واژه (Resilience) در فرهنگ لغات، توانایی بازیابی یا بهبود سریع، تغییر؛ شناوری کشسانی، همچنین خاصیت فنری و ارتجاعی ترجمه شده است. با این توصیف ریشه تاب آوری چه از بوم شناختی، روانشناختی، روانپزشکی، فیزیک یا علوم دیگر اخذ شده باشد، می توان آنرا واژه پذیرفته شده ای در توسعه پایدار و مدیریت بحران دانست.

2. ‫واژه‬‫شناسی‬‫تاب‬‫آوری‬:

‫واژه‬‫‌آوری‬‫ب‬‫تا‬(resilience)،‫اغلب‬‫به‬‫مفهوم‬«‫بازگشت‬
‫به‬‫گذشته‬‫به‬‫کار‬‫‌رود‬‫ی‬‫م‬‫که‬‫از‬‫ریشة‬‫التین‬«resilio»‫به‬
‫معنای‬«‫برگشت‬‫به‬‫عقب‬‫گرفته‬‫شده‬‫است‬.‫‌ای‬‫ه‬‫حوز‬‫که‬‫این‬
‫کلمه‬‫دراصل‬‫از‬‫آن‬‫استفاده‬‫شده‬‫هنوز‬‫هم‬‫مورد‬‫بحث‬‫است‬:
‫برخی‬‫آنرا‬‫به‬‫بوم‬،‫شناسی‬‫برخی‬‫دیگر‬‫آنرا‬‫به‬‫فیزی‬‫ک‬‫و‬‫عده‬
‫ای‬‫هم‬‫معتقدند‬‫كه‬‫مطالعه‬‫تاب‬‫آوری‬‫از‬‫قوانین‬‫روانشناس‬‫ی‬‫و‬
‫روانپزشکی‬‫در‬‫دهه‬1940‫میالدی‬‫گرفته‬‫شده‬‫است؛‬.

3. ‌‫واژه‬(Resilience)‌،‫در‌فرهنگ‌لغات‬
‫سریع‬ ‫بهبود‬ ‫یا‬ ‫بازیابی‬ ‫توانایی‬،
‫تغییر؛‬
‫شناوری‬
‫کشسانی‬‌،
‫ارتجاعی‬ ‫و‬ ‫فنری‬ ‫خاصیت‬ ‫همچنین‬
‫هت‬‫ه‬‫هده‌اس‬‫ه‬‫ترجمهه‌ش‬.‫هو‬‫ه‬‫هه‌از‌ب‬‫ه‬ ‌‫هاب‌آوری‬‫ه‬‫هه‌ت‬‫ه‬‫‌ریش‬ ‫هی‬‫ه‬‫هن‌توص‬‫ه‬‫ها‌ای‬‫ه‬‫ب‬‌‫م‬
‫شناختی،‌روانشناختی،‌روانپزشکی،‌فیزیک‌یا‌علوم‌د‬‌‫یگر‌اخهذ‬
‌،‫شده‌باشد‬
‫می‌توان‌آنرا‬
‫پایدار‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫ای‬ ‫شده‬ ‫پذیرفته‬ ‫واژه‬‫و‬
‫دانست‬ ‫بحران‬ ‫مدیریت‬.

7. ‫آوری‬ ‫تاب‬ ‫انواع‬:
‫اقتصادی‬ ‫بآوری‬ ‫تا‬
‫نهادی‬ ‫آوری‬ ‫تاب‬

8. ‫نهادی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫بآوری‬ ‫تا‬ ‫های‬ ‫شاخص‬ ‫عملیاتی‬ ‫تعریف‬

