Download as PPSX, PPTX
![Dietetyk 321[11] z1.01_u](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/dietetyk32111z1-161022214217-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
Komórka.ppsx
- 1. Biologia – nauka •gr. bios- życie i logos- nauka • zajmuje się badaniem życia i organizmów żywych • nauka przyrodnicza o układach fizyko-chemicznych, do których można zastosować określenie "żywy", o życiu, ich pochodzeniu, rozwoju osobniczym, ewolucji, zależnościach między nimi, a także o powiązaniach między nimi i środowiskiem • przykłady: o zoologia (zwierzęta) o botanika (rośliny) o mikrobiologia (mikroorganizmy) o antropologia- naukę o człowieku i jego pochodzeniu o anatomia (budowa organizmów) o fizjologia- (funkcjonowanie organizmów) o histologia- (budowa, rozwój i funkcje tkanek) o cytologia- (budowa i funkcje komórek)
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 7. Jądrowe (Eukariotyczne): • posiadajądro komórkowe (z zawartą wewnątrz informacją genetyczną), oddzielone od pozostałej części komórki podwójną błoną komórkową • wnętrze komórki podzielone jest za pomocą licznych struktur błonowych na przedziały, w których zachodzą liczne procesy biochemiczne, nawet przeciwstawne Bezjądrowe ( prokariotyczne): • nie posiada jądra komórkowego • materiał genetyczny stanowi kolista cząsteczka DNA (genofor), nie oddzielona od reszty komórki • w komórce brak wydzielonych przestrzeni, występują tylko nieliczne organelle komórkowe
- 9. Systematyka • dział biologiizajmujący się zagadnieniami dotyczącymi klasyfikacji organizmów, ich opisem oraz nazewnictwem • korzysta ze zdobyczy taksonomii – nauki zajmującej się metodami klasyfikacji
- 10.
- 11. Homeostaza zdolność organizmu dozachowania stałego środowiska wewnętrznego mimo zmian zachodzących na zewnątrz Równowaga dynamiczna
- 12. Regulacja homeostazy ośrodki wmózgowiu i rdzeniu kręgowym za pomocą AUN
- 13.
- 14.
- 15. Rola układu ruchuw homeostazie
- 16. • oddychanie: uwalnianieenergii z pokarmu (rozkład w komórkach) • odżywianie: dostarczanie organizmowi niezbędnych substancji pokarmowych • rozmnażanie: wydawanie na świat potomstwa • wydalanie: usuwanie zbędnych produktów przemiany materii • ruch: zmiana położenia organizmu lub jego organów • wzrost: powiększanie rozmiarów organizmu • rozwój: kolejne przemiany jakimi podlega organizm w ciągu życia • pobudliwość: zdolność organizmu do reakcji na zmiany w środowisku zewnętrznym lub wewnętrznym
- 18. średnia masa pierwiastkówu osoby ważącej 50 kg wynosi: • 32,5 kg tlenu • 9,25 kg węgla • 4,75 kg wodoru • 1,6 kg azotu
- 19.
- 20.
- 22.
- 23.
- 25. podział ze względuna skład chemiczny Białka
- 27. Przykładowe białka iich funkcje
- 28.
- 30.
- 31.
- 32. Lipidy 2 kg tłuszczuvs mięśnia
- 33.
- 34.
- 35.
- 37. Udział wagowy wodyw zależności od wieku Woda u zwierząt
- 38. Woda w organachroślin
- 39.
- 40. Funkcje wody worganizmie człowieka
- 41.
- 42.
- 43.
- 46.
- 47.
- 48.
- 49.
- 50.
- 51.
- 52. Biologia komórki Arystoteles: • filozof,twórca biologii • przemyślenia nad budową żywej materii Galen: • lekarz, anatom • rośliny i zwierzęta zbudowane z niewielkiej liczby typów powtarzających się cząstek Do XVII: • postęp nauki związany głównie z technologicznym (mikroskopia)
- 53. Robert Hooke: • fizyk •korek zbudowany jest z przedziałów - komórek • pojęcie cellulae (komórka) Antoni van Leeuwenhoek • Opisał pierwotniaki, bakterie, erytrocyty, plemniki, włókna mięśni poprzecznie prążkowanych, jądra w erytrocytach łososia XVIII i XIX w.
