Γιάννης Τζωρτζάκης, Κατερίνα Κωστάκη, 2008, “Αspects Today” Περίληψη Ως προς την εφαρμογή των τεχνολογιών Web 2.0 στην εκπαιδευτική διαδικασία και πιο συγκεκριμένα στη διδασκαλία των μαθημάτων της Αγγλικής γλώσσας και της Τεχνολογίας, το άρθρο αυτό διαπραγματεύεται την κατασκευή και χρήση των συνεργατικών ιστότοπων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Οι θεωρητικές δυνατότητες των wikis θα διερευνηθούν μέσα από την παρουσίαση ενός computer-assisted project με μαθητές της πρώτης τάξης του Λυκείου. Η καταγραφή εμπειριών και η αξιολόγησή τους, επιδιώκει να παρουσιάσει την καινούργια τεχνολογία ως ένα αποτελεσματικό παιδαγωγικό και μαθητοκεντρικό εργαλείο για τη διαθεματική αλληλεπίδραση των διδασκόμενων μαθημάτων.

1. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
Μία διαθεματική προσέγγιση στη διδασκαλία των μαθημάτων των Αγγλικών και της
Τεχνολογίας, με χρήση τεχνολογιών Web 2.0
Γιάννης Τζωρτζάκης ΠΕ12 καθηγητής Τεχνολογίας, Ζάννειο Πειραματικό Λύκειο
Κατερίνα Κωστάκη ΠΕ06 καθηγήτρια Αγγλικών, Ζάννειο Πειραματικό Λύκειο
Περίληψη
Ως προς την εφαρμογή των τεχνολογιών Web 2.0 στην εκπαιδευτική διαδικασία και πιο
συγκεκριμένα στη διδασκαλία των μαθημάτων της Αγγλικής γλώσσας και της Τεχνολογίας, το άρθρο
αυτό διαπραγματεύεται την κατασκευή και χρήση των συνεργατικών ιστότοπων στη δευτεροβάθμια
εκπαίδευση. Οι θεωρητικές δυνατότητες των wikis θα διερευνηθούν μέσα από την παρουσίαση ενός
computer-assisted project με μαθητές της πρώτης τάξης του Λυκείου. Η καταγραφή εμπειριών και η
αξιολόγησή τους, επιδιώκει να παρουσιάσει την καινούργια τεχνολογία ως ένα αποτελεσματικό
παιδαγωγικό και μαθητοκεντρικό εργαλείο για τη διαθεματική αλληλεπίδραση των διδασκόμενων
μαθημάτων.
Εκπαιδευτικό Πλαίσιο
Η διαθεματική πρόταση διδασκαλίας που παρουσιάζεται, εφαρμόστηκε σε τρία τμήματα 30
μαθητών της Α΄ τάξης του Ζαννείου Πειραματικού Λυκείου Πειραιά. Το διδακτικό αντικείμενο
προσεγγίζεται διαθεματικά, ομαδοσυνεργατικά και υποστηρίζεται με τη χρήση τεχνολογιών Web2.0.
Συγκεκριμένα γίνεται χρήση των συνεργατικών ιστότοπων (wikis) και των ιστολογίων (blog).
Επιλέχθηκαν τα μαθήματα των Αγγλικών και της Τεχνολογίας γιατί οι μαθητές, στο μάθημα των
Αγγλικών έχουν ήδη κατακτήσει την αγγλική γλώσσα σε ένα ικανοποιητικό βαθμό (επίπεδα Β1-Β2
Ανεξάρτητοι χρήστες), ενώ στο μάθημα της Τεχνολογίας γνωρίζουν αρκετά για την πραγματοποίηση
ερευνών με τη μέθοδο Project, τη χρήση νέων τεχνολογιών και είναι σε θέση να συνεργαστούν ώστε
να ερευνήσουν και να πειραματιστούν, κάνοντας χρήση πηγών πληροφόρησης στην ελληνική και
αγγλική γλώσσα. Ο διδακτικός χρόνος των δύο μαθημάτων (3 ώρες Αγγλικά και 2 ώρες Τεχνολογία
την εβδομάδα) επαρκεί για τη διαθεματική διδασκαλία. Για την ομαδική εργασία των μαθητών
χρησιμοποιήθηκε το εργαστήριο πληροφορικής του σχολείου, το οποίο διαθέτει 12 υπολογιστές
συνδεδεμένους σε τοπικό δίκτυο LAN και έχει σύνδεση με το διαδίκτυο.
