Αρχζσ τθσ ΢τρατθγικισ λιμζνων
• Η ςφνδεςθ των Ελλθνικϊν Λιμζνων με τα Ευρωπαϊκά
και διεκνι δίκτυα μεταφορϊν
• Η εδαφικι ςυνζχεια τθσ χϊρασ
(ςυγκοινωνία/ακτοπλοΐα)
• Η ανάπτυξθ και θ απαςχόλθςθ ςε εκνικό,
περιφερειακό και τοπικό επίπεδο
• Η Εκνικι ΢τρατθγικι ανακεωρείται κάκε 5 χρόνια
Γιατί απαιτείται θ ΢τρατθγικι;
Η ΢τρατθγικι απαιτείται για:
• Σθν ανάπτυξθ των λιμζνων με βάςθ ολοκλθρωμζνο
ςχζδιο
• Σθν περιφερειακι ανάπτυξθ
• Σθ διαςφάλιςθ του ςυντονιςμοφ των παρεμβάςεων
• Σθν ιεράρχθςθ προτεραιοτιτων
• Σθν ορκολογικι κατανομι των πόρων
• Σθν προςαρμογι ςτισ ςθμερινζσ - διεκνείσ εξελίξεισ
• ΢φγχρονο κεςμικό πλαίςιο
• Διαυγζσ και ςτακερό ρυκμιςτικό πλαίςιο
• Απλοποίθςθ των διαδικαςιϊν
• Ανταποδοτικι ςυνεργαςία δθμόςιου και
ιδιωτικοφ τομζα
Ποιεσ είναι οι προχποκζςεισ για να
πετφχει;
Οι επιδιϊξεισ
• Παροχι υψθλισ ποιότθτασ υπθρεςιϊν ςε όλα τα επίπεδα
ςε ανταγωνιςτικζσ τιμζσ
• Ευζλικτθ και αποτελεςματικι διοικθτικι λειτουργία
• Κόμβοι εςωτερικϊν καλάςςιων μεταφορϊν
• Αυξθμζνθ ςυμμετοχι ςτο εςωτερικό και διεκνζσ
διαμετακομιςτικό εμπόριο
• Μζςα εξυπθρζτθςθσ του καλάςςιου τουριςμοφ
• Προςζλκυςθ επενδφςεων για υποδομζσ και μζςα
Λιμζνεσ = «οχήματα» ανάπτυξησ
6
Ποφ βριςκόμαςτε ςιμερα
– 16 Λιμζνεσ Διεκνοφσ Ενδιαφζροντοσ
– 16 Λιμζνεσ Εκνικισ ΢θμαςίασ
– 25 Λιμζνεσ Μείηονοσ Ενδιαφζροντοσ
– Πολυάρικμοι Λιμζνεσ Σοπικισ ΢θμαςίασ
 ~802 υφιςτάμενοι λιμζνεσ/λιμενικζσ
εγκαταςτάςεισ, δθμόςιοι και ιδιωτικοί, όλων των
μεγεκϊν και χριςεων.
7
Ποφ βριςκόμαςτε ςιμερα
– 12 Ανϊνυμεσ Εταιρείεσ (Οργανιςμοί Λιμζνοσ)
– 23 Κρατικά Λιμενικά Σαμεία (ΚΛΣ) που
εποπτεφονται από το ΤΝΑ/ΓΓΛΛΠ & τισ οικείεσ
Αποκεντρωμζνεσ Διοικιςεισ
– 68 Δθμοτικά Λιμενικά Σαμεία (ΔΛΣ)
7
8
Σι υλοποιείται μζςω του Ε΢ΠΑ
2007-2013
• Ε.Π. «Ενίςχυςθ τθσ Προςπελαςιμότθτασ» (ΕΠ-ΕΠ):
Τποδομζσ ςε 5 μεγάλουσ λιμζνεσ, κυρίωσ εντόσ Δ.Δ.Μ. τθσ
χϊρασ. Εντάξεισ 115 εκατ. €, ςυμβάςεισ 92 εκατ. €.
• 5 ΠΕΠ: Λιμενικζσ υποδομζσ ςε 41 λιμζνεσ, κφρια κακϊσ
και περιφερειακά, υποδομζσ τουριςτικϊν και αλιευτικϊν
καταφυγίων. Εντάξεισ 238 εκατ. €, ςυμβάςεισ 115 εκατ. €.
• Ε.Π. Ανταγωνιςτικότθτα & Επιχειρθματικότθτα
Παρεμβάςεισ βελτίωςθσ τουριςτικϊν υπθρεςιϊν
(καταφφγια τουριςτικϊν ςκαφϊν). Εντάξεισ ζργων 28
εκατ. €, ςυμβάςεισ 1,8 εκατ. €.
• Αφξθςθ τθσ ηιτθςθσ για καλάςςιεσ
εμπορευματικζσ μεταφορζσ
• Ανάπτυξθ και δραςτθριοποίθςθ
ανταγωνιςτικϊν λιμζνων ςτθν Αν.
Μεςόγειο
Παγκοςμιοποίθςθ του εμπορίου
• Ανάπτυξθ κρουαηιζρασ αλλά με ςχετικά
μικρι ςυμμετοχι των ελλθνικϊν λιμζνων
• Αποςπαςματικι και ελλιπισ ανάπτυξθ
τουριςτικϊν λιμζνων
Ανάπτυξθ όλων των μορφϊν
καλάςςιου τουριςμοφ
Προκλιςεισ
Προκλιςεισ
• Διεφρυνςθ τθσ «δυνητικήσ
ενδοχώρασ» για τουσ ελλθνικοφσ
λιμζνεσ – πεδίο ‘επιρροισ’
• Δυνθτικόσ ρόλοσ των ελλθνικϊν
λιμζνων ωσ πφλεσ ειςόδου
Ενδυνάμωςθ ρόλου ωσ πφλθ τθσ
Ε.Ε.
