1. เทคนิค การใช้สื่อ

2. ประเภทของสื่อ 1 . สื่อประเภทวัสดุ ( software ) เป็นสื่อที่มีอยู่ในตัวของมันเอง แบ่งเป็น 2 แบบ 1.1 วัสดุที่สามารถถ่ายทอดความรู้ได้ด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องอาศัยอุปกรณ์อื่นช่วย เช่น แผนที่ ลูกโลก รูปภาพ หุ่นจำลอง

3. ประเภทของสื่อ 1 . สื่อประเภทวัสดุ ( software ) 1.2 วัสดุประเภทที่ไม่สามารถถ่ายทอดความรู้ได้ด้วยตัวเอง จำเป็นจะต้องอาศัยอุปกรณ์อื่นช่วย เช่น เทปเสียง สไลด์ เทปวิดีทัศน์ ฯลฯ

4. ประเภทของสื่อ 2 . สื่อประเภทอุปกรณ์ ( hardware ) สิ่งที่เป็นตัวผ่านที่ทำให้ข้อมูล หรือความรู้ที่อยู่ภายในวัสดุสามารถถ่ายทอดออกมาใช้ หรือเรียนรู้ได้ เช่น เครื่องเล่นเทป เครื่องฉายสไลด์ เครื่องเล่นเทป เครื่องฉาย projector

5. ประเภทของสื่อ 3 . สื่อประเภทเทคนิคและวิธีการ ( techniques and methods ) สื่อที่มีลักษณะเป็นแนวความคิด หรือรูปแบบขั้นตอนในการเรียนการสอน ซึ่งไม่มีลักษณะเป็นวัสดุหรืออุปกรณ์ แต่ก็สามารถใช้สื่อวัสดุ และอุปกรณ์เหล่านั้นมาช่วยในการดำเนินงานได้ เช่น การจัดประชุม การสาธิต

6. การนำเสนอ การนำเสนอ หรือคำว่า presentation มีความหมายดังนี้ P-presentation การเตรียมการเป็นสิ่งที่มีความสำคัญสำหรับเรื่องที่จะนำเสนอ การเตรียมการที่ดีจะนำไปสู่ความสำเร็จ ซึ่งผู้นำเสนอจะต้องเตรียมทั้งในส่วนเนื้อหา และสื่อที่จะใช้ในการถ่ายทอด รวมทั้งเตรียมซักซ้อมการนำเสนอด้วย

7. การนำเสนอ R-reason ความเป็นเหตุเป็นผลในการจัดลำดับเนื้อหา และการอธิบาย ขยายความคิด จุดนี้มีความสำคัญต่อ การนำเสนอ เพราะการนำเสนอนั้นต้องให้ผู้รับสารเกิดความเข้าใจยอมรับ หรือเกิดการกระทำการที่จะให้บรรลุจุดมุ่งหมายในประเด็นนี้ ความเป็นเหตุเป็นผลของสาระที่นำเสนอเป็นสิ่งจำเป็น

8. การนำเสนอ E-expression มีความเด่นชัดในประเด็น และหัวข้อต่างๆ การจัดลำดับความคิดในการถ่ายทอดเนื้อหา การกำหนดประเด็นที่เด่นชัด เข้าใจได้ง่ายจะส่งผลต่อการจดจำได้เป็นอย่างดี

9. การนำเสนอ S-solution มีข้อเสนอที่น่าสนใจ เป็นการตั้งข้อเสนอให้ผู้รับฟังเกิดปฏิกิริยาตอบโต้ หรือข้อเสนอที่สร้างความตื่นตัวตลอดเวลา และชวนให้ติดตามค้นหาคำตอบได้

10. การนำเสนอ E-evidence มีหลักฐาน และข้อมูลที่เชื่อถือได้ การสร้าง ความเข้าใจจะต้องอาศัยข้อมูลทั้งทางตรงที่ศึกษาค้นคว้า วิจัย หรือทางอ้อมจากการอ่าน การฟัง การศึกษาจากหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องจะทำให้มีข้อมูลสนับสนุนความคิด

11. การนำเสนอ N-need planning การวางแผนโครงสร้าง การนำเสนอเป็นสิ่งที่จำเป็น เพราะการจัดลำดับความคิด เนื้อหาสาระใน การถ่ายทอดเพื่อการนำเสนอจะต้องสอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย

12. การนำเสนอ T-time management ต้องบริหารเวลาอย่างเข้มงวดให้มีความพอดี เพราะความต้องการ และความสนใจของคนเรานั้นมีขีดจำกัด การที่แบ่งเวลาให้ความสำคัญกับหัวข้อต่างๆ รวมทั้งใช้เวลาให้เหมาะสมกับเนื้อหา จะทำให้ผู้ฟังเกิดผลตามที่ ผู้นำเสนอต้องการ

