Strategische Workforce Planning
Nu anticiperen op de uitdagingen van morgen
6 SEPTEMBER 2011




Raymond Brood
Health & Benefits Consulting

Marcel van de Pol
Retirement, Risk and Finance Consulting

Bussum
Iedere morgen op de Serengeti ontwaakt een
         gazelle. Zij weet dat ze sneller moet rennen dan de
                snelste leeuw anders zal ze sterven.
           Iedere morgen op de Serengeti ontwaakt een
         leeuw. Zij weet dat ze sneller moet rennen dan de
            langzaamste gazelle anders zal ze sterven.
                              DUS …
         Of je nu een gazelle bent of een leeuw, als de zon
              op komt kun je maar beter gaan rennen.


MERCER                                                         1
Strategische Workforce Planning
Agenda

• Introductie
• Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten
• Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen
• Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen
• Wat kunt U er aan doen




MERCER                                                             2
Strategische workforce planning
  De context

    Organisaties van vandaag worden geconfronteerd met een scala van
    tegenstellingen ... en moeilijke keuzes

                                          en
     Talent overschot in sommige
                                                 Tekort aan talent op andere gebieden
     gebieden...


                                          en
                                                 Profiteren van een enkele,
     Waarde en diversiteit zoeken…
                                                 samenhangende cultuur


     Minder hiërarchie...                 en     Meer de nadruk op leiderschap


     Schaarse beloningen...               en     Noodzaak om toptalent te behouden


                                          en
     Benadruk segmentatie in
                                                 Houd alle medewerkers betrokken
     personeelsbestand...


     Hogere arbeidsproductiviteit…        en     Minder middelen om het aan te sturen



                        … conclusie: structurele schaarste
MERCER                                                                                  3
Strategische Workforce Planning
  Onze definitie

    Strategische Workforce Planning is ....


         De mogelijkheid om:

         Op basis van de business strategie, de vraag en aanbod van
         functies, rollen & competenties te identificeren

         - Zowel nu als in de toekomst -


         Om te komen tot een optimale oplossing voor de vastgestelde
         lacunes in kwantiteit, kwaliteit, timing en locatie van uw
         personeelsbestand.


MERCER                                                                 4
Strategische Workforce Planning
Agenda

• Introductie
• Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten
• Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen
• Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen
• Wat kunt U er aan doen




MERCER                                                             5
Een overzicht van de actualiteit



                                       50.000 chauffeurs
         40.000 ICT’ers te kort          te kort in 2015            120.000 uitstroom door
               in 2015                      vanwege                     prepensioen in
             Taskforce E Skills
                                          pensionering                technische sector

                                          Policy research              Universiteit Maastricht




                                              Sterk oplopend
     ASML: “Handen te kort                  tekort in de zorg tot        7 van de 10 mensen
         voor groei”                            wel 300.000              verdwijnen uit in het
                                                werknemers                  onderwijs in de
     CFO: Peter Wennink oktober 2010                                       komende 10 jaar
                                                        SCP
                                                                                 Biza en SCO




MERCER                                                                                           6
Wereldwijde demografische ontwikkelingen en de arbeidsmarkt
                           Tabel A - 2008                                                               Tabel B - 2050
    Aantal werkenden (20-65) per gepensioneerde (65+)                          Terugval in aantal werkenden (20-65) per gepensioneerde (65+)
                                                                Turkey
  9,9                                                                                    3,2
        8,9                                                     Mexico
                                                                                       2,5
                  6,8                                            Chile
                                                                                       2,5
                     6,3                                        Korea
                                                                                    1,5
                           5,6                                  Ireland                2,2
                            5,5                              Slovak Republic          1,9
                            5,4                                  Israel                   2,9
                              5,1                               Island                2,0                     2050   Difference 2008-2050
                                4,8                             Poland               1,8
                                 4,7                          United States              2,6
                                 4,7                          New Zeeland               2,4
                                  4,6                           Canada                 2,1
                                   4,5                         Australia               2,3
                                   4,4                       Czech Rebublic           1,9
                                    4,4                       Luxembourg                 2,7
                                     4,2                        OECD                   2,1
                                      4,2                     Netherlands             2,1
                                      4,1                       Norway                 2,3
                                       4,0                     Slovenia              1,7
                                        3,9                    Hungary                2,1
                                         3,7                    Spain               1,5
                                         3,7                   Denmark                 2,3
                                         3,7                  Switzerland             2,0
                                         3,7                 United Kingdom             2,4
                                         3,7                   Finland                2,0
                                          3,6                  Austria               1,8
                                          3,6                  Estonia                 2,2
                                          3,5                   France                1,9
                                          3,5                  Portugal             1,6
                                           3,5                 Belgium                2,0
                                           3,4                 Greece
                                                                                    1,6
                                            3,3                Sweden                  2,2
                                              3,0              Germany
                                                                                    1,6
                                              3,0               Italy               1,5
                                                                                   1,2                                                      Bron: OECD 2011
                                               2,8             Japan
MERCER                                                                                                                                                        7
                                                                               0                2   4        6           8            10
  10          8            6             4           2   0
Demografische ontwikkelingen en de arbeidsmarkt in Nederland

         Nederlandse arbeidsmarkt




                                                         Vergrijzing per sector
                                                         • Industrie/landbouw          23 %
                                                         • Bouw                        22 %
                                                         • Handel                      12 %
                                                         • Transport                   21 %
                                                         • Zakelijke dienstverlening   10 %
                                                         • Zorg en Welzijn             25 %
                                                         • Overige dienstverlening     25 %
                                                         • Overheid                    42 %
                                                         • Onderwijs                   45 %




MERCER                      Bron: Universiteit Utrecht                                    8
Wat zijn volgens de werkgevers de gevolgen van een oudere populatie
werknemers?