Ανάπτυξθ Βαλκανικϊν και
Παρευξείνιων χωρϊν
Αδυναμίεσ
• Διαςπορά γνϊςθσ για λιμενικζσ
λειτουργίεσ
• Ζλλειψθ αναπτυξιακοφ/
επιχειρθματικοφ ςχεδίου
• ΢φγχυςθ προτεραιοτιτων
• Ζλλειψθ «κρίςιμθσ μάηασ» για τθν
επίτευξθ ολοκλθρωμζνθσ ανάπτυξθσ
Πολυδιάςπαςθ φορζων
• ΢φγχυςθ ςε χριςτεσ και ςε
υποψιφιουσ επενδυτζσ
• Χαμθλι αποδοτικότθτα / διαφυγι
εςόδων
Διαςπορά αρμοδιοτιτων
εποπτείασ & ελζγχου
Αδυναμίεσ
• Τψθλι εξάρτθςθ από ΠΔΕ,
αδυναμία αυτοχρθματοδότθςθσ
• Αδυναμία ςυντιρθςθσ
υφιςτάμενων και δθμιουργία
νζων επενδφςεων (υποδομζσ &
ανωδομζσ)
• Μικρό ποςοςτό για λιμενικζσ
υποδομζσ ςε ςχζςθ με άλλα
μζςα μεταφοράσ (μόλισ 3% από
4,3 δισ Π/Τ του ΕΠ-ΕΠ)
Περιοριςμζνοι πόροι (ΠΔΕ)
Αδυναμίεσ
• Ζργα με τεχνική δυςκολία.
• Ζργα για τα οποία απαιτείται πλειάδα
αδειοδοτήςεων, λόγω των πολλϊν
εμπλεκόμενων φορζων, με αποτζλεςμα
χρονοβόρεσ διαδικαςίεσ (και
απεντάξεισ).
• Νζα ηθτιματα:
– Οικονομική δυςπραγία αναδόχων.
Εκπτϊςεισ- διαλφςεισ εργολαβιϊν.
– Θζματα κρατικϊν ενιςχφςεων.
Χαμθλι αξιοποίθςθ
πόρων για λιμενικά
ζργα
(απορρόφθςθ ΕΠ-ΕΠ
15%, ςτοιχεία ΢επτ.
2012).
ΑΞΟΝΑ΢ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ΢ 2
ΔΞΩΣΔΡΙΚΟ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΒΔΙΡΗΩΠΖ ΡΖΠ ΑΛΡΑΓΩΛΗΠΡΗΘΝΡΖΡΑΠ ΡΩΛ ΙΗΚΔΛΩΛ ΘΑΗ
ΑΛΑΒΑΘΚΗΠΖ ΡΝ΢ ΟΝΙΝ΢ ΡΝ΢Π ΠΡΝ ΓΗΔΘΛΔΠ Π΢ΠΡΖΚΑ
ΘΑΙΑΠΠΗΩΛ ΚΔΡΑΦΝΟΩΛ ΔΞΗΒΑΡΩΛ ΘΑΗ ΔΚΞΝΟΔ΢ΚΑΡΩΛ
΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 1.1
ΑΛΑΚΝΟΦΩΠΖ ΘΑΗ
ΔΘΠ΢ΓΣΟΝΛΗΠΚΝΠ ΡΝ΢
ΘΔΠΚΗΘΝ΢ ΞΙΑΗΠΗΝ΢
ΝΟΓΑΛΩΠΖΠ, ΓΗΝΗΘΖΠΖΠ ΘΑΗ
ΔΞΝΞΡΔΗΑ ΡΖΠ ΙΔΗΡΝ΢ΟΓΗΑΠ
ΡΝ΢ ΔΙΙΖΛΗΘΝ΢ ΙΗΚΔΛΗΘΝ΢
Π΢ΠΡΖΚΑΡΝΠ
΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 1.2
ΑΛΑΒΑΘΚΗΠΖ ΡΝ΢ ΟΝΙΝ΢ ΡΩΛ
ΙΗΚΔΛΩΛ ΓΗΑ ΡΖΛ ΘΑΙ΢ΡΔΟΖ
ΔΜ΢ΞΖΟΔΡΖΠΖ ΡΩΛ ΔΠΩΡΔΟΗΘΩΛ
ΘΑΙΑΠΠΗΩΛ ΚΔΡΑΦΝΟΩΛ ΘΑΗ ΡΖΛ
ΔΛΗΠΣ΢ΠΖ ΡΩΛ ΡΝΞΗΘΩΛ
ΝΗΘΝΛΝΚΗΩΛ
΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 2.2
ΑΛΑΒΑΘΚΗΠΖ ΡΖΠ ΘΔΠΖΠ
ΡΖΠ ΔΙΙΑΓΝΠ ΠΡΝ ΓΗΔΘΛΔΠ
ΓΗΑΚΔΡΑΘΝΚΗΠΡΗΘΝ
ΔΚΞΝΟΗΝ ΞΝ΢ ΓΗΑΘΗΛΔΗΡΑΗ
ΚΔΠΩ ΘΑΙΑΠΠΖΠ
΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 2.1
ΚΔΓΗΠΡΝΞΝΗΖΠΖ Π΢ΚΚΔΡΝΣΖΠ
ΡΩΛ ΔΙΙΖΛΗΘΩΛ ΙΗΚΔΛΩΛ ΠΡΝ
ΓΗΔΘΛΔΠ Π΢ΠΡΖΚΑ ΘΑΙΑΠΠΗΝ΢
ΡΝ΢ΟΗΠΚΝ΢ (ΘΟΝ΢ΑΕΗΔΟΑ,
ΡΝ΢ΟΗΠΡΗΘΝΗ ΙΗΚΔΛΔΠ,
ΚΑΟΗΛΔΠ)
Δπιχειρησ.
