1. Σέρογλου Φανή- Πάρης Παπαδόπουλος

2. Θέατρο και εκπαίδευση
Winifred Ward Θεραπευτικό Θέατρο
Peter Slade Εκπαιδευτικό Θέατρο
D. Heathcote Εμπάθεια
Gavin Bolton Μανδύας του ειδικού
Το θέατρο Αναλυτικό
Πρόγραμμα

3. Το Θέατρο στην ελληνική εκπαίδευση
• Ιδεολογικός φορέας
• Ξεπερασμένα υποκριτικά στερεότυπα
 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΙΝΑ
• Ασφυκτικό σχολικό πρόγραμμα
• Θεωρείται Χαμηλού κύρους γνωστικό
αντικείμενο

4. Γιατί θεατρικές πρακτικές;
Κοινωνικο-πολιτισμικές προσεγγίσεις
Διαλεκτικές προσεγγίσεις
Μετασχηματισμός των δύσκολων εννοιών των Φ.Ε.
PISA
Ολόπλευρη ανάπτυξη
Παιχνίδι
Στάσεις και δεξιότητες ενεργού πολίτη

5. Θεατρικές πρακτικές στη διδακτική
των Φυσικών Επιστημών
☺ Παντομίμα
Μορφή τέχνης
☺Αυτοσχεδιασμοί
☺Αντιπαραθέσεις
Εκπαιδευτική μεθοδολογία
επιχειρημάτων
☺Παιχνίδια ρόλων
Εργαλείο έρευνας και παρέμβασης
☺Δημόσιες συζητήσεις
☺Εικονικά δικαστήρια
☺Μανδύας ειδικού
☺Σχολικές παραστάσεις

6. Θεατρικές πρακτικές για τη διδασκαλία Φυσικών Επιστημών
Θεατρικό είδος Βασικό χαρακτηριστικό
Δραματοποίηση Βασίζεται συνήθως σ’ ένα αφηγηματικό κείμενο
Παντομίμα Κίνηση, ήχος και συντονισμός με απουσία λόγου
Παιχνίδια ρόλων
•Παρουσιάσεις Ποικιλία εφαρμογών μέσω αναπαράσταση ενός ή
•Μεταφορικό παιχνίδι περισσότερων χαρακτήρων
•Προσομοίωση-ηθικό παιχνίδι
Αντιπαραθέσεις επιχειρημάτων Υπόδηση ρόλου και ανάπτυξη των δικών του
επιχειρημάτων μέσω χρήσιμου διαλόγου
Δημόσιες συζητήσεις Έκφραση προσωπικών επιχειρημάτων
Θεατρικό παιχνίδι-Αυτοσχεδιασμοί Ελεύθερο παιχνίδι αυτοσχεδιασμού
Σχολικές Παραστάσεις Υλοποίηση σε κοινό με βάση ένα θεατρικό κείμενο

7. Περίπτωση εφαρμογής
Μια σειρά μαθημάτων για τα καιρικά φαινόμενα
Τι καιρό κάνει σήμερα;
 ευέλικτη ζώνη
 τετάρτη τάξη
 15 μαθητές και μαθήτριες 9-10 ετών.
 Δημοτικό σχολείο Δρυμού Θεσσαλονίκης.

8.     
 οι μαθητές δεν είχαν διδαχτεί τη φυσική
ως ξεχωριστό μάθημα
 μια εισαγωγή στις φυσικές έννοιες και
τα φυσικά φαινόμενα

9. Καιρικά φαινόμενα
 βροχή, χιόνι, χαλάζι, άνεμος
κύκλος του νερού
 πολυεπίπεδη προσέγγιση
 νερό & παιχνίδι
 επηρεάζουν τη ζωή μας άμεσα

10. Ευέλικτη ζώνη
 περίοδος του αναλυτικού προγράμματος
όπου δε διδάσκεται συγκεκριμένο μάθημα
 αναπτύσσονται ποικίλα θέματα
αντλούνται από τα ενδιαφέροντα των παιδιών
σχέδια εργασίας & projects
 δύο ώρες την εβδομάδα