- 54. Robert Brown: • opisałjądra w komórkach • ruch cytoplazmy Albert Kolliker: • opisał mitochondria w komórkach mięśni Camillo Golgi: • zobaczył Aparat Golgiego Walther Flemming: • opisał zachowanie chromosomów w czasie mitozy
- 55. Ludwik Pasteur: • ostatecznieobalił teorie samorództwa Karol Darwin: • teoria ewolucji Camillo Golgi: • zobaczył Aparat Golgiego Walther Flemming: • opisał zachowanie chromosomów w czasie mitozy Thomas Morgan: • ugruntował teorię dziedziczności
- 57.
- 59.
- 60.
- 61.
- 63.
- 64. Komórka najmniejsza strukturalna ifunkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych
- 65.
- 66.
- 67.
- 68. ORGANELLA RODZAJ KOMÓRKI ZWIERZĘCAROŚLINNA GRZYBA BAKTERII JĄDRO KOMÓRKOWE + + + - ŚCIANA KOMÓRKOWA - + + + BŁONA KOMÓRKOWA + + + + CHLOROPLASTY - + - - APARAT GOLDIEGO + + + - SIATECZKA ŚRÓDPLAZMATYCZNA + + + - MITOCHONDRIUM + + + - RYBOSOMY + + + + WODNICZKA + + + - Porównanie budowy komórek
- 69. Składniki komórek Plazmatyczne składnikiprotoplastu Nieplazmatyczne składniki protoplastu Cytoplazma Jądro komórkowe Ściana komórkowa Wakuole roślinne z sokiem komórkowym Cytoplazma podstawowa i system błon • Plazmalemma • Endoplazmatyczne reticulum • Struktury Golgiego Organelle komórkowe • Rybosomy • Lizosomy • Mitochondria • Plastydy (rośliny) • Centriole (zwierzęta)
- 70. • błona białkowo-lipidowaograniczająca cytoplazmę • oddziela środowisko zewnętrzne od wewnętrznego komórki • półprzepuszczalna - selektywnie przepuszczalna (woda przechodzi swobodnie) • zaliczana jest do błon cytoplazmatycznych, których w komórce występuje kilka rodzajów. Błony te zbudowane są według jednego wzorca molekularnego • pośredniczy w transporcie błonowym • podstawowymi komponentami chemicznymi błon są białka i lipidy (głównie fosfolipidy) • zasadniczy element struktury błony stanowią białka (ok. 60%), lipidy (ok. 40%); połączone są w taki sposób, że wspólnie tworzą postać mozaiki Błona komórkowa - Plazmalemma
- 71. • Odbiera sygnałydzięki receptorom błonowym • U zwierząt umożliwia łączenie sąsiadujących komórek • Uczestniczy w przemieszczaniu potencjału czynnościowego (impulsu nerwowego) Regulatory przepływu przez błonę: • białka enzymatyczne • tunele/pory (fragmenty błony bez składnika lipidowego lub z niewielką ilością) przez które odbywa się przepływ substancji • glikoproteiny (w powierzchniowej części błon) rozpoznające przenikające przez błonę substancje Regulacja przepływu związków z jednej komórki do drugiej stanowi jeden z czynników kontrolujących metabolizm
- 72.
- 73. • dwie warstwylipidów, w których zanurzone są białka globularne (nadają błonie indywidualny charakter) • ma strukturę półpłynną, asymetryczną • pomiędzy fosfolipidami znajdują się cząsteczki steroli (cholesterolu u zwierząt, fitosterolu u roślin), które wzmacniają strukturę błony i zmniejszają jej płynność • większa ilość białek błonowych wskazuje na zwiększoną aktywność komórki (największa ilość białek błonowych znajduje się w błonach przekształcających energię np. wewnętrznej błonie mitochondrialnej, tylakoidach chloroplastów)
- 74. Funkcje białek błonowych: •antygenowe • receptorowe (umożliwiają reagowanie na zmiany w otoczeniu) • enzymatyczne • transportujące (umożliwiają wnikanie do komórki substancji odżywczych usuwanie zbędnych lub wyprodukowanych na eksport substancji)
- 75. Glikokaliks: • Ogół cząstekglikolipidów i glikoproteidów, które wystają ponad powierzchnię błony komórkowej w komórkach zwierzęcych • Ułatwia przyleganie komórek i wpływa na ich zdolność poruszania się • Pełni funkcje ochronne, antygenów i receptorów pośredniczac w odbieraniu informacji ze środowiska
- 77.