• Hogere kosten van arbeid                               73%
• Meer weerstand tegen veranderingen                     57%
• Verhoogd ziekteverzuim                                 56%
• Meer / betere beschikbaarheid van kennis en ervaring   55%
• Slechter imago van de organisatie                      15%

• Verhoogde productiviteit                               7%
  Bron: Universiteit Utrecht




MERCER                                                                9
Behoefte aan hogere productiviteit en arbeidsparticipatie
  Dimensies van productiviteit




 Bron: Universiteit Utrecht



MERCER                                                        10
Behoefte aan hogere productiviteit en arbeidsparticipatie
  HR programma’s voor oudere werknemers


• Ergonomische maatregelen                        65%
• Extra vrije tijd                                62%
• Parttime vervroegde uittreding                  51%
• Aangepaste werkschema's                         47%
• Maatregelen om lichamelijke / psychische        41%
  belasting van de baan te verminderen
• Leeftijdsgrens voor onregelmatig werkpatronen   35%
• Geen overwerk voor oudere werknemers            34%
• Ontwikkelen van oudere werknemers               21%
• Demotie (in werk en salaris)                    7%

  Bron: Universiteit Utrecht




MERCER                                                        11
Arbeidsparticipatie: niet alleen oud versus jong
De 4 generaties op de werkvloer

• De 4 generaties nader gedefinieerd
   –     Traditionele (geboren voor 1946)
   –     “Baby Boomers” (geboren tussen 1946 en1964)
   –     Generatie X (geboren tussen 1965 en1980)
   –     Generatie Y (geboren na 1980)


• Ondanks de duidelijke verschillen in drijfveren zijn er toch ook duidelijke
  overeenkomsten:
   – Overtuiging bij iedere generatie dat resultaten verbeteren door inbreng van meerdere
     generaties
   – Ondanks alle communicatie mogelijkheden hebben “face to face” gesprekken en team
     vergaderingen bij alle generaties de voorkeur




MERCER                                                                                      12
Strategische Workforce Planning
Agenda

• Introductie
• Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten
• Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen
• Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen
• Wat kunt U er aan doen




MERCER                                                             13
Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen
     Een totaaloverzicht
                                             1                                                                            2      OPTIMALISEREN
                                                                                                                               Hoe de werknemer
                                                                          IDENTIFICEREN                                         aan te trekken, te
                                                                                                                                 ontwikkelen, te
                                                         Hoe ziet het werknemersbestand                                           betrekken, te
                                                            er op de lange termijn uit?                                        belonen en gezond,
                                                                                                                               productief, vitaal en
                                                                                                                                mobiel te houden?



              Economie
Demografie    & Industrie
                            ontwikkelingen

                                                   STRATEGISCHE                     SCENARIO PLANNING                          HR STRATEGIEEN
                            Externe Markt



                                                 WORFORCE ANALYSE                                                               & PROGRAMMA’S

                                                 Kwantiteit   Kwaliteit   Locatie
                                                                                    Kwantiteit Kwaliteit      Locatie
                                                 Toekomstige vraag naar
                                                 Toekomstige vraag naar                                                       Potentieel personeelsbestand
                                                     werknemers en
                                                     werknemers en                            Uitbreiden
                                                                                              Uitbreiden                      Huidig personeelsbestand
                                                      competenties
                                                      competenties                    (rekruteren, co-& outsourcing,
                                                                                       (rekruteren, co-& outsourcing,         Afwezig personeelsbestand
                                                                                                partnering)
                                                                                                 partnering)                  Verlaters
Globalisering Technologie
                                                   Analyse van hiaten                        Ontwikkelen
                                                                                             Ontwikkelen
                            Ondernemings-




                                                                                    (opleiden, behouden, “insourcing”)
                                                                                     (opleiden, behouden, “insourcing”)
                              strategie




                                                   Aanbod van huidige en
                                                   Aanbod van huidige en                     Herplaatsen
                                                                                             Herplaatsen
                                                 toekomstige werknemers
                                                  toekomstige werknemers              (exit, transfer, reorganiseren)
                                                                                       (exit, transfer, reorganiseren)
                                                      en competenties
                                                      en competenties
                                                 Kwantiteit   Kwaliteit   Locatie




   MERCER                                                                                                                                               14
1 Duurzaam personeelsbeleid
  Strategische Workforce Planning


                        Analyse                        Oplossingen
                I
                     Huidig &
                    toekomstig            Kwantiteit    Kwaliteit   Locatie
                personeelsbestand
                                                   Aantrekken
                                                   Aantrekken
               II