9. ‌‫امروزه‌تحلیل‌و‌افزایش‌تا‌بآوری‌نسبت‌به‬‫ط‬ ‫سوانح‬‫بیعی‬
‫به‌حوزه‌ای‌مهم‌و‌گسترد‌ه‌تبدیل‌شده‌است‌به‌طور‌ی‬‌‫که‬
‌‫در‌حال‌حاضر‌از‌حرکت‌همزمان‌و‌متقابل‌توسعه‌ی‬
‫پایدار‌و‌مدیریت‌سوانح‌به‌سمت‌افزایش‌تا‌ب‌آوری‌ب‬‌‫حث‬
‫میشود‬.
‌‫بر‌این‌اساس،‌تحلیل‌و‌افزایش‌تا‌ب‌آوری‬:
‫سوانح‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫محیطی‬ ‫و‬ ‫انسانی‬ ‫مهار‬ ‫سیاست‬
‫طبیعی‬‫در‌مسیر‌نیل‌به‌آرمان‌توسعه‌ی‌پایدار‌از‌اهمی‬‌‫ت‬
‫ویژ‌ه‌ای‌برخوردار‌شده‌است‬

10. ‌‫ظرفیت‌تحمل‌به‌عنوان‌تاب‌آوري‬
‌‫شهری‌عبارست‬‫از‬:
‫توانای‬ ‫میزان‬ ‫سنجش‬ ‫براي‬ ‫معیاري‬‫ي‬
‫تغییرات‬ ‫جذب‬ ‫برای‬ ‫شهري‬ ‫سیستم‬‫و‬
‫از‬ ‫حاصل‬ ‫تغییرات‬ ‫مجدد‬ ‫سازماندهي‬
‫ظرفیت‬ ،‫پایداري‬ ‫قلمرو‬ ،‫اختالالت‬
‫باشد‬ ‫مي‬ ‫یادگیري‬ ‫و‬ ‫سازي‬.

11. ‫های‬ ‫بحران‬ ‫با‬ ‫مقابله‬ ‫در‬ ‫آوری‬ ‫تاب‬ ‫اجرای‬ ‫دالیل‬
‫شهری‬ ‫اقلیم‬:
‫معموال‬“‫بحران‌های‌اقلیمی‌شهری‌‌در‌دو‌سطح‌مورد‌بررسی‬
‌‌‫متخصصین‌شهری‌قرار‌می‌گیرند‬:
‌‫میکرو‌اقلیم‌شهری‬(‫در‌این‌سطح‌‌‌معموال‌‌نگاه‌برنامه‌ریزان‌به‌شک‬‌‫ل‬
‌‫‌می‌شود‌به‌طور‌مثال‬ ‫تداومی‌و‌ادواری‌به‌مباحث‌بحران‌های‌اقلیمی‌معطو‬
‌‫بحران‌های‌زیست‌محیطی‌درجزایر‌حرارتی‌کالن‌شهر‌ها‬)
‌‫ماکرو‌اقلیم‌های‌شهری‬(‫که‌عموما‬“‫مقطعی‌‌هستند‌مثل‌آبی‌یا‬
‫خشکسالی‌یا‌نمونه‌بحران‌های‌ناشی‌از‌بارش‌های‌سنگین‌بر‬)

