Lancering Visie Op Sectoren 2013
Zakelijke Dienstverlening
Rotterdam, 3 juni 2013
@hmesters
@stefanie_pr
@slmgpeters
Programma
1 Conceptueel kader
The ‘Why”
Subsectoren
3
4
Bevindingen5
Macro2
1. Conceptueel kader
 Crisis
 Demografie
 Governance
 Generatie Z
 Geo-politieke
Verschuivingen
 Cultuur
 Milieu
Waar staan we?
Turbulentie in de omgeving neemt toe, instituten onder druk
Steeds meer: organiseren via ‘De Markt’
Clay Shirky: “Since we have grown up with hierarchical institutions
as models for organizational structure, it‟s hard to visualize another
model. But this is where social media has come in. The development
of technological features such as #hashtags has allowed people with
like interests to find each other and organize around ideas
outside a traditional institutional model.
(…) So we have an old way of viewing the organization of people
(thesis: hierarchical institutions). Now there‟s a new way of looking
at things (antithesis: unmanaged cooperative collaboration).
We (as a society) are still trying to figure out how to
navigate this (synthesis) to produce results.
Werk wordt meer kennisintensief …..
Veranderingen in de taken die uitgevoerd worden door de Amerikaanse beroepsbevolking (1969 - 1998)
-10%
-5%
0%
5%
10%
15%
1969 1980 1990 1998
Routine manual Routine cognitive Expert thinking Complex communications
Grenzen van automatisering lijken
bereikt: „expert thinking‟ is voor een
deel gebaseerd op patroonherken-
ning. Dit is moeilijker te auto-
matiseren dan routine hande-
lingen (rule based)
…. maar schaarste blijft in technische profielen…ondanks automatisering
Een ander geluid
De bekende redeneringen over tekorten aan
technisch personeel
Maar vanuit een ander paradigma is er
misschien helemaal geen tekort.’
Meteen maar even een voorbeeld van zo’n
ander paradigma. ‘We zijn nu bezig met een
project, geschoeid op Scandinavische leest,
om mensen die ooit voor de techniek zijn
opgeleid weer terug in de sector te halen.
Als je op die manier gaat kijken, dan blijft
er wellicht maar weinig over van dat
zogenaamde tekort aan technici. ‘Volgens
mij hebben we geen tekort aan technisch
personeel, maar een tekort aan vermogen
om mensen met de juiste kwaliteiten te
vinden in de samenleving.’
Bron: Flexmarkt , 27 februari
2. Macro
Bestedingen blijven probleem
Dienstensector – Sentiment Nederland versus wereld
Dienstensector – Marges
3. The ‘Why’
De sector lijdt onder de ‘Grote Drie’:
Structurele en conjuncturele uitdagingen
1. Bruto margedruk
2. Onderscheidend vermogen
3. Toegevoegde waarde propositie
2013: Profitability without growth?
Oplossingen voor de druk van de ‘grote drie’
The ‘WHY’: ABN Amro roots: 1824
Nederlandsche Handel-Maatschappij
 In 1824 opgericht op initiatief van koning Willem I
 Het hogere doel was dat de NHM zou fungeren als:
“Een grote hefboom, strekkende tot
opbeuring en aanmoediging van de
nationale welvaart"
The ‘why’ voor GGN
„Zonder deurwaarders en incasso
bedrijven zouden financiële transacties niet
mogelijk zijn‟
GGN is „enabler van economisch verkeer‟
Someone has Hit the “Reset” Button
(Jeffrey Immelt, CEO, General Electric)
Wij geloven:
De economie is in een vroeg stadium van een fundamentele
verandering van de wijze waarop werk is georganiseerd, gemanaged en
uitgevoerd
We weten:
Veel bedrijven zijn op zoek naar de drijvende kracht achter hun „Why”
(waartoe zijn wij op aarde)
Ethos:
‘Is a Greek word meaning "character" that is used to describe
the guiding beliefs or ideals that characterize a community,
nation, or ideology. The Greeks also used this word to refer to
the power of music to influence its hearer's emotions, behaviors,
and even morals’
Maar: het belang van zingeving (purpose) blijft
Niet alleen voor professionals!
 Autonomy / trust
 Mastery
 Purpose
Bron : Daniel Pink
„The purpose of work is to work on purpose!‟
Joey Reiman
Death by KPI?