Περιγραφή της διαθεματικής διδακτικής πρότασης
Η διδακτική πρόταση βασίζεται στις αρχές της συνεργατικής και διερευνητικής μάθησης, και
υλοποιείται με τη μέθοδο project. Ως «µέθοδο Project» µπορούµε να θεωρήσουµε τον τρόπο της
«oµαδικής διδασκαλίας στην οποία συµµετέχουν αποφασιστικά όλοι και η ίδια η διδασκαλία
διαµορφώνεται και διεξάγεται από όλους όσους συµµετέχουν». (Frey, 1998). Σε μια γενική θεώρηση
της μεθόδου μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερα βασικά στάδια: Ι.Προβληματισμός-επιλογή θέματος,
ΙΙ.Προγραμματισμός των διδακτικών δραστηριοτήτων, ΙΙΙ.Διεξαγωγή των δραστηριοτήτων,
ΙV.Αξιολόγηση. Σημαντικό στην πορεία ενός project είναι να παρεμβάλλονται χρονικά διαλείμματα
ενημέρωσης και ανατροφοδότησης. Eπίσης σημαντική είναι η ενημέρωση των γονέων των μαθητών.
Ι. Προβληματισμός - επιλογή θέματος
Μέσα από το θέμα που επιλέχθηκε για μελέτη, επιδιώκεται η επίτευξη γενικών παιδαγωγικών
και διδακτικών στόχων από τους μαθητές, όπως είναι η ανάπτυξη θετικής διάθεσης απέναντι στην
εργασία, στη συνεργασία, στην αλληλεγγύη, στην κοινωνική προσφορά, στην τεχνολογία αλλά και
ειδικότερων στόχων που αφορούν τις θεματικές περιοχές των μαθημάτων.
Το επιλεγόμενο θέμα εργασίας των μαθητών είναι οι «γέφυρες», το οποίο αποτελεί μέρος του
αναλυτικού προγράμματος της Αγγλικής γλώσσας (αξιοποίηση της ενότητας του διδακτικού
εγχειριδίου η οποία παρέχει πληροφορίες σχετικά με την πίσω όψη των χαρτονομισμάτων των ευρώ

2. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
όπου εικονίζονται διαφορετικού αρχιτεκτονικού ρυθμού γέφυρες) και της Τεχνολογίας. Όσον αφορά
το μάθημα των Αγγλικών, η κάθε ομάδα εργασίας καλείται να συγγράψει μία αναφορά (report)
σχετικά με τον επιλεγόμενο αρχιτεκτονικό ρυθμό της γέφυρας (ευρώ) που έχει αναλάβει. Αντίστοιχα,
στο μάθημα της Τεχνολογίας οι μαθητές μελετούν τα είδη των γεφυρών που υπάρχουν, επιλύουν
γέφυρες τύπου δικτυώματος κάνοντας χρήση κατάλληλου λογισμικού (applet), πειραματίζονται με
την κατασκευή μοντέλων και τελικά επιλέγουν και παρουσιάζουν, προφορικά και γραπτά, την
καλύτερη γέφυρα σύμφωνα με τις έρευνές τους. Και στα δύο μαθήματα, οι μαθητές εργάζονται
ομαδικά και συγγράφουν την εργασία τους σε συνεργατικούς ιστότοπους (wikis). Τελικός στόχος και
των δύο συνθετικών εργασιών για τους μαθητές αποτελεί η μεταφορά πληροφοριών από το ένα
διδακτικό αντικείμενο στο άλλο ώστε να υλοποιηθεί η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης με χρήση
των τεχνολογιών Web 2.0.