Γιαστάσεις
ΡΤΘΜΙ΢Η
(REGULATION)
ΓΙΟΙΚΗ΢Η
(MANAGEMENT)
ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΙΑΚΗ ΛΙΜΔΝΙΚΗ
ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ
(PORT OPERATION)
ΟΡΑΜΑ
Ολοκληπυμένο και βιώζιμο εθνικό λιμενικό ζύζηημα για ηην οικονομική ανάπηςξη και ηην εδαθική
ζςνοσή με παποσή ςτηλήρ ποιόηηηαρ λιμενικών ςπηπεζιών, ζςμμεηοσή ηυν λιμένυν ζηα διεθνή δίκηςα
εθοδιαζμού και μεηαθοπών και έμθαζη ζηην ηοπική ανάπηςξη και απαζσόληζη
ΑΞΟΝΑ΢ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ΢ 1
Δ΢ΩΣΔΡΙΚΟ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΓΗΑΟΘΟΩΡΗΘΖ ΚΔΡΑΟΟ΢ΘΚΗΠΖ ΡΝ΢ ΢ΦΗΠΡΑΚΔΛΝ΢ ΙΗΚΔΛΗΘΝ΢
Π΢ΠΡΖΚΑΡΝΠ ΘΑΗ ΡΝ΢ ΔΠΩΡΔΟΗΘΝ΢ ΓΗΘΡ΢Ν΢ ΘΑΙΑΠΠΗΩΛ
ΚΔΡΑΦΝΟΩΛ – ΔΜ΢ΞΖΟΔΡΖΠΖ ΡΖΠ ΛΖΠΗΩΡΗΘΝΡΖΡΑΠ
ΕΠΙΧΕΙΡΗ΢ΙΑΚΕ΢ ΔΡΑ΢ΕΙ΢
Επίπεδα Παρζμβαςθσ
• Ρφκμιςθ/Εποπτεία
• Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ
• Τποδομζσ
• Αςφάλεια λιμζνων – Περιβάλλον
• Χρθματοδότθςθ
• Ιδιωτικζσ επενδφςεισ
15
16
Εξειδικευμζνθ εποπτεία
από πλευράσ δθμοςίου
Δημιουργία ανεξάρτητησ Ρυθμιςτικήσ Αρχήσ Λιμζνων για:
• τθν εφαρμογι τθσ Εκνικισ ΢τρατθγικισ
• τθν εφαρμογι του διαχωριςμοφ αρμοδιοτιτων &
λειτουργιϊν (port administration - port operation)
• τθν προςταςία του δθμοςίου ςυμφζροντοσ και των χρθςτϊν
και καταναλωτϊν λιμενικϊν υπθρεςιϊν
• τθν εποπτεία τθσ ορκισ λειτουργίασ του ανταγωνιςμοφ –
ςυμμετοχι ιδιωτϊν ςε λιμενικζσ δραςτθριότθτεσ,
• τθν τιρθςθ κανόνων ιςότιμθσ μεταχείριςθσ και διαφάνειασ
17
Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ
• αναδιάρκρωςθ τθσ οργανωτικισ δομισ του λιμενικοφ
ςυςτιματοσ
• εξορκολογιςμόσ πλαιςίου εποπτείασ και λειτουργίασ των
λιμζνων
• διαχωριςμόσ διοικθτικϊν αρμοδιοτιτων και αρμοδιοτιτων
του Δθμοςίου (port administration), από τισ εμπορικζσ
δραςτθριότθτεσ και δραςτθριότθτεσ παροχισ λιμενικϊν
υπθρεςιϊν (port operation-services)
• δθμιουργία νζων εταιρικϊν ςχθμάτων
• ανάκεςθ των εμπορικϊν δραςτθριοτιτων ςε ιδιϊτεσ
επενδυτζσ (ΣΑΙΠΕΔ)
18
Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ
1η φάςη – Διοικητική ςυνζνωςη 12 υφιςτάμενων Α.Ε.
ςε λιμενικά δίκτυα (Αρχζσ Λιμζνων)
• Αττικό Λιμενικό Δίκτυο: Πειραιάσ, Λαφριο, Ραφινα, Ελευςίνα
• Δίκτυο Λιμζνων Βόρειασ Ελλάδασ: Θεςςαλονίκθ, Καβάλα,
Αλεξανδροφπολθ, Βόλοσ
• Δίκτυο Λιμζνων Δυτικήσ Ελλάδασ: Ηγουμενίτςα, Πάτρα, Κζρκυρα
• Οργανιςμόσ Λιμζνοσ Ηρακλείου
19
Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ
1η φάςη – Αρχζσ Λιμζνων και κφριοι λιμζνεσ
• Λειτουργοφν εκ μζρουσ του ελλθνικοφ δθμοςίου, όπωσ
ςιμερα («οικοπεδοφχοι» - landlord model)
• Καταρτίηουν «Αναπτυξιακό ΢χζδιο» Λιμζνων
• Εκδίδουν διοικθτικζσ πράξεισ - one stop shop
• Κακορίηουν λιμενικά τζλθ /είςπραξθ από χριςτεσ
• Ζχουν αρμοδιότθτα για υλοποίθςθ ζργων /ςυντιρθςθ
υποδομϊν ι εξοπλιςμοφ.
• ΢υνεργάηονται με αρμόδιουσ φορείσ για κζματα αςφάλειασ,
αςτυνόμευςθσ, τελωνείων κλπ.
• Διαχωρίηουν τισ διοικθτικζσ από τισ εμπορικζσ τουσ
δραςτθριότθτεσ (ειδικόσ χειριςμόσ για τον Πειραιά και τθ
Θεςςαλονίκθ, ωσ ειςθγμζνεσ ΑΕ)
20
Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ
2η φάςη – Επζκταςη ςε περιφερειακοφσ λιμζνεσ (ΤΝΑ / ΤΠΕ΢)
• Κακοριςμόσ κριτθρίων-κινιτρων ςυγχϊνευςθσ
Λιμενικϊν Σαμείων, ςε ςυνάφεια με τθ ςτρατθγικι.
• Πρόςκλθςθ προσ υφιςτάμενα Λιμενικά Σαμεία για
ςυγχϊνευςθ ςε εκελοντικι βάςθ.
• Όςα ΛΣ δεν ςυγχωνευκοφν: διατιρθςθ ςθμερινοφ
κακεςτϊτοσ για ςυγκεκριμζνθ μεταβατικι περίοδο.
