zoals nu al gebeurt, de kosten voor de conciërge, onderhoud en energie delen. Ik denk zeker dat het kan werken, want acht jaar geleden was echt niet iedereen hier in het dorp blij met de komst van een openbare basisschool, maar nu zie jevooral ook doen wat je zegt. Dat heeft het hele team allemaal dat iedereen zich positief opstelt. Zo werkt het anno nu, zo zitperfect opgepakt. Als je open communiceert, raken ouders niet de maatschappij in elkaar.’ <teleurgesteld, ook niet als de boodschap niet zo positief is. C’estle ton qui fait la musique.’ Soffers signaleert dat ‘het team instaat is tot een groot stuwend vermogen, zowel intern als naarbuiten toe’. Het positieve imago hangt volgens hem en Roekentevens samen met de goede zorg voor zowel kinderen die nietzo goed mee kunnen, als voor talentvolle leerlingen die extrauitdagingen nodig hebben. West-Brabant en ZeelandBehoeftepeiling openbaar onderwijsHet openbare karakter van De Dobbelsteen is volgens Soffers De Stichting Samen Onderwijs Maken (SOM) is actief innaast het goede pedagogische klimaat en de open manier West-Brabant en het oostelijke deel van Zuid-Beveland.van communiceren de andere belangrijke oorzaak van de Met vier scholen in de Brabantse plaatsen Hooger-groei. In de gemeente Woensdrecht zijn op dit moment geen heide, Bergen op Zoom en Dinteloord en zes scholen inandere openbare basisscholen. De bestuursmanager zou dat de Zeeuwse dorpen Yerseke, Hansweert, Kruiningen,graag anders zien en is blij dat nu ook in de gemeenteraad het Waarde, Krabbendijke en Rilland verzorgt de Stichtingidee leeft om mogelijk in de kernen Ossendrecht, Huijbergen, SOM openbaar basisonderwijs aan in totaal bijna 1300Putte en Woensdrecht openbaar onderwijs te realiseren. Hij leerlingen. De explosieve groei van obs De Dobbelsteen inwil dat het mogelijke onderzoek naar de succesfactoren van Hoogerheide is des te opmerkelijker, omdat de stichtingDe Dobbelsteen gepaard gaat met een behoeftepeiling naar opereert in een demografisch krimpgebied. Dit jaar wasopenbaar onderwijs. ‘Mensen kunnen van alles kiezen: waar er zelfs op totaalniveau binnen SOM sprake van een lichtedoe ik boodschappen, wat voor een auto wil ik, waar gaan we groei van het aantal leerlingen.heen met vakantie? Dan is de keuze voor het type basisschool Magazine voor het openbaar onderwijs | 29
  • 30. kRIMpREgIOSTEkST: LuCy BEkERBEELD: SBO / MIChIEL JONgEwAARD Uitdaging: goed onderwijs in krimpregio’s het fenomeen bevolkingskrimp rukt op in Nederland. Met uitzondering van utrecht, flevoland en de grote steden is er inmiddels vrijwel overal sprake van vergrijzing en ontgroening. veel basisscholen zien elk jaar minder leerlingen komen en het voortgezet onderwijs ziet de bui al hangen. Schoolbesturen staan voor een grote uitdaging: het behoud van kwalitatief goed onderwijs in krimpregio’s. ‘Spring over je eigen schaduw heen en uit en er zullen wellicht leerkrachten ker van VOS/ABB. ‘Een mogelijke oplos- zoek de samenwerking. Zie het als een moeten worden ontslagen. Dit vraagt sing is één kindcentrum voor meerdere kans om goede, nieuwe kindvoorzienin- om aanpassingen in de bedrijfsvoering dorpen. Maar dat is in veel regio’s nog gen tot stand te brengen.’ Dat zeggen en een zorgvuldig en toekomstgericht een brug te ver, omdat juist in de pro- Jack de Bruin en Jan Littink, twee advi- personeels- en voorzieningenbeleid. Ten vincie de verzuiling nog zwaar weegt. seurs van VOS/ABB, die in de praktijk slotte realiseren besturen zich terdege Je ziet dat elke denominatie een klein schoolbesturen bijstaan die met krimp dat de overblijvende kleine schooltjes schooltje in stand wil houden, met alle worden geconfronteerd. VOS/ABB en het risico lopen zwak te worden. Geen risico’s van dien. Op dit moment werkt de ook de Vereniging Openbaar Onderwijs wonder dat schoolbesturen in krimpre- kleine-scholen-toeslag eigenlijk als een (VOO) zien hoe