Op 4 oktober 2016 heb ik in het kader van de post-HBO opleiding e-learning van Fontys weer een gastcollege verzorgd over de implementatie van technology enhanced learning. We hebben onder andere mijn implementatiemodel gebruikt om een casus te analyseren.

1. E-learning implementeren

2. Programma
• Uitgangspunten
• Implementatiemodel (discussie en
toepassing)
• Ervaringen en geleerde lessen

3. Uitgangspunten
• Wat is de urgentie?
• Gezamenlijke verantwoordelijkheid
• Technologische problemen zijn vaak
organisatorische problemen (voorbeeld
student)

4. Meerdere niveaus
Bron: Kalz, M., 2012

5. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

6. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context
Geen volgorde
Het maakt niet uit welke activiteit
je waar onderbrengt, als je deze
maar ergens onderbrengt

7. Gebaseerd op
praktijkervaringen, ook
theoretisch onderbouwd

8. Toepasbaarheid
• Structuur plan van aanpak, projectplan
• Evaluatie-instrument

9. Zet kleine,
overzichtelijke,
stappen met
concreet en
werkend resultaat

10. Jullie vragen?
Ga naar de online
leeromgeving > Vragen
gastcollege via Mentimeter

12. Mis je nog bepaalde factoren?
Is het model volledig?

13. Casus
• In 2014 werd een zeer ambitieus en grootschalig ’iPad’-project in
Californië voortijdig stopgezet. Apple heeft 4,2 miljoen dollar
terugbetaald aan het schooldistrict.
• Lees twee artikelen over dit mislukte implementatie iPad-project
• Wat is hier mis gegaan?
• Welke factoren implementatiemodel zie je terug in dit project.
• Beschrijf aan de hand van de zes factoren wat jij anders zou doen?

14. Curriculum
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhoudingen
en belangen
Duo’s (15 minuten)
Ronde tafelgesprek

15. Curriculum
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhoudingen
en belangen
Duo’s (15 minuten)
Ronde tafelgesprek
Mijn beschrijving

16. Ervaringen en
geleerde lessen

17. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

18. Jullie voorbeelden?

20. Foto: Megan Choo
1 Gaat nooit werken
2
Wachten tot alle issues
zijn opgelost
3
Rustig aan,
problemen voorkomen
4
Logisch en
planmatig opereren
5 Opschieten!
6 Leidt volledig op met ICT
Hoe kijken medewerkers aan tegen ICT
en leren?

21. Focus je bij de implementatie niet
op de Iejoors en laat de Teigetjes
niet een te dominante rol spelen!

22. Ontwikkel strategie hanteerbaar
maken weerstanden
Foto: ethomsen

23. Soorten weerstanden
• De verandering is niet in het belang van de medewerkers (status, positie,
plezier in het werk, autonomie, kwaliteit werk, werkdruk, teacher bandwith
problem (D. Wiley), enzovoorts)
• Onduidelijkheid (gevolgen voor de functie, verkeerde of andere
verwachtingen, doelen)
• Medewerkers weten het beter (ICT roept meer problemen op, lost niks op,
enzovoorts)
• Angst niet aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen (vertrouwen in eigen
kunnen, ICT-vaardigheden, ruimte om zich voor te bereiden)
Naar: H. Nathans, 1994

24. Soorten weerstanden (2)
• Opleiders/docenten voelen zich niet serieus genomen (zij zijn immers
specialist op het gebied van leren)
• ICT-ers voelen zich niet serieus genomen (zij hebben verstand van
security etc)
• Medewerkers zien de zin er niet van in (geen betekenis, het gaat
toch goed….)

25. Type weerstand binnen uw
organisatie?
Foto: ethomsen
• Niet in belang
• Onduidelijkheid
• Medewerkers weten het beter
• Angst nieuwe eisen
• Niet serieus genomen voelen
(docenten, ICT)
• Geen zin van in zien
• ....