• Λιξθ τθσ μεταβατικισ περιόδου: εφαρμογι νζου
πλαιςίου λειτουργίασ - ελάχιςτα πρότυπα λειτουργίασ /
οικονομικοί απολογιςμοί από όλα τα ΛΣ, είτε
ςυγχωνευμζνα, ι αυτόνομα.
 Ολοκληρωμζνο ςχζδιο ςυνενϊςεων Λιμενικϊν Σαμείων
ςε νζεσ «Περιφερειακζσ Αρχζσ Λιμζνων».
21
Βελτίωςθ και Ανάπτυξθ Τποδομϊν
21
Κριτιρια ιεράρχθςθσ αναγκϊν:
• εξυπθρζτθςθ ςυνδυαςμζνων μεταφορϊν
• εξυπθρζτθςθ εςωτερικϊν μεταφορικϊν δικτφων
(ακτοπλοΐα και τουριςμόσ)
• εφαρμογι διεκνϊν κανονιςμϊν για τθν
αςφάλεια λιμζνων και τθν προςταςία του
περιβάλλοντοσ
• ανάγκθ ολοκλιρωςθσ ζργων που είναι ςε εξζλιξθ
• ωριμότθτα μελετϊν και αδειοδοτιςεων
22
Αςφάλεια Λιμζνων –
Προςταςία Περιβάλλοντοσ
Εναρμόνιςθ προσ όλουσ τουσ διεκνείσ κανονιςμοφσ/ΕΕ
για:
• τθν ενίςχυςθ τθσ αςφάλειασ των πλοίων, λιμενικϊν
εγκαταςτάςεων και λιμζνων (ςχζδια αςφαλείασ
λιμζνων, κρατικόσ ζλεγχοσ λιμζνων -Port State Control,
Κϊδικασ ISPS - International Ship and Port Facility
Security, κ.ο.κ.)
• τθν προςταςία του καλαςςίου περιβάλλοντοσ ςτισ
λιμενικζσ εγκαταςτάςεισ
23
Χρθματοδότθςθ 2014-2020
CEF - ΢ΤΜΦΩΝΟ ΕΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΢ΧΕ΢Η΢
24
Χρθματοδότθςθ 2014-2020
CEF - ΢ΤΜΦΩΝΟ ΕΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΢ΧΕ΢Η΢
Κεντρικό δίκτυο (core network - 4 λιμζνεσ+)
• ΢φμφωνο Εταιρικισ ΢χζςθσ (κυρίωσ Σαμείο ΢υνοχισ)
• Connecting Europe Facility – (ανταγωνιςτικι διαδικαςία και
προδιαγεγραμμζνα ζργα)
Εκτεταμζνο δίκτυο (comprehensive network - 25 λιμζνεσ)
• ΢φμφωνο Εταιρικισ ΢χζςθσ (ΕΣΠΑ- Σαμείο ΢υνοχισ)
Λοιποί Λιμζνεσ
• ΢φμφωνο Εταιρικισ ΢χζςθσ (ΕΣΠΑ)
25
Ιδιωτικζσ Επενδφςεισ
ΤΑΙΠΕΔ
• πρόγραμμα αξιοποίθςθσ Ελλθνικϊν Λιμζνων (Φεβ 2013)
• μελζτθ πλεονεκτθμάτων και χαρακτθριςτικϊν κάκε
Λιμζνα / αξιολόγθςθ επενδυτικοφ ενδιαφζροντοσ
• διενζργεια διαγωνιςτικϊν διαδικαςιϊν, με τθν
υποςτιριξθ των Αρχϊν Λιμζνων όπου απαιτείται
• αξιοποίθςθ δραςτθριοτιτων από ιδιϊτεσ επενδυτζσ με
κατάλλθλθ εμπειρία / κζςθ ςτθν παγκόςμια αγορά,
κυρίωσ μζςω παραχωριςεων, με ςυμφωνθμζνο
αντάλλαγμα
• ςυνάφεια με κανόνεσ περί κρατικϊν ενιςχφςεων
• πρόγραμμα παραχωριςεων για καλάςςιο τουριςμό /
μοντζλο «Κεντρικι – Περιφερειακζσ Μαρίνεσ»
Ζργο ΤΝΑ- Αποτφπωςθ
Λιμενικϊν Εγκαταςτάςεων
Επικαιροποίθςθ (Οκτϊβριοσ 2012) τθσ καταγραφισ των
λιμενικϊν εγκαταςτάςεων ςε όλθ τθν επικράτεια, με
ςτοιχεία ανά:
• γεωγραφικι κζςθ εγκατάςταςθσ
• είδοσ λιμενικισ εγκατάςταςθσ: εμπορικι, επιβατικι,
τουριςτικι, αλιευτικό καταφφγιο κ.α.
• φορζα διαχείριςθσ & νομικι μορφι: Α.Ε., Λ.Σ., Δ.Λ.Σ.,
ιδιωτικζσ εγκαταςτάςεισ κ.α.
• λιμενικι αρχι: Κεντρικό Λιμεναρχείο, Λιμεναρχείο,
Τπολιμεναρχείο, Λιμ/κόσ ΢τακμόσ κ.α.
Ζργο ΤΝΑ- Νομοκεςία
• Επανεκκίνθςθ ςυνεδριάςεων τθσ Επιτροπισ ΢χεδιαςμοφ και
Ανάπτυξθσ Λιμζνων (Ε΢ΑΛ)
• Κφρωςθ με Νόμο (Ν4081/2012) όλων των αποφάςεων τθσ
Ε΢ΑΛ κανονιςτικοφ χαρακτιρα από το 2002 μζχρι ςιμερα
(master plan λιμζνων)
• Προεδρικό Διάταγμα 125/2012 (Προςαρμογι ςτθν Οδθγία 2010/65/ΕΕ -
διατυπϊςεισ υποβολισ δθλϊςεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ι/και απόπλου
από λιμζνεσ των κρατϊν μελϊν)
• ΢υνεργαςία με Τπουργείο Εργαςίασ για το άνοιγμα του
επαγγζλματοσ των φορτοεκφορτωτϊν λιμζνων
• ΢ε εξζλιξθ προετοιμαςία νομοκετικοφ ζργου.
