1. Actividades arredor da obra de M. Núñez Singala, EN 3ºESO
GALEGO, POR QUE NON?, contra as simplificacións e os (2011-
prexuízos sobre a lingua galega. 2012)
PREXUÍZO 1. O GALEGO É UNHA LINGUA BRUTA, SOA MAL.
A afirmación de que o galego é unha lingua que soa mal leva implícito o feito de que
haxa línguas que s, pólo contrario, soan bem,
HAI LINGUAS QUE SOAN BEN E LINGUAS QUE SOAN MAL?
LINGUAS QUE SOAN BEN LINGUAS QUE SOAN MAL
CUESTIÓNS:
1. Que teñen en común as línguas da primeira columna? E as da segunda columna?
2. En que pensas cando opinas sobre as línguas da primeira columna? E sobre as da
segunda?
3. Busca imaxes que asocies ás línguas da primeira columna e imaxes para ás da
segunda.
4. Cal é o prexuízo que se esconde detrás?
5. Explica que é o racismo e que é o nazismo, partindo das seguintes afirmacións:
-O racismo consiste en desprezar, denigrar ou minusvalorar o que é diferente.
-Os nazis vían o mundo desde os prexuízos.
INFORMACIÓN:
1. Averigua a orixe das palabras: bárbaros, bérberes, bables e algarabía.
2. Averigua que queren dicir estas expresións: “catalán cerrado”e “galego cerrado”.
Como se di “español cerrado”?
3. Cal é o prexuízo que se esconde detrás?
CONCLUSIÓN:
Nas películas de Tarzán retrátase a conxunción de dous mundos opostos: o dos
brancos-ingleses e o dos non brancos-indíxenas. Nas películas deberían aparecer
retratadas as dúas lenguas destes dous grupos, pero aparecen tres: tamén a de Tarzán.
Pero Tarzán foi un bebé que se perdera na selva antes de aprender a falar, polo que o
lóxico sería que non falase ningunha, xa que os idiomas son un herdo cultural (Falamos
porque os nosos pais nos transmiten ese coñecemento, pero se a un neno se lle priva
dese contacto con persoas que falan, entón non aprenden ningunha lingua). Pero
Tarzán falaba. Así que laguen tivo que ensinarlle ou el escoltar a laguen. Os únicos
habitantes da selva eran os non negros-indíxenas, polo que a única lingua que podía
falar era a deste grupo. Mais Tarzán falaba unha lingua distinta á dos indígenas, un
idioma propio que resultaba comprensible polo espectador: Ancagua, Chita, ancagua!
-POR QUE TARZÁN NO FALA A ÚNICA LINGUA QUE PODERÍA TER
APRENDIDO NA SELVA? CAL É O PREXUÍZO QUE SE ESCONDE DETRÁS?
DESPREZAR O GALEGO É SER RACISTA!

2. Actividades arredor da obra de M. Núñez Singala, EN 3ºESO
GALEGO, POR QUE NON?, contra as simplificacións e os (2011-
prexuízos sobre a lingua galega. 2012)
PREXUÍZO 2. APRENDER GALEGO É UNHA PERDA DE TEMPO, SE TODOS
FALASEMOS INGLÉS NON HABERÍA PROBLEMAS PARA ENTENDERSE.
Esta afirmación esconde dúas: unha é unha aparente verdade e a outra é unha mentira:
a) Se todos falásemos inglés non habería problemas para entenderse.
b) Aprender galego é unha perda de tempo
ONDE SE AGOCHA A MENTIRA?
Tres amigos deciden ir cear xuntos. Van a un bo restaurante. Comen e beben e, cando
rematan, piden a conta. O camareiro dilles que son 250€. Cada un deles saca da súa carteira
un billete de 100€. Entre os tres xuntan un total de 300€.
Unha vez que pagan, sóbranlles 50€. O gasto foi de 250€, pero como xuntaron 300€
entre os tres, sóbranlles 50€. Dado que o camareiro se mostra moi amable, deciden darlle
una propina de 20€. Neste momento sóbranlles aínda 30€, e como son tres amigos acordan
que cada un deles recuperará 10€. De modo que cada un garda na súa carteira un billete de
10€. O custo da celebración foi, pois, para cada un dos amigos, de 90€: 100€ que cada quen
puxo, menos 10€ que recuperou. Polo tanto, en total, entre os tres gastaron na cea
90+90+90=270€ máis os 20€ de propina para o camareiro: 290€.
Se gastaron 290€ pero xuntaran 300€, onde van os 10€ que faltan?
CONCLUSIÓN:
Igual que na afirmación do PREXUÍZO 2, o problema está mal formulado: Xúntase unha
verdade aparente cunha mentira cativa!
Os 20€ da propina do camareiro xa estaban incluídos nos 270€ totais que gastaran os
tres amigos, pois a cea custáralles 250€. Non gastaran 290€, senón 270€. Sobráranlles 30€
dos 300€ que xuntaran para pagar.
CAL É A MENTIRA QUE SE AGOCHA NA AFIRMACIÓN DO
PREXUÍZO 2.b: APRENDER GALEGO É UNHA PERDA DE TEMPO!?
Nunca aprender foi unha perda de tempo. Os vellos sempre dixeron : O SABER NON
OCUPA LUGAR. Mais a xente que entrou en contacto coa informática parece que desenvolveu
o prexuízo do disco duro do ordenador . Resulta que conciben o seu cerobre coma un lugar
limitado para almacenar datos, cunha capacidade de memoria finita. Polo tanto teñen que
seleccionar o que aprenden ( o que gardan no disco duro) non vaia ser que se lles esgote a
súa capacidade.
Esta concepción é totalmente contraria ao feito en como funciona realmente a mente
humana, pois esta, cada vez que adquire un coñecemento, aumenta a súa capacidade, mellora
o seu funcionamento. A frase dos nosos maiores debería ser O SABER CREA LUGAR!
 Os nenos das comunidades bilingües teñen vantaxe sobre os nenos das comunidades
monolingües á hora de aprender novas linguas.
 Cantas máis linguas se saben, máis doado é aprender outras linguas.
 Cantas máis linguas se saben, máis doado é adquirir outros coñecementos:
matemáticas, física, filosofía, arquitectura, bioloxía…
REIVINDICAR O DESCOÑECEMENTO DA LINGUA GALEGA É DE PALETOS!