- 78. TRANSPORT AKTYWNY (czynny) •wbrew gradientowi stężeń • wymaga dostarczenia energii z ATP (z hydrolizy ATP, katalizowanej przez wyspecjalizowane białka nośnikowe - transportery błonowe), niezbędne są też białkowe przenośniki • w ten sposób transportowane są m.in. jony, np. poprzez pompę sodowo-potasową 3 rodzaje transportu aktywnego: • uniport – transport jednej cząsteczki • symport – transport dwóch cząsteczek w tym samym kierunku • antyport – transport dwóch cząsteczek w przeciwnych kierunkach
- 79. Dyfuzja prosta (bierna,beznośnikowa): • swobodny przepływ niewielkich, nienaładowanych cząsteczek (np. tlenu, dwutlenku węgla, mocznika przez dwie warstwy lipidowe) • zachodzi dzięki różnicy stężeń (gradientu) danej substancji po obu stronach błony zgodnie z gradientem stężeń (przyroda dąży do równowagi) • bez nakładu energii i białkowych przenośników • w ten sposób transportowane są np. O2, CO2, mocznik, woda Dyfuzja wspomagana (ułatwiona): • z wykorzystaniem kanałów lub przenośników błonowych • zachodzi zgodnie z gradientem stężeń, ale wymaga obecności kanałów transbłonowych (białek), które umożliwią przejście cząsteczki przez błonę • w ten sposób transportowana jest np. glukoza, ale także jony TRANSPORT BIERNY
- 80. W jakich komórkachw błonie komórkowej pojawi się cholesterol? Wskaż element błony odgrywający istotną rolę w rozpoznawaniu się komórek. Wskaż element budowy błony komórkowej, który zmniejsza jej przepuszczalność i stabilizuje strukturę. Gdzie występuje najlepiej rozwinięty glikokaliks?
- 81. W jakich komórkachw błonie komórkowej pojawi się cholesterol? Komórki zwierzęce Wskaż element błony odgrywający istotną rolę w rozpoznawaniu się komórek. Glikokaliks Wskaż element budowy błony komórkowej, który zmniejsza jej przepuszczalność i stabilizuje strukturę. Cholesterol Gdzie występuje najlepiej rozwinięty glikokaliks? Komórki jelita (uodpornienie na enzymy trawienne)
- 82. Wykaż obecność błonprzepuszczalnych w komórce? Plazmoliza • umieszczenie komórki w roztworze hipertonicznym (którego stężenie jest wyższe niż stężenie związków rozpuszczonych w wakuoli) • zastosowany roztwór hipertoniczny musi być nietoksyczny dla komórki oraz nie może należeć do roztworów „uprzywilejowanych", mogących swobodnie przenikać przez błony półprzepuszczalne • w efekcie różnica stężeń między środowiskiem a wnętrzem komórki zostaje wyrównana wskutek wypływu wody z wakuoli, która w tych warunkach kurczy się pociągając za sobą cytoplazmę • odstawanie cytoplazmy od ściany komórkowej nosi nazwę plazmolizy, która w zależności od stopnia utraty wody przez wakuolę, przybiera różne formy morfologiczne (plazmoliza kątowa, wklęsła, wypukła
- 84. Deplazmoliza • gdy komórkęsplazmolizowaną przeniesiemy do wody, wówczas następuje proces odwrotny do plazmolizy - uwodnienie wakuoli i powrót cytoplazmy do normalnego położenia
- 87. Cytoplazma • główna częśćprotoplastu, w której zawieszone są organelle • Tworzy środowisko wewnętrzne komórki (cytozol) • półpłynna, galaretowata masa o niejednolitej strukturze • koloid: fazę rozpraszającą stanowi woda (60 - 90%), zawieszona w niej faza rozproszona to białko (ok. 50% suchej masy), tłuszcze (12 - 25%), węglowodany (15 - 20%) oraz niewielkie ilości związków nieorganicznych (wapń, magnez, potas, fosfor, a w ilościach śladowych także bor, mangan, miedź i cynk • część cytoplazmy tworząca system koloidalny = cytoplazma podstawowa • zawiera mikrofilamenty (mają zdolność kurczenia się stąd ich rola w ruchach cytoplazmy) oraz mikrofilamenty (rurki pełniące funkcje szkieletowe oraz wchodzące w skład aparatu mitotycznego, regulującego ruchy chromosomów w czasie podziału komórki
- 88. • jest substancjąciągliwą, lepką i elastyczną, ulegającą mniejszym lub większym przemieszczeniom wewnątrz komórki, przy czym o zmianie jej stanu fizycznego decydują procesy jej uwodnienia lub odwodnienia zachodzące pod wpływem temperatury, zmian odczynu środowiska i ciśnienia rotacyjny: • wokół jednej, dużej i centralnej wodniczki cyrkulacyjny: • wokół kilku mniejszych wodniczek pulsacyjny: • wokół kilku drobnych wodniczek w zmiennych kierunkach (wrażenie pulsacji) ruchy cytoplazmy
- 89.
