Download to read offline
More Related Content
бөөгийн дуудлага
- 1.
- 3. .БөөмөргөлХүн төрөлхтөний эртнийшашин бол бөөмөргөл мөн юм. Уул ус нь лус савдагтай хэмээн мөргөж сэтгэлдээ бий болсон дүрийг мод чулуунд бүтээж түүнээ шүтэн биширсээр онгон шүтээнийг бий болгожээ. Эрдэмтэн Ц.Дамдинсүрэн МНТ-ны Бөртэ чоно, Гоо марал бол хаан хатан биш, онгон шүтээн болсон амьтны нэр гэжээ.
- 4. .Эрдэмтэн Ц.Дамдинсүрэн МНТ-ныБөртэ чоно, Гоо марал бол хаан хатан биш, онгон шүтээн болсон амьтны нэр гэжээ. Тийн учир Бөртэ чино, Гоо марал хүн биш, амьтнаар төлөөлсөн бэлгэдлийн нэр болой. Хөдөө хээр буган хөшөө байх нь монголчуудын онгон шүтээнтэй холбоотой гэж академич Ч.Далай тэмдэглэжээ. Бөөмөргөл дархад цаатан урианхай нарын дунд дэлгэрч тэдний үндсэн шашин болжээ.
- 5. Бөөгийн элдэв үзэгдэл,амьдралд тохиолдсон гай гамшиг үхэл хагацал, баяр хөөр, гуниг гутрал, хийморьтой тохиол зэрэг нь уул ус тэнгэрийн эздийн хилэгнэл юмуу ивээл хишгээс үүдэлтэй гэж үзэж уул ус газар эх, эзэн тэнгэртээ мөргөж аврал өршөөл эрдэг. Үүнээс үүдээд лус савдаг, тэнгэр хурмастын хэлийг ойлгодог бөө зайран удган бий болсон. Дархад, цаатан урианхай нарын бөө мөргөлийн агуулга адилдуу юм. Цаатны бөөмөргөл нь аврал өршөөлөө бодь гөрөөсний дүрээр бүтээсэн онгон сахиуснаас гуйдаг..
- 6. .Дархад бөө нардээд, дунд, доод гурван ертөнцөөс эрдэг. Дархадууд дээд өвгөө шүтдэг. Цаатан урианхай нарын дээд өвөг нь зөнөг бөө юм! Зөнөг бөө Хармай гэдэг газар тэнгэр болсон учир Хармайн онгоныг жил жилд тахидаг. Дархад бөөгийн анхных нь Мангир эхийн хэмээх удган бөө байв. Бөөг тахин шүтдэг гол зүйл нь онгод ирж биенд шингэж ач тусаа үзүүлдэг. Онгодыг тусгай дуудлага тахилагаар дуудна. Үүний нэг жишээ нь Цахирын ээжийн тахилага юм. Бөөгийн дуудлага:
- 7. .Бөөгийн дуудлага: Буриадбөөгийн дуудлагаШулуун мөнгөн сүмтэйШинэс модон сэрэгтэйБуриадаас ястайСууринаас гарвалтайБодонгуудаас омогтойТойгооной хүбүүнДошхон ноён баавай (1)
- 8. Бүдүүн төмөр нумыгБөхийтэлнь татдагБөө ноён баавай (3)Хатуу төмөр нумыгХотойтол нь татдагХан Бөө ноён баавай (4)Эр хүний хуй барьсанЭхнэр хүний умай дэлгэсэнХан Зулмат ноён баавай (5)Зулман хатан ижийЗургаан эрхэ тайжаХүгдүүдээс омогтойБуриадаас гарвалтайХан Хурмастын хүүгэнХан Цото ноён баавай (6)Хатан буурал Согоо ижийЭр хар эрх бэрх тайжаХашхаа тэнгэрийн хүбүүнХар бүргэд болон хувилдаг.
- 9.