13. การนำเสนอ A-answers & questions จะต้องเตรียมการในการตอบคำถาม และเตรียมการตั้งคำถามในช่วงการนำเสนอด้วย เพื่อกระตุ้นผู้ฟัง และสร้างบรรยากาศ

14. การนำเสนอ T-two ways communication เน้นการสื่อสารสองทางที่จะเสริมความเข้าใจระหว่างกัน โดยการนำเสนอที่ดี จะต้องเปิดโอกาสให้ผู้รับฟังการนำเสนอ ซักถาม สนทนาในประเด็นต่างๆ และผู้รับฟังการนำเสนอจะต้องเตรียมตัวที่จะสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน

15. การนำเสนอ I-identify audience การวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายจะทำให้ยิงตรงเป้ายิ่งขึ้น การนำเสนอที่ดีนั้นมีจุดมุ่งหมายปลายทางที่จะก่อให้เกิดพฤติกรรมต่างๆ กับผู้รับฟัง ดังนั้น การคำนึงถึงผู้รับฟังในด้านต่างๆ จะนำไปสู่ความสำเร็จ

16. การนำเสนอ O-openness ท่าทางการแสดงออก กิริยาอาการเปิดเผยเป็นกันเอง การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำเสนอกับผู้ฟัง จะส่งเสริมการเรียนรู้ ไม่เกิดพฤติกรรมการต่อต้าน ทำให้ยอมรับซึ่งกันและกันได้ง่ายขึ้น

17. การนำเสนอ N-need media utilization ใช้สื่อเพื่อช่วยในการเรียนรู้ สื่อเป็นตัวกลางที่มีบทบาทในการถ่ายทอดของผู้นำเสนอ การใช้สื่อที่ถูกต้องเหมาะสมกับเนื้อหา และวิธีการนำเสนอจะช่วยให้ การนำเสนอนั้นน่าสนใจ เร้าใจ ใช้เวลาสั้น และตอบสนองตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

18. ศิลปะ การใช้สื่อต่างๆ

19. ศิลปะการใช้ไมโครโฟน ก่อนใช้ ควรแน่ใจว่าระดับขาตั้งไมโครโฟนอยู่ในระดับเหมาะสมไม่ต่ำจนเกินไป ต้องก้มพูด หรือสูงเกินไปจนต้องเขย่งเท้า ถ้าเป็นไมล์ลอย อย่าเดินถือไมค์ใกล้ลำโพง จะเกิดเสียงวีดดังขึ้น

20. ศิลปะการใช้ไมโครโฟน ลองพูดใส่ไมค์ แล้วให้เพื่อนช่วยเช็คว่าพูดดังเกินไปหรือไม่ หรือค่อยเกินไป การทดสอบไมค์ว่าดังหรือไม่ ไม่ควรใช้วิธีเป่า หรือเคาะ เพราะน้ำลายอาจกระเด็นเข้าไปในไมโครโฟน ใช้วิธีพูดหรือเกาเบาๆ ก็จะได้ยินเสียงตอบสนองที่ลำโพง

21. ศิลปะการใช้ไมโครโฟน ถ้าจะไอ หรือกระแอมควรแน่ใจว่าหันหน้าไปคนละทางกับไมโครโฟน อย่างน้อยๆ ควรจะรู้จักวิธีใช้ไมโครโฟน ปุ่มเปิด ปิด ที่ตั้งไมค์ เพื่อแก้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นเฉพาะหน้าได้

22. ศิลปะการมีส่วนร่วม พยายามสร้างภาพให้เกิดขึ้นว่าคุณคือพวกเดียวกับผู้ฟัง การตั้งคำถามให้กลุ่มผู้ฟังตอบ แล้วเลือกผู้ตอบ คุณจะสังเกตได้ว่าผู้ฟังคนที่อยู่รอบข้าง ผู้ที่โดนเลือกให้ตอบ ก็จะเตรียมคำตอบไว้ในใจด้วย ทำให้มีส่วนร่วมโดยอัตโนมัติ

23. ศิลปะการมีส่วนร่วม การสังเกตพฤติกรรม การสบสายตาก็ทำให้เรารู้ว่าผู้ฟังนั้นเริ่มเบื่อเราแล้วหรือยัง การมีกิจกรรม หรือใช้สื่อที่ต้องการร่วมมือจะก่อให้เกิดการมีส่วนร่วม และการเรียนรู้ได้ในที่สุด

