برنامـه ریـزی شهـری برای کـم درآمـدها و فقـرا در ايـران Urban planning for the low-income and poor in Iran همایش بین‏ المللی سکونتگاه‏های فقیرنشین شهری International Conference on Urban Slums – 4-5 May 2016 – University of Kurdistan – Sanandaj, I.R. of Iran

1. ‫ـه‬‫م‬‫نا‬‫ر‬‫ب‬‫ی‬‫ـر‬‫ه‬‫ش‬‫ی‬‫ـز‬‫ی‬‫ر‬
‫ان‬‫ر‬‫ـ‬‫ي‬‫ا‬‫در‬ ‫ا‬‫ر‬‫ـ‬‫ق‬‫ف‬‫و‬‫ـدها‬‫م‬‫ا‬‫ر‬‫د‬ ‫ـم‬‫ک‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬
Urban planning for the low-income and poor in Iran
‫ـدي‬‫ـ‬ّ‫محم‬ ‫ـرضا‬‫ـ‬‫ي‬‫عل‬
‫اردبيلي‬‫محقق‬‫دانشگاه‬‫علمي‬‫هيئت‬‫عضو‬
‫خدا‬‫نام‬‫به‬
1

2. ‫فقر‬ ‫کاهش‬ ‫و‬ ‫شهری‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫پيوند‬ ‫های‬ ‫حوزه‬
‫و‬‫مدها‬‫ا‬‫ر‬‫د‬‫کم‬‫ای‬‫ر‬‫ب‬‫شهری‬‫ریزی‬‫برنامه‬
‫شهری‬‫ای‬‫ر‬‫فق‬
‫و‬‫مدیریت‬
‫ـی‬‫ـ‬‫ی‬‫ا‬‫و‬‫حکمر‬
‫توسعه‬‫های‬‫طرح‬
‫مسکن‬‫و‬‫زمین‬
‫مین‬‫تا‬‫و‬‫اقتصاد‬
‫مالی‬
‫و‬‫ها‬‫زیرساخت‬
‫پایه‬‫خدمات‬
‫و‬‫زیست‬‫محیط‬
‫محيط‬‫بهداشت‬
‫محلی‬‫اجتماع‬
‫ات‬‫ر‬‫مقر‬‫و‬‫قوانین‬
2

3. ‫چيست؟‬ ‫مسئله‬
‫غيررسمي‬ ‫های‬ ‫سکونتگاه‬ ‫و‬ ‫شهری‬ ‫فقرای‬ ‫افزایش‬
‫غيررسمي‬ ‫های‬ ‫سکونتگاه‬ ‫و‬ ‫فقرا‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫مدیریتي‬ ‫نابساماني‬ ‫و‬ ‫آشفتگي‬
‫محلي‬ ،‫ای‬ ‫منطقه‬ ،‫ملي‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫فضایي‬ ‫یکپارچه‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫فقدان‬
‫شيوه‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫و‬ ‫غيرمنعطف‬ ‫قوانين‬ ‫اجرای‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫فقرا‬ ‫بر‬ ‫هزینه‬ ‫تحميل‬
‫فقرا‬ ‫زندگي‬
‫غيررسمي‬ ‫های‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫پایدار‬ ‫بازآفریني‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫رکود‬
‫شهری‬ ‫فقيرنشين‬ ‫و‬ ‫نابسامان‬ ‫نواحي‬ ‫زیستي‬ ‫محيط‬ ‫بد‬ ‫وضعيت‬
‫ها‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫روبنایي‬ ‫و‬ ‫زیربنایي‬ ‫خدمات‬ ‫پایين‬ ‫کيفيت‬ ‫یا‬ ‫ضعف‬
‫های‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫فقر‬ ‫ی‬ ‫چرخه‬ ‫و‬ ‫بيکاری‬ ‫بحران‬ ،‫ناپایدار‬ ‫اقتصاد‬
‫غيررسمي‬
‫مناسب‬ ‫مسکن‬ ‫و‬ ‫زمين‬ ‫به‬ ‫درآمدها‬ ‫کم‬ ‫دسترسي‬ ‫فقدان‬
3

4. ‫کدامند؟‬ ‫تهدیدها‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫ضعف‬
‫فقرا‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫شهری‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫نظام‬ ‫های‬ ‫تهدید‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫ضعف‬:
‫ها‬ ‫سکونتگاه‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫پایدار‬ ‫مدیریتي‬ ‫نهاد‬ ‫فقدان‬
‫فقرا‬ ‫و‬ ‫درآمدها‬ ‫کم‬ ‫مسکن‬ ‫و‬ ‫زمين‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫سو‬ ‫آینده‬ ‫راهبردهای‬ ‫فقدان‬
‫دولتي‬ ‫مسکن‬ ‫ی‬ ‫زمينه‬ ‫در‬ ‫ریزانه‬ ‫برنامه‬ ‫اشتباهات‬
‫ُرد‬‫خ‬ ‫بانکي‬ ‫و‬ ‫مالي‬ ‫اعتبارات‬ ‫به‬ ‫فقرا‬ ‫و‬ ‫درآمدها‬ ‫کم‬ ‫دسترسي‬ ‫عدم‬
‫کوچک‬ ‫مشاغل‬ ‫از‬ ‫حمایت‬ ‫و‬ ‫پایدار‬ ‫کارآفریني‬ ‫راهکارهای‬ ‫فقدان‬
‫ها‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫محيطي‬ ‫مخاطرات‬ ‫کاهش‬ ‫اجرایي‬ ‫های‬ ‫طرح‬ ‫فقدان‬
‫ها‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫کارآفریني‬ ‫و‬ ‫توانمندسازی‬ ‫پایدار‬ ‫های‬ ‫آموزش‬ ‫فقدان‬
‫ها‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫محيطي‬ ‫کيفيت‬ ‫و‬ ‫زیست‬ ‫محيط‬ ‫افت‬
‫دولت‬ ‫به‬ ‫وابستگي‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫سکونتگاه‬ ‫در‬ ‫پایدار‬ ‫مشارکت‬ ‫سازوکارهای‬ ‫فقدان‬
‫فقرا‬ ‫فرهنگ‬ ‫و‬ ‫استطاعت‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫شهری‬ ‫های‬ ‫طرح‬ ‫و‬ ‫مقررات‬ ‫و‬ ‫قوانين‬ ‫وجود‬
4