                                                                                             Kosten / Investering
                                                   Ontwikkelen
                                                   Ontwikkelen
                     Kritische rollen &




                                                                              Haalbaarheid
   Strategie




                       vaardigheden                Herplaatsen
                                                   Herplaatsen
                                                                                                                                               Strategische




                                                                                                                                    Risico’s
                                                                                                                    Waarde

                                                                                                                             Tijd
                                          Uittreden // herstructureren
                                          Uittreden herstructureren                                                                             Workforce
               III                                                                                                                                 Plan
                  Competenties /          Samenwerken // Partnering
                                          Samenwerken Partnering
                productiviteitseisen                   Insource
                                                        Insource

               IV
                                                 Subcontractors
                                                 Subcontractors
                     Interne / externe           Co- // Outsource
                                                 Co- Outsource
                       arbeidsmarkt




  MERCER                                                                                                                                               15
1 Duurzaam personeelsbeleid
  Strategische Workforce Planning

    Het strategische “workforce” plan geeft niet alleen inzicht in hoe het
    verschil tussen vraag en aanbod te verkleinen, maar zal in de
    toekomst van grote invloed zijn op andere organisatorische en HR
    beslissingen.




       Demografie              Structuur                 Hot Spots
       Leeftijd                Vorm van de piramide     Ontbreken van
                                                        kritische vaardigheden
       Geslacht                “Spans of control”
                                                        Belangrijke ontwikkel
       Vast / tijdelijke       Kengetallen (bijv.
                                                        gebieden
       werknemers              verhouding
                               ondersteuning versus     Ontslagen
       Locaties
                               productie)
                                                        Belangrijke locaties /
                                                        markten
                                                        Successie planning
  MERCER                                                                         16
                                                        voor leiders
2 Duurzaam personeelsbeleid gebaseerd op het strategische workforce plan
  HR strategie en programma's




  MERCER
Strategische Workforce Planning
Agenda

• Introductie
• Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten
• Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen
• Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen
• Wat kunt U er aan doen




MERCER                                                             18
Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen?



                                       Laat je niet afleiden door de waan van
                                  1
                                       de dag en de huidige conjunctuur


                                       Governance, wie is de eigenaar van dit
                                  2
                                       proces en wie is er bij betrokken

                                       Hoe kunnen we het proces, de tools,
                                  3    de data verzameling en het monitoren
                                       simpel en efficiënt maken

                                       Hoe kunnen we duurzaam personeels
                                  4    beleid kwantificeren en financiële
                                       consequenties inzichtelijk maken

                                       Hoe creëren we een omgeving waarin
                                   5   werkgevers en werknemers meer
                                       respect hebben voor elkaars belangen

MERCER                                                                     19
Strategische Workforce Planning
Agenda

• Introductie
• Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten
• Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen
• Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen
• Wat kunt U er aan doen




MERCER                                                             20
Wat kunt U er aan doen?



         Begin nu met de analyse, u heeft de data al voorhanden. Via
   1
         een model kunt u van data naar informatie gaan




MERCER
Case studie
Workforce planning analyse, schematisch overzicht
   Analyse werknemersbestand                                          Zicht op risico‘s m.b.t. :
                                           Analyse and simulatie
   • Werknemer gegevens o.a.
                                                                       - Arbeidsproductiviteit
       – Opleiding
       – Beloning                                                          - Employabiliteit
   Input                                                                        - Verzuim
   • CAO afspraken                        Werknemersbestand
        – Vakanties                                                  - Effecten CAO afspraken
        – Overgang VUT                                              --------------------------------------
   • Pensioneringsleeftijd
   • Werkvermogen                                                         - Invloed op de
                                                                    Verlies&Winst-rekening en
                                                                               Balans

   Organisatie structuren                                            -----------------------------------
   • Organisatie                                                            • Toekomstige
   • Functie clusters                                                      karakteristieken
   • Vitale posities                                               werknemersbestand (leeftijd,
                                                                             functies, etc)
   Input
   • Ontwikkeling arbeidsproductiviteit
                                               Organisatie
   • Ontwikkeling van vraag                                                  • Gap-analyse
   • Invloed nieuwe technologie
   • Strategie                                                      • Inzicht in de effecten van
   • ...                                                            maatregelen die de „gaten“
                                                                               dichten
MERCER                                                                                                       22
Case studie
Vijf centrale thema’s
 Thema                      Centrale vragen
   1
                             Hoe snel en waar vallen er gaten in het personeelsbestand?
         Inzetbaarheid
                             Hoe veel van de huidige werknemers werken er over vijf jaar
                             nog voor het bedrijf?
   2
                             Hoe ontwikkelt de gemiddelde leeftijd in het bedrijf zich?
    Leeftijd ontwikkeling
                             Hoe ziet de leeftijdsverdeling er over een aantal jaar uit?

