ажилгүйдэл

22,583 views

Published on

0 Comments
15 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
22,583
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,208
Actions
Shares
0
Downloads
724
Comments
0
Likes
15
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • www.tradingeconomics.com
  • www.tradingeconomics.com
  • www.tradingeconomics.com
  • www.tradingeconomics.com
  • www.ubstat.mn
  • Энэ графикаас харахад нийт ажилгүйчүүдийн 30.9% нь Чингэлтэй, 25.4 % нь Сонгинохайрхан, 11.6% нь Баянгол, 10.1% нь Баянзүрх, 6.4% нь Сүхбаатар, 5.1 % нь Багахангай, 5.0% нь Багануур, 4.4 % нь Хан-Уул, 1.1% нь Налайх дүүрэгт тус тус амьдарч байна.
  • www.nso.mn
  • Энэ тухай ХӨДӨЛМӨР ЭРХЛЭЛТИЙГ ДЭМЖИХ ТУХАЙ хуулийн 4.2т заасан байдаг.
  • ажилгүйдэл

    1. 1. Агуулга: Ажилгүйдэл, түүний хэлбэрүүд Ажилгүйдэлтэй холбоотой үзүүлэлтүүд Ажилгүйдэл- олон улсын түвшинд Монгол улсын ажилгүйдлийн судалгаа, статистик үзүүлэлтүүд Ажилгүйдэл үүсэх шалтгаан Ажилгүйдлийг багасгах арга зам
    2. 2. Ажилгүйдэл гэдэг нь:Ажилгүй бөгөөд ажил хийхэдбэлэн, ажил идэвхтэй хайжбайгаа хөдөлмөрийн насныхөдөлмөрийн чадвартайхүмүүсийг хэлнэ.
    3. 3. Ажилгүйдлийг тодорхойлох нь:Тухайн улсын нийт хүн амыг эдийнзасгийн идэвхитэй ба эдийн засгийнидэвхигүй гэж хоѐр ангилдаг. Ажилгүйчүүд ЭЗ-ийн идэвхитэй хүн Нийт хүн ам Ажиллагсад ам ЭЗ-ийн идэвхигүй хүн ам
    4. 4. ЭЗ-ийн идэвхитэй хүн ам:Эдийн засгийн идэвхитэй хүн амгэдэг нь тухайн улсын нийтажиллагсад болон ажилгүйчүүдийннийлбэрээр тодорхойлогдоно.Эдийн засгийн идэвхитэй хүн амыгнөгөө талаар тус улсын ажиллаххүч гэдэг.
    5. 5. Ажиллагсад гэдэг нь: Аж ахуйн нэгж, байгууллагын орон тооны үндсэн ажиллагч, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч, ажил хамтран гүйцэтгэгчид, цалин хөлстэйгээр өрхийн аж ахуй эрхэлдэг хүмүүсийг ажиллагсад буюу тус улсын ажил эрхэлдэг хүн ам гэнэ.
    6. 6. Ажилгүйчүүд гэдэг нь: Тухайн улсын хуулинд заасны дагуу хөдөлмөрлөх насны, хөдөлмөр эрхлэх чадвартай, цалин хөлстэй ажил болон хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэггүй, тухайн үед ажиллахад бэлэн, цалин хөлстэй ажил идэвхитэй хайж байгаа, хөдөлмөрийн биржэд бүртгүүлсэн хүмүүсийг ажилгүйчүүд гэнэ.
    7. 7. Эдийн засгийн идэвхигүй хүн ам Тухайн улсын 16 хүртэлх насны хүүхдүүд, 55-аас дээш насны эмэгтэйчүүд, 60-аас дээш насны эрэгтэйчүүд буюу тэтгэвэрийн насныхан, хөдөлмөрийн насны боловч хөдөлмөрийн чадваргүй иргэд, хөдөлмөрийн насны хөдөлмөрийн чадвартай боловч хөдөлмөр эрхлэх сонирхолгүй буюу ажил идэвхитэй эрж хайхаа болисон хүмүүсийг хэлнэ.
    8. 8. Ажилгүйдлийн хэлбэр Ажилгүйдлийг хэлбэрийн хувьд 3 хуваадаг. Завсрын Бүтцийн Мөчлөгийн (Улирлын)
    9. 9. Завсрын ажилгүйдэл гэдэг нь: Түр хүлээлтийн ажилгүйдэл бөгөөд энэ нь нэг ажлаас нөгөөд шилжихэд хүлээх хэлбэрээр илэрч байгаа ажилгүйдэл юм.
    10. 10. Бүтцийн ажилгүйдэл гэдэг нь: Нийгэм, эдийн засгийн хурдан өөрчлөгдөж байгаа бүтцийг ажиллах хүчний мэргэжлийн бүтэц дагаж өөрчлөгдөж чадахгүй хоцорсноос үүсдэг ажилгүйдэл юм.