ΙΙ. Προγραμματισμός των διδακτικών δραστηριοτήτων
Για την υλοποίηση του project οι καθηγητές ορίζουν και κατανέμουν τους μαθητές σε ομάδες
των τριών μελών. Αυτός είναι ο ενδεδειγμένος αριθμός μελών ομάδας σύμφωνα με την βιβλιογραφία
(Jones and Fortescue (1987: 104), Hardisty and Windeatt (1989: 6) και Windeatt, Hardisty and
Eastment (2000: 8)). Για την κατανομή των μαθητών αυτό που λαμβάνεται υπόψη είναι, ένας
τουλάχιστον μαθητής μέλος κάθε ομάδας, να διαθέτει προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή με
σύνδεση στο διαδίκτυο.
Ρόλοι μαθητών
Οι ομάδες των μαθητών εργάζονται με βάση εκπαιδευτικά σενάρια και κάθε μαθητής μπορεί
να αναλάβει έναν από τους παρακάτω ρόλους που για το μάθημα των Αγγλικών είναι: «Χειριστής
Η/Υ»: είναι ο μαθητής που διαθέτει Η/Υ και αναλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της συγγραφής.
«Γραμματέας»: είναι ο μαθητής που συμπληρώνει τα φύλλα εργασίας και κρατά σημειώσεις για την
πορεία της.
«Οργανωτής Δράσης»: είναι ο μαθητής που οργανώνει τη δράση και παίρνει αποφάσεις όταν
απαιτείται.
ενώ για το μάθημα της Τεχνολογίας είναι:
«Χειριστής Η/Υ»: είναι ο μαθητής που διαθέτει Η/Υ, σχεδιάζει και υπολογίζει τη γέφυρα.
«Αναλυτής»: είναι ο μαθητής που καταγράφει τις μετρήσεις σε λογιστικό φύλλο Excel
«Οργανωτής»: είναι ο μαθητής που σχεδιάζει διάγραμμα ροής του συνόλου της πειραματικής
διαδικασίας.
Η κατανομή των ρόλων στην ομάδα συναποφασίζεται από τους μαθητές, ενώ στην
Τεχνολογία, οι ρόλοι εναλλάσσονται σε κάθε μάθημα.
Δημιουργία και χρήση wikis και blog
Το wiki είναι ένας συνεργατικός ιστότοπος. Δημιουργείται εύκολα και δωρεάν, και δίνει τη
δυνατότητα σε πολλούς χρήστες να αποθηκεύουν σε αυτό κείμενα και εικόνες. Επιπλέον δίνει τη
δυνατότητα να αναιρούνται οι όποιες τυχόν λανθασμένες ενέργειες, αφού το περιεχόμενό του δεν
διαγράφεται οριστικά αλλά αναθεωρείται διαρκώς (revisions).
Το blog (WebLog, ιστότοπος) είναι ένα διαδικτυακό ημερολόγιο. Δημιουργείται εύκολα και
δωρεάν, και δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να καταχωρούν άρθρα, με ημερολογιακή σειρά,
καθώς και να γράφουν σχόλια σε αυτά.
Στο μάθημα των Αγγλικών, κάθε ομάδα μαθητών κατασκευάζει το δικό της wiki, το οποίο
στη συνέχεια χρησιμοποιεί για να συγγράψει την εργασία της, τόσο στο μάθημα των Αγγλικών, όσο
και σε αυτό της Τεχνολογίας.