„Cultuur trekt de juiste
mensen aan, de juiste
mensen genereren
winst‟
Scenario’s voor innovatie onvermijdelijk
4. Subsectoren
Dienstensector – groeipaden verschillen
1. Human Capital: Last van de ‘Grote drie’
 Uitzenden
 Detacheren
 Payrolling
 ZZP bemiddeling
Bron: recruitment matters, Index uitzenduren op basis van ABU,
periode 2008 – 2013 (2006 = 100), per sector
Uitzendcijfers laten nog geen herstel zien…maar Randstad en Adecco wel
Minder vacatures en hogere werkeloosheid
Bron: Marc Drees
Speelbal van de economie?
‘Piek en ziek’ onvoldoende toegevoegde waarde
2. Professional services, Accountants: Last van de ‘Grote drie’
Samenstellen
jaarrekening
Controle
jaarrekening
Consultancy Belastingadvies
 Automatisering
 Van administratie naar
advies
 Dashboards,
scenario's
benchmarking
 Gevraagde
competenties van
medewerkers
veranderen
 Toegevoegde waarde?
 Tariefdruk: uren x
tarief onder druk
 En de kwaliteit dan?
 Toegevoegde waarde?
 Opdrachten opdelen
en tussentijdse
evaluatie
Actuele informatie?
www.accountant.nl
www.accountancynieuws.nl
2. Advocatuur: concurrentie in het middensegment
Rechtsgebieden: publiekrecht (overheid-buger)
privaatrecht (burgers onderling)
Ruim 4500 kantoren, waarvan
600 kantoren tussen met tussen 6 en 60 advocaten.
Veranderingen gedreven door:
 kritische klanten, die meer voor minder willen
 technologie
 regelgeving
Actuele informatie?
www.advocatenorde.nl
www.advocatie.nl
50%
36%
11%
2% 1%
Aantal advocatenkantoren
1 2 tot 5 6 tot 20 21 tot 60 >60
Advocatuur: margedruk
 De werkloosheid is
toegenomen en het
besteedbare inkomen
is afgenomen
 Meer particulieren
hebben moeite
gekregen om aan hun
financiële
verplichtingen te
voldoen
 De kans is groot dat
het aantal
betalingsachter-
standen komend jaar
toe zal nemen
2. Incasso & deurwaarders: betalingsproblemen nemen toe
Bron: CBS
120
130
140
150
160
170
180
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013
index(2003-1=100)
6.0%
6.4%
6.8%
7.2%
7.6%
8.0%
groeiin%j-o-j
Uitstaand debiteurensaldo particulieren ('rood staan')
Zakelijk kredietverlening
Aantal particuliere kredietnemers met betalingsproblemen (r.as)
val Lehman Brothers
Branche versnippert verder
 De afgelopen 5 jaar is het aantal
deurwaarders-kantoren gedaald
met 8%, terwijl het aantal
incasso-bureaus met 51%
toenam
 De branche is verder versnipperd
 Vooral bij incasso-bureaus zal de
concurrentie toenemen,
aangezien de aanwas van kleine
bureaus groot is
 Red flag: Deurwaarders zijn
kwetsbaar door gebrekkig
financieel management en
onvoldoende marktwaardering
van debiteurenportefeuille
Bron: CBS
30%
45%
60%
70%
23%
16%
22%
17%
30%
29%
12%
8%
17%
10%
6%
5%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
2007 deurw aarders
2012 deurw aarders
2007 incassobureaus
2012 incassobureaus
1 w erkzame persoon 2-5 w erkzame personen
5-20 w erkzame personen 20 w erkzame personen of meer
Incasso/deurwaarders geen hedge in tijden van economische krimp
2. Adviesbureau’s: struggle for survival
3. Facilities Management, schoonmaak: Last van de ‘Grote drie’
 Prijs/kwaliteit belangrijk criterium,
maar selectie op prijs krijgt
overhand
 Toegevoegde waarde bieden door
een totaalconcept van facilitaire
diensten
 Schoonmaak is een commodity,
wat switchgedrag in de hand werkt
 De schoonmaakmarkt is verzadigd
 Aanbod en leegstand van kantoren
neemt toe
 Red Flag: werknemers kwetsbare
groep in de samenleving, opkomst
regie partijen, niet kunnen
doorbelasten werkgevers lasten
(cao)
-6%
-4%
-2%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
2007 2008 2009 2010 2011 2012
groeiin%j-o-j
Prijsindexmutatie schoonmaakdiensten
Volumemutatie schoonmaakdiensten
Omzet schoonmaakbedrijven
FM, Schoonmaak: leegstand kantoren neemt toe, productiviteit verschilt
4.9%
5.3%
-4% 0% 4% 8% 12% 16% 20%
Amsterdame.o.
Rotterdame.o.
Den Haag e.o.
Utrecht e.o.
Eindhoven e.o.
