Dialect & sms-taal

2,816 views
2,724 views

Published on

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,816
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Dialect & sms-taal

  1. 1. Rob Belemans
  2. 2. dialect & sms- taal
  3. 3. 1. groepstaal
  4. 4. <ul><li>TAALVERSCHIL is belangrijk </li></ul><ul><li> mensen willen niet allemaal dezelfde taal spreken </li></ul><ul><li>taal bepaalt voor een deel wie we zijn </li></ul><ul><ul><ul><li>en tot welke groep we behoren </li></ul></ul></ul><ul><li>(vb. 1302: “schild en vriend”) </li></ul><ul><li> taal is een onderdeel van onze IDENTITEIT </li></ul>
  5. 5. <ul><li>PLAATS en TIJD zijn belangrijke factoren </li></ul><ul><li>Tot na W.O. II werd de taalvariatie in Vlaanderen </li></ul><ul><ul><li>vooral bepaald door plaats </li></ul></ul><ul><li>de provincie, de regio, het dorp waar je vandaan </li></ul><ul><li>kwam, bepaalde ook hoe je sprak </li></ul><ul><li>elke dorps gemeenschap was ook een </li></ul><ul><li> taal gemeenschap </li></ul><ul><li>de traditionele wereld van kleine lokale gemeen- </li></ul><ul><ul><li>schappen met eigen tradities en gewoonten </li></ul></ul>
  6. 6. <ul><li>na W.O. II is dat veranderd </li></ul><ul><li>- in steeds sneller tempo </li></ul><ul><li>- een evolute die vandaag nog verder gaat </li></ul><ul><li>PLAATS is heel relatief geworden: </li></ul><ul><li>toegenomen mobiliteit </li></ul><ul><li>1908 Landen – Brussel = 2008 Landen - Australië </li></ul><ul><li>sneller en meer communicatie (internet, gsm, …) </li></ul><ul><li> WAAR ik ben, bepaalt niet meer WIE ik ben, </li></ul><ul><li>maar omgekeerd. </li></ul>
  7. 7. <ul><li>GEVOLG : </li></ul><ul><li>taalvariatie wordt nu bepaald door andere </li></ul><ul><li>soorten groepen, waar we wel of niet bijhoren </li></ul><ul><li>op basis van : </li></ul><ul><li>opleiding, beroep, leeftijd, hobby, … </li></ul><ul><li>die groepen hoeven niet meer fysiek op één </li></ul><ul><li>plaats samen te zijn om te kunnen communiceren </li></ul><ul><li>er blijft wel een gemeenschappelijk taalgebruik , </li></ul><ul><li>dat ook verraadt of je erbij hoort of niet </li></ul>
  8. 8. voorbeeld: JONGERENTAAL Een testje. Hoe kan je zeggen: Ik ben verbaasd. Ik sta Jean-Marie. Zwijg ! Zip uw lip ! Iemand gaan versieren. Een moveke placeren. Kalmeren, niet opjagen. Chillen. Alles OK ? Alles Jos? Alles tjap? Alles gucci? Alles bung?
  9. 9. <ul><li>allerlei invloeden in JONGERENTAAL </li></ul><ul><li>Engels (90%van de vreemde woorden) </li></ul><ul><li>Frans vb. quablief, alijs </li></ul><ul><li>tussentaal </li></ul><ul><li>talen van migranten </li></ul><ul><li>populaire cultuur / mode / trends </li></ul>
  10. 10. <ul><li>KENMERKEN van jongerentaal </li></ul><ul><li>evolueert zeer snel, voorbeeld: </li></ul><ul><li>(kei)neig - cool - vet(cool) - coolio - alijs - flex </li></ul><ul><li>gem. levensduur van een woord = 5 jaar </li></ul><ul><li> grote taalcreativiteit : </li></ul><ul><li>vb. margischraal = helemaal fout </li></ul><ul><li>frituurduiker = sukkel met vet haar </li></ul><ul><li>znuffel = zoen & knuffel </li></ul><ul><li>beerne = knappe jongen (boy+deerne) </li></ul><ul><li> ook meisjes gebruiken (hun) jongerentaal </li></ul>
  11. 11. In JONGERENTAAL zit ook nog een beetje regionale invloed : vb. Brabants meurg = groggy; dronken; high bees = kus alijs = à l’aise; cool; op het gemak vb. Limburgs hennig = heel, fel, tamelijk begaaid = onder invloed vb. Westvlaams skjif gane = marginaal doen mulle / heskeetn zin = dronken zijn
  12. 12. 2. dialect
  13. 13. DIALECT = groepstaal van de oudste generatie  sterk geografisch bepaald  sinds 1950 op z’n retour , door gevolgen van: - mobiliteit / migratie (menghuwelijken) - communicatie vb. in Bilzen op 50 jaar tijd een daling van het % dialectsprekers met 50% van ca. 65% bij de 60-plussers naar amper 10% bij de min-twintigers