urgent de problemen gio’s zich zorgen maken. Hoe kunnen ze belemmering om het krimpprobleem op zijn. In Noord-Oost-Groningen, Zuid- een kwalitatief goed onderwijsaanbod in te lossen. Het zou beter zijn om in plaats Limburg en Zeeuws-Vlaanderen is al stand houden? En wat betekent het voor van drie kleine schooltjes te subsidiëren, jaren sprake van een bevolkingsdaling de denominaties? die allemaal het risico lopen kwaliteit met 5 tot 10 procent en uit de prognoses te verliezen, in te zetten op één goede blijkt dat deze krimp de komende jaren in Hoogwaardig voorziening inclusief kinderopvang. Die verhoogd tempo zal doorzetten. Dat kan ‘Het belangrijkste is dat er kwalitatief kleine scholen-toeslag zou dus beter om- ertoe leiden dat scholen onder de ophef- hoogwaardige kindvoorzieningen in gezet kunnen worden in een regeling die fingsnorm gaan vallen. Maar het wordt stand blijven op het platteland’, zegt samenwerking tussen schoolbesturen nog erger. De komende tien jaar wordt in Anna Schipper, senior beleidsmedewer- bevordert.’ heel Nederland een daling van ongeveer 8 procent van het aantal leerlingen ver- wacht. In veel regio’s zal het sneller gaan dan nu nog wordt gedacht. Verlies van leerlingen betekent verlies Handreikingen en workshops van geld voor de school. En dat komt bo- venop de sluipende bezuinigingen waar met name het primair onderwijs last VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs zetten de komende maan- van heeft, zoals de ingetrokken budget- den in op krimp om hun leden in krimpregio’s te ondersteunen. Er worden ten voor bestuur en management (90 bijeenkomsten met experts georganiseerd, good practices verzameld en miljoen euro). Met steeds minder geld handreikingen opgesteld. Ook komen er workshops over voor- en nadelen wordt het lastiger het onderwijs goed van ontslagbeleid of werkgelegenheidsbeleid. Houd hiervoor de websites te organiseren; sommige noodzakelijke www.vosabb.nl en www.voo.nl en de digitale nieuwsbrieven in de gaten. investeringen kunnen niet meer. Min- Informatie: Anna Schipper, tel. 06-30056066 of aschipper@vosabb.nl; der leerlingen betekent ook minder leer- Ton Gelmers, tel. 036-5331500 of t.gelmers@voo.nl. krachten. Verjonging van teams blijft30 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 31. De Etersheimer Braakpolder in Noord-Holland.Ondoenlijk voor het ontwikkelen van de eigen iden- meer om gezonde concurrentie, want erSchipper raakt hier aan een dilemma titeit. In de praktijk zien we daarvan al zijn domweg onvoldoende leerlingen.dat op alle niveaus speelt. Niet alleen op veel goede voorbeelden ontstaan. Een Scholen moeten niet het gevecht om diehet platteland, maar ook in de Tweede nieuwe oplossing is het VOO-concept leerlingen aangaan, want dat gevechtKamer zijn de christelijke partijen bang School: een school zonder denominatie, kan niemand winnen. Steek die ener-dat krimp ten koste gaat van de identiteit die algemeen toegankelijk is, waar res- gie in iets nieuws. Bouw samen aan eenvan scholen. ‘Begrijpelijk, maar het is on- pect is voor alle levensovertuigingen en nieuw concept.’ < Een kans om nieuwe voorzieningen te realiserendoenlijk om in elke kleine kern schooltjes waar actief aandacht wordt besteed aanvan verschillende denominaties in stand levensovertuiging als leervak. Zo kun jete houden’, zegt Jan Littink. ‘Daarvoor verschillende identiteiten in één schoolzijn simpelweg niet genoeg leerlingen een plaats geven.’meer. Hoe lang kun je nog kwalitatiefgoed onderwijs geven in hele kleine Schoolbussenschooltjes, ook in het licht van de sociaal- Jack de Bruin vult aan: ‘Wees creatief enemotionele ontwikkeling van kinderen? houd het belang van de kinderen in deDaar moet het toch om gaan.’ Dat laatste gaten. Kijk in hun belang over de grenzenvindt ook beleidsadviseur Ton Gelmers van denominaties heen.’van de Vereniging Openbaar Onder- Voor kwalitatief goed onderwijs is eenwijs (VOO). Ook hij kent de problemen school met voldoende omvang van leer-in krimpregio’s uit de praktijk. Hij krijgt lingen nodig, in een centraal gelegenveel vragen van medezeggenschapsra- gebouw, bereikbaar vanuit omringendeden. ‘Het belangrijkste is dat er in elke wijken en dorpen. ‘Wees niet bang voorregio kwalitatief goede en sterke scholen schoolbussen’, zegt Anna Schipper. ‘Dat Legendaoverblijven. Scholen waarin alle leerlin- werkt in heel veel landen.’gen, of ze nu een protestants-christelijke, Dat er iets moet gebeuren, staat voor Sterke groei (>= 7,5%)rooms-katholieke of andere levensbe- alle partijen buiten kijf. ‘Als we nu niets Groei (0 tot 7,5%)schouwelijke achtergrond hebben, elkaar doen, bloeden de scholen leeg’, zegt Jack Krimp (-10 tot 0%)kunnen ontmoeten en van elkaar kun- de Bruin. ‘De keuze is simpel: het is ver- Sterke krimp (-20 tot -10%)nen leren. Scholen ook waarin ruimte is liezen of samenwerken. Het gaat hier niet Zeer sterke krimp (<=-20%) Magazine voor het openbaar onderwijs | 31
  • 32. SChOOL! EN OuDERS Verhuizing Wij gaan binnenkort verhuizen en moeten dus een basisschool in de buurt van onze nieuwe woning vinden. Wij weten nog niet precies waar we terecht zullen komen en hoe lang alles gaat duren. Is het mogelijk om onze kinderen voorlopig nog naar de oude school te laten gaan terwijl zij al zijn ingeschreven in de nieuwe gemeente? Ja. De inschrijving op school is niet gebonden aan de inschrijving bij een ge- meente. Zodra u weet waar u gaat wonen, kunt u uw kinderen aanmelden bij een school in de buurt. Toelating kan dan plaatsvinden op het moment dat u daadwerkelijk uw nieuwe woning betrekt. De oude school mag een kind ook pas uitschrijven als het elders is ingeschreven. 0800-5010 openbaar (toets 4) onderwijs (toets 1) Ouders en MR-leden in het openbaar onderwijs kunnen voor informatie en advies gratis terecht bij de Vereniging Openbaar Onderwijs. De telefonische infolijn Externe test 0800-5010 is iedere schooldag geopend, tussen tien en drie Wij maken ons zorgen over de kwaliteit van het reken- en taalonder- uur. Bel 0800-5010, kies 1 voor wijs op school en hebben het vermoeden dat onze zoon achterloopt. onderwijs en 4 voor openbaar, of Kunnen wij een onafhankelijke deskundige een test laten uitvoeren, stel uw vraag op www.voo.nl/5010. om inzicht te krijgen in zijn taal- en rekenniveau? Ja, maar het is beter om dit niet meteen te doen. U doet er verstandig aan om eerst bij de leerkracht of intern begeleider te informeren. Zij kunnen onder an- dere op basis van het leerlingvolgsysteem inzicht geven in het niveau van uw Telefoon 0800-5010 zoon en eventueel een test laten uitvoeren door de schoolbegeleidingsdienst. Wanneer dat niet gebeurt, kunt u altijd nog er voor kiezen om door een onaf- www voo.nl/5010 hankelijke deskundige een test te laten afnemen. Spreek dan wel van tevoren met school af wat er met de uitkomst van deze test wordt gedaan.32 | SChOOL! 03 - deCeMber 2010
  • 33. SChOOL! EN OuDERSOvergangsbewijs ProgrammaMijn zoon heeft een document nodig, waarmee kan worden aan-getoond dat hij een bepaald niveau op de middelbare school heeft voor Toetsing enbehaald. Hij heeft havo-4 (één keer gedoubleerd) gedaan en is toen Afsluiting (PTA)halverwege gestopt. Is het nu zo dat klas 1 t/m 3 van de havo voormavoniveau staat? Kan de school daarvoor een bewijs maken, in de Heeft de medezeggenschapsraadvorm van een officieel document? (MR) instemmingsrecht bij het vast-Ja. Als het goed is, heeft de school voor voortgezet onderwijs al een verklaring stellen van het Programma voorafgegeven waarin staat tot welk jaar uw zoon laatstelijk was toegelaten. Daarin Toetsing en Afsluiting en waar is datstaat ook voor welke vormen van vervolgonderwijs en voor welke leerjaren de in de wet terug te vinden?leerling geschikt wordt geacht. Dit is terug te vinden in artikel 31, lid 1 van de Ja. Dit