2. สาระเศรษฐศาสตร์
ใบความรู้ ที่ 3 เรื่อง บริษัทจากัด
ระดับ ม. 5
คาสั่ง 1.ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหา แล้วสรุปลงสมุด
2. ตั้งคาถามที่เกี่ยวกับบริษัทจากัด คนละ 5 ข้อ
3. บริษัทจากัด
เนื่องจากการประกอบธุรกิจแบบกิจการเจ้าของคนเดียวและห้างหุ้นส่วนต้อง
เผชิญกับปัญหาต่าง ๆ มากมาย ผู้ประกอบการจึงนิยมจัดตั้งธุรกิจรูปแบบบริษัทจากัด
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ให้ความหมายว่า บริษัทจากัด
(Corporation) คือกิจการประเภทที่จัดตั้งขึ้นการแบ่งทุนออกเป็นหุ้น มีมูลค่าหุ้น ละเท่า ๆ
กัน ผู้ถือหุ้นต่างรับผิดชอบจากัดเพียงไม่เกินจานวนเงินที่ตนยังไม่ครบมูลค่าของหุ้นที่ตน
ถืออยู่
กิจการบริษัทจากัดมีลักษณะดังนี้
1. ต้องมีผู้ร่วมทุนอย่างน้อย 7 คนขึ้นไป ตกลงเข้าหุ้นกันเพื่อทาธุรกิจ
ร่วมกัน โดยการแบ่งทุนออกเป็นหุ้นมีมูลค่าหุ้นละเท่า ๆกัน และผู้ลงทุนซื้อหุ้นซึ่งเรียกว่า
ผู้ถือหุ้น (Stock Holders) จะรับผิดชอบจากัดเพียงไม่เกิดจานวนเงินที่ตนยังส่งใช้ไม่ครบ
ตามมูลค่าของหุ้นที่ตนถืออยู่ ผู้ถือหุ้นจะมีฐานะเป็นเจ้าของกิจการ ซึ่งหุ้นดังกล่าว ได้แก่
หุ้นสามัญ (Common Stock) และหุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stock)
2. การจัดตั้ง กิจการบริษัทจากัดจะต้องจดทะเบียนพาณิชย์และทะเบียน
การค้าจึงจะมีสภาพเป็นนิติบุคคล มีสิทธิและหน้าที่แยกจากผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นเจ้าของ

3. สามารถมีทรัพย์สินในนามบริษัทได้ มีสิทธิ์กู้ยืมเงินหรือทาสัญญาจ้างและประกอบ
กิจการใด ๆ เพื่อการดาเนินงานของบริษัทได้สาหรับชื่อของบริษัทจากัดนั้น กฎหมายระบุ
ไว้ว่าต้องใช้คาว่า บริษัท ไว้หน้าชื่อ และคาว่า จากัดไว้ท้ายชื่อ ถ้าเป็นอักษรต่างประเทศ
ต้องใช้คาซึ่งมีความหมายว่า บริษัท – จากัด เช่นCompany Limited หรือเป็นอักษรย่อ
Co., Lrd . ไว้ท้ายชื่อ
3. รับผิดชอบจากัด ผู้ถือหุ้นต่างรับผิดชอบจากัดเพียงไม่เกินจานวนเงินที่
ตนยังส่งใช้ไม่ครบมูลค่าของหุ้นที่ตนถืออยู่เท่านั้น
4. มีเงินปันผล ผู้ถือหุ้นมีสิทธิ์ได้รับส่วนแบ่งของกาไรในรูปของเงินปันผล
ตามจานวนหุ้นที่ตนถืออยู่ รายได้ของบริษัทหลังจากหักค่าใช้จ่าย เช่น ค่าภาษีและเงิน
สารอง ต่าง ๆ ตามกฎหมายส่วนที่เหลือจะนาไปจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิ
ก่อน ส่วนที่เหลือจึงจะสามารถจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นสามัญได้ ดังนั้นเงินปันผลที่
ผู้ถือหุ้นสามัญได้รับนั้นจึงไม่มีความแน่นอน บางทีอาจจะได้รับหรือไม่ได้รับก็ได้ แม้ว่า
กิจการจะมีผลกาไรก็ตาม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนโยบายของคณะกรรมการบริษัท
5. มีคณะกรรมการ ผู้มีอานาจจัดการบริษัทได้แก่ผู้ถือหุ้นในบริษัทจากัด
ซึ่งได้รับการแต่งตั้งและได้แถลงความรับผิดชอบไว้ในหนังสือบริคณห์สนธิเป็นคณะ
ดาเนินการ กรณีที่บริษัทขนาดใหญ่ต้องการผู้บริหารที่มีประสิทธิภาพ กรรมการบริษัท
อาจจะเป็นบุคคลภายนอกที่ไม่ใช่ผู้ถือหุ้นซึ่งได้รับเลือกให้เข้าไปบริหารงานบริษัทได้
6. การระดมทุน ความสามารถในการระดมทุนของกิจการบริษัทจากัดมี
อัตราสูงกว่ากิจการประเภทอื่น เพราะบริษัทสามารถออกหุ้นในรูปของ หุ้นสามัญ หุ้น
บุริมสิทธิหรือหุ้นกู้ออกขายให้แก่ประชาชน เพื่อนาเงินมาใช้ในธุรกิจได้ กรณีบริษัทจากัด
ต้องการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินแทนการนาหุ้นออกขายย่อมได้รับการพิจารณาจาก
สถาบันการเงินได้ง่ายกว่าธุรกิจประเภทอื่น
7. อายุการดาเนินงานไม่จากัด เนื่องจากกิจการบริษัทจากัดแยกจากความ
เป็นเจ้าของหรือผู้ถือหุ้นตามกฎหมาย บริษัทสามารถดาเนินงานได้โดยไม่กาหนด
ระยะเวลาและไม่ผูกพันกับเจ้าของบริษัท คุณสมบัติของผู้ถือหุ้นไม่ถือเป็นสาระสาคัญแม้