26. Anders denken, anders doen
• Onderzoek opvattingen van collega’s. Sluit innovaties
daarop aan.
• Versterk geloof in eigen kunnen
• Investeer in sociaal kapitaal
• Maak het abstracte concreet
• Actie, actie, actie (prikkel gedrag)
• Evalueer en leer continu
Bron: Jeroen Bottema, http://www.leervlak.nl/index.php/leren-innoveren/ben-tichelaar-over-veranderprocessen.html

27. Foto: http://www.flickr.com/photos/bluedharma/86218554/
Leren komt van Venus, ICT van Mars
Innoveren vs
beheersen
Diverse wensen vs
beperkte
capaciteit
Experimenten vs
beveiliging

28. Foto: http://www.flickr.com/photos/
21499556@N04/2701802631/
Organiseer dialoog ICT-
beheer en opleiden
Communiceer,
communiceer,
communiceer

29. Foto: Stockphoto © Piotr Łatacha #5871000
Foto: Stockfoto © Luciano De polo #20205593
Foto: Stockfoto © Yuri Arcurs #3244593
Lerenden
Bewustwording
Faire use policy
Professionalisering
Gebruik maken van expertise

30. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

31. Jullie voorbeelden?

32. Foto: Marcopako
Geen woorden maar daden

33. Mensen doen niet wat je zegt.
Ze doen wat je doet.
Wim Schreuders, 2013

34. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

35. Jullie voorbeelden?

36. Foto: © Depositphotos.com/@leszekglasner
Wat als een
‘balletje’ wordt
vervangen?

37. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

38. Jullie voorbeelden?

40. © firefox (wu kailiang)
Cuban, 2001: betrouwbaarheid van
technologie en de complexiteit van de
technologie in belangrijke mate van
invloed op de acceptatie ICT in
onderwijs

41. Stabiele, betrouwbare,
gebruikersvriendelijke
technologie nog steeds een
issue!

43. You never get a second chance to
make a first impression

44. You never get a second chance to
make a first impression
Geldt ook voor
technologie

45. Wat is de “zone
of possibility” van
onze
technologieën?
In relatie tot inhoud en
didactiek
Source: Entrepremusings
Punya Mishra in: TPACK explores effective ed-tech integration
Toegevoegde
waarde
ten opzichte
aanwezige
gereedschappen?

46. Wat is de “zone
of possibility” van
onze
technologieën?
In relatie tot inhoud en
didactiek
Source: Entrepremusings
Punya Mishra in: TPACK explores effective ed-tech integration
Toegevoegde
waarde
ten opzichte
aanwezige
gereedschappen?
Let op de
eigenschappen

47. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

48. Jullie voorbeelden?

49. Van den Akker (2006): meerderheid
curriculuminnovaties mislukken
• inconsistenties tussen het bedoelde,
geïmplementeerde en bereikte curriculum
• overambitieuze plannen, onrealistische deadlines
en te weinig investeringen in docenten.

50. Van den Akker (2006): meerderheid
curriculuminnovaties mislukken
• inconsistenties tussen het bedoelde,
geïmplementeerde en bereikte curriculum
• overambitieuze plannen, onrealistische deadlines
en te weinig investeringen in docenten. En bij e-learning komt
technologische
vernieuwing nog eens
daarbovenop

51. Voorkom vrijblijvendheid

52. Curriculum
Doelen en resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen
en
organisatie
Mensen en
cultuur
Machtsverhouding
en en belangen
Context

53. Jullie voorbeelden?

54. Foto: © Depositphotos.com/[@jntvisual
Single sign on
Bronsystemen
Cursus aanvragen
Relatie leidinggevende - medewerker

56. Tenslotte…

57. "Backer Judgment (detail)" by Jacob de Backer (circa 1540/1545–1591/1600) - Own work (BurgererSF).
Licensed under Public Domain via Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Backer_Judgment_(detail).JPG#/media/File:Backer_Judgment_(detail).JPG

58. Houd rekening met de context
• Wat in geval X heeft gewerkt, hoeft nog niet te
werken in geval Y
• Veel is bekend, toch gaat steeds veel fout
• Dynamiek, afhankelijkheden

59. Dank!
wilfred@wilfredrubens.com
@wrubens