is af te leiden uit artikel 10b vanWet op het Voortgezet Onderwijs, waarin staat dat voor alle leerlingen die de de Wet Medezeggenschap op Scholenschool zonder diploma verlaten een dergelijke verklaring wordt opgesteld. Als (WMS). Hierin staat dat de MR instem-u deze verklaring niet heeft ontvangen, dan kunt u deze alsnog aanvragen bij mingsrecht heeft bij de vaststelling ofde school. Een overgangsbewijs naar havo-4 is gelijkwaardig aan een diploma wijziging van (onder meer) de examen-vmbo-tl, maar uw zoon kan geen officieel diploma ontvangen. regeling. Het Programma van Toetsing en Afslui- ting (PTA) regelt de gang van zaken rond- om het schoolexamen. In artikel 31 lid 2Verklaring omtrent gedrag van het Eindexamenbesluit staat welke zaken in ieder geval in dit document moeten worden geregeld, onder andereIk heb begrepen dat de overblijfkrachten een verklaring omtrent gedrag de wijze waarop het examen en herexa-in moeten leveren en dat deze verklaring bij de administratie van de men plaatsvindt en de wijze waarop hetoverblijf moet worden bewaard. Zo’n verklaring kost 31 euro. Is de over- cijfer voor het schoolexamen tot standblijf verplicht om dit bedrag terug te betalen aan de overblijfkracht? komt. De term ‘examenregeling’ komtNee. Maar het is wel redelijk en logisch dat de school of de organisatie die de als zodanig niet voor in het eindexamen-overblijf regelt, deze kosten terugbetaalt aan de vrijwillige overblijfkracht. Het besluit, maar uit het bovenstaande is teadvies is om, als het overblijven door de school wordt georganiseerd, te vragen concluderen dat het PTA als examenre-of de school deze kosten op zich wil nemen. De Vereniging Openbaar Onderwijs geling kan worden aangeduid. Dat vindtvindt het geen goede zaak als deze kosten op de ouders worden verhaald door ook de Onderwijsinspectie.de overblijf duurder te maken.Instemming bij invoering OuderraadplegingLeonardo-onderwijs Kunt u ons vertellen waar een ouder-Met ingang van volgend jaar wil onze school Leonardo-onderwijs raadpleging in het kader van een wij-gaan aanbieden. De school zit echter al behoorlijk vol. Dit kan onder ziging van de onderwijstijd aan dientandere tot gevolg hebben dat mijn kinderen naar een dependance te voldoen?moeten en dat de kinderopvangregeling verandert. Mag de school Nee, er worden namelijk in de Wet Me-dit zomaar besluiten? dezeggenschap op Scholen geen voor-Nee. Een school moet ‘bij uitbreiding van de werkzaamheden’ eerst bij de me- schriften gegeven voor de invulling vandezeggenschapsraad (MR) een positief advies vragen over de werkzaamheden de ouderraadpleging. Er staat slechts datzelf en instemming van de oudergeleding krijgen voor de gevolgen van die uit- een besluit over wijziging of vaststellingbreiding voor de leerlingen en de ouders. Ook de personeelsgeleding van de MR van de onderwijstijd niet wordt geno-moet instemming geven voor de gevolgen voor het personeel. De oudergeleding men dan na raadpleging van de ouders.in de MR is uw vertegenwoordiger en u kunt een ouder uit de MR benaderen In ieder geval dienen alle ouders de gele-om uw bezwaren kenbaar te maken. Ook kunt u vragen of de oudergeleding genheid te hebben om zich uit de sprekende meningen van alle ouders peilt over deze gevolgen, zodat dit kan worden over het voorgenomen besluit.meegenomen in de besluitvorming hierover. Magazine voor het openbaar onderwijs | 33
  • 34. NIET APART MAAR SAMENIllustratie Dick Bruna, © copyright Mercis b.v. 1966 DE OPENBARE SCHOOL VERENIgINg OPENBAAR ONDERwIjS vragen over onderwijs of medezeggenschap?Bel gratis 0800 5010 de informatie- en adviesdienst voor ouders en MR-leden www. voo.nl/5010