4. ผู้ถือหุ้นคนใดคนหนึ่งตาย ล้มละลายหรือไร้ความสามารถ แต่อายุของบริษัทจากัดจะ
สิ้นสุดลงเมื่อบริษัทจดทะเบียนเลิกกิจการหรือศาลสั่งให้ล้มละลาย
8. มีผู้บริหารที่มีคุณภาพ ความมั่นคงของกิจการบริษัทจากัดเกิดขึ้นจาก
คุณภาพของผู้บริหารคือเป็นผู้บริหารมืออาชีพ มีความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์
สามารถนาพาให้บริษัทประสบความสาเร็จเจริญเติบโตได้
ภาพแสดงโครงสร้างบริษัทจากัด
ผู้ถือหุ้น(เจ้าของบริษัท)
เลือกตั้ง
คณะกรรมการอานวยการ
คัดเลือก
คณะกรรมการอานวยการ
ว่าจ้าง
พนักงาน

5. ข้อดีของบริษัทจากัด
1. มีสภาพเป็นนิติบุคคล กิจการบริษัทมีสภาพเป็นบุคคลตามกฎหมาย
สามารถแยกตัวออกจากผู้ถือหุ้น (เจ้าของบริษัท)
2. จัดหาเงินทุนได้ง่าย บริษัทจากัดสามารถจัดหาเงินทุนได้ง่ายกว่าการ
ประกอบการประเภทเจ้าของคนเดียวหรือห้างหุ้นส่วน ด้วยการขายหุ้นให้กับประชาชน
ทั่วไป นอกจากนี้สามารถกู้ยืมเงินทุนได้จากสถาบันการเงิน เช่น ธนาคาร และบริษัท
เงินทุน ฯลฯ เนื่องจากมีความเชื่อมั่นจากสถาบันการเงินเหล่านั้น
3. รับผิดชอบหนี้สินจากัด ผู้ถือหุ้นหรือเจ้าของบริษัทมีความรับผิดชอบ
หนี้สินจากัดเพียงจานวนเงินที่ยังคงค้างชาระ หากชาระครบตามที่กาหนดไว้ไม่ต้อง
รับผิดชอบ
4. ความมั่นคงของธุรกิจ การจัดตั้งธุรกิจในรูปบริษัทจากัดเป็นที่น่าเชื่อถือ
และมีความมั่นคงมากกว่าการจัดตั้งธุรกิจประเภทอื่น เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเจ้าของบริษัท
สามารถดาเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง กรณีผู้ถือหุ้นตาย ล้มละลายหรือศาลสั่งให้เป็นผู้ไร้
ความสามารถ กิจการบริษัทไม่ต้องเลิกล้มกิจการ
5. โอนหรือขายหุ้นให้กับคนอื่นได้ ผู้ถือหุ้นสามารถขายหรือโอนหุ้นให้กับ
คนอื่นได้
ข้อเสียของบริษัทจากัด
1. ขั้นตอนการจัดตั้งยุ่งยาก มีข้อจากัดทางกฎหมายและหน่วยงานของรัฐที่
เกี่ยวข้องดูแลเข้มงวด เช่น ต้องทาหนังสือบริคณห์สนธิแล้วนาไปจดทะเบียนต่อนาย
ทะเบียนบริษัท
2. มีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย ๗ คนขึ้นไป
3. เสียค่าใช้จ่ายในการบริหารงานสูง โดยเฉพาะการจ้างผู้บริหารมืออาชีพมา
บริหารจัดการ

6. 4. ความลับถูกเปิดเผย ความลับของบริษัทถูกเปิดเผยได้ง่าย เนื่องจากมีบุคคล
อื่นเข้ามาเกี่ยวข้องทั้งทางตรงและทางอ้อม ผู้บริหารต้องชี้แจงให้พนักงานปฏิบัติงานได้
ถูกต้อง ความลับของกิจการอาจถูกเปิดเผยไปยังคู่แข่งขันได้
5. ขาดความจงรักภักดี การบริหารงานของบริษัทจากัดส่วนใหญ่จ้างผู้บริหาร
มืออาชีพ ทาให้ขาดความเสียสละ ความตั้งใจ และความจงรักภักดี ซึ่งแตกต่างจากกิจการ
เจ้าของคนเดียวหรือห้างหุ้นส่วนที่เจ้าของกิจการบริหารด้วยตนเองจึงทุ่มเทให้กับธุรกิจ
อย่างเต็มความสามารถ