- 90. Jądro komórkowe • różnykształt (kulisty, soczewkowaty, wrzecionowaty itp.) • wielkość zależna jest od typu komórki (0,5 - 600 µm) • występowanie (komórki eukariotyczne, komórki wielojądrowe - komórczaki), brak (bakterie i sinice) • składniki: DNA połączone z białkami RNA (syntetyzuje się w jądrze) • DNA, połączone z białkami zasadowymi, tworzy na terenie jądra rodzaj siateczki o mniej lub bardziej zbitej strukturze (chromatyna), którą zanurzona jest w tzw. soku jądrowym (kariolimfie) • chromatyna, tworząca zrąb jądrowy, występuje w dwóch postaciach: zwarta (spiralizowana) – heterochromatyna luźna strukturą – euchromatyna (bardziej aktywna w procesach dziedziczenia)
- 91. • w jądrzewystępuje nieobłonione jąderko (od jednego do kilku) • skład jąderka (RNA, białko oraz DNA) • rola w procesie biosyntezy RNA wchodzącego w skład rybosomów (RNA rybosomalne) • jądro komórkowe otoczone jest podwójną błoną białkowo-lipidową (błona jądrowa), w której zajdują się liczne otwory (pory) umożliwiające kontaktowanie się wnętrza z cytoplazmą. Zewnętrzna błona jądrowa tworzy ponadto wypustki łączące jądro z siateczką wewnątrzplazmatyczną.
- 92. gładka siateczka śródplazmatyczna jądro błonajądrowa rybosomy
- 93. • struktura ocharakterze błoniastym • zespół kanalików, banieczek lub pęcherzyków, często łączących się z sobą, ograniczonych błoną białkowo-lipidową • tworzy kompartmenty – przestrzenie dzielące komórkę, w których mogą zachodzić różne (często przeciwstawne) procesy • wyróżniamy: - siateczkę szorstką RER z rybosomami, która odgrywa istotną rolę przy syntezie białek - siateczkę gładką SER, biorącą udział w syntezie kwasów tłuszczowych • siateczki pozostają ze sobą w ścisłym połączeniu tworząc błoniastą fazę ciągłą • przeprowadzają unieczynnienie toksyn i leków • w mięśniach uczestniczy w przekazywaniu bodźców do wnętrza komórki Siateczka śródplazmatyczna / retikulum endoplazmatyczne
- 94. RER - dobrzerozwinięta: • komórki sekrecyjne pęcherzykowe trzustki (enzymy trawienne) • plazmocyty (γ-globuliny) • fibroblasty (kolagen) RER - brak: • erytrocyty ssaków • plemniki SER - dobrze rozwinięta: • komórki gruczołów dokrewnych kory nadnerczy (hormony sterydowe) • hepatocyty (przerost SER po lekach) • mięśnie (magazynowanie Ca2+) SER - brak: • erytrocyty Występowanie
- 95. synteza i fałdowaniebiałek degradacja białek synteza steroidów metabolizm trucizn metabolizm hemu magazyn Ca2+ tworzenie osłonki jądrowej segregacja białek i eksport Funkcje kontrola jakości białek
- 96.
- 97.
- 98. Transport białek ibłon Biosynteza lipidów
- 99.
- 100.