    11. 11. Мөчлөгийн ажилгүйдэл гэдэг нь: Үйлдвэрлэлийн уналтын үед буюу нийт гарцын бууралтын үед гарч байгаа ажилгүйдлийг мөчлөгийн ажилгүйдэл гэнэ.
    12. 12. Ажилгүйдэлтэй холбоотой үзүүлэлтүүд Тухайн эдийн засаг өөрийн боломжит нөөцөө ямар хэмжээнд, яаж, ямар үр ашигтай ашиглаж байна вэ? Гэдгээс тухайн эдийн засгийн нийт үйлдвэрлэлийн хэмжээ хамаарч байдаг. •Ажилгүйдлийн түвшин •Ажиллах хүчний оролцооны түвшин •Ажил эрхлэлтийн түвшин
    13. 13. Ажилгүйдлийн түвшинЭнэ нь тухайн эдийн засгийн ажиллаххүчний хэдэн хувь нь ажиллах сонирхолтой,ажиллах чадвартай боловч ажлын байраархангагдаж чадахгүй байна вэ? Гэдгийгхаруулдаг.Өөрөөр хэлбэл, ажиллах хүчний хэдэн хувьднь ажил олдохгүй байна вэ? Гэдгийгхаруулна.
    14. 14. Ажиллах хүчний оролцооны түвшин Энэ нь тухайн эдийн засгийн хөдөлмөрийн насны хүн амын хэдэн хувь нь ажиллах хүчний бүрэлдэхүүнд багтаж байна вэ? Гэдгийг харуулдаг. Өөрөөр хэлбэл, хөдөлмөрийн насны нийт хүн амын хэдэн хувь нь ажил эрхэлж, ажил эрхлэх сонирхолтой байгааг буюу хөдөлмөрийн насны хүн амын хэдэн хувь нь ажиллагсад, ажилгүйчүүд байна вэ? Гэдгийг харуулна.
    15. 15. Ажил эрхлэлтийн түвшин Энэ нь тухайн эдийн засгийн хөдөлмөрийн насны хүн амын хэдэн хувь нь ажил эрхэлж байна вэ? Гэдгийг харуулдаг. Ажил эрхлэлтийн түвшинг тооцохдоо ажиллагсадын тоог хөдөлмөрийн насны хүн амын тоонд харьцуулж тооцно.
    16. 16. Ажилгүйдлийн түвшин Олон улсад
    17. 17. China Unemployment rate 12 10 8 6 4 2 0 2004 2005 2006 2008 2009China Unemployment rate 10.1 9.8 9 4 4.3
    18. 18. АНУ
    19. 19. 252015 22.110 18.3 14 5 8.70 2007 2008 2009 2010 Mongolian Unemployment Rate
    20. 20. Unemployment Around the World South Korea France Japan 6% 17% 10% Taiwan 11%Unites States 19% Germany 16% Hong Konh 10% Australia 11%
    21. 21. Бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн40.6 хувь нь анх удаа ажил эржбайгаа бол 59.4 хувь нь урьдямар нэг ажил хийж байжээ.
    22. 22. Нийт бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийг насны бүлгээр нь авч үзвэл (2012 оны 2-р сарын байдлаар)353025201510 50 16-24 25-34 35-44 45-59
    23. 23. Энэ графикаас харахад нийтажилгүйчүүдийн 30.9% нь Чингэлтэй, 25.4% нь Сонгинохайрхан, 11.6% ньБаянгол, 10.1% нь Баянзүрх, 6.4% ньСүхбаатар, 5.1 % нь Багахангай, 5.0% ньБагануур, 4.4 % нь Хан-Уул, 1.1% ньНалайх дүүрэгт тус тус амьдарч байна.
    24. 24. 2011 оны эхний хагас жилд 8239 хүнхөдөлмөр, халамж үйлчилгээний хэлтсээрзуучлуулан ажилд орсны  6.0 хувь нь улсын үйлдвэрийн газарт  3.9 хувь нь төрийн төсөвт байгууллагад  90.1 хувь нь компани, нөхөрлөл, хоршоо болон бусад газарт ажилд оржээ.
    25. 25. Ажилгүйчүүд, боловсролын түвшнээр/2012 оны 3-р сарын 1-ний байдлаар/
    26. 26. Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамнысар бүрийн мэдээгээр дүүргийнхөдөлмөр, халамж үйлчилгээний хэлтэстбүртгэлтэй, ажил идэвхтэй хайж байгааажилгүй иргэдийн тоо нийслэл Улаанбаатархотод 2012 оны 2 дугаар сарын эцэст 29309болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 3.4 дахинбуюу 20726 хүнээр өсчээ. Нийтажилгүйчүүдийн 11983 буюу 40.9 хувь ньэмэгтэйчүүд байна.