11. Μια εξελισσόμενη σειρά
 ενθάρρυνση χαρακτηριστικής δεξιότητας
Κίνηση Παντομίμα
Κίνηση & ομιλία Αυτοσχεδιασμοί
Επιχειρηματολογία Αντιπαράθεση επιχ/των

12. Απλή κίνηση
•Διάλογοι
•Παντομίμες
•Αυτοσχεδιασμοί
•Παιχνίδια ρόλων
•Αντιπαραθέσεις επιχειρημάτων
•Εικονικά δικαστήρια

14. Παντομίμα
 Απουσία λεξιλογίου-Κίνηση-Ήχος
 Αποτελεί καλή εισαγωγική πρακτική και γι’
άλλες θεατρικές πρακτικές
 Αντισταθμίζει το δύσκολα κατανοητό
λεξιλόγιο
 Βοηθά στην ανάπτυξη οπτικών εννοιών

15. Παντομίμα
η φυσική αναπαράσταση επιτρέπει
την απεικόνιση των φαινομένων
με ένα μη λεκτικό τρόπο

16.     
 οι μαθητές και οι μαθήτριες αγγίζουν βλέπουν
και νιώθουν εμπειρικά το νόημα των λέξεων και
εννοιών των Φ.Ε.
 οι εκφραστικές χειρονομίες αντισταθμίζουν τη
δυσκολία που έχουν να εκφράσουν νοήματα μέσα
από τη γλώσσα

17. Στάδια υλοποίησης της παντομίμας
 1. Παρατήρηση
 2. Συμμετοχή
 3. Πρακτική – Συντονισμός
 4. Παρουσίαση

18. ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ
Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ
ΧIONI
 Συνολική διάρκεια: 1΄
 Υλικά: Χάρτινος ήλιος, σύννεφα χάρτινα φύλλα, ένα στρώμα
γυμναστικής, χαρτάκια μικρά λευκά για νιφάδες χιονιού.
 Σκηνικό: Τρία παιδιά κάθονται στο στρώμα της γυμναστικής
υποδυόμενα το φυσικό στοιχείο του νερού, δηλαδή τις λίμνες τα
ποτάμια, τη θάλασσα. Άλλα δύο κρατούν χάρτινα σύννεφα και
άλλα δύο, φύλλα (χάρτινα) δένδρων και δίπλα τους ακόμη δύο,
παριστάνουν το νερό που βρίσκεται εγκλωβισμένο, στα φύλλα του
νερού. Ένα ακόμη παιδί κρατά ψηλά ένα χάρτινο κατακίτρινο ήλιο,
ένα ακόμη έχει μια σακούλα με τα λευκά χαρτάκια για να τα
μοιράσει στους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές του και άλλα δύο
θα ρίχνουν χιόνι.
 Σύνολο μαθητών: δεκατρία (13).

19. ΧΙΟΝΙ

20. ΔΙΑΛΟΓΟΙ

22. Εικονικά δικαστήρια

23. ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ
Γλωσσική
Ενδοπροσωπική
Υβριδικό Μοντέλο Έρευνας
Διαπροσωπική
3D-5I
Κιναισθητική
Χωρική
Γνωστική Μεταγνωστική Συναισθηματική
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ

25. ΤΥΠΟΙ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
•Γλωσσική (Linguistic Intelligence)
•Λογική-μαθηματική(Logical/Mathematical)
•Μουσική (Musical Intelligence)
•Χωρική (Spatial Intelligence)
•Σωματική (Bodily Intelligence)
•Διαπροσωπική (Interpersonal Intelligence)
•Ενδοπροσωπική (Intrapersonal Intelligence)
•Φυσιοκρατική (Naturalistic Intelligence)
•Πνευματική (Spiritual Intelligence)
•Υπαρξιακή (Existential Intelligence)