  • 35. SChOOL! EN REChT TEkST: MR. kLAAS TE BOS BEELD: SIERAgEis tot schadevergoeding wegens slecht onderwijswat mogen ouders vande school verwachten?De wet goed onderwijs, goed bestuur die op 1 augustus van kracht is geworden, besteedtveel aandacht aan de scheiding tussen bestuur en intern toezicht. Maar hoe staat het metde component ‘goed onderwijs’? wat mogen ouders en leerlingen van de school verwachtenen eisen? De civiele rechter behandelde eerder dit jaar een meningsverschil hierover.De casus naar tevredenheid functioneert. De school heeft daarmee ade-De ouders van een voormalige vwo-leerling klaagden de school quaat gehandeld, aldus de rechter.aan, omdat die naar hun oordeel tekortgeschoten was in het na-komen van de onderwijsovereenkomst en daardoor onrechtma- De rechter verwierp ook de stelling van de ouders, dat de schooltig gehandeld zou hebben. De school zou onvoldoende kwaliteit onrechtmatig zou hebben gehandeld door hen onvoldoendehebben geboden. Lessen Latijn vielen wegens ziekte veelvuldig te informeren over het regelmatige verzuim door hun dochter.uit en de kwaliteit van de lessen economie was naar de mening Artikel 23b van de Wet op het voortgezet onderwijs schrijft voorvan de ouders van onvoldoende niveau. De leerling bleef zitten dat de school verplicht is ouders te informeren over de vorde-in het vijfde leerjaar en verliet de school. Zij ging naar een pri- ringen van hun kind. Een redelijke uitleg van dit wettelijk voor-véschool en behaalde een jaar later het atheneumdiploma. De schrift is, aldus de rechter, dat de school ouders informeert overouders eisten via de rechtbank een schadevergoeding. omstandigheden die de leerprestaties van hun kind negatief beïnvloeden. Regelmatig verzuim is zo’n omstandigheid. Kij-De uitspraak kend naar de concrete situatie, concludeerde de rechter dat deDe rechtbank stelt voorop dat het schoolbestuur een wettelijke school op verschillende tijdstippen de ouders over het verzuimtaak heeft zorg te dragen voor de kwaliteit van het onderwijs. van hun kind heeft ingelicht. De school is volgens het oordeelEr is sprake van een inspanningsverplichting. Daaruit vloeit van de rechter niet nalatig geweest en kan dan ook niet wordenonder meer voort dat een schoolbestuur tijdig adequate maatre- verweten onrechtmatig te hebben gehandeld.gelen moet nemen om lesuitval zoveel mogelijk te voorkomen.De rechter oordeelde in dit geval dat de school voldoende heeft Terug naar de vraag over de inspanningen die ouders van degedaan. Zo is een vervanger gezocht en gevonden en zijn ter school mogen verwachten. De vereiste inspanningsverplich-compensatie van de lesuitval extra lessen Latijn aangeboden. ting is moeilijk exact te definiëren. Duidelijk is wel dat de schoolVan de school mocht naar het oordeel van de rechter niet wor- moet kunnen aantonen actief, tijdig en adequaat te hebbenden verwacht dat die een docent Latijn als het ware in reserve gehandeld om problemen te voorkomen dan wel te bestrijden.hield, voor het geval de docent van de eigen school wegens Nu de Wet goed onderwijs, goed bestuur concrete onderwijs-ziekte zou uitvallen. Te meer omdat docenten klassieke talen opbrengsten voorschrijft, is het mogelijk dat de rechter in detegenwoordig schaars zijn. toekomst aan de inspanningsverplichting van de school zwaar- dere eisen zal stellen. <De stelling van de ouders dat de lessen economie onvoldoendewaren en dat dit de school toegerekend moest worden, vondevenmin onthaal bij de rechter. Die oordeelde dat de betrok- Meer informatieken docent weliswaar niet optimaal functioneerde, maar datde school zich nadrukkelijk heeft ingespannen om negatievegevolgen daarvan te voorkomen en te bestrijden. De betrok- Bel met Klaas te Bos of een van de andereken docent is op zijn functioneren aangesproken en heeft ex- onderwijsjuristen van VOS/ABB Onderwijsjuristentra begeleiding gekregen als onderdeel van een verbetertraject. en – advocaten, tel 0348-405206.Uiteindelijk is hij tijdig vervangen door een nieuwe docent, die Magazine voor het openbaar onderwijs | 35
