ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ ΢ΣΑ ΝΗ΢ΙΑ ΣΟΤ ΑΙΓΑΙΟΤ
ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΠΡΟ΢ΣΑ΢ΙΑ΢ & ΔΙΑΧΕΙΡΙ΢Η΢
Φρήζηος Βλάτος
Καθηγηηής
Τμήμα Δαζολογίας και Φσζικού Περιβάλλονηος
Εργαζηήριο Άγριας Πανίδας-Ιτθσοπονίας Γλσκέων Υδάηων
……..Αλλεπάλλθλεσ και εκτεταμζνεσ γεωλογικζσ
αναςτατϊςεισ, που πάντα ξεκινοφςαν ωσ μικρά και
αςιμαντα γεγονότα, που με ςφμμαχό τουσ τον
απζραντο χρόνο, κατζλθγαν ςε μεγάλθσ κλίμακασ
κοςμογονικισ ζνταςθσ και ζκταςθσ αναςτατϊςεισ, με
ορογενζςεισ, δθμιουργία αλπικϊν
πτυχϊςεων, διάβρωςθ και διαςτρωμάτωςθ
πετρωμάτων, βυκίςματα ολόκλθρων ορεινϊν όγκων
και δθμιουργία κοιλάδων, αναδφςεισ
άλλων, επικλιςεισ και αποςφρςεισ τθσ κάλαςςασ,
Όλα αυτά ζχουν ςθμαδζψει τον Ελλαδικό Χϊρο.
Τα Νθςιωτικά Οικοςυςτιματα εξελίχκθςαν
από τισ αλλθλεπιδράςεισ του:
1.Κλίματοσ
2.Τθσ γεωμορφολογίασ
3.Τθν παρουςία του ανκρϊπου
Θ άφιξθ του ανκρϊπου κατά τθν Νεολικικι
περίοδο ςθματοδοτεί για πάντα τθν
μεταμόρφωςθ του φυςικοφ περιβάλλοντοσ ςτα
Νθςιά του Αιγαίου
Οι πλθκυςμιακζσ διακυμάνςεισ του ανκρϊπου
οι οποίεσ ακολουκοφν τθν ακμι και τθν
παρακμι των διαφόρων πολιτιςμϊν ζχουν
κακορίςει για πάντα τθν εξελικτικι πορεία των
Νθςιϊν του Αιγαίου
φωλιά
Αγριοκοφνελο
Ποντικοβαρβακίνα
Απειλζσ για τα Νθςιωτικά
Οικοςυςτιματα
•Ανεξζλεγκτεσ πυρκαγιζσ
• Υπερβόςκθςθ
• Κλιματικι αλλαγι
• Άναρχθ οικιςτικι δόμθςθ
• Εγκατάλειψθ παραδοςιακϊν χριςεων γθσ
• Διάβρωςθ-Απερθμοποίθςθ
Αποτζλεςμα:
• Μείωςθ τθσ πολυπλοκότθτασ του Αγροτικοφ Τοπίου
• Μείωςθ τθσ ετερογζνειασ του Τοπίου
• Αφξθςθ τθσ ομοιογζνειασ του Τοπίου
• Μείωςθ τθσ Βιοποικιλότθτασ
Ζχουν καταγραφεί περίπου 300 είδθ πτθνϊν
ςτο Νθςιωτικό ςφμπλεγμα του Αιγαίου
• Είδθ που φωλιάηουν και ηουν μόνιμα
• Είδθ που μεταναςτεφουν
Προτάςεισ για:
τα Αναπαραγόμενα- Διαχειμάηοντα και τα
Διαβατικά είδθ ςτα Νθςιωτικά
Οικοςυςτιματα
• Διατιρθςθ και οριοκζτθςθ των ενδιαιτθμάτων (κυρίωσ
των υγροτοπικϊν)
• Βελτίωςθ των ενδιαιτθμάτων
• Αποφυγι των οχλιςεων κατά τισ κρίςιμεσ
περιόδουσ(π.χ. Αναπαραγωγι)
• Επαναξιολόγθςθ των περιοχϊν ΚΑΗ
• Ενθμζρωςθ των ανκρϊπων που αςχολοφνται με τον
οικοτουριςμό και τθν ζκδοςθ ενόσ οδθγοφ ςυμπεριφοράσ
• Χριςθ τεχνθτϊν φωλιϊν (Nest boxes)
Σεχνθτζσ κζςεισ φωλεοποίθςθσ
ςτο αλςφλλιο
Ερωτιματα
• Σι είναι διαχείριςθ ενόσ κθραματικοφ είδουσ;
• Πόςο μποροφν να αυξθκοφν τα κθράματα;
• Πόςο ευκφνονται οι άρπαγεσ για τθ μείωςθ των κθραμάτων;
• Μιπωσ θ διάςπαςθ των ενδιαιτθμάτων αυξάνει τθ
κθρευςιμότθτα των ειδών;
• Γνωρίηουμε ςε Εκνικό επίπεδο πωσ διαμορφώνονται οι
πλθκυςμοί των αρπάγων και των ειδών λείασ για να προτακεί
