Уураг
àõáîäûí õàìãèéí ÷óõàë õýñã¿¿ä (ç¿ðõ,óóðàã òàðõ
íü ººõ òîñûã ãëèöåðèí áà êàðáîí õ¿÷èë áîëãîí çàäëàõ óðâàëûã ò¿ðãýñãýõ ¿éë÷èëãýýòýé.
õýðýãöýýã õàíãàõàä ìàõ, ñ¿¿, ãóðèë, ºíäºã, òºìñ ãîëëîõ áà ýäãýýð á¿òýýãäýõ¿¿í äýõ óóðàã
Уургийн байгуулалт


Амин хүчлээс үүссэн 
 байгалийн полимер
Амин бүлэг(N)
Хүчлийн бүлэг
Хажуугийн гинжин хэлхээ
í íèéëìýë á¿òýöòýé àçîò àãóóëñàí áàéãàëèéí ìîëåêó


óóðãèéí íàéðëàãàä õ¿õýð çàðèìäàà ôîñôîð, òºìºð, çýñ, öàé
Уургийн байгуулалт

Уураг бол их хэмжээний энерги бүхий шим 
 тэжээлийн бодис.
Найрлагандаа заавал азот агуулсан байна.
Хорин төрлийн амин хүчил заавал 
 агуулагддагаас 9 амин хүчил нь 
 нийлэгждэг, 11 амин хүчил нь үл 
 нийлэгждэг.
Уургийн найрлаган дахь амин хүчлийн 
 үлдэгдлүүд хоррондоо пептидийн 
 холбоогоор холбогдсон байна
ò î ì ìî ë å ä ó ë ò í ý ã ä ý ë þ ì. Ó ó ð ã è é
Óóðãèéí ìîëåêóëûí á¿òýö
ìèíõ¿÷èë óðò ãèíæèí õýëõýý ¿¿ñãýí äàâòàãäñàíû ó
Glucose   Triglyceride
Амин хүчлүүд

      Хажуугийн бүлэг
                     20 төрлийн амин Side group differences
                                     хүчлүүд хоорондоо холб
 H                        O          is how the twenty
                                     amino acids are
     N C C                           different .

H                       OH
                H
  Amine
Суурийн бүлэг         Acid
                    Хүчлийн бүлэг
  Group               Group
Пептидын холбоо



H          H           O   H        H         O
    N C C                      N C C
H                      OH H                 OH
    Хажуугийн бүлэг1   water    Хажуугийн бүлэг

    Амин хүчил 1               Амин хүчил2
Amino Acid Sequence


Amino acid 1
               Amino acid 2
Амин хүчлийн дараалал


Amino acid 1                  Amino acid3 3
               Amino acid 2
Амин хүчлийн дараалал


Amino acid 1                  Amino acid 3
               Amino acid 2                  Amino acid 4
Амин хүчлийн дараалал


   Амин хүчил1                    Амин хүчил 3
                   Амин хүчил 2                  Амин хүчил 4


                                                            Амин хүчил 5
Амин хүчил 9                  Амин хүчил 7
               Амин хүчил 8                  Амин хүчил 6

   Амин хүчил 10
                      Амин хүчил 11      Амин хүчил 12

                                                            Амин хүчил 13


                                                   Г.м >
óñòºðºã÷èéí õîëáîî ¿¿ññýíýýð óðò ãèíæèí õýë
éðëàñàí áàéõ áºãººä ðàäèêàëûí ôóíêöíàëü á¿ëã¿¿äèéí õîî
îëäîã. Ýäãýýð õýëõýýí¿¿ä íü óñòºðºã÷èéí,èîíû, êîâà
© 1999 Addison Wesley Longman, Inc.
Уургийн денатураци
How Are Proteins Made?
õã¿é óóðàã çàäàð÷ õÿðâàñ ¿íýðòñýí äýãäýìò
Гемоглобины байгуулалт
Гемоглобины байгуулалт
Sickle­cell hemoglobin
Áèå ìàõáîäîä ÿâàãäàõ óóðãèéí õóâèðàë.