Nikolaos Kleniatis-Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης Λιμένων

Nikolaos Kleniatis-Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης Λιμένων

  • 2.
    Αρχζσ τθσ ΢τρατθγικισλιμζνων • Η ςφνδεςθ των Ελλθνικϊν Λιμζνων με τα Ευρωπαϊκά και διεκνι δίκτυα μεταφορϊν • Η εδαφικι ςυνζχεια τθσ χϊρασ (ςυγκοινωνία/ακτοπλοΐα) • Η ανάπτυξθ και θ απαςχόλθςθ ςε εκνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο • Η Εκνικι ΢τρατθγικι ανακεωρείται κάκε 5 χρόνια
  • 3.
    Γιατί απαιτείται θ΢τρατθγικι; Η ΢τρατθγικι απαιτείται για: • Σθν ανάπτυξθ των λιμζνων με βάςθ ολοκλθρωμζνο ςχζδιο • Σθν περιφερειακι ανάπτυξθ • Σθ διαςφάλιςθ του ςυντονιςμοφ των παρεμβάςεων • Σθν ιεράρχθςθ προτεραιοτιτων • Σθν ορκολογικι κατανομι των πόρων • Σθν προςαρμογι ςτισ ςθμερινζσ - διεκνείσ εξελίξεισ
  • 4.
    • ΢φγχρονο κεςμικόπλαίςιο • Διαυγζσ και ςτακερό ρυκμιςτικό πλαίςιο • Απλοποίθςθ των διαδικαςιϊν • Ανταποδοτικι ςυνεργαςία δθμόςιου και ιδιωτικοφ τομζα Ποιεσ είναι οι προχποκζςεισ για να πετφχει;
  • 5.
    Οι επιδιϊξεισ • Παροχιυψθλισ ποιότθτασ υπθρεςιϊν ςε όλα τα επίπεδα ςε ανταγωνιςτικζσ τιμζσ • Ευζλικτθ και αποτελεςματικι διοικθτικι λειτουργία • Κόμβοι εςωτερικϊν καλάςςιων μεταφορϊν • Αυξθμζνθ ςυμμετοχι ςτο εςωτερικό και διεκνζσ διαμετακομιςτικό εμπόριο • Μζςα εξυπθρζτθςθσ του καλάςςιου τουριςμοφ • Προςζλκυςθ επενδφςεων για υποδομζσ και μζςα Λιμζνεσ = «οχήματα» ανάπτυξησ
  • 6.
    6 Ποφ βριςκόμαςτε ςιμερα –16 Λιμζνεσ Διεκνοφσ Ενδιαφζροντοσ – 16 Λιμζνεσ Εκνικισ ΢θμαςίασ – 25 Λιμζνεσ Μείηονοσ Ενδιαφζροντοσ – Πολυάρικμοι Λιμζνεσ Σοπικισ ΢θμαςίασ  ~802 υφιςτάμενοι λιμζνεσ/λιμενικζσ εγκαταςτάςεισ, δθμόςιοι και ιδιωτικοί, όλων των μεγεκϊν και χριςεων.
  • 7.
    7 Ποφ βριςκόμαςτε ςιμερα –12 Ανϊνυμεσ Εταιρείεσ (Οργανιςμοί Λιμζνοσ) – 23 Κρατικά Λιμενικά Σαμεία (ΚΛΣ) που εποπτεφονται από το ΤΝΑ/ΓΓΛΛΠ & τισ οικείεσ Αποκεντρωμζνεσ Διοικιςεισ – 68 Δθμοτικά Λιμενικά Σαμεία (ΔΛΣ) 7
  • 8.
    8 Σι υλοποιείται μζςωτου Ε΢ΠΑ 2007-2013 • Ε.Π. «Ενίςχυςθ τθσ Προςπελαςιμότθτασ» (ΕΠ-ΕΠ): Τποδομζσ ςε 5 μεγάλουσ λιμζνεσ, κυρίωσ εντόσ Δ.Δ.Μ. τθσ χϊρασ. Εντάξεισ 115 εκατ. €, ςυμβάςεισ 92 εκατ. €. • 5 ΠΕΠ: Λιμενικζσ υποδομζσ ςε 41 λιμζνεσ, κφρια κακϊσ και περιφερειακά, υποδομζσ τουριςτικϊν και αλιευτικϊν καταφυγίων. Εντάξεισ 238 εκατ. €, ςυμβάςεισ 115 εκατ. €. • Ε.Π. Ανταγωνιςτικότθτα & Επιχειρθματικότθτα Παρεμβάςεισ βελτίωςθσ τουριςτικϊν υπθρεςιϊν (καταφφγια τουριςτικϊν ςκαφϊν). Εντάξεισ ζργων 28 εκατ. €, ςυμβάςεισ 1,8 εκατ. €.
  • 9.
    • Αφξθςθ τθσηιτθςθσ για καλάςςιεσ εμπορευματικζσ μεταφορζσ • Ανάπτυξθ και δραςτθριοποίθςθ ανταγωνιςτικϊν λιμζνων ςτθν Αν. Μεςόγειο Παγκοςμιοποίθςθ του εμπορίου • Ανάπτυξθ κρουαηιζρασ αλλά με ςχετικά μικρι ςυμμετοχι των ελλθνικϊν λιμζνων • Αποςπαςματικι και ελλιπισ ανάπτυξθ τουριςτικϊν λιμζνων Ανάπτυξθ όλων των μορφϊν καλάςςιου τουριςμοφ Προκλιςεισ
  • 10.
    Προκλιςεισ • Διεφρυνςθ τθσ«δυνητικήσ ενδοχώρασ» για τουσ ελλθνικοφσ λιμζνεσ – πεδίο ‘επιρροισ’ • Δυνθτικόσ ρόλοσ των ελλθνικϊν λιμζνων ωσ πφλεσ ειςόδου Ενδυνάμωςθ ρόλου ωσ πφλθ τθσ Ε.Ε. Ανάπτυξθ Βαλκανικϊν και Παρευξείνιων χωρϊν
  • 11.