   3
                             Hoe ontwikkelt de productie van de huidige werknemers?
          Productie          Blijft deze productie opwegen tegen het betaalde salaris?
                             Wat kost het verzuim?
   4
                             Hoe ziet het verzuim er de komende jaren uit?
           Verzuim
                             Zijn er afdelingen aan te wijzen waar het slecht of juist goed gaat?
                             Heeft het zin om te investeren in het reduceren van verzuim en wat
   5                         mag dit kosten?
            Kennis           Blijft het niveau van kennis binnen het bedrijf op peil?




MERCER                                                                                          23
Case studie
Resultaten: toekomstig # medewerkers per functiegroep
                                                                                                          Vo
                                                                                                                 orb
                                                                                                                       ee
                                                                                                                         ld
                                   Aantal medewerkers per functiegroep
         Functiegroep       2003    2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014


                        A   165      225    234   247     260    265   672     613    563    509   456     405


                        B   354      367    360   367     366    353   472     443    412    384   361     332


                        C   345      363    369   376     388    373   415     398    383    361   346     326


                        D   327      348    348   347     362    370   405     387    365    350   324     298


                        E    94      103    104   101     106    110   280     251    232    206   180     158


                        F   213      210    224   235     244    244   268     255    239    225   210     194


                        G   141      150    151   153     156    169   226     206    188    170   149     132


                        H    32      51      54    53      51     55   170     141    116     94    72      59

                                                                                                                       Legenda
                        I   117      109    134   167     155    141   160      40    15       9     7      5      Daling t.o.v. 2009
                                                                                                                        25-50%
                                                                                                                        50-75%
                        J    93      99      97   108     119    117   153     134    117    103    86      72           >75%




MERCER                                                                                                                       24
Case studie
Resultaten: inzetbaarheid                                                                                                    Vo
                                                                                                                                  orb
                                                                                                                                        ee
             Effectieve inzetbaarheid                                                                                                     ld
                                              2008           2009          2010          2011          2012          2013           2014
  Aantal medewerkers                          3032           3752          3326          3011          2742          2476           2237
                                                  0              2             7            10            11             9             12
  Na verwerking parttime factor               2548           3187          2829          2563          2343          2122           1919
                                                  0              2             8            10            10            10             12
  Verzuim (in FTEs)                            146            207           168           152           136           115            107
                                                  0              2             2             5             5             4              5
                                               226
  Reguliere vakantie (CAO Ziekenhuizen) (in FTEs)             285           253           229           209           190            172
                                                  0              0             1             2             2             2              2
  Extra vakantie 45+ (CAO Ziekenhuizen) (in FTEs)38             50            52            53            53            52             50
                                                  0              0             0             1             1             1              1
  Effectieve FTEs                             2138           2646          2356          2129          1944          1765           1590
                                                  0              3             8            11            11            11             13
  Perctentage van het aantal medewerkers     83,9%          83,0%         83,3%         83,1%         83,0%         83,2%          82,8%
  Percentage van het totale aantal FTEs      70,5%          70,5%         70,8%         70,7%         70,9%         71,3%          71,1%

  Tekort (in FTEs t.o.v. 2009)                                               289           517           701           880          1056
  Schatting aantal extra benodigde FTEs                                      347           622           845          1058          1274
  Schatting aantal extra benodigde medewerkers                               409           731           989          1235          1485

  Loonsom (miljoenen)                                 € € 124,1 mjn
                                                        64,6 mjn      € 115,2 mjn   € 107,7 mjn   € 101,3 mjn   € 94,5 mjn   € 88,1 mjn
  Gemiddeld salaris (per werknemer)                   € € 33.077      € 34.647      € 35.780      € 36.956      € 38.187     € 39.369
  Gemiddeld salaris (per FTE)                         € € 38.933      € 40.742      € 42.028      € 43.248      € 44.556     € 45.885
  Gemiddeld salaris (per effectieve FTE)              € € 46.907      € 48.909      € 50.605      € 52.111      € 53.557     € 55.384




MERCER                                                                                                                               25
Case studie
  Resultaten: In-, door- en uitstroom, mannen en vrouwen                                                                 Vo
                                                                                                                              orb
     Niveau                                                                                                                           ee
                                                                                                                                        ld
         10   0% 100%                                                 2 25                                             0% 100%

                                                                     0% 9%

         9    33% 67%        In deze organisatie is er           18     95                                             48% 52%
                             een glazen plafond voor
                               vrouwen bij niveau 6                  4% 3%              Zoals te verwachten is
                                                                                          de uitstroom hier
         8    43% 57%                                           114      273               duidelijk hoger             41% 59%

                                                                     8% 9%

         7    51% 49%                                          306             349                                     49% 51%

                                                                 5%       12%
                                                                        12%
         6    55% 45%                                    886                                  331                      60% 40%

                                                                     12%14%
         5    66% 34%                                           1,788                                            221   34% 66%

                                                                     16% 15%
         4    72% 28%                                           1,382                                    244           54% 46%
                                                             Promotie
                                                           % van totaal
                                                Gemiddelde aantal actieve werknemers
               Instroom                                                                                                 Uitstroom
              % van totaal                          Vrouwen                          Mannen                            % van totaal




MERCER                                                                                                                                   26
Wat kunt U er aan doen?



