Your SlideShare is downloading. ×
09  Greek Maritime Cluster Research Results Internationalisation
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

09 Greek Maritime Cluster Research Results Internationalisation

141
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
141
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Το Ναυτιλιακό Πλέγμα (I)• Το βιομηχανικό cluster είναι γεωγραφικά καθορισμένησυλλογή από όμοιες ή σχετικά όμοιες, όσον αφορά τηνδραστηριότητα που αναπτύσσουν επιχειρήσεις, όπουαπό κοινού δημιουργούν συγκριτικό πλεονέκτημα τόσογια τις ίδιες όσο και για την οικονομία που τις φιλοξενεί• Το ναυτιλιακό cluster είναι ένα σύστημα συνδεόμενωνμεταξύ τους επιχειρήσεων, ιδρυμάτων και θεσμών πουδραστηριοποιούνται στον τομέα της ναυτιλίας καιχαρακτηρίζονται από γεωγραφική εγγύτητα (συνήθως σεκάποιο λιμάνι), ανταγωνιστικότητα, συμπληρωματικότητακαι εξωτερικές οικονομίες. Ένα ναυτιλιακό cluster δύναταινα εκτείνεται κάθετα και οριζόντια.• Σε περιφερειακό επίπεδο το ναυτιλιακό cluster μπορεί νααπλώνεται και σε ευρύτερες περιοχές όπως γιαπαράδειγμα το ναυτιλιακό cluster της Αραβικήςχερσονήσου.
  • 2. Το Ναυτιλιακό Πλέγμα (II)• Στα ναυτιλιακά clusters συναντάται το στοιχείο τηςσυμπληρωματικότητας και της αλληλεξάρτησης μεταξύτων επιχειρήσεων. Μάλιστα, λόγω του ιδιαίτερουχαρακτήρα της ναυτιλίας το χαρακτηριστικό αυτόπαρουσιάζεται εντονότερο απ’ ότι σε άλλα πλέγματαεπιχειρήσεων σε άλλους τομείς της οικονομίας. Οιναυτιλιακές και οι παραναυτιλιακές επιχειρήσειςσυνεργάζονται και εξαρτώνται στενά η μία από την άλλη.Αν ένας ναυτιλιακός κλάδος υπολειτουργεί, τότεολόκληρο το δίκτυο επιχειρήσεων θα παρουσιάσειπροβλήματα.• Οι εξωτερικές οικονομίες που αναπτύσσονται έχουνθετικές επιπτώσεις, όπως η δημιουργία ανθρώπινουκεφαλαίου, εκπαίδευση στελεχών για την επάνδρωσηπλοίων ή εταιρειών, διάχυση ναυτιλιακής γνώσης στοcluster, αλλά και αρνητικές όπως η επιβάρυνση τουπεριβάλλοντος από θαλάσσια ατυχήματα.
  • 3. Επιμέρους κλάδοι του ναυτιλιακούπλέγματος• Λιμενικές υπηρεσίες: μεταφορά φορτίου και εφοδίων,διαμετακόμιση, αποθήκευση, εφοδιασμός και συντήρησηπλοίων και επίβλεψη-διαχείριση της κίνησης του λιμανιού(έλεγχος λιμενικής κίνησης, διαχείριση θέσεων πλοίων,πλοήγηση κ.λπ.)• Εμπορική-Μεταφορική ναυτιλία: θαλάσσια μεταφορά καιδιεθνές εμπόριο• Ναυτιλία σε λίμνες και ποτάμια (inland shipping• Ναυτιλιακός εξοπλισμός και υποστηρικτικές δραστηριότητες:κατασκευή σωστικών μέσων, σχοινιών, συστημάτωνασφαλείας, προμήθεια ανταλλακτικών πλοίων (spare parts),παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση του πλοίου κ.λπ.• Ναυπήγηση: Κατασκευή πλοίων ( Ro/Ro, LNG,δεξαμενόπλοια κ.λπ.) και επισκευές
  • 4. Επιμέρους κλάδοι του ναυτιλιακούπλέγματος• Παραναυτιλιακές Υπηρεσίες: πρακτόρευση, μεσιτεία,ναυλώσεις, λογιστήριο, ναυτιλιακή νομοθεσία,θαλάσσια ασφάλιση, διαχείριση, θέματα ποιότητας κιεπιθεώρησης, νηογνώμονες κ.λπ.• Αλιεία και συναφείς δραστηριότητες: ιχθυοκαλλιέργειεςκι επεξεργασία αλιευμάτων.• Βυθοκόρηση π.χ. για την κατασκευή υποδομών σελιμάνια κλπ.• Υποθαλάσσια εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου• Πολεμική Ναυτιλία: διάσωση, περιφρούρηση,ναυαγιαιρεσίες)• Θαλάσσιος τουρισμός: κρουαζιέρες, γιοτ κ.λπ.