ûí ýä ýñýä î÷íî. Àìèíõ¿÷ë¿¿ä ººõ òîñ í¿¿ðñ óñ øèã íººöëºãäºí õàäãàë
îíä îðîëöîíî.Àìèíõ¿÷ë¿¿ä íü áîäèñûí ñîëèëöîîíä îðîëöîæ çàäðàõ, èñýë
Vegetarian Diets-Reasons
Health
Religion
Ethical
Environmental
Taste
Уураг биемахбодод

Уургийн үүрэг
Энзим нь бихимийн урвалыг 
 явуулдаг катализатор.
ýñ àìüòíû ãàðàëòàéõ 30-60ã áàéäàã.
óëäàã.
àììèàê, í¿¿ðñõ¿÷ëèéí õèé, óñ þì. ¯¿ññýí àììèàê íü òýð äîðîî
Уураг биемахбодод

Уургийн үүрэг
Даавар нь биохимийн урвалыг 
 зохицуулдаг
 Жишээ нь инсулин
Уураг 
биемахбодод
Ургийн үүрэг
Шаардлагатай энерги 
 глюкозын задралаар 
 үүсдэг
  Фибрин уураг цусыг 
   бүлэгнүүлдэг.
  Vision by creating light­
   sensitive pigments in 
   the retina
Уураг дахь альфа амин 
хүчил

H       H         O
    N C C
H            OH
    Хажуу бүлэг
Õ¿íèé õîíîãèéí óóðãèéí õýðýãöýýã õàíãàõàä øààðäàãäàõ õ

    Õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿í              Õýìæýý “ ã” -ààð   Óóðãèéí õýìæýý “ ã” -ààð
    Ñ ¿¿, ò àð àã                     400                13.2
    ß íç á ¿ð è é í àìü ò íû ìàõ      150-200            27-36
    Ö º ö ã è é í ò îñ                40                 0.6
    Ààðóóë, ààðö                      100                11.0
    ª íä º ã                          0.5 øè ð õ ý ã     2.0
    Ó ð ã àìë û í ò îñ                25                 -
    Áàéöàà                            300-400            4.5-6.0
    Õ¿íñ íè é íîã îî: ò º ìñ ,
    ë ó ó â à í, ë îîë ü ,            3 0 0 -4 0 0       3-4
    º ð ã º ñ ò õ ý ìõ , ñ îíã è íî
    Æ è ìñ , æ è ìñ ã ý íè é          200                0.6
    ç ¿é ë ñ
    Ò àë õ , á îîâ                    200-300            10.2-15.6
    Á ¿ã ä                                               87.1-104.0
Нэг хүнд ноогдох уургийн хэмжээ



  нас             грамм           нийлбэр
 0­6 months         1  gram/#       13 grams
6­12 mo            .7  gms/#        14 grams
1­3 years          .6  gms/#        16 grams
4­6       .55 gms/#           24 grams
7­14      .45 gms/#         28­45 gms
15­18     .4   gms/#          44­59 gms
Adults             .35 gms/#        50­65 gms

уураг

Editor's Notes

  • #5 Basic building block of a protein is an amino acid. The side chain is the only part different between aa OVERHEAD 101, 102
  • #12 AA also contain C, H, O plus N Side chain differs between AA
  • #23 The secondary and tertiary and quaternary structure are all imbued by the primary structure and post-translational modifications NEXT SLIDE: THE STRUCTURE IS ULTIMATELY DETERMINED BY THE PARTICULAR PROPERTIES OF THE CONSTITUENT AMINO ACIDS: NEXT SLIDE IS POLAR (WATER LOVING) AMINO ACIDS
  • #36 Health 69% Religion 30% Ethical - 42% Environmental - 32% Taste - 41%