- 101. Funkcje • modyfikacje resztcukrowych glikoprotein i glikolipidów • formowanie pęcherzyków sekrecyjnych • sortowanie i dojrzewanie prekursorowych form białek • synteza polisacharydów (komórki roślin), glikozoaminoglikany, hemiceluluza, pektyny • synteza sfingomieliny i glikosfingolipidów • przemieszczanie i sortowanie lipidów • wydzielanie zagęszczonych cząsteczek poza komórkę (egzocytoza) • napełnianie lizosomów
- 102. Lizosomy • miejsce trawieniawewnątrzkomórkowego • wypełnione enzymami hydrolitycznymi drogi degradacji w lizosomach
- 104. • występują uwszystkich Eukariota • zespoły drobnych tworów wielkości od 0,2 do kilku mikrometrów • dostarczają komórce energii (ATP) • posiadają zdolność do samopowielania • dostarczają energię do miejsca zapotrzebowania (są w ciągłym ruchu) • liczba i morfologia mitochondriów zmienia się zależnie od stanu metabolicznego komórki • zawierają koliste cząsteczki DNA i własne rybosomy • każde zawiera białka (ok. 60%), lipidy (ok. 34%), RNA i niewielkie ilości DNA • białka mitochondrialne należą zarówno do rozpuszczalnych, jak i nierozpuszczalnych w wodzie. Pierwsze z nich (ok. 40%) to enzymy biorące udział w procesach oddychania komórkowego, pozostałe (ok. 60%) to białka strukturalne Mitochondria
- 105. • są centramienergetycznymi (energia uzyskiwana jest w oddychaniu komórkowym, w czasie którego złożone związki organiczne, takie jak węglowodany, białka i tłuszcze, przy udziale tlenu utleniane są do CO2. Powstała energia zostaje zmagazynowana np. w ATP • otoczone podwójną błoną białkowo-lipidową) • wpuklenia błony wewnętrznej tworzą tzw. grzebień mitochondrialny pogrążony w białkowej matrix • grzebienie mitochondrialne mogą tworzyć morfologiczne formy - od długich i wąskich lamelli (blaszek) do krótkich i grubych pęcherzyków • liczba fałdów grzebieni mitochondrialnych może być zmienna i zależna od metabolizmu komórki (znaczna liczba pofałdowań zwiększa powierzchnię utleniania związków organicznych) • matrix zbudowana jest z gęsto upakowanych ziarenek białkowych
- 106. • duża autonomia •efekt matczyny • związane są z teorią endosymbiotów
- 107. • otoczone podwójnąbłoną białkowo-lipidową • charakterystyczne wyłącznie dla komórek roślinnych • większość zawiera rozpuszczalne w tłuszczach barwniki - chlorofil oraz karotenoidy: karoten i ksantofil, które nadają im określoną barwę (barwne plastydy = chromatofory) • Funkcje (w zależności od barwnika): aktywne w fotosyntezie (np. chlorofil, karotenoidy) nieaktywne w fotosyntezie – chromoplasty (np. karoten i żółty ksantofil), nadają one np. barwę kwiatom, owocom, znajdują się również w korzeniu marchwi Leukoplasty (bezbarwne), uczestniczące w produkcji materiałów zapasowych (węglowodanów - np. ziaren skrobi; białek - np. ziaren aleuronowych; tłuszczów), które mogą być magazynowane w roślinie przez długi czas. Plastydy
- 109. Chloroplasty • podwójna błonabiałkowo-lipidowa • wewnętrzna część wpukla się do wnętrza (lamelle) wypełnionego białkową substancją (stroma). Zagłębione w stromie zagęszczone lamelle tworzą regularną strukturę (grana), w której znajduje się chlorofil • występują (znacznie większe) lamelle stromy pozbawione chlorofilu (tzw. lamelle międzygranowe), w stromie występują też rybosomy, niewielkie ilości DNA oraz enzymy procesu fotosyntezy
- 110.
