Download as PDF, PPTX
การบริหารแหล่งการเรียนรู้และสภาพแวดล้อม
- 1. การบริหารแหล่งการเรียนรู้และสภาพแวดล้อม เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ EDA 6135 การบริหารงานวิชาการและประกันคุณภาพ เสนอรองศาสตราจารย์ ดร.รุจิร์ ภู่สาระ อาจารย์ ดร.กัลยมน อินทุสุต
- 2. พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 การปฏิรูปการศึกษาที่กาลังดาเนินการใน ปัจจุบันตาม พระราชบัญญัติการศึกษา แห่งชาติพุทธศักราชที่ 2542 และก้าวย่าง สู่ยุคของการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่ นั้น ได้เน้นการจัดกิจกรรมการจัดการเรียนรู้ ซึ่งเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ ( Learner Center)
- 3. การจัดการเรียนการสอนโดยยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลางนี้ พระราชบัญญัติ การศึกษาแห่งชาติได้ให้ความสาคัญไว้ในหลายมาตราด้วยกัน มาตรา 6 พัฒนาคนไทยให้สมบูรณ์ทั้งรายกายจิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มี จริยธรรม วัฒนธรรมในการดารงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นไดอย่างมีความสุข มาตรา 7 รู้จักพึ่งตนเอง มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ใฝ่รู้ และเรียนรู้ด้วยตนเองอย่างต่อเนื่อง
- 4. มาตรา 22 นักเรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้ และพัฒนาตนเองได้ผู้เรียนมีความสาคัญที่สุด ต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาตามธรรมชาติ และเต็มตามศักยภาพ มาตรา 23 จัดการเรียนรู้ และบูรณาการตามความเหมาะสมในเรื่องต่างๆ เช่น ตนเอง สังคม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม กีฬา อาชีพ คณิตศาสตร์ ภาษา เป็นต้น
- 5. มาตรา 24 จัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียนโดย คานึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ให้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงฝึกปฏิบัติให้ทาได้ คิด เป็นทาเป็น รักการอ่าน เกิดการใฝ่รู้อย่างต่อเนื่อง ผสมผสานสาระความรู้ต่างๆ อย่างได้ สัดส่วนสมดุลกัน รวมทั้งปลูกฝังคุณธรรม ค่านิยมที่ดีงาม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ไว้ ในทุกรายวิชา จัดบรรยากาศสภาพแวดล้อม สื่อการเรียน และสิ่งอานวยความสะดวกให้ ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ และมีความรอบรู้ จัดการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นได้ทุกเวลา ทุกสถานที่
- 6. มาตรา 25 จัดตั้งแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกรูปแบบ ได้แก่ห้องสมุดประชาชน พิพิธภัณฑ์ หอ ศิลป์ สวนสัตว์ สวนสาธารณะ สวนพฤกษศาสตร์ อุทานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ศูนย์การ กีฬา และนันทนาการ แหล่งข้อมูล และแหล่งการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียน มาตรา 30 ให้สถานศึกษาพัฒนากระบวนการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ ส่งเสริมให้ผู้สอน สามารถวิจันเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียน
- 7. การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษา 1. สารวจแหล่งเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาทั้งในสถานศึกษา ชุมชน ท้องถิ่นในเขตพื้นที่การศึกษา และเขตพื้นที่การศึกษาใกล้เคียง (ทาทะเบียนแหล่งเรียนรู้) 2.จัดให้มีแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกรูปแบบ ทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษา ให้ สอดคล้องกับการจัดการศึกษา ให้เพียงพอ และสอดคล้องกับการจัดการเรียนรู้ 3.จัดทาเอกสารรวบรวมเผยแพร่แก่ครู สถานศึกษาอื่น บุคคล ครอบครัว องค์การ หน่วยงาน และสถาบันอื่นที่จัดการศึกษาบริเวณใกล้เคียง 4.จัดระบบแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นให้เชื่อมต่อการจัดการเรียนรู้ของผู้เรียน ของสถานศึกษา ของตนเอง
- 8. การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ของสถานศึกษา 5. จัดระบบแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นให้เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ของผู้เรียน ของสถานศึกษา ของตนเอง 6.จัดตั้ง และพัฒนาแหล่งเรียนรู้ รวมทั้งพัฒนาให้เกิดองค์ความรู้ และประสานความ ร่วมมือกับสถานศึกษาอื่น บุคคล ครอบครัว องค์กร หน่วยงาน ในการจัดตั้งส่งเสริม พัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่ใช้ร่วมกันวางแผนการใช้ร่วมกัน 7. ประสานความร่วมมือวางแผนกับสถานศึกษาอื่น บุคคล ครอบครัว องค์กร หน่วยงาน โดยส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่แต่ละแห่งมี เพื่อใช้ประโยชน์ให้เกิดกับผู้เรียนร่วมกัน 8. ส่งเสริม สนับสนุนให้ครูใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกโรงเรียนในการจัดกระบวนการ เรียนรู้ โดยครอบคลุมภูมิปัญญาท้องถิ่น
- 9. กระบวนการจัดการเรียนการสอนกระบวนทัศน์ใหม่ New Paradigm การเปรียบเทียบรูปแบบการสอนแบบเก่า -แบบใหม่ ครู นักเรียน ครู นักเรียน แหล่งเรียนรู้ สอนตรง แบบเก่า แบบใหม่ จัดสถานการณ์การเรียนรู้ เรียนรู้จากแหล่ง เรียนรู้
- 10. ความหมายของแหล่งการเรียนรู้ กรมสามัญศึกษา (2544 ;6)กล่าวถึงแหล่งเรียนรู้ว่า แหล่งเรียนรู้ หมายถึง แหล่งข่าวสารข้อมูล สารสนเทศ แหล่งความรู้ทางวิทยาการ และประสบการณ์ที่สนับสนุนส่งเสริมให้ผู้เรียน ใฝ่เรียน ใฝ่รู้ แสวงหาความรู้ และ เรียนรู้ด้วยตนเองตามอัธยาศัยอย่างกว้างขวาง และต่อเนื่องจากแหล่งต่าง ๆ เพื่อ เสริมสร้างให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการเรียนรู้ และเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้
- 11. ความหมายของแหล่งการเรียนรู้ สามารถ รอดคา (2546;19) กล่าวถึงแหล่งเรียนรู้ว่า แหล่งเรียนรู้ หมายถึง สิ่งที่มีชีวิต และไม่มีชีวิต ได้แก่ บุคคล สถานที่ต่างๆ แหล่ง วิทยาการธรรมชาติ สภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรม และเทคโนโลยี สารสนเทศต่างๆ ที่เสริมสร้างให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการเรียนรู้ และเป็นบุคคลแห่งการ เรียนรู้ด้วยตนเองโดยประสบการณ์ตรงเพื่อให้สามารถนาไปใช้ประโยชน์ได้ใน ชีวิตประจาวัน
