Download to read offline
ทฤษฎีการเรียนรู้
- 1.
- 2. ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มพฤติกรรมนิยม ทฤษฎีนี้ เน้น การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นโดยอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้า และ การตอบสนอง จึงนาไปสู่ความสามารถในการแสดงพฤติกรรม คือ การเรียนรู้
- 3. ทฤษฎีการวางเงื่อนไขแบบคลาสสิค ได้ทาการศึกษาทดลองกับสุนัขให้ ยืนนิ่งอยู่ในที่ตรึงใน ห้องทดลองที่ข้างแก้มของสุนัขติดเครื่องมือวัดระดับ การไหลของน้าลาย การทดลองแบ่งออกเป็น 3 ขั้น ก่อนการวางเงื่อนไข (Before Conditioning) ระหว่างการวางเงื่อนไข (During Conditioning) หลังการวางเงื่อนไข (After Conditioning) การเรียนรู้แบบวางเงื่อนไขแบบคลาสสิค คือ การตอบสนอง ที่เป็นโดยอัตโนมัติเมื่อนา สิ่งเร้าใหม่ มาควบคุมกับสิ่งเร้าเดิม เรียกว่า พฤติกรรมเรสปอนเด้นท์ (Respondent Behavior) พฤติกรรมการ เรียนรู้นี้เกิดขึ้นได้ทั้งกับมนุษย์และสัตว์ คาที่พาฟลอฟใช้อธิบายการทดลองของเขานั้น มีส่วนประกอบสาคั
- 4. - สิ่งเร้าที่เป็นกลาง คือสิ่งเร้าที่ไม่ก่อให้เกิดการตอบสนอง - สิ่งเร้าที่ไม่ได้วางเงื่อนไข คือ สิ่งเร้าที่ทาให้เกิดการตอบสนองได้ตาม ธรรมชาติ - สิ่งเร้าที่วางเงื่อนไข คือ สิ่งเร้าที่ทาให้เกิดการตอบสนองได้หลังจากถูก วางเงื่อนไขแล้ว
- 5. วิธีการสอนของพาฟลอฟ 1. ในแง่ของความแตกต่างระหว่างบุคคล 2. การวางเงื่อนไขเป็นเรื่องเกี่ยวกับพฤติกรรมทางด้านอารมณ์ 3. การลบพฤติกรรมที่วางเงื่อนไข จุดเด่น 1.เน้นการสอนแบบกระตุ้นอารมณ์ของผู้เรียน 2. ยกเว้นการทาโทษผู้เรียนในชั้นเรียน จุดด้อย 1. สาหรับผู้เรียนที่ไม่มีความกล้าแสดงออก หากผู้สอนกระตุ้นอารมณ์มากๆ อาจจะทาให้ผู้เรียนกลัวและ ไม่กล้าแสดงความคิดเห็น 2. หากผู้เรียนได้รับยกเว้นการทาโทษบ่อยครั้ง อาจทาให้ผู้เรียนละเลยการทากิจกรรมร่วมกับผู้เรียนอื่นๆ
- 6. ตัวอย่างการใช้ทฤษฎีของพาฟลอฟในเรียนรายวิชาภาษาไทย การอ่านและการสะกดคา เรื่อง คาพ้องรูปและคาพ้องเสียงเช่น คาว่า เพลา (เพา=ส่วนประกอบของจักรยาน) , เพลา (เพ-ลา=เวลา) สระ (สะ=แอ่งน้า) , สระ (สะ-หระ=ตัวอักษรที่ใช้ประกอบพยั ชนะ) ปักเป้า (ปัก-เป้า=ว่าวชนิดหนึ่ง) , ปักเป้า (ปัก-กะ-เป้า=ปลาชนิดหนึ่ง) ควรฝึกให้ผู้เรียนมีการออกเสียงคา และสามารถแยะแยะคาได้ เพื่อนาไปใช้ให้ถูกกับ รูปประโยค อาจมีประโยคมาให้และให้ผู้เรียนนาคาเหล่านี้ไปเติมให้ถูกต้อง กิจกรรมนี้ควรจัด แบ่งกลุ่มให้ผู้เรียนและมีการให้คะแนน มีการจัดลาดับภายในชั้นเรียน เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนมี ความกระตือรือร้นในการสืบค้นข้อมูล และยังเป็นการฝึกการทางานร่วมกับผู้อื่น เป็นต้น
- 7.