- 114. • stały składnikkomórki, zbudowany z białek i kwasu RNA • dwie podjednostki, których cykliczny rozpad następuje w związku z syntezą białek • biosynteza białek • w postaci związanej z błonami siateczki wewnątrzplazmatycznej, lub rybosomy wolne lub polirybosomy (połączenia pojedynczych rybosomów tworzące informacyjny mRNA) Rybosomy
- 115. • w komórkachzwierzęcych, w pobliżu jądra • cylindryczne twory zbudowane z 9 mikrotubul • odgrywają istotną rolę w czasie tworzenia wrzeciona kariokinetycznego • wchodzą w skład rzęsek i wici Centriole
- 116. • składnik komórekroślinnych • nadaje kształt • zbudowana z pektyny i celulozy • celuloza tworzy charakterystyczne łańcuchy ułożone są regularnie, co nadaje ścianie komórkowej ściśle określoną, uporządkowaną strukturę. Między łańcuchami występują wolne przestrzenie wypełnione wodą i pektynami. Zespoły łańcuchów = mikrofibrylle) Ściana komórkowa
- 120. Inkrustacja (lignifikacja): • wmłodych komórkach występują przeważnie cienkie ściany, zwane pierwotnymi, zawierające w swym składzie wyłącznie pektyny i celulozę. W trakcie wzrostu grubieją w wyniku odkładania się nowych łańcuchów celulozowych. • drewnienie i usztywnienie ścian Adkrustacja: • odkładanie się substancji tłuszczowych (nie wnikają między mikrofibrylle celulozowe, nakładają się na ich powierzchni) • np. w korku, którego ściany stanowią doskonałą warstwę izolacyjną. • mogą także odkładać się jako warstwa pokrywająca powierzchnię roślin (kutykula)
- 121. • żywe protoplastysąsiadujących komórek kontaktują się przez pory w ścianie przez które przenikają pasma cytoplazmy (plazmodesmy) • otwory mogą znajdować się w zagłębieniach ściany (jamki) • jamki, ze względu na budowę, dzielimy na: - proste: przerwy w zgrubieniach ścian wtórnych w postaci kanalika o ścianach równoległych - lejkowate: występują głównie w ścianach zlignifikowanych, przy czym zgrubienie wtórne ściany ma charakterystyczną postać lejka Kontakt protoplastów
- 123. • składnik nieplazmatyczny •gromadzą wszelkie wydaliny lub wydzieliny komórki powstające w procesie przemiany materii • pęcherzyki różnych rozmiarów, otoczone pojedynczą półprzepuszczalną błoną białkowo-lipidową, zwaną tonoplastem Wakuola
- 124. U roślin: • zbiornik,w którym gromadzą się zbędne produkty przemiany materii lub produkty, które mogą być tam przechowywane przez jakiś czas, a później wykorzystywane przez komórkę (wydzieliny • Zwykle jedna, duża • sok komórkowy, w którego skład wchodzi woda i różne rozpuszczone w niej substancje (metabolity, alkaloidy np. nikotyna, chinina, kofeina i glikozydy np. digitalina, strofantyna). U zwierząt: • mogą odgrywać aktywną rolę w procesach odżywczych i wydalniczych • system drobnych wakuol mających niewielkie rozmiary. • Typowym przykładem barwników występujących w wakuoli są antocyjany o barwie od czerwonej do niebieskiej oraz żółte flawony.
- 125. Komórki prokariotyczne • jednokomórkowe •stanowią 80/90% biomasy ziemi • szybko się dzielą, co około 20 minut • niektóre mają zdolność fotosyntezy • pokarm: materiał organiczny (od drewna do ropy naftowej) lub materiał nieorganiczny (uniezależnienie od substancji organicznych - węgiel z dwutlenku węgla, tlen i azot z powietrza) • rozmnażanie: bezpłciowe poprzez podział komórki (amitoza) • czasem obserwuje się wymianę DNA w procesie koniugacji, transdukcji lub transformacji
- 126. Wymiana DNA komórekprokariotycznych Koniugacja: • ma na celu zwiększenie zróżnicowania genetycznego przez przekazanie plazmidów • zachodzi przez wcześniejsze połączenie się bakterii pilami płciowymi • Wpływa na odporność danej bakterii na antybiotyk
- 127. Transdukcja: • wprowadzenie nowegogenu do komórki przez wirusa • Dochodzi do zmian właściwości bakterii (czasem ze szkodą dla organizmu np. E. Coli w szczep powodujący krwawe biegunki) Przebieg: - fag zakaża komórkę - kwasy nukleinowe, zarówno bakteryjne, jak i bakteriofagowe zostają pocięte (enzymy) na mniejsze części - kompletne wiriony opuszczają komórkę bakteryjną - bakteriofag niosący bakteryjny DNA zakaża kolejną bakterię - DNA z komórki bakterii-dawcy zostało wstrzyknięte do komórki bakterii-biorcy - DNA z komórki donora zastąpiło fragment DNA akceptora
- 128. Transformacja: • zjawisko aktywnegopobierania DNA przez komórki bakteryjne • często konieczny jest szok cieplny (w wyniku zmiany temperatury błona komórkowa bakterii rozluźni się i wpuści plazmid)
- 130.
