Downloaded 105 times
Tkanki zwierzęce
- 1.
- 2. Nabłonkowa Łączna Mięśniowa Nerwowa i glejowa 1. Nabłonki 1. Właściwa: - gładka, - nerwowa, jednowarstwowe: - wiotka, - poprzecznie prążkowana - glejowa. - płaski, - zbita, szkieletowa, - sześcienny (brukowy), - tłuszczowa, - poprzecznie prążkowana - walcowaty - siateczkowata. serca. (cylindryczny), 2. Oporowa -wielorzędowy. - chrzęstna, 2. Nabłonki - kostna, wielowarstwowe: 3.Krew i limfa. - płaski, Tabela z OPERON Biologia klasa I, zakres rozszerzony - przejściowy. Kolejne slajdy będą odnosid się do tkanki nabłonkowej, następnie tkanki łącznej, mięśniowej i nerwowo- glejowej. Warto - dla wygody - posługiwad się hiperłączami dodanymi do poszczególnych nazw tkanek. W prawym dolnym rogu znajdują się kwadraciki: dom i zakręcona strzałka. Dom odsyła do tego slajdu, a strzałka do danego typu tkanek, czyli: nabłonkowej, łącznej, mięśniowej, nerwowej, w zależności na jakim slajdzie się znajdujemy. 2
- 3. Funkcje; Budowa; Podział; Ryciny nabłonków; Przegląd nabłonków. 3
- 4. stanowią warstwę oddzielającą organizm od środowiska zewnętrznego, umożliwiają wymianę gazową, ułatwiają odbiór bodźców ze świata zewnętrznego, wyścielają narządy i jamy ciała. 4
- 5. bardzo mała ilośd substancji Połączenia międzykomórkowe: międzykomórkowej, desmosomy: zbity układ komórek, białkowe wypustki, które działają na występowanie połączeo zasadzie rzepu, międzykomórkowych, połączenia zwierające połączenia zamykające obecnośd błony podstawnej, połączenia komunikacyjne brak unaczynienia. układ kanalików zbudowanych z białek, którymi mogą przechodzid jony i cząsteczki (prócz białek), występują także u innych tkanek zwierzęcych. Substancje odżywcze pobierane są z tkanki łącznej. 5
- 6. Podział ze względuna: budowę: funkcje: pokrywające, nabłonki nabłonki gruczołowe, zmysłowe, jednowarstwowe wielowarstwowe wchłaniające płaski, sześcienny (brukowy), wielościenny (cylindryczny), płaski, przejściowy wielorzędowy 6
- 7.
- 8. Nabłonek Cechy budowy: Występowanie i funkcja Jednowarstwowy płaski Jądra położone centralnie, spłaszczone Pęcherzyki płucne, wyścielają naczynia komórki. krwionośne - wymiana substancji, współtworzą torebki ciałek nerkowych. Jednowarstwowy sześcienny Jądra położone centralnie, równościenne Kanaliki nerkowe, koocowe odcinki gruczołów - komórki. wchłanianie i wydzielanie. Jednowarstwowy walcowaty Jądra w dolnej części cytoplazmy; wysokie Jajowody – liczne rzęski służące do komórki; występują mikrokosmki lub rzęski. przesuwania komórki jajowej; przewód pokarmowy, np. jelito cienkie – dodatkowo nabłonek ma dużo wypustek cytoplazmatycznych, które zwiększają powierzchnię wchłaniania Jednowarstwowy wielorzędowy Komórki mają różne wysokości; czasem Drogi oddechowe – oczyszczanie, rzęski występują rzęski; jądra umieszczone na pomagają usuwad zanieczyszczenia różnych wysokościach. Wielowarstwowy płaski Komórki zewnętrzne ulegają łuszczeniu się i są Jama ustna, pochwa, rogówka oka, naskórek – spłaszczone; natomiast komórki bardziej ochrania. wewnątrz się powielają; zbudowany z kilku warstw komórek. 8
- 9.
- 10. Budowa i funkcje, Istota międzykomórkowa, Tkanki łączne właściwe, Tkanki łączne oporowe, Krew i limfa. 10
- 11. Budowa Funkcje • najbardziej zróżnicowana, • wypełniająca, • pomiędzy komórkami • odżywcza, znajduje się istota • transportowa, komórkowa (bezpostaciowa, • mechaniczna, organiczna substancja • obronna. podstawowa), • wyjątek stanowi tkanka łączna chordoidalna, budująca struny grzbietowe – nie ma ona istoty międzykomórkowej. 11
- 12. Może przybierad różne postacie, np. galaretowanego żelu w tkance łącznej właściwej czy twardej, zmineralizowanej substancji w tkance łącznej oporowej. W istocie tej zanurzone są komórki i trzy typy białek: Białka •nierozpuszczalne w H2O, •30% wszystkich białek w organizmie człowieka, •odporne na rozerwanie, kolagenowe •zbudowane z kolaganu, •występują w ścięgnach, chrząstkach, kościach. Białka •tworzą nieregularną sprężystą sied, •zbudowane z elastyny, sprężyste •występują w ścianach naczyo krwionośnych i chrząstce sprężystej. Białka •występują pojedynczo, •są delikatne, retikulinowe •tworzą zrąb węzłów chłonnych. 12
- 13.