NEDERLAND
% groei (j-o-j)
Groei van het aanbod kantoren Groei van de leegstand
ISS
CSU Cleaning
Services
Hago Nederland
(Vebego)
Gom
Schoonhouden
(Facilicom)
Dolmans Groep
EW Facility
Services
Hectas Facility
Services
Schoongroep
Nederland
Succes (DieDrie)
-30%
-25%
-20%
-15%
-10%
-5%
0%
5%
10%
15%
-15% -10% -5% 0% 5% 10% 15%
% groei omzet (j-o-j)
%groeimdw(j-o-j)
grootte bol = omzet 2012
 Margedruk is een harde
realiteit door de
aanhoudende druk van
concurrentie
 Ongekende kansen door de
innovatie en inzet van ICT
 Klanten vragen om
geïntegreerde oplossingen
voor
beveiligingsvraagstukken
 Red flag: niet kunnen
leveren bij grote tenders
(G4S) en doorbelasten
hogere lasten voor
werkgevers
FM, Beveiliging: last van de ‘Grote drie’
-6%
-4%
-2%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
12%
14%
2007 2008 2009 2010 2011 2012
groeiin%j-o-j
Volume mutatie Prijsmutatie Omzetgroei
10.8%
1.9%
2.5%
-1.9%
2.3%
-15%
-10%
-5%
0%
5%
10%
15%
20%
2008 2009 2010 2011 2012
groeiin%j-o-j
Omzetgroei Omzet per bedrijf Groei bedrijven
FM: Aan het eind van de S-curve?
5. Bevindingen
Alles wordt een commodity?
1. „Never waste a good crisis‟
2. Het „Nieuwe Normaal‟ nu?
3. Staan groei en winst maximalisatie ter discussie? 2013: profitability without growth?
4. Bestaande manier van het organiseren van arbeid d.m.v. hiërarchie in instituten onder druk
5. Niet alleen professionals worden beste aangestuurd op „geven van ruimte‟ en „trust‟
6. Cultuur bepaalt succes „culture eats strategy for breakfast‟, maar…
7.….meten we wel de juiste dingen als „t om mensen gaat? „Death by KPI‟
8. De „Ryanisering‟ van zakelijke dienstverlening gaat door, meest voelbaar in Recruitment
9. „Operatonal excellence‟ geen basis voor lange termijn concurrentievoordeel
10. Als alles een commodity wordt, is het verstandig om als „low cost provider‟ ingericht te zijn
Conclusie

Rotterdam vos 2013 mei 2013 Zakelijke dienstverlening

  • 1.
    Lancering Visie OpSectoren 2013 Zakelijke Dienstverlening Rotterdam, 3 juni 2013 @hmesters @stefanie_pr @slmgpeters
  • 2.
    Programma 1 Conceptueel kader The‘Why” Subsectoren 3 4 Bevindingen5 Macro2
  • 3.
  • 4.
     Crisis  Demografie Governance  Generatie Z  Geo-politieke Verschuivingen  Cultuur  Milieu Waar staan we?
  • 5.
    Turbulentie in deomgeving neemt toe, instituten onder druk
  • 6.
    Steeds meer: organiserenvia ‘De Markt’ Clay Shirky: “Since we have grown up with hierarchical institutions as models for organizational structure, it‟s hard to visualize another model. But this is where social media has come in. The development of technological features such as #hashtags has allowed people with like interests to find each other and organize around ideas outside a traditional institutional model. (…) So we have an old way of viewing the organization of people (thesis: hierarchical institutions). Now there‟s a new way of looking at things (antithesis: unmanaged cooperative collaboration). We (as a society) are still trying to figure out how to navigate this (synthesis) to produce results.
  • 7.
    Werk wordt meerkennisintensief ….. Veranderingen in de taken die uitgevoerd worden door de Amerikaanse beroepsbevolking (1969 - 1998) -10% -5% 0% 5% 10% 15% 1969 1980 1990 1998 Routine manual Routine cognitive Expert thinking Complex communications Grenzen van automatisering lijken bereikt: „expert thinking‟ is voor een deel gebaseerd op patroonherken- ning. Dit is moeilijker te auto- matiseren dan routine hande- lingen (rule based)
  • 8.
    …. maar schaarsteblijft in technische profielen…ondanks automatisering Een ander geluid De bekende redeneringen over tekorten aan technisch personeel Maar vanuit een ander paradigma is er misschien helemaal geen tekort.’ Meteen maar even een voorbeeld van zo’n ander paradigma. ‘We zijn nu bezig met een project, geschoeid op Scandinavische leest, om mensen die ooit voor de techniek zijn opgeleid weer terug in de sector te halen. Als je op die manier gaat kijken, dan blijft er wellicht maar weinig over van dat zogenaamde tekort aan technici. ‘Volgens mij hebben we geen tekort aan technisch personeel, maar een tekort aan vermogen om mensen met de juiste kwaliteiten te vinden in de samenleving.’ Bron: Flexmarkt , 27 februari
  • 9.