  • 5. Η Διεθνοποίηση στις ΝαυτιλιακέςΕπιχειρήσεις• Αφορά τον αυξημένο ρόλο των παραγωγικών συντελεστώνπου διαμορφώνονται και δρουν όχι σε εγχώριο, αλλά σεδιεθνή πια χώρο• Ο ορισμός της διεθνοποίησης δεν περιορίζεται μόνο στηνεθνικότητα του κεφαλαίου, του εργατικού δυναμικού γραφείουκαι πλοίου ή τη χώρα εγκατάστασης του γραφείου τηςναυτιλιακής εταιρίας, αλλά επεκτείνεται και στην εθνικότητατων φορτίων, στη χρησιμοποίηση μιας δεύτερης ή τρίτηςΣημαίας, στη χρήση ξένων λιμένων και στην εξυπηρέτηση τωναναγκών των καταναλωτών τρίτων χωρών (cross-trading)• Στην ελληνική ναυτιλία, ο βαθμός διεθνοποίησης τείνει, όπωςκαι σε παγκόσμιο επίπεδο, να αυξάνεται. Ενδεικτικά, ηαπασχόληση ελληνικών πληρωμάτων στις ελληνικέςναυτιλιακές επιχειρήσεις πριν το 1980 ήταν στο 75%, το οποίομειώθηκε σταδιακά στο 70% το 1983 και στο 60% το 1986,ακολουθώντας έκτοτε φθίνουσα πορεία
  • 6. Παράγοντες που συνέβαλαν στηνΔιεθνοποίηση των ναυτιλιακών εταιρειών• Η απελευθέρωση του εμπορίου σε παγκόσμιοεπίπεδο, με τη χαλάρωση ή κατάργηση τωνπροστατευτικών μέτρων και τη μείωση των δασμών.Ειδικά για την περιοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης,αυτό υπήρξε ακόμη πιο έντονο εξαιτίας της εγγύτηταςτης Ελλάδας με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες καιτην εξάλειψη φραγμών στο εμπόριο μεταξύ τωνχωρών – μελών• Καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική διεθνοποίησης τωνναυτιλιακών επιχειρήσεων έπαιξε τόσο ο θεσμός τωνΣημαιών Ευκαιρίας, όσο και η πρακτική αλλαγής τηςεθνικής σημαίας (flagging out). Με το θεσμό αυτόκατέστη δυνατός ο συνδυασμός της εξασφάλισηςχρηματικών κεφαλαίων από τις ανεπτυγμένες χώρεςκαι της απασχόλησης πληρωμάτων από τιςαναπτυσσόμενες χώρες
  • 7. Η Στρατηγική Διεθνοποίησης τωνΝαυτιλιακών Επιχειρήσεων• Η πιο διαδεδομένη στρατηγική που ακολουθείται από τιςμεγαλύτερες επιχειρήσεις είναι οι ναυτιλιακοί συνασπισμοί, πουορίζονται σύμφωνα με σχετικό νόμο της Ε.