5. ‫کدامند؟‬ ‫ها‬ ‫فرصت‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫قوت‬
‫قوت‬‫ها‬‫و‬‫فرصت‬‫های‬‫نظام‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫شهری‬‫ایران‬‫در‬‫ارتباط‬‫با‬‫فقرا‬:
‫تشکيل‬‫کميته‬‫های‬‫ملي‬‫بازآفریني‬‫پایدار‬‫در‬‫ایران‬
‫تشکيل‬‫ستادهای‬‫استاني‬‫بازآفریني‬‫در‬‫استان‬‫ها‬
‫اجرای‬‫طرح‬‫ها‬‫و‬‫پروژه‬‫های‬‫بهسازی‬‫و‬‫توانمندسازی‬
‫فعاليت‬‫برخي‬‫از‬‫شهرداری‬‫ها‬‫در‬‫حوزه‬‫بهسازی‬‫و‬‫ساماندهي‬‫سکونتگاه‬‫ها‬
‫دسترسي‬‫عددی‬(‫کمي‬)‫اغلب‬‫کم‬‫درآمدهای‬‫شهری‬‫به‬‫زیرساخت‬‫های‬‫پایه‬‫در‬
‫سکونتگاه‬‫ها‬
‫تصویب‬‫قوانين‬‫و‬‫مصوبات‬‫در‬‫حوزه‬‫هدفمندسازی‬‫یارانه‬‫ها‬‫و‬‫مسکن‬‫کم‬‫درآمدها‬
‫ظهور‬‫زمينه‬‫های‬‫جدید‬‫با‬‫نگرش‬‫راهبردی‬‫در‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫شهری‬‫برای‬‫فقرا‬
‫ظهور‬‫فناوری‬‫های‬‫نوین‬‫در‬‫بخش‬،‫ارتباطات‬،‫انرژی‬‫ساخت‬‫و‬‫ساز‬‫شهری‬
5

6. ‫پيشنهادات‬
‫تدوین‬‫استراتژی‬‫ملي‬‫یکپارچه‬‫سازی‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫فضایي‬‫با‬‫برنامه‬‫های‬‫بخشي‬
‫تدوین‬‫راهبردهای‬‫شهری‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫فضایي‬‫برای‬‫کاهش‬‫فقر‬‫شهری‬
‫تدوین‬‫راهبردهای‬‫محله‬‫ای‬‫در‬‫مقياس‬‫محلي‬/‫سکونتگاه‬‫ها‬
‫تدوین‬‫راهبرد‬‫یکپارچه‬‫سازی‬‫فضایي‬‫سکونتگاه‬‫ها‬‫با‬‫شهرهای‬‫اصلي‬
‫تدوین‬‫برنامه‬‫های‬‫درون‬‫سازماني‬‫نهادهای‬‫دولتي‬‫در‬‫بحث‬‫سکونتگاه‬‫ها‬
‫واگذاری‬‫اختيارات‬‫و‬‫مسئوليت‬‫های‬‫به‬‫شهرداری‬‫ها‬‫و‬‫نهادهای‬‫محلي‬‫با‬‫نظارت‬‫مداوم‬
‫دولتي‬
‫سازماندهي‬‫بخش‬‫خصوصي‬‫و‬‫مردم‬‫نهاد‬‫در‬‫رفع‬‫مشکالت‬‫کم‬‫درآمدها‬‫و‬‫فقرا‬‫در‬‫سطح‬
‫شهری‬‫و‬‫محله‬‫ای‬
‫پایه‬‫گذاری‬‫نهاد‬‫مردمي‬‫با‬‫اختيارات‬‫و‬‫مسئوليت‬‫ها‬‫مطابق‬‫با‬‫سند‬‫ملي‬‫توانمندسازی‬‫و‬
‫ساماندهي‬‫سکونتگاه‬‫های‬‫غيررسمي‬.
‫تمرکززدایي‬‫تصميم‬‫گيری‬‫و‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫از‬‫سطح‬‫ملي‬‫و‬‫پایه‬‫گذاری‬‫و‬‫معرفي‬‫نهادهای‬
‫مشاور‬‫محلي‬‫در‬‫امر‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫شهری‬‫برای‬‫ساماندهي‬‫محالت‬‫غيررسمي‬‫شهر‬‫با‬
‫مشارکت‬‫شهرداری‬‫و‬‫وزارت‬‫راه‬‫و‬‫شهرسازی‬‫و‬‫سایر‬‫وزارتخانه‬‫ها‬/
6

7. ‫شما‬ ‫توجه‬ ‫از‬ ‫سپاسگزار‬
7