- 8. ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มพุทธินิยม เน้นกระบวนการทางปั าหรือความคิด ซึ่งเป็นกระบวนการภายใน ของสมองนักคิดกลุ่มนี้มีความเชื่อว่าการเรียนรู้ของมนุษย์ไม่ใช่เรื่องของพฤติกรรม ที่เกิดจากกระบวนการตอบสนองต่อสิ่งเร้าเพียงเท่านั้นการเรียนรู้ของมนุษย์มีความ ซับซ้อนยิ่งไปกว่านั้นการเรียนรู้เป็นกระบวนการทางความคิดที่เกิดจากการสะสม ข้อมูล การสร้างความหมายและความสัมพันธ์ของข้อมูลและการดึงข้อมูลออกมาใช้ ในการกระทาและการแก้ปั หาต่างๆ การเรียนรู้เป็นกระบวนการทางสติปั าของ มนุษย์ในการที่จะสร้างความรู้ความเข้าใจให้แก่ตนเอง ทฤษฏีในกลุ่มนี้ที่สาคั ๆ มี 5 ทฤษฏี
- 9. ทฤษฎีเกสตัลท์ การเรียนรู้เป็นกระบวนการทางความคิดซึ่งเป็น กระบวนการภายในตัวมนุษย์ บุคคลจะเรียนรู้จากสิ่งเร้าที่เป็นส่วนรวมได้ ดีกว่าส่วนย่อยหลักการจัดการเรียนการสอนตามทฤษฏีนี้จะเน้นกระบวนการ คิด การสอนโดยเสนอภาพรวมก่อนการเสนอส่วนย่อย ส่งเสริมให้ผู้เรียนมี ประสบการณ์มากและหลากหลายซึ่งจะช่วยให้ผู้เรียนสามรถคิดแก้ปัญหา คิดริเริ่มและเกิดการเรียนรู้แบบหยั่งเห็นได้ ทฤษฎีสนาม แนวความคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ของทฤษฏีนี้การเรียนรู้เกิดขึ้นเมื่อบุคคลมี แรงจูงใจหรือแรงขับที่จะกระทาให้ไปสู่จุดหมายปลายทางที่ตนต้องการ หลักการจัดการเรียนการ สอนตามทฤษฏีนี้เน้นการเข้าไปอยู่ใน “โลก” ของผู้เรียน การสร้างแรงจูงใจหรือแรงขับโดยการจัด สิ่งแวดล้อมทั้งทางกายภาพและจิตวิทยาให้ดึงดูดความสนใจและสนองความต้องการของผู้เรียนเป็น สิ่งจาเป็นในการช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้
- 10. ทฤษฎีเครื่องหมาย ของทอลแมน แนวความคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ ของทฤษฏีนี้คือการเรียนรู้เกิดจากการใช้เครื่องหมายเป็นตัวชี้ทางให้แสดง พฤติกรรมไปสู่จุดหมายปลายทาง หลักการจัดการเรียนการสอนตามทฤษฏีนี้ เน้นการสร้างแรงขับและหรือแรงจูงใจให้ผู้เรียนบรรลุจุดมุ่งหมายใดๆ โดยใช้เครื่องหมาย สัญลักษณ์หรือสิ่งอื่นๆ ที่เป็นเครื่องชี้ทางควบคู่ไปด้วย
- 11. ทฤษฎีพัฒนาการทางสติปั า นักคิดคนสาคัของทฤษฏีนี้มีอยู่2 ท่าน ได้แก่ เพียเจต์ และบรุนเนอร์ แนวความคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ของทฤษฏีนี้เน้นเรื่องพัฒนาการทางสติปั าของ บุคคลที่เป็นไปตามวัยและเชื่อว่ามนุษย์เลือกที่จะรับรู้สิ่งที่ตนเองสนใจและการเรียนรู้เกิดจา กระบวนการการค้นพบด้วยตนเอง หลักการจัดการเรียนการสอนตามทฤษฏีนี้ คือ คานึงถึงพัฒนาการ ทางสติปั าของผู้เรียนและจัดประสบการณ์ให้ผู้เรียนอย่างเหมาะสมกับพัฒนาการนั้น ให้ผู้เรียนได้ มีประสบการณ์และมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมมากๆ ควรเด็กได้ค้นพบการเรียนรู้ด้วยตนเอง ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้คิดอย่างอิสระและสอนการคิดแบบรวบยอดเพื่อช่วยส่งงเสริมความคิด สร้างสรรค์ของผุ้เรียน
- 12. วิธีการสอน เน้นกระบวนการทางปั าหรือความคิด นักคิดกลุ่มนี้เริ่มขยายขอบเขตของความคิดที่เน้นทางด้านพฤติกรรมออกไปสู่กระบวนการ ทางความคิดซึ่งเป็นกระบวนการภายในของสมอง นักคิดกลุ่มนี้เชื่อว่าการเรียนรู้ของมนุษย์ไม่ใช่เรื่องของพฤติกรรมที่เกิดจากกระบวนการตอบสนอง ต่อสิ่งเร้าเพียงเท่านั้น การเรียนรู้ของมนุษย์มีความซับซ้อนยิ่งไปกว่านั้น การเรียนรู้เป็นกระบวนการทางความคิดที่เกิดจาการสะสมข้อมูล การสร้าง ความหมาย และความสัมพันธ์ของข้อมูลและการดึงข้อมูลออกมาใช้ในการกระทาและการแก้ปั หาต่างๆ การเรียนรู้เป็นกระบวนการทางสติปั าของ มนุษย์ในการที่จะสร้างความรู้ ความเข้าใจให้แก่ตนเอง จุดเด่น 1.ยึดผู้เรียนเป็นจุดศูนย์กลางในการเรียนการสอน 2. ให้ผู้เรียนได้แสดงความคิดเห็นอย่างเต็มที่ จุดด้อย 1. ความรู้ที่ผู้เรียนได้รับอาจบกพร่องหรือไม่ครบถ้วน
- 13. ตัวอย่างการใช้ทฤษฎีของพาฟลอฟในเรียนรายวิชาภาษาไทย ให้ผู้เรียนฝึกการเรียนรู้ด้วยตัวเอง โดยมีการจัดการสอนที่มีกิจกรรม สอดแทรก เช่นการทาโครงงาน การโต้วาที หรือ การพูดสุทรพจน์ เป็นต้น ผู้สอนต้อง มีการกาหนดหัวข้อให้ผู้เรียนอย่างชัดเจน เพื่อให้การแสดงความคิดเห็นจากผู้เรียนนั้น มีขอบเขตและไม่กว้างขวางจนเกินไป
- 14.