26. Το μοντέλο της πολλαπλής νοημοσύνης στη διδασκαλία και μάθηση
στις Φυσικές Επιστήμες (Μοντέλο 5I)
Αυξανόμενη κατανόηση και παραγωγή λόγου.
Γλωσσική νοημοσύνη Μειωμένη ανάγκη για τη στήριξη του/της εκπαιδευτικού στη γραπτή
έκφραση.
Χρήση άγνωστου επιστημονικού λεξιλογίου.
Μεγαλύτερη διατήρηση της γνώσης.
Έκφραση συναισθημάτων
Αυτοπεποίθηση, αυτοεκτίμηση
Αυτοέλεγχος
Ενδοπροσωπική νοημοσύνη
Λήψη αποφάσεων
Αυξανόμενη ανεξαρτησία
Κοινωνικές κι επικοινωνιακές δεξιότητες
Συνεργασία
Διαπροσωπική νοημοσύνη
Αποδοχή της διαφορετικότητας
Συμμετοχή των παιδιών μέσα από ομάδες συνομήλικων
Χρήση σωματικών-κινησιακών συμβόλων
Πραξιακές δεξιότητες
Κιναισθητική νοημοσύνη
Ικανότητα για προσεκτική παρατήρηση και αναπαραγωγή σκηνών –
μίμηση
Αίσθηση του χώρου, προσανατολισμός
Χωρική νοημοσύνη Δημιουργική φαντασία

27. Το μοντέλο της τρισδιάστατης προσέγγισης της διδασκαλίας και μάθησης
στις Φυσικές Επιστήμες (Μοντέλο 3D)
Εμπλοκή στη μάθηση
Ικανότητες λύσης προβλημάτων
Γνωστική διάσταση
Διαχείριση του περιεχομένου των φυσικών επιστημών
Μάθηση και συλλογισμός μέσα από την παρατήρηση και το πείραμα
Αλληλεπιδράσεις επιστήμης και κοινωνίας
Η φύση της επιστήμης σε σχέση με:
• τον τρόπο διεξαγωγής της
• τη μέθοδό της
Μεταγνωστική διάσταση
• την ιστορική της εξέλιξη
• την ηθική της
• τη φιλοσοφία της
Σύνθεση ιδεών με στόχο την επιχειρηματολογία
Σύνθεση ιδεών με στόχο την έκφραση ερωτημάτων και την αναζήτηση
σχέσεων αιτιότητας
Εξερευνώντας αξίες και στάσεις διαφορετικές από τις δικές τους
Συναισθηματική διάσταση Αύξηση των κινήτρων και του ενδιαφέροντος των μαθητών
Θετικό κλίμα τάξης
Αίσθηση ότι η εργασία τους έχει νόημα

28. ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ
επιστήμονες μεγάλοι παιδιά
κάθε ομάδα έχει τη δική της οπτική
για τα καιρικά φαινόμενα

31. Οι δεξιότητες που αφορούν τη μεταγνωστική
διάσταση της μάθησης, ενεργοποιούνται
σε σχέση με:
 τη φύση του ρόλου των παιδιών
 τη θεματολογία που αναπτύσσεται
 την κορύφωση των συναισθημάτων που
δημιουργούν αυθόρμητες συμπεριφορές και
αυθεντική κουβέντα

32. Οι μεταγνωστικές δεξιότητες ενθαρρύνονται σε
μαθησιακό περιβάλλον, όπου ο δάσκαλος:
Δεν υιοθετούσε διδακτικό ρόλο:
 δε δημιουργούσε στατικά μονοδιάστατα νοήματα
 δεν υπήρχε πιεστική καθοδήγηση
 δεν απαιτούσε συγκεκριμένες απαντήσεις
 δεν ήταν εκπρόσωπος της έγκυρης επιστημονικής
γνώσης