Ε. ως «επιχειρήσειςκοινού κινδύνου (joint ventures) μεταξύ πλοιοκτητών, που θέτουνσε κοινή διάθεση (pool) πλοία ομοίου τύπου κάτω από μιακεντρική διοίκηση, με marketing μιας ενιαίας επιχείρησης, μεδιαπραγματευτική δράση σε ναυλώσεις και σε συμβόλαιαεργολαβικών μεταφορών, με κοινή είσπραξη των εσόδων καιμετέπειτα διανομή στους πλοιοκτήτες»• Η δημιουργία των ναυτιλιακών συνασπισμών έχει ως αντικειμενικόσκοπό την κοινή ανάληψη μεγάλων εργολαβικών συμβολαίωνμεταφοράς προσφερόμενων φορτίων. Στοχεύει στη συγκρότησηστόλου πολλών και διαφορετικών πλοιοκτητών, κατά τεκμήριοπολλών εθνικοτήτων, σε μορφή κοινοπραξίας, η οποία κάτω απόαποδοτική διοίκηση, θα αποκτήσει την αναγκαία «κρίσιμη μάζα»που θα καταστήσει το συνασπισμό ικανό να δίνει προσφορές, νααπολαμβάνει οικονομίες κλίμακας και να εξασφαλίσειικανοποιητική απόδοση πάνω στο επενδυμένο κεφάλαιο
  • 8. Άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις τουναυτιλιακού πλέγματος (I)• Δημιουργεί επιπλέον Εισόδημα, μια Προστιθέμενη Αξίαστο ΑΕΠ. Πέραν του Προϊόντος που δημιουργείταιάμεσα, δημιουργείται επιπλέον Εισόδημα έμμεσα στουςυπόλοιπους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας καιμέσω πολλαπλασιαστικών διαδικασιών, καθώς ταπροερχόμενα από τη ναυτιλία εισοδήματα διαχέονταιστην αγορά• Επιφέρει θετικές επιδράσεις στην απασχόληση, καθώςδημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, είτε στα πλοία, είτε στηνξηρά, στις ναυτιλιακές επιχειρήσεις, συμβάλλοντας κατ’αυτόν τον τρόπο στην καταπολέμηση της ανεργίας• Δημιουργεί φορολογικά έσοδα για το κράτος τα οποίαπροκύπτουν από τη φορολόγηση, άμεση και έμμεση,εργαζομένων και επιχειρήσεων σε ναυτιλιακούς κλάδους• Συμβάλλει αποφασιστικά στη βελτίωση του εμπορικούισοζυγίου, του ισοζυγίου κίνησης κεφαλαίων, και τουισοζυγίου άδηλων συναλλαγών
  • 9. Άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις τουναυτιλιακού πλέγματος (II)• Προκύπτουν και ορισμένα σημαντικά δημόσια αγαθάκοινωνικού χαρακτήρα, όπως είναι η σύνδεση μέσωακτοπλοϊκών γραμμών απομακρυσμένων περιοχών(κυρίως νησιών) με τα αστικά κέντρα, η προστασία τουπεριβάλλοντος χάρη στη δράση της ακτοφυλακής, ηασφάλεια και η εθνική άμυνα που παρέχει το ΠολεμικόΝαυτικό και άλλες δευτερεύουσες δράσεις, όπωςυποθαλάσσιες αρχαιολογικές ανασκαφές, βυθοκορήσεις,διασώσεις ναυαγιαιρεσίες• Απορρέουν εξωτερικές οικονομίες όπως η διάχυσηγνώσης στην οικονομία μέσω του cluster και η δημιουργίαανθρώπινου κεφαλαίου, τα ερεθίσματα και τα κίνητρα πουπροκύπτουν εντός του cluster για καινοτομίες, ηδημιουργία νέων υποδομών στην περιοχή όπου είναιεγκατεστημένο το δίκτυο των επιχειρήσεων κ.α.