ζνα ςυγκεκριμζνο ςχζδιο διαχείριςθσ;
• Μιπωσ ο ζλεγχοσ κάποιων αρπάγων αυξιςει κάποιουσ άλλουσ
άρπαγεσ;
• Ποιοσ είναι ο ρόλοσ τθσ αλεποφσ ςτα Μεςογειακά
Οικοςυςτιματα ;
• Είναι αναγκαία θ διαρκισ παρακολοφκθςθ των αρπάγων ;
• Η αρπακτικότθτα μπορεί να επθρεάςει τθν βιοποικιλότθτα μιασ
περιοχισ;
Διαχείριςθ κθραμάτων
• Ολοκλθρωμζνεσ μελζτεσ:
1. Για τθν κυνθγετικι ηιτθςθ
2. Για τθν κυνθγετικι πίεςθ
3. Για τα διακζςιμα κθράματα
• Λόγω απομόνωςθσ για τα κθραματικά είδθ
απαιτείται καλφτερθ παρακολοφκθςθ και
διαχείριςθ ςε τοπικό επίπεδο
• Οι απελευκερϊςεισ των κθραμάτων απαιτοφν
αυςτθρό επιςτθμονικό ςχεδιαςμό
• Οι ξθροκερμικζσ ςυνκικεσ που επικρατοφν
ςτα Νθςιά του Αιγαίου πρζπει να
λαμβάνονται υπόψθ ςτα ζργα βελτίωςθσ
των ενδιαιτθμάτων
• Οι πυρκαγιζσ πρζπει να λαμβάνονται ςοβαρά
υπόψθ ςτθ διαχείριςθ χωρίσ υπερβολζσ
• Θ ειςαγωγι ειδϊν πρζπει να κεωρείται
απαγορευτικι ςτα νθςιωτικά οικοςυςτιματα
• Θ επαναειςαγωγι του Φραγκολίνου
πειραματικά μπορεί να επιχειρθκεί
• Επιβάλλεται θ παρακολοφκθςθ των
αρπάγων(αλεποφσ-πετροκοφναβου)
• Αυςτθρόσ ζλεγχοσ τθσ λακροκθρίασ
• Διαρκισ ενθμζρωςθ των κατοίκων για τθν
αξία διατιρθςθσ τθσ άγριασ πανίδασ
Φραγκολίνοσ
Σασ ευχαριςτϊ
για τθν προςοχι ςασ

"Άγρια Πανίδα στα νησιά του Αιγαίου: Προβλήματα προστασίας και διαχείρισης" - Δρ. Χρήστος Βλάχος

  • 1.
    ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ ΢ΣΑΝΗ΢ΙΑ ΣΟΤ ΑΙΓΑΙΟΤ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΠΡΟ΢ΣΑ΢ΙΑ΢ & ΔΙΑΧΕΙΡΙ΢Η΢ Φρήζηος Βλάτος Καθηγηηής Τμήμα Δαζολογίας και Φσζικού Περιβάλλονηος Εργαζηήριο Άγριας Πανίδας-Ιτθσοπονίας Γλσκέων Υδάηων
  • 2.
    ……..Αλλεπάλλθλεσ και εκτεταμζνεσγεωλογικζσ αναςτατϊςεισ, που πάντα ξεκινοφςαν ωσ μικρά και αςιμαντα γεγονότα, που με ςφμμαχό τουσ τον απζραντο χρόνο, κατζλθγαν ςε μεγάλθσ κλίμακασ κοςμογονικισ ζνταςθσ και ζκταςθσ αναςτατϊςεισ, με ορογενζςεισ, δθμιουργία αλπικϊν πτυχϊςεων, διάβρωςθ και διαςτρωμάτωςθ πετρωμάτων, βυκίςματα ολόκλθρων ορεινϊν όγκων και δθμιουργία κοιλάδων, αναδφςεισ άλλων, επικλιςεισ και αποςφρςεισ τθσ κάλαςςασ, Όλα αυτά ζχουν ςθμαδζψει τον Ελλαδικό Χϊρο.
  • 3.
    Τα Νθςιωτικά Οικοςυςτιματαεξελίχκθςαν από τισ αλλθλεπιδράςεισ του: 1.Κλίματοσ 2.Τθσ γεωμορφολογίασ 3.Τθν παρουςία του ανκρϊπου Θ άφιξθ του ανκρϊπου κατά τθν Νεολικικι περίοδο ςθματοδοτεί για πάντα τθν μεταμόρφωςθ του φυςικοφ περιβάλλοντοσ ςτα Νθςιά του Αιγαίου
  • 4.
    Οι πλθκυςμιακζσ διακυμάνςειστου ανκρϊπου οι οποίεσ ακολουκοφν τθν ακμι και τθν παρακμι των διαφόρων πολιτιςμϊν ζχουν κακορίςει για πάντα τθν εξελικτικι πορεία των Νθςιϊν του Αιγαίου
  • 6.