24. ศิลปะการใช้แผ่นใส อย่าใช้แผ่นใสเป็นเครื่องทดเลข ไม่ควรใช้ข้อความเกิน 6 บรรทัด ควรมีภาพประกอบ ไม่ควรเปิดแผ่นใสทั้งหมด ควรบังในส่วนที่ยังไม่ได้อธิบาย

25. ศิลปะการใช้แผ่นใส อาจเพิ่มสีสันของแผ่นใส โดยปากกาสีเมจิก หรือสติกเกอร์สีใสต่างๆ ไม่ควรใช้ปากกาเขียนแผ่นใสที่บางเกินไป เพราะคนข้างหลังอาจมองไม่เห็น

26. ศิลปะการใช้ภาพนิ่ง อย่าใส่ภาพมากเกินไป ผู้ชมอาจสับสน ควรใช้ภาพที่ใหญ่พอให้ทุกคนมองเห็นได้พร้อมกัน ถือภาพให้มั่นคง หรือมีขาตั้ง ภาพนิ่งที่นำไปใช้ในนิทรรศการ ควรใช้ภาพขนาดตั้งแต่ 4x6 นิ้วขึ้น

27. ศิลปะการใช้ภาพนิ่ง เสนอภาพทีละภาพเท่านั้น ยกเว้นต้องการเปรียบเทียบ รักษาความสนใจของผู้ชม และช่วยให้ผู้ชมเกิดการเรียนรู้โดยการถาม

28. ศิลปะการใช้กระดาน ถ้าต้องวาดภาพ หรือเขียนหนังสือจำนวนมาก ควรเขียนไว้ก่อน การใช้เวลานานในการเขียนจะทำให้ผู้เรียนเบื่อหน่าย พูดกับผู้ฟัง อย่าพูดกับกระดาน อย่าหันหลังให้ผู้ฟัง อย่ายืนบังข้อความ

29. ศิลปะการใช้กระดาน เขียนให้ชัด อ่านง่าย และมองเห็นได้ทั่วถึง เขียนให้ตรงบรรทัด อย่าเฉียงขึ้น หรือเอียงลง หรือเขียนมีเสียงดัง อาจเปลี่ยนสีได้ เพื่อใช้เน้นจุดสำคัญ

30. ศิลปะการใช้ภาพพลิก ใช้ภาพ และตัวอักษรง่ายๆ และขนาดใหญ่พอให้ทุกคนมองเห็น ปากกาที่ใช้เขียนต้องเส้นคม ไม่ซึมทะลุไปเปื้อนแผ่นอื่น พูดกับผู้ชม ไม่พูดกับภาพพลิก อย่ายืนบังผู้ชม

31. ศิลปะการใช้ภาพพลิก เรียงลำดับภาพให้ดี เปิดภาพพลิก และข้อความเมื่อต้องการใช้หรือพูดถึง อย่าเปิดเผยก่อน เลือกหรือใช้ตัวอักษรที่อ่านง่าย ชัดเจนมีความหนา

32. ศิลปะการใช้ภาพพลิก ต้องแน่ใจว่าภาพพลิกติดแน่น อย่าให้ภาพพลิกหลุด หรือล้มระหว่างการนำเสนอ เขียนบทสรุปไว้ในแผ่นต่างหาก อย่าสรุปโดยพลิกแผ่นพลิกกลับไปมา

33. ศิลปะการใช้สไลด์ ถ้าจะใช้การบรรยายสด ต้องวางแผนและซ้อมการบรรยายก่อน ควรเรียนรู้ปุ่มต่างๆ ของเครื่องฉายสไลด์ ก่อนการใช้งาน ใช้ remote control เพื่อเลื่อนสไลด์ จะสร้างสมาธิของเรากับคนดูได้มากกว่า

34. ศิลปะการใช้สไลด์ อย่าบรรยายแต่ละภาพนานเกินไป ยกเว้นภาพที่เข้าใจยาก ใช้ภาพหลายๆ แบบ และมีการใช้ title และ sub-title เพื่อแบ่งเนื้อหาให้ง่ายต่อความเข้าใจ ถ้าต้องมีการหยุดภาพ เพื่อให้มีการอภิปรายระหว่างการนำเสนอ ควรใช้สไลด์ดำขั้นค้างไว้

35. ศิลปะการใช้สไลด์ เพื่อช่วยสร้างอารมณ์ และความสนใจของผู้ชมควรใช้การบรรยายประกอบเสียงดนตรี เริ่มต้น และปิดท้ายเรื่องด้วยสไลด์ดำ การปล่อยแสงสีขาวปรากฏบนจอ จะทำความรำคาญแก่สายตา