  14. 14. Bijzondere ligging van Landen
  15. 15. Op de Germaans-Romaanse taalgrens cf. Wals houtem, Wals bets -bets = beek (zoals in Roosbeek) < geromaniseerde vorm –bechi > betsjie > betsje > bets
  16. 16. Op de grens van Brabants en Limburgs
  17. 17. LIMBURGS = “ich maak” maak ma ch e Ürdingerlijn I K ICH Benratherlijn
  18. 18. LANDEN
  19. 19. Ook administratief heeft Landen een complexe geschiedenis 1) In de middeleeuwen: - Walsbets, Walshouten en Wezeren bij hertogdom Brabant - Eliksem , Ezemaal , Laar , Neerwinden , Overwinden , Wange , Neerlanden , Rumsdorp , Waasmont , Landen bij prinsbisdom Luik - Attenhoven als vrijheerlijkheid een twistgebied 2) van 1795 tot 1963 kanton Landen bij de provincie Luik (departement van de Ourthe)   3) 1917-’18 Duitse bezettingsbesluit deelt Landen in bij Limburg   4) 1963: kanton Landen bij Brabant (vanaf 1995 Vlaams-Brabant )  
  20. 20. <ul><li>GRENSpositie van LANDEN => </li></ul><ul><li>allerlei invloeden in / op het dialect </li></ul><ul><li>vanouds Germaans, met sterke Romaanse </li></ul><ul><ul><li>invloeden </li></ul></ul><ul><li>in de Getelandse overgangszone tussen </li></ul><ul><ul><li>Limburgs en Brabants, aan de Limburgse zijde </li></ul></ul><ul><li>=> Hoe goed houdt het Landens dialect stand? </li></ul>
  21. 21. 3. sms-taal xiudaar hst goe bzg cava? tr11 n ix
  22. 22. <ul><li>sms = short message service </li></ul><ul><li>160 karakters / bericht </li></ul><ul><li>z.v.m. afk. ! (> 20%) </li></ul><ul><li>cijferletterwoorden (suc6, w817, 2gr82b4go10) </li></ul><ul><li>de tussentaal uitspraak krijgt een schriftbeeld. </li></ul><ul><li>voorbeelden: </li></ul><ul><li> 44% van de jongvolwassenen maakt verklein- </li></ul><ul><li>woorden met –ke i.p.v. –je als ze A.N. spreken </li></ul><ul><li> 60% zegt ‘ ge ’ i.p.v. ‘jij / u’ </li></ul>
  23. 23. voorbeelden : weglaten van de eind-t : wa, da, nie, kmoe, goe, kwee, kweni samentrekkingen : saves, tis, h(i)st, dak, … tussentaalwoorden: goest, saf(ke), sbt, vlo, ff,
  24. 24. Sommige afk. kunnen alleen, omdat hun oorspronkelijke betekenis stilaan vergeten is. voorbeelden: lp = loop  long play tbc = to be continued  tuberculose
  25. 25. <ul><li>Sterk toenemend gebruik van sms(taal): </li></ul><ul><li> sms bestaat 15 jaar </li></ul><ul><li>(eerste bericht op 3/12/1992 door Neil Papworth naar Vodaphone (Eng.)) </li></ul><ul><li>In België zijn er vandaag 10,4 miljoen sim-kaarten </li></ul><ul><li> In 2007 werden wereldwijd 1.900 miljard sms- </li></ul><ul><li>berichten verzonden </li></ul><ul><li>(schatting 2008 = 2.300 miljard => +20% !) </li></ul><ul><li> Belg stuurt gem. 3,3 sms-berichten/dag (2007: 2,6) </li></ul><ul><li> 31/12/2007: 59 mio. sms-berichten in België (+25%) </li></ul><ul><li>ng wkkr? </li></ul><ul><li>> 70% van de jongeren laat gsm ‘s nachts aan </li></ul>
  26. 26. Sms-gebruik is niet exclusief tussen jongeren: Sms-parkeren (Antwerpen / Hasselt 4411) Overpelt / Brasschaat: activiteitenagenda per sms Bob-sms (3028) Westvlaamse Watermij. Klanteninfo per sms VDAB sms’jes met jobaanbiedingen Bakkerij Vanherck in Deurne: brood via sms Ook sms-gedichten ( ng wkkr? > 70% van de jongeren laat gsm ‘s nachts aan
  27. 27. <ul><li>VRAGEN die (voorlopig) blijven: </li></ul><ul><li> Zal er binnen sms-taal ook verschil groeien </li></ul><ul><li>tussen diverse gebruikersgroepen? </li></ul><ul><li>(sms-dialecten??) </li></ul><ul><li> Hoe staat het met het dialect- en sms-gebruik </li></ul><ul><li>in Landen? </li></ul><ul><li>enquête Sint-Getrudis & D’HEK </li></ul><ul><ul><li>om dat te achterhalen. </li></ul></ul><ul><li>per 2 leerlingen 14 formulieren (laten) invullen </li></ul><ul><li>en de data invoeren in bestand tegen 1/6/08 </li></ul>
  28. 28. Een toffe website: www.pixelme.eu
  29. 29. Powerpoint staat online op www.faronet. be (rubriek E-documenten)
  30. 30. THX & XIU

×