33. Χαρακτηριστικές φράσεις των παιδιών, όπου
καταγράφεται η μεταγνωστική διάσταση της μάθησης στις
Φυσικές Επιστήμες
Αλληλεπιδράσεις επιστήμης και κοινωνίας- Εσείς (οι επιστήμονες) που τα ξέρετε όλα, πέστε τα.
Δημοκρατικού χαρακτήρα
Αλληλεπιδράσεις επιστήμης και κοινωνίας Μην τους ακούτε θα μείνετε αγράμματοι
Χρηστικού χαρακτήρα
Αλληλεπιδράσεις επιστήμης και κοινωνίας- Μην τους ακούτε παιδιά μου. Η βροχή στ’ αλήθεια
Πολιτιστικού χαρακτήρα σχηματίζεται από το θεό Δία όταν κλαίει.
Αλληλεπιδράσεις επιστήμης και κοινωνίας Εσείς νομίζετε ότι τα ξέρετε, αλλά δεν ξέρετε πώς να τα
Ηθικού χαρακτήρα εξηγήσετε και λέτε κάποιο τρόπο που φαντάζεστε, ενώ
τώρα η επιστήμη έχει προχωρήσει και …και..
Σύνθεση ιδεών με στόχο την έκφραση Μπορεί να βγει το ουράνιο τόξο χωρίς ήλιο;
ερωτημάτων και την αιτιολόγηση
Η φύση της επιστήμης Δεν μπορείς να τα ξέρεις όλα για τον κόσμο, δεν
μπορείς να απαντήσεις σ’ όλες τις ερωτήσεις.

34. Συμμετοχή στη συζήτηση:
 Κορύφωση στα εύκολα και προσιτά ερωτήματα &
την έντονη διαφωνία.
 Κλασσική συμμετοχή τριών συνομιλητών όπου
απαιτούνται εκτεταμένες και δύσκολες απαντήσεις.

35. Χρήση απλοποιημένου επιστημονικού λεξιλογίου από τους μαθητές και
τις μαθήτριες κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης επιχειρημάτων
Επιστημονικό λεξιλόγιο Τα παιδιά εκφράστηκαν
Εξατμίζεται Πηγαίνει ψηλά
Συμπύκνωση υδρατμών, δημιουργία Σχηματίζονται σύννεφα, που όταν
βροχής. κρυώσουν πέφτει νερό σα βροχή.
Ανάλυση φωτός μέσα από τις σταγόνες Βγαίνει το ουράνιο τόξο, γιατί το φως έχει
του νερού. εφτά χρώματα.
Ηλιακές ακτίνες Ηλιαχτίδες

36. Οι μαθητές και οι μαθήτριες
επιχειρηματολογούν:
Με: Απλούς ισχυρισμούς
Με: Δικαιολογίες
Επικαλούμενοι: Θεωρίες
Επικαλούμενοι: Στοιχείων
Οι ερωτήσεις ξεκινούν με: Γιατί
Οι απαντήσεις ξεκινούν με: Επειδή
ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ

37. ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ
1. Αλληλεπιδράσεις επιστήμης και
κοινωνίας
ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ: 2. Νοητική αντίληψη κι
αναπαράσταση
4. Χρήση άγνωστου επιστημονικού
λεξιλογίου

38. Οι θεατρικές πρακτικές στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών:
Αποτελούν ελκυστικό εκπαιδευτικό εργαλείο
 Δίνουν υψηλά ποσοστά στην εμπλοκή στη μάθηση
 Διαλύουν το μύθο της Φυσικής ως ερμητικής επιστήμης
 Μετασχηματίζουν τις έννοιες των Φυσικών Επιστημών
 Ενισχύουν τη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών
Γεφυρώνουν την πρακτική με τη θεωρητική γνώση
 Ενισχύουν τη γλωσσική νοημοσύνη

39. Φυσικές Επιστήμες για όλους και για όλες,
μέσα από τις θεατρικές πρακτικές
Μαθητές και μαθήτριες:
 Μακροπρόθεσμα αποτελέσματα……..
 Οικονομικοί Μετανάστες
 Άτομα με κινητικά προβλήματα
 Κορίτσια & Αγόρια

40. Φυσικές Επιστήμες για όλους και για όλες,
μέσα από τις θεατρικές πρακτικές
 Γονείς
 Συνάδελφοι
Εργαστήρια:
Θεσσαλονίκη-Αθήνα-Καστοριά-Ρέθυμνο

41. Ο κύκλος των παιχνιδιών ρόλων
Οι εκπαιδευτικοί
Παρακολουθούν παρακολουθούν ένα
τα βίντεο 20’ του
βιντεοσκοπημένα Galileo ή του
δρώμενα Einstein ή του
Faraday
Παίζουν τα δικά τους
παιχνίδια ρόλων
Κρατούν σημειώσεις
Σχηματίζουν ομάδες