  • 10. Οι κυριότερες αγορές του ναυτιλιακούπλέγματος• Εμπορική Ναυτιλία: εξυπηρετεί το θαλάσσιο διεθνές εμπόριο.Τα φορτία που μεταφέρονται ποικίλλουν και τα κυριότερα απόαυτά είναι χύδην ξηρά φορτία, χύδην υγρά, υγροποιημένα καιμοναδοποιημένα φορτία. Επίσης, εδώ συμπεριλαμβάνεται και ηεπιβατηγός ναυτιλία. Με βάση τον τύπο της παρεχόμενηςμεταφορικής υπηρεσίας, η εν λόγω αγορά διακρίνεται σε trampόπου υπάρχει ζήτηση και liner όπου τα πλοία εκτελούνπροκαθορισμένα, τακτικά δρομολόγια• Θαλάσσιος τουρισμός και σκάφη αναψυχής: περιλαμβάνεικυρίως οι δραστηριότητες της κρουαζιέρας και της ναυτιλίαςαναψυχής με γιοτ, κότερα, ιστιοφόρα κλπ καθώς επίσης καικάποια θαλάσσια σπορ, όπως οι καταδύσεις. Η αγορά αυτήέχει σημαντική πολλαπλασιαστική επίδραση για τα εισοδήματατου εν λόγω κλάδου, η οποία συχνά αγγίζει το επταπλάσιο ήοκταπλάσιο της αρχικής δαπάνης για την αγορά ενός σκάφους.
  • 11. Οι κυριότερες αγορές του ναυτιλιακούπλέγματος• Ναυπηγήσεις και Επισκευές: αλληλεπιδρά με τις περισσότερεςαπό της αγορές του ναυτιλιακού cluster βασικό στοιχείο πουεπηρεάζει τη συγκεκριμένη αγορά είναι το επίπεδο των ναύλωνκαι επομένως, εμμέσως, όλοι εκείνοι οι παράγοντες πουσυντελούν στη διαμόρφωση του ύψους των ναύλων στιςεπιμέρους αγορές• Λιμενική βιομηχανία: περιλαμβάνει τις δραστηριότητες οι οποίεςλαμβάνουν χώρα σ’ ένα λιμάνι και αποσκοπούν στην παραγωγήκαι διάθεση του λιμενικού προϊόντος, όλες τις υπηρεσίες δηλαδήπου δύναται να προσφέρει ένα λιμάνι σε πλοία, φορτία καιεπιβάτες (τελικό λιμενικό προϊόν) ή στις ίδιες τις εταιρείες πουδραστηριοποιούνται στο λιμάνι (ενδιάμεσο λιμενικό προϊόν)• Αλιεία και συναφείς δραστηριότητες: Παρόλο που η ζήτησηπαρουσιάζεται αυξημένη, η προσφορά μειώνεται ως αποτέλεσματης υπεραλίευσης, περιβαλλοντικών καταστροφών που έχουνμειώσει τον πληθυσμό των αλιευμάτων αλλά και περιορισμώνυπό μορφή ποσοστώσεων που επιβάλλουν πολλά κράτη στηναλιεία
  • 12. Οι κυριότερες αγορές του ναυτιλιακούπλέγματος• Υποθαλάσσια εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου: Οκλάδος αυτός είναι ίσως ο μεγαλύτερος κλάδος τηςναυτιλίας σε όρους αξίας του παραγόμενου προϊόντος.Γεωγραφικά η παραγωγή είναι διαιρεμένη σε πέντεπεριοχές κυρίως, αφού Ευρώπη, Αφρική, Ασία, Βόρειος καιΝότιος Αμερική συγκεντρώνουν το 80% των συνολικώνδαπανών αναφορικά με την έρευνα και εκμετάλλευσηκοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.• Υπηρεσίες Εφοδιασμού και εξοπλισμού: διαχωρίζεται σετρεις υποκατηγορίες, την προμήθεια εξοπλισμού σεεμπορικά πλοία, την προμήθεια εξοπλισμού σε πολεμικάπλοία και την παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση τουπλοίου. Ο κλάδος αυτός είναι κλάδος έντασης τεχνολογίαςΕπιπροσθέτως παρατηρείται έντονη κατάτμηση στην ενλόγω αγορά με 6000 προμηθευτές ναυτιλιακού εξοπλισμούκαταγεγραμμένους παγκοσμίως. Κάποιες από αυτές τιςεπιχειρήσεις, π.χ. γερμανικές και γιαπωνέζικες εταιρείες