    Αδυναμίεσ • Διαςπορά γνϊςθσγια λιμενικζσ λειτουργίεσ • Ζλλειψθ αναπτυξιακοφ/ επιχειρθματικοφ ςχεδίου • ΢φγχυςθ προτεραιοτιτων • Ζλλειψθ «κρίςιμθσ μάηασ» για τθν επίτευξθ ολοκλθρωμζνθσ ανάπτυξθσ Πολυδιάςπαςθ φορζων • ΢φγχυςθ ςε χριςτεσ και ςε υποψιφιουσ επενδυτζσ • Χαμθλι αποδοτικότθτα / διαφυγι εςόδων Διαςπορά αρμοδιοτιτων εποπτείασ & ελζγχου
  • 12.
    Αδυναμίεσ • Τψθλι εξάρτθςθαπό ΠΔΕ, αδυναμία αυτοχρθματοδότθςθσ • Αδυναμία ςυντιρθςθσ υφιςτάμενων και δθμιουργία νζων επενδφςεων (υποδομζσ & ανωδομζσ) • Μικρό ποςοςτό για λιμενικζσ υποδομζσ ςε ςχζςθ με άλλα μζςα μεταφοράσ (μόλισ 3% από 4,3 δισ Π/Τ του ΕΠ-ΕΠ) Περιοριςμζνοι πόροι (ΠΔΕ)
  • 13.
    Αδυναμίεσ • Ζργα μετεχνική δυςκολία. • Ζργα για τα οποία απαιτείται πλειάδα αδειοδοτήςεων, λόγω των πολλϊν εμπλεκόμενων φορζων, με αποτζλεςμα χρονοβόρεσ διαδικαςίεσ (και απεντάξεισ). • Νζα ηθτιματα: – Οικονομική δυςπραγία αναδόχων. Εκπτϊςεισ- διαλφςεισ εργολαβιϊν. – Θζματα κρατικϊν ενιςχφςεων. Χαμθλι αξιοποίθςθ πόρων για λιμενικά ζργα (απορρόφθςθ ΕΠ-ΕΠ 15%, ςτοιχεία ΢επτ. 2012).
  • 14.
    ΑΞΟΝΑ΢ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ΢ 2 ΔΞΩΣΔΡΙΚΟΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ ΒΔΙΡΗΩΠΖ ΡΖΠ ΑΛΡΑΓΩΛΗΠΡΗΘΝΡΖΡΑΠ ΡΩΛ ΙΗΚΔΛΩΛ ΘΑΗ ΑΛΑΒΑΘΚΗΠΖ ΡΝ΢ ΟΝΙΝ΢ ΡΝ΢Π ΠΡΝ ΓΗΔΘΛΔΠ Π΢ΠΡΖΚΑ ΘΑΙΑΠΠΗΩΛ ΚΔΡΑΦΝΟΩΛ ΔΞΗΒΑΡΩΛ ΘΑΗ ΔΚΞΝΟΔ΢ΚΑΡΩΛ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 1.1 ΑΛΑΚΝΟΦΩΠΖ ΘΑΗ ΔΘΠ΢ΓΣΟΝΛΗΠΚΝΠ ΡΝ΢ ΘΔΠΚΗΘΝ΢ ΞΙΑΗΠΗΝ΢ ΝΟΓΑΛΩΠΖΠ, ΓΗΝΗΘΖΠΖΠ ΘΑΗ ΔΞΝΞΡΔΗΑ ΡΖΠ ΙΔΗΡΝ΢ΟΓΗΑΠ ΡΝ΢ ΔΙΙΖΛΗΘΝ΢ ΙΗΚΔΛΗΘΝ΢ Π΢ΠΡΖΚΑΡΝΠ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 1.2 ΑΛΑΒΑΘΚΗΠΖ ΡΝ΢ ΟΝΙΝ΢ ΡΩΛ ΙΗΚΔΛΩΛ ΓΗΑ ΡΖΛ ΘΑΙ΢ΡΔΟΖ ΔΜ΢ΞΖΟΔΡΖΠΖ ΡΩΛ ΔΠΩΡΔΟΗΘΩΛ ΘΑΙΑΠΠΗΩΛ ΚΔΡΑΦΝΟΩΛ ΘΑΗ ΡΖΛ ΔΛΗΠΣ΢ΠΖ ΡΩΛ ΡΝΞΗΘΩΛ ΝΗΘΝΛΝΚΗΩΛ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 2.2 ΑΛΑΒΑΘΚΗΠΖ ΡΖΠ ΘΔΠΖΠ ΡΖΠ ΔΙΙΑΓΝΠ ΠΡΝ ΓΗΔΘΛΔΠ ΓΗΑΚΔΡΑΘΝΚΗΠΡΗΘΝ ΔΚΞΝΟΗΝ ΞΝ΢ ΓΗΑΘΗΛΔΗΡΑΗ ΚΔΠΩ ΘΑΙΑΠΠΖΠ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ΢ ΢ΣΟΧΟ΢ 2.1 ΚΔΓΗΠΡΝΞΝΗΖΠΖ Π΢ΚΚΔΡΝΣΖΠ ΡΩΛ ΔΙΙΖΛΗΘΩΛ ΙΗΚΔΛΩΛ ΠΡΝ ΓΗΔΘΛΔΠ Π΢ΠΡΖΚΑ ΘΑΙΑΠΠΗΝ΢ ΡΝ΢ΟΗΠΚΝ΢ (ΘΟΝ΢ΑΕΗΔΟΑ, ΡΝ΢ΟΗΠΡΗΘΝΗ ΙΗΚΔΛΔΠ, ΚΑΟΗΛΔΠ) Δπιχειρησ. Γιαστάσεις ΡΤΘΜΙ΢Η (REGULATION) ΓΙΟΙΚΗ΢Η (MANAGEMENT) ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΙΑΚΗ ΛΙΜΔΝΙΚΗ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ (PORT OPERATION) ΟΡΑΜΑ Ολοκληπυμένο και βιώζιμο εθνικό λιμενικό ζύζηημα για ηην οικονομική ανάπηςξη και ηην εδαθική ζςνοσή με παποσή ςτηλήρ ποιόηηηαρ λιμενικών ςπηπεζιών, ζςμμεηοσή ηυν λιμένυν ζηα διεθνή δίκηςα εθοδιαζμού και μεηαθοπών και έμθαζη ζηην ηοπική ανάπηςξη και απαζσόληζη ΑΞΟΝΑ΢ ΢ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ΢ 1 Δ΢ΩΣΔΡΙΚΟ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΗΑΟΘΟΩΡΗΘΖ ΚΔΡΑΟΟ΢ΘΚΗΠΖ ΡΝ΢ ΢ΦΗΠΡΑΚΔΛΝ΢ ΙΗΚΔΛΗΘΝ΢ Π΢ΠΡΖΚΑΡΝΠ ΘΑΗ ΡΝ΢ ΔΠΩΡΔΟΗΘΝ΢ ΓΗΘΡ΢Ν΢ ΘΑΙΑΠΠΗΩΛ ΚΔΡΑΦΝΟΩΛ – ΔΜ΢ΞΖΟΔΡΖΠΖ ΡΖΠ ΛΖΠΗΩΡΗΘΝΡΖΡΑΠ ΕΠΙΧΕΙΡΗ΢ΙΑΚΕ΢ ΔΡΑ΢ΕΙ΢
  • 15.