12. ‫دیدگی‬ ‫آسیب‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫شهری‬ ‫های‬ ‫فرایند‬ ‫در‬ ‫مسائل‬ ‫عمده‬ ‫از‬
‫مخاطرات‬ ، ‫ها‬‫خرداقلیم‬ ‫تعادل‬ ‫خوردن‬ ‫برهم‬ ‫و‬ ‫ها‬‫بوم‬ ‫زیست‬
‫های‬‫سیاست‬ ‫اتخاذ‬ ‫لزوم‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫طبیعی‬ ‫بالیای‬ ‫از‬ ‫ناشی‬
‫دارند‬ ‫تاکید‬ ‫شهرها‬ ‫نمودن‬ ‫آور‬‫تاب‬ ‫به‬ ‫مربوط‬.
‫آوری‬ ‫تاب‬ ‫برای‬ ‫کمپینی‬ ‫و‬ ‫جهانی‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬
‫به‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫جوامع‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫ملت‬”‫هیوگو‬ ‫جهانی‬ ‫چارچوب‬
”‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫معروف‬2005‫عضو‬ ‫های‬ ‫کشور‬ ‫توسط‬
‫که‬ ‫شده‬ ‫تهیه‬ ‫ملل‬ ‫سازمان‬‌‫منجر‌به‌کاهش‌قابل‌مالحظه‬
‫خسارات‌ناشی‌از‌حوادث‌طبیعی‌شده‌است‬.
‫وب‌جامع‌بوده‌و‌عمدتا‬ ‫ار‬ ‌‫این‬“‌‫به‌نقش‌دولتها،‌سازمان‌هاي‬
‫منطقه‌اي‌و‌بین‌المللی‌در‌کاهش‌اثر‌آسیب‌ها‌می‌پردازد‬(‫ک‬‌‫ه‬
‫اجالس‌های‌جهانی‌مثل‌تغییر‌ات‌اقلیمی‌‌سازمان‌اسکان‌بشر‌سازمان‌ملل‌‌هبی‌ت‬‌‫ات‬
‌‫در‌این‌راستا‌برگزار‌گردیده‌است‬)

13. ‌‫این‌دستور‌کار‌جامعه‌مدنی،‌دانشگاه‌ها،‌سازمانهاي‬
‫داوطلب‌و‌بخش‌خصوصی‌را‌به‌پیوستن‌به‌این‌تالش‬‌‫ها‬
‫فرا‌می‌خواند‬.
‫وب‌هیوگو‌آن‌است‌که‌منجر‌ب‬ ‫ار‬ ‌‫نتیجه‌مورد‌انتظار‌از‬‌‫ه‬
‌‫کاهش‌اساسی‌تلفات‌جانی‬‌‫و‬‌‫خسارات‌به‌اموال‌عمومی‬
‫اقتصادي‬‌‫و‬‌‫زیست‌محیطی‌جوامع‬‫و‌کشورها‌گردد‬.

14. ‫وب‌اجرایی‌هیوگو‌عبارتند‌از‬ ‫ار‬ ‌‫اولویت‌هاي‌پنجگانه‬
1.‫ایجاد‌ظرفیت‌نهادي‬:‫مطمئن‌شویدکه‌کاهش‌خطرپذیري‌بالیا‌اولو‬‌‫یتی‬
‌‫وب‌اجرایی‌قدرتمند‌است‬ ‫ار‬ ‌‫ملی‌و‌محلی‌با‬.
2.‌‫خطرپذیري‬(‫ریسک‌هاي‬)‫احتمالی‌خود‌را‌بشناسید‬‌،‫،‌شناسایی‬
‫ارزیابی‌و‌نظارت‌بر‌خطرپذیري‌بالیا‌و‌تقویت‌سیستم‌،هشدار‌ز‬‌‫ود‬
‫هنگام‬.
3.‫ایجاد‌درك‌و‌آگاهی‬:‌‫استفاده‌ازدانش،‌نوآوري‌وآموزش‌وپرورش‬
‫براي‌ایجاد‌فرهنگ‌ایمنی‌و‌تاب‌آوري‌درتمام‌سطوح‬.
4.‫خطرپذیري‌را‌کاهش‌دهید‬:‌‫عوامل‌اساسی‌خطر‌آفرین‌را‌از‌طریق‬
‫برنامه‌ریزي‌کاربري‌اراضی‌و‌اقدامات‌و‌تدابیر‌محیط‌زیستی،‌اق‬‌‫تصادي‬
‫و‌اجتماعی‌کاهش‌دهید‬.
5.‫آماده‌شوید‌و‌مهیاي‌عمل‌باشید‬:‌‫آمادگی‌براي‌واکنش‌موثر‌در‌تمام‬
‫سطوح‌را‌تقویت‌کنید‬.