- 14.
- 15. Budowa: Funkcje: • dużo włókien • buduje ścięgna i torebki kolagenowych, stawowe, gdy włókna • kiedy tkanka utkana jest ułożone są regularnie, nieregularnie występują • kiedy włókna są dodatkowo włókna nieregularne, buduje sprężyste. skórę właściwą. 15
- 16. Jej komórki łącząi wchłaniają do swojej cytoplazmy tłuszcze obojętne. Warstwa podskórna, w której skład wchodzi tkanka tłuszczowa pełni rolę termoizolacyjną. 16
- 17.
- 18. Budowa Funkcje występuje w gwiaździste okresie komórki, zarodkowym. galaretowata substancja ma charakter pozbawiona totipotencjalny. włókien. 18
- 19. Występują u kręgowców i głowonogów (mięczaki). Głowonogi z tkanki łącznej oporowej chrzęstnej mają zbudowaną puszkę mózgową, natomiast kręgowce wiele więcej struktur. Pełni funkcję podporową ciała oraz ochrania przed urazami mechanicznymi. Dzieli się na tkankę chrzęstną i tkankę kostną. 19
- 20. Budowa: Dzieli się na: • nieunaczyniona (odżywianie zachodzi na drodze • tkankę chrzęstną szklistą, dyfuzji z łącznotkankową ochrzęstną); • tkankę chrzęstną sprężystą, • nieunerwiona; • tkankę chrzęstną włóknistą. • jej istota białkowa zawiera włókna białkowe oraz elementy komórkowe (głównie chondrocyty – komórki chrzęstne); • zespół chondrocytów tworzy chondron; • w następstwie urazu chondrocyty przekształcają się w chondroklasty, które rozpuszczają chrząstkę oraz w chondrocyty, które ją regenerują. 20
- 21. Tkanka łączna szkieletowa:A – chrząstka szklista, B – chrząstka sprężysta, C – chrząstka włóknista 21
- 22.
- 23. Nie ulega mineralizacja. Występuje w małżowinie usznej, krtani, nagłośni. Zbudowana jest z delikatnych siateczek włókien elastycznych. 23
- 24. Zbudowana z grubych pęczków włókien kolagenowych. Bardzo wytrzymała. Buduje krążki międzykręgowe w kręgosłupie oraz miejsca przyczepu ścięgien do kości. 24
- 25. Zwykle u kręgowców tworzy szkielet ostateczny. Powstaje w skutek skostnienia tkanki chrzęstnej szklistej bądź tkanki łącznej właściwej. Unerwiona, unaczyniona, aktywna metabolicznie, ulega ciągłym procesom przebudowy. W skład istoty międzykomórkowej wchodzą włókna kolagenowe, tutaj zwane osseinowymi + sole mineralne (nadają twardości wytrzymałośd), głównie wapo + jamki kostne z komórkami nazwanymi osteocytami. Ogólnie tkanka zbudowana jest z 30 – 40% związków organicznych, 30 – 45% związków mineralnych i 15 – 40% z wody. Wyróżnia się tkankę kostną zbitą i gąbczastą. 25
- 26. Zbudowana z blaszek kostnych mających kształt rynienek. Blaszki kostne są silnie zbite, jednak regularnie tworzą pustą przestrzeo zwaną kanałem Haversa – strukturę tak zbudowaną nazywamy osteonem (blaszki kostne + kanał Haversa). Pomiędzy osteonami znajduje się istota międzykomórkowa. Kanały Haversa łączą się ze sobą poprzecznie i tworzą liczne odgałęzienia. Przez kanały ciągną się naczynia krwionośne, limfatyczne oraz nerwy. Tkanka kostna zbita buduje trzony kości długich oraz kości osłaniające mózgowie. 26
- 27.
- 28. Zbudowana także z blaszek kostnych owiniętych wokół siebie, tworzących beleczki kostne. Beleczki układają się w trójwymiarową sied, a przestrzenie pomiędzy nimi wypełnia szpik kostny. Ażurowe ułożenie beleczek umożliwia amortyzowanie przeciążeo. Tkanka ta występuje na koocach kości długich. 28
- 29. Występowanie, Budowa, Funkcje krwi, funkcje limfy. 29
- 30. Inne bezkręgowce (bez Stawonogi płazioców, Kręgowce parzydełkowców i nicieni) • hemolimfa, • krew przenosi tlen i • krew i limfa. • bezbarwna, dwutlenek węgla • nie transportuje tlenu. • nośnikiem tlenu jest hemoglobina, chlorokruoryna, hemocyjanina, • brak limfy. 30
- 31.
