4/15
WIG nedir?
Uçaklarçok düşük irtifalarda uçarken (veya
iniş/kalkışlarda) kanatlardaki kaldırma kuvveti
artar ve kaldırma kuvvetinden kaynaklanan
indüklenmiş direnç düşer. Kanatlarla yüzey
arasında sıkışan hava, hava yastığı görevi görerek
kanatların etkin açıklığını arttırır.
İkinci Dünya Savaşı’nda çarpışan pilotlar,
motorlarından veya yakıt tanklarından
vurulduklarında, üslerine dönebilmek için suyun
hemen üzerinden uçarak yakıt ve güç tasarrufu
yapabiliyorlardı.
Bir kağıdın yere düşerken yüzey üstünde süzülmesi
veya bir kuşun dalgalar arasında uçmasında da
yüzey etkisi mevcuttur.
Fotoğraftaki araç, bir deniz aracından ziyade
Japonya’da denenen prototip bir trendir ancak
yine aynı yüzey etkisi prensiplerini kullanır.
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
5.
5/15
WIG nedir?
WIG’ler,uçaklar ile kara ve deniz araçlarının arasındaki boşluğu
doldurur.
Yukarıdaki grafikte ağırlık başına kullanılan gücün çeşitli araçlar için
seyir hızına göre değişimi verilmektedir.Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
6.
6/15
WIG çeşitleri
Tersdelta (Lippisch tipi)
• Yüksek uçuş stabilitesi
• Görece küçük elevatör ihtiyacı
• Çoğu tipte küçük adacıkların üstünden atlayabilme özelliği
• Kalkış için eşik hıza kadar yüksek güç gereksinimi
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
7.
7/15
WIG çeşitleri
Ekranoplan
•Düşük boyuna stabilite nedeniyle büyük elevatör ihtiyacı
• Baş tarafa yerleştirilen motorların çevrilerek kanat altına
hava üflenebilmesi ve dolayısıyla kalkış için daha düşük güç
ihtiyacı
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
8.
8/15
WIG çeşitleri
Tandemtip
• Hizalı ön ve arka kanatlar
• Çok iyi boyuna stabilite nedeniyle elevatör ihtiyacının
olmaması
• Çok düşük irtifa (atlama özelliğinin olmaması)
• Genellikle göller ve buz için uygun, dalgalı denizler için
uygun değil.
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
10/15
WIG çeşitleri
Aerodinamikkaldırmaya göre WIG çeşitleri:
o Tip A: Sadece yüzey etkisinde çalışan WIG’ler
o Tip B: Kısmi olarak yüzey etkisi dışında, 150m irtifaya kadar
çıkabilen WIG’ler
o Tip C: Yüzey etkisi dışında ve 150m irtifa üstünde uçuş için
tasarlanmış WIG’ler
Tip A ve B deniz aracı sayılıyor ve Uluslararası Denizcilik
Örgütü (IMO) kurallarına tabii.
Tip C uçak sayılıyor ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO)
kurallarına tabii.
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
12/15
Çeşitli donanmalardan örnekler
Rus donanması
Tasarımcı: Rostislav Evgenievich Alexeyev
Teknik Bilgi:
• Boy: 73,8 m
• En: 44 m
• Yükseklik: 19.2 m
• Draft: 2,5 m
• Deplasman: 286 ton
• Taşıma kapasitesi: 100 ton
• Hız: 297 knot
• Menzil: 1000 nmi
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
14/15
Çeşitli donanmalardan örnekler
Amerikan Donanması
Yapım şirketi: Boeing
Phantom Works
Boeing Pelican ULTRA
Teknik Bilgi:
• Boy: 122 m
• En: 152 m
• Yükseklik: 6 m
• Deplasman: 1600 ton
• Taşıma kapasitesi: 1400 ton
• Hız: 240 knot
• Menzil: 10000 nmi
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
15.
15/15
Teknik avantajlar
İndüklenmişdirençte düşüş ve etkin kanat açıklığında
artış
Kanatların yarattığı kaldırma kuvvetinde artış
Yüksek verim sayesinde yüksek taşıma kapasitesi
Düşük yakıt tüketimi sayesinde yüksek menzil
Eşdeğer geleneksel bir deniz aracına göre çok yüksek
sürat
Piste ihtiyaç duymama
Uçağa göre üretim maliyeti çok daha düşük
İyi yükseklik stabilitesi
İyi yatma stabilitesi
Düşük irtifa nedeniyle rahat acil iniş imkanı (daha az
ölümcül)
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
16.