         Begin nu met de analyse, u heeft de data al voorhanden. Via
   1
         een model kunt u van data naar informatie gaan


         Doe niet alles in één keer, maar voer duurzaam
   2
         personeelsbeleid fasegewijs in


         Maak duurzaam personeelsbeleid een vast onderdeel van het
   3
         strategische en operationele planningsproces

         Geef invulling aan:
   4     • Werk- en mobiliteitsbonus in het (nieuwe) pensioenakkoord
         • Verplichte vitaliteitparagraaf in de CAO’s


   5     Communiceer met uw mensen



MERCER
Een oudere en jongere medewerker in één.
Wat kan het plaatje toch mooi zijn, als je er maar oog voor hebt!




                                                     Bron: W.E. Hill uit 1915


MERCER                                                                          28
Belang van duurzame inzetbaarheid wordt onderstreept door Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid door subsidie

• Projecten dienen gericht te zijn op:

   – Procesverbetering: binnen de arbeidsorganisatie(s) verbeteren, herschikken en innoveren
     van bedrijfsprocessen

   – Duurzame inzetbaarheid: het creëren van een cultuuromslag gericht op gezond, vitaal en
     productief werken van indiensttreding tot aan positionering, door:

          1. Het stimuleren van regionale en intersectorale arbeidsmobiliteit van werknemers;
          2. Arbeidstijdenmanagement;
          3. Het bevorderen van gezond, vitaal en veilig werken;
          4. Het bevorderen van zelfredzaamheid op de werkvloer.


• Criteria aanvraag subsidie duurzame inzetbaarheid
  – Aanvraagperiode 1 oktober 2011 – 31 december 2012 (behandeling op volgorde van
     binnenkomst)
  – Maximale projectbegroting € 24.000,- euro, waarvan € 18.000,- subsidie (€ 6000, - eigen
     middelen of cofinanciering)




MERCER                                                                                          29
Strategische Workforce Planning; Nu anticiperen op de uitdagingen van morgen