15. ‌‫امروزه‌‌متخصصین‌معتقدند‬:
‌‫یزي‌تحت‌عنوان‬“‫بالیاي‌طبیعی‬”‫وجود‌ندارد‬..‫و‌ترجیح‬‌‫می‬
‌‌‫دهند‌بیشتر‌‌از‌واژه‬‌‌‫رخداد‌هاي‌طبیعی‬‫برای‌مواردی‌مانن‬‌‫د‬
‌‫سیل،‌زمین‌لرزه،‌رانش‌زمین‌و‌طوفان‌استفاده‌کنند‬‫ومع‬‌‫تقدند‬:
‫بالیاي‌‌طبیعی‌در‌نتیجه‌آسیب‌پذیري‌هاي‌اجتماعی‌تبدیل‌به‌ف‬‌‫اجعه‌می‬
‫شوند‌و‌می‌توان‌با‌اتخاذ‌‌سیاست‌ها،‌تدابیر‌و‌اقدامات‌و‌مشارکت‌ف‬‌‫عال‬
‫ذي‌نفعان‌محلی‌با‌آنها‌مقابله‌کرد‬.‫کاهش‌خطرپذیري‌بالیا‌سرمایه‬‌‫گذاري‬
‌‫اي‌بدون‌پشیمانی‌است‌که‌ازجان‌و‌مال،‌معیشت‌جوامع‌محافظت‌می‬
‫کند‬.”(‌‫نگدو‌اوت‬ ‌‫از‌اعالمیه‌اجرایی‬2011)
‌‫جدول‌‌ابعاد‌،‌مولفه‬‫ها‌یا‌روش‌های‌که‌در‌دنیا‌به‌کار‌رفته‌را‌می‌تو‬‌‫ان‬
‌‫این‌گونه‌ارائه‌نمود‬:

17. ‫تاب‬
‫آوري‬
‫توسعه‬ ‫و‬
‫پایدار‬
‫سیاسی‬–‫نهادي‬
‌‫کاهش‌خطرپذیریپذیري‬
‫بالیا‬
‌‫ایجاد‌ظرفیت‌نهادي‌و‬
‫تخصیص‌منابع‬
‌‫تنظیم‌توسعه‌شهري‌و‬
‫محلی‌با‬
‫اصول‌کاهشخطرپذیري‬
‫محیطی‬ ‫زیست‬
‌‫حفاظت،‌مرمت‌و‌تقویت‬
‫اکوسیستمها،‌حوزه‬
‌‫هاي‌آبریز،‌دامنه‌هاي‬
‫ناپایدار،ریسک‌زیست‌بوم‬
‫محورتعهد‌به‌کاهشآلودگی‬
‌‫مدیریت‌ضایعات‌و‌کاهش‬
‫گازهاي‌گلخانه‌ای‬
‫اجتماعی‬
‫تضمین‌دسترسی‌به‌خدمات‌اساسی‬
‫براي‌همه‌و‌تأمین‌خدمات‌حمایتی‬
‌‫پس‌از‌بالیا‌تخصیصزمینهاي‌ایمن‌براي‬
‌‫تمامفعالیت‌هاي‌استراتژیک‌و‌مسکن‬
‫‌براي‌شرکت‬ ‫سازي‌تشویق‌ذینفعان‌مختل‬
‌‫در‌تماممراحل‌و‌تقویت‌همبستگی‌وشبکه‬
‫هاي‌اجتماعی‬
‫اقتصادي‬
‫تنوع‌بخشیدن‌فعالیت‌هاي‬
‫اقتصادي‌محلی‌و‌اجراي‌اقدامات‬
‫فقرزدایی‬
‫برنامه‌ریزي‌براي‌تداوم‌کسب‌و‌کار‬
‌‫جهت‌جلوگیري‌از‌اختالل‌در‌صورت‬
‌‫بروز‌بالیا‌وضع‌مشوق‌ها‌و‌جرایم‌جهت‬
‫افزایش‌تاب‌آوري‬
‫و‌بهبود‌میزان‌رعایت‌استانداردهاي‌ایمن‬‫ی‬