Στο μάθημα της Τεχνολογίας, οι μαθητές εξοικειώνονται με τη χρήση των wikis σε διάφορα
στάδια. Από την αρχή των μαθημάτων, μαθαίνουν να χρησιμοποιούν το wiki του καθηγητή το οποίο
περιέχει πληροφορίες και υλικό για τις διάφορες εκπαιδευτικές ενότητες. Χρησιμοποιούν επίσης ένα
δεύτερο wiki στο οποίο εργάζονται συνεργατικά προσθέτοντας από κοινού υλικό. Παράλληλα,
χρησιμοποιούν ένα blog στο οποίο γράφουν απορίες και ερωτήσεις προς τον καθηγητή του

3. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
μαθήματος, ενώ τους γίνεται η δυνατότητα να απαντούν σε ερωτήσεις συμμαθητών βελτιώνοντας έτσι
την βαθμολογική τους επίδοση.
Χρήση Wiki (texnoschool.pbwiki.com) Χρήση Blog (zanneio2007.blogspot.com)
Εικόνα 1: Υποστηρικτικό Wiki και Blog στο μάθημα της Τεχνολογίας
Εργασία ομάδων στα αντίστοιχα μαθήματα
Μάθημα Αγγλικών
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες εργασίας και κάθε ομάδα καλείται να συγγράψει μία
αναφορά (report) σχετικά με τον επιλεγόμενο αρχιτεκτονικό ρυθμό της γέφυρας που έχει αναλάβει.
Μάθημα Τεχνολογίας
Αντίστοιχα, στο μάθημα της Τεχνολογίας οι μαθητές ομαδοποιημένοι με τον ίδιο ακριβώς
τρόπο συγγράφουν μία εργασία που περιλαμβάνει τη μελέτη και επίλυση συγκεκριμένων γεφυρών
κάνοντας χρήση ειδικού λογισμικού.
Σελίδα μαθήματος Αγγλικών Σελίδα μαθήματος Τεχνολογίας
Εικόνα 2: Σελίδες από Wikis ομάδων μαθητών
ΙΙΙ. Διεξαγωγή των δραστηριοτήτων
Κάθε ομάδα μαθητών κατασκευάζει το δικό της wiki, το οποίο είναι κοινό και για τα δύο
μαθήματα. Για την δημιουργία του, οι μαθητές έχουν στη διάθεσή τους ένα ενημερωτικό βίντεο
καθώς και ένα αναλυτικό φύλλο οδηγιών. Καθώς το πρώτο στάδιο ενός μαθήματος που υποστηρίζεται
από Η/Υ (Computer Assisted Language Learning) απαιτεί την εξοικείωση των μαθητών με την νέα
τεχνολογία (Hubbard, 1996: 29), ζητείται από τους μαθητές να αφιερώσουν επιπλέον χρόνο
γνωριμίας με το νέο περιβάλλον εργασίας και εκτός του σχολείου. Στο τελικό στάδιο, σε κάθε wiki,
θα πρέπει να υπάρχει ξεχωριστή σελίδα για το κάθε μάθημα, στην οποία οι μαθητές της ίδιας ομάδας

4. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
θα «ανεβάζουν» τις εργασίες τους. Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία κατασκευής και εξοικείωσης με
τα wikis, απαιτούνται συνολικά τρεις διδακτικές ώρες στο εργαστήριο των Η/Υ.
Για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος των Αγγλικών, χρειάζονται συνολικά τέσσερις
διδακτικές ώρες (45 λεπτών) δομημένες σε τρία στάδια: pre-/, while-/, post-computer work. Αυτές
γίνονται σύμφωνα με το παρακάτω σχέδιο μαθήματος:
Pre-Computer work
1η Διδακτική Ώρα – Προετοιμασία (Warm-up, Offline εργασία)
Δραστηριότητα Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες 3 ατόμων. Διανομή ρόλων.
Βασικοί Στόχοι  Συνεργατικότητα.
 Ανάληψη ρόλων σε ένα περιβάλλον προσομοίωσης ερευνητικής ομάδας.
Δραστηριότητα Επιλογή γέφυρας/ευρώ που θα ασχοληθεί η ομάδα.