Strategische Workforce Planning; Nu anticiperen op de uitdagingen van morgen

  • 1.
    Strategische Workforce Planning Nuanticiperen op de uitdagingen van morgen 6 SEPTEMBER 2011 Raymond Brood Health & Benefits Consulting Marcel van de Pol Retirement, Risk and Finance Consulting Bussum
  • 2.
    Iedere morgen opde Serengeti ontwaakt een gazelle. Zij weet dat ze sneller moet rennen dan de snelste leeuw anders zal ze sterven. Iedere morgen op de Serengeti ontwaakt een leeuw. Zij weet dat ze sneller moet rennen dan de langzaamste gazelle anders zal ze sterven. DUS … Of je nu een gazelle bent of een leeuw, als de zon op komt kun je maar beter gaan rennen. MERCER 1
  • 3.
    Strategische Workforce Planning Agenda •Introductie • Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten • Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen • Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen • Wat kunt U er aan doen MERCER 2
  • 4.
    Strategische workforce planning De context Organisaties van vandaag worden geconfronteerd met een scala van tegenstellingen ... en moeilijke keuzes en Talent overschot in sommige Tekort aan talent op andere gebieden gebieden... en Profiteren van een enkele, Waarde en diversiteit zoeken… samenhangende cultuur Minder hiërarchie... en Meer de nadruk op leiderschap Schaarse beloningen... en Noodzaak om toptalent te behouden en Benadruk segmentatie in Houd alle medewerkers betrokken personeelsbestand... Hogere arbeidsproductiviteit… en Minder middelen om het aan te sturen … conclusie: structurele schaarste MERCER 3
  • 5.
    Strategische Workforce Planning Onze definitie Strategische Workforce Planning is .... De mogelijkheid om: Op basis van de business strategie, de vraag en aanbod van functies, rollen & competenties te identificeren - Zowel nu als in de toekomst - Om te komen tot een optimale oplossing voor de vastgestelde lacunes in kwantiteit, kwaliteit, timing en locatie van uw personeelsbestand. MERCER 4
  • 6.
    Strategische Workforce Planning Agenda •Introductie • Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten • Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen • Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen • Wat kunt U er aan doen MERCER 5
  • 7.
    Een overzicht vande actualiteit 50.000 chauffeurs 40.000 ICT’ers te kort te kort in 2015 120.000 uitstroom door in 2015 vanwege prepensioen in Taskforce E Skills pensionering technische sector Policy research Universiteit Maastricht Sterk oplopend ASML: “Handen te kort tekort in de zorg tot 7 van de 10 mensen voor groei” wel 300.000 verdwijnen uit in het werknemers onderwijs in de CFO: Peter Wennink oktober 2010 komende 10 jaar SCP Biza en SCO MERCER 6
  • 8.
    Wereldwijde demografische ontwikkelingenen de arbeidsmarkt Tabel A - 2008 Tabel B - 2050 Aantal werkenden (20-65) per gepensioneerde (65+) Terugval in aantal werkenden (20-65) per gepensioneerde (65+) Turkey 9,9 3,2 8,9 Mexico 2,5 6,8 Chile 2,5 6,3 Korea 1,5 5,6 Ireland 2,2 5,5 Slovak Republic 1,9 5,4 Israel 2,9 5,1 Island 2,0 2050 Difference 2008-2050 4,8 Poland 1,8 4,7 United States 2,6 4,7 New Zeeland 2,4 4,6 Canada 2,1 4,5 Australia 2,3 4,4 Czech Rebublic 1,9 4,4 Luxembourg 2,7 4,2 OECD 2,1 4,2 Netherlands 2,1 4,1 Norway 2,3 4,0 Slovenia 1,7 3,9 Hungary 2,1 3,7 Spain 1,5 3,7 Denmark 2,3 3,7 Switzerland 2,0 3,7 United Kingdom 2,4 3,7 Finland 2,0 3,6 Austria 1,8 3,6 Estonia 2,2 3,5 France 1,9 3,5 Portugal 1,6 3,5 Belgium 2,0 3,4 Greece 1,6 3,3 Sweden 2,2 3,0 Germany 1,6 3,0 Italy 1,5 1,2 Bron: OECD 2011 2,8 Japan MERCER 7 0 2 4 6 8 10 10 8 6 4 2 0
  • 9.
    Demografische ontwikkelingen ende arbeidsmarkt in Nederland Nederlandse arbeidsmarkt Vergrijzing per sector • Industrie/landbouw 23 % • Bouw 22 % • Handel 12 % • Transport 21 % • Zakelijke dienstverlening 10 % • Zorg en Welzijn 25 % • Overige dienstverlening 25 % • Overheid 42 % • Onderwijs 45 % MERCER Bron: Universiteit Utrecht 8
  • 10.
    Wat zijn volgensde werkgevers de gevolgen van een oudere populatie werknemers? • Hogere kosten van arbeid 73% • Meer weerstand tegen veranderingen 57% • Verhoogd ziekteverzuim 56% • Meer / betere beschikbaarheid van kennis en ervaring 55% • Slechter imago van de organisatie 15% • Verhoogde productiviteit 7% Bron: Universiteit Utrecht MERCER 9
  • 11.
    Behoefte aan hogereproductiviteit en arbeidsparticipatie Dimensies van productiviteit Bron: Universiteit Utrecht MERCER 10
  • 12.
    Behoefte aan hogereproductiviteit en arbeidsparticipatie HR programma’s voor oudere werknemers • Ergonomische maatregelen 65% • Extra vrije tijd 62% • Parttime vervroegde uittreding 51% • Aangepaste werkschema's 47% • Maatregelen om lichamelijke / psychische 41% belasting van de baan te verminderen • Leeftijdsgrens voor onregelmatig werkpatronen 35% • Geen overwerk voor oudere werknemers 34% • Ontwikkelen van oudere werknemers 21% • Demotie (in werk en salaris) 7% Bron: Universiteit Utrecht MERCER 11
  • 13.