    27. 27. Ажилгүйдэл бий болох шалтгаан Эдийн засаг уналт, бууралт, хямралт, өсөлтийн байдлаар хөгждөг учир үйлдвэрлэлийн уналтын үед ажилгүйдэл бий болох бөгөөд өөрөөр хэлбэл нийт эрэлтийн бууралтаас хамаараад ажилгүйдэл бий болдог.
    28. 28. Ажилгүйдэлийн түвшин ба ядуурал ньхоорондоо эерэг хамааралтайхэмжигдэхүүнүүд бөгөөд ажилгүйхүмүүс олшрох тусам ядуурал, гэмтхэрэг, далд эдийн засаг гэх мэт сөрөгүзэгдлүүд нийгэмд гардаг байна.
    29. 29. Сүүлийн жилүүдэд манай улсад ядууралихсэж байгаа.Үүний шалтгаан нь: Төрийн буруу бодлого Хөдөлмөрийн зах зээлийн хөгжил сул дорой Дипломтой ажилгүйчүүд гэх зэрэг юм.
    30. 30. Төрөөс хүн амын хөдөлмөр эрхлэлтийгдэмжих талаар дараах бодлогын чиглэлийгбаримтлаж байна. Үүнд:  Хүн амын хөдөлмөр эрхлэх боломж, нөхцөлийг бүрдүүлэх, ажиллах хүчний хөдөлмөр эрхлэлтийн тогтвортой түвшинг хангах  Ажиллах хүчнийг хөрөнгө оруулалт, хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлтэд нийцүүлэн хөгжүүлэх
    31. 31. Хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлтэд нийцүүлэн иргэний мэргэжлийн ур чадварыг тасралтгүй хөгжүүлэхХөдөлмөрийн зах зээлийн мэдээлэл, судалгааг хөгжүүлэх, хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээ, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих арга хэмжээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, чанар, үр ашгийг дээшлүүлэхАжиллах хүчний дотоодын зах зээлийг эзэмших, гадаадын зах зээлд
    32. 32. Ажилгүйдлийг багасгахАжилгүйдлийг багасгана гэдэг нь шуудбус утгаараа үйлдвэрлэлийг дэмжижбайна гэсэн үг бөгөөд үйлдвэр ихбайна гэдэг ажлын байр шинээр бийболно гэсэн үг.
    33. 33. Монгол улсын ажилгүйдлийг бууруулахадодоогийн байдлаар хэд хэдэн арга хэмжээгшат дараалан алхам алхамаар хэрэгжүүлэхшаардлагатай байна. Үүнд:  Төрөөс хэрэгжүүлэх халамжийн бодлогыг зөв явуулах  Хүчин зүйлийн зах зээлийн үйл ажиллагааг хөгжүүлэх  Их дээд сургуулийн тоог цөөлөх, элсэх босгыг өндөр болгох
    34. 34. Пүүс компаниуд эрэлттэй байгаамэргэжил, мэргэжилтний тоогоохөдөлмөрийн зах зээл дээр бүгдгаргадаг, өрхүүд хөдөлмөрийн нийлүүлэлтээхөдөлмөрийн зах зээлээр дамжуулан албанѐсоор гаргадаг байхад хаана хаанаа ашигтайбайдаг. Үүнийг хэрэгжүүлж чадвал зах зээлдээр тэнцвэр тогтоно.
    35. 35. Дүгнэлт Дээрх бүгдээс харахад ажилгүйдлын хувь 2010онд 8.7 болж буурсан ч бүртгэлгүй ажилчдын тоо ихбайна. Мөн ажилгүйчүүдын дунд эд хөдөлмөрлөх25-34 насны залуучууд их байгаа нь дээд сургуулиатөгсөөд таарч тохирох ажил олдохгүй эсвэл ажилголдог зэрэг шалтгаануудыг дурдаж болно. Манай улсын уул уурхайн салбар эрчимтэйхөгжиж Сайншандад аж үйлдвэрийн парк байгуулжудахгүй түүхий эдээр нь биш эцсийн бүтээгдэхүүнболгож зах зээлд нийлүүлэх гэж байгаа зэрэг ньажилгүйдлийг бууруулж мөн ажлыг байрыгнэмэгдүүлэхэд тус нэмэр болох юм.
    36. 36. Анхаарал хандуулсанд баярлалаа.
    37. 37. Гүйцэтгэсэн: Г.Анхаяа Г.Тулга У.Содэрдэнэ Цэцэгсүрэн Ц.Аманбек

    ×