Βασικοί Στόχοι  Σύνδεση με το αναλυτικό πρόγραμμα.
 Σύνδεση με την καθημερινή ζωή σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. (πληροφορίες
σε σχέση με τα χαρτονομίσματα των ευρώ).
 Προετοιμασία για δραστηριότητα ανταλλαγής πληροφοριών (information-
gap activity).
Δραστηριότητα Διανομή του φύλλου εργασίας (Εικόνα 3) και επεξεργασία του σε επίπεδο
ομάδας και τάξης ώστε οι ίδιοι οι μαθητές να αποφασίσουν για τις κατηγορίες
πληροφοριών που θα αναλύσουν στη συνθετική εργασία τους (με βάση τις
γνώσεις τους για τις γέφυρες από το μάθημα της Τεχνολογίας).
Βασικοί Στόχοι  Ενεργοποίηση των εξειδικευμένων αποθηκευμένων γνώσεων των
μαθητών (specialised content schemata).
 Μαθητοκεντρική προσέγγιση (the student is the source of knowledge).
Computer work
1η Διδακτική Ώρα – Στο Εργαστήριο Η/Υ (Online εργασία)
Δραστηριότητα Αναζήτηση πληροφοριών στο Διαδίκτυο (προτεινόμενοι ιστότοποι, χρήση
μηχανών αναζήτησης και ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας). Ανάγνωση και
επιλογή πληροφοριών.
Βασικοί Στόχοι  Αναδιοργάνωση και εμπλουτισμός αποθηκευμένων γνώσεων των
μαθητών.
 Ανάπτυξη δεξιοτήτων διαγώνιας ανάγνωσης (skimming, scanning),
τήρησης σημειώσεων (note-taking), διαπραγμάτευσης (negotiating),
χειρισμού Η/Υ (computer skills).
2η Διδακτική Ώρα – Στο Εργαστήριο Η/Υ (Online/Offline εργασία)
Δραστηριότητα Οι μαθητές χρησιμοποιούν τα wikis για ανταλλαγή πληροφοριών, κατανομή
εργασιών και προετοιμασία τελικού έργου. Επιλογή Εικόνων. Βιβλιογραφική
αναφορά πηγών.
Βασικοί Στόχοι  Αυτενέργεια σε συνεργατικό περιβάλλον.
 Ανάπτυξη δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων (problem-solving),
διαπραγμάτευσης (negotiating), προσχεδίου (drafting), βιβλιογραφικής
αναφοράς (referencing), χειρισμού Η/Υ (computer skills), .
Εργασία εκτός τάξης (homework Online/Offline εργασία)
Δραστηριότητα Συγγραφή της τελικής αναφοράς κάθε ομάδας.
Βασικοί Στόχοι  Ανάπτυξη δεξιοτήτων συγγραφής αναφοράς (report writing).
 Δημοσίευση στο Διαδίκτυο. Αίσθηση αναγνωστικού κοινού.
Δραστηριότητα Φύλλα αξιολόγησης (βλέπε παράγραφο 2.3.2.). Τελικές διορθώσεις.
Βασικοί Στόχοι  Φιλική αξιολόγηση (non-threatening assessment).
 Ανάπτυξη δεξιοτήτων επιμέλειας έκδοσης (editing) και αναθεώρησης
(revising) γραπτού λόγου.
Δραστηριότητα Μεταφορά πληροφοριών από τη σελίδα των Αγγλικών στη σελίδα της
Τεχνολογίας και αντίστροφα (Εικόνα 4).
Βασικοί Στόχοι  Διαθεματική προσέγγιση της γνώσης με χρήση τεχνολογιών Web 2.0.

5. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
Post-Computer work
1η Διδακτική Ώρα – Στο Εργαστήριο Η/Υ (Online εργασία)
Δραστηριότητα Παρουσίαση αναφορών από τα μέλη της κάθε ομάδας. Ψηφοφορία για τον
καλύτερο ιστότοπο (wiki) / εργασία.