    Arbeidsparticipatie: niet alleenoud versus jong De 4 generaties op de werkvloer • De 4 generaties nader gedefinieerd – Traditionele (geboren voor 1946) – “Baby Boomers” (geboren tussen 1946 en1964) – Generatie X (geboren tussen 1965 en1980) – Generatie Y (geboren na 1980) • Ondanks de duidelijke verschillen in drijfveren zijn er toch ook duidelijke overeenkomsten: – Overtuiging bij iedere generatie dat resultaten verbeteren door inbreng van meerdere generaties – Ondanks alle communicatie mogelijkheden hebben “face to face” gesprekken en team vergaderingen bij alle generaties de voorkeur MERCER 12
  • 14.
    Strategische Workforce Planning Agenda •Introductie • Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten • Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen • Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen • Wat kunt U er aan doen MERCER 13
  • 15.
    Duurzaam personeelsbeleid in2 stappen Een totaaloverzicht 1 2 OPTIMALISEREN Hoe de werknemer IDENTIFICEREN aan te trekken, te ontwikkelen, te Hoe ziet het werknemersbestand betrekken, te er op de lange termijn uit? belonen en gezond, productief, vitaal en mobiel te houden? Economie Demografie & Industrie ontwikkelingen STRATEGISCHE SCENARIO PLANNING HR STRATEGIEEN Externe Markt WORFORCE ANALYSE & PROGRAMMA’S Kwantiteit Kwaliteit Locatie Kwantiteit Kwaliteit Locatie Toekomstige vraag naar Toekomstige vraag naar Potentieel personeelsbestand werknemers en werknemers en Uitbreiden Uitbreiden Huidig personeelsbestand competenties competenties (rekruteren, co-& outsourcing, (rekruteren, co-& outsourcing, Afwezig personeelsbestand partnering) partnering) Verlaters Globalisering Technologie Analyse van hiaten Ontwikkelen Ontwikkelen Ondernemings- (opleiden, behouden, “insourcing”) (opleiden, behouden, “insourcing”) strategie Aanbod van huidige en Aanbod van huidige en Herplaatsen Herplaatsen toekomstige werknemers toekomstige werknemers (exit, transfer, reorganiseren) (exit, transfer, reorganiseren) en competenties en competenties Kwantiteit Kwaliteit Locatie MERCER 14
  • 16.
    1 Duurzaam personeelsbeleid Strategische Workforce Planning Analyse Oplossingen I Huidig & toekomstig Kwantiteit Kwaliteit Locatie personeelsbestand Aantrekken Aantrekken II Kosten / Investering Ontwikkelen Ontwikkelen Kritische rollen & Haalbaarheid Strategie vaardigheden Herplaatsen Herplaatsen Strategische Risico’s Waarde Tijd Uittreden // herstructureren Uittreden herstructureren Workforce III Plan Competenties / Samenwerken // Partnering Samenwerken Partnering productiviteitseisen Insource Insource IV Subcontractors Subcontractors Interne / externe Co- // Outsource Co- Outsource arbeidsmarkt MERCER 15
  • 17.
    1 Duurzaam personeelsbeleid Strategische Workforce Planning Het strategische “workforce” plan geeft niet alleen inzicht in hoe het verschil tussen vraag en aanbod te verkleinen, maar zal in de toekomst van grote invloed zijn op andere organisatorische en HR beslissingen. Demografie Structuur Hot Spots Leeftijd Vorm van de piramide Ontbreken van kritische vaardigheden Geslacht “Spans of control” Belangrijke ontwikkel Vast / tijdelijke Kengetallen (bijv. gebieden werknemers verhouding ondersteuning versus Ontslagen Locaties productie) Belangrijke locaties / markten Successie planning MERCER 16 voor leiders
  • 18.
    2 Duurzaam personeelsbeleidgebaseerd op het strategische workforce plan HR strategie en programma's MERCER
  • 19.
    Strategische Workforce Planning Agenda •Introductie • Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten • Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen • Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen • Wat kunt U er aan doen MERCER 18
  • 20.
    Wat zijn deproblemen waar we tegen aan gaan lopen? Laat je niet afleiden door de waan van 1 de dag en de huidige conjunctuur Governance, wie is de eigenaar van dit 2 proces en wie is er bij betrokken Hoe kunnen we het proces, de tools, 3 de data verzameling en het monitoren simpel en efficiënt maken Hoe kunnen we duurzaam personeels 4 beleid kwantificeren en financiële consequenties inzichtelijk maken Hoe creëren we een omgeving waarin 5 werkgevers en werknemers meer respect hebben voor elkaars belangen MERCER 19
  • 21.
    Strategische Workforce Planning Agenda •Introductie • Schaarste aan toekomstige werknemers, wat staat ons te wachten • Duurzaam personeelsbeleid in 2 stappen • Wat zijn de problemen waar we tegen aan gaan lopen • Wat kunt U er aan doen MERCER 20
  • 22.
    Wat kunt Uer aan doen? Begin nu met de analyse, u heeft de data al voorhanden. Via 1 een model kunt u van data naar informatie gaan MERCER
  • 23.
    Case studie Workforce planninganalyse, schematisch overzicht Analyse werknemersbestand Zicht op risico‘s m.b.t. : Analyse and simulatie • Werknemer gegevens o.a. - Arbeidsproductiviteit – Opleiding – Beloning - Employabiliteit Input - Verzuim • CAO afspraken Werknemersbestand – Vakanties - Effecten CAO afspraken – Overgang VUT -------------------------------------- • Pensioneringsleeftijd • Werkvermogen - Invloed op de Verlies&Winst-rekening en Balans Organisatie structuren ----------------------------------- • Organisatie • Toekomstige • Functie clusters karakteristieken • Vitale posities werknemersbestand (leeftijd, functies, etc) Input • Ontwikkeling arbeidsproductiviteit Organisatie • Ontwikkeling van vraag • Gap-analyse • Invloed nieuwe technologie • Strategie • Inzicht in de effecten van • ... maatregelen die de „gaten“ dichten MERCER 22