- 15. ทฤษฎีความคิดสร้างสรรค์เชิงพฤติกรรมนิยม นักจิตวิทยา กลุ่มนี้มีแนวความคิดเกี่ยวกับเรื่องความคิดสร้างสรรค์ว่า เป็น พฤติกรรมที่เกิดจากการเรียนรู้โดยเน้นที่ความสาคั ของการ เสริมแรง การตอบสนองที่ถูกต้องกับสิ่งเร้าเฉพาะหรือสถานการณ์ นอกจากนี้ยังเน้นความสัมพันธ์ทางปั า คือการโยงความสัมพันธ์ จากสิ่งเร้าหนึ่งไปยังสิ่งเร้าต่างๆ ทาให้เกิดความคิดใหม่ หรือสิ่งใหม่ เกิดขึ้น
- 16. ทฤษฎีความคิดสร้างสรรค์เชิงจิตวิเคราะห์ นักจิตวิทยาทางจิตวิเคราะห์หลาย คน เช่นฟรอยด์ และคริส ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเกิดความคิดสร้างสรรค์ว่า ความคิดสร้างสรรค์เป็นผลมาจากความขัดแย้งภายในจิตใต้สานึกระหว่างแรงขับทาง เพศ (Libido) กับความรู้สึกรับผิดชอบทางสังคม (Social conscience) ส่วน คูไบ และรัค ซึ่งเป็นนักจิตวิทยาแนวใหม่ กล่าวว่า ความคิดสร้างสรรค์นั้นเกิดขึ้น ระหว่างการรู้สติกับจิตใต้สานึก ซึ่งอยู่ในขอบเขตของจิตส่วนที่เรียกว่า จิตก่อนสานึก
- 17. ทฤษฎีอูต้า ทฤษฎีนี้เป็นรูปแบบของการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ให้เกิดขึ้นในตัวบุคคล โดยมีแนวคิดว่าความคิดสร้างสรรค์นั้นมีอยู่ในมนุษย์ทุกคนและสามารถพัฒนาให้สูงขึ้นได้การ พัฒนาความคิกสร้างสรรค์ตามรูปแบบอูต้าประกอบด้วย 4.1การตระหนัก คือ ตระหนักถึง ความสาคั ของความคิดสร้างสรรค์ที่มีต่อตนเองสังคม ทั้งในปัจจุบันและอนาคต และตระหนักถึง ความคิดสร้างสรรค์ที่มีอยู่ในตนเองด้วย
- 18. 1. ความคิดริเริ่ม (Originality)หมายถึง ความคิดแปลกใหม่ไม่ซ้ากันกับความคิดของคนอื่นและแตกต่างจากความคิดธรรมดา ความคิดริเริ่มอาจเกิดจากการคิดจากเดิมที่มีอยู่แล้วให้แปลกแตกต่างจากที่เคยเห็น หรือสามารถพลิกแพลงให้กลายเป็นสิ่งที่ไม่เคย คาดคิด ความคิดริเริ่มอาจเป็นการนาเอาความคิดเก่ามาปรุงแต่งผสมผสานจนเกิดเป็นของใหม่ ความคิดริเริ่มมีหลายระดับซึ่งอาจเป็น ความคิดครั้งแรกที่เกิดขึ้นโดยไม่มีใครสอนแม้ความคิดนั้นจะมีผู้อื่นคิดไว้ก่อนแล้วก็ตาม 2. ความคิดคล่องแคล่ว (Fluency) หมายถึง ปริมาณความคิดที่ไม่ซ้ากันในเรื่องเดียวกัน โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ดังนี้ 2.1 ความคล่องแคล่วทางด้านถ้อยคา (Word Fluency) เป็นความสามารถในการใช้ถ้อยคาอย่างคล่องแคล่ว 2.2 ความคิดคล่องแคล่วทางด้านการโยงสัมพันธ์(Associational Fluency) เป็นความสามารถที่จะคิดหาถ้อยคาที่ เหมือนกันได้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ภายในเวลาที่กาหนด 