- 12. สรุปได้ว่า แหล่งเรียนรู้ คือ สถานที่หรือศูนย์รวมที่ประกอบด้วยข้อมูลข่าวสาร ความรู้ที่สามารถนามาจัด กิจกรรมกาเรียนรู้ให้ผู้เรียนได้พัฒนาตามธรรมชาติ และเต็มตามศักยภาพ มีความรู้ สามารถนาความรู้ไปใช้ในชีวิตประจาวัน และเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
- 13. ลักษณะเด่นและความสาคัญของการใช้แหล่งเรียนรู้ ลักษณะเด่นของการจัดการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้(สานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา,2550:1) 1. ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง 2. ผู้เรียนได้ฝึกการทางานเป็นกลุ่ม 3.ผู้เรียนได้ฝึกทักษะต่างๆ 4. ผู้เรียนได้ประเมินผลการทางานด้วยตนเอง 5. ผู้เรียนสามารถนาความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ และเผยแพร่ได้ 6. ผู้สอนเป็นที่ปรึกษา ให้คาแนะนา สนับสนุน
- 14. แนวคิดสาคัญในการใช้แหล่งเรียนรู้ 1. แหล่งเรียนรู้เป็นแหล่งที่นักเรียนจะศึกษาค้นคว้าหาคาตอบที่สนใจใฝ่รู้ แหล่งเรียนรู้มีทั้ง ในโรงเรียนและชุมชน 2. แหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนนอกจากห้องเรียนแล้ว สถานที่ต่างๆจัดเป็นแหล่งเรียนรู้ 3. แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ตามธรรมชาติ และที่สร้างขึ้น 4. โรงเรียนจัดการเรียนรู้โดยเชื่อมโยงกิจกรรมต่อเนื่องระหว่างการเรียนรู้ในห้องเรียน ใน โรงเรียน และชุมชน
- 15. แนวคิดสาคัญในการใช้แหล่งเรียนรู้ 1. แหล่งเรียนรู้เป็นแหล่งที่นักเรียนจะศึกษาค้นคว้าหาคาตอบที่สนใจใฝ่รู้ แหล่งเรียนรู้มีทั้ง ในโรงเรียนและชุมชน 2. แหล่งเรียนรู้ในโรงเรียนนอกจากห้องเรียนแล้ว สถานที่ต่างๆจัดเป็นแหล่งเรียนรู้ 3. แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ตามธรรมชาติ และที่สร้างขึ้น 4. โรงเรียนจัดการเรียนรู้โดยเชื่อมโยงกิจกรรมต่อเนื่องระหว่างการเรียนรู้ในห้องเรียน ใน โรงเรียน และชุมชน
- 16. แนวคิดสาคัญในการใช้แหล่งเรียนรู้ในการ จัดกิจกรรมการเรียนการสอน 1. การจัดการเรียนรู้เน้นความสาคัญที่ ผู้เรียน ให้ผู้เรียนมีความสาคัญที่สุดใน กระบวนการเรียนรู้ “เน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ” 2.ให้ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยการฝึกทักษะ กระบวนการคิด การวิเคราะห์ การสังเกต การรวบรวมข้อมูล และการปฏิบัติจริง ทาได้ คิดเป็น ทาเป็น
- 17. แนวคิดสาคัญในการใช้แหล่งเรียนรู้(ต่อ) 3. ให้ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุข สนุกกับ การเรียนรู้ 4.ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ทั้งระบบ 5. ปรับเปลี่ยนการจัดกระบวนการเรียนรู้ ของครูผู้สอนให้มาเป็นผู้รับฟัง เสนอแนะ 6. ต้องการให้เรียนรู้ในสิ่งที่มีความหมายต่อชีวิต
- 18. แนวคิดสาคัญในการใช้แหล่งเรียนรู้(ต่อ) 7. ให้ผู้เรียนได้มีโอกาสฝึกจัดกิจกรรม ได้ เรียนรู้ตามความต้องการเพื่อให้ได้รับ ประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยตนเอง 8. ถือว่าการเรียนรู้เกิดขึ้นได้ทุกที่ทุกเวลา 9. ปลูกฝัง สอดแทรก คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่ดีงาม และคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้
- 19.
- 20.