  • 24.
    Case studie Vijf centralethema’s Thema Centrale vragen 1 Hoe snel en waar vallen er gaten in het personeelsbestand? Inzetbaarheid Hoe veel van de huidige werknemers werken er over vijf jaar nog voor het bedrijf? 2 Hoe ontwikkelt de gemiddelde leeftijd in het bedrijf zich? Leeftijd ontwikkeling Hoe ziet de leeftijdsverdeling er over een aantal jaar uit? 3 Hoe ontwikkelt de productie van de huidige werknemers? Productie Blijft deze productie opwegen tegen het betaalde salaris? Wat kost het verzuim? 4 Hoe ziet het verzuim er de komende jaren uit? Verzuim Zijn er afdelingen aan te wijzen waar het slecht of juist goed gaat? Heeft het zin om te investeren in het reduceren van verzuim en wat 5 mag dit kosten? Kennis Blijft het niveau van kennis binnen het bedrijf op peil? MERCER 23
  • 25.
    Case studie Resultaten: toekomstig# medewerkers per functiegroep Vo orb ee ld Aantal medewerkers per functiegroep Functiegroep 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 A 165 225 234 247 260 265 672 613 563 509 456 405 B 354 367 360 367 366 353 472 443 412 384 361 332 C 345 363 369 376 388 373 415 398 383 361 346 326 D 327 348 348 347 362 370 405 387 365 350 324 298 E 94 103 104 101 106 110 280 251 232 206 180 158 F 213 210 224 235 244 244 268 255 239 225 210 194 G 141 150 151 153 156 169 226 206 188 170 149 132 H 32 51 54 53 51 55 170 141 116 94 72 59 Legenda I 117 109 134 167 155 141 160 40 15 9 7 5 Daling t.o.v. 2009 25-50% 50-75% J 93 99 97 108 119 117 153 134 117 103 86 72 >75% MERCER 24
  • 26.
    Case studie Resultaten: inzetbaarheid Vo orb ee Effectieve inzetbaarheid ld 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Aantal medewerkers 3032 3752 3326 3011 2742 2476 2237 0 2 7 10 11 9 12 Na verwerking parttime factor 2548 3187 2829 2563 2343 2122 1919 0 2 8 10 10 10 12 Verzuim (in FTEs) 146 207 168 152 136 115 107 0 2 2 5 5 4 5 226 Reguliere vakantie (CAO Ziekenhuizen) (in FTEs) 285 253 229 209 190 172 0 0 1 2 2 2 2 Extra vakantie 45+ (CAO Ziekenhuizen) (in FTEs)38 50 52 53 53 52 50 0 0 0 1 1 1 1 Effectieve FTEs 2138 2646 2356 2129 1944 1765 1590 0 3 8 11 11 11 13 Perctentage van het aantal medewerkers 83,9% 83,0% 83,3% 83,1% 83,0% 83,2% 82,8% Percentage van het totale aantal FTEs 70,5% 70,5% 70,8% 70,7% 70,9% 71,3% 71,1% Tekort (in FTEs t.o.v. 2009) 289 517 701 880 1056 Schatting aantal extra benodigde FTEs 347 622 845 1058 1274 Schatting aantal extra benodigde medewerkers 409 731 989 1235 1485 Loonsom (miljoenen) € € 124,1 mjn 64,6 mjn € 115,2 mjn € 107,7 mjn € 101,3 mjn € 94,5 mjn € 88,1 mjn Gemiddeld salaris (per werknemer) € € 33.077 € 34.647 € 35.780 € 36.956 € 38.187 € 39.369 Gemiddeld salaris (per FTE) € € 38.933 € 40.742 € 42.028 € 43.248 € 44.556 € 45.885 Gemiddeld salaris (per effectieve FTE) € € 46.907 € 48.909 € 50.605 € 52.111 € 53.557 € 55.384 MERCER 25
  • 27.
    Case studie Resultaten: In-, door- en uitstroom, mannen en vrouwen Vo orb Niveau ee ld 10 0% 100% 2 25 0% 100% 0% 9% 9 33% 67% In deze organisatie is er 18 95 48% 52% een glazen plafond voor vrouwen bij niveau 6 4% 3% Zoals te verwachten is de uitstroom hier 8 43% 57% 114 273 duidelijk hoger 41% 59% 8% 9% 7 51% 49% 306 349 49% 51% 5% 12% 12% 6 55% 45% 886 331 60% 40% 12%14% 5 66% 34% 1,788 221 34% 66% 16% 15% 4 72% 28% 1,382 244 54% 46% Promotie % van totaal Gemiddelde aantal actieve werknemers Instroom Uitstroom % van totaal Vrouwen Mannen % van totaal MERCER 26
  • 28.
    Wat kunt Uer aan doen? Begin nu met de analyse, u heeft de data al voorhanden. Via 1 een model kunt u van data naar informatie gaan Doe niet alles in één keer, maar voer duurzaam 2 personeelsbeleid fasegewijs in Maak duurzaam personeelsbeleid een vast onderdeel van het 3 strategische en operationele planningsproces Geef invulling aan: 4 • Werk- en mobiliteitsbonus in het (nieuwe) pensioenakkoord • Verplichte vitaliteitparagraaf in de CAO’s 5 Communiceer met uw mensen MERCER
  • 29.
    Een oudere enjongere medewerker in één. Wat kan het plaatje toch mooi zijn, als je er maar oog voor hebt! Bron: W.E. Hill uit 1915 MERCER 28
  • 30.
    Belang van duurzameinzetbaarheid wordt onderstreept door Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid door subsidie • Projecten dienen gericht te zijn op: – Procesverbetering: binnen de arbeidsorganisatie(s) verbeteren, herschikken en innoveren van bedrijfsprocessen – Duurzame inzetbaarheid: het creëren van een cultuuromslag gericht op gezond, vitaal en productief werken van indiensttreding tot aan positionering, door: 1. Het stimuleren van regionale en intersectorale arbeidsmobiliteit van werknemers; 2. Arbeidstijdenmanagement; 3. Het bevorderen van gezond, vitaal en veilig werken; 4. Het bevorderen van zelfredzaamheid op de werkvloer. • Criteria aanvraag subsidie duurzame inzetbaarheid – Aanvraagperiode 1 oktober 2011 – 31 december 2012 (behandeling op volgorde van binnenkomst) – Maximale projectbegroting € 24.000,- euro, waarvan € 18.000,- subsidie (€ 6000, - eigen middelen of cofinanciering) MERCER 29