  • 10.
  • 11.
    Dienstensector – SentimentNederland versus wereld
  • 12.
  • 13.
  • 14.
    De sector lijdtonder de ‘Grote Drie’: Structurele en conjuncturele uitdagingen 1. Bruto margedruk 2. Onderscheidend vermogen 3. Toegevoegde waarde propositie 2013: Profitability without growth?
  • 15.
    Oplossingen voor dedruk van de ‘grote drie’
  • 16.
    The ‘WHY’: ABNAmro roots: 1824 Nederlandsche Handel-Maatschappij  In 1824 opgericht op initiatief van koning Willem I  Het hogere doel was dat de NHM zou fungeren als: “Een grote hefboom, strekkende tot opbeuring en aanmoediging van de nationale welvaart" The ‘why’ voor GGN „Zonder deurwaarders en incasso bedrijven zouden financiële transacties niet mogelijk zijn‟ GGN is „enabler van economisch verkeer‟
  • 17.
    Someone has Hitthe “Reset” Button (Jeffrey Immelt, CEO, General Electric) Wij geloven: De economie is in een vroeg stadium van een fundamentele verandering van de wijze waarop werk is georganiseerd, gemanaged en uitgevoerd We weten: Veel bedrijven zijn op zoek naar de drijvende kracht achter hun „Why” (waartoe zijn wij op aarde) Ethos: ‘Is a Greek word meaning "character" that is used to describe the guiding beliefs or ideals that characterize a community, nation, or ideology. The Greeks also used this word to refer to the power of music to influence its hearer's emotions, behaviors, and even morals’
  • 18.
    Maar: het belangvan zingeving (purpose) blijft Niet alleen voor professionals!  Autonomy / trust  Mastery  Purpose Bron : Daniel Pink „The purpose of work is to work on purpose!‟ Joey Reiman Death by KPI? „Cultuur trekt de juiste mensen aan, de juiste mensen genereren winst‟
  • 19.
  • 20.
  • 21.
  • 22.
    1. Human Capital:Last van de ‘Grote drie’  Uitzenden  Detacheren  Payrolling  ZZP bemiddeling
  • 23.
    Bron: recruitment matters,Index uitzenduren op basis van ABU, periode 2008 – 2013 (2006 = 100), per sector Uitzendcijfers laten nog geen herstel zien…maar Randstad en Adecco wel
  • 24.
    Minder vacatures enhogere werkeloosheid Bron: Marc Drees
  • 25.
    Speelbal van deeconomie?
  • 26.
    ‘Piek en ziek’onvoldoende toegevoegde waarde
  • 27.
    2. Professional services,Accountants: Last van de ‘Grote drie’ Samenstellen jaarrekening Controle jaarrekening Consultancy Belastingadvies  Automatisering  Van administratie naar advies  Dashboards, scenario's benchmarking  Gevraagde competenties van medewerkers veranderen  Toegevoegde waarde?  Tariefdruk: uren x tarief onder druk  En de kwaliteit dan?  Toegevoegde waarde?  Opdrachten opdelen en tussentijdse evaluatie Actuele informatie? www.accountant.nl www.accountancynieuws.nl
  • 28.
    2. Advocatuur: concurrentiein het middensegment Rechtsgebieden: publiekrecht (overheid-buger) privaatrecht (burgers onderling) Ruim 4500 kantoren, waarvan 600 kantoren tussen met tussen 6 en 60 advocaten. Veranderingen gedreven door:  kritische klanten, die meer voor minder willen  technologie  regelgeving Actuele informatie? www.advocatenorde.nl www.advocatie.nl 50% 36% 11% 2% 1% Aantal advocatenkantoren 1 2 tot 5 6 tot 20 21 tot 60 >60
  • 29.
  • 30.
     De werkloosheidis toegenomen en het besteedbare inkomen is afgenomen  Meer particulieren hebben moeite gekregen om aan hun financiële verplichtingen te voldoen  De kans is groot dat het aantal betalingsachter- standen komend jaar toe zal nemen 2. Incasso & deurwaarders: betalingsproblemen nemen toe Bron: CBS 120 130 140 150 160 170 180 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 index(2003-1=100) 6.0% 6.4% 6.8% 7.2% 7.6% 8.0% groeiin%j-o-j Uitstaand debiteurensaldo particulieren ('rood staan') Zakelijk kredietverlening Aantal particuliere kredietnemers met betalingsproblemen (r.as) val Lehman Brothers
  • 31.