  • 36. Opmerkelijk Ook iets opmerkelijks gehoord? Mail naar: redactie@voo.nlVan der Neem een bijbel mee!Laan komtnaar scholen Mogen in een openbare school bijbels worden aangeboden? Die vraag stelden ouders aan het openbare Staring College in Lochem.toe The Gideons bood in de aula bijbels aan. Deze internationale organisatie is bekend van de bijbels die via hotels worden verspreid. Een aantal jaren geleden stond er ook een stand van The Gideons in het Staring College. Toen leidde dat niet tot opmerkingen, maar nu wel. Dit illustreert volgens bestuurder Nico WooninkDe Amsterdamse de huidige tijdgeest, waarin geloofsuitingen gevoeliger liggen dan een aantal jaren geleden. Hij benadruktburgemeester dat de bijbels niet werden uitgedeeld, maar dat leerlingen ze konden meenemen. Dat moet kunnen, zegtEberhard van der Laan Woonink, omdat het openbaar onderwijs op basis van wederzijds respect openstaat voor iedereen.wil in het nieuwejaar al beginnen methomovoorlichting inhet basisonderwijs. Mitrailleur inruilen voor krijtje‘We gaan niet methet preekvingertjenaar de scholen, maar Medewerkers van defensie die de komende jaren worden ontslagen, kunnen aan de slag in hetmet concrete hulp’, zo onderwijs.citeert de Gay Krant Als gevolg van de bezuinigingen op defensie zullen er zeker 10.000 banen verdwijnen. Omdat eende Amsterdamse werkgelegenheidsverlies van dusdanige omvang niet alleen met natuurlijk verloop kan wordenburgemeester. Hij wil opgevangen, zullen er gedwongen ontslagen vallen. Volgens adviesbureau GITP, dat zich richt opvolgend jaar ook zelf human resource development, kan defensiepersoneel goed worden herplaatst in onder meer de sectorenscholen bezoeken om onderwijs, zorg en techniek. Voordeel van mensen die bij defensie werken, zo denkt GITP, is dat zijhomovoorlichting maatschappelijk betrokken zijn, goed met stress kunnen omgaan en snel kunnen schakelen. Ze zoudente geven, net als vooral geschikt zijn voor managementfuncties.de Amsterdamsewethouder Andréevan Esch, diediversiteitsbeleid in Ter beschikking van het onderwijshaar portefeuille heeft.Van der Laan gelooftniet dat voorlichting PvdA­Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch wil dat criminele jongeren ‘ter beschikking van hetover homoseksualiteit onderwijs’ worden gesteld.ten koste gaat van de Deze variant van de tbs-regeling houdt in dat veroordeelde jongeren in een gesloten inrichting eenbasisvaardigheden. startkwalificatie moeten behalen. Ze kunnen wat Marcouch betreft pas op vrije voeten komen als ze een‘Dat zit heus rekenen getuigschrift van het praktijkonderwijs of een startkwalificatie havo, vwo of mbo op niveau 2 hebbenen taal niet in de weg’, behaald. Hij zegt dat criminele jongeren intelligenter zijn dan over het algemeen wordt aangenomen,aldus de Amsterdamse ‘alleen gebruiken ze het verkeerd’. De oud-deelraadvoorzitter van Amsterdam-Slotervaart stelt voor omburgemeester. zes jeugdgevangenissen die op de lijst staan om te worden gesloten, om te vormen tot zogenaamde tbo- instellingen.OuderbijdrageDat scholen soms moeite hebben met de wet over de vrijwillige ouderbijdrage is bekend. Soms maken besturen het wel erg bont.De bestuursvoorzitter van de Vrije School Michaël in Bussum (algemeen bijzonder onderwijs) schreef in een brief aan de ouders dat‘betaling van de ouderbijdrage in ons geval niet verplicht vrijwillig is, maar een vrijwillige plicht.’ Als ouders niet kunnen of willenbetalen, ‘volgt publicatie op een lijst van ouders die in gebreke blijven.’ Een vrije school en dus ook een vrije interpretatie van de wet,zou je denken. De voorzitter heeft dan ook een erg goede reden: ‘Vrije schoolonderwijs is meeromvattend en biedt een hogere kwaliteitdan openbaar onderwijs; onze kerndoelen zijn uitgebreider, onze aanpak biedt meer persoonlijke aandacht van leraren en de kwaliteitvan onze lesmaterialen is beter.’ Een nogal vrije interpretatie van de werkelijkheid, maar of de onderwijsinspectie de wet ook zo vrijinterpreteert?