2.3 ความคล่องแคล่วทางด้านการแสดงออก (Expression Fluency) เป็นความสามารถในการใช้วลีหรือประโยค กล่าวคือ สามารถที่จะนาคามาเรียงกันอย่างรวดเร็วเพื่อให้ได้ประโยคที่ต้องการ 2.4 ความคล่องแคล่วในการคิด(Ideational Fluency) เป็นความสามารถที่จะคิดค้นสิ่งที่ต้องการภายในเวลาที่กาหนด เช่น ใช้คิดหาประโยชน์ของก้อนอิฐให้ได้มากที่สุดภายในเวลาที่กาหนดซึ่งอาจเป็น 5 นาที หรือ 10 นที
- 19. 3. ความคิดยืดหยุ่น (Flexibility)หมายถึง ประเภทหรือแบบของการคิดแบ่งออกเป็น 3.1 ความคิดยืดหยุ่นที่เกิดขึ้นทันที (Spontaneous Flexibility) เป็นความสามารถที่จะพยายามคิดได้ หลายทางอย่างอิสระตัวอย่างของคนที่มีความคิดยืดหยุ่นในด้านนี้จะคิดได้ว่าประโยชน์ของหนังสือพิมพ์มีอะไรบ้าง ความคิดของผู้ที่ยืดหยุ่นสามารถจัดกลุ่มได้หลายทิศทางหรือหลายด้าน เช่น เพื่อรู้ข่าวสาร เพื่อโฆษณาสินค้า เพื่อธุรกิจ ฯลฯ ในขณะที่คนที่ไม่มีความคิดสร้างสรรค์จะคิดได้เพียงทิศทางเดียว คือ เพื่อรู้ข่าวสาร เท่านั้น 3.2 ความคิดยืดหยุ่นทางด้านการดัดแปลง(Adaptive Flexibility) หมายถึง ความสามารถในการ ดัดแปลงความรู้ หรือประสบการณให้เกิดประโยชน์หลายๆด้าน ซึ่งมีประโยชน์ต่อการแก้ปั หา ผู้ที่มีความยืดหยุ่นจะคิด ดัดแปลงได้ไม่ซ้ากัน 4. ความคิดละเอียดละออ (Elaboration) หมายถึง ความคิดในรายละเอียดเป็นขั้นตอน สามารถอธิบายให้เห็น ภาพชัดเจน หรือเป็นแผนงานที่สมบูรณ์ขึ้น ความคิดละเอียดละออจัดเป็นรายละเอียดที่นามาตกแต่งขยายความคิดครั้ง แรกให้สมบูรณ์ขึ้น
- 20. ข้อเด่น จากทฤษฎีความคิดสร้างสรรค์ที่กล่าวมาแล้วทั้งหมด จะเห็นว่าความคิดสร้างสรรค์เป็นทักษะที่มี ในตัวบุคคลทุกคน สามารถที่จะพัฒนาให้สูงขึ้นได้โดยอาศัยการเรียนรู้และบรรยากาศที่เอื้ออานวยได้ผลักดัน ให้บุคคลสามารถดึงศักยภาพเชิงสร้างสรรค์ของตนเองออกมาใช้ได้ส่วนข้อจากัดคือความขัดแย้งภายในใจ เพราะแต่ละคนนั้นมีความเห็นที่ต่างกัน ปรับใช้ในการสอน ตัวอย่างเช่นการนาใปใช้ในการแต่งบทประพันธ์ หรือโคลงกลอนต่างๆ ซึ่งหากนาทฤษฎีนี้ไปปรับ ใช้ก็จะสามารถขยายขอบเขตความคิด และสื่อสารออกมาได้อย่างชัดเจน เห็นภาพ นาไปสู่การแต่งบท ประพันธ์ที่ดี มีประโยชน์ต่อผู้อ่าน และการแต่งโคลงกลอนที่ไพเราะ หลากหลายอีกด้วย
- 21. ผู้จัดทา นางสาวรัชฎา รัตนพิทักษ์ 56115200006 นางสาวภัทรวดีแดงกระจ่าง 56112500007 นางสาววลีทิพย์ อ่อนอุไร 56115200008 นางสาวประภารัตน์ หย่องบางไทร 56115200010