3. Actividades arredor da obra de M. Núñez Singala, EN 3ºESO
GALEGO, POR QUE NON?, contra as simplificacións e os (2011-
prexuízos sobre a lingua galega. 2012)
CAL É A VERDADE APARENTE QUE SE AGOCHA NA AFIRMACIÓN DO
PREXUÍZO 2.a: SE TODOS FALÁSEMOS INGLÉS NON HABERÍA PROBLEMAS
PARA ENTENDERSE!?
O mito da lingua común é unha idea relacionada co mito da torre de Babel e a
consideración da fragmentación lingüística coma un castigo divino (dentro do credo cristián).
En vez de ver a existencia de 5 mil linguas no planeta como símbolo de outras tantas culturas
e, polo tanto, como unha variadísima e grandísima riqueza humana, deféndese un
ESPERANTO cómodo, práctico para entendernos entre todos os habitantes da terra.
Deféndese a UNIFORMIDADE, que leva necesariamente ao pensamento único, á falta de
liberdade para ser diferente, e de aí ao fascismo.
É O ESPERANTO (O INGLÉS) A SOLUCIÓN?
Imaxina que todos os dirixentes de todos os países da Terra se poñen de acordo para usar
unha única lingua: a mesma para todos/as.
 Se non somos capaces de conseguir que 870 millóns de persoas hoxe deixen de pasar fame,
como conseguiríamos establecer a mesma lingua en todo o planeta?
 Se o 20% da poboación mundial é analfabeta, como conseguir que todos/as utilicen, saiban,
coñezan unha mesma lingua (que non é a súa)?
 Para que lugar/es do mundo queremos una única lingua?
 Cal é a lingua única que queremos? O inglés? E por que non o español, que ten máis
falantes que o inglés? E por que non o chinés, que é a lingua máis falada do mundo e a
futura lingua do comercio e das finanzas? E cal chinés?
 Gustarianos un mundo así?
Cando a Castelao lle preguntaron que pensaba sobre o mito da lingua única, respondeu algo
parecido a isto: Os cabalos das estepas rusas, os cabalos da Pampa arxentina, os cabalos
da meseta castellana e os cabalos de Sabucedo en Galiza rinchan igual. Será porque os
animais están no idioma universal, na linguaxe única? Por que, entón, o ser humano
quere descender na escala da evolución e ser un animal?
É A UNIFORMIDADE UNHA TENDENCIA NATURAL?
A tendencia natural é a fragmentación lingüística, o feito de que dunhas linguas
xurdan outras é inherente a todas as linguas do planeta. Esa tendencia á fragmentación non é
cousa do pasado. Hoxe, a pesar de internet e do mundo globalizado, esa tendencia natural
mantense:
 Os filmes estadounidenses non se dobran ao español, senón ao español de
España, ao español de México, ao español de Arxentina…
 Os correctores ortográficos de Word ofrecen 19 variantes para o español, dezaoito
para o inglés, dezaseis para o árabe, quince para o francés…
 Sería posible a uniformidade lingüística, é dicir, que unha lingua se mantivese sempre
idéntica a través do tempo e do espazo?
 Sería posible que a lingua única (o inglés, o esperante) non se fragmentara?
 Sería posible que todos/as falasemos igual?
 Quereríamos falar todos igual? Pensar todos igual? Ser todos idénticos?
REIVINDICAR UNHA ÚNICA LINGUA OBRÍGANOS A DEIXAR DE SER GALEGOS/AS!
DEBEMOS SER IGUAIS EN DEREITOS E DEBERES, MAIS NON EN SERES!