    Επίπεδα Παρζμβαςθσ • Ρφκμιςθ/Εποπτεία •Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ • Τποδομζσ • Αςφάλεια λιμζνων – Περιβάλλον • Χρθματοδότθςθ • Ιδιωτικζσ επενδφςεισ 15
  • 16.
    16 Εξειδικευμζνθ εποπτεία από πλευράσδθμοςίου Δημιουργία ανεξάρτητησ Ρυθμιςτικήσ Αρχήσ Λιμζνων για: • τθν εφαρμογι τθσ Εκνικισ ΢τρατθγικισ • τθν εφαρμογι του διαχωριςμοφ αρμοδιοτιτων & λειτουργιϊν (port administration - port operation) • τθν προςταςία του δθμοςίου ςυμφζροντοσ και των χρθςτϊν και καταναλωτϊν λιμενικϊν υπθρεςιϊν • τθν εποπτεία τθσ ορκισ λειτουργίασ του ανταγωνιςμοφ – ςυμμετοχι ιδιωτϊν ςε λιμενικζσ δραςτθριότθτεσ, • τθν τιρθςθ κανόνων ιςότιμθσ μεταχείριςθσ και διαφάνειασ
  • 17.
    17 Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ •αναδιάρκρωςθ τθσ οργανωτικισ δομισ του λιμενικοφ ςυςτιματοσ • εξορκολογιςμόσ πλαιςίου εποπτείασ και λειτουργίασ των λιμζνων • διαχωριςμόσ διοικθτικϊν αρμοδιοτιτων και αρμοδιοτιτων του Δθμοςίου (port administration), από τισ εμπορικζσ δραςτθριότθτεσ και δραςτθριότθτεσ παροχισ λιμενικϊν υπθρεςιϊν (port operation-services) • δθμιουργία νζων εταιρικϊν ςχθμάτων • ανάκεςθ των εμπορικϊν δραςτθριοτιτων ςε ιδιϊτεσ επενδυτζσ (ΣΑΙΠΕΔ)
  • 18.
    18 Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ 1ηφάςη – Διοικητική ςυνζνωςη 12 υφιςτάμενων Α.Ε. ςε λιμενικά δίκτυα (Αρχζσ Λιμζνων) • Αττικό Λιμενικό Δίκτυο: Πειραιάσ, Λαφριο, Ραφινα, Ελευςίνα • Δίκτυο Λιμζνων Βόρειασ Ελλάδασ: Θεςςαλονίκθ, Καβάλα, Αλεξανδροφπολθ, Βόλοσ • Δίκτυο Λιμζνων Δυτικήσ Ελλάδασ: Ηγουμενίτςα, Πάτρα, Κζρκυρα • Οργανιςμόσ Λιμζνοσ Ηρακλείου
  • 19.
    19 Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ 1ηφάςη – Αρχζσ Λιμζνων και κφριοι λιμζνεσ • Λειτουργοφν εκ μζρουσ του ελλθνικοφ δθμοςίου, όπωσ ςιμερα («οικοπεδοφχοι» - landlord model) • Καταρτίηουν «Αναπτυξιακό ΢χζδιο» Λιμζνων • Εκδίδουν διοικθτικζσ πράξεισ - one stop shop • Κακορίηουν λιμενικά τζλθ /είςπραξθ από χριςτεσ • Ζχουν αρμοδιότθτα για υλοποίθςθ ζργων /ςυντιρθςθ υποδομϊν ι εξοπλιςμοφ. • ΢υνεργάηονται με αρμόδιουσ φορείσ για κζματα αςφάλειασ, αςτυνόμευςθσ, τελωνείων κλπ. • Διαχωρίηουν τισ διοικθτικζσ από τισ εμπορικζσ τουσ δραςτθριότθτεσ (ειδικόσ χειριςμόσ για τον Πειραιά και τθ Θεςςαλονίκθ, ωσ ειςθγμζνεσ ΑΕ)
  • 20.
    20 Διακυβζρνθςθ λιμενικοφ ςυςτιματοσ 2ηφάςη – Επζκταςη ςε περιφερειακοφσ λιμζνεσ (ΤΝΑ / ΤΠΕ΢) • Κακοριςμόσ κριτθρίων-κινιτρων ςυγχϊνευςθσ Λιμενικϊν Σαμείων, ςε ςυνάφεια με τθ ςτρατθγικι. • Πρόςκλθςθ προσ υφιςτάμενα Λιμενικά Σαμεία για ςυγχϊνευςθ ςε εκελοντικι βάςθ. • Όςα ΛΣ δεν ςυγχωνευκοφν: διατιρθςθ ςθμερινοφ κακεςτϊτοσ για ςυγκεκριμζνθ μεταβατικι περίοδο. • Λιξθ τθσ μεταβατικισ περιόδου: εφαρμογι νζου πλαιςίου λειτουργίασ - ελάχιςτα πρότυπα λειτουργίασ / οικονομικοί απολογιςμοί από όλα τα ΛΣ, είτε ςυγχωνευμζνα, ι αυτόνομα.  Ολοκληρωμζνο ςχζδιο ςυνενϊςεων Λιμενικϊν Σαμείων ςε νζεσ «Περιφερειακζσ Αρχζσ Λιμζνων».