- 32. Osocze krwi Osocze limfy •Koloru słomkowego. •Osocze to przesącz z naczyo •Skład: 90% woda, 9% związki organiczne włosowatych. (białka (7%), fibrynogen, glukoza, wolne •Skład podobny do osocza krwi, jednak kwasy tłuszczowe, hormony, mocznik), ok. jest więcej tłuszczów. 1% związków mineralnych (NaCl, jony Ca, Fe, K, Mg), cholesterol, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. 32
- 33. Erytrocyty (czerwone krwinki) •bezjądrzaste u ssaków, nie mają kompletu organelli komórkowych, •ich liczba jest cechą gatunkową, u ludzi to w zależności od płci w granicach 4,5-5,4 mln/mm^3, •u ludzi żyją do 120 dni, słabe erytrocyty zostają wyłapywane przez komórki śledziony i niszczone, •nie potrafią się poruszad, •ich funkcją jest transport naczyo, •mają czerwone zabarwienie, ze względu na hemoglobinę. Leukocyty (białe krwinki) •są bezbarwne, •występują zarówno we krwi i limfie, •u ludzi ich liczba to około 9 tysięcy na milimetr sześcienny, •dzielą się na granulocyty i agranulocyty, •granulocyty dzielą się na: neutrofile (obojętnochłonne), eozynofile (kwasochłonne) i bazofile (zasadochłonne), •agranulocyty dzielą się na: monocyty i limfocyty. Trombocyty (płytki krwi) •najmniejsze z krwinek, •bezbarwne, •żyją do 10 dni, •rozpoczynają proces krzepnięcia, •biorą udział w hemostazie, •są fragmentami cytoplazmy komórek szpiku kostnego, •od 200 do 400 tysięcy na mm^3 krwi. 33
- 34. Elementy morfotyczne powstają w czerwonym szpiku kostnym. Jedynie leukocyty mogą powstawad jeszcze w układzie limfatycznym. U ludzi w wieku od 6-7 lat szpik kostny czerwony zastępowany jest stopniowo przez szpik żółty (tłuszczowy), który nie jest krwiotwórczy. Ostatecznie szpik kostny czerwony zostaje w tkance kostnej gąbczastej, a szpik żółty w jamach szpikowych kości długich. 34
- 35.
- 36. Wymienia substancje pomiędzy sobą a tkankami. Pełni rolę immunologiczną ze względu na występowanie limfocytów (stąd nazwa limfa) oraz zatrzymywanie bakterii w węzłach chłonnych. 36
- 37. • podstawową jednostkąfunkcjonalną jest włókno mięśniowe, • komórki mogą byd wielojądrzaste luj jednojądrzaste, • nie ma istoty międzykomórkowej, • w cytoplazmie włókien znajdują się kurczliwe białka: filamenty, które Cechy dzielą się na aktynowe (cienkie) i miozynowe (grube), • zespół filamentów tworzy miofibryle, • tkanka ta jest unerwiona i unaczyniona, • zawiera liczne mitochondria, • zdolnośd aktywnego kurczenia, • powstaje głównie z mezodermy. • poprzecznie prążkowana szkieletowa, Podział • poprzecznie prążkowana serca, • gładka. 37
- 38. buduje aktywną częśd układu kręgowców włókna mają kształt zależna od naszej walcowaty, ułożone woli równolegle do siebie do kilkuset jąder w bardzo dobrze jednym włóknie, ukrwiona i położone na unerwiona obrzeżach najwięcej mitochondriów 38
- 39.
- 40. widłakowato zwykle rozgałęzione jednojądrzasta, włókna, częściowo niezależna od buduje serce. naszej woli, 40
- 41.
- 42. Buduje ściany narządów wewnętrznych; nie występuje u stawonogów; długotrwałe, słabe skurcze; jądra (po jednym w komórce) umieszczone w centrum; niezależna od naszej woli; wrzecionowaty kształt włókien. 42
- 43.
- 44. Występuje u zwierząt trzywarstwowych. Komórki nerwowe to neurony. Otoczone one są komórkami glejowymi, które ochraniają i odżywiają neurony. Neuron składa się z: dendrytów, ciałka komórkowego, aksonu i osłonek. Akson (neuryt) otoczony jest dwiema osłonkami. Mielinową składającą się z tłuszczów i cholesterolu oraz osłonki zewnętrznej. Miejsca styku osłonek nazywa się przewężeniami Ranviera. Funkcją tej tkanki jest przesyłanie informacji za pomocą impulsu elektrycznego. Jako, że neurony nie potrafią się dzielid, mają małą zdolnośd regeneracyjną. 44
- 45.
- 46. Synapsy to złącza między aksonem jednego neuronu a dendrytem drugiego lub komórki wykonawczej. Synapsy dzielą się na nerwowo-nerwowe, nerwowo-mięśniowe czy nerwowo-gruczołowe. Nerwowo-nerwowe działają na zasadzie dyfundacji specjalnej substancji z aksonu jednego neuronu do dendrytu drugiego, w skutek czego wytwarza się impuls i informacja przechodzi dalej. 46
- 47.
- 48. Obrazki i zdjęcia nie są moją własnością, wykorzystałem je z myślą o wolności i neutralności Internetu. W notatkach do każdego slajdu znajduje się podane źródło grafik. Do stworzenia prezentacji użyłem głównie wiedzy zawartej w podręczniku Biologia Operon klasa 1, zakres rozszerzony. Dziękuję za obejrzenie prezentacji. Zapraszam na mojego bloga: www.biologiawliceum.blogspot.com 48