4. Actividades arredor da obra de M. Núñez Singala, EN 3ºESO
GALEGO, POR QUE NON?, contra as simplificacións e os (2011-
prexuízos sobre a lingua galega. 2012)
PREXUÍZO 3. FALAR GALEGO CANDO HAI ALGUÉN QUE NON O FALA É DE MALA
EDUCACIÓN.
Esta afirmación parécelle evidente a moita xente, mais non sempre o evidente é o
acertado.
POR QUE É FALSA A EVIDENCIA?
Un día alguén díxome:
-Imaxina que corres nunha carreira e que chegando á meta fas un esforzo por gañar e
adiantas o que vai de segundo. En que posición te sitúas?
A miña resposta foi:
-De primeira!
Pareceume evidente. Se adiantaba ao segundo poñíame de primeiro.
De tan evidente, a miña afirmación resultou falsa!
A Landeiras, unha aldea de montaña cos pés na ría de Arousa, chegou un día
un médico. Viña de Santiago, onde estudara e empezara a traballar na consulta de
outro médico máis vello. Mais o xove médico non nacera en Santiago, senón en
Cacheiras, outra aldea perto de Compostela. En Landeiras eramos, comigo, 40
veciños/as. Todos/as falabamos galego. Mais cando o médico estaba presente,
todos/as nós remexíamos un español acastrapado, por educación!
Segundo os datos do Atlas Sociolingüístico de Galicia, fala galego
habitualmente o 75% da poboación e o 25% fala castelán normalmente. Segundo isto,
unha de cada catro persoas fala español en Galicia e tres de cada catro falan galego.
Por suposto, en Galicia todos os que falan galego comprenden e falan tamén español.
E todos os que falan español comprenden aínda que non falen galego. Polo tanto a
comunicación é posible aínda que cada quen empregue unha lingua distinta.
Se tres de cada catro galegos falan galego e só un fala español, tres de cada
catro conversas fanse en galego e só unha en español. É dicir, o galego debería estar
presente no 75% das conversas e o español no 25% restante.
Por que, entón, o resultado é tan diferente que o galego só está
presente no 32% das conversas, mentres que o castelán está
presente no 68%? Talvez o galego está a morrer de boa educación!?
REIVINDICAR A BOA EDUCACIÓN SÓ PARA OS GALEGO-FALANTES
É UNHA FORMA DE ELIMINAR O GALEGO DAS RELACIÓNS SOCIAIS!

5. Actividades arredor da obra de M. Núñez Singala, EN 3ºESO
GALEGO, POR QUE NON?, contra as simplificacións e os (2011-
prexuízos sobre a lingua galega. 2012)
PREXUÍZO 4. O GALEGO NON O DAMOS FALADO BEN...
Esta afirmación percibe a figura, mais deixa escapar o fondo. Cal é o fondo? Que se
agocha detrás da afirmación inacabada?
QUE SE AGOCHA DETRÁS? QUE VES?
Copa de
Rubin. Ilusión
óptica.
1. 2. 3.
1._______________
2._______________
3._______________
4._______________
5._______________
4. 5.
Edgar Rubin, Percepción. Figura e fondo.
CUESTIÓNS:
 Que custa ver máis a figura ou o fondo?
 Que é máis doado percibir: a apariencia ou a realidade que se agocha detrás?
 Por que os españois non dan falado ben outras linguas?
 Por que os franceses, ingleses, estadounidenses, cando andan polo mundo só se
expresan na súa lingua e non se molestan nunca en aprender outras linguas ou en
facerse entender polos seus interlocutores?
 Que se agocha detrás da afirmación inacabada? O galego non o damos falado
ben…pero________________si!
TRADUCE O SEGUINTE PARÁGRAFO AO CASTELÁN:
A miña moza vaicheme __________________________________
aprender a cociñar. Estou farto de __________________________________
ir comer fóra. O que non sei é se __________________________________
darei feito a receita do raxo con __________________________________
pan reseso. ____________
__________________________________
___
REIVINDICAR QUE FALAMOS MELLOR O ESPAÑOL QUE O GALEGO
É IGNORAR A NOSA PROPIA REALIDADE.
É TER UNHA TALLA “XL” E INSISTIR EN USAR UNHA “S”!

6. Actividades arredor da obra de M. Núñez Singala, EN 3ºESO
GALEGO, POR QUE NON?, contra as simplificacións e os (2011-
prexuízos sobre a lingua galega. 2012)
PREXUÍZO 5. O GALEGO É UNHA LINGUA IMPOSTA.
PREXUÍZO 6. O GALEGO É UNHA LINGUA MINORITARIA.
PREXUÍZO 7. O GALEGO NON O FALA NINGUÉN.