  • 7.
    Απειλζσ για ταΝθςιωτικά Οικοςυςτιματα •Ανεξζλεγκτεσ πυρκαγιζσ • Υπερβόςκθςθ • Κλιματικι αλλαγι • Άναρχθ οικιςτικι δόμθςθ • Εγκατάλειψθ παραδοςιακϊν χριςεων γθσ • Διάβρωςθ-Απερθμοποίθςθ Αποτζλεςμα: • Μείωςθ τθσ πολυπλοκότθτασ του Αγροτικοφ Τοπίου • Μείωςθ τθσ ετερογζνειασ του Τοπίου • Αφξθςθ τθσ ομοιογζνειασ του Τοπίου • Μείωςθ τθσ Βιοποικιλότθτασ
  • 9.
    Ζχουν καταγραφεί περίπου300 είδθ πτθνϊν ςτο Νθςιωτικό ςφμπλεγμα του Αιγαίου • Είδθ που φωλιάηουν και ηουν μόνιμα • Είδθ που μεταναςτεφουν
  • 10.
    Προτάςεισ για: τα Αναπαραγόμενα-Διαχειμάηοντα και τα Διαβατικά είδθ ςτα Νθςιωτικά Οικοςυςτιματα • Διατιρθςθ και οριοκζτθςθ των ενδιαιτθμάτων (κυρίωσ των υγροτοπικϊν) • Βελτίωςθ των ενδιαιτθμάτων • Αποφυγι των οχλιςεων κατά τισ κρίςιμεσ περιόδουσ(π.χ. Αναπαραγωγι) • Επαναξιολόγθςθ των περιοχϊν ΚΑΗ • Ενθμζρωςθ των ανκρϊπων που αςχολοφνται με τον οικοτουριςμό και τθν ζκδοςθ ενόσ οδθγοφ ςυμπεριφοράσ • Χριςθ τεχνθτϊν φωλιϊν (Nest boxes)
  • 11.
  • 13.
    Ερωτιματα • Σι είναιδιαχείριςθ ενόσ κθραματικοφ είδουσ; • Πόςο μποροφν να αυξθκοφν τα κθράματα; • Πόςο ευκφνονται οι άρπαγεσ για τθ μείωςθ των κθραμάτων; • Μιπωσ θ διάςπαςθ των ενδιαιτθμάτων αυξάνει τθ κθρευςιμότθτα των ειδών; • Γνωρίηουμε ςε Εκνικό επίπεδο πωσ διαμορφώνονται οι πλθκυςμοί των αρπάγων και των ειδών λείασ για να προτακεί ζνα ςυγκεκριμζνο ςχζδιο διαχείριςθσ; • Μιπωσ ο ζλεγχοσ κάποιων αρπάγων αυξιςει κάποιουσ άλλουσ άρπαγεσ; • Ποιοσ είναι ο ρόλοσ τθσ αλεποφσ ςτα Μεςογειακά Οικοςυςτιματα ; • Είναι αναγκαία θ διαρκισ παρακολοφκθςθ των αρπάγων ; • Η αρπακτικότθτα μπορεί να επθρεάςει τθν βιοποικιλότθτα μιασ περιοχισ;
  • 14.
    Διαχείριςθ κθραμάτων • Ολοκλθρωμζνεσμελζτεσ: 1. Για τθν κυνθγετικι ηιτθςθ 2. Για τθν κυνθγετικι πίεςθ 3. Για τα διακζςιμα κθράματα • Λόγω απομόνωςθσ για τα κθραματικά είδθ απαιτείται καλφτερθ παρακολοφκθςθ και διαχείριςθ ςε τοπικό επίπεδο
  • 15.
    • Οι απελευκερϊςειστων κθραμάτων απαιτοφν αυςτθρό επιςτθμονικό ςχεδιαςμό • Οι ξθροκερμικζσ ςυνκικεσ που επικρατοφν ςτα Νθςιά του Αιγαίου πρζπει να λαμβάνονται υπόψθ ςτα ζργα βελτίωςθσ των ενδιαιτθμάτων • Οι πυρκαγιζσ πρζπει να λαμβάνονται ςοβαρά υπόψθ ςτθ διαχείριςθ χωρίσ υπερβολζσ • Θ ειςαγωγι ειδϊν πρζπει να κεωρείται απαγορευτικι ςτα νθςιωτικά οικοςυςτιματα • Θ επαναειςαγωγι του Φραγκολίνου πειραματικά μπορεί να επιχειρθκεί
  • 16.
    • Επιβάλλεται θπαρακολοφκθςθ των αρπάγων(αλεποφσ-πετροκοφναβου) • Αυςτθρόσ ζλεγχοσ τθσ λακροκθρίασ • Διαρκισ ενθμζρωςθ των κατοίκων για τθν αξία διατιρθςθσ τθσ άγριασ πανίδασ
  • 19.
  • 20.