Presentatie conferentie Het Schoolvak Nederlands in Brugge nov 2012

1. Jeroen Clemens
http://about.me/jeroenclemens

2. Verzoek vooraf
Graag zoveel mogelijk mensen online
Netwerk: KHBO gast
Wachtwoord: Bijscholing46

3. Nieuwe maatschappij
 Industriële > Informatie- > Kennis- >
Netwerkmaatschappij
 Vorm van informatie delen is sterk
veranderd
 Begrijpen en delen van informatie en
het samen construeren van kennis is
nog belangrijker

4. Nieuwe situatie onderwijs
 Meeste informatie buiten school
digitaal /online >> Digitale
vaardigheden cruciaal
 Beljaarts (2006) 87 procent van de
scholieren gebruikt internet. Slechts
vier procent gebruikt boeken
 Leren omgaan digitale informatie
belangrijke opdracht van het onderwijs
(EU High Level Group on
Literacy, 2012; European

5. nieuwe vaardigheden, nieuw
onderwijs
 RAND Reading Studygroep (RRSG, 2002)
“[E]lectronic texts that incorporate hyperlinks and
hypermedia . . . require skills and abilities beyond
those required for the comprehension of
conventional, linear print”
 "To become fully literate in today’s world, students
must become proficient in the new literacies of
21st-century technologies. As a result, literacy
educators have a responsibility to effectively
integrate these new technologies into the
curriculum, preparing students for the literacy
future they deserve." -- (International Reading
Association, 2009)

6. Online tekstbegrip moeilijk ?

7. Problemen met online teksten
(1) PISA (2006) Offline & Online tekstbegrip
 18% ernstige problemen online
tekstbegrip (ONTB)
 grote spreiding ( Bolivia 70%, Zuid Korea 9%)
 offline tekstbegrip voorspelt niet altijd
online tekstbegrip
 verschil meisjes – jongens kleiner bij
ONTB
(2) Amerikaans onderzoek ORCA
(2004, 2006, 20011) bevestigt dit (Leu, Coiro e.a.)

8. Waarom ONTB problemen
 Nieuwe teksten / vormen
communicatie
 Nieuwe complexe taken
 Weinig ondersteuning
 Digital Natives idee is mythe (Bennett &
Maton, 2010; Bennett, Maton, & Kervin, 2008)
 Leerlingen zijn hier niet vanzelf goed
in

9. Nieuwe, online teksten
(Coiro, 2011, p. 6) "online texts (..) include
information presented via
 one or more elements such as
hyperlinks, images, animation, audio, and/or video
 within a online networked system (i.e., the Internet)
 that is continually expanding and, thus, largely
unbounded." --
 nieuwe tekstsoorten (websites, blogs, tweets, ..)
 niet lineair opgebouwd
 niet statisch, maar dynamisch, veranderen snel
 niet een pagina, maar cluster teksten met
hyperlinks
 multimediaal en multimodaal
 interactief / meerdere auteurs
 soms onduidelijke auteur(s)

10. Nieuwe vaardigheden
 Uniek: navigeren met
hyperlinks, kennis nieuwe
tekstsoorten, paralelle
multimedia, constant
veranderend, leesstrategieën
interactie, ..
 Complexer:
tekststructuren, zelfregulatie, kritisch
lezen, ..

11. Onderwijs Nederland ONTB
 Verwarrende terminologie / definitie:
Informatievaardigheden, Mediawijshei
d, Online tekstbegrip
 Tekstbegrip is domein van Nederlands
 Bij Nederlands ONTB NIET
◦ in eindtermen / kerndoelen
◦ in methoden / toetsen / examens
◦ in onderzoek ( Bonset & Braaksma 2008)
◦ in vaktijdschriften

12. Nederlands of
informatievaardigheden
 Nederlands:
◦ Verwerven, Verwerken en Verstrekken
◦ Tekstbegrip, documenteren, argumentatie
◦ Geen online teksten
 Informatievaardigheden (IPS-i)
◦ Zoeken, kiezen, verwerken en
verstrekken
◦ Leesvaardigheid ondersteunende
vaardigheid
◦ Geen aandacht voor talige aspecten /
ONTB

13. Nieuwe taak Nederlands ?

14. Goed idee
 Nederlands breidt domein
leesvaardigheid uit met
◦ Nieuwe online tekstsoorten
◦ Vaardigheden online tekstbegrip
 Idem voor Methoden, toetsen en
examens
 Integratie Nederlands en
informatievaardigheden
 Professionalisering docenten en
methodenschrijvers

15. Volgende stappen onderzoek
 2012-13 Bepalen waarom nog geen
onderwijs in ONTB (bij Nederlands)
 Hiervoor onderzoek onder docenten
Nederlands naar
kennis, attituden, vaardigheden en
praktijk
 Vanaf 2014 Professionaliseringstraject
met Docent Ontwikkel Teams

16. Doe mee en hou je op de hoogte
 Jeroen Clemens
http://about.me/jeroenclemens;
jeroencl@gmail.com
 Aanmelden als belangstellende:
http://hpblogs.nl/jeroencl/2012/09/surv
ey/