    Branche versnippert verder De afgelopen 5 jaar is het aantal deurwaarders-kantoren gedaald met 8%, terwijl het aantal incasso-bureaus met 51% toenam  De branche is verder versnipperd  Vooral bij incasso-bureaus zal de concurrentie toenemen, aangezien de aanwas van kleine bureaus groot is  Red flag: Deurwaarders zijn kwetsbaar door gebrekkig financieel management en onvoldoende marktwaardering van debiteurenportefeuille Bron: CBS 30% 45% 60% 70% 23% 16% 22% 17% 30% 29% 12% 8% 17% 10% 6% 5% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 2007 deurw aarders 2012 deurw aarders 2007 incassobureaus 2012 incassobureaus 1 w erkzame persoon 2-5 w erkzame personen 5-20 w erkzame personen 20 w erkzame personen of meer
  • 32.
    Incasso/deurwaarders geen hedgein tijden van economische krimp
  • 33.
  • 34.
    3. Facilities Management,schoonmaak: Last van de ‘Grote drie’  Prijs/kwaliteit belangrijk criterium, maar selectie op prijs krijgt overhand  Toegevoegde waarde bieden door een totaalconcept van facilitaire diensten  Schoonmaak is een commodity, wat switchgedrag in de hand werkt  De schoonmaakmarkt is verzadigd  Aanbod en leegstand van kantoren neemt toe  Red Flag: werknemers kwetsbare groep in de samenleving, opkomst regie partijen, niet kunnen doorbelasten werkgevers lasten (cao) -6% -4% -2% 0% 2% 4% 6% 8% 10% 2007 2008 2009 2010 2011 2012 groeiin%j-o-j Prijsindexmutatie schoonmaakdiensten Volumemutatie schoonmaakdiensten Omzet schoonmaakbedrijven
  • 35.
    FM, Schoonmaak: leegstandkantoren neemt toe, productiviteit verschilt 4.9% 5.3% -4% 0% 4% 8% 12% 16% 20% Amsterdame.o. Rotterdame.o. Den Haag e.o. Utrecht e.o. Eindhoven e.o. NEDERLAND % groei (j-o-j) Groei van het aanbod kantoren Groei van de leegstand ISS CSU Cleaning Services Hago Nederland (Vebego) Gom Schoonhouden (Facilicom) Dolmans Groep EW Facility Services Hectas Facility Services Schoongroep Nederland Succes (DieDrie) -30% -25% -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% % groei omzet (j-o-j) %groeimdw(j-o-j) grootte bol = omzet 2012
  • 36.
     Margedruk iseen harde realiteit door de aanhoudende druk van concurrentie  Ongekende kansen door de innovatie en inzet van ICT  Klanten vragen om geïntegreerde oplossingen voor beveiligingsvraagstukken  Red flag: niet kunnen leveren bij grote tenders (G4S) en doorbelasten hogere lasten voor werkgevers FM, Beveiliging: last van de ‘Grote drie’ -6% -4% -2% 0% 2% 4% 6% 8% 10% 12% 14% 2007 2008 2009 2010 2011 2012 groeiin%j-o-j Volume mutatie Prijsmutatie Omzetgroei 10.8% 1.9% 2.5% -1.9% 2.3% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% 2008 2009 2010 2011 2012 groeiin%j-o-j Omzetgroei Omzet per bedrijf Groei bedrijven
  • 37.
    FM: Aan heteind van de S-curve?
  • 38.
  • 39.
    Alles wordt eencommodity? 1. „Never waste a good crisis‟ 2. Het „Nieuwe Normaal‟ nu? 3. Staan groei en winst maximalisatie ter discussie? 2013: profitability without growth? 4. Bestaande manier van het organiseren van arbeid d.m.v. hiërarchie in instituten onder druk 5. Niet alleen professionals worden beste aangestuurd op „geven van ruimte‟ en „trust‟ 6. Cultuur bepaalt succes „culture eats strategy for breakfast‟, maar… 7.….meten we wel de juiste dingen als „t om mensen gaat? „Death by KPI‟ 8. De „Ryanisering‟ van zakelijke dienstverlening gaat door, meest voelbaar in Recruitment 9. „Operatonal excellence‟ geen basis voor lange termijn concurrentievoordeel 10. Als alles een commodity wordt, is het verstandig om als „low cost provider‟ ingericht te zijn Conclusie