  • 21.
    21 Βελτίωςθ και ΑνάπτυξθΤποδομϊν 21 Κριτιρια ιεράρχθςθσ αναγκϊν: • εξυπθρζτθςθ ςυνδυαςμζνων μεταφορϊν • εξυπθρζτθςθ εςωτερικϊν μεταφορικϊν δικτφων (ακτοπλοΐα και τουριςμόσ) • εφαρμογι διεκνϊν κανονιςμϊν για τθν αςφάλεια λιμζνων και τθν προςταςία του περιβάλλοντοσ • ανάγκθ ολοκλιρωςθσ ζργων που είναι ςε εξζλιξθ • ωριμότθτα μελετϊν και αδειοδοτιςεων
  • 22.
    22 Αςφάλεια Λιμζνων – ΠροςταςίαΠεριβάλλοντοσ Εναρμόνιςθ προσ όλουσ τουσ διεκνείσ κανονιςμοφσ/ΕΕ για: • τθν ενίςχυςθ τθσ αςφάλειασ των πλοίων, λιμενικϊν εγκαταςτάςεων και λιμζνων (ςχζδια αςφαλείασ λιμζνων, κρατικόσ ζλεγχοσ λιμζνων -Port State Control, Κϊδικασ ISPS - International Ship and Port Facility Security, κ.ο.κ.) • τθν προςταςία του καλαςςίου περιβάλλοντοσ ςτισ λιμενικζσ εγκαταςτάςεισ
  • 23.
    23 Χρθματοδότθςθ 2014-2020 CEF -΢ΤΜΦΩΝΟ ΕΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΢ΧΕ΢Η΢
  • 24.
    24 Χρθματοδότθςθ 2014-2020 CEF -΢ΤΜΦΩΝΟ ΕΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΢ΧΕ΢Η΢ Κεντρικό δίκτυο (core network - 4 λιμζνεσ+) • ΢φμφωνο Εταιρικισ ΢χζςθσ (κυρίωσ Σαμείο ΢υνοχισ) • Connecting Europe Facility – (ανταγωνιςτικι διαδικαςία και προδιαγεγραμμζνα ζργα) Εκτεταμζνο δίκτυο (comprehensive network - 25 λιμζνεσ) • ΢φμφωνο Εταιρικισ ΢χζςθσ (ΕΣΠΑ- Σαμείο ΢υνοχισ) Λοιποί Λιμζνεσ • ΢φμφωνο Εταιρικισ ΢χζςθσ (ΕΣΠΑ)
  • 25.
    25 Ιδιωτικζσ Επενδφςεισ ΤΑΙΠΕΔ • πρόγραμμααξιοποίθςθσ Ελλθνικϊν Λιμζνων (Φεβ 2013) • μελζτθ πλεονεκτθμάτων και χαρακτθριςτικϊν κάκε Λιμζνα / αξιολόγθςθ επενδυτικοφ ενδιαφζροντοσ • διενζργεια διαγωνιςτικϊν διαδικαςιϊν, με τθν υποςτιριξθ των Αρχϊν Λιμζνων όπου απαιτείται • αξιοποίθςθ δραςτθριοτιτων από ιδιϊτεσ επενδυτζσ με κατάλλθλθ εμπειρία / κζςθ ςτθν παγκόςμια αγορά, κυρίωσ μζςω παραχωριςεων, με ςυμφωνθμζνο αντάλλαγμα • ςυνάφεια με κανόνεσ περί κρατικϊν ενιςχφςεων • πρόγραμμα παραχωριςεων για καλάςςιο τουριςμό / μοντζλο «Κεντρικι – Περιφερειακζσ Μαρίνεσ»
  • 26.
    Ζργο ΤΝΑ- Αποτφπωςθ ΛιμενικϊνΕγκαταςτάςεων Επικαιροποίθςθ (Οκτϊβριοσ 2012) τθσ καταγραφισ των λιμενικϊν εγκαταςτάςεων ςε όλθ τθν επικράτεια, με ςτοιχεία ανά: • γεωγραφικι κζςθ εγκατάςταςθσ • είδοσ λιμενικισ εγκατάςταςθσ: εμπορικι, επιβατικι, τουριςτικι, αλιευτικό καταφφγιο κ.α. • φορζα διαχείριςθσ & νομικι μορφι: Α.Ε., Λ.Σ., Δ.Λ.Σ., ιδιωτικζσ εγκαταςτάςεισ κ.α. • λιμενικι αρχι: Κεντρικό Λιμεναρχείο, Λιμεναρχείο, Τπολιμεναρχείο, Λιμ/κόσ ΢τακμόσ κ.α.
  • 27.
    Ζργο ΤΝΑ- Νομοκεςία •Επανεκκίνθςθ ςυνεδριάςεων τθσ Επιτροπισ ΢χεδιαςμοφ και Ανάπτυξθσ Λιμζνων (Ε΢ΑΛ) • Κφρωςθ με Νόμο (Ν4081/2012) όλων των αποφάςεων τθσ Ε΢ΑΛ κανονιςτικοφ χαρακτιρα από το 2002 μζχρι ςιμερα (master plan λιμζνων) • Προεδρικό Διάταγμα 125/2012 (Προςαρμογι ςτθν Οδθγία 2010/65/ΕΕ - διατυπϊςεισ υποβολισ δθλϊςεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ι/και απόπλου από λιμζνεσ των κρατϊν μελϊν) • ΢υνεργαςία με Τπουργείο Εργαςίασ για το άνοιγμα του επαγγζλματοσ των φορτοεκφορτωτϊν λιμζνων • ΢ε εξζλιξθ προετοιμαςία νομοκετικοφ ζργου.