Razvoj ekologije

Razvoj ekologije

• 1.
  RAZVOJ EKOLOGIJE INJEN ODNOS SA DRUGIM NAUKAMA. TEMELJNE POSTAVKE. PRIMJENA EKOLOGIJE. EKOLOŠKI PRINCIPI. Seminarski rad iz predmeta Uvod u ekologiju Pripremile: Kadrić Melisa Mujkić Amina
• 2.
  DEFINICIJA Ekologija je relativnomlada nauka. Nastala je prije otprilike 120 godina. Ekologija je biološka nauka koja se bavi proučavanjem životne sredine, proučava i odnose između žive i nežive prirode, odnose između živih bića i prilagođenosti živih bića na uslove sredine u kojoj borave. Naziv počinje od grčke riječi oikos - dom, i logos - nauka.
• 3.
  HISTORIJA RAZVOJA  Njemačkizoolog Ernest Hekel je 1866. je prvi put uveo pojam ekologija u nauku.  Još su antički mislioci i filozofi na određeni način razmatrali međusobne odnose između živih bića i ostale prirode. Međutim, ekologija u pravom značenju riječi nastaje relativno kasno, tek u drugoj polovini 19 vijeka, a snažnije se razvija tek 50-ih godina 20 vijeka.  U stvari ekologija nastaje onada kada ekonomska aktivnost čovjeka počinje trajno da degradira prirodnu okolinu i uslijed toga čovjek dovodi u pitanje sam svoj opstanak ili bitno mijenja uslove za svoj razvoj.
• 4.
   Grčki naučnici(Aristotel, Hipokrat, Teofrast) u svojim djelima su pisali o međusobnim odnosima biljaka i životinja, kao i okolini u kojoj žive.  Tu se ne spominje termin EKOLOGIJA, ali tu se već govori o elementima njenog budućeg razvoja. Ekologija kao nauka se tek razvija sa objavljivanjem najznačajnijeg djela engleskog naučnika Čarlsa Darvina: „Postanak vrsta prirodnim odabiranjem“, 1859 godine.  Pojam borbe za opstanak, kako ga je Darvin postavio, pokriva čitav splet međusobnih odnosa živih bića jednih prema drugima i prema uslovima nežive prirode.  Kako upravo ti odnosi predstavljaju osnovni problem ekologije, ona je u krajnjoj liniji NAUKA O MANIFESTACIJAMA BORBE ZA OPSTANAK.
• 5.
  ODNOS EKOLOGIJE PREMADRUGIM NAUKAMA 1.Primjer - FIZIOLOGIJA – proučava organske procese, životne funkcije koje se dešavaju u organizmu. Ekologija takođe izučava reakcije organizma ali u ovom slučaju uvjek se posmatra organizam kao cjelina, a ne reakcije njegovih djelova u odnosu na dejstva iz spoljašnje sredine. Ekologija se bavi adaptivnom stranom reakcije tj. prilagođenošću organizama na uslove koji trenutno vladaju u spoljašnjoj sredini. Naučnik Smith (1931) navodi lijep primjer afričke ribe Protopterus (dvodihalica) koja se u vrijeme suše ukopa u mulj i sa škržnog prelazi na plućno disanje, što sa gledišta ekologije predstavlja adaptivnu reakciju ove ribe na promjenjive uslove staništa.
• 6.
  2. Primjer -Ekologija je u tjesnoj vezi sa BIOGEOGRAFIJOM. Raspored biljnih i životinjskih vrsta na Zemlji rezultat je djelovanja ekoloških faktora kroz historiju Zemlje. Biljke su različito rasprostranjene u zavisnosti od ekoloških uslova pa je biljna ekologija u tjesnoj vezi sa biljnom geografijom.
• 7.
  3. Primjer -Ekologija je u tjesnoj vezi sa GENETIKOM, koja se bavi izučavanjem nasljeđa i promjenjivosti živih bića. Međutim, ona se oslananja na ekologiju da bi spoznala dejstvo sredine na organizam.  Lijep primjer daje jedan od najpoznatijih ekologa (Elton, 1927 ) na zečevima u Kanadi.  Kada su nepovoljni klimatski uslovi, selekcija je oštra, mužjaci su manje sposobni da pronađu ženke, a pri povoljnim uslovima,brojnost je visoka pa selekcija djeluje na povećanje otpornosti prema zarazama i sposobnosi mužjaka da u kompeticiji sa drugim mužjacima dođe do ženke.
• 8.
  4. Primjer –Ekologija je u tijesnoj vezi sa TAKSONOMIJOM. Ekologija treba da poznaje i TAKSONOMSKI položaj oblika kojeg proučava kao i ekotipove i njegove ekološke osobine, a sistematika ili taksonomija koristi dostignuća ekologije pri određivanju specifičnih karakteristika određene organske vrste. 5. Primjer – Ekologija je tjesno vezana sa FIZIKOM i HEMIJOM. Njihova dostignuća koriste se u ekologiji. 6. Primjer – Ekologija je u tjesnoj vezi sa KLIMATOLOGIJOM, METEROLOGIJOM i PEDOLOGIJOM.
• 9.
  PODJELA EKOLOGIJE PREMAPREDMETU PROUČAVANJA  Ekologija biljaka (koja se bavi međusobnim odnosima biljaka i njihovim odnosima prema sredini u kojoj se nalaze.)  Ekologija životinja (bavi se međusobnim odnosima životinja i njihovim odnosima prema sredini u kojoj se nalaze)  Ekologija čovjeka (specijalna ekologija vrste Homo Sapiens.)
• 10.
  Ekologija, kao naukaširokog polja proučavanja, može se podijeliti na nekoliko glavnih i sporednih subdisciplina:  bihevioristička ekologija koja proučava ekološke i evolucionističke osnove životinjskog ponašanja i ulogu ponašanja u prilagođavanju životinja njihovim ekološkim staništima;  populacijska ekologija (ili autoekologija) koja se bavi populacijskom dinamikom unutar vrsta i njenom povezanošću sa faktorima prirodne sredine;  ekologija životne zajednice (ili sinekologija) koja proučava odnose među vrstama u određenoj ekološkoj zajednici;  ekologija ekosistema koja proučava razmjenu energije i materije kroz ekosisteme;  opšta ekologija koja se bavi problematikom na makroekološkom nivou.
• 11.
  TEMELJNE POSTAVKE EKOLOGIJE Ekologija mora polaziti od 2 osnovna saznanja: 1.Saznanje da je čovjek stvarajući ostao ipak dio prirode, 2.Saznanje da je razvoj čovjeka kroz evoluciju igrao veliki uticaj, razvila se borba za opstanak (ne samo čovjeka već svih organizama) a samim tim i ekologija.
• 12.
  TEŽIŠTA EKOLOGIJE  1.Akcija  2. Reakcija  3.Koakcija
• 13.
  ZNAČAJ EKOLOGIJE  Rezultatiekoloških istraživanja su veoma korisni za čovjeka jer mu pružaju brojna saznanja o vezama i zavisnosti živih organizama i životne sredine.  Ekologija kao biološka nauka, istraživačkim zahvatima doprinosi otkrivanju i rješavanju mnogih problema u životnoj sredini i životu čovjeka.  Ekološka istraživanja omogućavaju da se duboko prodire u tajne žive prirode, kao i sve postojeće veze između živih bića i životne sredine, to pruža mogućnost čovjeku da prirodu racionalno koristi, unapređuje i uređuje prema svojim potrebama. To je najbitnija korist koju ekologija može pružiti čovjeku.