- 21. ลักษณะของแหล่งเรียนรู้ 1. ต้องจัดบรรยากาศของแหล่งเรียนรู้ให้เป็นสภาพจริงหรือเหมือนสภาพจริงมากที่สุด 2. มีการจัดทรัพยากรในแหล่งเรียนรู้ให้พอเพียง 3.ปรับสภาพของสถานที่เรียนให้ผู้เรียนได้เรียนด้วยตนเองให้มากที่สุด 4. จัดบริเวณโรงเรียนให้เกิดแหล่งเรียนรู้ และแหล่งสนับสนุนการเรียนรู้ 5. จัดศูนย์วิทยบริการให้เป็นแหล่งเรียนรู้ และแหล่งสนับสนุนการเรียนรู้ 6. มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายโดยเน้นผู้เรียนเป็น ศูนย์กลาง 7. มีการร่วมมือระหว่างโรงเรียน และชุมชน เพื่อช่วยกันดูแลสภาพแวดล้อมให้เป็น แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกโรงเรียน
- 22. หลักการบริหารแบบ 4 M’s ManMoney Materials Management การบริหารจัดการและแนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้
- 23. บทบาทของบุคลากรกับการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ บทบาทผู้บริหาร/รองผู้บริหารโรงเรียน 1. กาหนดนโยบาย วางแผนเพื่อส่งเสริมสนับสนุนการจัดหา จัดสร้าง หรือพัฒนา แหล่งเรียนรู้ภายในโรงเรียน 2. ส่งเสริมพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ ความเข้าใจ ประสบการณ์ในการจัด การใช้ แหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอก 3. สนับสนุนส่งเสริมให้บุคลากรทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการนาเสนอผลงาน โครงการ หรือนวัตกรรมที่เกิดจาการศึกษาหรือใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอก 4. นิเทศ กากับ ติดตาม ดูแล ประเมินผลระบบการจัดการเรียนการสนอโดยใช้แหล่ง เรียนรู้ทั้งภายในและภายนอก
- 24. บทบาทของบุคลากรกับการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ บทบาทของครูผู้สอน 1. รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ในโรงเรียน ชุมชน 2.ให้คาปรึกษา แนะนาผู้เรียนในการศึกษาหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ 3. จัดหา ประสานงานวัสดุอุปกรณ์ เอกสารเพิ่มเติม ให้การแนะนา 4. ประเมินการเรียนรู้จากการจัดกิจกรรมแหล่งเรียนรู้ในภาพรวม 5. ติดตาม ช่วยเหลือการดาเนินงาน แนะนาความถูกต้อง 6. ประยุกต์ใช้ เผยแพร่ผลงาน สรุปและประเมินผล
- 25. บทบาทของบุคลากรกับการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ บทบาทของผู้เรียน 1. สารวจแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียน ชุมชนและศึกษาเอกสารพร้อมจดบันทึก 2. แบ่งกลุ่ม แบ่งหน้าที่การทางาน นาความรู้เสนอภายในกลุ่ม 3. ตรวจสอบข้อมูล ความถูกต้อง ศึกษาค้นคว้าจากเอกสารเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ ต่างๆ 4. ประเมินผลด้านความรู้ กระบวนการทางานโดยตนเอง คณะครู และผู้ปกครอง 5. เลือกรูปแบบ และวิธีการนาเสนอผลงาน 6. เสนอผลงานการปฏิบัติงาน เผยแพร่ผลงานต่อผู้เรียน สรุปและประเมินผล
- 26. ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ ที่มา : สานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา( 2550 ) ; 4 1. ขั้นสารวจ 2. ขั้นการเรียนรู้ 3. ขั้นประเมินผล 4. ขั้นนาไปใช้ 5. ขั้นประยุกต์ความรู้ และเผยแพร่ผลงาน
- 27. การใช้ประโยชน์แหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษา และพลศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ ศิลปศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ การงานอาชีพและ เทคโนโลยี กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาต่างประเทศ กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
- 28. ข้อเสนอแนะเพื่อการปรับใช้แหล่งเรียนรู้ : ประสิทธิภาพการปฏิบัติ 1.การเตรียมการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน 2. การกาหนดสถานที่แหล่งเรียนรู้ 3. การปฐมนิเทศผู้เรียนก่อนไปศึกษานอกชั้นเรียน 4. การพาผู้เรียนไปศึกษาแหล่งเรียนรู้นอกสถานที่
- 29.
- 30. ศึกษาเทคนิค วิธีการ การจัดการ ขยายผล มอบหมายภารกิจ ผู้บริหาร ปฏิบัติตามภารกิจ นอกห้องเรียน ประเมินผล รายงานผล เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ ครู นักเรียน ชุมชน บุคคลที่เกี่ยวข้อง ครูนักเรียน บุคคลที่เกี่ยวข้อง ในห้องเรียน ในชุมชน
- 31.
- 32.
- 34.
- 35.
- 38.
- 41.
- 42.
- 43.
- 44.
- 45.