- 131. ORGANELLA RODZAJ KOMÓRKI ZWIERZĘCAROŚLINNA GRZYBA BAKTERII JĄDRO KOMÓRKOWE + + + - ŚCIANA KOMÓRKOWA - + + + BŁONA KOMÓRKOWA + + + + CHLOROPLASTY - + - - APARAT GOLDIEGO + + + - SIATECZKA ŚRÓDPLAZMATYCZNA + + + - MITOCHONDRIUM + + + - RYBOSOMY + + + + WODNICZKA + + + - Porównanie budowy komórek
- 132.
- 133. ORGANELLUM JĄDRO KOMÓRKOWE FUNKCJA BUDOWAWYSTĘPOWANIE Zawiera i chroni materiał genetyczny, kieruje wszystkimi procesami komórkowymi. Otoczone podwójną błoną, wnętrze wypełnione kariolimfą, materiał genetyczny to DNA, jego cząsteczki zorganizowane w chromosomach. Występuje w komórkach eukariotycznych- zazwyczaj jedno, w brak u prokariotów RYBOSOMY Powstają w nich białka. Zbudowane z dwóch podjednostek- mniejszej i większej. W komórkach eukariotów i prokariotów CHLOROPLASTY Zachodzi w nich proces fotosyntezy. Otoczone podwójną błoną, kształt kulisty, soczewkowaty, wewnątrz znajduje się chlorofil. Komórki roślinne MITOCHONDRIA Odpowiadają za przetwarzanie energii. Zachodzą etapy oddychania tlenowego Otoczone podwójną błoną, wew. Błona pofałdowana tworzy grzebienie i jest mniej przepuszczalna dla substancji chemicznych. Komórki eukariotyczne Podsumowanie informacji o składnikach komórek
- 134. SIATECZKA ŚRÓDPLAZMATYCZNA Wydziela w komórce przestrzeniedo zachodzenia różnych procesów. Odpowiada za transport substancji i ich modyfikowanie. Zespół połączonych kanalików, pęcherzyków i przestrzeni, których układ może się zmieniać; zbudowana z białek i tłuszczów. Komórki eukariotyczne ŚCIANA KOMÓRKOWA Ochrania wnętrze komórki przed uszkodzeniami, wnikaniem wirusów, bakterii, nadaje jej kształt Martwa, sztywna struktura zbudowana z celulozy u roślin, chityny u grzybów, mureiny u bakterii. Komórki roślin, grzybów, bakterii i protistów BŁONA KOMÓRKOWA Otacza cytoplazmę, nadaje kształt, selektywnie przepuszcza substancje, pozwala na kontakt komórki z otoczeniem. Zbudowana z białek i tłuszczów. Wszystkie komórki. CYTOPLAZMA Zachodzą w niej ważne dla komórki procesy życiowe. Półpłynna substancja zawierająca liczne związki chemiczne Wszystkie komórki. APARAT GOLDIEGO Synteza cukrów. Błoniaste struktury, od których oddzielają się pęcherzyki wypełnione produktami komórki. Komórki eukariotyczne WODNICZKA (WAKUOLA) Wypełniona głównie wodą, gromadzi sub. Niepotrzebne, w komórkach zwierzęcych pozwala na usuwanie nadmiernej ilości wody lub uczestniczy w pobieraniu pokarmu. Otoczona pojedynczą błoną- tonoplastem, wypełniona wodnym roztworem soli i innych substancji Komórki eukariotyczne
- 135. Jedność wszystkich organizmów •budowa komórkowa • funkcje życiowe (wzrost, podział, reakcja na bodźce) • funkcje życiowe oparte na podobnych podstawowych procesach chemicznych • instrukcje genetyczne (geny) zapisane są tym samym kodem • DNA kieruje syntezą białek, które zbudowane są z tych samych aminokwasów