Βασικοί Στόχοι  Ανάπτυξη δεξιοτήτων παρουσίασης (presentation skills).
 Ανταλλαγή πληροφοριών (information-gap activity).
 Άμιλλα – Παρότρυνση – Αξιολόγηση.
Φύλλο εργασίας Αγγλικών Φύλλο εργασίας Τεχνολογίας
Εικόνα 3: Φύλλο Εργασίας Μαθητή
Εικόνα 4: Διαθεματικότητα μέσω WEB 2.0.
Για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος της Τεχνολογίας, χρειάζονται επίσης τέσσερις
διδακτικές ώρες (45 λεπτών). Έχουν ήδη διδαχθεί οι ενότητες «Εισαγωγή στην έρευνα-Συζητήσεις
για τεχνολογικά θέματα», «1η έρευνα-Περιγραφική έρευνα», «2η έρευνα-Πειραματική έρευνα». «3η
έρευνα-Έρευνα με ερωτηματολόγια», και έχουν δοθεί οδηγίες για το γράψιμο της εργασίας. Σε αυτές,
οι μαθητές έχουν ήδη εξοικειωθεί με τη χρήση των wikis και τα χρησιμοποιούν για να εισάγουν και
να μοιραστούν τα αποτελέσματα των πειραμάτων και μετρήσεών τους. Η διαθεματική εργασία είναι η
«4η έρευνα-Σύνθετη ομαδική έρευνα» με θέμα: «Σχέση μεταξύ σχήματος ύψους και αντοχής
δικτυωτής γέφυρας».
Η εργασία βασίζεται σε εκπαιδευτικό σενάριο το οποίο δίδεται στους μαθητές (εικόνα 3).
Σκοπός των ομάδων των μαθητών είναι να βρουν πληροφορίες για τα διάφορα είδη γεφυρών, να
επιλύσουν κάποιες συγκεκριμένες γέφυρες, να συνεργασθούν ώστε να βγάλουν συμπεράσματα για το
σύνολο των γεφυρών, να γράψουν την εργασία τους στο, κοινό με το μάθημα των Αγγλικών, wiki και
τέλος να ανταλλάξουν στοιχεία για τις γέφυρες μεταξύ των δύο μαθημάτων (εικόνα 4). Έτσι, αν η
εργασία μίας ομάδας στο μάθημα των Αγγλικών αφορά σε γέφυρα γοτθικού ρυθμού, η ίδια γέφυρα

6. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
στο μάθημα της Τεχνολογίας αναφέρεται σαν τοξωτή γέφυρα. Εικόνες και πληροφορίες για τη
γοτθική γέφυρα μεταφέρονται σαν παράδειγμα στο κεφάλαιο των τοξωτών γεφυρών στην Τεχνολογία,
ενώ πληροφορίες για τις τοξωτές γέφυρες, συμπληρώνουν την εργασία στο μάθημα των Αγγλικών.
ΙV.Αξιολόγηση
Η αξιολόγηση σε τέτοιου είδους συνθετικές εργασίες ξεκινά με την γνωστοποίηση των
διδακτικών στόχων στους μαθητές πριν από την έναρξη τους ώστε να είναι ενήμεροι για τα
επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Συνεχίζεται κατά τη διάρκεια του σεναρίου μάθησης με
παρακολούθηση της προόδου των ομάδων μέσα από τους συνεργατικούς ιστότοπους (wikis) υπό
μορφή σχολίων και ανατροφοδότησης τους (Εικόνα 5). Ο Hoffman (1996: 62-64) τονίζει την
ιδιαίτερη σημασία αυτής της αυθεντικής επικοινωνίας ηλεκτρονικών μηνυμάτων ανάμεσα στον
διδάσκοντα και τον μαθητή ώστε ο δεύτερος να κατακτήσει τον γλωσσικό στόχο με ένα φιλικό και
κατανοητό τρόπο.