16/15
Askeri avantajlar
Yüksektaşıma kapasitesi sayesinde daha fazla silah,
mühimmat veya yük taşıma olanağı.
Alçak irtifa uçuşu sebebiyle düşük radar kesit alanı
Denizde yüksek sürate rağmen gemilerdeki gibi spray
veya iz çıkarmamak (uzaktan ve uydudan tespiti
zorlaştırma)
Torpido ile vurulamama
Mayından etkilenmeme
Düşük maliyet sayesinden uçaktan daha fazla adet
üretilebilme olanağı
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
17.
17/15
Teknik dezavantajlar
Aşındırıcıortam nedeniyle sürekli bakım ve tuzdan arındırma işlemleri
Fırtınada denizden etkilenme
Su üstünde uçan kuşlara çarpma ihtimali
Gürültü
Denize iniş esnasında yapıya etkiyen ciddi yükler ve bu yüklere dayanabilecek
yapının aracı ağırlaştırması
Kalkış esnasında direnç nedeniyle ihtiyaç duyulan motor gücünün daha sonra uçuş
esnasında kullanılamaması
Düşük boyuna stabilite
Liman içinde düşük manevra kabiliyeti
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
18.
18/15
Askeri dezavantajlar
Denizaltılartarafından uzaktan sonarla tespit edilebilmesi
Uçaklara göre düşük hız
Füzeden kaçış için 2 boyut
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
19.
19/15
WIG için askerigörevler
Arama kurtarma görevleri
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
20.
20/15
WIG için askerigörevler
Su üstü ve sahil
hedeflerine saldırı
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
21.
21/15
WIG için askerigörevler
Su altı hedeflerinin tespiti ve saldırı
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
22.
22/15
WIG için askerigörevler
Çıkarma görevleri: Yük, araç, personel taşıma
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
23.
23/15
Muhtemel askeri WIGtasarımı
Köşeli hatlar
Kokpit camlarının radar ışını geçirmez malzeme ile kaplanması (ince film
şeffaf iletken – vapor deposited gold or indium tinoxide)
Camın 300knot’la 2 kg’Lık kuş çarpmasına göre tasarlanması gerekir
Hafiflik için kompozit yapı
İnfrarede karşı egzos gazlarının kanat altından verilmesi
Büyük araçların çıkartmasında kullanılacak WIG’lerin hibrit (muhtemelen
hava yastığı ile beraber) tasarlanabilmesi
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
24.
24/15
Muhtemel askeri WIGtasarımı
Köşeli hatlar
Kokpit camlarının radar geçirmez malzeme
ile kaplanması (ince film şeffaf iletken –
vapor deposited gold or indium tinoxide)
Camın 300knot’la 2 kg’Lık kuş çarpmasına
göre tasarlanması gerekir
Hafiflik için kompozit yapı
İnfrarede karşı egzos gazlarının kanat
altından verilmesi
Büyük araçların çıkartmasında kullanılacak
WIG’lerin hibrit (muhtemelen hava yastığı ile
beraber) tasarlanabilmesi
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
25.
25/15
Muhtemel askeri WIGtasarımı
• Toplam ağırlık: 1500 kg
• Hız: 100 knot
• Güç: 240 kW
• Menzil: 400 nm
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır
26.
26/15
• Canning, J.S. (2002, 8 16). vereporting.com. Retrieved 04 22, 2015, from
Applications for Wing in Ground Effect Vessels, a Transformational
Concept: http://vereporting.com/reports/gov/mil/navy/wingships/web-
presentation/
• Liang YUN, Alan BLIAULT, Johnny DOO. (2009). WIG Craft and Ekranoplan.
New York: Springer.
• McKesson, C. B. (2009). The Practical Design of Advanced Marine Vehicles.
New Orleans: University of New Orleans.
• Navy Recognition. (2013, 04 13). Retrieved 04 22, 2015, from Indonesian
Navy and Coast Guard may order up to 20 Aron littoral combat WIG Craft:
http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/year-
2013-news/april-2013-navy-world-naval-forces-maritime-industry-
technology-news/994-indonesian-navy-and-coast-guard-may-order-up-to-
20-aron-littoral-combat-wig-craft.html
• Z.T. Pagowski, K. Szafran. (2014, June). "Ground effect" Inter-Modal Fast
Sea Transport. TransNav, 8(2), 317-320.
Kaynaklar
Deniz Özistek tarafından hazırlanmıştır