Εικόνα 5: Έλεγχος Προόδου - Ανατροφοδότηση
Μαθητών μέσα από τα Wikis
Εικόνα 6: Φύλλο Αξιολόγησης Εργασίας Μαθητή
Στο τελικό στάδιο του μαθήματος, αυτό της συγγραφής των εργασιών, διανέμονται φύλλα
αυτό-αξιολόγησης των μαθητών και αξιολόγησης από τους συμμαθητές τους, τα οποία αναφέρονται
τόσο στο περιεχόμενο του γραπτού λόγου που παράγουν, όσο και στη μορφή του ίδιου του wiki της
ομάδας τους (Εικόνα 6). Τα ίδια κριτήρια αξιολόγησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από τον
καθηγητή μετά την ολοκλήρωση των συνθετικών εργασιών ως τελικό στάδιο βαθμολόγησης.
Επιπροσθέτως, μετά τη λήξη του σεναρίου μάθησης, η αυτό-αξιολόγηση και βαθμολόγηση από τον
διδάσκοντα προκύπτει από τις προφορικές παρουσιάσεις των μαθητών, την ψηφοφορία για τον
καλύτερο ιστότοπο / εργασία και τη σχετική συζήτηση που ακολουθεί. Ο Hubbard (1996: 29)
αναφέρεται στην σπουδαιότητα τέτοιων ανακεφαλαιωτικών δραστηριοτήτων κατά το τελικό στάδιο
ενός μαθήματος που υποστηρίζεται από Η/Υ ώστε οι μαθητές να εμπεδώσουν την προσφερόμενη
γνώση και να την επεκτείνουν και σε μελλοντικά σενάρια μάθησης.
Επίλογος
Είναι πια ορατό ότι λόγω των ραγδαίων εξελίξεων της τεχνολογίας και της κοινωνίας η εκπαιδευτική
σκέψη εξελίσσεται και μετακινείται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο (Τζιμογιάννης, 2007: 334). Οι
συνεργατικοί ιστότοποι (wikis) αποτελούν ένα από τα εργαλεία ένταξης σε αυτό το γενικότερο
εκπαιδευτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Μέσα από την εμπειρία της χρήσης των wikis προκύπτουν τα
παρακάτω κύρια πλεονεκτήματα:
 Για τους καθηγητές:
Οι καθηγητές μεγιστοποιούν τους διδακτικούς τους στόχους λόγω του ότι οι μαθητές
εργάζονται σε ένα σύγχρονο και γεμάτο γνωστικά ερεθίσματα περιβάλλον μάθησης που τους
ενεργοποιεί και τους παρακινεί δημιουργικά. Επιπλέον, η κάθε ενότητα / εργασία του σχολικού

7. “Αspects Today” Τριμηνιαίο περιοδικό της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Αγγλικής
Δημόσιας Εκπαίδευσης, Χρόνος 5ος, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2008, τεύχος Νο 18
εγχειριδίου καθώς και τα διαφορετικά διδακτικά αντικείμενα (π.χ. Αγγλικά, Τεχνολογία) και
προγράμματα, μπορούν να συνδεθούν και να ενσωματωθούν σε ένα συνολικό σχέδιο μάθησης
παράγοντας ένα διαθεματικό φάκελο συνθετικών εργασιών για τον κάθε μαθητή ή ομάδα μαθητών
(portfolio). Με αυτό τον τρόπο η αξιολόγηση τους αποκτά ένα λιγότερο απειλητικό χαρακτήρα καθώς
είναι συνεχής, φιλική και συνεργατική.
 Για τους μαθητές:
Οι μαθητές μαθαίνουν να εργάζονται ομαδικά τόσο μέσα στο σχολείο όσο και έξω από αυτό.
Με αυτό τον τρόπο η μάθηση αποτελεί μια συνεχή και ενεργητική διαδικασία που δεν περιορίζεται
αποκλειστικά και μόνο στο σχολικό περιβάλλον. Ο μαθητής βρίσκεται στο επίκεντρο της γνώσης
αφού διερευνά και αφομοιώνει πληροφορίες και ταυτόχρονα αναπαράγει και συνθέτει για το δάσκαλο
που του λείπει η εξειδικευμένη γνώση άλλων γνωστικών αντικειμένων (διαθεματικότητα). Έτσι,
αναπτύσσει νέου τύπου δεξιότητες υψηλού επιπέδου και νέες μεθοδολογίες επίλυσης προβλημάτων με
χρήση ΤΠΕ (Τζιμογιάννης, 2007: 334-335).
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το νέο διδακτικό μοντέλο με χρήση τεχνολογιών Web 2.0.
είναι σαφέστατα δυναμικό ενσωματώνοντας διαδραστικές, μαθητοκεντρικές, συνεργατικές και
διαθεματικές πρακτικές.
Βιβλιογραφία
Hardisty, D. and Windeatt, S. (1989) CALL, Oxford: Oxford University Press
Hoffman, R. (1996) “Computer Networks: Webs of Communication for Language Teaching” in
Pennington, M. C. (ed) The Power of CALL, Houston: Athelstan
Hubbard, P. L. (1996) “Elements of CALL Methodology: Development, Evaluation, and
Implementation” in Pennington, M. C. (ed) The Power of CALL, Houston: Athelstan
Jones, C. and Fortescue, S (1987) Using Computers in the Language Classroom, London: Longman
Pennington, M. C. (ed) The Power of CALL, Houston: Athelstan
Windeatt, S., Hardisty, D. and Eastment, D (2000) The Internet, Oxford: Oxford University Press
Κουλαϊδής, Β., (2007) Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την Ανάπτυξη Κριτικής –
Δημιουργικής Σκέψης για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Αθήνα: Ο.ΕΠ.ΕΚ.
Τζιμογιάννης Αθ. (2007) «Το παιδαγωγικό πλαίσιο αξιοποίησης των ΤΠΕ ως εγαλείο κριτικής και
δημιουργικής σκέψης» στο Κουλαϊδής, Β., Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την
Ανάπτυξη Κριτικής – Δημιουργικής Σκέψης για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Αθήνα:
Ο.ΕΠ.ΕΚ.
Ηλεκτρονική Βιβλιογραφία
http://www.pi-schools.gr/download/programs/Oloimero/oloimero_03_05/
eishghseis_hmer_05/ GenikoSxima.pdf
Βιογραφικά
Ο Γιάννης Τζωρτζάκης είναι Πολιτικός Μηχανικός, εκπαιδευτικός, που διδάσκει το μάθημα
της Τεχνολογίας στο Ζάννειο Πειραματικό Λύκειο Πειραιά. Είναι μεταπτυχιακός φοιτητής στο
Πανεπιστήμιο Πειραιά στην Ηλεκτρονική Μάθηση, επιμορφωτής και μέλος της συγγραφικής ομάδας
του έργου «Ε2
για την ΤΕΕ» που αφορά στην εκπαιδευτική αξιοποίηση λογισμικών. Έχει εργαστεί
σαν επιμορφωτής στην εισαγωγική επιμόρφωση νεοδιόριστων εκπαιδευτικών, σαν επιμορφωτής στα
νέα βιβλία της Τεχνολογίας και ασχολείται με την αξιοποίηση των ΤΠΕ στο Γεν.Λύκειο και τα ΕΠΑΛ
Η Κατερίνα Κωστάκη είναι Εκπαιδευτικός Αγγλικής στο Ζάννειο Πειραματικό ΓΕ.Λ.
Πειραιά και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στη Διδασκαλία της Αγγλικής Γλώσσας
από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας
εκπαίδευσης (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, ΙΕΚ, τριτοβάθμια). Στα άμεσα ενδιαφέροντά της
συγκαταλέγονται η αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδασκαλία και η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης.